AN Shi Shanan NID
Ce
Rd
MIWA GUMSAN MUNGDAN MAIGAN MAKYIT MAHKAI
MAGAM DAP SALANG NI HTE KIO HKRUMZUP
 
Laiza Shi Shanan
Volume 7
 
 
ie
Shi Shanan d
me ——
 
ng EEE FY
 
 
| tenabikying nhioishata ni
king n sa lai wa ai
| msjaw n dum shami 2015
| ning lai matnoa 2019 ning de du
shang saga ai. Laiza Shi Shanan
a asak mung 7 ning de pyi mi
ai. 2018 ning hta awnglang ai
ni nga ai zw brat sum ai ni
mung nga na saga ai Kabu gara
ai hpe hkama lu ai zawn yawn
| yen kadang gara hkeum ai ni
mung lawm na sai. Myit ngwi
myit pyaw ai hpe lu a ai zawn,
| myit rs myit pu ai ten mung nga
na sai. Kaja ai hte n kaja si gaw
| gploi mung rau hkridun nga si
hkeai re. Kaja ai akyu raving
| ai hpe Lu la mayu ai ni hei
mung ra gai
Dai lam ni byin lu na
mat lai di mat wa sai aten
ahkying mahkrum madup ni
| rai mans dan nga a. Stawngam
‘amet ga makrum mad ibe
| oi mung ba nbiang snr nna
| 7 kaja hpe kau dakaja ai hpe
matsing la hkan sa na matu
| ahkyak dik re. Shaning ladaw
ni n king nga ai zawn, masha
a asak mung htingaut ai htung.
| nga i Masha shagu gaw tinang.
ankaja ai, shut lai mat sai myit
masin allen ni hpe madaw gala
Ia ra sini rai rai ga ai.
2018 ning hia mung
masa hpyen masa galai shai va
Ikra ningbaw ningla ni n hkring.
0 sa mahkeun tam shakut ma
sai re. NCA gaw mung masa
bawngban na mabkrun masa
langai mi re. Raitim hkumtsup
ailam garai nnga ai majaw KIO
gaw NCA lakmat n btu na kaga
mabikeun tam shakut nga ai ten
hpyen masa he shagyip sha-
gyeng ai mung hkrum saga a
2018 ning hia Wunpavwng
buaga ginrani bia Myen bpyendap.
nibtu shadut ai majaw ninghkap
shinglamajan gasat poi kji kaba
yawn 245 langbyin lai wasaire.
Mung mare masha ni hpyen yen
hpyen koi let mare buga, dum
nia, sali sutgan, sun hlauna ni
Kabai kau da a saga ai. Hppen
yen nia nia lave Lam tam aii pe:
mara rm, jp jeyang iavng bang.
aidu hkea mung hkeum sagasi
2019 ning hia kaning
fe ai mung masa hpyen masa
mavru hkrum na re lam n chye
lu nga si. Myen hpyen dap gaw
2018 ning December 21 ya hta
ndau laika langai shale masai
SHACHYEN SHAGA
Ndau laika hta 2019 ning April |
30 du hkra nhtoi (130) ya la-
man Myen Hpyen dap kaw nna.
pen masa shamu shamawt a hm |
jblring tawn na, simsa lam
tam na matu ndau Laika resi bpe |
yaveng mu chyalu rai sai
Kade ram avngdang lu
a re lam kadai n chye lu nga ai.
Grau nna hpyen wa a maw lanyet
sawng shal a kaw shang rw |
hkeup kau na hpe mung sadi
maja ra mali ai.
Dai majaw amy sha
law Lu lam gaw amyu sha ting |
Ite seng ai ningsang magam li |
kab rai nga mali ai. 2019 ning
ow laklai ai shaman chyeju |
pring ai shaning rai u ga gy |
Laiza Shi Shanan laika hti
shaw yavng hpang de Laiza Shi |
Shanan Vokume (7) Issue (1) hie
Hiksptau hkalum la let n-gun jae |
shatsam dat ga si.
|
Lata shishaan |
/#¢ Laiza Shi Shanan laika pe Shiga Magam Dap, Shi Laika Makan Dap kaw nna lit 1a galaw ai
[56 Aten ia na matsing ningting yu la mai ai Buga shiga ni hpe ka bang da ai.
|#¢ Hkamja lam, Hkai/Rem ladat hpafl, Htunghking labau, KIO hpaji masa ht sen ai
pe Iu mai made jinghum bang ai.
[5 Sumo, Sumrai, Ga shagawp, hiap tuk ai Fiction laika ni hpe ka shalawm bang a.
 
 
Myitchye
myitchyang jaw
ya ai hpan madu
Karai Kasang
hpe shawng
nnan chyeju
dum ai.
 
Hpaji jaw
lam madun la
ai ni.
Shiga hte
garum la ai ni.
Laika ngau
hte garum la ai
ningka sara ni.
Laiza Shi
Shanan hkap hti
n-gun jaw la nga
ai myitsu ni.
Laiza Shi
Shanan laika
shachyam
shabra lit la
garum ai ni
Lam magup
hku garum la ai
chyeju madu ni
yawng hpe na-
chying chyeju
dum ga ai.
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
KI10 PARTY
HPAW SA WA RA Al LAM
 
yen mag, shanglawt
‘garin a a ten hia
Wunpawng sha
i shan nga pra sa nga ai
pra
 
Waunpawng  Mungdan
Shanglawt Hpung ngu si KIO
Pati paw sa wa ra si lawng
lam mabyin bpe tsun hai si
lam garai n galaw yang, mi moi
tsa ning shadang nna anhte
‘Wunpawng shai guning rs nna
tinang buga ginra ni hta gara
ku nga pra ginru ginsa chying
5a wa ai lam hpe shang tsun
kai dan mayu ai
Anhte Wunpavng sha
i gaw moi moi kaw nna ya nga
nga si Wunpawng Mungdan
Kaw sha n rai gara gina kav rai-
tim kadai gara amy va cmungn
py bang i she tang amy ru si
nikohkyi nea mar ni, ahtaw ni,
Iahpai ni ngu buga kahtawng ni
pe gaw dela n htawm nga pra
pat pra sa wai ni rai gai Teun
may ai gaw tisang a mung du,
mung gyi ngu ai ni woi avn nna
shada tsawra_ganawn mazum
ngawa sini i gaai.
(Ya ganawnngaai Myen
amyu ni, Myen Hawhkam ni ¢
uphkang ai lam n nga ai. Myen
mung shanglawt garsi la si
aten ladaw i bia Myen amy
ngu ai gaw- ganingsawn ai ni re
ngu a pyi n mu, nchye a ni she
rai gai. Ndi zawn tinangamyu
fu sai mi chy nga pra ai sat lava
ginru ginsa bpe finang magam
wa la tan bam ngu na ji voi
iva ni shamying lang ma si)
Myen mung hpe English
nia uphlang wai sen hia mung,
English ni gaw anhie Wunpawng
amyu ni, shanhte du shang wa
ai sten hia Myen ni ¢ uphlang.
ai amy n re maja, Myen mung
ikaw hkam ngu si i a kata na
amyu bawsang ni n re majaw
mung Wunpavng sha ni a gin-
a pe uphkang ra wa ai shaloi
anhte mi moi kaw nna lang nga
dingyang rai nga ai hiung tara
lailen ( Kachin Hill Tracts
Regulations) ngu ai tara kanu
laika buk ka jahkrat nhiavm dai
tara hte she Wunpavng sha ni
pe uphkang li va masa re.
‘Myen amy ni e uphlang.
ai amy n re majaw English ni
Kaw na Myen ni shanglawt Iu va
sana aten 1946 ning November
shata hia Myen ningbaw Aung
San wa gaw Wurpavng amy ni
shanu nga ai mare kabalyitkyina
de lawan ladan mayun lung
wa nhtawm Wunpawng amyu
ningbaw n kau mi hpe shanhte
Myen ni hte shanglawt rau la na
matu aja awa abpyavk labkyin
gumdin ai am wa galw ai. Nai
awn wa law shakutai lam gaw
moi moi kaw nna anhte Wun-
paving amyu ni shashte Myen
ni hte n sen si, kaga ga nga pra
nga ai majaw ai nga si. Ndai
Aung San wa Wunpawng salang
ni hpe wa saw kahkyin gumdin
ai ngu ai lamang ( bungli kaba )
aw Wunpavng hie Myen kaga
se ena shecnanings
‘Myen hkawhkam e up-
hang ai npu kaw n nga yu
ai ngu na sakse aloi sha re ai
naw madun ga nga yang, moi
moi Myen ni hie munghpawm
garsi n bpawm ai shawng de
Myen hkavhkam ni shanhte a
mungdan tara tsaw dik ai hku
tawt ai sini pe tinang a mung-
dan kaw nna gawt shapraw kau
faa yang ya anhte a munglan
amu ga rai nga ai Namsi Avng
 
a lawu daw Me Za Bum ngu ai
bum agave de gavt sa kau ma si.
Dai de gawt kau ai gaw mung.
dan kata kaw nna kaga munglan
de gawtkau ai (Basis ) ngu
masat si lam re. Me Za Bum hie
Me Za Hka kaw nna gaw Myen a
Jamu gan re ngu ai sakse rai nga
ai, (Me Za Bum mayan han gw
anhte Wunpawng amyu Kean
Lap rai nga ai Mai Ravn Du
amy ni nga lai wa sa lam gare:
pe anh tun hk lu ai maja
‘Wonpavng mungdan ginra sha
a relam moi nna sakse re.)
Myen amyu ni a ning-
baw Aung San wa du nna
‘Waunpawng salang kau mi hpe
dip sha, n dang sha na, maren
rapra ai madang he nga ga ngs
i sadiamyumy jaw nnava du
Iikalem si msjaw lam amy mys
Iku nna English wa hpe ndawng
nyawt nga ai Wonpavng Salang
12 ¢ kaga Wunpawng ni a lata
hia salang ra nga ai ni hpe ga
awa matt gahlyin gumdin ai
msjaw Aung San wa hpe Sam
‘Mung, PangLung mare kaw 1947
ning daw de zuphpawng galaw
a hte dat ai bie maren Myitkyia
gina nga ai Wunpavg salang.
Kau mi bie Man Mav mare kaba
ginrae ngaai Wunpavng salang.
Kau mi gaw 1947 ning February
shata hia Sam Mung, Pang Lung.
mare de sa du nna Sam amy
ningbaw kau mi hie so hkrum
Sam mung salang, mung
du Zaw Bwa kau mi he sa
krum ai ten, Sam amyu sha ni
gaw Myen amyu ni English kaw
na shanglavt a ai shaloi arau n
Ia na ku davdan da ai. Wun-
paving salang ni kaw nna aja
awa woi bavngban la nna she
Myen i hte shanglavt rau la na
mtu tsamari myit hkeum lavm
ai lam na chye bs ai. Dai zavn
Wunpawng mung, Wunpawng
ginra na du sa ai Wunpawng,
salang ni hte Sam Amyu salang
ni jahtum ¢ Myen Amyu ni hte
rau shanglawt a na bawngban
pavng nga ai ten hta bpu nau
Hang amy sha slang ni du
shang wa nna Sam hte Wun-
pavng salang ni myit hkrum
da ai hte maren shane Hing.
Amyu sha ni mung Inglk a lata
na shanglawt rau la nna maren
mara re ai munghpawm jowm
de na matu Myen smyu a ning-
baw Avg San wa hie ya aten du
Ikra grin nga ai Pang Lung my
hkrum Ga Sadi laika ( Panglung
agreement) hpe ka johkeat, sen
tu da ailam nga shajang sai re.
Labia na zawn Pan-
lung myit hkeum ga sadi lik
shapraw ngut i hpang Myen
Mung, Munghpavm hte seng
ai npawt nhpang gawd ai tara
(Tara Kanu) ka sa wa ai sha
loi mung, Aung San wa sat kau
Hikeum ai hpang ang nna maren
mara shang aya gran jaw ai
Federal masa hku n ka ai sha
Myen amyu ni a mungdaw kaga
mi nla si sha ginjaw asuya hte
kalang ta pawng hpawm nna
paw shabawn dat ai re gu,
Tara kan ka ai saraningbawwa,
U Chan Tun Aung kaw nna ka
shagrin da ngut ai hpang tsun
shapraw kam la 3i lam nga si.
Ndi tara kanu lik hk nna
mung npawt kaw nna nan amyu
Kaj ni hpe lavnglam Law law a
nisa e dantawk hu nna mung,
dipds, dang sha si lam mahikeun
prs taw nga si
Myen mung gaw 1948
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
ning January shata praw (4) ya
ta English ¢ uphlang nga ai
Kaw na shanglawt bu nna mung-
hpawm masa hku KachinKaya,
Kayin, Chin, Mun, Yahkaing hte
Sam ng amyu lakung (7) gw
Myen hte rau pavng hpawm nga
pra na de ra mat sai.
Labia ma zawn mung-
hpawm ssuya hk rau pang
nga sa wa ai shaloi tinang smyu
mung chawa a ntsa lu na sha na,
bu hpun na, nga pra na, makau
grup-yin hie ganawn mazum
kat na mung masa abkang aya
paran wa yang galoi mung, hpa
lam hia raitim, lu ging lu a si
ahkaw shkang hie ahkang aya
ni jaw ya ai supa uphkang rap-
daw ngu na Hut Daw, Padiment
nikaw, shaw shkanggraula nna
Tt bm grau lave ai dawdap kaw
tangmadun hkat, jahkrup hat ra
yang shanhte law ai Dyen smyu
nichyu malawng dawdan la kau,
madi Ia kau re ai she law mat
ai. Ndai zavn shara shagu anhte.
law ai amyu ni gav sum machyi
ai lam slang law law ai va ai
pe mungmasa ningmu nga ai
dakasu javngma ( Wubpawng,
amyu) ni gaw tinang a ning.
baw ningla rai nga ai mungdaw
ningbaw, wunji hkingmang ni
tun gahte dan a hpe na matsing
damasi
Ante amyu kaj (n law
ai amyu) shagu a ningbaw law
lawngu na wa Myen wa n tara ai
ku woiawn uphkang si pe mu
nga tim myit galu hte bianing
han gaw galai shai wa na kun?
masha hkum Ma Gam, Ma Naw
ngu si ni ningbaw ningla gals
wa ai shaloi masa mung ali
wa na kun? ngu ai hu hkam
sharang nna munghpawm naw
hpavim law nga si madang rai
Iai va si
Labta na zavn law ai
Myen amyu nie shara shagu na
ahkaw shkang lamang ni hta
shagrit shanem dang sha a lam
nau law nna hkam sharang jin
mat va si aten ladaw hia 1958
ning ram kaw nna mungmasa
ningmu nga a dakasu javngma
myutsaw myit rawng ai ni kaw
nna rawt malan hpang sa wa na
masingjawm jahkeup bawngban
sa wa nna 1960 ning hia KIO
Party ng ai Rawt Malan hpung.
byin pru wa sa. Tara shang KIO,
Party ( Wunpawng Munglan
Shanglawt Hpung) hpe 1960
ning october (25) ya kaw nna
pay hpang wa ssi.
KIO Party A Gun Hp:
Ra Ai Magam Bungli Ni
LI Wunpawng  Munglan
Shanglawt Hpung ngu si gaws-
 
Page 3 maut,
‘Wanpaving Amy bee Wunpawng.
Munn sha ni a myit hrum
Kahkyin gumdin i, ming shava
pe lam woi ningshavng ai, mung.
shawaaakyu ara hpe gun hpai ai,
mung shava a gavng malai tai
ai hte woi rawt malan ai hpung.
te nga ai hte maren, KIO hpung
shang mash shagu gawlahta na
dam lada si, kab la ai magn lit
pan (5) hpe gunbpai a i lam
ning ai
2 KIO. Party gaw lahta ma
bung lt kaba (5) hpe galaw
gunhpai ng ai gaw, hpang
jahtum galaw shadu sa wa ma
‘PANDUNG SHADAW® hpe
mung masat jabkrat tawn da ai
lam pe asan sha mu mada chye
dara nga gsi
Dai Pandung Shadaw
ws
AWM DAWN SHANG
LAWT NA MUNGSHAWA HA
SHADIP JAHPANG NGA AL WON-
PAWNG  GUMRAWNG GUMTSA
MUNGDAN HPE GAW SHARAWT
SHAGRIN DA NA ngu ai rai nga
Ga shadawn;-
Shaws dawtsa madang
Iipe Chritmas poi oi galaw ra
Ri yang poi komiti Poi Shab-
yin Shatai Komiti) ngu ai hpaw
shabawn da chye ga ai Dai poi
 
 
Laiza kaw galaw ai lahkawng lang na Wunpawng Amyu Sha Lam Masan Bawng-
ban Zuphpavng hia Kachin lam ga Policy hte Kachin nhprang sut rai Policy (Kachin
Land Policy and Natural Resources Policy) hpe myit hkrum dawdan shagrin da lu sai.
Ya aten simsa lam bawngban ai hta yakhkyak du dang shangun ai lawnglam ni hte
(IDPs) hpyen yen mung shawa ni a lam ni hpe shawa ningmu kahkyin la lu sai.
 
 
Komiti gav, daw jaw daw ya na
jarik tam ai lam, poi sa sha-
wa pe manam shara lang ya
ai lam, shadu gachyawng jaw
na masha san ai lam, poi byin
tai ngut kee ikea fi lang na ja
gumbpraw (Fund) tam bram
na hpung hpaw, lt jaw ai lam,
‘nak daw ja na sar, sarakaba,
ni bpe tam san ai lam, poi a
lachyum sung hkea hkrang
shala mahkawn yu ng hie
namnak jat na wubpung du hikes
hpaw ra ai. Ndi labia a it
hilum sumbpa hpe gun bpai na
(Sub. Komith) du hkra hpaw nna
gala sa va si gaw hpang jabtum
ya shada ai Chrimas Poi byin
tai lu na pandung shadavra matu
ai nga ai KIO partya it gow dai
jbikringjahkea na masha majaw
mi, ginra kai lanai mi a it hta
jan nna tsun n dang hkea kaba la
ai lt, Wunpavng sha hum din
dekshan-ga, Wunpavng mung-
dan enga pra shanu ngasi mung.
dan ru di masha ni mabkea it a
‘gunhpai a ai lam ai nga ai.
Labia ¢ tang madun ai
bungli lit kaba hpe ngai mung,
gunhpai lawm a sai ng ai
Wunpawng amy ni sha n rai,
mungan kata emi moi kaw nna
shan nga ai rudi masha shagu
gaw KIO Party kaw shang hawm
hpung partya magam lt ihpekhicp.
abtiap nawng gun hpi lavm ra
gaailam” HPUNG SHANG “ra
gasi lam jasujahprang let hpung.
dim dat nngai lav:
Nbanghur Sima Naw,
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
 
Shaning Ninghpaw Chyeju Shakawn Wunli La Akyu Hpyi
PT
CHYELU SHAKAWN WUNLI LA AKYU HPYI HPAWNG
rn
@ 3
Laiza Mukdum kaw
January 1 ya jobpawt Hiying
860 Am hta shaning ninghpaw
chycju shakawn wunli la skys
py hpawng hte KIO Tingayang
up a shaning ninghpaw mungga
madat hkamla hpavng galaw la
lu sai
KIO Tingayang Up Du
Daju Jum N-Ban La a shaning
ninghpaw shatsam mungga hia:
AP
 
“Myen mungdan asuya hie
Myen hpyen dap gaw shia akyu
amyat pe sha madung maju
jung galaw ai majaw mung
dan masha i yakhkak jamjau
kum nga ai hte Hkrit Kajawng
let sha nga ra nna mungkan
isa manghkang law dik ai
mungdan byin tai nga ai, teng-
man tara rap ra ai myit hpraw
san a asa lisa law ai re
majo mungdan mgwi pyaw
simsa bra mata kaja n I ai,
macha jhpan lawai amyu npu
«Lawn da ai my asat chyung
nga sai maja, maren mara re
ai mung masa bawgban lam
paw pris wa na mau n mai
byin ai. Myen hpyen dap ka
ljang da af 2008 ning, saw da
ara shang wang Kata ¢ sa sa
wa a re maja mungdan kata
gran shuk shanut manghkang
law wa ai, tengman ai magam
bung yawng ga Myen pyen
dap a lashot jum a upadi pu ¢
a myit hum ga i pe yng.
mu mada chyab re ma gum
hem mau uphkang padi hpe
rawt malan kau na ga leng-
man lam, tara rapra lam pe ra
marinnga ai mashaniairainga
a. Kaning re ai mayak mang-
kang i hkrum katut nga
tim, Wunpawng Mungdan
Stanglawt Hpung gaw amyu
Mungdan laws nhtawm sim-
Sang pyaw raw gol kab ai
amy mingdan de hod wa Iu
hrs my gal let Mung masa
mabkrun tam, ladai shaw
shalt nga ai he mungehying
mung shawa yawng kaw na
KI. mung masa bungl shag
Ha kanavng. ngun Jaw shan-
‘gown ai rai yang myit mada
ai pandung de du Iu na re hte
shawnglam hipyen man sha-
ra shagu hia jamjau hkrum let
Mungdan maga it gunlpai nga
ai myitrum magam gun ni ngwi
pyaw hkam koja ai shaman
chyeju pe hkamia bu ma tinang
1h radi magam it hpe nden ma-
rai hpring hpring hie sadi maja
gun hpai nga na mats, hpyen
yen shara shagu shingbyi nga
‘ai Mung chying mung shawa
ni yawng mung, yakhkak jam-
ju ai, myit pu my tsang lam
yawng Hoi tsa nhtawm chyeju
pringteup ai chaning ladaw rai
uga"nga nna teun da ai.
Shaning  ninghpaw
chyeju shakawn wunli la kyu
hpyi hpawng hpeWunpavng
mungdan ginwang ginaw ni,
dap ba, dsp dung ni hkan sky
Iipyi hpawng hte ginsup lamang
oi galaw ai lam mung na chye lu
 
Myithkrum Kahkyin Gumdin Lam Hite
Simsa Lam Tam Zuphpawng
KIO Tingnyang Up Du
Da Jum Noan Late Shavnglam
Mungmasa Jat Hpung (MH)
voi awn galaw ai Myithkeum
Kablyin Guin lam hie Sim-
sa Lam Tam zuphpawng hpe
January shata 16 ya kaw nna
18 ya du hkea mare buga kanu
Kawa ni, bunghking labau hia
myit lam ai ni, abau sara ni
marai tsa fan sa du bavngban
sire lam chyelu si.
Wnpawng  amyu
bavsang htc eng ai lam, Wun-
pawng htunghking manau hie
Seng 5 lam, Num fave Num la
lam, Lal Laika hie seng alam,
simialam tam na dai ga baw nt
ants amyu bawsang, wulpung
 
      
wubpawng hku mi rai rai, ting
gyeng hku mi rai rai mu mada
ai lam ni hpe hpaw tsun tang,
ce =
maduun ai lam galaw ai
Tang madun paw tsun
ai lam ni hpe myithkrum dav-
dan shagrin da ai lam garsi n
galaw ai sha, ningmu ni hpe
kahkyin da nna, tam sawk
sagawn (research) galaw jing-
loam la ai hpang she javm sha-
grin na re lam na lu i
KIO gw Myen Asuya
hte mungmasa bawngban nna
sha tengman jet ai simsa lam lu
na re ngu hkamla nga ai hte
maren lam tam ding yang rai
nga ai lam hpe KIO Tingnyang
Up kaw nna du sa si mung shava
Kans kava ni hpe tun sanglang ai
lam chyelusi,
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Pa Jau Hka Myihprap Wanjak Nnan
Shaman Akyu Hpyi
 
unpavng Mungdan
Shanglawt  Asuya,
Sut Mas: Magam
Dap, Buga Company Limited
Kaw nna lit 1a hkeang shapraw
gaw gap shangut shakee la lu
ai Pafau Ha myihprap wanjak
nan hpe 2019 ning January 17
ya shani akyu hpyi shamanla lu
KBC ningbaw Rev. Dr.
Hialam Sam Son, Anglican
Bidhop John Kumgyi Zau Li,
Sara Daw Francis Daw Tang,
‘Wajau, Hpung Up hpung sara ni
sa du kyu hpyi shaman ya ai.
Wunpawng  Mungdan
Shanglawt Kongsi Ningbaw
‘Malai (ID) Du Up Daju Zawng.
Buk Than hte Ginjaw Komiti
salang ni, magam dap makan
dap de na du gyi salang ni,
mung chying mung shawa ni
‘marai hkying mi jan sa du si.
Buiga Company Limited
Kaw nna Myitkyina hte Waimav
mare kaba de Myibprap wan jaw
ai hia Mali wanjak wan n-gun
law lang wa ai majaw Myen
Asuya kav n-gun n jat lu jang.
daw kau na ngu sun wa ai lam
nga nna Buga Company kan
wanjak nna hpe gala fat ra va
ai lam Buga Company Limited
Managing Director Kareng La
Tawng tun si.
 
Bugs Company magam
gun ni be Miva Engineer Hpi
ninghksing i 2014 ning kaw nna
lata tut galaw hrang shapraw
pang sa wa si re.
Ya aten Mali Wanjak law
nna Dabak mare du hea wan
sum naw gilai rai
Myen supa a ahkaw
ahkang lu ai hte ya na wan
sum malau hk line hing bai
lapyan len nhtawm wan n-gun
at sa lu bra galaw sa wa na re
ga nna mung tun si.
2018 shaning kaw nna
Mali ha myihprap wanjak wan
n-gun hte Pajau ha myihprap
wanjak wan n-gun pawng
nhtawm Myitkyina, Waimaw
mare kaba de myi hprap wan
jaw nga sai lam chye lu ai
 
WUNPAWMG SHAY A GA MAKAL
Jyshotn ena mind,
Huns how no y dot of
 
lomo mhprop gol la.
Shao shogen meng col.
Lorom bung orpaut o.
Morons Kaba hs Hot so.
Bulan heer sho mi,
Hiring masons mod.
Hoyan hip hod kos hi.
Hothing kasi im koriog nd
Motaun to ahha gang 4
Miso ge nga doing?
 
 
Worpauung hoy o reer.
Shengiout trang no han!
Fiona sigon Hm moje,
Hore fo i I n mei holy
umd oFkag 1 wo d tn.
Laiza Shi Shanan
 
   
 
  
   
   
       
   
Laiza Shi Shanan
 
asha lang a hkamja
lam hta wa hkamja
lam mung shkyak
dik ai lamyi lama langai rai
nga ai. Anhte a ginra, anhte
a mungdan hta law malawng
wa latung machyi ai mang-
hkang byin hkrum hea ai
hpe mu chye lu nga ai Miwa
gumsan mungdan ra 95% gaw
wa machyi/ wa manghkang
(tooth deficiency) hkrum
hkea nga a. Anbte Wunpawng.
mungdan hia 98% n yawm
byin ai lam hpe mu chye lu ai.
Masha langai a tsawm
bap ai lam gaw wa hkam-
ja lam hte mung sen nga ai
Wa n tsawm yang myiman
sam mung n tsawm ai. Wa
gaw masha hpe tsawm htap
shangun nga ai, tsun shaga
ai shaloi masha a nsen hpe
hkang ya ai. Wa n tu ai masha
gaw shi shaga mayu ai nsen
hpe pra hkra shaga lu na matu
loi la nga ai. Wa Ukam gaw
masha a malu masha rin ai
ten ha grai ahkyak nga ai. Dai
re majaw wa gaw langai hte
langai tinang atsam n bung
hkat nga ai
Wa Baw
Seng Ai Lam.
Kaja si wa hpe gaw
majoi n baw yang gaw kaja
dik re. Rai timung n kaja si
wa hpe gaw hkum zing da.
N kaja ai wa hpe baw kau ai
gow kaja dik re. Wa a maja
shat kan ana ni byin shangun
ai zawn wa machyi ai maja
 
He
Volume 7
WA HKAMJA LAM
sade ni hpe bien za mat wa
shangun chye nga ai.
Ma Hte Wa Hkamja Lam.
Ma ni hia wa latung
sha ana byin yang gaw grai
tsang ra ai lam n nga ai. Ngu
mayu ai gaw asak 4,5 ning na
ma ni hpe tsun mayu ai she
re. Asak (6) ning kaw na gaw
wa galai hpang sai re majaw
tinang a kasha ni hpe wa san
seng lam atsawm shaman ya
ra ai. Ma ni hia akyang byin
ble ladat amyu myu hk nna
sharin ya ra ai.
Asak Kung Ni A
 
Wa Hkamja Lam
Asak haba ni wa
machyi ai rai yang tsang ra
ai, majoi n mai baw ya ai. Jit
Duwi ana hte kaga ana ni hpe
tsang ra ai. N baw n mai rai
yang gaw sarawun a matsun
ta chyu sha baw ya mai ai.
Ma Hkum Kanu
Hte Wa Hkamja Lam.
Ma bkum Kanu num
ni wa machyi yang tsang ra ai
hpa majaw nga yang tsi majoi
mai sha ai hte wa majoi n
mai baw ya ai, bkritung na ma
hkrat (ma brai) mat chye ai.
Wa machyi wa yang dantawk
ti rung de (dental clinic) de
sa madun ra ai.
Wa Hkamja Lam
La Na Ladat
Tinang a Wa hkamja
lam gara madang nga ai hpe
   
Laiza Shi Shanan
lav e jaw das Mark nia tsa
ginhka chye la mai nga ai (3)
marks rai yang gaw tsang ra
ai madang,(6) marks rai yang
gw sarawun hte hkeum ra ai
madang(12) marks ai yang
gaw grai tang ra ai.
1. Yup rawt ai hte n-gup kaw
nga n pyaw si lam nga
1 mark)
2. Manang hte ga shaga yang
ngup manamai (1 mark)
3. Wa lapran hia lu sha tsat ai
lam nga 2 mark)
4 Wa kaw na sai pru ai lam
nga 3 mark)
5. Wa pawt hta matswi pru ai
(4 mark)
6. Wa ganga/ shamu ai lam
nga (4mark)
7. Wase seai lam yawm ai
1 mark)
SMalutlusi  (1mark)
9. Dentist kaw wa sa madun
yakailamngs  (1mark)
10. Ding-yang wa makeim ai
lam nga (1 mark)
11. Sai dwi Jit dwi ana nga
(1 mark)
12. Wa wi nem ai (1 mark)
13. Wa ningma lu ga si
(3 mark)
Wa A Matu Koi Gam
Ra Ai Lam Ni
I Ja ai lu sha, arung
arai n mai gawa ai.
2 Naukahtet ai lu shan
mai lu sha ai.
 
Health
3. Acid zawn nau hkri ai
Iu sha n mai Iu sh
4. Tetracydin hie Antibiotic
15 ni aw n mai u sha ai.
5. Wabhtu aishaloi naun
mai shaja, nau n mai na ai.
 
Wa Matu Galaw Ra,
Lu Sha Ya Ra Ai Lam Ni.
1 Jahpawt yup rawt ai
hte kalang, shana yup na
shaloi kalang wa hiu ya ra
ai.
2. Wa ngang na matu jit
Ji ai shaloi wa yawng gawa
shara nna utik da na.
3. Shan hte dwi ai lu sha
sha ngut shagu hka hte n-gup
garu kau ra ai. Wa lapran
kan tsat ngam nga ai lu sha
ni ipe tean kau ya ra ai.
4. Tit ai namlap nam-
law, namsi namsaw law law
shayara ai.
5. Fluoride dat lawm ai
Iu sha shalawm sha na.
 
Dental Ta Doi
  
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Iss
 
MYIT DUM HKUNGGA JAW DAT NNGAI
Gara nna shi ai ngu
yan, amyu sha ni lawt Iu lam
maga bungl hia spnavng
kaw sa ai shaning maga shi
manga ning pa hpring jan mat
de she rai mat sahkal ten sha
tun ga ng yang, munglan
te amyu sha lat bs lam rat
mala magam bung hta daa
spnavng ai shaning (55) fan sha
naw ri nga a.
1962 ning hia Myitkyina
makau grupyin kahavg ning.
chyaving hk KLA ng i shiga
mavng pru nga si, ni mi hia
Kars magam gun saranum lg
mi ng hpe ta dins shaga nna
lagat 1 wa yu yang, shi kaw
KLA ni jaw ai laika du a lam
Kabte tsun dan wa ai. KIA nu
ai lachyum hpa rai ta? ng san
yang, Myen amyu kaba lalen
He dip sha, roi sha, dang sha
ai kaw na law Lu na mat rat
malan si * inghpaw Shanglavt
Hpjen Dap re nga sun dan st
Da aten ha ighpaw Shanglawt
Hpyen Dap ng ma st
Saranum dai blot tun
dan ang ngs mung bei myit yu
si, jawng kaw ngai he Myen
sara roi sha ai ni, Myitkyina
Man Hiring hian Myen amyu
kasha ni Wunpavng amyu ni
bpedang shaai lm, aya magn
dap bia mung Wunpawng amy
ni bpe du salang n ai shagun
ai lm i han mu, blam sha si
lam ni hpe myit dum dat fang
nga hia mung mason i manor
ni i myutsaw mungtsaw my
atu pra waai bie 1963 ning ha
‘Wanpavng Mungdan Shanglawt
HpjenDap de a wasirsingaai
[———
malan bkeunlam a bpang lam
ninglim de. ninghtangkayin
mada sumbtang bai hia yu
ai shalo, shaning (57) ning
blrunlam lapean, mungmasa
laru, hpyen masa lar, Iu sha
kya (bk hw a) art amyu
Iipan hie hpan bkeum katut ai
wa ai lam hpe kadai ningdang
Lu ea nga i. Hpyen majan
gasat gala am hia mung padang
dip avg. padang ingle Iu
ai aten nga si aw, lalang
lang heat sum si ten mung
  
brum katut nga a, Rai timung.
raw malan magam bungli ngu
ai gaw brat sum mat, mat na
gu ai gaw shingra mala n nga
ai hte maren dai ni lam shagu
bia rawtjat madang de du wa ai
sha nga mungkan mungdan law
law e mu mada madi shadaw ai
hpe kam lu nga saga ai re.
Dai ni ndai madang de
du wa ai lam mabyin masa ni
hpe ninghtang sume yu si sha
loi rawt malan ningnan gawde
hpang wa si kaw na ya aten du
bra, mungdan hte amyu sha ni
a mat ma na bpu shavng bu
bo, myitrum ni hie mungehying
mung shawa ni law law amy
bie mungdan a nia sadi dung.
magrau grang let share shagan
asak sprang lai mat wa sai ni
ae
Lai wa sai shaning (50)
jan sten ladaw ni hkan na laika
ka ai wa myit dum Lu si made
Myen tai hpyen wa hie gasat
kata, htim gasat shagravt ma-
jan poi kaba nkau mi hpe tang.
‘madun ga nga yang
Nyau Chyang_majan,
Shui ZinWan majan,Shwe Ya
Awng majan Yaw Ying Awng
majan, Nga Nga Yang majan,
Dai Kei maja, Na Lung
Dunghung  majan, Hang.
Hkyi, Rawng Teng, Dum Bau
   
 
Column majan, Na Hpaw Pa
Jau Shagawng Masing majan,
Sampu Yang, Du Rip, Marawt
Dingga  majan, Nam Yung
Pangsau majan, 2011 ing kaw
na Kalang mi. bai majan byin
pang ai shalois- Sanggang,
Hka Ya Bum, Gi Dawn, Lai
Hpavng majan, ndsi ya ka tang.
‘madun si majan ni ga majan
masing kaba ni ngu sawn lu,
tang madun ai lam re, shaning
(50) jan ning na msjan poi ksji
kaba ni gaw ht n dang ru n ma
she rai mat sai aw:
Nai zawn nang ja nga
ja ngu, tinang amyu hie mung-
dan lawt lu lam majan ni hia
amy hte mungdan a matu K.LA,
MHH, MKM nnga, asa apravng.
mat ai ni lav law rai nga ssi. Dai
bia Myen bpyen sava ni law
a mara n lu si mungehying
‘mung shawa, gumgai dingla,ma
chyangai n lata ai sha, nat sat
zingri sat kau ai mung ram ram
va ra mat sai, dai sha n-gasmyu
shayi ni hpe mazut oirip sat kau
ya a mung law law rai nga sai,
Ningrai hpyen va ¢ at sat singe,
‘mazut rcp sat hkeum a ni yawg.|
mung mungdan He amysba ni a
mat sak sprang mat ai sha rai
nga si.
Dai te ai majaw anhte
‘mung he amyusha lat Lu bm
‘magam hia naw dakan tsap taw
 
nga ai yang gaw, “Wunpawng
Mungdan Shanglawt Asuya
‘Magan Gun Shagu Hta Rawng
Ra Ai Myit Jasar” nga si hta
na Nambat (3) Mungdan sha
nia matu Asak aprawng mat sai
mungtsaw share shagan myitrum
nia nisa sadi dung ra a nga ab
te Wunpawng Mungdan
Shanglawt Magam Dap Kaw
Naa Mungdan Hie Mungdan
‘Sha Ni A Man E kar La Ai Ga.
Sadi ngu ai lata na Nambat(4)
Anhte gaw munglan hte mung;
dan sha nia mat, asak apnavng
mat wa sa myitrum ni a ningtsa
e, tnawng sadi dung nga na ga
ai ng hkam Lada ai hte maren,
tutnawng myit dum hkungga
‘masat masa galaw na malsp au
mai nga gasi.
Dai majaw 1961 ning
Kaw nna ya sten du hkra lapran
‘mungdan hie amyu sha lawt lu
lam magam bungl hte seng nna
magrau grang share shagan let
asak sprawng mat wa sai, mung-
dan a ningbaw ningla myitrum
share shagan ni yawng hpe 2019
ning February shata praw (5)
yah ta ang ai (58) ning pring,
(59) lang ma Rawt Malan Masat
Ninghtoi hta sja awa shageau
sha-a hung jaw dat nngai lav.
Anbte a myitrum ni ga-
ain ngut kre kau da ai mung-
dan hie smyu sha lave lu lam
‘magam bungli hpe mung anhte.
‘gam nga nna magum bunglinaw
gun bpai ngasi ningut kee swng.
dang shawnglavt Lu ai shani du
bkea matut lta gun hpai sa wa,
na ga ai ng ga sadi jaw dat
nngai law.
Myen hpyen a tsa masin
si maroi n i let,
Myua magam ha
Maza
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
 
LU SHA SHIMLAM HTE HKAI REM
Sakhkrung Lu Sha
Hkai Rem hta lang ai tsi ni
1. Shingtailatung si
2 Ana sat tsi Bacteria,
Fungus, Virus etc.
3. Tuing sa 51
4 Yu (Fkrung kann) sat tt
5. Tui nambpun ni
Ts atsam ni
1. Hkea angi (Contact poison)
2.Shajngsia (Stomach poison)
3Marawp jangsi ai
(Fumigantpoison)
4Kata kaw chyam bra ai
(Systemic poison)
Ndai zavn hksi bpun ni
kaw gat, lang, bang, shamawng.
ai ts ni gaw hai nmai bpun
katadehkalam, shat lam i kaw
‘nna shang chyam bra rang nga
ai Dai ts ngam atsam ravng si
hai bpan ni pe lu sha bang dat
jang dai ti atsam ni hluum kata
‘manghkang law law byin shan-
gun nga ai. Ti atsam dai ni gaw
bum kata mahkawng nga lu i
atsam nga nna ham jan lu ai
atsam hum ai be nang si va ai
duhkea byin nga ai.
Hiamja lam han sa na,
shan sha shayawm nna nam.
lap she sha sana nga nna gat na
namisp mart sha si wa gaw si
na de grau lagaw lahkam ai wa
re. Hpa majaw nga yang dai ni
na ten hta hpaga byin hire hai
rem dutsha ai i gaw lahkawng.
garan galaw ai hpe mu Iu nga ai
Dut Na Hpe,
1. Toawm hia dat nambpun
hie kab tei av law lang a.
2. Shingta latung ana law law
brat ai hpe ts law law gat lang.
ai. Laja ai ts hea lang ai.
3. Ten kadun hte dut sha lu na
mat ask kadun ai nl ni bpe
lang i. Ginra li shamat ai.
4. Dan shu da si n bien bkra si
gatnna danai.
5. Dusat ni hpe mung ra ang.
ai hati hte dat grai law i hie
shat gayau nna kam sha ai hte
sha na hk jaw sha ai
6. si pan law law bt shabavvm
dati.
7. Shan ni hpe n bien hkra tsi hte
gaan tno dutshabraai.
Tinang Sha Na Hpe
Laksan garan kai rem
da nna tsi, shat, nambpun ni n
lang i sha shingra ladat hie kai
rem da nna sha nga ma si.
Dai majaw manang ni
galaw du ai hpe gat na mari
sha ai ni gaw tsi ngim atsam
hte nambpun a majaw machyi
‘makaw law law byin wa ai lam
re. Ga shadawn Mangshi tsi
rung kaw shata 5-6 bia lalang
shava bavngban hpawng galaw
‘ma ai htashata 6-7 share ma ka-
sha ni bta sade, sin, hkum chyen
siailam ni byin ai. Machyi ma-
sha law law du ai majaw lu sha
hia lawm wa ai ti ngam atsam ,
‘nambpun ngam atsam ni a ma.
jaw re ng ningmu kahlyin la
no Lu sha sadi na ndau ai lam
law aimu luai
Mungkan Hita Tsi Lang Ai
Masa
 
 
1. Shingtai latung tsi lang dik
aw EU-Uropa mungdan ni rai
nna munglan kaw shapraw ai a
45% hpesunglang ma ai tim
hkamja ma ai.
2.USA-ni gawNo-2 law diklang
ai mungdan rai nna mungkan
hia shapray sia 25 % lang mai
rat beam a ai.
3. India hte Miwa gaw mungdan
Kaba ai masha wan 2800 dang
raitim mungkan shapraw ai sia
3% sha lang ai Myen mung
bia grau nna hkamja lam naw
kaja maa.
4. Myen mung shapraw ai tsi
208% sha lang ai raitim ts
gam atsam a maja manghkang
lave dik machyi law di ai muung-
dan re. Cancer byin madang
munglan ¢ No-2 kaw rai nga
asi bpe mateun ai hkun sung
lang ai majaw re lam mu lu nga
si gat lang sha)
Myen Mung Na Ti Shang
Masa
1 Register galaw la nna dut nga
ai hksi rem lang tsi hpan 4100
nga si.
2. Register galaw ya na tang daai
isi pan 700 jan naw nga ai.
3. Maigan mungdan ni masha
Kaw nau hea machyi ai majaw
pat jabkring da ai ts ni mung,
Myen mung de ladat smu
bum sumbpa blo shang nna
sunglang nga ai.
4Nethalan mungdan hta 2018
ning bia ti hpan 20 hpe mung-
dan kata dut na mat Register
jaw ai majaw asuya bpe mung
shava ni ninghkap garu ai lam
law ma si
5. Myen mung kaw gw sup
bl nna tsi dut ahkang lakmat
Kade jaw tim mung shawa ni zim
shanga mai,
Tai Manghkang N nga Na.
Matu Galaw Na Lam
1.7Tei pan htsp btu i bpe laa
lang ra.
2.Ts gat ai ni shimlum hkra bu
bpun nna gat ma.
3. Sung lang madang hte ladat
jaw.
4. Thi blamjan atsam htum yang.
shedi shana.
5. Sunglnganngamilafia mina
6. Matiun ai be maren galaw na.
Nai lam ni hpe sung
Lang si ni chye na hkawn hkrang.
blansa shatup na abkyak rai
nga si.
Tsi Ni Hpe N jaw N ang Al
Hku Sung Lang Ai Lam
Galaw shapraw da sai
bhai rem kunrai ni hpe n yat n
bien ai sha na na tawn hkam na
‘matu tsi amyu myu hte bai gat,
ising rai nna lu sha si ni hpe
‘manghkang byin shangun nga ai
0 shadavn-
1. Saraparitc ts hpe shan n hten
nyatn manam na matu gatlang.
2. Formalin hpe name hte simai
nya na matu gat lang ai.
3. Etaline tsi bpe namsi myin loi
na mat chya (sh) ting ai.
4. Sodium benzorate hpe ten na
na kam na ts hu Lang a.
5. sten wa hpeshata 4 rai yang
joi 40-50 kaba nna sat sha lu
hike ti Lave Law bang si shat pe
jaw sha ai majaw dai shan gaw
Lani my na jang manam mat ai
lam byinai.
Tsi Ngam Atsam A Majaw
Byin Hirum Na Lam
I Lanilandumstma nl
matna.
2. Num ni put ginchyup mat
‘a ma n mai lu mat na.
3. Nanghpam ya zawn bungli 1
kam galaw ai lagawn nna may
hk mau mat na.
4. Cancer ana hpan hum byin
5. Lamyi laman makret machyi
6. Hksm bum wa na.
7. Kara aw run kein va ma.
8Nra tsam va ra.
9.Ladu lai bpum wa na.
10 Nang na si wa na.
‘Hkai Rem hku ana hpe
masat ai. gaw-
Byin ging bying ang nga
gingngaangaihiadawnjan nna
byin wa ai yawn hpe ana ngu
‘masat daaire. Dai majaw lu sha
shimlam lu nna hkamja na
matu ya aten hta tinang
Ikai tinangsha, tinangrem
tinang sha rai yang she mai sai
gu mu ai bpe shadut data aw.
Kareng Bang Seng
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
 
unpavng sha ni a
MA AHTAWNG HTU
A htunghking a
lam hpe lo ahkeark datyuga.
Dinghku mum ni ma
kum rai nna ma gun kan dan
daveng laba wa 3 bie nam na
Kabtan kava layung ram kaba a
sintum mre (wa roe) ais bean
la nhtawm pecs) dam gal a
Hk daw kabtum tan ai yan
shi (10) pe shabawn shajup
na garap nts kaw mara fkraw
da ai. Dai pe shaman ngu si.
Garp ntsa jabkeaw tavn ai
shaman shabawn hpe mu ai
shalo gaw dai nia hia ma
shangai blyen si dinghku re
lam be chye bt nga si.
Shangai ninghioi ni wa
sai hte rau kamu kav kai kavoi
i gave ma a myit masa laikyang.
byin shangun mayu ai myit
makam he, nga ra yang wibpurg
ha gaan haw ai ngabpyin,
gals glum, ngahtang zawn re
ai ngajohkraw dama ai Dai nga
jahkraw hpe gaitsu nga ma.ai
Hiarang shan rai yang
mung wuhpung hte nga hkawm
ai shaga nsen pyaw ai u bpan ni
pe labia blow a nna jabkeaw
daaimasi
‘Nbaw nieng tumclyang,
tsalpemungshadu shajinda chye
nasi.
Ma jatar bs a mat
shan da ai shan jhkraw hie ta
chyinghtaven i ht shanam lgep.
Volume 7
mara malian dai Shana hikyep
mara da ai lachyum gaw kaga
garap kaw nga ai shan jahkeaw
ni hie kaga tsa chyinghtawn ni
yawng hia na laksan lata san da
ailachyum rai nga ai
Shangai sai hte shadai
Kadoi Ia ai, Gam Avng, Hkawn
‘Shaving ng ai zane mying uw
shawn hada kadoi lai. Shang
ai bie lang ta mying n sharing.
yang n hkeu n kaja ai sawn nat,
jabtung nat ni shavng shaming
1a a na tsang si lachyum ra nga
ai. Ma jahtawng htu ai shaloi
she shadsi kadoi mying hpe
shagrin ya si lam, kags mying
pli shamying ya ai hung lai ni
nga nga ai. Dai hpang garsp kaw
abkraw tawn si shaman shaban
sbayu la nna van ia kakang nna
Ia kasha rai yang mang (5) lang,
Num kasha rai yang mali (4) lang.
Kapaw dat ai Shaman kapaw ai
gow gumgun, gumbpsi_ hpan
ningsang hpe shana shiga jaw ai
lachyum rai nga ai. Shaman ka-
‘paw nsen na ai hte tingbu mare.
dung shawa ni mung la Kasha,
um Jasha shang si lam kalang
ta chye lu i Mayat maya myit su
‘mabikun ku 5 va, jin bpe ma
mying shamying jahtawng btu
shagunai.
Jabtavng hts ai shalot
shan jabkraw bpe shanam he
tu ai Jum sha bang nna majap
bang ma ai. Majap bang yang
ma shadai kaprep si hte ma my
sinpat lakhiet ra chye ai ngu
sawn la ma ai. Shanam gaw
lakying prut nna mayat si baw
pan re majaw mayat maya wa
na lachyum hpe la ai. Shanam
bpe n hikew n ksja ai nat, bpyi
Lamu, nbya, ndang nat ni brit
na mat lang ai mung rai nga
ai. myihioi htoi yang shanam
maya ahprup nna hpang a)
Shadai (ma manang) hpe
larai yang numgaw shadaw pavt
Kaw wa ni gui ni ganaw ashap
lu bea kawa munzi hie kum
ana singkung pali yan manga
(5) gumbpawn si hte shadaw
pawt kaw lup nn, gyit shajup
da ai. Num kasha ai yawng,
sharem shadaw pat kaw lup
oa, singkung pali mali (4)
gumbpawn ai hte gyit shajup da
ai Tinang a shadai lup ai mare
buga ginra hpe dialup daibpang.
ip ngamasi
Ma Jabtawng Hit Shaman Ga
La= Chyudwi chying-
kai a kraw wang hing kaw
Hhritung, Kan hum hiumpa
Kaw sumbrung nna mali shata
su rai dai raw, shadang la sha
tai nna dai daw, dawnu pawt
Kaw dai Lup, wamung munzi
te singgrup,singkung pai he
shajup, machyu funghkum
awn lungkowng, kahtan
walang zawn wahpawng,
mayat  ginktawng dogravs
mayat inggaw  shachyaw
 
MA
JAHTAWNG
HTU
Al LAM
<hadang atsam rawng nna nga,
Lanung u sinwa zawn numwoi,
Chyaulang u krang zawn ga
chyoi, sut lu gumhkawng nna
pra baw hpraw wa rum du hkra
nga ga.
NUM = Chyudwi chyinghkai
nu a kraw wang htingnu kaw
kritung, kan tum htumlipa
Kaw sumbrung nna mali shata
gunna dai daw, shayi Num sha
gu dai raw; sharent daw pawi
Kaw dai up, wamung muni
hie shinggrup singkung pali hte
shajup, shalun ninghkrun hta
lung kamoi dung lahkum kaw
dung, mayat kan tai, shangai
wa hk rai wa u ga.
Ma jabtavng btu ai hpe
lagoi lahpaw hte maka nna,
shanam hlyep hie mam mabtan
shadu Isjang hkyen da si nbaw
nnyengtumdhyang chyanun chyu
malum sa pyi ni jowm lu sha
ai, ma he kabu gara jabtavng
ht mying shamying hkalum
Ia ai lam hpe galaw chye ga
ai. Jahtawng n hi af masha gu
tun yang Wunpavng n re ngu
ai lachyum rai gn ai. Wrpang.
sha ni gov shawn hu oa ying.
 
Laiza Shi Shanan
shammying a htunghking ht a amy
niga
Chyana
10
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
 
DEMOCRACY HPAJININGNAN HPANG WA AI GAW
re, Zh,
emocracy masa hpe
Laika sharin jawng ni
bia, gara bk jai lang
Sa wa ai lam hpe laws na hie
maren, ji lang bpang wa ai mu
Iu nga ai. shawng ningnan
Democracy” ngs ai lachyum
bpe shawng sanglang dan
mayu ai. Democracy pa jai
lang taw nga ai jawng ni hta,
danleng ai lam langai gaw;
javeng kata kaw kanavn mazum
lam gaw prinem ai lam nga nna
myit shawang kaba si lam hpe
mu lu nga ai. Ganawn mazum
lam ngu ai hta mung, javng-
um jawngla shada da ganawn
mazum lam ni hpe ngu may
ai. Dai zawn ganawn mazum
lam hkrak kafa prinem ai lam
gaw democracy. abkyak kaba
ai masa angi mi rai nga ai
Laika sharin jawng ni
bpe pan masum garan da lu
nga ai. Langai ng na hpan bpe.
Gawda hkrang nga ai jawng
gu ai. Dai jawng hpan bia
ritkawp nga nga sharin achyin
jaw ya ai ladat hpe mu bu nga
ai. Dai jawng ni a bungli gaw;
javngnum jawngla ni hpe
hkap la ngut jang, mast tavn
da si ginhpan ni hpe ning-
gam hte ninggam sharin ya
sanpoi san nna, tsang shalun,
tsang htum si shaloi, jawng
kaw nna pru shangun ai hie
Laika hpe sha atsawm sgavm
sharin jaw ai javng hpan re
ai. Laika bpe atsavm agavm
di nna, sharin ya ai lam gw;
jawng shagu, a galaw ging galaw
ang ai bungli langai rai nga
ai. Rai timung dai bungli gaw
javnga bungl yavng n rai nga ai.
Ngamu ngamai lam, ganawn ma-
zum Lam zawn re i shinggyim
‘masa lam ni bpe kabai tan ai
majaw, jawngma ni gaw, dai
javeng pan hpe bungli lu mai
ai bungli jak rung hpan langai
zawn sha sawn da chye ma si
Dai javng bpan gav, bpawmi
bpavmang ni hpe bungi lu
shangun na matu gyin da ya ai
rai timung shinggyim mung-
Kan a lam bta, kade daram nga
pra galaw sha lu na, ngu ai bpe.
sharin ya ai hpe mu u ai. Dai
‘maja, dai Laika sharin jawng.
hpan gaw mit dik hpan shara
n nga ai jawng rai nga ai. Sara
ni a yaw shada lam lta, jvng-
um jawngh ni gav, sang shaun
Sarpol awrg mat ns, bungl lama,
‘ma bpegalaw wa lu hkra ngu ai
re. Dai jawng hpan gaw; makau
grup-yin shinggyim wubpung
hte magyep kap n lu ai gyip
gyeng la sijawng sha rai nga ai.
Lahkawng ngu na hpan
hpe Hiinggaw kun dinghku
jawng Family School nga ma
ai. Dai wag i gaw ru hkum bl
nn, rai wan lawai Dai engi
a yaw shada i lam ni gav, nam
bat langai javng hpan ni bpe
1a ai majaw laklai ai hkrang
hte jawng nnan gyin shalat na
gu ai yaw shada lam hte bpaw
tawn da ai lam rai nga ai. Ma
dung yaw shada ai lam gaw, dai
ni hta sa lung sharin la nga ai
jawngnum jawnglani gaw; myit
ngwi myit pyaw hkea kun ding-
hi lang zawn hu bi hau
Hau ngs pra ganawn mazum
1a a 7a mata at nga i. Rt,
democracy munglan de dang a
aa jaumgma i be ng ya
am pen ngs sha, sa san lu a
mai a masa 0 nga ai. Nw
pyaw lam gaw low matkrun
angst nga hre gilaw la ngut
na ai Ti hh bs Huge
pro lam blu tup ana ad i
ula ss myit @ byin nga masa
hpe madun dan a lam sha ra
nga a. Dai maja: pyaw praw
np chive hica shat jaw ya
ai ng ai lam gow, lachyum n
pr nga i. Shada da kun ding-
Fi masha zavn hau <hyap
ka, sharin ya a lam, hkawm
kaw chyawm chyavm ngwi
gw pyaw pyaw nga chye her,
hain jaw ai lam ni gov gr
1 nga 4 am ai timung him
tsup ai awn langai ku 0 mak
byin ngs
Mawum gu na bpan
i nga Jang mi gio aba na
Jang bpan hia nna bungh gra
grou dam lada a. Da jewng
Fan bia, jawng kaw sharin a
gobpan ni hpe dari ya ai lam,
Jowng kata ¢ nga i ma kai mi
pe kun dinghls masha wn
ng ngui pyaw praw hl his
Hla hl nga pa ganavn ma
zum hye warn sharin yasihta
ga. democracy akyang lalen
i hpe mung, hkan a lang
shaman ya nip ai. Dai jewng
hpan hpe (Democracy jawng)
ng ai, Dai jawng kata kaw
jawngaum javngla ni gw, jaw
Ju hkap a myit mass hte shaw
akyu a mata. tioang kaw nna
dang sf dram garam gabtau
alam, magam lt hp hora be
Toprm gnbpai chye ai lam,
sanpoi swng ha, mgwi pra
hia gu at yaw shada lam mi
sha gala mi ia shinggyim
mingkan yung hpe aya nga
Hira: shanglawn gun hp ma
gust yaw shad lam kab pe
ming Lyin shangun 5 jewng:
hpanraingaa
[—
pan byin pra wa lu na mata
gow javngma komiti i kade
dara hpaw ninghtan da tim,
tengman 5 democracy my
masa bpe shalat ya i lam nga
yang swngdang va na n re
Gra mma. jw up sara kaba
i ie sara kau mi gw, my
Taw bum law akyak sha-
tai shanglawm gun hpai yang
she awngdang na ei ngasi
Laika sharin jawng. ni
tademacracy myitjasat shalt
1a ma mate, ganawn mazum
lam gow ahkyak faba. Gana
mazim lam awngdang dang
wa lu ma mata. mung jawng
up sar Kaba wa gaw madung
ablyak kaba htum rs nga a
Jong up sara kaba wa gaw
feng sha ai wa re ng sha
mys la yang tinang jawng
Kaw democracy byin wa na
n re. Da hte maren jawng
up sara kaba wa gaw tara
mit dinglai naa tang a yu
reng. power ni pe shayawm
kau nhtawm Jawngma m pe
democracy yawng jaw ka yang
ing nang a own gaw mat
n dim ai ka mn awn ru n ra
byin wa na bpe mung dum ra
ai. Jwng up sara kaa langah
iu ma tinang hta masat tawn
daaimagse Hi mings i
Town kata democracy
awnglang wa la na mats gow
jowng. up sara Kaba wa ‘te
mingtau Jawa up ni 8 gman
mazum lam gavw pine aw
Hop nga na abyss. Hla ha
hin pawng pave galaw si lam
ge lags ie langa lungga la
Ta madi wadaw shabyin sha-
ngun nga ai. Gun hpsi ma
magam lit hpe mung maren
mata garan wna gun hpai la
ai mijew mash hum ngau
“haga a magam lt bpe la chye
af pit grow grau shabyin ya
nga ai. Dai maja jowng sal
mum mi yawng gow wanglu
Wanglang tun shagana ahkaw
ahkangnga na shlyak brumre.
Jawngup wa hte jawngma
nia gunavn mazum ai lam gw
grounna abkyak lang i. Myng
gumblawngai jowng kaba nk
mi ba jawng up va be ma ni
bkring hiking. hkrumaup
nhtawm brang brang lang lang
lu hk hkau kau pavnighan
la chye ma ai. Ndai akyang
 
Page 12 de...
 
Laiza Shi Shanan
11
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
HPAJI HPENINGPAWT DA AI NINGHPANG HPAJI O 1
unglan langsi amyu
langai mi na hpaji
rawt fat lam a mat
Policy kaj ni jahkrat da ra ai
Dai mungdan asuya hu nna,
woi awn galaw yang she hpaji
mass gaw, munglan kaw nna
woh galaw may ai Policy hpang
Ikan nang hksang shaprav la lu
naringaai
Ningpawt _ ninghpang
hpaji ngu ai gaw; “Hpa baw rai
17" gu san yang “Ka Hii Saves”
gu ai lam masum chye da si
te kan bau hpaji langai ngai
pe lu galaw a matu 1a nga si
mabkeum madup hte machye
machyang ni pe hksja la na
Dakss hte Lahta Tsang hpajini
Iipe ningpavt ninghpang ngang-
kang aja hea, ra ningra nga si
Inpaj hpe ngu ai re” * Ningpavt
ninghpang hpaii® ngu ai gaw,
“Hpaji a ningpavt” ngu i bpe
Kadun ai hk bai bu nga ai
Prat dep hpi a mast
jahkeat da ya si masa lam ni
ta na, Lawu tsang n pu daw
(Ningnan Hpung Kaw nna,
‘Tsang lahkawng du bea) Ma-
gup sumbpa gin hpan (General
Studies kaw na lai kyang hte
shinggyim lalen (Moral snd
Civics) ngu ai hpe (1999-2000)
bpaji ladaw kaw nna, Myen
mungdan hts, “Mung hpawm
myit masa” nguai gin hpan langai
Hk sharin va ai bm ga i Lava
Tang Labia daw (Tsang masum
bie Teng mal) kaw mung
shinggyim Nga sa ginhpan
(Social Studies) ga baw n pu
kaw lai kyang hte shinggyim
lailen (Moral and Civics) hpe
bang da ai lam nga si. Ndai gin-
 
  
oat 2 Hpaj He
hpan hpe myen mungdan hta,
“Mung hpawm myit mas” ngu
ginhpan langai hu nna san poi
san 1a ai sha sharin ya a lam
pe mu lu ai.
Ningpawt  ninghpang
Lapran Tang madang (Thang
manga law na Tsang matsat du
hkra) Myit masa bawng ring
ginbpan hku nna, bat mi ha
Tahkawng lang sharin ya ai hpe
mu lu ai. Laika sharin ten hpe
minutes (45) masat da ai rai
yang lai kyang gram ten bat mi
minutes (90) sha hu a Shinggyim
lailen pe Mungkan lai masa ngu
sharin ya ai lam nga si. Raitim
tang du ai lam niga nisa lam sha
ai tow nga ai hpe mu Lusi
Tatut hia gaw law ma
lavng ngu na javng ni de sa du
yu ai shaloi, shinggyim laien
ta hpa baw ni sharin shalawm
nga ai kun? Hpa baw ni matsun
madun da ai kunthpa baw ni
lawm nga ai kun? Ngu san dat
ai shaloi jawng up ni hta lai
nna, sharin $1 saranum ni ma-
lawng maga gaw, la kyang hte
3 Ningpat Da Ai
 
Ninghpang Hpai
shinggyim lailen “Moral and
Civies' ngu ai gaw hpa rai ta?
Nga san wa a hpe mu luai.
‘Matsun madun da a lam
re gaw chye tim, lake buk nan
mu yu lu a Lam nga si. wng,
kaw mung lak li ai lam nga
ai Bavng ring ten hta sharin ya
a ai re lam chye tim, hpa nan n
sharin ya ai. Daiten du jang mau
mwi bikai yang hkai, nai yang
ow sten n law ai sara saranum
ni aten bpyi yang laika sharin
ten jaw kau ai lam ni byin ai.
Shinggyim lailen hte seng ai
woi hkaja na ten n law ai hpe
muluai
Sara ngu ai gaw myi pat,
na pat kau nna, n mai nga ai.
‘Mungkan mung sang hpi mass
ningmmu i hk da ra i Hpa mi
sun tsun sharin ys, sharin hams
lam magam bungl hts, Sara ngu
ai gw ahkyak dik bum re ai
shara kaw madung ti ai masha
langai hu nna, shanglawm aw
nga ai re. Dai majaw mungdan
madang hk shing daw dat yu
yang, yu mada, mu mada si he
Tuc qus®
hkaja ai lam nmai jahikring kau
ai sha dingyang hkaja ra nga ai
pe mu mada lu si
1996 ning ram hia,
UNESCO kaw tang madun
ai, “Ta ban 21 hpaji masa hte
Seng ai Mungkan Mungsang
Commission a sumtang laika
langai bia, “Learning The Trea-
sure Within' ng a numdaw
langai law, * Sharin hkamla lam
Num daw mali”( Four Pillrs of
Learning) hte, “Ningmu ning-
nan hte javng sara” (Teacher
In Search Of New Perspective)
ng ai num daw ni gaw dai ni
mungdan masa, mungkan masa
Ite n seng n ang ai lam n re ai
sha, sen; nan seng ra na re gu
madi madun da ai zawn ra taw
nga sai
 
Sharin Hkamla Lam Numdaw
Kaba Mali He Seng Nnaj-
1. Madvyoijat hk sharin
laga (Learning To Know)
2 Galaw chye wa hkra
<harin la ga (Learning To Do)
3. Atsam hium bawng ring
wa ka sharin la ga (Learning.
To Be)
4 Rau nga pra lu hkra
sharin la ga (Learning To live
Together)
Neu nna masa jahkrat da ai
Lam ni gaw, raw jat wa nga ai
prat masa hte sara nilipe matut
manoi madun dan taw nga sai
rai
Uma Shadang
 
DEMOCRACY HPAJININGNAN HPANG WA AI GAW
pan ni gaw democracy masa
hpe madi shadaw gawn lajang.
pawnba ai lam rai nna grai ra
sharawng bpalam lang rainga
ai. Sara kaba wa gaw gumshem
‘magam zawn rai yang jawngma
ni gaw het kamyin ai myit
hte tinang tsun mayu ai marai
hpe magap kau na sha rai nga
ai. Jawngma ni gaw sara hpe
 
kit blungga tsswra ma nu a
tar gow saa ni kaw nna adip
arip gala a upadi  byinsha-
gun mayu ai. Jowngma ni kaw
nna sharin sara i hpe sanbie
lea sara chye wa a shan be
loa thunggachye va ira
yang gaw nda javng hyn gow
democracy pai lachkyum
Shabra na mata kaja bum ai
jawng rai wa na re.
Lahta de tang madun
Iai wa sa hte maren sara kaba
hie sharin sara ni hku hau ga-
navn mazum lam sara kaba hte
jawngma ni blu hkau ganawn
‘mazum Lam ni nga wa yang gaw
sara hie jawngma ni hku hku
hkau hkau ganawn mazum va
chyalu sha rai nga si. Dai zawn
Page 11 matut....
jawng kata ganawn mazum lam
ni gaw prinem hu hau hea
democracy nli tum jarat bang
ya na matu kaja bum ai ga sau
nambpun nga sai ngu tun lu
nga sila.
 
Uma Shadang
 
Laiza Shi Shanan
12
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
 
NNGAL Tinang langai hkrai
t5un ai shaloi NGAI. ngu jai
lang ai,
‘Tang madun ang, glaw
na nogai, Shana dat nngai,
Hangings,
ian mayu nngai wng-
ban dat nngai jin dat ng.
(GANNGAI ng n maitsunai)
GAAL Mashalawlawa gawng
mala tsun ai shaloi. GA AL
gu teu ai,
Tang madun ga ai, law
na gaa shana dat ga a, hkung-
ga jaw ga ai, tsun mayu
tavngban dat ga a, jin dat ga
ai. (NNGAL ng nai sun ai)
RIT. Manang langai ngai pe
garam hpyi ai shaloi. RIT. ngu
Teun ai.
Jw it. Gara la it,
sun ya cil it I ya ot, mara
ie ya i, Hum sing ya
MARI gu mma am a)
SAREE Si Nha Law
ow hp arm hpyi a shad
MARIE, I nt tin a.
aw mi am la
mart, ton ya mac, i 1a ya
art ara yamac, hing
ora Maar vam, acum a
mi sun yam, yam. jaw
nk (RIT nu mt thu
 
Ngai, Shi, Nang ngu
langailam.
Tinang langai a matu
tn osha, mgt be, ng
aw, nga hrs, mye , ngai he,
igs mang ngu sun shaga ai.
Shi, ngu ai hpe jai
langai lam.
Tinang mags kaw nna
ranang mga bo sunt dl
lm
wr hgh
gu sun shaga ka lang.
Nang, ngu ai hpe jai
langailam. w
Marat madi
aa sn age a, Nn
un siNang be, nang
Phang ys i rg mon
yang adi i na, nang na na
An, ngu ai hpe jai
langai lam.
An ngu si gw NGAI
gu af Ha mars lang ft ana
Marsi lahkawng re ai shaloi
Aningu tsun ang 5, An bers
mis ian bp grim a mart
Hh na, am iat aon hin
sian hkra a wa na ave:
Shan, ngu ai hpe jai
lang ailam.
Shan ngu si gaw SHI
 
 
SHUT
CHEAT
JINGHPAW
GA HTE
LAIKA NI
ou ai manang maga mai
Tinga at na mart ahavng re
aithalo Shan ng sun shaga sh
Shan kel ra nas, Shan hp
Sarum la gaShan hpe garum a
on Shan hang ugh nn
mai, Shan hist have ga
a Shan hrs a wa mang.
Nan, ngu ai hpe jai
langailam.
Nan ng ai gaw NANG
gu ai mars langai hpe madi
Tay
lahkawng pe madi nna tsun
shaga ai kaw tsun shaga ka lang.
Anhte, ~~ Shanhte
Nanhte ngu tsun shaga ka
langai lam
“Anhte ngu tsun shaga ai
pn
ai shaloi. Anh ni ga, anhte
ira re, anhie hpe mung, anhle
law sai, anhe sa na ga ai,
anhie n lu sa sai, anhte bungl
nmi
saga ai
gown Tne os
Fl sun at shal, Shanhte ni
Sachic Horse, Shan:
Bice mung, Shanhic lm
a, Shankle nh a sa. Shane
Dnghinin ai. Ara hanga sini
pe tun ma a awn rk ong,
shlong Lun Shag
Nanbte ngu tun shaga
ka lang a gw: Maras massa
J
aoa tan pen
hm agai i pe mad sun sha
41 Rau nga nm i an
Sao ranbic nga n ma ang ay
Shinhi ngs haga rasa.
Nit law na An. An
aw “Anke, Shi kaw ona
ShanShan kaw nna Shanhie
Nang kaw nna Nan, Nan kaw
na Nanhte. ngu jai nna sun
haga ai lam rai mali a.
Kaw, Kaw na, Kawn,
Kaw nna, hta, ni hpe jai
langai lam. ©
sun shags ai ka lang i Shara
li um mung shai
i
adi
Kaw. Shara hpe madi
adn Ss Cb ng
ai. Gah Nye a nia kaw nye a
pip shaw, Nawk javng
kn, Mina Noungh ba ave
Gara Kaw la nga na, gara kaw
hrum na
Kaw na Shara hie arung
anh, Masha pe madun a
shaloi tsun shaga jai lang ai,
Gumhpraw dum kw na om:
aw shale a ai, Nyearunghaw
ita
Ia a wa sil. Brang Dut kaw na
hoi Ia su. Brang Awng kaw na
bpyilaaire
Kaw nna, Shara hie aten
shying hpe madun si shaloi
sun shaga ja lang ai.
0
Manap hkying maisat kaw nna
Jaw pang sai. Ma Dut kaw
ny
Myitkyina kaw nna shani hl
hina Noung be Yangonde ne
Kawn, Kadun hia tun
shaga ai, Mist Lika ni hia ka
lang ai Ngai kaw, shi kawn,
lying 9 Kawn rat sai. Manap
ju jt kawn hyen shajin sai
Ha, Aten hpe madi ma-
dun ai shaloi madung jai lang a.
Kaw hie Hia hpe shara gala jai
Laiza Shi Shanan
lng tm rs in
Manns
hg
Sig ht mg 14k New
a
fii rp
Aa TEE Se
a
eva we
3. te i bn of bm
me i
Ents
ea te
ETRE
lot as ov ave a
ppb hye
than at pe mght Wap. a 3h
roar pa eo
raitim shara nhkap a ai (i )
Norah) pt shan
Es
Sn i Fm
raitim Sharaw nra tsi re. (k )
Hkying mali hta nhtot (kayep)
it mk Sn
Sal. (kayep) s sai ngu ai lachyum
eh
an i
Enh
a re
BET an
ana
hte lang al nl
Ningpawt _ ninghpang,
J + oti
Ames et
30S ve Soanen
nan ll Bann 5
Eh
tuna im
oa ai. Nun mad Limang
22 din es
magma
ayumi ee
CE
LA ber
he
em
on Sie Nop 11m
rE pred =
ES bt ng
saad
ri
PE
Distal
Rha hy fr
Ss
 
‘Daini na ramma ni hia
shut ai lam grai mu mada ai
‘majawka tang madun ai lam re
Bum Cryungen
13
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
LABAU SHANG SHARA RAI NA SAI
 
umsing yam pau wav,
hpatwat  madim dav,
ning it mamng aru,
kinding ganai kata na
ningpun hka hpavk yan kaput
pr wa ai majaw 2004 ning June.
5 ya shani Bum Htingrep grup
gw nai krin nai (yang yi) shadu
Kapravng nna hpyi gaw malu
Kau i pa akrin rai bkra sharut
ninggam gyi wa ai raitim bum
tsa na English wang hie Hkrists
a chyoi pra a shara ni gaw sims
ai bte grim rai agrin nga nga ai.
English ni gav lamu ga
masa ga lasa chye yu ai, kung
kyang ai. Bum saw shag
WANG n galaw mas. Bugs gra
law law be bunghkup ka-up lu
na shara hpe madung lata na
wang galaw ma ai. WANG nguai
gaw tirang a hpyen dap hpe ai
pyen ni aloi sha n lu zing hkra,
tai bpyen ni bpe hsp shinga
manga kau lu hka nganglang ai
kus kum da ai hpe ngu ai. Jingh-
paw gp hk nsen shapeavaishaloi
“ota sun wang” hia nsen loi sha-
nem nhtawm “dang pai” ngu ai
Kaw na “dang hte maren nsen
shapraw nna WANG ngu tsun
lang
Ndai shara kaw English
ni Wang garai n galaw ai shavng
daw de gow hla nag graikaba
ainga a lam salang ni hai trun
ma ai. Ha nawng nga ai wa sai
kang mung ya sten du hkea
naw ngam nga si. English wang
pe 1915 ning hia galaw ai re
nga tun masi
English wang ntsa law
lung tssp nna grup yin de yu
mada dat si shaloi dam pa
layang law law hpe mu mada si
sha n-ga Mivea gumgai ni gat dut
ai nsen, Zaiwa ningchyun nsen,
gauri yunguwi mahkawn, J Yang
Dam Makyina pa, gyi gaw Mali
Hkanu hpe mu mada ai. Tst li
tsawm ai hpun ni a apran byin
chying htawng pu ni hpraw hye
Yat ya rai tw a nga si.
English wang ngasi bum
pungding nisa kaw ¢ Heist a
hye hkrang la ai Udang, simsa
lam a hkaw hkam jan Nu Maria
lungpu hte akyu hpyi gawk hpe
mung shingkang mi anga, sari
mi sravng gaw de da ai hia AD
2000 nga ai laika hum pe ka
shakap da ai
‘Ndai Udang, Maria bing-
‘pubteakys hpyi gawk nihpedai
ginra ¢ nga ai ginlung Hkrisan
famma ni Jawm gave de da ai
re lam chye lu ai. N-gun atsam
mung ram ram dat shapraw ai
pe mu lu a. Mavdaw du mai ai
shara kaw nna bum ntsa de du
lea Furlong lahlavng jan daram
lagaw lam hie lung wa ra ai shara
Wat tawag bilat g, Zai-
bru, nlung tavng, hka du hkra
baw hte gun lahpa hie hpi sha-
lun ra si. Bungli masing jahkrat
wai galaw ai wa gaw Maru ga
shaga, wut bilat zaibeu hpi ni
gow Zai Wa gashaga, ba magang
Zai Wa shaga ai masha law ma.
gang shakawn ai mung lawm rai
Ninghaw va gaw masing
awngdang hikes adat amy my
shaw nhtawm, malut yaman sha
ma-um da, kahtan shalat sha
arut kau kau rai kyin li wa si.
Yawng jawm shakut si maja
2001 ning, June shata hia Karsh
Kasang kaw akyu hpyi shaman
paw lamang galaw la lu si.
Dai shani law nna Zi-Uhn akys
Ipyibum ng Karsi Kasang kaw
amying shingteng jahtawng htu
daidaw la lu si.
Alyu hpyi shaman ai ni
Wa Jau Ramon Sumiut
Gam(Ya Saradaw Ramon Sum-
ut Gam), Wa Jau Lazum Lung
Wa, Rev. Myitung Tu Ja, Rev.
Lai Maw Gam, Rev. Zau Ing
Rev. Zau Li ni rai ma ai nga
na masing jahkrat woi galaw
ai ningbayw wa tsun ai.
Dai akyu hpyi shaman
ai shan lakla ai mabyin langai
nga ai gaw, Bum pungding ting
ngu na daram hia nsam hum
ai palamla kaji kaba pring tup
sa gumbpru gumiup nga ai
Palamla kai dik hkindang i da-
ram kaw nna kaba de nu num
ni manau manau ai shaloi lang
ai Miwa layit daram pa kaba ai,
Kalang lang u daram ram re du
Hira law ai. Jan saw wa i hie
dai palamia ni gawt kau si lam
nga aiyawng bai pen yen mat ai
nga nna myi chyaw mu aisalang
Hing Nan shi nlu malap ai lak-
lai lam pe sun dan a.
Shavngdendaiginrahta
rau hpawng de nga a wa sai ni,
ew gap bungli ba shachyen sha
iva si miram dav lum hla
2018 ning, December 14 ya shana,
yung pinra lamang galaw msi,
Yungwi mah kav bing hkavn ai
Kani num ni yawng abpum asau
fe ai hkeai rai ma si. Yungwi
shayi sumla hkeung shayisut du
jan salang jan nga nna mahkyen
jum ai ni tun shana ma i, bai
amyu shadang la ni mung lasi
lamun re ai n lawm ma ai. Kan
Pyi yam hta sutchye gram da ai
awn re ai bkes rai mai. Zi-uhn
akyu hpyi bum wo gaw de a ksi
Kava wa mung ssak mats shi
savt blawt rs wa timung nam
nahkan sharaw hkalung ni zawn
rai naw tsat sen nna ramma
oi ie u mun pyi ginsup shing
jawng lu a bpe mul ai Shaman
chyeju lu aim ai na sai.
Aly hpyi bpavng ga-
fi n bpang si phpant jou na
zuphpawng law 2020 ning hta
20 ning hpring chycju shakawn
alyu bpyi bpawng bai law
na re lam, nampu nampan ni
hai shatsawm sa wa na lam,
lahkawng ning hia kalang ma-
tut mano wunli la skyu bpyi
pavng galaw la na lam jawm
mit hkrum dawdan da ma i
2018 ning December 15
yo hkying 1100 Am Wonli la
akyu bpyi na hkyen wa ai kaw
sumsing lamu na Karai Kasang
wa a shangun dat kasa rai ang
ai ngu maram lu ai Ura
lahkawng udang nts hte akyu
pyi gawk ntsa kaw wa du dung
gawan da ma ai. Grup grup yin
yin de mada sumra yu nhiawm
“hrak ai hkeak ai grai hak a,
 
Page 15de
 
Laiza Shi Shanan
14
Laiza Shi Shanan
Volume 7
 
 
Gumgun Gumhpai
Nii “gumgun _gum-
pai” ngu ai ga i gaw, Chyalos
Ninghloi, Chyanun ingen
prat hia Kawa ngu si mast
masa nnga si, Kanu a chy dwi
sha chyu nna asa hkeung glu
Kaba ai prat, hpa baw makam
masham ngu ai he sen ana,
lips mung garsi n chye ai prat
Kaw nna ju lang kat va a si
ga ngau lang re hpe chye Lusi.
Ndai “gumgun gum-
pai” ngu si gw Mungkan nsa
gra ahyak ai, gai en ai, ga
Haw re bie maren shinggyim
masha yang a myit makam
nl go haw mung ra nga
ai. Si gow ginding aga, ask
Hkrung mahkrung, ts matu ma
Hkra, sutgan yam nga mabkea
hte sutgan mahika hpe makavp
maga upbau sin si, hkye maw
si lye hkaang ai he Wunli
Wan-gau shaman ow ya ai rai
nga ai bpe chye lus.
JINGHPAW GA SI GA NGAU
Num La Num Wa Ai Lam
Shadang a sha ni dingh-
Ku de ai pe “Num 14” a. Shayi
Num sha ni dinghku de ai hpe
“Num Wa" ai ngu shamying taun
shaga jai lang ra ai. Ya prat na
famma ni num wa si ngu nfs
lang si, “La La" ngu shut ai bku
tsun shaga ja Lang nga i hpe mu
chye lu si
 
Hkintsi Hkinwa Hte Mal-
wi Hkintswi_ (Hunt)
Ndai “Hints Hiinwa
Ite Malwi Hintswi ng ai ga
ga nga gaw Kawng (Hkarang)
© gyam Iu gyam sha ai hte Hka
Kata na Hlowi lu Hori sha i (
‘Mavk hkyu Maw Is) bunglihte
Seng ai ga s ga nga yan ri nga
Hkintsi Hkinwa
“Hiintsi How nu
ai gaw, Hiarang Kawng nisa e,
Sinat, Ndan, Lahpraw, Dan gap
ni bie nam shan (hkarang shan),
Magwi Hpaw Lam, Chyshkyi
Shannga, Wa, Kadu hka, Sah
kai, Woi lagang Du dumsi ni
pe gyam sha ai be, Nbye mah-
kam, byetat, zinghkaw, kanoi
ningrawng ni rau hkam cha ai,
Du dumsi, sharu gyam sha ai
pan pe toun ai re lam chye lu
ai. (Lagyim Sha-up gyam i hpe
rossi gang eam ie
Malwi Hkintswi
“Malvi Hiintswi’ ngs
ai gw, Hla kata rawng ai “asak
ikeung yu nga shan” hpe Ngu
navwng pat si, Madi jun si, Ng1
myek ai, Ru htut ai, Sumgawn
hte gut ai, Sumgawn kabai ai,
Dumbun, Jawng rawng ja ai hte
Kagaladat amy myu hte hkvilu
iwi sha (Fishery) bung ni hpe
sun ai ga si ga ngau ni re lam
chye lu ai
 
Myit Shang Sha Ai
Nai “Myit Shang ai"
gu ai ga haw gaw, Myen ga/
Inika kaw na dantawk gale la ai
ga haw re hpe mu lu nai ing-
paw ga hkaw hia, * Myit shang
sha ai” ngu ai gaw n kaja ai hpe
sun da ai ga hkaw re hpe chye
Iu ai. finghpaw ga hlaw nde a
labau hpe sawk yu yang, * Hpyi
Lamum ¢ (or) nat ¢ (or) lama
&, myit shang sha kau ya nna ra
a rai mat ai” ngu zawn re han
lang ai ga haw re hpe chye ua.
Shiggyim masha lagi nga myit
tau libtau la myi, na, lagaw ata
hia ra rawng gawng kya mat ai
pe shading sha-ang tun ai ga
Hew (rig yp lam chye
 
 
Loi Yang Hou fi.
 
yaw ai pyaw grai pyaw ai’ nga
yurun mahkawn sha mahkavn
Ia rai pyen yawn dam singkaw
sha prip prip rai shan a buga
de bai nhtang wa mat ma
Hpung sara Galau Tu Ring kaw
nna ginlawm akyu hpyi ngut
ai hpang Wunpawng sumpyi
bpung ni dum shapyaw dat ai
aten hia FM radio nsen shapoi
ai Tower bum ntsa ang ang kaw
nna ntsa pyen lang u langai mi
Happy Xmas nga sa shakram da
ai hpe mu lu nga,
December 15 ya shani
Manmaw de Wa Jau ni a myit
sume akyu bpyi bpawng nga
ai maja wun la skyu hpyi
hpawng hia Prang Hku Dung
Jau, Wa Jau San Tawng n Iu du
mat ai. Dai majaw akyu hpyi ai
Kav Jau ni shaman nisin spi ya.
ai lam n nga sai. Sumsing lamu
na Karai Kasang wa an sa apri
ya i hia loi ganoi law mat nna
eye hte hlawm sa sini gaw va
lam maga de loi i madi bkrum
ma ai. Mavdav hte hav ai ni
a matu chyawm gaw ninghpu n
mavng na daram hkeak rai nna
chycju marang rai si
Nai Zi-uhn akyu bpyi
bum gawshawng de magam gun
nna pru hksing sa sain, yamatut
nna magam naw gun hpai nga ai
 
ni yang a hkeum 2up hpavng
de kahkyin gumdin na shara,
Ja Lung seng padi avn, hpaga
yamga awng mayu ai ni, kashu
kasha law law shangai shaprat
mayu ai ni, ningrum ninglau
tsawm tsawm myit su su re lu
mayu ai ni Karai Kasang kaw
akyu ara hpyi htinglu htinglai a
a shara majing hte Labau shang
Page 14 matut.
 
ai shara ai na ssi.
Nai Zi-uhn skyu py
bum bia sa du akyu bpyi lamayu
ai ni, shavng de garai n du yu ai
ni lama nga ang yang, lam ma-
dun dat na. Sinpraw Ginwang
Ginjaw Ginrs, Nhkawg Pa kaw
nalai, Wa Ra Bum de i hing va
jang hkrak sha du sa.
Tsawm htap ngang kang
hea Hiristu a hye heang la
ai dang, Nu Maria Lungpu hte
akyuhpyi gawk hpe myit chyan
shaw, atsam mari shapraw nna
woi gaw de ai kaj kava, Wun-
pawng Mungdan Shanglavt
Kongsi Ningbaw Malai II, Du
Up Daj Zawng Buk Htan hpe
Luiza Shi Shanan hte chyejs
dum hlasngga shagrau dat ai ri.
Kaman
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan Volume 7 Issue-1
MAIGAN AMYU NI HPE SOI NHPYE/ N-GA »
JAW JAHPYE YA AI A NTSA NINGMU
Abte Wanpawng amyu sha ni manu shadan ai htunghking Soi
mira jaw jahpye ya ailam n maigalawai. Jaw jahpyeya ma nga tim toun ai
pe manu shadan ai zawn nang hpe mung manu shadan ai, Anhte ru sai shada, amyu shada tsawra
hku hkau manu shadan nna makawp maga hkat ai zawn nang hte anhte rau shada mam shadan
‘makawp maga hkat nga ga ng ai lachyum tsun shaleng ra a.
   
 
 
   
‘Tinang Wunpawng amyu sha n rai jang anhie a htunghking
Salang Chyana Zau Awn yy g
Li pe manu shadan ya chye ai wa rai n ra shawng yu maram ra a. Soi
nhpye n-ga jaw ai lachyum tsun shaleng dan ai hpang shi hap la
jang mai jaw jahpye ya ai ngu mu ai.
  
   
 
nga ni hpe majoi pagawn n mai jahpye ya ai ngu mu mada.
wa gaw Wunpawng ga de nga nna Wunpawng amyu sha wa taj, Wunpawng mying shamying la yang.
she mai jaw jahpye ya na re ngu mu mada ai.
 
  
Salang. Hanggau Ze Dau
 
Mung shawa ni a yi sun hkauna gashun shangyen la kau ya ai manghkang hta kaga, ga kata
e shaning na na n tsam , n hten, n mat ai sha rawng nga lu ai baw lang ngut maza ni a majaw
shingra hpe hten shangun nga ai.
   
   
Laiza Shi Shanan 16
 
 
sigs 5
% al gi i
% stip un chy,
.
Ham KEL if, kk ng hy sit rg,
6 Nu dang gi ais ciogtayen ap i;
Bon 50 ai re sou
Up BT 0, 6 saan gry er
ni
MER mE ing 5 gs fn
 
#7 4
BAWE 83% NOK ir aa 1a
GE Tine Rov bo ng fob, oa ti
dw wi 5
Gothia
hs 5) on i) en ng
at en Je 8 0 oes 5 gi rng agi a vp ac
Ft ann, bia a 2
 
Eh Wo fang, ngs sure ee 3 sb
npr ws Sang
   
of #E gow, dats 3 hp kan vie inn by ve.
ikon 1 lS mars te sak 1 pga i,
Gras na msi se i Fi She 5 run go, bia eunss
Vins i 2 arg wns: wna a pre, 6 HS mh
a8 aia de amin Jka feng a hear Skee ct wu 4,
Dal amine ie a, “Num o. gae suo de wang gra puny
Bak pe i va BS rh ot eh br
Af bE To Re, am pe ss ges mie =
ig sda da bang ju mi
Hoang Jeon wii ivingha bys it fing, as i nen;
ag oleh on bp. Shs Fk oa bons nas hal peo
 
on
po us Hingbu aimee oF sa ser a aL, ue a 30
ids
Ga sae ov fe le a ie we 0 DE Ba a sh
pe hat rain 10-53
gi sh i ai Bhi B01 5 bot 0
i, a SE Sh Toren
Go saw i chlo aha 05h 5 don sam, hod fin ©
ve Sy ys ey SG i oe Aan gs a
 
Gowan a haan SAU di sha hate
ie Gans map gi 5.48 shit 5d i i Frum pans Si 1
Ci wan ag, “ba, sh pie WER, pen qo
a = lan 1a mi SEY gr Fg a a
 
 
 
 
TANG NAU HIE SHI A GW YAN 4 LAM
“Tang Neu aw shi gre esr 8 gor Bawa ln i
si gui yan 2 ning ssw, Teap La hs Du Bel 5 gs oi.
+ Tuip La ie Du Ral pw go Ia. van rion, gi kr:
oui ms
Bi
    
i gi va be EH fs on
di
7
MANO DAN THK AT (GRAV GUNG AW ARAL
Md sawn de Dhslicam Kings i gai, Kin monglen [2:10
J hpeAny
Spang Tham 5, aw ing 8 mE i, ang-al Henakam 1
RPT Spang, i an cs i
3 SH wang sawn bheom-si mE ml i ab rh gm, ass
HE hp 75 ma a
Mil, nits Lu 2 nin yak af he on shia, mlebyi kine
acu ma yin ve 228 81
Us moe, wing tan blew 8 if mis of as, df md
Kaw om Wisi ri or 7a lam Sas oga 1a al
Ral tna, bse of ediarg 01 in sgn 8 man, nb
proms ai
 
 
 
NASTY
Tek gk jk je
Nan pip bie pi
Jk RK
 
 
a
dw jk,
oi gen
Hain ga % | Haw we
uk kkk
No few sw sed boa nye
Sue oak jak
Kadai hap tin
nahin jak,
Fre
 
Ia
ape raw asa, 2s ava di
 
Tang Nau ga dei zed yao Bpe mam ww han & shat
pe mi 5 tam Sa yu wu
   
Shao To La fs Die Bal gow, Cong = sha Ie sha bir, S46
rp
Kids mun dst pra pang BO: 1 Gung, Bul sha Mup she
hos, hal gow 0 Ja a rts 2
Shc da ud yon sav np Brum csi, fa Bal ke bawng
yma :
si hpaog si paw, SHA a meganp lt she, Tap La ka
Du Bai bm mz os
Teap Lau shal svapunn Wp it kr i hie sag sha uve:
ha ma
a pang Du B35 kaw Tsap La bal kan sang wna, Dv Bai ¢
in tavinya af s5al hoe, Jaw sha WEG a 12 ©
NGA BEM MA BRANG 757
Shova dc mld Raga i, Drang Zet ou lst a Sagal
mio d.
Sh ga sb phd wudat hd dn, dame 38 re ron mga
Dal min dingdung dow de, Hkams his 1 hang 1 mkt, gn
bie kad gn ca a a
ian tn Bran Ze gv, dk Radin gow own i ni 2 lw,
et dem ni bg 3 nga
Stir mi fia Bai ga bum gaw, bic ¥5 Goge of Bi ws,
dat a a Lika ty Gy 153 Kym shang wa a
Drmag et aw, <a bre uu eng, gee my yo ts 8 ie Kievmg.
at 5.
 
1.
 
Sangin Ya sed bi af shill, oi 2 Mibag Wm st cio
 
ma mdi, acghpeull hon tein Higa mibkel Kad ns wg
ama
Secgboeti dpe hilyeon ai chili, Mprinad, Kp nif, i,
dan hte mais Vpunpyen of Jang ehg€ a af
Sanghpavli tings mi gaw shi a mj, kiby gi, Bing wi hus
SAE as
Dai mien munghan ga na gongdan shlign hia, janghpavi
shy ma 5, . a
 
util past i tea Sam 3 satis 5 Botti
to 5 Hid i gl nc hans 9 loon
 
cnt bp Sh 5 a a, sg e755
TSR re smn
Songhpul nga si mw, mila 3 ata lm amy wy BE
na gr S650 pra nga ai ue.
SANGHPAWLL A LAM
Mol barn can 2 Kt am aon ot i he, wn te kan
40d po tha lang cbyd a
Dit paca, ompas Sou shikap ana, BUG wits 2s api of
wake 1 tba nl bye ng cht wi on
 
Dal bet rege, byte sist 4 004 bps mn
mel
 
 
Wakung 1 tn al is gs chang non goes Sa
unio gn Se Setym £| uk sanghons Ln
A in oa sk
 
  
Hipunssg his ft vs 3a con fis, =o
HE a Bog Sra. ta vas 0 Ha 3
Li sada fk sya ma
i
 
 
 
Shion Trg 7a aw, 0 Uk bk i Loo ob bho,
li wi Bh ko a
Dd Bho an ba le tae Sho a, 3 BR ps SU wo
om ai rs wa 5a oe Lh vd
i in wn i ai ing, Dns Zot 13 duns oi 1 rs vs
linn, Xs bic sac ih Sa snk i 4 ot
 
 
Bina Zet be se wa, ls Te hn +1
non ds es
J, pi
Bid phan i ie de adem Tad wn a, sangtkaony ne
Kio an 1255 aru 138 1 1 is, Wha Livin pe gh 1 ot
 
 
x 5
Eo an a ng fet gi,
3 hina
im aha at.
 
pe SG 0s 131 4 0 on a at Potse
sin pw of
5: KS dl ing wean, Kt
RE A a dy 7
nz ie Lu ang a a
   
Ua wie, “Me x $i
2 3a] ee eg ig of
 
Ei oan bm
 
lisbon enn, cig,
Towra my va
  
2 Lata sh, dh om ye,
Chu da, eva
Ry
Homi fo se sin
   
+ Cha Sn a
Fon vam 5s
 
5B br vgs 4
Banas 03 wg Nat on
TA fn tes a ai,
vs 2 mes, Nu re
 
 
MOTE DING A ha
Mr Go uo asst ml sing shi nce Fl nos, shod i LE
00 Le in 53 1
Kim 3 11 bt KD nla <6 wv po, is 5 9
vn akauna de se chiang won a, “ *
Dei Eb ne To Hoss ojos: i se, 44 ms yas i 50
5 530 Tas vans es, Wk nod Sh £0 1 Tod 5
 
Li mi ba VE 0 gs, Seinen Kila Unga sd cine ni
bh bie sat son ow 2 .
KBs a 95 Ving ws i
a me
 
 
A mga Ki vp Bein i no Ln, KS pe
bn da ey =
  
MYIT MERUM AI CUMGAl LAHKAWRG
Shawog de Kahpsi De nu 5: Kiblsong bis, gad fan isms
nme al ;
ngs mi ps Mong M1 on if adsl ow Noe Ki
in
Shan gw ogi Rerum 1, ce Bing mu ae ms nn vers
Neog Mal pimp nes; Shon Kas mi
 
Cin i bea Aa
de i bs shag
Sgn Wi kun mT ve Ca Sa on
 
 
nmi, won op SA wig, Shas
a dL aga
 
 
Ls Yom thn wa yu yang, una hls skids dings
ga Hn en 5 gs od a
La Yun diets do du ans, lps 20 007 70 Re sa, gumgal
yon Gawitp de via sha pr Sn ao
Weng Kai swe Nery Nias hpe don bt ort wa awe, La Yan
mike £ wa dung on
Sang Kai bang Ls Yen 8 myimn bpe misao yo let, sts
chen wot
Rai ung, La Yun wn i gn 5 bye, Nang Mai mllcang na 1c
sana, Naa Kat Dp bai ings den ngs
Lu Yun mung sis Sung sao ga, og vk mot si, Soa
SF gow 4 8, nyt ow ot 2586 | sane has
 
 
 
 
 
Kong zt sam ah fs mn hp Mk ai Kaan giv
SUE ne 03k, 11 1 kaw 123 Shap Sars me
Jinn ni bes bavlung pop €3% oa mi, din oi am fie
Nha 2s giasup hos Bin 7a ma
 
Bovlucg sivsup 55 bpaf his sha mas, igs insup bit um
my ning, Shan 13 ma 3
Aver gonsp bog soy ce 25 Ls kong dik uF Sevag 1
pe, sigan hurkia mong ou a 6
Baugh Wipe_acs sissuy bem savy my fia sum rovmg
ous kung 20 sha lw ar wa fa, conan. Sa 6 hs
Akron mp mad of wen, gang hang: fl, iba wh hu ra a4,
Hin bicang ay wing kang ilu Kb of mista ng,
Tungean 3 suche am, oLexnp ma um ok La ssa mia gar
nea, con be nga i
 
 
 
20
BAWLUNG GINSUP AT La
. Bawduag siasup i gu, mie § i: Tone bis kam Ra Jun 4
mit, aks gad nigh
 
   
Jamin pavag borg Glew 6 whew, sng dang fn 3 hm dpe
mung, Heys ecg ya igh
. Bawlacy rsp yung, mish ges ona pec We tou i,
iosup a
Paling giasup bossy Ses he clon, hpung 5 hig sh nga
gal ul fs, insop ak.
Bauluag sinsup 3 oa mde, gos an Bp a wy
end 0 gr shan 13 4. 2
Ting Bras Ske 3 ss. psu isang Boga ee ad
shda a8 kam hpa 3i myit hie ginsap a ai “
 
 
N HKRU At MISHA MASUM A LAM
King m: va nan mil: Hinged ni ba, 0 ke af nti ofr
mur mt Rc a Hie Js Shp 80 aa.
Shay pur Ti va Lat 2a mie cd ww na, J gums ie
acing man 75 5 is um 0 £6 of hp, Khun 4 £2 202
L503 at ra shank ss. ea ngs mi kaw es, sn a ois
dan 5 Rss oad Te Kho fa oa =
 
Dai tungsne i hips
Siang mon si,
 
og ken, idea ese mit own
= Sdfiavng 6 shat lots tea wii Wo
= rau sat how ma Bi, zm 6 Lb a
Ling va mi Be,
shibgan aa, du ne
bong ma a
 
 
© Shotts ung, 5 Son i ot 3, ry
3302 si bis ung Bag wa a)
 
Te isha mt a n,m 1 ih
Sharm er 2
ote
    
b Ta pei ia kd 5 mo, tiny fom
oe nk othe an, a
 
5. ER osha Noe sh nn 7g, eu, itd yn, gov, ing da
5 apie, Gon UE
vs wi
tm, a tar Sn ms
Sting] di gong mi spe ital mung ol tis
 
   
 
SE g0 tlk homie ts hk, tn
Tbk yi.
loan Sockyod, “ast al i ig Vp,
rang dal Ke” nga 41 ga gi og ngs af po
3 nga, a
Am fai hen sha chys gm a
 
»
 
SJ ga amy cop of hoe in sho na mts Ka sha dn
45 1% 8 pe, SR el Ot mm 3.
Munk p kag lm bic wg tra a dao kil of by ung
miss a ngs a,
Hal isin Jom Its ems ron ua a6 Ngo Aka ni snag,
Bw law ga
Hpungtang boaj bts eng 6 ike a Jew Bo ka da ngs
Hipusgiiag bpaj chy ai nish I Low cin ai soup pa,
mungian? g2 Kiba mga ne a
 
Di san 20% paw, nag 4 ounpdan Bo bibs va la on
mit, ike bps gal Skat 1m 30 Low
ol "
ATI LARA A LAK
1 Taika sig lia ekyw rovag 2 hp 3 low la ravag che nn
2 \
2. Dal wl ein oe bie 0 cn, pf amy wt tm Is 05
3. Laden hoc nung ps, HES pa po Ge deny tap i in eg,
tava cE wa a
NGAI HPE TSAW AT NU
. Nos ow amps,
4 pan 2,
0m kong si sw
 
Mod cov ai,
[rey
Kites tung i te i.
3. Nas ga gut su
Nu bp: brs.
See mong 1
 
 
- 4 Lush nts,
Romi,
5 SH tiwag sh ta 2
3. Mogan Hig a wi amy sti, nang san a amy lies
rl 3 of 5 wpa,
x : fr bora,
5. Tughpei Wika Bang sufi tai 1 da sHiniog gr va pb
[ras .
. 6. yi gmp i,
Nye fda,
Ku ig vag n hou mai
 
6 Laika ln 5 88 gow, iam ming
Fi mand me, 4
 
amy Jka hz, osu 3 Buc
Fn a i. ds le a
 
a
ER be ans pa ut
be in i by ba an
 
 
 
FI alu Bun re a, le
ka i va 5;
ham Uh he hr, ss ope gil ang
prem sor
 
 
10 TI mG 0 47 than ren ay cn ai
amram Iu tly a
   
wn gurhirae
He Tang Cun ga w ce af nan, whan dis use a, duc 40
Ts nbn ng de vg
 
Ol mi Tang Gin yao si 3 shang bpe gi inn hin
55, SHE S550 us Bg ng ao.
   
TANG GUN 4 VLAWNG.
1+ Tang Gum gow dst sms snk be vis shi ibkewng. ein wn da 7
 
SHE 6 58 hae ula be 510t  waog Kita bs som di a,
 
Bande Tang on, sh
ru rims fu 2 5
* fe ve ote wh aww ca mi, wn ie
a rem dy a E
5. Gites ba 4 0 Bin bw a $35 gen caw da
3 a sam Ko em 0p. a i
© Shin shu Ting Gub gi, uhKy ai pe ye shingayin na, ms
0p bom ca 5 wb Hogs nn oda Ge wo oh
24 VESU SHANGAT WA SAT
Canc Hen Ami)
 
    
     
  
  
  
    
 
  
     
   
      
    
{Smog me maven na, Nog-nan Hibw-Hom be 3 ozs
fp un i lrg re i
hd paw du pe a has gs Hol 1 arg Jan he 3 nin
ling Kinyawng 16 oge BW n- he Tas hag Gr naa ae
SA dan" Chum wna. Ne ma nan hi sha <i
 
 
 
 
Wing tin Ha ngvi-pyw fsa - ra ys Karl mgt dk 1s nas;
Sian Wa ra Pawan, Wg kan kn sig ne onl lam
Ning-tior He's sak sh jon, rg-lan sn ma ow ng pyan
ong Ue au re Na baw oe ka by Te
Nga ma pars me Acca Na lrs hoe he
 
 
 
 
Er te bbe em, Song re pm
wt Ree ire FR ben
Bd on en an Im BC
rm 2 a LS
Lome Lume Bem
 
      
 
 
Yo su gan sha oi sal nga Mong she - qu
sion Be a nan re Ue ah 3
Mngiin ba hangs 5 ga Mem wha i
Nong Ma ane ma nw An - he Me minomng ma gs
Wah Ep WRT
 
   
    
 
26 NGA SHARA N NGA.
(No ream 1)
 
    
4 Boi Yo- su sha-ngai al GOL § N- 6 Masha-ra nna
2 Shut lam ban masa 1 2 MYR is, Cryo f shen nga;
bik Kap a-ha 8 gk, Ye su mat, chypenyi
   
 
 
 
 
 
Warlawng 2 nga si va kong haDal ye la Ma du taw nga
Vesa" Dum 40 my ciate Heawys ne shan-hte nn.
Shi foaw a gall 1 hum cys Da ie nngisew nga n - i
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
MUNGEAN KABU U Sars Daw
ntti
aE ENG 8 Haram hp,
2 Hung ban kau Hila. 0 up nga, Ma. sha ms. ha ma. oi,
3.Y0 + bak ma Wrahambpngmat 1a, A Jun - hb na Sa
Ti oes 8 su Man bg yy
 
  
 
 
 
     
    
bum i ng, 0 lina yang mung, Doi ws
on ge ha Me me shew Hew
Sa cya pre baungahing-kang bps Ma: cha
ou. don nga a
   
 
  
  
   
“mug ung dan ng
dw wa bows og bang,
wow oa a Hes wy va ra
yg lu kal tei yams bt
 
   
lang dani.
i mba mol
wow om a
wa mus mais el
 
 
 
28 MADUMATUHPUHTUMKUMHPA N LU
 
 
marta
2 on gages ha + 5 N - cin sham, Hi-be hou a
Si nom tara Lae bu go lio Bi seen
ASH se CT te ha bag | os Canis a 8
 
+ Pee
Hin ang Na fos spn; Towra mam dime Sangam ce
13 ra Ng yl da ng, Mgr kav 1a tae Is Nau oye ban
 
 
 
 
 
 
     
     
we gal ol
We sung dmg. Hist Ng ww Ne lr wp a
a
. a ri. Ly
EES tis
wa
2Q TSAWRA MYIT RAWNG A HEAWHKAM GAW
© Town ra yt ung i ho hn sew, ha ao ope em 5
2 aungal hs ah Iwi nga de, haa bpo sh wa Ia nial
SUA BA Menge bin dn eng Towra 8 be hi tam 2
LS 3 tha cowl aU awn tw A 8 monk ro
Sip man de shit Ry rong gn Io yng Go
orp
 
 
 
  
 
 
 
   
TW rowng orga Hi a fo tan, Foibed hoe rua n 1a a
| To sam ud share Ha Ce We ms he haus 3
Kae pa a ang sha tp fn N 13 do ba werpin 5
N23 mi gal hp sha pum, Ns dara lam ma ur nn
0. ra 3 copia gum hia a Ka- bu bon Ga nrg
©
 
 
30 NA TIKALUM LA AL NSEN HPE NA NNGAI
os min tin PA
i TEL HE
Tem rn ound dn tte oho going rm
2s caw gana ya 1-rza, Namachasha do 1d, ge i 1
SNE na ng ha a ue Da ge 1 me ke a Na Wa ny
bret ep fren
a oops sa a
fyeips no ts Nos Tos Ja. sm gn 8 Voss
shose van tga 4 To - 0 ngs a
eer LE pos sep
$y - =
Ye ng wa 0 199. Ka 3 tps a 31 ai Ma tga a so
bi fg
  
 
ong kin
   
 
 
 
 
 
 
 
 
  
AM MADUN YA RIT
Boe Hrs Lotyarcn
Cito ener 875717 Pon
an baw si wa, Lom ma din ya
Mana ya vs D3 cha md af
¥aw-dan ba ngs shang ha ol fing Ns lt bpm om
     
  
 
 
 
© Keri Neg nln raw rgd saw chung ba,
Wa bpe w Lam bum bia sume ma sha. daw mums,
Wa lu na Ngwipyw Manan meg na Ban de
oi ttre Ese
 
E
 
 
 
= =
Me late ng he dim me We mi wh hoa
Nous wel lh oa dm mu Hye Hawg Is ve,
ns Jo hee lu ep be” ge
pt = = ..
SL] =
nnd
Wer shaihps Lamu he Hou bes fw da
Hoye rang ln va, Wyo ma kavp wa many Gi
Ning hp Jungaavm, Nang hpo Jam bya ngs lang dou.
id
 
 
 
 
 
 
 
 
          
 
 
 
32 PYAW HTUM Al EDIN
{Bewitd il: ol) pe
pn Catag in Kay CA ya seni si)
 
1.0yan um si Edn mang a Ga- do nd paw a He
2 An - ba Wumnga i tian gan Ka -hing n Mam bn 7s,
3 Mrgcan fta Yo su Ha - du nga, SHI hp Jom sham yang
   
 
    
Mungian ga na It lo wo yong, Prt to gol dal dl oh
Yao nmangkew age du wa ng, Pat tus gal pyew la ma
Ru - yok a bos owt a wa 3d, Pt tp ng paw lol
 
 
 
My uot sang 5 ln ha Marg a sha rg pew ba
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
33 KARAI KASANG HPE SHAKAWN GA AL
Nese Te, Gat) bam saw
i es
= rai Ka-sanghpe an -hte kungdawn nga-gaw, Shi Ka - sha jaw ya
Da ie S08 Suir 8
Lanai Kesang fe, Shi 3 chyou fa - ba. Shi bu sin wol la
S.Ankie hpesta-lanNatsaw my ma - ng, Wawla mu kaw na
Ee
HST =
tau ya Maco, lunge gal
np macnn a law. Hale. L-almaga rowng Hie
a aw, an- me kgaawn ya
nanan egg.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ang; Anis po oha- an,
Peel
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
34 feayawngamon 00
’
LER
Zhunglan oo, na jm ma Ha, he a ln ka
3 Nang yt pat yang, og cn in wa, Mil kawpyang an sung
AN tama Me sae dl up nga A-sak Me-s lye
73
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
=
 
 
 
TT aa
hung ol ti liga yomanga pra ning Her
bin a - ls We mi sha. gan mananoi ma fw
 
 
 
Eig ERE on
WE a To
Fre ey poe
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wng-sh la. dw he mm sa pw
Wm Wn TE
en wan
ra 1
35 KARAI Wa NANG HTE Umer ure
phriteind iit
lta Conper (1731 1801 fia tugs Who 1130.
Er
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ka al Wa. mg oe ep Naa gra hn Teg 1a
2S me a kao bu 4 mvs e kag a bY
3 Sngna ncvkoyow a mt mm Ye ong aw my dum
AC a tim 31 Nh Ka sa, Sangre 8 kaw fa
EEE ae
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
LL
[5° 3g
TU nag mt sim mit yew i yep Ye SF ab 19d @
Tew abn A gomeghYe + e-mmg om hE
Dal row a ryt 33 Te, Ha en mug sl mgt Him,
Nang Fu aah a1 40 - bk ma 2 Me yan dawg dk
=
fis
 
 
 
 
 
 
 
 
 
36 Se
nolan
 
 
 
 
Sl i
sto ies
  
lies
dir nam wg 5: Shani
 
 
 
 
HEE
 
[
 
 
 
 
 
 
 
ot peg tog to go nif.
apy
 
imps
36A GLORIA PATRI
 
 
 
tf dios
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
38 TUT NAY AAT semi
Lo lng mi sag, Remoge 3 machi Dd lam dasa
Ziyela Dum Sa daogal af ow, Mashing ka de
3 Dilan peongrebpe, B wundan na ms, Menghan yg Ne - 0
3
    
i EA
   
se wm aim
No In vasa bw anc he bpe How Jn Dw pam ri us,
Wye bhoanga In a yen Sun lomg Rah, igh, Miva 3,
 
Ga dog sa c mang pvp ngs si Tan.
Del mat bya humm gm, Tan tan i ga. Pye ews Kanga,
Navopha- ba bx nga, ong ao 0a. 2.
ried dg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
39 YESUBKYE La LU AT
  
  
si tps am
yi hprra 3 yawn
along. te ppunun 5,
Weipa wa
 
 
 
 
LTE
 
ma Ka bunas Votakion ot. i et,
 
 
 
 
 
 
 
 
—
Si mw de
PLES =
 
 
40 NA A MATU NGAT SI or 0uwmen
    
   
       
 
 
hag hoo he BW thn Ngai gm 6
ZW og cholo shen Me 3
SMe @ yb ka ba Nel me
Nga Saw al mit joe na Me
 
   
     
tang dal mw on-g  We sis
Np moma ka Ga Ru -yk 3 foe hum ag
J A
Lamu aged nga sha
  
     
 
 
 
 
 
 
Na a mat ma hm lu Ng 3 ha unc G7
1a 3 ma. law ngal lam sha-ang, Nang ho sha «rang n+ ni?
Komp ba nang he fw 3, Neal ps pa Jaw 1 hs?
YESTSTION AT
AL iii Couminiwnis non thom
SE er pu
   
    
a he, Man sun
Ye: ham wn lng bre, An - hie
ang CN rime »
T Sa
EERE FEE
Sha um a to sh Nong ye ng ton
Foal SN lt ght fo
Kaoniag di, ma 8 aye va le mai ned
Ma chs ing df tei mat hive, Nye mt po dn
se rE
 
 
 
 
 
 
 
 
     
  
 
 
 
 
 
 
 
 
   
  
    
     
 
  
Nu hioe la Ma-du
Na a Kaha daa e Nogmigs wa sang aw.
Ngai 2 hlumswp ga-bi yng. Yeo su sh ngai ma dat,
   
mo © an dum la 6 Na dey opal hpe jaw
Na a maw or Wm be, Miho wi Gf sia dav.
Kamsham kt [ET
 
   
 
 
MADU NGAI HPE DUM E Sarason
42 hs a dd my Sais
   
 
  
 
os
1 Nve a Madu sal baw sa Bhat Nye Bhav-hkam of sa - 7
2 Bpunita «mye mere meow, Sh pe mac da 8 hat
3 Him wa Mn Yo Whois a, Marion ma ow 5 yang.
4500 ucdang penal aaa ma da, Ka ya i an wa be,
Myr Kade. pra bra rat fim, Nye tka nwa
    
       
Singin nga Bird men mo Shi fre op 3a 0
Jon, ut man ip ma I Ning a si ane
Nye myic ra ching chve ju dum lt, Ne myt heap 1a gra lo.
Tow ra Nad mem i Na neem
 
 
Na dig-syang hia dong nga sbi <1, Neal hp dum ma © yaw
  
43
 
: ey Jabs ang ngs, a-tean dim 1s 5 vo i
+
2N yubak dw meow a hel a
3 Hyungranng krungran 3 - 90 ka - ha Ys — au. bpe 12 nal kom ga,
HKG mt yu © ba song yengiau ya Ye au 3 mymgaha ro sk
Ye mu du pe mu hha ogy Le mu ring ti do lrg wm,
 
 
 
 
 
Ls ou lan Mu dngdng 53 va, Ye su Ne Jin - mau qup
A nga Metiingla al Ma. Yo su hoe nl twa ma,
Myo yi min sharng ag hoa. Hu Hum ying Ve sural.
Tngnying na-Kau Grp grup Hi 1a, SN ming ning sang sha- gra 3.
 
[CTT TT ETE TR #3 or a
=e tv ===
re A w—
 
HKYE Lo MADU
44 (Jus hist ur Saveur) SE Laan New
  
 
 
Sun sing va Yo we hadi? Vo- so Hist 10 oi, Hung hau tv
2.00 dong fa en oma 441 You Wi. 5 An - bi Ip Bie
0a de bi
an? Yo ru Ws tw re, Ho mado of
Yea Hada re, Hao roving oe vei
Ee
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Emden ves Wis w mo i,
nko dal Yom Wow ro 5 Youn) chyohha na-Sow don a,
wa hea Yom Wm re a
i
er olay
 
 
 
ptt
 
 
 
 
YESUAMYING wa
rE
te 1a gu al meg, ni ja dria aw
2X Ral 0, name my Weuniga ta a, mp gman nr
Nga la amg an Tf ma - Br, Nang baw nn Ta se
ogi macau 1a -2gol, SE ai mingehol du bers
 
 
 
 
    
 
    
 
 
Ts
a da chye mug, Nang bpe nga Kangdavn 3a.
mw mie yong, Nga aw ka bug - To
Sut- gunk nga nga ral tm, Nga aw naw no ngak
Nye opi ma - ss wa ke wa Ja, Prat Sp. Shakin 3a no
  
 
 
 
 
 
 
 
 
46 NAZARET WA YESU LAL SA RA
oy ey ar pie) sensor.
1 Mbgnaw lam Ws wsramngve-wa, 15 = wala ingen pe
20a su ding Ma ga ga hall Tyo. ise gs vhs,
I
PE LT Tt
.
 
  
  
 
    
 
 
 
 
 
 
r=
nl so. gu sting rolbpoung aga Mia 11 dal rump ma that
Rutan ba ga de yun 8 SH 4 a. yng ha heraimal cal
ait wa mit lo, ma sh gn,
© ge ba tg antan o Bo mm nv 7 a
Mga] wi, a py 1, Wis nret  va Yo ul gs
Gunglanhiumn; ba bu tm, fe ia. rel ve wa Yom lol ngs
ip dy a, Nene mwa Ye
os FL EEE
— edb
Ea
Gaui i Jab sha, Mart
Li i il pi ig
   
 
    
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Semon 11
a7 WUDANG LTA NGAI KABU
Stee
0 or va ng lh 0 gn yng aya hn nbn
Tree at poco ov a bog
Li muy ete a
 
    
.
        
   
  
     
   
 
 
   
= ee
on pg sng om rn - 3, Wo. hg ang ps
[i a
vn a a Wn
 
; a
WE can Ha wu. ding a. ngal a biol shawg Ful, Nye 3 my
 
epi
Wea td host wa Kamaham bt dal yehg, Nye
a st ws
  
  
2 =r
how, Yo gw bt rang babu ngs si
= Rasen
 
 
 
 
 
 
48 KAM SHAM ANA MADAT MARS 1,
Tra tO 43 453. i iin
   
 
 
 
  
Ye. sunungg2 ning ii, SH His kaw
2An-He cons 3, Yowhigenru yak si my Yo- su chye ju
Sancta 3 ma hes, SH fa ta Na sp ya Sutsew.ra my
4S 3 mt hos chy Jang, SH 1a gaw 3 nhpang, An- hi nym
Pa
err es
= Sl “HreEEEEES
hs
sti Hal ya ngaak SH 3 myth hen yng 0 He kaw hl nga nang,
ringSar ran af law; Kamahar my cht kt yan Tain yam inca hiram gs
po tangtong muna; Sh a chye-Ju ka ba, Hawningisa na kum - ba,
Mh ie cngnga ra; Sh myk bu sha-gu_ hie, Shl hs da al ga hpo,
ett ter
=
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
Ee =
 
 
 
 
 
 
Ly se ea] i=
[FFT
mata ot, sm Han 12 0 al.
omar a ma 8 mers gow. Kamit s,m ka-g3 Hn:
amehnmArorgs 1 be 1
Lam hm 1. 4 Ga in 43 9-35
 
 
 
 
 
 
 
os ven Sa nano
 
 
 
 
 
 
 
 
49
 
NGWI PYAW TSAWRA AL KUMIPA
 
 
Sree
Ede
  
  
 
 
  
+
LKa-bu aca ga bo oo he og dol Ne
Yeu was dmg ha sl Mom si (eww) Si
Veo Ma- dn bpe mal Km Jang. lo
 
rEg
7
ow © maw oo Sor PY
7 7
    
  
   
   
kaw la wang bia myit dum ngh, @dn ug) Dai ga pe mead
en pyawlam parr sa nial (5 Mar ra ba
Ht gwipns horing kro Ja bang, a bug) Blunsup che jo
sak Td pon (nor 5 ge gen
ot Se
 
 
   
 
6 18h 5: T
ar maha nga, Ng praw aw ra “ai Kom Ti
mbm on ong Nol paw wen al ke,
Shi ba rang na Ngvi praw Saw ora ai lam boa.
4 ching-bji nga Nevi prav ta ora si moh
 
 
 
 
 
50 MAUHPA TRAWRA MYIT YU MU
   
150 bak te nl anehebpe van, Kars os. do teow ngn
20 Me a gang maki maou Nye yu. bak oh gun aw,
STowrs dis ame eS a laos nm
£¥as Kamehan ngs § ma sha Ye: su zn tl we na
 
 
 
   
  
  
 
SH macho chys <u mt Ia -ba, Dum bang Ie ww oa.
Koo ri Was baw ra dasha, pana de m-flo Sit ca.
Homans pal Ha Wa mi td ta Ys an- he n che noa
Sau toe dang hpengran af a
       
 
 
lbp tow ra yt yu Di tw wai
byes
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Woda hang TE
 
5 MAUIPA MAUNMWE HPE NGAI MAHKAWN Na
ror shy
 
     
      
 
   
   
       
 
1 Mothpa mts dn mown ni, His -tu nye ma tu Sf beam,
2 Ngai matt tin, Ve-su ma sal Lam dam mt 33 gu ela,
Sys mach mt sh ahomal ya Nou Ka-tow ma. ow ma ma
47a a yk lin du a_my myuY
     
Muding nirg-5a jn Ham na aga, SHhpung shinglons Koo Him.
Fy i Ah i
Hinga- i mit ong kaw a, Wo tla + du 1ga bps rw dst
Raf 6 mughge lz, 4 Yes SH <a ngs pe ka - um
raved ma-bn 1a yn ma
 
   
   
Haw chy
awchyaiprs
 
 
 
 
 
 
52 A HTUM AL YESU
   
(Come Tame Hosa Sars nga.
wn BRIBE) es oan
+ > 4 Sal
£.Chye ju ba] sum bps jw 51 va, Na chye- boo ngai shake,
20alyang om Eton. 1a Teawra let vga jung da na
Nas enpe.lu Kum hoayaung gow, Ka - de ws ng hia aw ham;
: tet
 
 
 
 
 
   
Tt rawng ¢ up Sn nga Ye - su, Taawra my yang mac:
Da Ha gra na mt Nin nana yang Haw suring mung ngaid
Mado da chye-iu a ow, Nong Pang i mano bam:
 
Le nk wrung rm oi angie ga. Nga ps mung sha-i ya
Naan dom 5s - sha wa, Ni pe Shi ran mei
Madu eye a lama mg, Nong hie tan gang vg nai dum,
it =
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
       
 
  
Col. ga- hla o tsaw.ra dan nga, Dol de bam sham lef ngal Ci
Hrd bpa kw na aga ut ku His, Sh chyoiprs 8 sa Haw ya.
Daf maw nyo yi hp nang gy Tut rang ¢ gai hpe a- bpm.
 
 
 
 
 
 
 
SAT HPRING AT HKA TUNG
Cleris uman Bloc
      
     
7
~su_ Ham Ha beau 3 hang, 14 - si We bprnging nga,
2Wedng ta si wa @ Gama Da simu owm kao bu,
SS Mam 0 + fb sa-gu Kao sha, Kanghpo kam cham mo. hea
£03 sl mye soma pu we Np shawngmual aw
 
]
 
 
G1 sa ma shang i young bet, Yu bak wa me dn a
Nos rang sh mn 1 bin pa. Dai Wa corp ve ln
ak heh mung 1 raw maths, Ka sat + yh ng a.
Si thn ma baw B Am a bi Nia sha. aun cg Ta
A os el
TE
14940 =
obak met Dvn Tou
oh dip ve
No esl 3 lu wg ree
Nit sha. own nga
 
  
 
  
 
 
  
  
     
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Si Ma shang al young He tung, Yo - bk Bai mat ve ma.
mong sh Zo no Bun Da ba chysipe wa lu
Gk bps mang 0 rang nat Mra, Ma sal 3 - ku ang nga
Nam aw on ln ka ba Ml ll shaken ne
  
54 YU NNA HKRUNG MU
Toe er Toe)
    
NTR da 3 wa hpo ru ma de yang bung wa Nang ya
2¥e sug na ue bak ma. jw nom yang. Sh hoe
2 yt orl hast haa nem I 3 rs hh n= ram Yo -
AV mim mage qu al mt he A ek
     
 
   
 
¢  a-sandd fo le Do nl mo. yoo bok va ON
wo dg Si 8 G7 SH si yg ma habe SH
he asin lu tm Sa Maw, He 0 Ma, Ha
oa 0a
     
         
The mada yi, Wu. dmg ha nol 3 wa fo w
wa nn He rowel dsl pu 1 Mea
Won Bm Nagy tn da ku Wd nL
pia Bik oid
   
with
Wow we ung No tn ds 3 va bpe ma. da
i Pops tifEhe
perm
1 -
Ju yang Mumg wa, Mang ya © a - sak Mewg a la.
 
 
 
 
 
 
55 YESUAMIPANG rani mr
ET —
* 1.Wa - dang, Wu-dang, sai kap wu-dang, Chyoi pra wu - dang rgai mu;
BER Ln bn bi
bl
(perp
 
 
 
 
 
 
Tule
 
 
 
 
 
 
Wo a ma. lu Mawku al sai Dh a mow dm lo
Dal yawn Hum Gol- ga ia ring 153,G3-db sh foe sha- gum.
Da pe = + 6 mit I hpal yang Ja Jan-mau ga 1 lang
Yes pe ga mu Hrupyang gav, Da on-mas og gup 1a.
pitted
 
 
 
 
   
 
 
 
  
choi pra be hu 8 sn
pret prt fen
A
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
VESU A HKAM SHARANG A
Go dk Gh ee) or. ot Hansen
 
1. Gog au Hikrum ai nin lang, Le Ge se man
27a rung de. sh Kaw hkan sa, Na hialam hpe han yu. nia:
3. Han ‘Gol -ga- Ia kavng de lang, Shi man ¢ aw -ku Ie dung;
SSH molmang mou ma dw jus lp de gr mn
 
 
hye Mae do i Don ngs Si i Why wi ma Sr gt;
Si When af (in -yam -Jang, Na uk - tsb Dhan shang:
Prat dig sa wm bn ma - da, Gavng maa bag ga blu, Tal,
 
i fang bin am dom u, SHE awn bayl ma, yu a
Sawn ru yuk kam ma - ua, Wo dang Dp , a yu
Su mgt mn 9 hi hia, Shi avn 8 na, ang Shae
Yeow wl i, i hiring ga. An- hte mung sbi awn cavt wa
 
   
  
 
ewan
57 CHE LES A sane
Ye au a nl hoo ma. ga fang kaw nga nl we ma rm
Ike 3 dim 8 myRstanging, Wo-0ang Ma da hoe shehlang:
an en-au gan ng
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
  
 
 
Tu mavng e_shingngs hp nga emg mun anh mung nm Ga.
Nengzavn ti ra my ma - fn, Yu/bak na nga hge ka - shin.
Dom vg sh No mi thee rnd do gm
Vi sry a Nm fp an on
pt pg
Whi
58 YAWN HKYEN AT NI SA VIARIT
rr ie
Lymm tien fc ba. ma- sta skng de sit wa rit Chye-ju_ting.
2My® tim maa ma 0 ning ici a -a oga; Tat nawg 8a
3Chve ju tingovang ma - kau kaw ma Ivipru ai San sme 8
T 3 = -
FE Ere
ree et ee
yang ma «i, ding myn vo kui Na nr - yok of am, nang
mye mad, Ye © sn Madu; Dacha pra We migan a
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
 
 
 
 
Sk m-th he sw we Ves Gawora al wl ane
we
 
Babin
59 WUDANG DE WA RING NGAI
Clam soning th erg saraseng 1
met dd
oll dm sev wt se se hte vm 0
2M na wa nga don ngs yan, Na terra mt nl pega:
Jing Hi Wo si gan 5: hin. Ye+su nrg hPa young gn;
AW 3 ga cad ngal bam Na aw a- hr kam
sp hers
$
 
 
 
[ae rd 3
Woes a a ros tram ou ol 1s J raves Jo -
re I a a be
Iya. sin imirang yaung mung, Nang kw gil v2 kang,
Wye 3 my gumrang ngs Bang. Ye « su kin han f kam nang.
 
 
 
 
 
 
tats
   
7 cmt =
“al sae qu ba sha, Nang hoo sha nga kam sham ns
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
    
    
Wt en ma mn ena Ye-sm o,
    
   
7
  
60 MARI LUP DE S4 Wa SAI
Shar tae re Sara Robin
   
  
 
1 Bscirunz a Yin kop de Ma
dag ai gi Na Jans shi mycbai ka bu.
3 a nt Po
   
pdt
 
Paw lan-ban myo shi gun, Dai Ma- dh chy an pr wa
Uksitu § kaw na cant va, Sh ning sen hi bal hah
Nag he sung Krum ta nia, Yavnbkyen his name Kaw pra.
  
 
 
 
 
oy Ei iE ep
yi yawn bie mau ai hie shi, Hiring mi sap Ka - sin 15a a,
Ye sw ga sha opi ha Ning sm hpe a nil satu,
Damaja SE Kastan, SH 4 Ga £2 my hpe bs
op pr pte tl tee gor
Ye su pe da-rung of waNo my dhl Kot nara
ka ai yo¢_yang hrom wa mo Gin-tawng pe yang yam Hoi wa.
IEEE OH INSEE NES
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
YESU BAL RAWT AT
61 So Romer fot Droansen
E T ou ol raw Te rr
ZNing-tsa wining wi va, Hungea mit hs ziphpg, SH
5Ng-ta do bal wa yong. Dal i ga tan gu - ra Sh
4S maeshayomy Me Dal gran ga Ma ls Ma
 
 
 
of Tues i mong, Rewarding slo a 0 wp sn
Ga matin hap In SH pe now-u na bevy La mu
Kam Wurgdom ol 16, Sno. neg. 53 py wa, 0s Ve
Wes nga re Ga Togo va a na, S bam sl
pet =
; | "ry
ea 4 =
a tend nats San zn kee tw wom
rE EE Am EE
Bb wt we se Stn maw le ga ma a.
Vos Wp ta nut SM Me an. Me ming ra bw
peer FF Srp
eon
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
62 VESU RAWT WA SAL Drom anion
Cag C0 Gt pions
Sefereer er
Dass rs Os ox nn hm rs
3g ba Yo ath 5 Lp Va mk ong oe
48 ow AYo res ru ® Np ates Nadu rng cd
SN yo mg Bao a 188 ie 2a Kad Wa
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
tpt 0 ga veg Mangal dam $i &u hang da di nh.
Suga sh eam 1 6-3 eng 1 bn 8 fu bee dng
SH ct ba pe eg sp en 3 ve
Siang fon mu vg +4 wg abbas avg
Srchbamitnlye lr Wu - ci 5 He a dca wt
 
63 SHI RAWT WA SAL Laban.
fa sho
adie Er =n 2d)
I eo 3
be i a ig rn
boa 0. ret dn
ET rg, 5 wk a ame
prorat §
pe eh)
orem pe sil doe ow sl, Ya Ka - sa i hing nga
pe Bing a 3 va Wes ln
 
   
   
      
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Sibkoungroo sa, S07 emg rastsa, bol as esa bal n si
Slnkeung Fav sa, 3h ma Ja dig man oa BRE, Jo ing i dW.
FO A
EEE hy
ry Ll
 
 
 
 
 
 
 
64 DAI MADU DAI NI RAWT SAT
ARID NRT Sern gram
  
   
 
rod ww no as,
Zn hoe Bam ng sm Heo
Sp dn mo be bo sn mi Ka
San Mo 3 Heawhian bal hang Ha - -
Sung shogeang mam va 5 Ha -
  
       
Gi nngba a ma bow om a ?
Fe ye
Hols mad chyngnia daw, Ha ole lu.
Sao bale ka nam Ha Ww
Hang Ho. nina chye_lu Cl
ed
 
     
  
 
 
   
 
  
Han-the young Ka +
Sone be
ane hoe na
[a
        
 
FA eh
Tm ae aa De wwe
Horie aes lam vata, a Lh im
To vp re ot tag ta Lh lh liw
jrogdhutibisg ged
 
 
65 HKRISTU RAWT SAT su ign.
= =:
Lup sung bu Ha tow nga ys be wa Ye. au, Rawk a ring
Zoi meng bpe sn ma ai, Me Hoe wa Ye. su, Dal lp ds
SS lam rang tps n-camy, Nye Hie wa Yess, Dal up
[a a
     
 
= SA ==
noi he la Yeosu Maou
 
 
 
Yo su Ma - du Lup his 2 shi ravt va si
 
 
nw
Tangy rng Yo «st - 00. “it sl,
se edi 5
sa be eee .
 
um lau pa sing ang dang 3 rl, Nig sin mung bp awn dang
Shirwtsal
   
per
p= ot
 
 
 
 
 
 
 
66 NGWI PYAW MANAP DU RIT
outs IL a SOLA S08
   
 
   
Le gym np FE in 0g Som 08 "Com
2 amen tog ka ~bu u a. ma d o si Pra ng
5 Ning borer al tn shualog la - dow df rl, Twomal pa
Rim ane nm bm Gr sh
8.
 
 
“EFT |
 
|
nd
dang cl yong ka bung api 0, sl lam ya Hiway sal
mop 6m pu ws Monge si Most gm,
hum of nog sha avng Doral Nig + sin ang dang ha a
wp mam mw onghol ba Hewes so Ve
off + A =|
T
o - wl
in 01 4 ro a a pen fr
Te on on amt re
ee 1
oo a on ao
22
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
  
 
[a
 
 
 
w w=
67 NING RAI NGA NNGAI gp ancen.
(ust)
 
 
  
   
i wating ngs chyels 0 gaa gait oo sal sha hoa
Zhe 6 yu- bik ka JI a nga Neal um Kasha un 7a
SNgangan nga Jl 0 Muze dng mit yak bu
ga nga 0 “nga nmin ah Mylo, matsanmanan nga 137
sept Lp LP PLS De
 
 
 
 
 
 
Wo teow ra mytngal hoo sha- gn, Sa-gu Kasha Nang kw nel a
Naa Hsisha sha. pr by 4), Sau Kasha, Nong kaw nal wa
uma ga ast Tow law sh 4 Sa gu Kash, Nang kaw nil va.
 
 
 
 
 
 
 
2 Ea
5 ' ET
—— yr
68 er re sonra
 
   
1.30 mit 4 boi era Ve — bi, Nang iw og isin - or
2 Nunes saw zswn gwd 5 yup grav. Ba 8 a bo i 0 ving
3.Ja- past haw a alge dy Hr, ag aa yg Bung 0a». 20x:
00 bra hb ings bog Da ni, a En 0 hg a og
pra piipt ret £2
 
 
 
 
 
 
 
 
Na sinoda Ma ta Gn bun ugh Ga de pra lo, ng it J bn
Noga Sn yiagogal hie nga 55. Nasg 0 loves ving i a bk a
“du singin yt men bag Dag g- loi 8 Sl v pn.
 
 
 
 
 
 
 
 
69  YESU TSAW RA AT MVIT
hk msn il) Suasens
7 Fon ns Lok i a i ct
 
1d went Ld dum rong Ve 5000p Shaun nw:
2.51 ging 5 wa nga ml nn, Ya su she nga penis Ia 4s,
Spon l ga-sal ang rl va ng, Ng hp ga- of Shani dara;
bye mp asso mak wa Jag, Yo Mau 3 dum ahpang;
 
   
Sol chy uta sha - gra mc ngs, Ei tum va] mt g2-o a bal
Nye 0 bok hi song png kau 3m. Sh tw 1a yt 9a-Gs fa ba
Nga bang ma-ga Yo - Su nga nga, Sh tea 1 my dang aula.
Si 8 eS me 1 rt ve
loser rt. £5 Lr eae ty =
Pie J =a
Sh tio 13 mS tw ra my Shi tw Ta it gn - do ba - ba
Sl tw ra yk SH teow ra my, SH tw a it 0 de fr © bn.
Sil teu my Sh tsaw ra myit SN sow ra mit dong kau Iu a,
Si saw 13 myth sow 12 my, Sh saw 1a yi prat up 1 - vai
      
  
 
 
  
     
  
 
  
 
 
 
   
lp
—— =f
. oss anes
70 YESU A WUDANG oot
   
 
  
Sig
Lie wa tg Brg qm me, Nang ive sf, i
S0-tik bi sn yab  a,  m3  d1 Bea Dil a
Sng lo 0B a eo lm ae he no
iss efi mg dg ion hd a
   
     
 
  
 
 
  
 
 
Won an 3 1-relng sr-dng own, Dal gr ¢ ogi my oo
Du wd ba gi hi og, Di ba bpngshgang ii a
Di sung singing Hott Wray, Nabi bs gm ik 31 0s
Mom lr gon, a feo, Dg 1 ab pn
3 » -
ater: Jer)
71 YESU ARAWNG SADANG 5,0 anson
Arse arime O00 Heen
    
  
 
 
 
    
    
     
 
 
1Y6" 5 a ying ing sang rat bp, La- mu ga Ma 3 hoa,
2A my sha gu mung thg nang. Hkingga bh a ai gaw,
SH myig ring sing ma- tw maa, Naw-Ks htinghkngra hrs,
AMo rs dngherng dni he hpawn. An he sh man ¢ naw,
     
 
  
  
Haw ian Jn au shi foe sha -aup, ung Jan hiawhlam 14. ra.
Hpung chinghang hs rang stan. Hung kan Wana sok jan,
Hen va, nn va You hai sha Mung kan Wawham Gi 1a
Prat ding sa. mara vm kngdawn, Hea ham 3 Ta
sr pr :
 
    
Hiram an mau sh po a -up, rg lan habia ogy a.
| Kyung shinghong nie army 5. don, Wun lon Hawa sak jo
  
 
 
Hon wn ws Yo. so thal she, ung lon Hwhiam to.
Prat ding ea ma hia jvm argdawn Hawhian + nga ngu gau.
bed e pe. 52. J
a was
 
72 HPUNG RAWNG AL KARAT WA 0risanson
Conroe
oy ween poise) so BARE,
Td
 
 
1.60 hum 8 Kari Ke sang Ws, An-hn fe no gun
ZY Wu nha a gyn Nhe mt ei ong
ane he hoe 0
hou my dang ang, Dal mgt ia she yaw
J
   
 
 
4 ==rEs 1 i
fo Vo ml 1h sa pe i fps am, Kam sham mit gn
CROGE An gu kn os art ng A eo
 
nm al ma fw You su Htu pe, Bal shut tau
 
 
 
 
 
 
   
mung Jaw iL ps J Jun gun Tw rt rg fan myt
nla AL Ha Jia dt nq jo rt, Dai sawn ro
He bung nga Hpa- i jaw AL gin fw at, Sum- sng mung
ppl Epa i i
 
 
 
 
 
 
 
|
tyre =e
 
 
 
 
Too gest ra dno ee 0
eS Gm We dno Me Me on loo jn
nw oe Ame hoe on Coan mod
bre 6 2 no =
= rhe =r
wn ft
 
 
 
 
 
 
    
73 LAM HTUM HKRA YESU WOI AT
40 te way my Seine tem) Sera Cama Naw
rg
1 Yo-su lam tum tks voi fa ai Ha mi naw nga 1 na on?
2 Yaa lm bum Rh we 15 3. Ngai hums a1 hi seng 13
3 Vasu lam bum veh 13 7 SH 8 tener ma bps. 1
 
bh te
re f 7 b
 
La sha-gu a shi 2 ciye- Ju, Ya cu hia shi nan ma- don,
Ru al Ha sh agai po kim da A-sak mk nga hpe Jo nga,
the 3 Wa chicka 0-2 ha Si tansi nga Iu 0 ngal
 
 
 
2d 3
_ et
Lacmk mit n- ga 1. wa Ma Ya mp mit hpring bu mi
Noal n-gun asm 1 a-tan son, Myla -sin mung hang a 1.
Vo 3 wn 8, rg
rr i
: E:
rg
Ve gan ge mung hangin arg i
Dai 0-09 16 pu vad MARR Brg lo Wm
fo-gu jg wi 5 5a7cl £5 rl maka nai, ene
 
 
 
 
  
   
 
 
 
 
 
 
74 KADAI MUNG SA LU Al
cre wil Sar Robin
ren mri
 
 
La kal mung oat shar Morgan ng oe dup i,
7 mata Fig ra 1am 0 nga, Ching aw ha nga ang,
Tone green a eo ol la
hg ene PP
 
 
   
=
dat sh ngin dat yaya sha-ra han Ju hk, dl hl ga tn ca,
a ha shang 52 3; Himng am Hr a - sak gaw Yeu chy sha gs,
2031 G3 nga sham kr yn hung.
 
 
 
MEAs,
 
 
 
 
 
;
dy tits
Yh
pl ddl pbb ee
 
 
 
 
 
  
% sh
 
 
 
 
 
75 NA A YUBAK SAI ZAWN HKYENG YANG
Lh — Thou ome Si sai), Om Han.
   
1 Nayak sa Zan peng yang, Ua yen Zann npr wal 2 1s ra;
2 Hhaperegtiana - a mu ShEng 6 Ko-yn ve twa 1
SNayuisk 91 fan 0a na Sikrg long an Gara 1s Ya na
 
 
Se =
PEE > -
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
re oe
Jiri ot ee
wivion MA RE
EEE Ee
22 Tr T
2 = Sadik
 
Neues So own gong pan, No boc od Ten yer yg,
Hiapsnc-ga vo madd mu Hisp shade vo ms ds
 
 
 
 
 
 
i mmm nw am
oh sf 8 :
=
TI a
Siva = tan ve bow harm
ions om ow Gl Ja 18 Sh na km av Gd va
 
 
 
 
 
 
NSE YUBAK RAW NA Lan
76 berg my sm thee) ‘SaraRobin.
only ton pe 103005
grr = Teter
Nedarg bo ye bok Ng neal so ma fog tla
2N-taun dang a youn my, Nga a ss wa ring nga N up 0 - sun 0
lego ne wa mit ha, Nang ow Ka-bu si yi ye single zm
“yvonne ton Gime vives dds
bere EE
Bec = 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     
  
  
   
   
     
 
ara Ka - shin shaisd Ia Iu. Wet pang He yu- bak gun
tin, Nang gaw ciyenga nds. Nga heim aiyamng a sa fn nga
nA Lar mu Ga og mwa Sim sa my jw a His. aw
Gg Hod Gl 1a 13 n-nga Hye lao Mohn wa hang ce,
eee i!
 
 
 
 
 
 
 
 
Di obi Won dwg we d Da yu-bsk Wn dig ue a
Hyela Madi tw a of Wye la Madu ¢ Bu lb nt
0 nguipyaumyit 1a 53 fngnge, Wye howl pvt ls = ring a
Me mit ask mates B sa Nye my ac sak mite bh
Sh G
   
 
77 VUBAK KAP ATWA A JINGHKU
hr ees od) Sars Dam tow
J Fite C1 Genet
     
 
 
   
4 = + ¥
L¥u-bakkap wi wa a hgh, Nangaga Ye - su due
23 tem a ga a-di pe dum, Gol - ga bia kang hia,
Wa ie tng baat wn bo, Na
Ngai yubak apo Ji 0 - mu, M
S755 ingen a up ma yang, Ma sha Ka rum
 
 
 
 
 
Na a Sawor al mic ma-jaw, Ne bpe matsndam <.
Hikrum a in vam in dam mic 4, Neal pe mtn dum
Ting nang bia nang naw durg aga yng, Nga bpe mts dum
Ye am na sumoung af mil bie, Nexi bpe man dum
Ngsitawra al be la Ma- do, Nes bpe mtn dum
orp ere
 
 
 
78 mau mee wa ses
tad a le Fl
im nn aan on em 1
Fireen T  a r 0  2 y
Nargis can Ha yams ga Yaw wa na a Naigehya-5 +
A¥a-su Due rans cow. Ohl patna mika- mow oe
Fg ee
; af is
sm Ma mn oe an Ne chin a stn he.
fami N-sn wow avs Hos Di ow
awk yg Vann hiarg wa ma a gaya nga pa ang kan
it AE pee
=|
EF =m pt Jd
ST enn ot 8 pn mh ry 5 tan ma
Ne a hia ok A 18 GHD, 3 0m S10.
Chndbga rn AR tm nag, Nargyia  <
Chm To Whe gn Notre, Oa aren ye
wort op ty
Sars ogra.
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HTQL Wa SHINGGAN or ota Hansen
79 MIASHRGEN oro
 
 
 
 
1 nag TE sun opr
PE = ge |
 
 
LH wa shing-gan, van gal bia hi nang Han, Lam wo
‘Shang do ngal pan + kam, Nang voi
bhra, na chye-fu bkre pia |p Ya mong
Jue
  
 
 
 
 
[ty
Shaws: Hitt my avg im, dinghta pa Wkra nga tam, Ya
naw) 12; Bum lang prang ang, kara +-kap kvl hu Bri, Nav
 
 
 
 
 
 
 
 
 
En
&
 
 
 
   
 
pou sae. Lam ding dune pe lon
Dang voi». Myit mak, mm owns,
Td Nem op
rete
Nga bp ul ci, La bkam Blam
Sine a ome to vm amv
[rapa pe nia a
= ve dr up 8
fet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
[77%
 
 
 
 
 
80 NGAL HIE TAN NGA Sua nga.
2 a
EE Fos ——
1¥e-3 tye wa 3b hom 0 1 9. oer mam a wok
2 Ye. My va A I BAN. OG Ty TT M50 13
Yeo he a AGS 1a ne na-rr Lam dn we yr ly Go
Vee asm org ah SH 0 Ga nag
 
 
Te Snergd ws O, maria Mam shimgig 3 we ode Nei
Toa Ma we ya O, mast. baw a ba SH
Vi a drg-run, Sh ao sla re fa va ma ge mm Nem
0 ae IE ru Hig mo 13 nat 3 ra me ts, Ned
bei EE
 
 
at SEs o =r
gil ?
: Se
bree FE pe ty
mr tie
- or tate mom an
i=
 
 
 
 
 
 
 
81 VESU NGAI WA RING NGAI, opm.
Bilan. Spor (1819-1066 fleas, Youn Gorge C. Sukhi (11461345)
 
 
  
 
Hang i youn Ko 11a ang ow rg
Zan ik ta-ye Ho sun ma 1, Vo. surnghon aia Fs
SL ho chang 1 Kv, Yo. 4 nrg ew nn
 
i
 
 
Nang aw ct ya ka - bu gama Ha, Ye-su ngal wa ring 1g
Na vu-darg a ning law lo al do. Ye su ngal va rng gk
Na mj ga- lol mag kang nic gu, Ye-su gal wa ring ga:
pe OE feta
FE |
= 57 Si =
mtn tw 5 0 19
Rug yin dl a i pyar 1 Mow 10 1 Ke 1, si ve af de,
Noh men ya He ymmikyen Kv Na saws i his ¢ 3a 5,
it errr = p=
vr SEE
gE
Hip si kaw ma, ma-Hhawn 4 na €ha Ya cu nga wa ing nal
Hiri du zawnzawnya. pron dung nga 1, Yo su nigel wa fog nal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
82 MUNGKAN A NINGHTOI YESU
eo od J) 0h,
     
  
1.90 bak 3 ing-sin ha mingdan lp mat sa, Wong.
Z¥e sw kaw ngs & waning.sh n sn a Wng-ien a
SYu Esko raw nao myl aw va 6 Wing. a ning
La mu mungring-15a e nng-Mal n ra a Mung-ken a ring
  
       
       
 
 
Fol fw 3 za si singing dan thang ai
Mol Ye. 30 Ha La pau va hiannang yarg ingot Wl ngs al,
ol Yo. wu ra Na my 3a ha - shin 0 ning-hiol cl ha,
Hol Yo. su tha; Dachyol & mac re ha Yeo su Hol jal
 
 
nang hoo Mol x: Nye ning - tsa 0 3-5 sm Mol ja; Shawng
 
 
 
83 YESU HKVE LA AI Sw nga.
tow ye -
      
   
  
 
      
 
      
thos dT ga mon dh Yoo su toe bong hb ros
2Nawnghe ap mg ma ga - m. Ye su Hye hkrng nga,
5.Hoyen ga sat yang ing nga mal, Ye su Hye ang ln
AN- burg hpe Nau sha-ngun, Yo su Hoya Hang fs ng.
pets +
  
 
 
 
 
 
 
=== she
oof 37 To cp ap sn, Yo su Hig Meg la nga,
To ie i 0 an Ye hae rg hr.
Gomgra i Dorgan ht Ye. Hy hm 1 nan
Sess Te ye own, Yo 0 ho Pi, on
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
2s == 5
tee ple
Yang ma yang hpotsin den mu; Bum Ge lug. nage rp mu
Zin lang ma-bawnngs mu Gin- funy hu ae han
Dl chye-ju mpthpe. m2. yancs Now nd bp kung don ang:
Navn hi hia v8 ming yew aw; Da Hye lam pe. sun ga:
» ee
A
[= 1
Os o- cu mung: fan Ye hoe omg 5 we
Gog te gn 1a a me ra Yeo be amo roe
Cup a eng mea a Ye. how nwmg ta rae.
Ne ow 5 aan Gh a Yeu Dye mg mn 3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
84 LUNGHKRUNG GRIN
Ci so Rock) or lsmmon
   
&Ningsin hi a mn siaggang yen, SI 3 sn cum my gal ang.
Sar ana 8 She oS gs aks Ma nga ol,
 
 
| Shhg-byika gang 8 0 Yess a ming sha gong nngel
N «bung Is - hes -1ong Ma va’ Dal ng brung ha ngs 8 - ri ng.
Nai gupgrp ma tka He Hon va, SN mo. sha - daw sha-lan 16 ge
Cat Lr Lr
 
  
 
   
Nig pavt 1s + a
+
 
 
 
 
 
 
 
 
Br)
A bru snap sha, Nig-pank Ka - ga mi - bru shap hap
 
 
 
 
 
 
85 SI
  
 
  
Ng a sa. gu orem wa Ye-su Hrisdu rga, Shi b ha-hg
TS gr an Bn ion be conn Got
Frat dialibii go iat ob ood
Tn ve wm
ToT
ea
di BL I En = =
rong yang, Apa i ns ga fa? SH bps sn he ban ga, Lam
nea yng, Yama Ko bu bk, an- We hp ds yg pri Praw
bos hp SHI eal hi fs ph, Masa cngest po gnu fa
ngs yang, Chyablymimn lft 1a, 8 Hiamungrap yang, Nig
 
 
    
 
 
 
 
  
Yang shi gow chye. Nam an ©, Uda ba, SH wel wa na re
a ga tan ra Sh an- Me bowel a An-Ho shi hoo ra
Ho a kip da ‘Da wen rawigal nl, Noukp la Shi ngs
sn ng an wa Hoyts Bk D3 tn” Re ange
WEEE EIT I IE
NANG HKTBANGANNE ou!
fee Ce ¥ Tr heF
Lhe de yukon eum yar. fr arg 5 lt Bee
ISH we 5 we sows 0m Kms dpe od tal
3 Milan 3 jn mu sh baw ho, Gop fo tong 3 bl
ASH ge mo yang hi dow kan aan Yo ¢ hp mi WT
5.501 kaw tan Ma vgn rang Hb, SH ngs bps a ap?
Eton bal pe i 5 gm a vg
It
 
 
 
 
  
   
    
 
 
 
 
     
 
hia =
si an sa Yee a ba
or gw non me we dem me
 
 
Bom nome rs 0 mes hm me
Log lm bomb ro yeh soja Myo
Youn den ma mat bg Ta wi SMa
Haw lama he ga bum wa ben Ni law
|
 
samen ion
87 YESH NGALNANG KAW HKAN goo
‘ pi serge
 
   
pr
1. Mkye ta Madu nang kaw, Ngai Wan n-ngdi Wol la ma.
 
 
    
  
an tm npr 1 + at sn v3
 
mn de, Tut fue Beret nga: sit mu ask 73k dang, Nve 3 wa
 
 
 
 
 
   
  
   
 
un oo mk hn a | a a
ong dt man Wan EAD 1 nr
Jeti gt sg Ag
$4 dss ry
 
 
 
 
    
 
 
 
 
 
 
YESU HKYE LA MAYU AL Sara amas Naw.
Chri eee Sit Men
   
     
    
      
 
 
 
YG nagngYe- su Mela Gana SN ga Wa ga -
28m sh bm sa jaw a Kem usm a go tng ma;
SYa me mye sm ua Sh mn e nga dows ngs;
Yuna a ope sh 1a: Mh Nga Ppamung n Keun - ga
Lar dam si, 5 gg sw, Yawgle pe hh bn
Nb bom si we be my, SI hachyol sha pra Is
Vo bik young seng ka ya 6 Hg n yaum al hoa nr
Shige + ciyolprs bt nga SE kaw shang na lam bang sal
  
 
   
mates has ipl, Yo - 4 rads he hapls, Dal sig log ng
Rn
Fin og on
2 +
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
89  NGATHTA GRAUTSAW AI LUNGIKRUNG
oe ook per nT Sarason.
=
1.0 Halarg 90 hg Hot. ar, dung dang angi Hats n
2 ge ia angle sing givstarg Hhownss sat a-gau n dang re
5 Shel nglinrgde me 1, Pye tu yam psn:
 
 
 
¢ a Poy
Yainthyn lou bagga Zane 0 wey fo: fom
A a aut aye) Sh wr Swng gene am
Suni rr, 1, De rap 5s ong an
 
Ne ge 0a na tomes 6 0 © | ama
NCE
ro TrEiil
au tsa la a ng-thurg de NG feo ng hang
wrt hand
bd
awa = ’ dumek ins be gm ew a5 hag thn
tit
 
 
 
 
 
 
  
7 SHESSSS SAEs]
90 MAT ALSAGU KASHA oun sna
ta, Loom SHD. teat mis
   
 
   
   
a 30g ml mite 3 nga dog ema ga
25a gu ma-ds bn og tga Fro mu Hos, Bim Engen 1
350 go om wa Ye sul po els mo yi SH ml rings
7a going na 1 pc Rowng 45 4 ming Hem by Sa gu 1 wa 98
 
na nb Fang al mug ad dud narod a no
ipshagu Noa po Nan Ian 1a p10 a hg gu Th a ka
i las SU nan 0g pe mu o Langan + ngaltpesl a ag
53 1a 1, Low 1a rag Baw SN shawp 3 1a, Pang haw mt
ig tog Sa
    
61 pen Me We 5 ga rus ran charg Tentan ga do sa pring
Ta ma ha Nn sania m1 Ho oi Lav bl ethno
Wo us da 53 kaw m1 ganna Nea Tp tor dr sa
an 1a, Sami 10 va gn ne 1, H- Ta- 8 .
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
wen
Yuu a sat
91 AES oc curanaon.
Is [SN vey
; 5 =
[ET feet iT
Yo fan yomging- Ga, eo tango 3 - om
Hangs n + la ba gr, Chyokpra gu Kasia;
baw mngota oe, New mye bo tamara
knoe
ope TH rad el
 
 
 
 
 
 
 
 
 
SE
(EET ar
Nees wan da a Venk 0 Sm bo
Notun rb 1m ro om, Shays a a 7.
Neal shut bpp hau a ma Hera ie, New kan awaghan.
ma a - sk mye gap ¢ sum, Wading ha SL
   
  
F ===
Ld - Es
02 VIsU Gang aL mance,
ANG MALL IVE pp
 
srry 41 ee sl
Yuck fap 3 va kn bu Ye a veo Bg
2 Shuthpyit al ma-ra on bang, Shi chyolpr baw ha sa bangs
SHI hpe tat ma nol ma at, Mimgan yu-bak.
AMsiou ma a a. t, Nve him ting sha
s
TEE
Eis
Si wu daug Wa jo kam ya, Na mam shi 6 kam
Gavng ma la bugs A -ri yung hi mam mai;
Na a yu-tah iS)
nn - hpang tavn,
Rap m me es Oi le i mies
gree
Pp ee
? i
Na law la ju bik mara
Lk I a gongs ni bps, Tau ka-rmMa do hl re
Shia ga ac ka dm nga, Shi chye-ju gang lot hoy bn
Bie on bps on ln pl”
rt ed “HEY
; £
Gn
 
 
  
   
 
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     
      
 
 
 
 
 
 
ai song Kau urea
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
93 SHI SINGKAW A SHINGNIP HTA
To ton a rr)
1.50 sing. kaw a shingaip hin, Shim sha rai ng: Myt Tu Kyin
25H sng-kaw 2 hing hia Now paw sri nga; DS nvipyan
3.5 sng-kaw 2 shirg1ip ba, Now py bum bing nga; Ye - Su. mau
= E ==
 
      
   
  
  
ut yg io 1a 13, An - lo 7a hia lawt cu lu hin, SI sikaw
dk hum mung Ha, Ha i Ra ta {ut hawnggiin nga, Sh srgkan
alan ba sun yang ung sigan am sing iar, spk
 
o SHG oip ho, Novipyaw si args: Sh dg ow 3 hing hn,
2 stingaiphta, Ngipyawhtum tring nga; SH sng: Kaw 3 shingip hia,
    
shin nga naga na) Shimoga na Nowiprawoga | | ban sa
Nava ngs pyow nga) naa na ora
 
 
 
a. (a 13) oh sing-law 3 chingp Ns, law 8 anig-nlp He.
3 )
 
©4  ANMIE SHINGEYI LUNGHKRUNG YESU
ari my PEROT gy pie
1.00 2 shig- by ghioung Yo - su, La-ru ru yang hing sho -a
2 Shanishing- ip sha - na. mata, Lau ru yang singh sha.
SN-bung Ta 10 sing gp wa yar, La. ru 1 ying shingbyl ha
4. Grinnga shiny knghkurg Te. su, La. ru ru yang sigh sha 1,
rapper itt rE
1 ro yng sigs he
 
ye 3
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
som ta on shim 5 logepu,
ps kaw a aga hpe shadow, Lou yang shingbyi ha
Wing pu ca ol n-gong Lam 10 yang shingbyi o
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
©5 NYE MIT MASIN MADAT MARA U
(ak hk su) Saenger.
bre uriny (5.115, 41 yc oranda
  
 
 
 
 
 
  
 
    
 
Myo myit nd-sh, la-mu Ka- sa matkawn nga Mungian Ga hg, ma.
2 Taantian kaw o ngol 3 drgesd ten zn, Manin n - 8 98
Dal nui py ga na 1st an. be sha nang. $a Whi ba ma sha va
in a u-bck sown Hoye 1 na.
fo-su sha-ga, Ln | 3 nl law law Yo - 5a. ipo tama,
Yeosu sha-ga, Dd npupy al abu Gara dha) a,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
diy rR
Penman eels
Hoo la wa 6 Shands pe rong wol I. Sumsing la- mu sa- 1 55.
Sumeing lmuhingau do Ja wal va
 
 
 
 
 
 
96 YUU CHYINGHKA ENGAL TSAP NGA
ok me singe or,
ro sy ivan
 
L.Yu ou chyinghks e gai ap nga, Yu - hak Kap wa
Na jew cu jum bom si Na na sha-rang let Ja
5 Nang hoe hint 1a kaa ra, Nast kum ss 2k be
Navi paw ka bu gaa aw ra, Haw na. KumAa 3a np
      
   
 
n - Shang bn 5a ho mm? Nn
dum mal Shang 1 ua 17 Shang Iu ma 2 Na yu bak
la. sa, Sang Iu oa lum? Shang a ua kum? Va bak kup
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Dewi sha mw bpd sun.
Lek bru wo hpe bun, Yo u, chyioghka ¢ ngal tap
J
wa, pe ogi by
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
  
(wn INGHKL) VEST
wh Nand de) or taanson
      
+ 7
Yuba jw 0 myn va yi. Hnehimgle Yeu man,
Zn Rl rie jok al hun ngeyang, fla gum fu 1 any Java,
rub a sha cya, HB ang Mem a 33
ofp
ggg iy
 
 
 
 
 
 
¥ ¥
Kyu -npyi sh tow it shang wa, SN Korum na ni nas ra
Mi Min ra bps mung n- nga ai, Yo - ou bps ma as un don.
Ye su Baw my nw nga ngs, Sh kaw hpi nem na shang. ma,
oy $8 IEE! taf LL $5
ow em on fn i Ww
Da ma jaw sh po a tin mu, Ma hia hoo fa rm bi ma
 
 
Ha maior sh namo Sie ta Ho mung pum ke,
   
  
m=
ve’ pe yi na malap kan, Shia ga n-cumma- ow
Yaunkigen Rum Yo - 5 73a ove, Ga ing tes gh 1 -
gosh i mang kno J-hks. ang. Ve - si nang He a as
> el,
= som
98 NEUNG LAR KAJ KABA
Fan NG ARE KML Sara ogram
08 nl 25
LA <I bog of yaw a aiog- 5a Ve 1 hat - an chef fav 31.
HE Aku hos ga yawn be dn jo.
s
 
 
 
  
Yo obak mar nlm i ha Alo boy ga dL haw du a,
Ca TE
EE met I H
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
eset
1 in ii ya gb ha £5, hye. fu ming ma a id oi.
Kao bu ga mu la shara Che. u tng evans na. lan i om,
Sig a be op Lu a1 sha- a, hrc Ju tag yas wah 13 oi.
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Te Tn en hen greg non le
a ” 1 ott
Pa Lie i]
99 NGALHPE MUNG!
mc EE
EOI Ea EE BE Ra
 
 
 
1.3 “au” ma rag sha-ya zo, Chyefu nang kw jaw, ap
2Taw;m Valaw mit n Bho nga Npu bye cnghium 18 kG
5 Summed Nige 0 Ma - doe. Nang do ng gu bia bho ai:
Tm Sy pt 2 We - on, Wy pe og a pen 12
 
 
 
 
 
 
pret terre
 
 
 
TEE rk
 
 
 
a:
Ga rs bp king hs sang re, Ng pe msgs
Na cine jo ap br jo beat, Nea pena
Myo - lt gael dao ba he Na chou wm
 
 
 
 
 
SLES
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
rg 7 Pe :
    
|
ob mos Vt pe ne ae
Nga bpe 1st Noi bye ta Nod pe
Not va ound gi wi mune] Nx ch
Noi 3p We hive nt Sm om
 
 
 
 
 
 
E S===
 
 
 
 
 
400 HPAW TAWN NGA AI CIIVINGIKA
event ain re orm arson
[eat Ste
Lions 4 chia of 10004 sum pr un
2H fa am ai ma sha ma rm Chyghka Apia ya me
3.Chyo-Ju hylngtka dl Roaw ngayang. Hum Hirilau lsu she shang mi;
Ka “an Hea hanrap wt ng, An - lo wd kaw cam
at =
G0 woo dang fa-bim 3. Ja SH Bowers mgt ma dn pe.
a Xe to
Yeo su’ Jan-mau 0 ashang, SH wm-darghpel ha Ja ow
A sak fan mau wa qup Ib ng, You bee gran wm 1 ma
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Sopra 2:
1% HE
Ea nga paw We mat bean ng
paw nga ang,
 
 
 
  
SHADE WA DINGGRIN SHARA
  
 
 
 
Na du 5 chyolprs i kam sham ring pevt ga, Dai ring 5 ung
2 Hamat rea ra nga a rangrmjit Nem Rn ru Nl na 3 Ka
5 Nal nang pe he sungel do mp Shingun yarg Yawnhiyen si Pha
ANS am van la. pan © gala arg yang ga. Nye chy ta
      
    
 
Wo nang gang i gw do Ye - su peshing-yi 1 ms
Va ka erm 10 haw Iu Nang fen con ft lt ngang
gow s1a-loi nang hoe dong; Nga nang ho rau nga na gin
Baa maw ram na law, Wan nang po neu ne, nga
 
 
noi an gan Da gau al mung-ga ho tga naw nal
ngang tsapha-ngun, Ding nan a la + fyamhie a_nang fe ga
dt ai lm Mo lm mite la seweyoipn Gna
Sing-nl sam, N- tum oi Hania Wt, 3 fo Ban ja
Se —— 5
== a=
lv, Ol yeu ol mibg gs Ma bps naw 7a Ea
wn, Ding nan af la bpum he ya nang hoo 1
Mtn my yak lm gow chip ma
Nan a town kau 14, 8c Ja tan a na
 
 
 
 
 
 
 
   
     
  
           
 
 
       
 
102 YESU HPE KAM a1 nti
 
=
Thong bp wa vel ho gw, Hye Bhim ln nt dl,
Zhan cy ju ka ba Nib sing gn meg a
3a am do awn va fog Ru yk al ma-hea nang,
Lgl ova od ad ning hel
    
  
 
 
    
 
      
    
 
su Nga yl al Ga mae dal, Yu - bak kaw na
Myo mye sha daw Nang 1 Mom si ma. aw, Nye a twaw- ra
Lea ou ls - nu; Nig- sin ming oi u ga, Yawmblyen a1 fam
Ngstpe pawn ls; A- nga Ye + su Ma. cu, Hirt hpa sha- 1s
ott rg ea
eer
  
 
 
 
 
 
7 raw dat Neng Kaw wh ban mac yu, How pat dng - si
my ga, Tu nag nym nova, Kao nm oe law
WU Me mack de ym Shao Wwe rm
owns Ne a mate hemo Hp dou lw
SESE
 
 
 
 
 
103 MADU HIE HKAWM MAYUSNGAL
inn Gti 15, | »
 
Gri =
30. Ma. du age og or Ws. ws ow i bya cong
2m a fw bang Hol 0 em 8m a1
5 Gila yt meg dr Yen ow ttn Hen or,
Svea ok a a boun sn lek ve 0 ca dig kg Hi a,
3 Efe
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
0m a xt ps en sg Ve th
te nb Xe edn
a rm tb uta a ro
- wan
 
 
 
104 LUNGHKRUNG GRIN
Jip
 
 
 
 
 
 
DB
T.Lunghknnggrn te Jow ga-ws, lrg Ha ngal shing yl ngs na
Zio la. a jum a a mw, Ma ler shaedkn oh
Shy la wa bea nln, Na 3 ying hpe she nas gag
Aye nc bbm a snl Sid de mi nan ma Kok
SERRE
z I
= hl
Wg wh BN fn Me Syorbn 1 - on
Sharan lye mi ore Wt tu pra yang
Sngau amg nga oy, Ut 5203 yang nang fia Shin by.
Ka'Ztaan ga de ngai &u fang, Na ng nyang rman ce gai shan,
Nps ma - 1 yew shin ku ya. Shuthpyt yawn ow nia Be a.
Wis mara dit na hrm, Ye- su nang hp Ha nga Kam
Moai - song h -ngal maja Yo su © harm ew
Lungthrungarn ye Jou ga- va, Nag ha nal shingyi nga ra.
FR be
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
105 wormage
precmemamy©TT
   
  
Ang chang to af mt bie, Hol sha gun pang Ho 105
Young Madu hpe sa naw ko, Dingngasm lot lung gn fan rai
Dal zawm an-hie a yang +, San sens chyokpen mp £3 mag:
Die 1 ag
 
 
 
 
 
 
 
7 =
Vis IRS rn dl
ab pe rs Loe rom. Yeo tpn df wr,
Dat avnse an be 1 mg, Ch ging 2m ma
Ei mtn a+. Soni amas Bo +
nits 3. Fn hk, bl wa wo 0 Ba
SEE Lay =r 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
106 mumps
inpramaine Van py
PELE) hee
Vet oe hint don 14m es a 0s 3
ee Pre a, Sh a a 1
Fern oa Mt pt srt
eso tan om Hi a apes sms
egret ofp LEER TE
Fp Fr
 
 
 
 
 
 
 
 
 
T= = 23: 32
Nang pe 1s - Tu a 3 staan, No pag sng 1b Foun
Ngai si furs pota-ya rar 3a0, Poe 1 Ms Shu i an. a.
Nai Nig I Kaw 41 1a saw 1, fg Si Hum foo ha Ya nar
Yes gait ia-ya To mL Da bm ha rgaaing lu n-rga
 
     
  
 
107 YESU NA TSAWRA MYIT
soir ts Dg) Drie Haven.
Ye - su ra tsaw-fa my Nu pening Jaws Nye um a - sak
ou tngormg von, lg nga ya; Yo - su mys lam
ying en shar ga bung 1, Oun tpl hs Tt rayng sn - of
 
  
 
 
Ee =
EE sett EED
wero or 0 tr rt a dn dm
a my fang Foe ma ca. Wu-dang Iga ta ka-rumNa aura
Ta TUNG hoe Bw va, Tamera tng gun ra Sumnung myt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
opr a ow amt vd Mt on
a A
) PE
metre ha
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
108 YESU NANG RA AL HTE MAREN
pps Ome nl,
 
 
    
   
1%e-sunag a an Ngsmgds mu gv Ne Saw io a
2 Yo suman @ ai Em I] i he ngs ya Neal mt ma - da
Sosynam aa lam Moola kas Hea st Hoar 60 1a bin
Pe)
 
 
Hea Noa youn reyaues a Yawhigen a lancha vara la an
shay Ga rl 1 tang 3 a © nrg Heap I rn Yan dn
Foata Nngloekansion r-rgai Haw do 1a 3 - fa hoa gow
”
=a Tee
v1 Ye 3 th tn 7, gn Sg mt
a man Nang Mo mi - po pr arg, Ye + su Tan 1a
rea ST a sg Ys) mi nn
atin ee
109 MERRIE tran
rain Femi comity
 
 
 
 
 
 
 
 
Np Gre ma Gh eg kw A ma ta nd
I
pnw woh bp re ma bem
mow @ ha Ng We tr kam nga na
 
 
 
 
 
 
rt ep Sep rr
 
 
 
        
 
v =
og tn Ln bata ve
  
Tyo sak ws ny,
 
  
 
 
on Ee i ti
Te et pr 8 Re
LT vm en a vd rm or me
ba 2 et =
el os
110 WAIN Un
2 Rall lw, an We jaw, Toei mim bie ti or,
5. Yorbal am dng Wha yang, Sh nig ma ba
  
 
 
 
Sl ba daw, ga. rep mang wav Flaum dpa - i 19TH;
 
Bo livgup, shi baw mp ya, Sol ga rep ga -lombaw
Cholpra sai shingkavt kus da, Ye - mbps bai st na hint
or r es tc
 
 
  
 
  
Vobak wan a fawn Sl Kashanang st ui dd.
Yo bak mama a jaw ui, Gavng malal hkmg gs ia,
Stingn ra, nga mot mara, Bye wa © mo hun dum ml,
 
 
VESU KAW HAN NA
111 PLIAIONN or oaran
    
   
   
  
2 Wangan ga nga ye a-devng ngs pe chy pix Tam bpe ro
5 His Brun it a, ar main Wh 8 - bak Boe hod
A bp Ie J Vag rien nm
 
 
 
   
  
Stam ie me Hye a mado bye Rol 3 swage mung kau da
Noam bu neg btn ng re 1a
Hong staghang aa hang sha. da, Ve.su mg Ine, wi fn
   
    
 
 
 
 
 
 
 
   
  
    
   
 
 
Da mnie onde (ie Mam ang Tu a no
Gomes 0 on vn oH 3
Kb catve- mo dom Bs
Sh mn Necture ann
    
     
 
Dog gn ri len bk va ap ding rin ag ann - da.
Neo san Mond Ka i Wa Pru wa vg me hia mala.
Samay Yes ka de FSH ut fa mylyn man dng,
Du tenant mada n raga tasgkan a tengteng my.
 
 
 
 
SHI KAP AL SINGKAW
112 sur as J
   
 
  
png ni ul sig-kiw - pu. nga 50, La = ru me pe Bkews
pant gs ick 10 po i 0, Nip le ge yop ign;
Simla re law
  
bu agai sa,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Seri
on 12 122 pe amon Td 3 the
Shamma, Bok am EE UE
a ae a
STATE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
;
ot tween
A
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
413 CHYEIU MARANG MAHPAWNG ITU NA
hae hl Be shri ring) Ss same
ee bl fe
“1. vCiyen mean manpawng tia ra” Shng-ra shi ga sa - dl 14s,
2Ciyop merang mahpaung 1 1a; Baihkung 3 lam rong 5 aw;
"Chi ier mahpaung bu 1a An © tg ning -t53 WU ya A
ELI mts Wan 8
i
[=r He ee
Ban ai sen la dowd na, Nngis ta Yo mu jw ax
Eur hie hherw de ma-mngja De 8 1esen wos lew
hie a wal hs Ugh Ss tye na ga shad
 
 
 
 
    
 
 
  
B00 Wenn V1 on By
ae
pgm
re
a ems ha-mm
 
 
 
 
 
 
 
114 NYE ABD SARA occ tea
Eee ate
 
1-H ha nga Ka-ba 1k rga, Sh We ry ye my hoi sn 1,
2 Nal mys co hora oh Hem Myo 8 ma hi 3 hia si
3. Hie Byaw of Wing pont rings, hy chyang sing rng Ha.
he 3 myth, ah. ny kawbkam, Prt ding 50 © Sh 0p yn ga,
 
   
 
 
 
 
2 , | Ly -
ote ==
im shar 5% cys, Ho rang meng Hw ya aL
SH me 3 Jang ae 5a pm th 5.
ie i Wade Ing, Sn rg 0, Oh Ma 3a
oe Em Mra rm, 5 nr
 
 
 
 
 
 
  
 
 
eps
: Fv
445 YAU HPA JAHKRUNG YA ALG 11 psaren
ey iy a 1
   
   
1a paltum 8 hung a, Ng
276-5 ma Ria foe tun she-ga. Mu- hoa nd hum 1
Ave Trg sh, Ga, py ten Gar, Mau bps on Hum a1
Dui ma gn gn naw eon cin pn. Whim gu na
Yooh Wom mad mem A-sk B-Wewg 8 ga
Ma Ch ak ng be na A sak footing 5 ge
 
¥ Ia
[fF =
"Team a me Meng og, Kam stom my nel hpe ya
 
 
fe
RE ey ely Rd rnp
rd Nay hon iE
3 : HE
Chia 5 ga reac bum cm, Ask Mang 004 nu
 
 
 
teres eens o.oo
7 sm
116 YESU MADU SHA
Eo a cous or me)
DEE SE = 3:
oNang Wa kaa 3 mh ning. tea, Nga Ja dai Iu a hi
ni bpe ngs 0 macnn, Yo + cu sha ngs
0 grup ung nga al Um, Yo - au sha nai ra nga;
 Mong.lan 1a hawt nn, Ye ha nop no
 
 
 
 
 
 
       
    
  
 
 
 
 
 
 
 
Hing nga yang gs ing
Marg - kin ngi-pjaw al bm n - Su sha, gal 1a nga
Yu bak eng kaewan nC su sha gal 1a mga
FErBEFLELIREE
EEE =
pu | E r=
Winghan st -gangrn al n - i, gaya nga pa hen va. ra tkl
gn Gu ve mi Io BWR 1p Gt ng 1
mech nl ng oy 5 7 on ye 3.
HA St re
FEE ee PE Eph =
|
[4 FN = a
ee
Nye a ma- bi sh hting-lu ral, Ye. ss sha ngsl m nga.
LiL nit
HEEL ECR EE SEES
su sha, ngal a nga:
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tob
 
 
 
 
GALOI MUNG LAM NDAM 5, cyasmson
117 Nr foe i we °
com mgm
> =
gp pe =4
£ Sung & my He Sagi wr Kap, 0 tat ha au af do
20a Ha mana 3 dle) o Sune a hea wa 1
Since 1: gun amg 0m GWA ngs, n- Ni n dg eran
 
 
 
 
 
   
  
 
oi 1a dai, Pra dha o Nang are he en ri; Ais Jao 1 dam 1a.
Surgla-ny ie Sal Mane a am pot ga Ute gall 1 6a 1a
3am 3, arg 139% a SHB U0 TATE gt dam 1a
   
 
so-Hogabin dan ma. 1 am,
Nib ga ut roung 0 lam Fi ga 0 a
 
 
au ra te a
Bn ga-ki n dara, n dem 1a
rrr =
7 sss
418 NA YAWN HKYEN HIE LUP KAU U
Gy ty soon) Sar rgra,
  
   
 
  
5
= a
1.Dinghia ga ns ymwbiyen ya a op ou
     
“ua bps swngung
210 su’ Du hpa fun dan, nayawnikyn sh chye Yo su Du hoe
Tinga indan 3 jaw UH £2 3 ni gaw Yourhigentia sum
 
 
   
up ds, ma-1ap bra ma KG; Ning Si  -daw du Jn, au agi
sun dans shingau na re; Nang lu ang al chy ju nyt ma
ma alsa sha-n u lvd Na yawehiyenhps ku ca yang.
 
    
 
    
   
  
   
Te osu Ou dpe Sumi, Sh shapymw $a ah
Jo RS me mt ue en a
  
BW hea NangYo-su kaw hpyi ya shanti 3 ma - tu
 
JESU WUDANG Sern Laban Ln
of oe Yr es
ws sugrasqss on Vat cont
FF 5} =o +4 ]
ol liag is bb owe Gee bum mod AR
2M a chyorprs gr bm me dang; Si ac ean bl
Maw du ma ah twmpra me - he, Neng & 10 yok of Baru:
Tian dang, choi pa wi-dan, Ba rant shal Ka + bs
PET rete
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Cirbeohrme er be
   
     
 
   
 
    
 
 
 
 
 
 
 
 
cw
KAM SHLOM ITE So Swaingam.
120 Comb metres
 
1. Nasg ka-bu il ga ps bal x, Dai Ma-du a mr ra mea;
2 Ningum ta law law Ia mat wa, Manga tn nam bf 2
3 Nanghpo Ye-nu ya la mg of Mopar kang to to 5a mal;
 
 
   
  
 
 
 
 
 
  
Nang dai ga bia la la nit oi? Ma-du hoe ka oy tan
Krshung ta na bkyen Hof mat sa, Yu. bak hia nang naw im ri
erm na aay Jka: Hye Wa be amd
do Yo lbh osu hon 2d
00 ebro Ye baw 0m
 
  
am cham be 54 Kmoga
Kam shame. 52 ut Kat sg
 
121 JINGHID NGAT MU NI AT
on 2 trend 010 bon
2 ngs ng mu ng wo vo
dng nga mu, Jog bk Kb, A. - tam ma. hs hing ng
Str
 
 
 
   
 
 
 
 
   
 
Sumbung sum-i ie nga hyo gan, Shing al ngal shi a nol ge
A sak bang humps Ha a - ga, Shi kum nye coup © jaw oa.
Lami du ha ngai he we ma, Tut amg ming ngsihpe sin ds.
4 sir
Wom rane than o-t mt'n mw ba on
Ha lu yang mung, Hiye-ls we es, Ya nga ow ya ma - yu nga:
ngs pe da ng na lun - ga Sh 3 shinghang mach ye:
Esra © =
 
 
 
 
 
 
 
 
9 gE oJ A — <
diogisa shi me al nga, SH Hpe sha nga Fansham ds.
We su, 3 ak, nye mit ma-sin, Pa up sh hoe iw Ya na.
Yo ngaisna-a ma-R Ie ngs, Hoang do prt lp ban naa oi.
Tr -
"
 
 
 
 
 
 
122 YESU LAHPYEN HTA NGA Sur bums:
A ems
poy ms Pt tet
 
1.8m ge Ye. a Ho pan da; Si sw -
25h ga Ye- su Ia-hoyen Ha, Mitr vim mat Ka Yu bak law
She 0 me Yow Du Si a ark lau i Dag nga
ye
 
     
 
sling nlp shing by, the a Wo. ni pyam nga, Na 1ala- mu mac
Kaw ra owt Wm up sim 53 aI nga; Ya muyawn yen ru
a ghiring hia Sirg-byi nga na we § A dmom
v > £
      
 
  
 
 
   
 
 
   
awn go, Hpung isk 5 ming Jou ns, Hhalswng taut hes 63 - 13 gs,
ting 3, Mam mat ma-gong va esi Wurgian ¢ yl. pra ro
nrg © 8a og eg gta bs,
ep fhe Sf
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
    
     
 
We 3 !
ll sha she ngam sai rai, Shim ngs Ye-s1 a-hpyen hi, Sh a ta
town mg. Ga nga ga
ye 3
 
 
 
 
 
 
 
pp iy
SH #3
Mo prvm do; SN. (saw-ra ship shing yl Ny a We. ny pyaw. nce.
 
 
123 wopmpommousis
tak thas pring vs fe ign
2g pen 3,T0-53 © Nos lee man am org an © pt
5 rag i a rr 0 , Ma nrg 0d San du an
TX ng of rein 1 gy
Eg Eppes
entre cil
sn RN 5 man Sw bec 3 bal Sha-
mi mam ra Bue wan Yen ot rt 12 op Da ha
Napeine om, a lpesadran a © sn a ie 13. nga Be ben
58 0 Nem ang i card ev, tg
rif Hit 4 Ertl =
pris:
 
 
      
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
#3 ops Yo ou chy pra i sul gan, Cu - bake srg au [ya
1 te Ea pr, Lam bi 1g wd eg led wt f-den.
mong bmn ag i Fp Las hi i 8 pile 4 Rh,
np ba on gle mh 4-3 5 ang ad a
rt marr
NGAL EAM 1 AL T
124 dabeteve) Sara vamau naw.
iE p= Hee
1 Nain ham so, 30 lm nt alse a ma - ln Ye - on
2c osu. Ye su, baw ru Ma- du Hiverahirang in Ye © sm
31¥e au, Ye © ou Team orm i wa, Hy la Ma du Ye - su
ig § EL IERRAE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
"
 
 
 
 
 
 
RD HL TR
Nye ba me bkeawa ta bit dai, Chye-ju Ma- du Ye -su
Nii wa ma law aw nly, Hunk ls 6 Ye nat
 
 
 
  
  
 
 
Nie Ju bak yao hi beans, Ngai bie bye la Ye sul
aw bu berung rat I, Blip a Ma da Ye osu!
Ley
ERED
NGAI TIPE DUN La Saratoga.
ol Te ond) y
; mis
    
Tore
Nga 55 dn 1. gai gow gannghya wa ral nga Nongsha nan
Nga by don I angle gr ep Hora cn 13, Nangigaw ys mi
5 Nga be dun 1 na un on ma hyn,
Ngai bps dune 6 3 hha da ogel du nS
 
 
 
 
hrs te do ‘tes Wir
Ta Ga Ka bu sha ra Ngai pe dun fo rgal aisha an dam
aang © sn Wal ga Ri - tin nahpungehinglang hs ngs mi
nga bpe ja ol x ya; nga Ka-brim Kaba ha lng ap
 
 
 
     
   
       
   
   
la va Sng mgs hw her m hpanung no
wa ma Sing a ng He Na yg ba-taw lo
Wong Wye mit dab ga do haba oh
ngiying, Ma mung Hew de nod wow oi ho dm
 
 
 
 
 
 
 
for
126 DING YANG KAM U  (uyatakel
(Ge,
 
 
    
Hh 0c gn bye 1h Kam gig ai
 
 
Nong eg tng we ak a In Karn mg be dake
Bn a ro eta de an Be
Kam us kim a va am; Hb 0
ep
Se Ey
1A dad "
 
 
 
    
 
127 nnn
EET te
IM Tae gas ga ka A sempaghic pom a;
2 Ming a1 ln biasing gu, Sh a. m-man a br put
SA mil rang yang a dart SH Ma sha mye kam bw nn
pri A
bart td TELE fam
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
128
=
-
Tr
5.200 bm ng ©
 
   
 
 
A ole jana 1a lu Bea, Mics 0 nang 8 — gn Jo n.
Dingyamgsa va juan du bhea,
Sa aw 7a tan
si ngs, Wien es
 
ne, Kan sham 5 a Brung mh Te.
mtg olan rang 0
ann
ZIUN A MUNGDAN 5, G4 aen.
Botany
Nig ina, pro
 
2 pug shig kang are shatam a, Hoi mi ok
bt pun vamgan 1 pu nr Ng 5
AMIE Ut rang mung dan yannghe aw 5a, 3 - Bo - 52
EE eh Lie
7 T T
 
JET
ge
Shaka gh, 2 - mn shin
  
 
 
  
=
i des
Lang. agian ting bt chyats ngs Neg in ie 1 tans dings
mn how do a
 
Wi bu ga na od ngs Bum be ayant a a Bhan
Herre
a
 
  
pe omghonn sign gol pv Hiren king gn 5 bam at yomg
 
 
[6%
 
 
 
 
 
 
Ts
finan on away be Ku-mi
fmm Hie
 
 
 
 
Hi
Boi va, 2 wn Hasan G8 dng-gin w ng oa
a fc va, Dn bang si many Shing in mom da
Ku - song pe sha aon
sing lo omg dan 1 a.
  
NYE SHINGBYL SHARA —
129, ese
0, 5 A
Si a
11650 mde pn prog ka-de 1m nm 0 me
Tigi st age ah 96 ln Bd 0 6
3 Rt, di an ps don, shot pit yon bk, SL Bg.
 
 
 
 
7 tenga nda bn va si sao, tg Te sa 3
apt dung 1a Wg de pr Dasher 8
madi may nado an ho Sh ge tom rag hn
 
 
 
 
 
: ==
SE
au rang ay hingbyi cba rx ogni a. Nye shia br sk a ms
Feo rma ma sha pe on To, Ng me ha pe te fo
RL le mag. dun ma a, Gn - of manga don 12
 
 
 
 
Se
VESU E NGAI NANG HPE TSAW RA’ !
130 Dr.Ola Hanson.
Ep Ee E
T0Ye" au pe nga tra Mang nye 5 al ga, Yak py tm
2 Shawna tsawaga ms - Jw, 0gal ing hie (saw de ai, Wang he nye
5. Hing ngayig tse 1a na. yam murg Saunga, Nye a prt is
4 How suming la muna ks bin hing iG. Ia ong py
presi fi ere a
[min eee es
Vag ra me tu ng ka Go Ny iyo Is Ma te saw ra hum
0k rn 1a kd JJ mara
Mangal ran hos ingdave na: 51 ws yang shakawn et ning ga un
on Jo ea rgon immu forge $heiqn ch
=
for Lr
      
   
 
 
 
 
   
  
   
 
 
 
 
 
 
 
   
131 YESUHTANGALHPANNGAL
RACAL
er ps s iu ser
GEE re
EE
2Yosu0 namung- ga, 1g mano: Kamoga; Na chye-u 1 - en hoe
3¥eauens mi ha, bpakamshuln ngs: Nengiaw ga si yang oe,
Ee
gai hpe bai shaga; La-mu he ga ningdsa Mengzewn re n nga:
Taw lawlang gain; Ka Wo- ry shar yang, Nal ng py Il i:
nnghkspla ra mi Ho sa di ga kang-ka Na sal mung bpu Is
 
 
 
 
 
 
hs
 
iL re
ee eet
  
 
 
 
 
 
 
 
Vu bok na vt a i ham 0 30.
Ho. a-gowning hparg ng mat nga ga. Na saw ra mt 0
Hye Higela a-du imye Karai rang nga.
 
 
 
 
 
 
   
 
 
He en
Tot lama yang nga bps ba sha bk iss eyo mg shor 1.
 
“ pli fd
 
 
 
132 YESU HPE SHA KAM U
EIA
£h A
py ER
1-Heyhg she — qu tam
 
 
 
0 sep
— =
Ta
ham ngs ns, Hhs.en es bi-mung kam ng
hye my ning sin sin-yam be, Chyepr we- yi i 3m 33
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
2.0gui pow ang main sum
    
ing -ain sin yang ht lt nga
Hung 1g amy mana han rg, 5 yang ming Gul ns ng:
 
 
 
 
 
 
 
 
Sums mang dan du va her, Yo
? Ek
r f
f=
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
Sei
i ors ne oe 2 Yn 3
los 2d porig opp rope,
tts
 
 
 
 
 
 
 
 
G43 3 sme fro
 
 
Has ou pu im,
=r
+ =
Yo. wm bps fam ong am
Los
 
 
 
 
 
 
 
 
 
433 NGAI NANG TA SHINGBYI NNGAT
    
any cong ras (mre) EE
spo sey “
 
 
1.Ngal ha grau tsa i ER Lh ol 5 iT Ru. taarg law ma
2 Ngainguipyaw nga his yum hye al Hum nga yang, Gung lu. va.
Tanya in dom gw gal he ng 13 rg an gl ng bw lw
Ce Pull
F HH =
 
ye mit ma sn tpmng lng wa Nga shut sl mar, ha +
To mys ag A © ssk 8 loin df lam 0
nga hong tein sn, Gung au. Hi log ann at
A et
T T . =
a= =H Tepe
ay
2 Kaang ha A. sak lungakruns o, nag ha ra shing-byi ma.
wal shail Als
 
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
134 art amg
Fite pager i horns 5.65) Soar shun
  
LAU He a Kio a wp ma nn
2M na Sash wha, Chopra We ov jw.
| 3 Since naw avo duane ft, An hie we or
 
 
 
 
 
 
 
  
    
 
Fr
aa
Moi ru a he saw ben  Yavog boa sha priv.
Night gitomng pra. bes, A mas 0
 
 
 
-
135 VESU MING TSAW NGAI sem
isd
em myiog oar Town al |
  
ATavmpraka rd Ka. sha Ngai hpema A hw,
Nang bao nga bpravag va jong, Nu shing bi af gow nang,
ANaghal yu wa ha -loi Grau bom ka - bu niag iol,
Coa vag, ho pr
    
      
 
erm Ma-du; Nang gw yung gp i law, Sw rai Ja
Yel va-du na aa: wangmilpe, Mg da
i ae am se Gai
Manoa ee wee We
 
 
 
 
 
 
En pve, Neng btu dha je nmi Ye an.
grand low, Dai bye mut fur suite, Ve © su Ma du.
5 ma ja] Nasi i or bw a bw, Yeo su Ma da
Z ng VE Me
 
 
 
 
 
 
 
 
136 WA KIT
trae) Sara ngram.
wide
=
    
 
  
      
 
13g pra di bum 65 go gow, Di 2 tt stm in ngs; Moy
LTv ra fag bh vo ow na Hp ri Bhs me 7 - 8 lium
bw ase le le omg ws dent
 
Guaglan a det A shes bu a it pre yeahh Brun
hi Birasadi yng, SH be ga lol 0 pau: Ni oe boy lun
a be mace bye Bhai ln 6 Shag vs shoe ra he
 
    
  
    
  
 
 
 
ga rang, Lm dam mi ht Jan, Np hn wi, ltt ng, Wo
Banja Ne deja Hen ang, Nang 1a Int ant ma i, Rag.
oh hin wu heen an da le To
 
 
 
 
   
   
=
aan a apt ve os bana i Ya gin i
kav ig 14 a wa 0a ee
 
 
gs shots
 
 
 
MBL op ka wn rn
PT
Toh wa
 
 
 
 
ah
I MUNGKAN
137 RIES. maw
See rei
Yo su ming Gn Moe la Mung kn sh pr
Ye. su mung lan hoo ln Mum lan sh pe
Yew mig kn hye b Mungo kan shi hpe
Vel w mung km how fs Mang kn shi Hoe
rH
hin, Yaumhlgen na -tsan a yan, Wt 1
 
 
  
ne
An. ie ma - Mhown, Pot lam Gm al ma osha N - sm on-
fn. te ma Mowe, SH mu bung-ll gun ya Toye isin-
Homa. Rha, Ya- bk Na me ia wa, Wogan myt
he
a myt ru, ha-vang my hm ash, Hil sk Lam ng
Gm than ata, Wa dmg fe el gn ga Ye - su ma - fu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HK A AL SHAN NG:
138 fr
  
    
 
1.Mai jvm prawn a1 bei Bi shan 2ga, 2
ZA -Hhrung nga ai Kat Wa he, Kye a weal rm nga
3Ka- cul Wa e.gaien dubia, Jakes ma sawn Kkeap an?
ANVE we + mi o/h ralgaungn, SH 5 ce ju Kam fur
Ty ri
Na shinglung Wo. aw ra yi man, Ga lol wa
Gumriau ui young nga Bpe slag ri, Ga “lok ban = mn hha
Monkawn mages
 
 
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
139 NGAI HIE Na A MATU RAI NGA
Sols a ads cs lz)
   
 
  
 
Ye sungupawn a myihn cha ga na Hangs rio ei an
2Ye- wa S152 rga yng nan naNTAGHeN) ie ga pe ha 52 1,
Seung ang roin eouan is 1a, wa nce ang a ngewe 1 v8,
Ch. mo hrmanwra yt Foo n+ dat gn nh m-th 0 55
 
  
 
pees
Yo. su shut cnesng naw ng do. leng Ne ns po hfs gt
Tears malin dom yt ah hs rennin Nang e145 Foo <n 1a
S56 higip gow sn-hiohie mi we a, Nangh ngs kaw 1 01 wa
Yo bagaciaw ng ohn ok det a, Na rung foo aw ya
  
    
Bi rE
 
Hoi 3-0 low sta ga nga Tub kp ws © wa
 
 
 
 
 
140 MYIT NAW MADA Sara gram.
ne Hoe 2
Sy is
Tg. 510 i
HP naw maa, yt ru was, Kam shit, hp Nirum nga yang,
Zt oa manga mA 0 a wa Wu mre lw wh,
Seyi naw mada, pu mau va 8, Lav 3 lam koi nu ang.
   
T T wt
Wang hpo ut awn» has na re" Hed 3 'g2 po dum hang
Ne Wyo la wa ss man de sa Di re majo om hum mat
DAChym Ia + ks Haring 8 ga, Si dl my ie fut naung lang.
 
 
 
 
 
nn vhs mr am ton ng on
[phe fos fe ibratni
Wr ao t,o Be
 
 
 
 
Ru ak sum- wl zawnzaon yaswng, Rol tim hs de. hoi met 1a.
Hops sham 1. nea na 16 Howtdo fn mai hol kang
Ndi spats mwa jg. N-hum no val sik lu
 
 
 
 
 
 
 
141 VESU SHAGA NGA Saige.
  
 
¥ Fa ri shi baw fa mri hoe mw kaw ds,
jung sha ga Ve - w hpangde na ru bak BC gun
vo jung laa Na su-hok WL hue shi mane naw ku
2 neo Si vam oi ey
   
  
 
 
sin dam bprang na ral
Wl nave 0 dao da Va
Blum boing i, os laa sa va. Ya Jang, a ang shige saga,
vg an rae
va avg sha a su sha
Ya fang, a Jang sa go sha- gn, Ye-sn thao ga ogi on
 
   
 
 
 
 
 
 
o gn Som mong mit ble si ie - ng
Jung sha ga nea,
 
 
 
 
 
 
 
 
142 NA A MYIT SHA RAI Sara lngram
To eo te on
po rr
 
Fhe TY ma a Sd oe ee
LT cog sing ae eH She
. : 15 ~
Zh =f =
 
 
1a an gang Ns tara my ra a shangangNa yt she
Hien bers gn Ro mre 5 it nm hoy gaz ba mt sha ai
Ja bring. My ium rang kw 2p da ingen a yt ha ral.
Gn ja Yam an bu my tp shaw i: Namyisha i
Bei eed
Gr ae
am a mL Nm sha
ey
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
 
  
 
 
 
 
 
Sow my, nga hla sha-ngang, al my
Rai tm me a mt meh ga ha mt she mi
Hye hu ng bw ap do di
Wes on he my
Ser.
Ea
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
143 Zion pum pr
GA GA AL
ow. 3
Lu
Sars gram.
pr
tila du bps Con mao Meo nave marco kt
ZN wei Kao mH chy ma she tin nga
S03 Zin Wim 0 tas Now pyaw a my boring non
Kara Wo rung di de An Me beg me ma
T=
Ka bu ga - ro mit he fea KG
‘Sunsing hkavbkar a -sra i hia
Sunsing mungian gai nd Sumsing munca
wi tal a-wai ro hte Myipnd a - tsa
ep TRS gy
Tre
Li sha lg + down nga go, Ra sha
   
   
 
  
  
  
 
   
Fung-daum nga
 
Kobi mit dm low Koobu mt dm wna
od py ya dhyin Ds now py ya chin lu
Wabum lt lung ga low Ma-awn et bmg ga ov
petetefecy I= Et =
Rau sha ngave nga ga. Rau sha bung-dawn nga [gn
¥ Tl 5 fT
Zin bum do lng nga Chip §, chyol-pra ai bum do,
20% un bum de ng va a,
lon BEE FEE py PERL oy
pitty ar ae
 
 
 
 
 
 
 
 
    
144
NG E aver.
Sn
     
 
YC 6 Mou hw rau nga kan Sang Yo su gawp © a -sak
Ding my his nk my ga. sat agi Ye - 34 nang ognan
Surge a lam Huang Ye- 3u ru naw tye 3 Il I pe
0-H ET hl Hp RE 5K
 
LL maT ATES
beg aro tbl phere sh vent
mre stoton "trig +
eo ems ows on 3 a Ttvg
a) |
Leet ~ :
ome pe ss ftir taped)
5 SE T
ECT
a od Tot se. ee 1 mg
ngaihpasi bau si ma ga.
Yoru mykdam, af vam
pre Ee)
me Ar FE
 
 
 
 
 
 
 
 
Tot avg bg 82 5k rl lg ae
ef Ef
   
Sd
S11 boung hil a oi nea =
seta Lm fg
  
 
145 TENG TENG KAMSHAM NNGAL
1M, {ous Turley Gorge C. Sb (1945)
Gri Sade et
a am om 5 ot uct Sol nn 0 3m
RE an kn Ve
Dh he ee mn
AN kab geo i mats, Yeusu hoa nga a ap ym
EEE 2 mftmang, Sgn lu ma- lu n-ag
SH Batis [
Si tan da si ga po Jamyang Wg fk si nga n hiram foe
Nos po. ahi shy pra shan na, Ka - ra bparg ds vol va na
Wye 3 lam ning-sin hat nga im, Sh shingkarg ol tv - sim
Winghan tng 199 Yo- 80 up. ngs Temwrs ma.hira shi gum nga
Uk mn Gn 3 yawn ma yeung ho, Ye + su hp ngs 30 5p ¥e
 
 
 
 
 
     
 
 
 
   
 
Ya. agai fama tong teng kam nga, SH mung-ga Pps om n - ngal.
dd
 
Ya ngal ham rga tng lng. Kor gs, Sh mun-ga hp am 1 nga
 
 
 
446 MAPUENANG IPE TSAWRA AI NGAI CHYENNGAT
hin ne The ber Lard wa ngram
[Flog iiiiisesive
1 Mngdon pyaw fam a ru mu is, Us. du Nang hoo gras saw,
2 Mangan ga na ma-sha yaw ha, Nangnaal he gu ni 3;
Nga pe fa - bu nyt jw ma pw Tolman be BU ngs mk
LAC Moennig ls Bis Du 6 Ya 8 ki-bu ga -
br tee
   
 
 
Henn bys novi pnw 3 my, Neng jo ma Ju rs aw
Ms hn ga jaune Ns g0 na, Nang bps cum yang yew al
Ne saw ra mtn chyeyang daw, ong tong mt yum ne a.
Hav boang patna mung can a 5, Ga da Fa- u 1o thal
  
     
 
Gs
Tas vt dim 4 an 50
 
 
rrr
 
Fry
oo an n> tn pt
nr he
Sen:
¥ Arr? £ I
   
447  NYEMYITMASINITA JAN MAIITOINGA
se sea HEI
i Sam
PIL TRA
LES
 
   
  
   
 
 
 
 
 
 
 
Mea mit ha yt ma 43 re ng, New sum singning 55
eta
Se
Grau Hol fa brim Ka-bram nga ai. Nye ning hoi Yo - su a
 
  
 
 
 
   
 
 
 
 
Erni las
a ni bal
FF
nL
 
mo vag hoi me mt hos
   
Wha Fo paw nmi bi we hala .
app en shi,
 
eu yi man ga dn lrg yorg, ys 3 yt Me one mai shang.
Lon log
 
 
 
 
 
 
148 VESU SINGKAW NPU E
aie His min) Sara gram
==
Ba dn me
    
   
  
 
  
Heng + bung bang we
mp man sm ben mao, Onghs ga em opk
Noor I Mea ngs ingbyi ge 0d hao ra kaw 8 bin
PR |
y I ?
Se ee
sha ngs nan ri nga, 3 hoe kam sham yang ru-yak af eva sim.
mithum of baum [srg, yo mt shan £ha ban tng ig heu u
Jam tin-dam nS ha sha. myst nga yang nga pa +
 
 
 
   
By ESS - {
Ye - su sing- kaw, Ye -su sing-kaw, Dai kaw na ks na =
   
  
 
 
 
 
 
 
Ye. su snghaw, n-pu tt rag ngs, Dal Kaw Bpa rung 1-H
tren
 
 
 
 
 
 
 
149 HKAWHKAM A KASHA —
erie
 
+ hehe 1
L.Nre Wa 31 bau-na nm - t tiw law da, Mangan fing ma
Kaori wa a -sha boebrangla ai wa, Ma - san ai a
Shing de munghan ¢, ma-nam zawn ngs ra, Yu - bak ine xam
Yang gin sum ba ang tm hpa ra, Maw de me a
Sut gan malas si wa- ds Hpu ging Ja gumhpray hie
sha on mughan de du; Kai Gon si paw sung bg
Ta wa tone eng veal Gli Kai Gon ya 4 uve
Veo Wings nw gpne Nc ta hie om
 
 
   
 
   
   
  
 
 
 
 
 
sit dk a rang ng,
Ga ya up nga, Hpang prathia nal bye doi nota ap ya
1 ba bmg dam agp engi ham
mae vn a, kab wi Kasha au nga eng eng. al 9a
 
 
 
   
Dal Hwa aka + sho, Baw Wham 8 ka - sha,
  
Veo su we Mela wa Ngo baw Bam wa ka - sha.
 
    
 
 
etfs
Foti
 
 
 
450  YESU A MUNGGA NDAT HTA KAM NGA
Suiig im proms) Sera gra.
% Tae bo
Yo wu a mung-ga n-dat Ha kam sham 16a ShL 8 ying sang hpe
2 Ngallam dam mj shut ru uo ium Bn, Hykhten bya n hum a
5.08 Me du mung -ga ha ge am Ppa niga eng ye ma-5n 5-1
  
To
tt navn kungdawn ga Hpurgha -ba Ua, 3 mankawnnga ra,
Masi ga Ha ging Va Ka oral a ga Me sha satan ding bs,
og si hpe mu ong; Not law ne row dt ma- ow babu 1-13
DE TT IT
evapo im ren
=: EE
NS vo viv]
hhh f=
     
 
 
 
 
 
 
TTL
en? 7 pth mn sags oak © rbd
wn aaron
3 2 < =
dT TL na on nn
Sungai rod am 2
bu rf Ep rg
Gow
 
 
 
 
 
 
151 YESU NGAI HPE TSAW AT
a om er nt
JE
ZEN ml lim dam va a nm ge amg
STowmpn & Warthan dpe ml nongnl S a aye
Ty om
Hi
   
 
   
  
   
 
+
   
    
   
 
      
TF
ng Kae Su ngs Chums la ma the G0
Ta i Me wa tan
su gaw ngai pe tsaw
ning ngu Bal ts; Ye -
  
 
low ogi] BOR Ye - su Baw 1a 31 fa - Bk He gu lp
nga ba dum SH bps Gu la na nga bu lu gi heum
nod ma aw SH ps gral up nga Sha kn ya mow.
Mo tian a, nga, Chyol pm 3 wen gw sek +55 ham
— rr i :
€ =
         
  
“
1iic
Yo ge pe tsa 5 mao, ie sn ) San
Boon op dom mliabelss wen
 
 
 
 
 
452 DAI MADU HTA KABU MU
Refi in the Lord) Or Clason
1.Myt ding hpring ma-sha ma tka ga, a - du kav kab nga mu lav,
2.Gru btm a Ka-ral Wa ma- J; La - mu hte 2- ga bl rau tw,
3Ka- ja hen ga-set wa sha lo, Nat ang wa af z3wnga- nol nal.
mu np va tin,
tier Err
een
J ; a
SH. hp hia ham sham of ma sha, aun bien af myit kau da na a
AS-n ¢ ningesin zum sin tm Shana 8 la
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Sti minggs Me wo al bes An - ha hpe hoe la fu ai ni
Keri wa luk-suk wana Hai, Gun -lu nl Hla gra law ma a,
fu» bak 1s her nang kama.
spss
P= ¥ ¥
Nang mt het na lam mi 1 ng
 
  
  
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
pdr
rei ei
Ma- du Kaw ka-bu ngs mu aw,
Kaba,
 
 
LAS
[ . fired
 
 
 
 
 
 
 
 
am wn ad kaw ka bu nga mu law,
Madu Yaw ka-bu ga ra nga mu,
tipi pnt ey
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
453  YESUHPENGAISHAKAWN NA
ot seg ant eo ess ‘Sars Dama aw
Pe [ry
pa | Tt =
EEE a
AERA Ai
I¥e mw he nga shaken ta, SH Ke mu dong nga yom,
og sha-kevm a La- mu lam Hawn n- nga
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
er
© dong mts mo tna mn mn
+ Ju ngal dam nga, Nye my sh my i
Tr de du hia, Shi bro ung: dawn na
 
 
 
 
   
 
 
 
   
Veo nu pe ngs sha own os Nb sau a ahs
Yo © su bps ngs obs kaum “ring ngi hum,
Chyslps E- din ying Hea a, Nya vem nan shang I,
 
   
 
21
 
 
 
 
 
We a ma. a oh wi tgs memo nll mt
Nga npe sha daw 8 chye-js Go - ko mung ngal mit dum.
Sha - vm bung dawnsha- BBL SH bps ofa baw ma + yu.
ete fe rH
a woth
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
154 HKRISTU SHA SHADIK YA LU
bene fen
SE Re Ili
Rg
Sn Ee nm egos i bh
nS pms Win on pe
a hE
Ne Hos Ma hoe it yu ane, Si ow ru a
Nisi 2 shying sm oo aga ang, ihn pu i am:
Wn mE i en PRE
ew
 
 
 
 
        
        
  
  
Hi ta lida di ve mn, Re i sa gn
 
 
 
 
   
    
OE alli. =
¥ Ee
i
asfom
 
156  DANELA HEE DUM MU
rot ps @are toe Dani
   
    
  
 
1:03 nis - 1a aunts gang, Wing glam Wr rang; Sht py lam
200. ni- +a sawn yang, My ingden mung ang: Wet ka - ya
Lawhpamy mak gumrminglam, Wngkan + law bam, Shi His shi
.Gumiau ni ka-ven nga Yan, Shan: Wahu darahprng. ha 3 rang
== ==]
 
 
 
 
 
 
bet 1 yang ng on hp We shun.
Mytrangal va, When cag va 18 D3-ni-e-1s zon ten
ma nang ni vm. Nag rung da una Haw.
Va ta fim. Aung dg ns lam Hathirang.
 
 
 
457 PYAW DIK SHANI
387 Yn Sl Sars Laneng La,
BE
Ss hg mangle me oe mp eh
Slama oye go snd na Ie Sha aha-gu da Mean ma
ey is
rrr reef EE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
da pyow ik sian pe go, Prat um a dum ha we ai ew.
Ka bu go ra oti ga ka - js, Nochyingshe-awnglet nga hia.
Vex su sha nye tla -du ma png, Nye sit - in yung ys ngs matsing.
5 aisha ni me gacha-Ka Ye-ry Meo nod Gum da a
 
 
 
 
Eg Nd chal pyaw sha ni Ne yu - bac tong bau 3 sna by
 
 
pl ttf
EEE = ==
MA NL 4 MAHKAWN
ee
4g i godin gn ak Nang ma var n-an
Pepi Pet Cee
© Shani sha gu kn bu nt nga, A - ky yi gn, PEI Wal dan »
bs
 
 
 
 
 
 
 
   
 
= =r
 
Zuphpawas nes fet an- hie gas, Nang hp sa r-Hiavn nga law.
Mai ka + ju rang cya aw lu An Be 8 bse la Madu.
Ndi prachia an hi gaw, Naoghpe ul shaken ro or
 
Dalchre - fu bia-ni hia-m Aw gie uf sha kawn sha
      
= HTOI TU NGA N&
Phas sae sim)
 
HE rT Eh iT
Bona Yoosu hel da sm, Hol
rindi igi)
S¥mmg mau hol 13 You Gt de sm tng kam a ning
=H
dn son tae bol oak 5 gon
eng gan sia -chyol chy ya: Ka tng al Mo ma aw
sn lam baw a mya my igs Yo - oak yaw hin, one sem
ET Te
[ry T=
A w
SH 0g Tmng mang Je Mon oo mobs hoi go
Pi ra ngs Tg mang Wen oan he hel on
bee ae
 
 
i
 
  
 
     
 
 
 
 
 
 
 
 
7 sf
160 SHINGLET HITE TSUN NDANG oo
em pris
ER Re
116 su dal efor a Myo i men 1 - ok tn he
2 gaa ak cutg os un, Sh aw yak tor. oa em 35
5. Tipnyang man de Hing lu Ye- su, Nong law ya ai hou a 3 - sai
Ahn rgaymgka- bu gam Hak on bem a-bn a sm,
Eels
=r =
Wadang ing ta Kade sra-rng, Shige Ho tun 8 dang
J Me gala bgup gup ng Singlet he tan n dang.
Nonghla rqvipyaw 3 lam hai hai, Stingiet He tan dang
sn yp 5 md mm - da Sig He tan 0
   
 
  
  
 
 
 
 
     
 
  
No tse
 
ai sho vang myc, ©
> .
tobe won on de wa, CF vom
 
 
 
 
 
 
a
161 YESU HTE ANI NGA 0,00 vanson.
Fit Dram me nanny
   
 
 
    
Ag nmr
eb Ty
3 § § |
Worn ma ml be sa Gn Na
: mip aang kaw aga a sang, Neal la
img hora Wan - rap na saw-ra a lam, Ma ba
SE NTrsT ETT
= SE
‘ A ¢
rt zl
Cte ma th Ka Ve su Kaman of me
a eo a mtn om a
en us mwa wi
To ne Nate on
= EEE |
 
 
 
 
 
 
    
 
     
is blo ash be te chy 2 ko
a pg
a x te bh
frottiy
162 SAGU KASHA HPE YU MU
|” 1 dinkam sag kaos be Su, Was dumg bia shi noi ss,
sha nog no wal marty, Dik walswmia ngs od,
ANe-w wrmmksbe uo ga Yaw bias be om
(fae i
ae re sa pet on opin Br
Masha mn hhc pe shi saw ga, Ngai mung lav nga na.
Mungan yu - bak ia wa bye 1s, Ng mung sh jaw Lavi
a peer
eta) Lu ed
Hye mi ai, Mrang  a,5i Wha ss Wp Mada 3-50 be sha,
 
 
 
 
 
 
RE NT :
tad Hd
“yu, SH -rang a -
a ?
163 10 Where Kin and Emirs aoe?) Or Oa Hanon.
 
  
      
 
     
Th
1 Moi ma bw bam ni va ka nang, va peat Il wa sa
2c 4 ing-pant Karel gaw on, Shigne du bp sin ous
3 Munghan baum ni bc mong dan, Ye 5 mung dan n_ bung;
ee ie wa Wan oy 2 Gm yom i oo
    
   
 
 
 
 
 
ve + vmstat wing Gn tt et
Deu naire bumghicr nmin, Hing om prt ding so nga.
Gindivg a - gu Mum wa rai Gm Dal gan Ka eo ba jong,
EI LE
  
 
oo
p= top =
ey
164 hr Con are Om Panson
 
[ern ed fn
1% ol ¢ Sa hee mit vown [a Nagel pre mit hn a - bo,
2c niga ban da mg uw, a sa ic avn Ja bru,
3
7 a
beg ere
St pra Lam ang pa nang Bea, Sumsing na a - ol Ja bi
 
 
 
Ane ruvla ang bn Av TES, Na ra et ng i fo,
EY
Gel 4g mada ya wan
Sil ania wand
J, {
5 =i
 
 
5
pe ha mann, dbie Bp sha-dom mio
 
 
 
 
 
 
 
  
165 VESIHPE MYIT DUM NA
oo vey Ugh oh) Swanger
seme sn 15 Se CM)
SER, ven aon
1.Y6 51” ang Te dh ing pi ye no naw prawn
2 Shinggyim mash hye Bn Wa 6, ka 1gui pyawmying ings.
Ru ang Hkum ni sha-lan wae nen ws pew
hg ye ni = boa Shingle Me tan nn
rrr rT
Bt rf
Mo my won man nasi mu na 0, Nang be cu Gui gs pve
Hum les cha-gra ka ds n-chye, Ging hia shaun Sang
Lam dam i nang wel wi vs hye, Cheju tom ni hap
Yolcu mo gan val mit 5 Honmng ri wha chro yu
preter)
166 a re
ee ea
LN IT oh
© bru wi, Shagguim sha bla boeing nga.
a i
Tn om nga, KG ving Mam tava,
rt ion 1
Shack ln yu bak Tok No muita hen na may.
Chopra al lam maw fu Kara a boven tai wa
Shai sts sing- lw fn Brus Shih - qun hua ap oa
an ma pe av. jie i Xa uma ed
Fis
 
 
 
   
 
  
 
 
     
 
  
 
   
 
 
 
 
 
 
 
   
id
 
167 aS sniatboncn
Ngsyeu ai Wa zon nya 5 om hs lng 230m
28a. tm © thd Me mtn a lov yng Tegan ga
hye yu kang gow dal wicang mingtea | Sh hhum ia
WLR ERE Sh
[ees Heer
nayek a a hrup, Hg kur pa hia Sm nga tan fe na naw
mada gai naw lng: Noa gangs a om he Ye- su dum 32
noida ja sd fe Dal mau hoa nga ming ks bu i mut
Nang Ha Hlrum mu ra, Ka -5a. sh pa. lau dum si ngs 3 Iu
ri BELL
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
a
mje mato Bhaw ya sa. Ricans, maka
Hoe shakanmngs ne mak Raiea nga
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
168 CHYEJU HPE HTI YU MU
Coun yur Blasio)
10g mt yok sum yang my Ga-l ncihumT8i yam He lyin
2llrg bung aw vi yang ru tsang he Wi ba, Nang gun ost
350 gan Tu ni pe nang mit manent yang, Nang how a2
Shing ra pa Hiram va im. nag shea shorsng Nang lu fa 31
WR ga noi nor hum
EEL
tains gupeyin © pum Nang bam ln 4 chyo-ju am sha
wa Gang na ma tw i ls Stawngnahkamiachyeiu km she
mung shanglu ma pe dun prs, Gum: bps 0 uf hye
hye lam ming N10 dang; Kuri aw nyu ying sh
wso-ig pum x
=r m—
7
ris =
ry
Vi, Shing al yt ma-hiawn mangol kt nag paw Io.
om gown yu Hawm hpang a 3-ravng pa mit mas nga
gu nang ham Prat hum fa Gal dum yang ru Sargdum 1 kam,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
lam shagu cu yong, Jam hoo rang mau mang
Lite
rs HH
Nore han bo chee cor Fatma
Mancha laf chyoju  chywlu hp dm nga, Lamshagu ham
 
 
 
 
 
be PR 114
 
 
TSAWM LA AL MUNGKAN GA
169 for he bmty re Earn) or. Ot Hanson.
   
  
   
   
 
 
    
       
 
oe hed 51 bp da 5 on on
[egy iogvesnuiiagcs of rfl oo
Si aman ht be ha pes 4 ln.
her tye Wn gn on om 7°
 
Sun-sing muagdan & yi Temps 4 my bg ag ion
Bum bla-cav, suepy mmpan, gu. shan shag ol yng
Sti ela. bu sha lin pe ops. My kum bea sha cytp da” a,
Memghm gu pe ld She ki-ohe nl mg fe apn
 
 
 
 
170 YESU HKAWHKAM
oe os
Br et TE
£900 hl dang mung Tha qu KS Ka, Yo - su hhaw-bam
2 Tu nawng n - htm, tp 15a a ga, Monghan n - lang
Shy baw sha-gu si pe kungdaun, SH 8 tsaw - 3
ASn-aw se om mega de ma Sfp hung oo
 
   
        
 
Sa mgd @ hg tn
Shi mying ning - sang ga - lo fa
No moma bee sha yi
Hambiam ka
 
 
 
 
  
 
 
 
 
  
 
 
   
 
nm a
a aE mlm ow
om -
La ww
AN
171 ES ANUBANG sa am
 
 
Ye ai Heawbiom 3 +
Ivelm si hams
IW uw, Ta - 12 92-1, bawha, Yaunkkye Ms saws au cin ngs
opiates so 14 Ho tou kum nl 194
etsze rz p=
Ett fpr
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nye ut gan hye ma. ast aga, Nye my unravel rgai dang:
Ula lou sl a. rei mahi, Na Sai map ngal kas avn da
Di zaun ga-1of nangmi n - ta Shi Ju a gup anu targa
Nga 8 va sh mau bpatlaang, Woy a - sa, al yawn
Teva
A472 NGAI HPE NDAT TSAWRA AI WA gc,
0 a tit a 3) jriose
 
 
 
 
 
    
 
 
 
 
errs
1 Newiboe n'- dA¢ sara awa, Nye bu af mit mang ha tava
2 Nea he Uhan nan nga aia -bloi, Neal na pe nye shavian 2p
3 Tinyam ia ngsihpe tam si ws, Nang bie nl aw n. Hawa
Ngai hpe shat da 41 n-dangNang be Ba wa man bi
v .
[4 erm erst dt HE
da Noag pe 70 vo 2c mk mai 3a. Shag ul nm
Shap a 3% lege ag pe va, Dine rw
Tot Ning gi bom bo maj, Ne ga s-
Ill & Mam ne wk la bk See a
frp p rt
pt pre
we + en he
ITT NEARER
id A Nh oe
0 apn
nf kl
rer
fem
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
173 DAP SIN MU
Tata ie tm) oroskanson
 
par pdt ETT
1.0, mo mang mh hw a + mu ra, TS Woe 35
27 mu yn abe se wa wn Sa an large a
5 Wo-rs wowm 51 devnghiamn 1a, Sh pa boos gn. wn
SHppnga-at 3 by ma Is cal Dang kw mn bs
RE rr Tht es
A Spy 3
-Ho tpe la-rum ne on sa, Garou pe = ES
Nig-gun fa 3 i ka. mw Sn an He my yan
Anse du wa mig ka ba Me, Gumby mi Men wa
Anhe du Kast sow Ye kab ga - on
 
 
 
 
RITE. Ll
HG
 
Hap gas mug wm om Ye su ng slaw
Ba cw ue ga sa ne neg gs kn gr lew.
=
 
 
 
174 SHI HPE SHAKAWN MU go
   
 
   
 
1. Kungoun! krgdount an aes nbyetheang a dd va, Sh 1-08 ©
2 Furgtoun angio Bana ai hs la Mo. gav, ne a kam
3 ugom kg on fose 3 & Mad tp, somos di
a
 
 
 
  
     
TEE Tago
ol my Ten 15001 0 HET 2 pp a 1
Haws 5 sa Stepan in he fe oe 5 a Ha dust i ga
npg tiraya stakaun va su Hi Ma. a.m a 4p nga
 
   
Lam rw ews 1-bg Gun gol, Sa- gure za, Ye- 1 Gan
SI tp gown, tng dong sok a, Ar yk nha
Jo fre ingles up Ln, Yeu saw grt 0
 
 
     
 
tne
a Dr
I vn
peng aura pngeigkann orgs rng
 
 
 
 
 
    
 
Fh Eo
 
 
 
 
 
   
175 HKRISTU A MUNGDAN ~~ oo
¢ San
THp na ne medal muy Hse tu mung-dan cu re
Tow Hom Ke: mi Ka-sang gow & - my sha gu sha or
His ta chyipa al mang-dan, Tut nawng a - 14 fa - be
sth = =
frp eee
4 dL Mosk et hs ln on
Lam dom i hye shi tam ngs Yu - bok kap ni bee 1
Ma sha n-lang che la hm, SH mung ge. le dang var
pre eth rer
GFT
Suma nel ac mu mS
Jon W ogni a ww
Ls - mu whim go new ms, Hor. mang ga ha
FE Et
frre
Nit gum lau ps shi dang lu, Yang ps bye a ma- yu
Nt Emam tam Bm K cn ke sha 8 ga
i= = f F re
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
176 DAWI KASHA A NGA GA ty a paron,
tio ot Ls Ano
Er Et rr
tlw he pn +
Zs ma on nm a rag ano rw oe rary san
Shes me ean hut tt a
pre BT Ea
”; = 5° 2
thon Bs wba fue’ si ong mong 0g nos
Tom on bbe 1 gn ne eo
We ha a - mg baw ma Bi, Neng hp sha< ban gn +
Ge REINER
pete
 
      
 
 
    
 
 
 
 
 
 
  
  
Bawngdung ai ni lawt lu kr. Nat hiawing hpe nang tau,
Guan ran ying au De, Nam an un awn, 30 eam.
Vung mi Ne mba mi du Hrs, ang has wig i nao,
Sa Mage ln oe Pt we pe na be
 
  
 
      
   
  
 
Ya bak mach tum 3 ri, Mal fia mang shin - tan.
Dighping a fam ka hpsw zn, Tut nang ‘oI pu Hawn.
Sin paw sn-na mung 1a nl Nang hoe. Wa fham 1gu i.
Stingaip shim 31 pun nu zw La - Kung qung- dem ra ml
 
 
  
 
177 at ono.
 
pe es pm
a
TH an ra gop 1s hea Ka rl Ka song pru 39
2¥e cs maf 6 Wem sn, Daihpung hs shang sa va;
IChyoipra We- ny Ho ping ai Ya - su shawng na ha. 53
Hung shingharg ng uk sk_Ko + ba Amys sha ou a
 
    
     
 
Si tiyeng  dounghioun ln rfmg si. Han nang a1 11 ka - da?
Sot ku Wun ying shan 5 yi i - nang Madu ma - i
Sngeen Jo mit Ho pr n- a, Mungkan young bp dang va
dela Nadi toga opin Hoi tu hr man ou
 
 
Ru tang, in dt ts - yom sha- rang Zing i Heap nau iam
S1 hum na hing a shan i mung, Teaw.ra mot Wo hong
Hiawhean 1 fhe, Hasna a ka - bu. N Ho ma - tse aun
Da ce lung na shan- hn n- lang. Kjndul ai om is
Lope
ET
ri i]
Sm rn tm, hn 1 chr, Cota ra ks
ou STR SA mann
2 ===
TT 7 (ed
 
  
 
 
 
 
st
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
178 me GASAT GARY ar bane
au a dam
2 gam ebm, ester Shiai rg os
3 Hw sow htam woe up a, raya Ww
rT
bs tv iE es
3
$3 Negogmg ii Ho Ho D2 gate
be Sp i
rE =
 
   
 
 
     
wat 6 gn ek
fam ar yong dig vs 1 5k. Ft, gn, sh doh grup
hoe an mau ang J a |
 
   
 
 
 
 
 
 
179 HKRISTU A HPYEN NI
rr Teed > hr
¥ ===
ta gn ran, Gora ee in gn, Yo ow
2 Hogan bun Kala con, Ye 0 lag 2 vo Hp 0 ar ie
SDL rag la val wa Sidon ons le Yo Tog Shan
$5 ane yan oe fos tm 33,
upper pan
ols sd 4
fas, syd agg Te Hun I Pha su wa 162,
Jana Choker rf Han gar - Ho 1 bi 12 Ha, Fug msi 1,
fav, dai 3 nga 1g, Ye - su pug a-ha 1. Naor n-geg nn
FH fan 0 Sha a1 Ys 13 py 5a, Ye 5 Thaunkan 1
afer iet 5 =
rife fg They 3
sals
iF
Kam san Hg sh,Tsan a ml 1a nal Hitslafoyen i on 1,
Veo u md madd wall gh
Si ai Hani a-ha nop go
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
   
    
    
   
 
 
   
 
an sp mg. Yo 3000 0
 
   
 
 
 
 
 
180 WN a hk
dl]
1.Chyol pra we <n lm pau wa, sn ni nts ut sau ng
20g: hw math Nak - a, Neg ga-lol mung pau a nga
Sat dat naiyiog bpo nga 5, Me N-%3 gow het va 1a
pr 88 85M 2 FE Copa de
i
 
 
 
3
   
 
    
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
== Shale als {bs
wh Hao da eon tye wl eo
 
Nng-sin si, ru tang al Na Lod wa hia an he rau gE
Wo a ying lao mung ha, Ka @ nga, nga my mao
 
 
 
 
Free or are
S eaclo, Wit ka J, ning hl nol
lam nga fing, Si 6 hha rap na roa shag;
Eee
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
dann
rou tans.
“Lam awn va 5, gal Kaw ar,
a ma" raw sun dan,
Hum bv ngat pe Sun von ma
iL
  
 
 
 
 
 
 
 
 
= Sani for
181 Thy o Ol Haran.
re ee
1 Teng man we-nyi c, Ye-sm am, Neu gran cope We 0 gu
Ze Si mab sawra a fam, Hom bers ngs chye may;
3.Chyipra wend veo myithis, Na fn s-dk va 6
TT RL ns EORt
a ti Hee
rE
a oe om bs re
ELE Sa
He a oT oe wo
protein rT Cry
— tre
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
182 WES RT [er
2 :
A
AA
Sm og ok man J ht
ame 2 ems Xt a at tm ths, Sng
robb iid rr ete
ptt FEE
 
 
 
ev 4 [4 AF]
Jo Tawere ane mma Mr yen bn nf,
Jingu tm a pn ha Nt Bm 1 shen
Cm, A + os inp rg, Nags in 5 Ab,
To Ne on an Ce Ne Ba ot he
| ri Wao bam bom ang rg 20 rar oat
ee
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ty
Cyn mmm Jw wm Dn om men
      
   
   
   
El I A
Nog ich gn - eg Wa, Ning o dan nung.
Lim dam Sh het i wm Lm dn wa
Ng We vig ng na shang Tew mE den
     
183 WENYI A PAU La AT
¥ Fe =
We mic, unl yawn, Sum dng ma hou daca
Nes a lo 0 - dam rs, Ye - ww lam ma dm $1,
5 Kam dot ie mala ace, Nas kw tps It nga handy
Nee a mykmacsin Ha, Chor pra Saks fom 3
5 ha, Ng ha kat sha rang bere,
   
 
 
   
New tw Met ve Neu Doc pw i
Sh od pew al mit, Ned Mo bmg wn
Nong Me Wwe jms, New 0 Mek n kam
Nao ka- sho ms ra Tl weal dum ona mai,
Shi maw ra wud Tt sao dum
ee 5
 
 
 
 
 
184  CHYOIPRA WENVI
Droiatnsen
 
L0hyol pra vo-myi 13 San pramyt An - Ho pe ow na ning du 1
Ze jo Bo nH al ml Nem lau shingun na du sa i;
Sadi Me wtnawrg rganga 1a. mal Tsaw1a yt Me nga hoy nga
 
 
sa
Lam dar yt pe ha cum, Hang pe wkd 0 i Ker
N- cry pre eam aha - gu Nye Mew la wen ra, yen Kab ru
Nye yt Ne a-gun ma Ph a ung gun na, nga p 3a
 
 
cauvor pa WENVI E mi wrt
fie co =
¥ { Chyoipra we. ryi amu kn - du, Na myt ning. sam jw nu;
Fora oaks erie Hr
rth foundries
A Cyotpr_we: i a -m e -d Ma sangrng yt J 3
spit tept f EE
[ei |
"We a myt ma - sh fa- Moi, Teaw-ra hit bang sh hyo
larg We ser 5 cope 3am. Lagu ma Jan dam
ne a yi ma sn n lam, Naw ku lam ming n tsa.
Hola Nadu Saw. ra ai my An- he ha bag ya Ih
of Pt pe 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
186 WENI RA AI LAM Sirs au he,
ery 7), wm Gate 5,
 
Grn
ang bp sums sm n-ne, Hung kn 1 an me
A
ort EE fae
pte Ee er
Nye myc gas nem kau In bra, Ned bpe ul sha dam ya ga.
Yeom ene Ine bau si, Lm sha nual bpe ma dun.
 
 
 
 
 
  
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
No game We ow, Sd hry san be kam
rs i wp 1g
(i f a
 
487 NAWKU NTA DINGSHAWN SHANG AI
AREAS 00x Hanson
ih Th PE
nflin Cieah te nang ope wp ya
2 lo on, Neng i sha um 70
50 oy ae cam ma. cha 1 bp, Nog © sha urn pray
Aling ru tenghlunnl ag, Kamsham 5 mgt
wih LAr
Elid abl
ons dow ja bung <1 1 - lai. Ng pyew Rung go fi.
Meera me GR 3 - lu Meumyong, Suntts 1 bu sxjang
Kari Ka sang tw 11 Jam Tan don sha: BF go
Youu am skamn hp sha- man, Tot neumg an Ho ras 1g
 
 
 
 
 
 
 
    
 
 
 
 
 
 
 
188 HPYI AL AHKYING
Tomathowot apr sora
PS
Ga tieg-t52 18 am aig:
21A kya gy sp 31 Ing Nita af ga bps rg 1 oh
LLATkRS to Ing prow 0 5-RC Nis awn at 3 2 mar
prep HE Eater fo
pe rrr ies
TC rg osu ding man 3 gow, Nga Kase lot hes a nao
Lu ha rg hs Shr sh 9) re on
ie se Eee
080d wy a" nig rE dum raja, a-ha dng a 1a - bu gs
er =o rs me
LEER CE
 
 
 
   
 
Katy ang yannbben al pu nga INE 0 mit 3 si mun a,
Na du 0 row 0-8, Nag mera 10a 1
Haw sp 1; a dostna, Suns 8. m0 0) hia pn an
pb lire
ast ue xa
ra Priam
 
 
   
  
 
   
   
 
SS Ta
yu hm ow = [
 
 
  
   
ka sn,
oat og -li rn
ge lw
 
 
 
 
 
 
 
 
Pl
 
 
Ema oy
sm a fn
Fim ek kme mw mom
Wom bodes ha smog ow bE
FR sa
ning - am. rE
190 WUDANG SAW E Sarat,
 
 
  
 
 
96 tuo viding A hrs, Noa ba Gt sha ic 1a, Doi Kaw ns
2H gar Ie nye 3 mg SH fsb ra gh Hr 2, Di mig
SA nga si sa- gu Kasha Dai nga bpe ma- don rt Tu ngs wi.
ASI ai hha Ppa sl n-1a Ja rung da dep lu hhr, idan sw
 
 
chyol pe 6 1, Young hpe Js pan ge
n-twmg kein lye grup s Hoi fu
args ip is, Hiawmu ha ka rum e. Wing his, wean 11s, gam
© rad la na WE mada et kam gs
(hots : ; =
 
 
 
 
 
MAKAWP MAGA YE
191 hid
oe on nei
A dads 98 =
Nga mpotoaw fo 4 Yooeu Ns ls-hpyenhts nguramg nga
2Singbyi ta Jaga 0 nga Nang ha chy ngal rol nga
396 su arg bpe cha nga ra, Nye ma-kam nrg ran
ho bak ra alg Marg Ma ogni mu 4 1 - ng
Hero treat Pe
ee
Wa ghia mo we Mytmga ae
Nai hash hoo Hum town da Naw sha- daw sha -n 1 ya.
Mita J ni bps fawn la Ru tsnghrum ri ho qun-hed
Na shame lu al Cwe-h, Mod bpe seg ka ya hal
_ ef pp. sp fo
= =
Ei
Dal ask lao ru i bia Mangal bre ma baum ma - ga
Nye kam sham mit nang ha jung, Nang cry sha Ka rm 1 nga,
Na 3 mygchyol pr 8 - Ia Wa chye-js ho hea n ging.
Nang a-sdk no in ra nga Oa ga ngal hoe BL A law,
85 gpsts
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
  
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
          
lam h Gk Nes mt msn we
Ei Ae
Noi gow shuthoyt 6 sha. nga, Neng so di Ho chyo-u horn.
Wye omy ma- sin ko - Go Pk tp bps da ya ola
PE Hes
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
192 NA MATU NGAL HPYI YA
A — ns oy
oy
v3 Io dai gig
1.62 ring rg fu Fav ga 5 a ob, Ae cg 3
TU mires In” nn bang rk mot mada” nt: Saran vg 3
Siprawis - bi foun ae mi 1a 52 3, Lam. mung in:
ee oa om bos aan 3 tm We a Wo
 
 
 
 
 
 
   
 
  
 
    
   
 
T4337
Mela tla du ogal I nga, SH Gow sum Fung mot Fi 12 gai
mit gow nga pe Bw da, La- ru du na bana mi ahI neal
1 0 Yo-su gow nm do Nga gan doi pa-lwng bona bu
eu ang bpe ng ye mau, Yo - 0 shan-Ho hie cye-u jou
 
 
 
 
Bea =
 
=
ge bas in a Ning henge Na - du Boe 1+ ga gal yl a.
hye aga oa. Nga Ho nanghpe wi la mi ga mp ho ia
al shall gow, La- nga mi ang un - ga ning ga hi nga
ma ga hpi 0. Kao ri Ka-sang ranma oy $2 ns Bo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
193 YESU TSAWRA AIL MYIT
Lone Divina oe. ein) 010s Hanson
g i 8
Tsar
 
mt yam a a bu, Sumsing ra gs do [yu sa
ZR yah 1 haw ang, Ne (sow ary bang 13;
Nye smi nivg-nen hadi ya. Chol chyol gai i nga ma
Ep tis
Ine he Ne ang to nga na mai, Na chye-u sha- dik is os
Na m-gaw novels maha Ban ai We ss d ln
Dai Hiya bang la 8 tam hum hn ang Ha she an - he mu I,
 
 
 
 
   
Ye - sus suming 4 my be, Tean a bam nang al n -
Su hit 1a tam 31 ie dang es, An -hio pa Sha- a ti nga;
Nang an Ho a -raung sha gras ya Maw lana du a sha lo;
 
 
 
 
 
 
 
< * T
Ma Myo 1a ai lam la - ba fpo, Ar hs bps msdn ya gi
Kam <p +c nang has sh Ny i my ha sha kn
 
 
 
 
 
 
194 NGAI ITE NGA GA
ant wt 01.08 Hanson
  
 
 
 
 
& ==
hg be ngs
2H ogi
Sg pe fo Ha
Hing kn oha-gu gh rong hpe mn Ne chs a
SNe ni nga, gum-les nes n Wek 1 Tn. n
GS we yuan wading mada a Neg
PEE pe ee
au hei Mo nga ou Sng byi shar en
nang sa: dmg ma ma Her wa, tom um, orp
ye mo- chy sha-mak Youn hiyen sha-bran boy
ara, gung-las 3 dang lo % Nang hia bee ge wor
wn ng 5 man bt kp
are sno te
 
   
 
 
 
 
   
     
 
 
 
  
oe ng ga shai sab
Ind mu mada, Dog gr ngs ms 5 Wa. rg Mo 18.
om a nn Su Fgh
Nhe a 15 Tange ah
Sou amg 21 ML ey
Samp Nk 7 wo StS rat md Ho
73 .
jr =-1
 
    
 
Lager to tay
  
195 NYE A MATU HPYT YA
 
  
  
    
   
  
 
    
shou sti or. Ola Hanson.
— OE IT
 
 
1. gung ou erm a yang, Ye su bp Sing rl yet
2" is nguipyaw na lam, Wunghan do lau Kamoln- ut gg $1
la team a a1 yt gam Rutsang eum nga yng Dinghta ga naw
ihe ns 6 bing cu. Ru ma-chyi low 13, Ga num ba
 
au te, Naa rong pe kau, ys myc ky ma gang ang, gal hoe
sug, yt rn hvangsl am, Ru yak hou Gt man, ga hoe
nga I, Kyin dot a ng shang, To rawng ra my nan a Nad
ns Mamie de we Nas - ga bps ya, Sg
> pr EPS L Es, Fo ¢
£55
B= wh
are =u
gn tha Ga, Hl Id rng Me ha Jng. Nong gai pe 81 a
Shadum ya, Dil hia bal Gol ge ts Grau nel dun hang nga
damn hia, Nga kum ru yk yam, Nanghaw vm 1 - ga.
sat ngsldang Ye- su 6, va ong, Maa bre wol wa hang
toad
iss
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
“cw
196 VESIA MAKAU DE ora big rev.
 
   
 
   
rma va ve 0 i, dng ra ro 1
Zuma ur purge sug Towra ng I ro
2 i a gi ha 4 Yo 8 pv.
 
 
 
 
 
 
         
 
      
ra > ¢ :
4915. am de own save i. larg ep gal hn saga
Nine eput nomy wry ac Hon 1 en 3 mis har,
SRT tania de dav. Nr ih, ne we 7
  
 
wii
497 YESU HPE GRAUTSAW RA 0,00 vamsor
 
 
fe, 1
1.Mang hoe grau saw na nt Nga pe a [ow Ning nga ngs
200g: ha na pw ai im. Shaun Ge rgal Br Yo gow tang
3 Yani be ru yk am, Hpa, mang 1 ham: Ha 3 fsa
=] p= f
rT ete
EE
aw ai hu Hum bes nl Jam ting pe gnu ow ma,
fai lt Gn ta nga kam, Kang hpe gr fsaw rm bir,
SS Rasa
fff
Wining sha + Ja bos nz,
Hoa gs lof emg bey na, Nang pe au tw, Nang ho gra aw,
Daf tam gal boul ga a,
  
    
 
   
  
  
 
  
     
   
 
 
 
 
St
oe we
 
 
 
198 AKYU HPYI AI GA
    
  
 
      
5
ha diane my Nea ew om fo
 
TGs am
 
2.Cive 1” dumanys tang ye, Nang kw hg ra, Hping hia 0 1
3 Tesmprang tps pu 1 Ang wa ura mE Ving ar slip
; TT
: hg Se
am - pa, Na aungdang Iu hk, Ken hoe larly, Ha
an oun Nora tren sang, Nga Gav rn He a. ies, an
au Hira rg hgo Hh ma - da Nga gan 7a 3 mur a, Ging
iT =F Er rEEED
[hos 42
many sang Ne sn 2 mpg srgsng, Ki pd 32 le qn
Hanmi be Ha, Rd - yak 40 Tram im Nga 610 aun
Gan ws Tse deren yan Nas un 31 Pare
 
   
 
 
2 fe
¥ ey v (cs 571
199 PAAR BSR
      
  
  
 
1.60, mum lan agw prow am pe Tt mang drm fn ma
Nga gai ln %
SNe an me hing
Aef=5f
 
 
Nes bor a0
Ne cen
Ne a bhanm
200
 
1s] me a
25S ren ai wa la
ra
 
 
 
Goda ame Dus dogg de du
ng aga Ba fap, No mt gk hia ba.
am nang nen J bn, D bps is emg be pa,
 
      
   
Toc.
MATSAN DUM E, YESU
ord Cor Coy) or. 0 arson
 
 
 
   
. Neng kaw na, nga. lam lam
nada tn, Nat 3 We mgd be wl
 
 
 
ysl nga, Na a cbse he ro
hic Men ve, pug de bu wa vm hye,
Cua a bu ka ma a
5 5 2 sig 2
 
 
be A
 
 
 
Jing - bho, Da -tsan dum a ©, ve - 5.
Na la - Ga ngs bpdun ru, Maan dun la 6 Yeo
Nesthpe rom oa tl ma, Mats dum lac, Ye
201 BRA WA YANG
os nie iy [—
rts Dm 8 788 man. bes +
    
 
   
LY chic wa yipNewd pew nyc he pra lu ls,
2Ne 1 hye m-he dom pag Je mugs Tee sks - 5
3 re be gd Sg ming hn 7 oh
EE
o Ae
To a 1
gin an Hn ro dn pd. rn.
To Toe en a
nig mee J pe
 
 
 
NAWKU DAT YA Sam Sep i
sym 77 tog narra
SIE goed Sls oi8s 7
woke opt ma isa, Na shana chou dat
a hoyi al diye Juma hia, Jaw at dt
3. Na chye-ju at navn nga yang, Na a - hpyen hia 3a
 
 
 
 
  
      
 
 
 
 
 
 
Na ld - ra com hpraok ma Mie, Mian Tu bea pan mi, wae.
Lundam wa ai ml he gang, Na Kashi yaa hee biyshkrang.
Gav run yang na myag hts gang, Gung bu he mung aus dre,
v br lewsm
 
 
203 NANG JAW SHANI, MADU YA HTUM SAL
eC
2 Tut vag 0 yup 6 Me ba pug gow, Dlavgcian to
3 Mung mi. bie mung jan ore vga yang, Dal nl li
ee HEE
rr i FETE
Jaw fan du wa ma Dpawt ma nap nang hoe sh
Ba majong 6 N smo on os Kuda ng
bp ni du a mi A www
ut
ears = Fi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
           
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kan si, Yop we van wom bang - er a
jaw, Nag pe ya © sha - kam gm a
kee me pe gn
% » ; ¢
EERE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
YESU E NGAI IPE HKANG LA
204 (esas Saviour Phot me) ‘Sara Ingram.
Tr pp
© {la lng Ma 5 nawng ring a Yeo 50. ¢, nel pehkang le
2Hoap al ma hpe ru remzawe, Ho al hia ong rang she ben;
SN i eve a, eka bg nha:
Py
Rete LTTE fp
FIT #
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nos n caye if long i PFS Sim aw na Tuk rk ni 15,
Wa kaa yang nang dvu Him, Dd nl yung na ga ho dm,
Na a-hpyanba sing. byl yong, Ru tong of nga ban orang,
=
LS
=== ==
Humhinge, sang nan tun ys, gd nanghpe Hing a 6° rs.
a ] =
 
    
  
  
 
 
 
 
 
 
Zt
NGAI KAW NA HUM TAT MAT WA
205 Ps mmol) Dx.Ola Hanson.
rahi fa Mau Yo. 30 6 Nad boo hom i dx Nera a-ha
2. Ha chev tngnyana a man, gi pe won i J: Ng 0 - a
SNe a ou ka ba sha ng a. Ha my man nit ye macy
ga Ka BU shar Nanghigal sh, oe sa a gra hui Dl 1a mu
bere er Er
 
 
 
 
   
  
  
  
tanghan ar a. yang, Dt Kai v3
4
 
 
 
 
 
1.A-thgh sta
arg, Nos mit sin nga
ag, rg bu tna
Nt ga
DE wr sheng
5a tem ngs yang, ga pe mang shade. r
a aw. Yo. 51. Ye st, Nye yi
my sham ya, Nang pe sh nga kam.
Nang hp hai gai I.
 
 
 
 
 
2 Abi she gu Yes Ao
ate
in
 
wu Yo. gi rr fos 1a
 
TT TRE
 
a 5 akg se
sta nt Nang a gal a lu
 
Ko lua a Nong be gd Yowhbn ti 3 sh
3 sawn ra of lon, Nad 1g
 
un a tere ng og
5 repr
 
IN 5
Yo-a. D1 rang ps vir sh Heyngshcu rgd
 
  
 
105, erg 1 pe 7a sha
  
Ton ya, Nong aw nai
207 HKYEN HTA GRAU HPRAW
Wie bas mom) Droiatansen
Nadi Youu, nga gow seam pra mays, hang ry yt msi
Zia duYo su oma dogma 18 wc. hoa yamanayana ap
Sew © do lan rap gow nm Bley Mi a fa gow
 
 
   
  
 
 
 
 
 
Bio WM 1; Nena ku sum io um a om grav da,
13 1a la-um ao Nyehunbe 3, muchedneng nga fu,
oghrarg <. rassnnaty, Nga ross una, Na chyna ss He he
 
 
 
 
 
 
 
TL v ss g =
2 wa. ras ora Nga oe hn a Yu 1 aw Pyn hi rs haw
pa
 
 
 
208 HKYE LA MADU, WOL LAE
enim i) CL
br———
wt 7 on 5 & Th .
2Mmg gaw me sawp ms - gu. nye ma- ga) Lung-heung
SHie Va a, ming tn tn wa, figs ws) SI ing.
Eel pele
ng nes wei Bis ) No maka o ngs pee
gin shag-by ha - ra, [shng by gat Nang yang gal n - Park
Mol nga Me rad ga Me rn Wp Sm Ta ng dp
    
 
   
 
  
      
     
 
  
 
 
 
 
 
 
  
 
 
ng] aD
os ppm His sa nga ves wi VEU wl 0)
acm. a et as on re
ips kf a Hig
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ir
Ong alan gs kaw yor._ Prt bum awoiza a
awn ng ba 1a ng.
  
 
 
 
ws Sn
209 HKYE LA MADU SA RIT
Corte vn Come saraingram.
WE WEE
10g pg al 30 ma dst nl hos ap
2 Singiyt a ming mung nga nm, Hiyels Na-du sz;
Lom hiavm ba 1, WA ba Is © gow tu ng,
Mytnen wa hoe margnewng kau al nak a
EEE ERE
Myo mye ma- dn nang bpe ma- ct ln ng,
Hang low yang sha, & sk We ting 1. Hr a Ma du sa ri
1a mt pyawiman mu bos mi ma - a,
et te
me
Bun lng sna-gamg tt Mm Gm md no, noc G
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
    
 
Me tan mat wa sk Ne mn -m dye
 
 
 
 
 
 
240 SNGHRAY NE MADT MU or een
1. Paw Yawng hing - a Jog pu of, Ka- ral Wa ga bia ga;
al ral yamg nan he wa gw Hpa ral chi Be n mw
Slew Rw we ow Comite wine
  
  
Sora
 
 
 
1
 
 
 
slg i u oe Sn te oe fn
on ne A
Ee Sa
EE ams mgr Fo en min
 
 
 
 
;
ote
Nat 5 a mm i ge Mach maka mn mn,
Ta fan Kami Kass wn Duman m bre Tm,
Tai rw i wen Nene be 0 cd ha
pre SHEE y
fe
Anche a Sl sara gw Ye ows re of lw
Nambte omy ja-bpaw mu, Chyira chyum lal-ka lang.
ma) KC ra Ka sang sha ga.
rie
  
 
 
 
 
 
   
 
  
 
 
 
 
 
 
211 FPA RAI NAW IIKRING NGA NTA?
 
 
 
1H ral a Wing, pn eu 537 fa ro an 0a Dring 18 3 - 9
2 Tyamyi mda pn sa wa, hingnga yang pa a 1 uf
SAM we mi pin, Bon oan va, Na et bn hems a a
Hp ral saw orng, pu na wd Nan ta a ml wy 9 4h
 
 
 
Ve su bles Boe a ban ra mn SHE Lam hs hag Bl 0 ng
Hisekeang om i au Kan 8-2 v0 bak Tt don of
Neng bp Hy 1 on Ye-sn a ag. log ts gy of va 2a
Me Mp Nang oo bday op 4
 
 
212 VESU HPANG DE WA RIT
Cane ve) 0.0 Hanson,
a Shy)
L3C- su hpaog de. Ye su pang de, Ye - su pang de, wa ri,
Zi the la ma Shi bee Tama Shi bye 3 ma va 6
Stl pe kam ma, Shi_ pe kam mu, 1 hpe Kamm, ya 5,
ang Kami 0? Nawg kom cit ait Nang kam 0 ba,
SPN pw kom 55, Ng gy Km a, Dea ga Jam 55. 33
ptt Ey fir Lal
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
EE t=
 
 
Wa dl Ves bpang de, Ves hung do, wi i
| ve Ca me ws beds oe
oe dhe lm ow She mma nS
© nang lam nk nb Namba mt on Nas
oi gow am Nad gehen me
 
ay
 
 
 
 
LL AEE 5
213 CHYARU KAU MU Sara Fabin
Kit Bein Sewn
FE 0
2 Hpwnas oi, sa mac ei, Chowro kon jep Ia bras
Char WW we SH mit ma op am na Haw
y
mayan Wkrum pH ru shea mung Blum.
ut nga 2a, Mungian sha yang he. - hi dat my ln,
Ee tn ans Simin =
 
 
 
 
 
 
  
 
 
Man vag hie Bum lm Nga mal ma brag
Hn ep, au dam she Teagbin hpi ga
or wt wp be mS lem
’
 
 
 
  
214 YESU HPANG DE WA MU bron Haren
Came hia
dyola Na -d hpangde St wa 9a, Lika hash bam dancin rf ng;
a nga pang do. st va mu ga, SH un ai ga ma. dt let Ma
3.08 nl mung Ye- su nang de ba rga SH 2 tsan 73 ai 3 ya Ha a
 
 
   
  
 
 
 
=F
Du nia ng she shi aw sha ga, Heng ml um og va 1.
SHE ga a he Ka - bu ll hap Ta Lav lan sa wa ma ii
Ngwi 3 n- son hie sh now sha- 58 gn sh mi wa ma-
 
"pty i a a Hum a aw, Hata of mung ing fy
Ano maha yu bak laut Jing gan: subts hou 219 nga Iu ma- aw:
 
 
=a Hr
215 sighed) Or Oa vaman
© Latauhia mu du, Bye Bhcang a wa, Ching ba Tam ¢ sap nga,
Nan ged go she saw ua, Nal gow of Bama,
5. Si an ya bors bm 81 yi bp, Nang gow Jno dn. ma bua?
Nusa Vem sha-ga ga hp, Map ha mada a mai,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Cave ju ma pup kum sum kp J, Shi 3 1a - a lang a.
Shutbpyitwa 6m - dat bhap ki, Cheju agai jaw dem.
Dai Bhan rl lao me Gang ¢ Ngible rus pra oa kan
Dal dan ral mungdan de, Ga-ll mn dv mri.
 
 
    
 
cabo
216 YESU WA KAU YA SAI
is la Madu kun 3, i tan ne n-dig I, yw py ma
2¥a hpingshnglang aan, Wa- du Ho sha nga mu, Narggang hang
Inga a 3-12 - 6, Ns chye-]u sha nga hp, bye hp fa
 
 
sa FE prt rE
 
[== 7 ep
Bra Gig rm hawngogai ia sta wa
Bia a we bh ye mae mee
lawng ni hpsNa a ssi Ia ngal shin na. La
To Ws ac Wr a 300 id Bama
 
 
 
 
 
»
 
 
 
 
217 LAU AL HKUM HKAN  sices.
 
 
ald
rr i
v = Te
*  Gunglau 5 am heup yang ning ds hp 1a cl, Nang lang mi ding
Zhu lam voi marang Ne, kin-sha 31 ga kal, Hoan wa hoe hun
3 Was A no-sha gw, Ja jin mau Tu na, Kam hand mst
re err
ng i, ba dng na gms li Wj no den shaja mu.
gu Sh ming hee shegmu Stinc-dl tem si nga.
Ne shaun mong dang nw Haohkng 1 Ma: du aw.
ar pp
pant De
Te rT dan 1g Ye-su he ma dau. SH ranghpe pan
Ma n-qun sna
byeit 2 WL bo
 
 
 
 
 
 
 
 
Shi sting-taw yu mit rawngnga, Lam hum nes pave 1.
stb
 
 
 
   
  
  
    
    
YESU PYAW AT MYING
 
 
 
 
rn vo amet sm) ote
Cer
= A
Ye a mpg sgn pe ® WHE RG a mesh
2p tp Yo © 83 mila jun UW -bacyamngmolavp a3;
SDatmmpa Ye: summgea yi ga-o she gran a a?
Alsip a sh a ge Ang. Ve- su gu ai ming ma-iok;
 
 
  
 
 
 
 
a Me kao bua us Sa Sho rhe qu dn ron
Gurglas i rang tp au yar, SH mys 3 ow tp 6
Shi foam a 3 gaun la am, Anion po irgdem na
Hike Hash 1a. ba rar. An-Ha ah Ie nu a lan
 
 
 
 
 
 
 
 
Cousin. pawaimh Mk mt mad stem
Gadmig  pymsimig
  
 
   
 
 
 
 
 
 
 
\y |
hh
[¢ HE ==T
Guay pn ares, Sinan ra atu shan
wom” py,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
cnn
219 VESC A SAI Sera Labong La.
he smaanarr OE 0) =m ing,
EN + : RE
1. Toit pra Ham na, Yo -su kf nang sa it 7 Shia sal hia hae
Hye Na-du a mm nang ya Mam n 7 ve-su sil Ma ka
30a’ tng.nan wa du jg ns a Moun plewng, a-su sa ha horew
Na pela dogss gar aw Su leu Gr 1, Vesa i
 
 
Shin ha it 17h 3 chy Ju ya nang tog terg kamu 7 Ye - su
Shin ham it 17 Ws dang Jo hg a1 Ye- su. HITE oo, Hing shi
TGA 1a Ih NT WOTa um 8 Nk Kabrimn - ta Ka 5, Hkawkan
| sina uiaw, song ai ni ma-hhrasai Moctyci va nave - su
a ===
Gi Ha ka - shin baunit ni?
u_ nang kamsham nga nu n? Nang ashi hamntn?
aw nang shang ma in 1 ni? Nangkastin  Hamnit?
i ha Ka - shin kau u tw.
Se ra : jE 2
© Vest sh hi kash amt 7 i = ~
 
 
     
 
 
 
 
 
 
220 NYE MYIT MASIN RAWT U
Carvey soar or 0 arson,
       
dh aw ga, Na Wt ai mit kaw
wa al na Negia ei ma ma
Nye mit
oe ling
Sa pu noma maou Weeding ho ma shi
Kar am GR ve Mara 6 gw
s
i
els PEE
Cr |
¢ Na Manga bp ma do Sh mm mel rad ma
Irs TLYS
ee RL me
% 3 ELFEILo oh
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
    
¥ sds
Tingayang nan &, me bing lu tap, Tiogaang man ¢, nie
Ga’ mig sa y-bak raw mat, Ga ting-tse yu-bak
“Ra kad dat nga a ge ral, "Raw lau? dat Li
SH man ¢ ogi ka-bu le du SH own ogi lar
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
  
hing lu sap Noe .
a sing an
Am oe Yeh wo tee
boo de Tse owe
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
221 ANHTE MAJA NGA GA 12
Jews Hi Us Wig) Se Dans New
Toots bi wu a fa ra i sha lo hoe hag
Zlga Mo la-ngs bow Yo -su 3a sh - ga, Ning ol i ag
SS hm dam be shaun ga WPA uma sha
To aug male vgn mL 8 la she- arg, Sh hog hs shan
fg
 
  
7 ¥
fhe
Cm fe aH a mr ve a
Toone Sh ee mie Bu rg
Tra wh abe Tacoma mi hip rg
WP be vip a nt me
 
 
 
nang pyen-dn sn sha- dn
Ra sar oN ngu me mal Hpiomau me meme
Ane paw paw ban ba,
Amp Wom on
 
 
 
 
 
 
 
 
  
op Een EEE
== ie EE
oe a
 
 
 
WELLL flume mep en
 
 
 
 
 
 
 
 
222 HKAWM BA AT MASHA
Ph Weudery [etre
    
tiiabm ba a ma- sha, ma Tao "ut Ngwipraw shi ga toe hip mut
Ma ya-bak IE Ila Tt 2 Kae 1a ho ya taungdan yl
Ishpum l-boyan s, larg shamet ngakam nt ni?
paangtsavm ys nui Ye su 3 b- ha age
 
 
n tT
 
 
 
 
  
 
  
 
  
   
et pot sah 5 0 na
pr LE Le
Be em ay
 
 
 
 
PA
 
 
 
 
223 SHAKAWN MU sory camau iow
HARARELME
     
 
 
TA dam sm omahe Loma og tn ow
Zin Mo sha. fa, sha gar, Sum sing kb mu ning - 5a
SNitggam To na Kao ral Nai she hngga mange
     
 
PINE Sp ng i
Tom 2 vom 3 ag a on
wR PT
pe
pare
Tai mu ogu jangle ma ai Dai gaw shi 3 3.wnghea mi
La mu 2-53 sha dawn hungdaun, No yawng nga ra 2 lang han.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
224 NGARAL LAM
 
 
 
 
rr
1S 3 nga. i do prangai lam, Dam a fe 0 d 1 aw
2H myitnom ot. wsdang paima, Dai gaw Yo su han da ga. 1a
3 Ru yok yaunhien i ba. gaw, Ye - su choi kau da ma. fw,
4 Momma - da shaman aL Myomyt na. in shachyol B
 
 
Hung of de bprngsa al lam que 3 Wa 3% nin low
Hung ai a sa nag sae ang pw, Munglannguipyow Kuda u Tow.
Hn a lm do i wa ai fim gal lam de shal bs him
SI wa lng gout na ming dr eu Herm nga Pe vel fa 6
we : 3 Vii
v ’ v
 
SHI HPE KAM U
225 Toc Las.
  
 
LY. bkNn a we fu wa Ye. su mf dim ngs,
LS gana be Yo osu fw ma Shichyekons mi ra ye
TRA sa Veo su gue ban 3 do Woiwa of band nga
Shag i, 0 - dal sang al hpanng de Hpung hams 1a, wa
CER
Sti a mung-garang famsham ya, Neg Bia tng ban fa 1a
Dal sa ha. Hasan chang ngeyang. yen zawn aun rang haw va.
Si hoe kam, 5 Wim by. Sha man a ng hb.
Looms n- emo yong gow, Yamahie ta anna ka - bu
 
 
   
GH bp Jamu lp am 4 SH pe yo kam ngs,
Sh Hye ne, Shikkys na Nang ho
 
 
 
 
 
226 NGA! HPANG DE WA MARIT
a A
or Eas sla ts
sow ai ga ma-dat mu Mloaikaw va rt Dai zawn ga ng
dng il ma ong, SH gl cpu Ja shar va ing.
 
 
 
 
 
 
 
pip:
an aa Sg Ae
- >
htt
 
 
 
 
 
su, Angi sha sur; UE § gun he ba hum a ni
au: gi i haven wa nga yg 5
Nangla-m th, mit yung yu u.
he na la
sin Borin ram yang, +a do
© hah yang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
  
   
 
 
Sn rg tye angst
Bung bung his Taw cs mgt be my do 1a, Nga kv wt.
Nong sans 0 riba bak ma cs raw ya Yaw
 
 
 
MA NI KYU HPYI AI GA
Gere ee ica M59 cr la Hansen.
> Feit
Alam Wosmmng Yoo su a BJ) gama kom
ZN pra o nang his bong BK, Nga fa a chy pra al va
SV Sur ma la hayen Ma ngs, Ma Ka + J hpe mang sh - ge
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
mya Se
Na mano. nga hp let shang, Yo - su, gal hpo bum dang
Nang pe sha-yaum n+ gi Yu - bak yng yo ngal kau di.
Si wa lt sting mi nga ma, Yeo Ss, ng fps hip
 
 
228 YESU MA NI IIPE RA AI
Chern ove th te Cdr AN
[rosfriidin CART
esis ma ier 8 rh ty vy St
Suga i gh Nw Heung hs 0 i © S10
EE eile a bts 8
= er = hat
any nia ga ra Nato am st se 72 dg
i Karsan em, Am a $h 4. - 1. Wo rd Yan wa svn
va sha_yan’ nu SH Sun 10s 4 ga 1 - am.
 
   
 
 
 
hans wd oral
st LH FEF Pi
 
 
 
229 HPAWT DE MANAP KABU LU NA
iy Comat Horan snot
    
 
       
1. Him sa Bi bans ule Haut de ma nap ka Bu ra
2/Gawng kyachysip ais Humbe, Hout de ma. nap ka. bu Iv ra:
Sap nga nS, mfp, tut Kau, Hpaut do ma. nap ba or:
GA Ne mp Sh Kau a, pat de rap Kaba 10 rat
 
 
 
SH a rungga nig ng tun ya, fore ce ma-1ap abu a a.
Younboun i = bkum bsp nga, pau ce ma. nap ko a
Ybak unis, my ma da Apa do ma nap ka bu bs ma
Yawhiyon msangsin mt a ra, paw de ma-nap ko bu bi 1.
ELE NE RE RAE ETN
tel pd de
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Dol jeetant Kabul te, Df e-omt ka-bu Woe
Fi :
 
sp pl E
Ebi
 
 
 
 
 
 
 
= fre
Hie gu Wrap rgo 1 1a sha Hpant de ma-13p Ka-bu 1.
rg 37
 
 
 
 
 
230 NIN AIMYIT HE NAW LANGA U
i tn ich 8192)
5 lia ae oc
ow 2 cing nga ig Yao en te tam 1 - re
Zong Ga ha Im Hon ma ma-ts gi ka. ren
Sg sa Sl BM a J uy 4 up up 3 va Nps cum rng
LH ba tm oa shia ngs gn, Ng a Bo, men 0 ma
 
 
 
Dei yang Hoi 0 ke brin a la, Ka-dol 0 du ma. ma 7
Duikau du ra mao dt nga nw LL I a mt hye naw kau u
Na my yawmiyar ha singgrp yang e - u yaks a pa mprarg
Basa ba nga pri 1 HH ba dl [*
 
 
 
 
 
 
3 EH EE
paws) adn a mA la da nu New a fw)
 
 
 
 
No tn 4 ht 0h
= Ldap
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
231 ye WA NINGCHYANG su surg
me Ka rl Wa Naas ga me bem
ma moe mava ai pe, Nang nan a in
ma Ge lg nuyang, Dai zw na oie
: rev mi, Na Vout on
pee: Lire Efe
ves eo hie Hoe wa, roe |r, Gog Gg ems
a Py
tml
Tg oe Fe
Tr
LEER LE Ba
 
   
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
re De Ew am jg
Fig edn 3 WR TRE
232 MNGPAWT KARMLKASANG pp
© 1.NGi mol ingpa 1G - Al Kasarg, Hewmpangara na inggang
IN bi al Ungyagds 6 Cryo. pr 4 nl paw nos
S.Gnedig a-gi ga-a nom Mol hin oma lew ng
AN oman e sha-nghgigm, Dd nl li wa a can
5.40 -He a prt ha hpung Se Ln ew ld maa hos
 
 
 
 
 
       
 
  
1 + io hing sh wg ve Tpang Ng. He 1-1 tap rong
Na saw a a sha. wang 5 - my Shan He ma. ren sa.
N - qun cyst Taw tum 3 Wa, Nga yaumg nga pra gow ds.
Pani he prim na a mt Stnggym me-sha ie gawn.
 
 
 
 
233 DAT CHYOI PRA Al HPUNG
Drtatnzen
Pie. B51
ee Jee
Mingion ting ge bes ma a Bpung,A + yu sha-u shea;
Voc Hale-tu do a ning aut Tea byt ru ahi i a
SDd Hong a bow eh chy ha ru Gh yt il hin logge
45um.- ing 1a mu chyckpra sl my An- his Warmung rng 1;
SHpunghpo ma. i ad Ma du Hydanglova Yo - oi
 
 
 
 
 
 
 
 
   
   
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
=e frm
Fld gai)
- EE E
Wg gow da 3 hpung ho rg mung, Sha sta una-do.
SH gon anh 5 - ak i bp, IY ine: ere 1
Dow Son 2g yon 10 0, Horgan a
my
Shingra ga ning-ts2 aga Hpung. Haw alpung hebung a.
Ne mit ane ba Utiamg ga, War Ha ane ror 1a.
rites == =e =
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
234 HKRISTU HPUNG A NINGPAWT,
Coston O70 Haren
fri wa pug cig pout ga: Mls Yo su cya sha,
ZA. on baw ma hes ta ease & ol sha p
Shu ak lola dn ma fm bpe, Da bpung bumps ral tm,
La agtm oo mw ngs me Kaen We ba i dpa
 
  
pug del, gr, we mi Mere, sig un pan td:
Rm sh a da Ll
Ne pve sia la
ow a on sa a he
 
 
 
 
 
Di le sh Mum sha al
Ve am bps sa gop la me dn
Sha ol da bpunge rag et Taw swag wa bee au,
i Tk a in om
2 £ ee
! ;
Ja be 1 kam hems
I, Lam nga bs sha Sb
    
 
 
 
 
 
 
   
 
  
    
wm
YAWDAN HKA HTA KA LUD
235 yt Samson
pds yy 4
7A Simung mite Yaw-dan haa Yo - Su ka bp ham yer
200 su bamla a mu dd ha Ang 1 kum-ia ing ng
SChyoipra We mi di ro mung, Nol a nba yu dum,
LT lg) ne Har. ppl mit,
port te et
Yu. nga Ppasny de ma. Sh yang he, Be. mi mi yan mu mad
Hi wn 7 Ve my dat ns, Ka rl Ka- ang ang da
Ginga n+ pra mt mang yong mn. Seng hay Bl nis.
Hina 3 3 - ak Me aut rs, Kung-daun na mt ow 35.
 
 
 
   
 
 
 
     
   
   
 
 
       
236 WES LT MACAW GA. anions
is ed ET
LH wp hm fo oma she, Ka omg Ai bin aw?
Ye. mon km mas Lin Hkanyang gw,
3 Nang bing ri mt aw, Na mit bp sun yu ra,
Amc ta ade Yeo mi An - he Na hp hha vag,
4 :
 
 
 
 
Ye-su Du sw alm me bh
Fla lps kyu n bambi Yo bak sha birumna law.
Ti nang hum bpe ma-an kau sang. Si ping yu - bak ruin
Lu- mm nina nau it lav, An-he ba ang han.
peter LL
  
Han ma jaw i
 
 
 
 
 
237 SUMSING NA MAHKAWN GA
baseless) Sars Song Li.
       
 
    
in cute 121007
  
  
   
    
  
    
 
Yanda Na ka do 3 Na ip Names rs a ak dom
2¥an-da No bau dayag Sp 3 0 n-lng Sinsig ng
3 kow ga Ta pu A ngs Mga Jo mal osha
ADaNaunnd af stan ba va 1 moby Hat 4 Ne
HE ped
on rg apa, Wt aby on Ne an san ma
Sn eg a 1a Migian - tok son erg tan 3 3 Du
Jb We a Mp 3 Vemma 3 naj ia
Taylaiay Bow We 3 Wa Gon tng 1a crops da
 
 
 
 
 
ira ungin 32 ig 193 ng ma in,
Wa; Sumsing tng yg na ning bre yu ga. Hungraung. rg wg,
bu. Dai sh yong pe bin can ga -
5 D5 wo so Heine 1
 
 
 
 
 
 
 
    
Tr
on ns ed Yoni erm
5 Lop sigan ba ow nga al | mang 0 ran we
pee t TE is
ay
 
 
   
 
 
 
 
   
0. ig ng i 1, Sos sng sn nl
SSI n en
FER A EE RL
Noo Madu bie la 5 tn, Nyening
Sl wo dung tra ngal 5 Wham. Ga ning
Ning rl gai blup bam yas.
p= Te
7 7 TT
pie Lier
Stl chyok-pra Ls - gow ningtpang, Si 3 dang bi ngs shang.
S00 ie rat yang pra cing - a, Mung Be op nga Mma,
Tet Cima
 
 
 
 
   
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
VESU HKRISTU A POI
 
 
 
 
 
 
 
 
 
tn ARERR Dr06 Harmen
SEE
tao Yoo sudye-fa Alot ruin go SM vem
Mu bok bw a § rung Sha sdeng maine Sh fu
oi Kassngtcaw 0 lan, Mavtsage-de fa ba? Shut it
Metis dL Ye sy HSU N fi 6 8 jun A - sk
Pens str
pil ert
masta 0-cé poi hp ams, sha 1 1 a Ham le sha ud 4.
318 2-1 Fa - ba; Shika aroun wb Saban angen on,
masta <i a ming Yeu owstarg bra Va. a fowshery 0 rs
0 SUSE ps: AnH 108 a law An -He du 0a 9 hv
be et 1 er ’e
= Crew Ih)
YESU A SHA KU
240 AERA oun
TT
pi
en en
Thang na asmora dg, Wn le ma nomi lam
Sagem 0 gro de sioring, Gali Gua ma 1 dng;
NTE a ¥en op
i
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wl
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
os
   
 
  
Di maken m1 3 Ham ft. Ton
Du uk sh ng aby Ya
Xa mm Sek te da Ne
M4 pen sem
stip ft pe +
   
 
 
 
 
 
 
=
 
241 KARA KASANG A MUNGGA 0. Of Hanson.
Ty wads own) psy sim
 
 
 
    
1.4aral vn mang:
2a rai ws mung. peli ol nga Nang his rl
5.Ka iw, mung am peng ra nga, No hp shinkang nai
5 shaun Nye my m-oin bs Jon zevmbiS 7a 0g, Sn iat
Rgayang saw, Hr 10 yakahobbpa shchrarg va rin, Nn tng
Iu song, a chyo-Jy sums gdm ko 1 na, Prt. ding.
 
 
 
3 sha. ne hash. gon
lng a 1 n han av. las hoa ung:3a mas pa mung ga, ye
a5, shakaun 15a nahh.
 
 
aut gan Me sing!
md 15s EE
Err
RA AR
 
 
 
   
 
nye mit h_rong ov,
 
 
 
242  GRAU Al LABAN NINGHTOI
th or Om Hansen
= ===
LNG prow gr rig ha, Ama Bunge 1 tan dr
ZH lb Madu Yo - su Shaheyhme sha mee ow
LS che-l gw gmuttum, Dd ni dumbing me ine
“Ding: ga now pra yang Yo su chy lu ma- awn,
gr -
Ks i cyoipm neta SH hee naw- ku shang
Lip ha ma sum yo bp ngs nat bid et ea lw
Nanas aphoegrgaang, Mumgga ls - 0 hie new
Pom ve a $B ge
ES ee Toa An
a EL enn:
Tea a Ka ai Keng 3 fom, Ka bu 2 1 Ty Ho kam sham
La” fa 53 vanaimg wi-ws Sh pe prt ip shaken 43 na.
 
 
 
 
 
 
   
 
 
243 HBONIIOL soe
 
1¥e fu raw wa mi, On ng pe
Z¥a © Mad i nan noe bpe wun -d dis
3x ow hempawignm ru, pav hh l-o moon
Nia ma ming ta Ge ma Se om og bum ps
  
 
 
 
 
 
 
  
      
 
Gur ring gum - at. simi rai, a. = - at
Teun ra, among af wit sh da, Cheju ka ba mung yawn.
Yu - bak nghtel mun ml ba rau, Nga Gav nga fa we
 
SETLIST 2
: me
244 womeon avorsa x
1.0 Hum, gt Hs gn 16 Yo su Pye ge p00 1
2s la Modi Ve wc Na gre al mim akan No bs hy
3M doo rahe gn a Noy peu ede a -aYa law
 
WAR ea aa hung ge ra ra gaia a Brel rg bao,
la & bm Hea go se lng Lam Yu-tek ion 1 61 hia He
RE Ee
Lo rg poe
eins oe ra a daa, rating sa de, Nal a ae
Nga lu malo ngs ju, Nagun bg 7a burg 1 cu fa han) a a,
Na a kasi Ns we: me kawashng Nos a fan 1 Ka
bettie Ldn
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
LABAN NINGHTOL A CHYEJU
245 a veg snr we
nan Se
fon swn 752897 . | oman rs
f Tia FPS]
Chis we pou ma fw Banringior bd sha bn ta
2b od pe bps 01a, Vo-bak ind ma ho sha a
SN 2 gan shat, Now rg Nap
AD lah oa A ge Hn oa a
 
 
 
 
    
   
Naw Wingo Ns raw Da nl chys- Ju hp ngs
Paw ai my. mans ma - dun, Hk Ka - Ya my hou ya oor
Nang tong ang an -Ho his haaung, Hpung shag kang ma.-cun san ya
Clu baw Sunda fs 3a, Tin - yar yang He pe raw hu;
orp b i]
; ply
7 in rarats wt var 4 tera te
Dal’ ri ding Ha mt 7 rawng, Kang kaw mt hang ga 5a nam
Prt ding ss pow hum chye- u, An - le ya chym i 1a ru:
£ 8 I 1
et pp Se TE
EE —_.,
= T%
ft trode 00
v T TT lewis
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
246 BAN SAL, san
ghey 7 —
Lima ka bu de nie, Hoi me
2a ul ban wa ning angen, A bask
Dri wi bhi be a mys la, Lao ma
Sf Le -
3 : x |
¥
3
Yaonticen that Com - 3 io Tu ta, civ bn ar,
Dai ne pee Tn Ye - Su hp na vant va.
Chai pea a ung upp, Gumbprsw pains sh - at,
Ding - hia mar few ego 8
Bopp tide O oe
pert ie 2k
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
   
   
ban ka dae Tooraus, a ©
Dal ming ar Hhvisla, We mph
Daiyung hui tn 4 sbi ga, Ka brim ki
* Chyoi-pra. chyoi-pra. chyoi-pra kei, Ka - rai Wa hpe sha awa.
ma sum tie, Chyoira ga ai ma dun.
Hhrung Jaw 7 55% - sak Wa, Ma-dha a agi sha pan.
Choi htm Ka-rai Ka - sng e Ma-sum ral tin la ngs.
 
 
 
   
 
 
 
 
 
TSAWRA LABAN NINGHTOI
(Toe ds God, den wis, Br. Hanson.
pre EE)
Tew ra ta our singh gan, Shrghan oo gis sha paw.
208 n dighia m ymnhiyen, Ng. ter prow Ho ga - Ia;
3 uth yu- bak mm ra ga Do ni an We tang ba,
ASingra teowrs Wa de 6 Anche Ne Gi nga ga
5.Ong hie bung I nut mst org, N - tn cb du wa, yang:
_ .
 
 
4
Nig - sn hat ai sha Tia hhgog, Lol Wa met va sai aw,
Gunga Num al vrg un Ning-gun nig-tan jt ai
Mit nem a hyn bey ngs yang, Nang ne 0 hoe sha - lan
Na chy -pr mying ningaang a, Ngul-pyaw sha 15 uk rca,
ms nan Ho tng, A Me Na Ban sang,
 
Lh i LPL
ER aE LE
—
mee
23 bru pang a shingsip zm, HA ba my boo aha fat
Santis Yo - su lpn hs, Weawmtaw nga le ka bu
Hoge-s Ma. du Yeo mwa Yoo bak rw kau dit
Prat dng-sa na tm no he rae ki na
Gv sha, Wo - mi hoe, K sim n sa ng. down.
HL eg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
248 LAMU HKAWHKAM A MAGAM
2 3
¢ A =
150s a mason, npn thaw tg og Me +n
nga una Ke <a Wa ga me oo ube Kew
Se a am la bebe gw Hol 8 Han Na
    
a mag, ja mg de ngange si Heart we oma - I
Da Ja yin ship do au lau git Si Kaw ban nang 3 i
na ask dl do nga ma fl Dal yarg  mn-ho mung
 
GH rr Tee]
mga bin va nl ta, Hakan ba a nga a ng i.
uC haung shi up 1a, Dal gawhkautiamsha-igunal ga, SH 3 mong
igang 1a Hla a gs G3 on 10.
i x 7 3
 
 
 
 
 
 
 
TEN NINGITOL NI LAI MAT WA
249 (While the days are going by ) ‘Sars Lash Naw.
J. Ten ing ic 1a mat wa Yang, MS g2- ren i pe Shap,
2. Ten ing io 1 mat a ga yan, Li - 1 58 hoe hm an chy,
5. Ten log ot ai ma va ngs Yang. Ab -he pc caw oi 0 lang,
   
    
 
 
 
    
  
  
 
=)
Tn sig Boi sh vt nga arg, Yon Wun bic yok a da
Tin vig od oh wk wa wn one Msn bm Zi 2 +
Ten vib eh mat wa ge ang. Wo - ta bi ban oc a hg,
 
 
Hunan © paw now ver ying, Simons yt me no
Ding Hn pr yoo kn bein ngs. Tw hha nga ai yi aI,
Tim nigh ta ja hal d Hoi ¢ sac owen mw
 
         
 
     
  
  
 
 
Milka ji geo de bn dp, Ten ming Bi mat va
Ne kn Ce bpanae pun 6, Ten noguol li mat va nea
Dri mC be ka ha ha Ten tag Mi ma va oa
 
; = ,
= ToL =
Lai aa va, wcwad 37 La ant wn
A
= 4p =
pre neeeb ES
 
Hd Ee + 1
Err Sly =
Lama, Mil ha fade co Toning ma va nin.
Lai mat wa,
ESE Ir
250 TALFLUYA!AMU JIN SA 0
ssn Hn Seb putes
[68 5 pr
Kooi Wa a ka sha hpe kam sham al ua hos,
§ Wenatie hm ba bea heme
lam vunang Ha ng. bu aw aw gs
la Nhe Naw ha man da sm nga,
ppt pe tf eo
mg Myc la mw gos. dow sm
Teng tang Ye - su caw ng he he bb ma hing
Santis Myo lb ad Hemet ning ma ma. Mian wh
Sans ning-sn na lu jam, hi pow db nga
r= ree
Be
 
   
prepare fee
Mama wi be Ja -shin au ogi bham, ein kau ngel Ham.
 
 
  
ee
MOL MOI NA MAUMWI GA
je EAE
fede
 
 
     
    
=
 
 
su” ram sda ie Sh sow 0 Mom a g5, 00 mara
Tig:ta mas rt D6 aa ke bn 3 Ripe oan 1
erg ng tn mung Nos gra Kt ng Nao 1
Go Toe gw che 8 ALB me sm Lam ing
   
Ee Hig tet er
indy, m3 paw nga Ds erg man ga nga 3.
Vande, me Boragle 3 ma ow sha mad 9 6 0,
oa uve de a ow pw Hur S13 5b go
TO Gata Gn Ta, Sha. a 13 Ta
 
 
 
   
GV ey ee pera
Mig nl ngl yt tu x:
Mang pets dan de lov. Dei maim 38 un ann, Tt wt gsi
Tul tt nga tsn_na lew.
Hai a nang.
 
 
 
 
 
 
 
 
sie ree
8 3 1, Ly a hung Sing ang is a pe nga lung dam na.
 
  
I
ssa
252  VESU NGAI IPE TSAW Al
Clouser) or Of arson.
perms T Sa
£.Ye-5u nga pe ta ra nga, Chur Fa ring ga tun ya; Ha nl
tu ngelhpe tae 8 5, Sum sig baw ne 3 hia 55 Nye
tow i a. Nye mat ganas Shi na: Sh
 
 
      
pe baw sin al gaw Ante Du Ja ra a law
lesen uma. fw, Da ha 12 gsi shanglu lew. Ral 55 tw 12 ai
prattup sw ingen Nga ng hi wo sheer.
 
 
Ri on toda rm ak i cn, tw rn, Lehn elon cho sa.
Epp pitt Eee
ss)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
253 NYE HKYE LA ATMADU  cuunn.
oe Kets
 
 
 
 
  
   
 
ue ats uti pt my 2
 
T 7
Hie ad hp nga shaken ns, SH Sawa manta Ka bi,
ENGI sn i Ja na SH makings tars ok ho
Hye Hd pe nga shakan 13, Sr chys- il hung hps sh gras
NE 03 opin Mada be, SH tame mgt saan,
: REY Lr
pn RE A
Nye ma. tu 3h gaw shasangye, Du hi © 2 ogalsun 1a
du we, bak, nara hoa, SH ningun Hi ngal dang eu.
Skew na Woung sak do, Lai lls, shi nga hye sau.
AFH
beg Sdn
HE nv EE boon
wii HER
z sri
SLs mr 2 wi he nn
 
       
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wh Gang hte yeyu bok mw pa.
Via dang Bae yu beh ow 43, Wa dang a mye ua raw 33
= 3 r
 
-
prop iy
    
254 YRSUMATU GA KAW MI TSUN U
 
 
yk
19M Ye-su ma: 1 0,Ga haw sha nu Anh 7
2Ye 50 met how mB Na 0 tan 1 nga Sh 3 dye
3.70 3 mab Maw mn tye gp © Sma a Nga 13 50
4Y0 su mau Naw ni tan Hing pa Pa 8 aa @ a
5% “a1 78-0 nw BUNK Kan van nyt yavenn. a 3 1
DR EE EE t
 
 
   
 
 
 
 
 
    
fats, SH chu
tong, Ls mu de do 13m
pe aura nga To na, nya 3 law Yess ma. gn aw ri
mu anda a, My guHen une ra
on rg te Ye sy a ure srg
 
 
 
 
 
 
 
 
255  GALAW NA MUNGAIMINGA
lsd Mar, wd 1) Sara Maran Rati
=) = ==vHi=
10 boy lam gal mi nga, Ye - su gaw ning hpe sha ga;
2Mhu-na pa aman myn so, Nong shat 3 - mat Wx
5.An- ne mpm a him sa Dal Mac m+ 0 ehyang
bpp tp fg
[vis Eat
J I rT a
Myo Madu nga bps dit Gr Din din lens lng Man Joo.
    
 
 
 
 
 
Hoe Vad vg toe to Nig 1 he nn
 
   
Toa le Ma tan dim lot Young ho up a wa burg - IL
Ret b Lehi
 
 
 
 
  
      
     
   
 
 
 
SEs
NAWKU NA
(Shain Rama 150)
 
1. Chyoiprs Karat Hing nu da cu, Si ho shaken Kg - haw
2903 Gaing- am mow, Chying bu ie wt, kung dave ms
3. Sig al munghan ng yung dang, Ka- a Kasang ung. dawn ga G5
ig tips P——
 
 
 
 
 
 
 
ede
Oe 1 somo. on mn by oh
Ting. 5. pc, sum 30g 2 Shahar a ba dum st ung-cown,
SH a chyeh ha. i hi - na Ding orn na law Hale lu - ya
sree ey
 
  
  
   
       
257 YESU SHAGA AI —
Tum 0 Toms)
[eee er
Laon dl bey i am esi ve par me si
2Ka yin fC Ja yin AC Bang miko bing No my ava ing
8¥a gow 1 nrg lam po, kat tam 0 3 Hal, Hyolkangla ai
 
 
 
 
 
 
 
 
 
TRE SmI so va ver he a
pret Tp
TEES Ae
VEN SN
Me Ye - su pe yo Kam sham, "al fp Bye © tw sh
osu bps ya fmgkam 4 Du ni fing na mt gaw ka.
ga yang an- be han nang gua, HN a ga ta am Meng
: r
et
fy forties tr
wk re kat Go manpage” 4g hg Fa
he a hor st Stngngaheyi a1 ga hoo ma. dak mshi kam.
bi Iu ma alan ysk mat na, pra dng ung paw I.
bam bking Os 1 jing, ya © pA Ka-yin wa law
EE
     
 
 
 
 
 
258  CUYEN MI GARAL N 1SUN DAN
SUEARLL ON PAN
or epg Sia
10 rtm non te’ Lei im a
a hl i
Hm em To 2
ft
EE ————r
; wo
Vingian  kangka 1 Ne hora Da rug Ve- as ie a fn 1a
Kati Wa sane pe a. 90 la a Clb 1 fn raugat hin 37 1a,
 
 
 
  
   
 
  
 
  
     
C0d an © ath lhe ols 1a,
20 sombody sha, Cg on 53
rg Gol To 3 Bro Sh 0a a + on alm
¢ bg
i
Fr
 
CE sary
“Ra mung da ma- 1e Ipung singkeng Tp, C yen py 9373 1 5 i
De yaa. mao ys anche ma o. Ninghan Fa gain tn car.
rung df rs am hy 3 py a shale gaa tin Jn
  
   
 
 
 
 
    
 
 
MA NI SHANA TIPYI AL GA
259 hemi meena]
Cnyon gar n tun can
 
 
 
  
Ghyen mi ara nts din,
unm tsndan
 
or. Ol Hansen
 
 
 
Ob
 
 
el)
 
eld es
fa tgp br Wa ty 2 23a ou 31 da 0 Wp a Kaw a 0
 
yet og
 
 
aif
 
 
 
 
 
 
ig
 
 
 
pe
 
 
 
 
Fibre
 
-
 
 
tng gan Ya- 5a ao Ia ©
 
 
 
 
 
 
 
 
rep a
260  LAMU HKAWIKAM A KaSHA NT
Qtr ely Ko) as a
pm i Re
1.5m nt a Kasha 1, Lam Hawn bi matiaur dakar
Zo ra lap a lm ha dno tugs ve SE. ge
3Hprgia-) paw 19a [a- Mou ga SH drg-nyanghla eng cur ra
Muscle na fe Sana an, Nurgkan ta Faw 8 lau
 
 
i A
6 FL deo |
fete othe lo Neds pn Ye baw pre gaan
Shn-te 1 reas ns i, arch rr 63 an 198 rl
Hote rga Ta ga Stun da Nar. a margin gin 1s
Hog jg mga yng 0 -v gow 1a 6 bm sla ja Han 1a
 
 
 
 
 
    
Le
ty = 5
=|
eo tm
 
 
 
 
hop teehee bp rag ?
per ti
 
 
 
 
has]
261  KARAI NANG HPE BAU SIN NA
odie Cat ri Wang Sor
   
    
1.Hpa Hun va Gm nang Hit, Kar nang pe bau en nar
2 Ning my ha ba baum wan. Hoi Kya ng he bau Sh na
 
Mang al yong shi jaw ya na, Ki nang bye bau si ni
omgi tumy tps nso, Kl rng po bs in
s
   
 
 
 
 
Peeps
5
Seri RAN
Shi a siog-law n - pu ha mgs, Kel nang bps bo sh na
Na lan Na hit hpa baum sha - lf, Kil nang bp bau in
Nanghpyl sl Shin ning-cang ns, Kal ang bps bau sin na
 
 
 
 
 
 
 
  
  
 
Sh nang hpe bau sn na, Kl rang hoo bau sin
Krai nang hpo au an 1a, si na
 
 
 
   
 
IA RAWNG YESU  Soratams on.
262 I to Sa
 
 
    
 
 
 
Lng - Js raumg wi, Gi ng yong a ring pant,
ZTsmia ol pang png. Tat Wo 0 nen ha mung,
SH boa gm We Sn sawn al shee B mung
 
 
Loe |
fd il = Ty
Sting-jym tum lang Ka - ra Ka - sha, Nong fe ng ung - a.
Marv-pu nam-san He man dG, Ye- su ning-san  qaw,
Pio ln 3 re aon yng ha Yeh mim gap
Lite
errr bat
Grad yor 18 a1 Taw, Yawn hung bpa sha ln 7a nga.
Sn pragrary on 7a wg gare fo
srr fi Trp
NA MUNGDAN NGA TSAWRA,
263 RELY
rami
I
0% rur-dn tba bmg. erg nrg ns OT rg
Te Ton va te no opt hn am a,
Sr ve ot ah ea po
re Bi nt wre
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
EE 3 ;
Wish bzw mow GN a b 8 hh
Aoi ngita ang-Hol du hha Sta ut ha ng nga a
MykHaumal fo naw ki py a, Yawn ange ga gra aw.
EE
 
     
   
 
YESU NGWI AT MYING
264 NAME,
i 5 yi J
10-50 2 mingzamngui pyar a Go Mingtsstrg © nso
ZWiudanghia 5 Shi Jon ngayang, Shingnga 3. my a Kap. da
5 Yarung Ka-wa tng-nyang ha, N - qunciysisl sng al we,
a gis Go Ye 5 Cyh roa om
x "
5 LA Sn
Ran sha ngsi yang shingran hi, Sing-Wrg a-mying Yo su nga.
Dei ri ade hi hpateaw mal Ng. nh Mt Wt tn ya naa
obo uw mgs dl aw me, Hoe fa Usd sh ta nga
Ln Ha i aa nang nga nga.
     
 
 
An hi Hawken Ye-su Hiss, An- Ho sha -gra Ie ung aun.
pd -
 
 
 
 
 
7 =
265  SUMWI YAWNG HKOI MAT WA AI SHALOL
Wn themes hove rol am) ra nea.
hod hk 0 Sot gaia)
 
 
Tetum a ami. fan Som <r Het mh nb.
Slaw lw gmk i stam n- eshmaglam he ag,
a mre an sin Kao i hp a ores
 
i=
bad) :
= Siew 1]
Bun lan a-ha vamon s shinglars Hol tu wang:
Cow wing mye» yo ions mu an Howe bln neg:
EE TE
TE Een
dtd
* Duisubowi Ma na n- goi-lb-tum Wa a nda dum ey
Sana halt nm Ye me En We
An -HeMoehngls & lam mibavn ga ga td tawngpr 1s,
bs bpp =
RE pt
Disb vt hee mat a Hoang, an-bte 0 - lang sha - ds chyechyarg
Doing 10 myt pov yn ang Me bps an - he dang
Dal um wi hoi mat hor, an-be shad cro ching ma
preotrt fEE A
evo ce Sg
nie bpe pp Sry
[php pe 5
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
(prided J i
 
 
aye a na re; Doha imam bu 3-1 pat.
Shy ra =
.. fEss ora, oa
B]
 
ani so Summ ot tpg hn ng coc
Braden di 2
pr faf ri EE eet ty
266 VESUMTA NUE pe
Rig miso)
Eee Th
1 You He yop pp a pra fhm, Ba cane wa Jeng Hapa 1 fen,
pan nat
EE aE a
EEE
orp
tetas
Tova 5 wp tr 9 oi Ne gmk hi cg Gu rn a
"3 D0 swe Hcknggaw, a nal wa sa; mabiavn mb
Ve au tilang pu 1 cha - Hi, Gumlas nl yan SH mar @ hi
2 Ne 3 bio paw fa oe
4 nile ho Sh : ra =
REESE re Th
 
 
 
 
Tan cay sta al ne 9 yl 10,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
a
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ssa
267 aga pon
 
 
 
 
pn TE a5
Gin sae Sil
Hotdog Rh fo fo
prea he prea
nasi bps 3 + sak Tuk jw yaum: Choi-ps chum ln - ka ha
N03, top va © the. man Bawng ding ni ew shy-loi
 
 
 
    
nang pe nga yu ung ai thung-gh Hao narg hs ma chy.
Bey mat ma Vi gua dlshaen de nga cu ra.
preps
268
[fe ak et io
Ch. 0 Moen en gag oe 8 +B
2 thngon 33 Sut -ga gun: BU yng, Shisawa my Ho sha - G8
SEungli TI fa Nog. Rol Fa Sa ban af ngul pyawikyng
Saye du @ ma chy ju Ma Naningaen nga an reg rg
ua LER
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
B
Shi ra 9 tinge tl nowng. <, Noa hie ip han ang tn.
Naaisha e. co hpe bkum Gm of Nga © gra tiaw = <i og.
Si shadum Io naw sha - g2 oa, Dal 01 gra nal he tw
Na a hoo ta la me de na, Nang ge amu nl Baw sl 1.
 
 
 
 
 
 
 
aL 2
3 = Tr =r
269 GALE BOEIAE |
max mcguaerin 1 Reon 37 Awake me 180
 
 
 
 
 
 
SE Tey
= 5 = re eo
Tha mala nangg mm toe sak oo ao [i
ha magma om twos Me 3h To fap
Sarge ta a Kn 1a Wo ig. in be fp a
43a cumhprwma - his hap T wa ming gam 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
JE Mang Mo Wt sha: kun - ga Me night
Name uA chang ug, Np a gw he
i Ne SN gs Me Ming uu Moning. gp he
 
 
 
 
 
 
 
HSER LE
peter
— by
E f I r
Wen Me umn heb
Rog Me Whe egw
Neg le We hal me mw 8
Ae WTR RLTW
y 2 J a
Fe
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
270 SHAKAWN KUNGDAWN GA
hy
% = Th,
A Sumeing a - mu mung ns, He Tow ig Toa cing Wa, Sh
30m wg gen 5 a go Nog
SA mpymgte Haan, A oA Me du a gun Sin
TTT VE Chi manning he
E HEE]
 
 
 
 
 
   
    
    
    
   
 
+
Kove ing dawn ging na Jawan za va Win ga; Hea: n
Mol caw al sha 8, N- bug ma rang ding - Ma, La: mu
bong fie madi, Dg + In be ma young am, A -
sum ca tn nga sha, Mung. kon aug tig bung - Gi Ys haw
 
 
ime Gal Wa pe sha-kaw nga on
ingisa la- ia ang ms Hea hpurg yang hewn shi hoe. Kungdawn.
law a Yo-ho-ua pa ai ni sha - Keim kung doen 10s Ga
7-02 Machi Ha na Tol raung ma me. ungdavn nga hen
 
  
271 KARAIKASANG HPE NAW MU
= EL
Yang we rai, fou nau i 5, Ke a kaw srg <a GR Shi chy
2 a HE ha-ga maw.Ya #1 2 ga Nap Is Her m
Ye oD Ipoh rs raha Sa | wn | hom i A rg
Aes ae 5s tpa kay ma sha putas i mo taacom SH eno
   
 
 
 
    
= > 53
Pad na ka - 5,4 0) mgt lo raw 1% Ka-t my He naw
1a og, a Ds eng 3, Ton ene ds 1a Te ng 0-H rs.
Sadargohye.s ka ba, SN stants bpe aw na SH. 1 Ha tp fa ra
Lm Lp tn lot kn
 
  
    
 
 
272 HALELUYA
Ts
ya mys pawn Yang Ka - i Wa. hoe sa kv:
J
erin Te
Shika sha cit ya maj Chye-is ham sm Mpa gry
Er pera epee
 
 
 
 
 
   
 
 
 
273 CHYOIPRA NI E YU MU
Lok ve vat) 00 Hanson
 
 
 
 
 
 
Hpungshinglan tngnyang ing Hi, Up. 2 hang shi hoe dag 1a.
Da acu non, Maw ing.6a jun Yu Kaba pa htaw mekmn
nin
5 a
    
Hiawhiam ri hlawhksm hkap 1s,
dan-mau 5p ya, Jann up ya. ST my hiosha- gra shi - 3;
‘Hiawikam i hawakam sh ras;
dam i nha Hap. b.
n= Lp Ya. anu up ya SHY myig hpesia gr 1a -
Hwnkam i hawhian sh ngs
 
 
 
 
 
274 NGWIPYAW LA AL MYEN MUNGDAN
jo. Nite ie anes sn
 
 
   
         
  
 
To nw pw 8 Wen mwrgedin Wa Wan ho
lyn ming dan a ho she Kasha Sn om me
Slam wel ming sheng, mung gf 4 - lang, Lill nm Ning
; wm horig i a - aw hd wn, ha nu, He iis
oo he ton Som deg Ln "n-
a mr We} bn os roan fgg mur
Eh
ws tr ie
own 1 yng, png - 4 Rng amok. hpovm en mung
o Mun VieKs - yn Wymming ha ofa, mm - she
Oyogla, ma Mu wa Mnming on mm eh
attr pEt ET TE
 
   
 
 
3 + ——y
Woo Ko rd shaomn pb 5 Sn.pnw sh
I Wn neg peo NH on
Jog Ma, Rom gig chy. Bw Dingman Keng
 
£ =
J Preven
Eee 1
a
stawp lam hau lu Gh, Lan mad Ka
Lr LEe tess
br A
m Few
 
 
 
 
 
sm sana
275 (Silent Night). ‘Sara La Nau.
    
 
    
   
1.5m ha 0, chyol sha - a, Yowng sm nga, ing ors Waa
ZS hate cay ha wn Ning on ck a3 aw de
SSim sha, cayol ha ms, SI Sna- gan young wa wa; Sin-praw
Sm sha. na chycl sha - na, huts rm ho 0 13 Haw Ia
Gey hee
Wo Mem kaos WSN yp Wee sin lek shinghri
na means ga gm Dol sags tm oi ma mw
na hpa-Ji rung nl di Wmgaa kom. hos hoo sok fav bei
mo asa ni Motpawn, Nurg Fanteg a hawhiam ddan
 
  
 
 
      
 
    
Ta
gui yp ra gu sya ye uo Ton
ron haga si, Hie wa Ye. su di
Hoa ran shane sm Hon wa Ye. su du
Hs tu nan sha mpi a8
Coa in «ow 5 =f
 
 
   
276 ne BSE) seraPowin
Col hms 5099 ARTI | og scstaiss rn
  
thug i 1a Dani nrc ia, Dusen lama Inv on.
Tlatm ma ga de Shi yu om Ngywenp 4 Kaoral Kas.
Sich gm ma patna mi gn yng, Manga le madd ma,
nN aw 12, Bg
ha
 
 
 
 
   
ESR
0d © am og A gi, hn a fe awn dn
Si shng i sha wndaug BL Tip ra fam shat waka;
Sip pan aa 4 kao tm pe, van 4 na, re
ba eng un, pr, 9
 
 
 
 
 
Hak pm lw nin so ow da aes
Gon ww be rm fe hpobgrn Be ae nea ma
Bricton ma sme bee gon, Sho Wir bps Whoa md la,
fe ue somber vn, 0 ie bie hts hn bo
 
 
 
rtf]
277 NYE MIT MASIN NALA
 
LN a myitm - sh ona Js Ne Wye la Ma: dunng nga,
ZN sharon pung Ww nga rv Na ing-ma Pps ts sacha,
5 Chyingnka nu sow + 12 ka- ra YR Kau da ma-lap lu al
Nye Banta tt tawng nha How awn ta larg du pan,
We cr ns
5
 
 
 
  
tn © 5 5 i tint ae vere
Hang lum cam yang gal bal vol, Wl ning-sn bps gai o-
Sti ma lp In tim ngs gw Mang hp pret ng. £3 dum a”
A
Nye Ungoyrg Ha dinglowm ma Yo - bik wa, gai hpatsaw al”
itt Ets AP
S =
 
 
 
 
 
 
 
278 SIM SHA NGA
bh od uncer oS sawn
Slik in nine
Je Ee
“ives su thakog nu Naw me, An he grup-yn bk ns ge
ZY Lakisha mE va nga, Mang kaw sha stingy nga na
oe os a cre, hg ee
lg SEE -
Smosing ns sum. wl i mak mat wa, Shngbyi_na fran ag fom nn:
Ton mL ey Se
FRR SL TE
7
 
 
 
 
 
 
7
ay a
fooliiieTi 0 2 oR AORN
5 ran lie
REIT ERY
= :
+
 
 
 
 
Wa ol now yup yw nga na Mads 0, Aas yawn um 1s na 41,
“eawra Hye a Ma - cu nga sl wa yong Lo- van sa fa-rum o lam,
Hang Hum nan be nud py lt 2p vm Shimoga a1 da. nam gai di.
2 Fees : it ify
 
 
 
 
nee sein ba sg eg m8 Si
bp ties ] SERV 8
sin law N-bung Me ka ng rye ga ma-cat Sim, sm
bt re HE REE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HPAJ RAWNG WA CHYE CHYANG MYITLANG
279 Theme rw
an CELERY
 
   
 
    
5 rag va ye chyang mt lang, Lu su wa sut gen bok:
2 Si Pools my an -Ho hia tawng, Shi chye-ju dorm sh. kev
Sista shagu gai Iu al Buna] how ak ma ra:
ppt Ea De
 
 
 
TY
xh gu tm G8 ds tm tw 78 so 2 - h
Stn Bw a a Sh es
Nm arr i es, 9 oon
- i
 
 
 
 
 
 
wi A a
 
APR
nrg ba 00 ly rn an pe mT
Dui ni gw n-Ma 3 lum-hpa Kahn Woe mk jw na,
Kimbpa a fo dk da rd nga Mawhn be sk jo 1s,
  
 
    
 
 
Wn ag pb to fon nt ne
Bo fn TE an a 2
I
  
 
 
 
 
 
 
 
NYE HKYEIRRANG WA BKRUNG NGA ATNGAICHYE
280 Reb
   
   
   
 
ota
ys ow Hire Wa rg gs 8 rl cys, Hung shrgiang hs
IS shatagh ge dma che SH 3 meg ga
Shing shan a. ma d che Sh Me Mr
Ly ht
[ride
be
leurs Hom am 2 skied Cra
Bn a ma Hamehano dsNennanet wa ir. Yo sho
Tg TE Te Saran
 
 
hem aga pal Tor ngraschve Yes gan
ww emi Teng gga ce
nga 5% oo
 
 
 
wg ga nga 5, basa x Tong eng nd
  
aye ssa fo 1, Hp Sang She ong 1.
gion ici og ngage
 
 
 
 
 
 
 
 
Se th ff 88D
New bs)
281 YESU MATU SHAKUT MU
Kpawie
1.00 a gb nga a bp nau nn kang hi, Myo Hang 1a af
ma shal sharang nga yang 6, 0 nachying ka
fawra my Hs Shakil U, Veo su Fw 6
 
   
 
5 _
§ -
 
a or st 1 + mr 5
BR Sy mn
adn ET A
preset 3
7
 
 
 
 
 
a h-D a
Ere pe
EF
du matunga gr sha- ut yang mal,
ab sha-lat nga jig a- by vga al.
tu sharkut nga ong a pu nga a
 
    
 
 
 
 
 
RE
maw sha ut ma, Tut sha. kif sha-rang yang mai
Sree pe
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
dm ed i
Shi ma- tu sha. at sha -rang mu, Tul sha ut shirrang yong mal.
TARA DARA NA NINGHTOI
[a
Gy pl |
> TT F
1. Hg J humring hic du va 0s, Wok gala p-hion TF To
a hurmehin da gw ve, Suma fu [San ru ma
Tl da na ng aw wala mga ag na pre na
rot of mh a, Hr 3 ie
ES
Bihan =e
a ga yawngha pubis im ns
mans ap paung ma
man opr prawn mar:
aka 1a a wa mL law;
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
 
 
 
 
 
RL LL RL ll
a a
Rh
Ri esa
 
 
 
283 AMELYMLXRNNS MTR
ocr topes
EE pe
Kab 4 15 i Stem tay 6
FT ha i nk
Tm moh ie yang ta
ETT,
Mai a Hivivang Nashingna sham Ning pat ninghpang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
6 mgt bo mahknin ma ngwi nga nu lav. Haw 4 hia ng o
tpg ging 5 + Wa 3 mg g2
#5 Ka. Ja sha ngs Shihpe hawk ma saga, Shibge naw:
pun shinkongrawng nga af
FTE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
LANA MI NA YUPTUNG HPAWA  svasogiia
284 ven spe mir nai i
 
   
ka yup-tung hpa-wa, La - mu ba -1sa ~~ kan;
2Haw teow ning a sum-sihg ng a, Wem wam sum-vi Na. Jae,
LA cc lmmaw Bawmsa 6 Ru-yak It § nga kun?
Friel a
 
Dinga ga de stn-he yo sa A a trg-sa ho lan
La mua 58 Wi-nswng ww wa, Sumcing yw rgwi ma- am
HO ba nog ka la mtg, Sha ln gna a
La owen qu Hs ma rn, Ngwipyan Ma
      
  
  
   
 
 
 
 
 
 
  
  
  
a shingayin ma- ota, ang ng paw
Wh nme mg han sha nl Hla raw pang yang an;
Kalb gar tho ga ka. fa Sumshg de me rool pn
Ga nig-tsa osm sa twos Td nama gin nga nu
 
   
   
 
my ban nl yup oyu nga yang Shing ga ma-
La mu do bi madawn 3 Gr Sharaagawrg kt 1a
Lai mu fae matbaun d ga Nawhig.ma - dau mu.
Munglan thggacka bu maka, La mu hp Wn) ga ri
 
   
285 ‘VESUMATU BUNGLI GUN NA
Lie for Jos)
;
WEE se =
30 ou mn to ung gun ne i sng, mong hag im a
2 ye yb tia yon Sh Gun fu sa, Wacom igi 3 hi
S00 a bung 1a. nang tinge gun. SH chy praying bo sha.
Dinghs g liking ng nw nga SH tera man a
Freee
[hind ee
Boa ut md wo, SH to Ka bu tung ga mite Map Is,
6 Hom mu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ml fungal Sh ga Han 1a,
wr 1d gun hum fara Gm gad arg,
vi amp dangs Lon dam vs a4 Sam F i ie,
ot bt iy
  
  
 
 
 
 
 
       
 
 
Di gata mandyejo lo
Has ima ung 1 Boe 8 0p ya. Hosen Ma- Yo
Tanya sha gu Wao avg ang a nal dar.
TIT ErI
|
eer
TTT
rte teh
am Z T i z Tim 3 = i : i apt pe hang 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
rT,
br st +e
YESU MATU NGA SHARA
286 Fees ay Rann fr dr) + Sar Song
 
 
 
     
  
 
30 au nang po rw sha-ga yang, Sh ma -tu hpaw ym ingen;
AME He ton You m0 hos lw - 10 gid 1 ya
Shi a - hawt chang ma- yu yang, Shi a-tu nang paw nit ial
Hye isang a sa my ma sin ha Dung ha-ra ka: arg  - Iu.
Ba ni pi sh hoe Nap lau, Koen Nying n - nga bien.
Nanayit yang na Bt ma va, Yo su igs mg in a.
rpg
= k i
 
 
 
 
   
Hpungrawng 3 Yo.su Ja-shawn 6, SI 3 ga lu lu Men gn
 
 
 
 
 
yt mask ciying ka hye da nu, Hyg nw ngs yang shang 4 ga.
7 7 FEE =2
287 YUP-RA N-NGA, WUSHAT WAKANG HTA
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
 
ir ing: Wo hii ang hs Hop gal nga ma - 3.
Hang Me ingnga 198 Iu Hie maw Ka - rum 3a.
le ee
 
 
 
 
     
 
CHYEJU NTE LAWT
at yo) an SiG
 
Yat yang 3 sak sum ofl it va Nang & mye a ngs sm a,
23 Bum n 1a in aun wa G3 - of yang gal 1 tun chye nga,
lye nng-his on yal yang shang, Sin na bum ni dl hpa sang,
Pyeng hs et neal now ma. a, Do ning! pe byl ls 3 - a
  
; Yoh +
Rai. mow bam bing Fa a. Ngipyaws ds ge em o_ Ft
ge ln 1 Wa How nis har 5 fng tn th
ying du 1, Bung: ma-jow cha. bist hb
Ye cu dol chying he hos yaisn, Nye mt ma sia hi kaw © shang
Sr AEs
Sole Addr
PN ERE pre ey
el Hon
    
   
   
 
 
 
yi man young tol <hr Hl, Ne chy Jo gel
Yop nga bh,
Pu fs
 
 
289 NGWI PYAW Al MUNG
eit) Sara Dara:
       
     
 
SAC si aU aml pur Pers mam 8m manner
Homan talawn 1 ga mn - bh, Wciown unghpy bia niga baw du
 
  
   
  
¢ =
aw ing oi 0 swag bol aps, Disha sha- a gw Jal mat a.
Ngi pe 3 agwisia 4 sol la, Dl gov mungdan Jaman ri
To IN og Sa sa bk bun, Campa n- lane prama kun.
Brana 3 - ba bu dpa ka 1a ving ow le kanglaa 13.
[a
Hh
   
    
 
 
  
 
 
 
290 MADU YESU NSEN NGAI NA
1 bed voc of J iy)
nto 0 HALO. se ersten
EE
.
hadi Yo.s nosen ral Noa kaw bam na sa dL
Mad ois ns rg mV 0 nga me bp
Sse  gken nga
Hi bas eras bow Mele 3 la -hgen ds St
Hag a kn date LLL lol Ng va ull
Nop haw 53 7a 7-71 Ha tog. Prt bp him ra 1m
pape pag od
    
     
   
    
 
 
    
 
   
rea aon
Sm mah wuss
     
   
Bn fa samen en nu Ya pl pew ge nga
Np my man ta tpg we Ya si Na tang n nga
Lam awn sia. 1 wer a du nkm Bb -hoi ha lam 0 nga
Vs oe Li piE
 
204  VESU HPANG DE DU YANG
0 Com ew) cs oi.
2 ond 5
Youu hpang de du fing, Ngai ks-bu nga law: Nga myit yavrkyen
26.20 bpang de du yang, yoy ca mac dt SW nai hoo 3
5.¥e. su pang de du ying Myo fa - ta sh ue Hawissuen ps 5
oe wp Ho ow 8
 
 
 
 
Term yarg, SH nga hpe sha pram.
ge, Nye yu bok rw ce Ye- su hpeng de du yang, Nga Ka
ung do, Ngsibpe lam ma - dun.
wwe Nggmngm mn
4 4 3 te z
bu et nga, Moai zm ma a bps nad paw ga
 
tes
 
  
 
 
292 LAIKA SHARIN Na Sars Lash a,
 
 
 
 
   
a m-th, Yo rupee ga 3
bmn vai Nengha ral mga u
Sani bp, Ml gona mat aw
   
 
 
 
 
 
 
 
 
ee eee
nace Kae i a mg bee hae TE fm ma 5a a
Weal la daw ia nan gam bon ig-in mnie Gn
Ui ha chal md ee Toe Shahid a md aw
ov amar 5 2 ee 8
a x fries Er
(cus,
 
 
 
 
 
 
 
293 LUNGSENG NI
iy Orta Hanson
1% Vs Davao ec og, SH an sng an
2504 a pe 51 tam of bres, Sh gaan 8 iy
Ses OL foe ta 4 me 1, Sh mahi var no, Lungieng
piuEsIRESIR SOS E SES
t 22,
    
 
 
a si jog 6, mesh ab
#5 pega 3 ni be, & wi lb 13 ro Naghiigh tno zan
Sawn zn tes Du gan Star Ho yo aw,
5
 
 
é 3 3 soil]
01 Young cr ot con, 8
: =
 
 
 
= in)
294 NYE A HPUNG SHINGKANG po parmon
On tat vibesor) ens
2 5H thio matsan dum © va fu &Sum sg lam. do ngs
Mu dang e Galo pen hia ru zens
 
 
 
Ff £
;
Va de nga hg Tauro ad ha mi Me mu lu yam
shag bra ro SH Me va mu mui sh Ho ou ma
ns mwa Ral Gn Hela 13 edu gE
 
 
Pot dss ung shrah fa vi 13 HG Ral m8 6 oon
Ah a
[ret
© toh a owt | foe smsan, unguintan, | Sivas
Gow npwolana lou Neasumsm, nga
 
 
 
 
 
 
 
 
205 CHYLM LAIKA
  
   
 
 
 
 
 
 
vs
4
 
HYMAN or. ota Hanson.
     
z Fr
16rd Wa 5 ma mngge hala Wngshiglamghol nba,
ZNange ma-ten mayan mmng,Sut pung-dg © lu dung,
3 Towers Toe la Ma- du ring: sen, Nawipyom ma + hh ding. en
Ca Ta me le con Mo Ke- bu she ra al
     
 
 
 
 
 
Dai chum I a jaws ma. fun Na ming ga 3 ma bw
Sa ning 15a na Ja qunapi Ne Chyum fi-ke ga n - pr
MWytyavm, 1K bs, u Ganghirum a, Sha - Ian sha-bran 14a.
Dai hoo hi rg Ka-ra yi shang, Ge chya 1u_Hie han nang.
    
 
296 GRAU HIUM MAUHPA
 
Ka 18 Wo, nan young on or To bo nas;
2 Sumeing stain nL Mpe mE gu Lac ma 3 Gm ngs mo
Naming Gi ungseng Ha go bu, A ~ an a ga Hoi
Sling ow da 3 chyororaChyum hoe, Sa voi na Ha gau che,
 
rib tpg ttf E
 
Rel tin nabymg-ja Ma chyo - Iu, Chur Lai - ka Ma gray peu.
Yara mungde do la na lem, Chun Lal - ka Ma can fru
on na Bm wol pyengdin Gi tye mys sha. dk WoL
Soni sha-gu do hoe NG ngs, De hm rgd ue myn i
Ss
 
   
 
 
 
 
297
VESU A HPYEN MA
 
A darg 5 hen ma
2M sha ni kam haa
he a
40 tppenga-sa
io hie, Ga
 
a yg al pe, ody
 
 
nga, Yo su kaw bhan 51
toe of he
mata Ip naw nga a? Ss rowhiaw
 
4
 
 
 
 
Ml
 
 
Nvioyaur - ask da Jo a
Dl ming-kan a chy fo kumnpa, Ka
Nes gan mga fa maw Sheang it
 
 
v
Shi ming
1
Tr
pu 5 myo ha,
¥
Shi mying tia
   
 
 
 
Shi ming pe nga rahi na an? SH bps 1a a Fa
© Noa ashing. by agit boi
low du ma
rust fp fbb ntfs
[—
! T
alot
an?
an?
ngs a ow.
 
pa bn pa
 
um ti, ye hav, rn fo in  g s Fa
SL
(EEE et Lord
=
208  HIRAW TU HPIN PALAWNG BU
A eel a= =
RE BE
a Br
Ru teanagsim- yom kam sha. an, Ya chyaum In pra wa sha - ng
Shi tingnyang ron © naw jan, Hing Sha qu nip 0 - ta,
Hing a-ssi ls ro lan Go ra wl 2 ma)
Ning son yovng qumhpen 18 sung, Chye ju 5 Faso King dawn,
Hangon 4% wn mpm Ye cw sha wnpra wa
Hawrbpongpat Ha - ni Ha. oa Kow sf bpanggs-ra 0 - 1ga
a in 8p Ka, Sn 3 ga or
FPF fa heir
 
Hin dkny vs nang ns +
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
on kaenang na nh nl 62 Daf a nng mp
Horawsan hap, lum pan - Kap, Ohylp 11 chy ha 1a t=.
Jona tsi mung nium, Nae pyaw 3 Ho shi Nea: lm.
SH Mada_chan hl mip Teal Gai wl wal ut ba gu.
 
 
 
 
 
HIAW DE NGA AL NTA
299 on Nae em oe 21
Hol tu ai an de gn, San da rmgseng n
ZH homgla si wa bow nce. Tews foghks 1
Soi ing on-his mung G1 we naa ms am 3 fa
    
 
  
 
 
   
 
 
 
 
   
ta hyo cum
mung gaan
om mo
  
Drag fans dein ni lw iw Fo
Re keene an et a 0d do
hehe Teen ng sn Ow
rem
TE Ho 5 : FF 7
 
 
opted ide
 
 
 
 
3 pun painmg pun I py
 
oo
 
Nal hoe Hye lo ai va nga nga
of Keirgan + Ho modu wa 1.
 
 
 
 
 
 
 
a
anole mung lar Tad du Shang; Hawoengs, Me n-ta
Sm nga kt png: Nawcergs, Note
Trop iecpyon
  
Reng sang Hum - 12 bp dum ga. oa tenn)
beg -
 
phy
Wend, me n- wm Reng sor hum na hoe cum ga.
te 8
y Lol ning are mig ci wa
300 KABU GARA Al MUNG
 
 
TTY
 
I oe
E be
te ¢ 904 Tig i ¥ I
1. Prowhtum af mung rai mi Ten sm © boa Da Kaw chyo-prs
20a nu pow 5 ha a, Lau an sa wa Hoard mt ru
30 mung ra mi mn gov, Hol 0 kabim Wa saw bau sin
off hp pp
¥
grt ree
4 hl 0 «no awh bo - bu Pat dog sh
Hane on na 5 i a Yoo To
teres FE A
by Syed heen
fawn malls, "Shon. ma hia let gan - sin n
War law jing. Nang aw an. hen - leg. Prt up Ka - bu
Nn gg J ngs eh, Og ne
=r i
=r ; Fr
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
301 BUNGLE GALAW SHAIA GA
  
Bagh ga lw she ga or - py an sin va
2ohG1 Ga hw sha -Roga En ja mung she cg
Song i ga tw sha. gh Nig sn oo mag fas
pg dd dd depp,
[id [Ladd
= - uc newt sha jo gu Jan shang hh sha. js
So bm shana ln thn Ta he em
J EL
prt ppt
ie
Praw dl sha ni now
Clyoi rng savm pra sit gan hye, Ya kaw 1a Gm ga
Nong ning hol du hua ron, HK ba mil hpe a lon
 
 
 
 
 
 
 
 
  
dif sx gi
ng, Sh 3 ma kan dm
    
 
[IEE SE Terri
Bug <i tn ds sha-1a gm Liv
9 tf Pt Teas
 
 
 
 
 
 
     
    
 
   
 
sum sng fo oft om an thr vin
sn Hea
 
 
Zhe im do, Nal ing dr a
an ha Tet nang
 
 
.
£
 
 
r
Yam shan a ws shim nga Iu Gin nga a tsww-ra my,
Noa hs mm a va hie ou Nga yang mai ba 0
Sum Wi mng a a mu ga Hol eng wa onal.
[br =]
Wye gp yh Wn re wa gs my ha moan
Re Ul lem yong hi chyanga, pa by a mingsh mu.
Nesithowm sa lam ding-yang rd, Wye ml mada 0 tum,
==)
 
 
Sil lam chy nga wo wa Iu SH hs ran ng Haw ma
Badu gaw su gap he bpdng. Ngai Me rau shi Haw
 
 
rhea for =p
303 YESU A GA HKAW MU
Fun Geld mows), Ol Hanson.
— Mba rai 67 6.0. tontoer pir
P— “
[61 | meri
EET
hei
B-sha a. my baw mata Ane bps pa sha ga
Masha shat hpyk lam fw 6 Ru jak a oat Pel nga.
Ngsin sin nde fn Ne yu shiny gr hw
Mo tha a myu no lag hoe SH a Wunghking tun haw
on pi tg x pe iL 2 ry
7 f =
Myer, Sh Jng-tpon Mi wai, Lom dom nga 3 ma- iw,
Kum hga 3 my Ka -man sha, Shani hau hi
I te
Soa a on aye ae an nme
Ie EEF Ea t=
 
 
 
 
 
 
   
pra;
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
304  HTEN BYA NI HPE HKYE LA
can to Pring) Drolatanson
fyls
1. Hen 1% i foe bys 13, Sa fpo yi muTu-bok kata ra mae
2 Yu bak gaa tung, Shigaw rw fa nga, Lan cam ma. sha hps gv
3Shan tte 2 mjit ma- sh, No Jahienyang.Ye - u tswura al Kor
Hinbya i hpe Hoge 1 na pe yu mu, Nngnga Ye. si gaw on
 
+ : JY
[3— + ¥
wei la tan da Lam dim i jaw boap mui Taw va ope pawn,
loi mung sha-ga, Sum nung esha rin; Wal lam de lou
na rd, Sima i mil ma. don, Now si hk wai yang,
He hoe tun da SHER gun fw na ra; Lau fu ga. aw a
rte :
il i’
   
5 po y
 
 
Yo" su hoo alu shan Me pe sun Ga.
Shan tela angi yu - ak aw dat na. Hien ya i pe ho 1.
ound ma sha ri ba paw ls ma nl
Lam dam ma -sha hoo lam do bl wol I.
past berrft
i mer EE
Sioa he yom Yeo eer mt vgs, hye fs ma yu
 
I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
305 NTA DINGHKU MAUKAWN ss oan ov.
3 Fa
IW mam note mesh om Ve. Su 3 dye f
2 mug ain maka ps Homa da da
5 Moi stawng de na pat a Ma, Neg-sh Ma nga Wl
Chi pa Ye-su m3 sa We An: ne fpesta- van
ani ee >
ox Es 5 fig
th FIFE 1
=
= Ea aera
dim ox Wa yg gr la bao wine ll An fe
Gu el Nap ma Gan ma. yin she de Nang ri
wa si Hon Nowe bla a Ye su bps Ano He
PR PE I RA
pce EEE
he =
we Bi jw va hen oer map a Hout
mon WE Cen Mae cu
Wa noe gs Yo Bho bd
dim Sm ja dan Haw heme oe
=
wwe be rm Bde of
BE Aw mere wo
LEE EER yin
VILL Dts Swe mow
ho 2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
eco 1m)
GADE_NNA YANG
306 mies rev
1 Nal rurckan 5a ben hau 5 Mt owen am i gs,
Zan a BL mia dr BTN dr rl 8 cha oi ml mg.
5 Mo pat ma Sawn tou an Li sa dan an Hoche
3.00 som tpg @ yn Ha AT-M a Down sa vo 103 ng
2 Cries
bd adit Ra
4 to oi 14 ut ae Somos rh
Eo on dk ok, oa 0 i a 7
os Bevo ev a os 12
BO 2 Ee I
 
 
 
 
 
   
eng moe rota
ag
 
 
 
 
 
 
 
 
307 VESU MATU GASAT MU
(Sud cen) Or. Ot Haran.
R io 53 ma gasal mu ei OD
26-5) Mal gust mu ST 3 Fafa maga Yar ga - 5d ba
3 Yersu mot gasal Mu $1 3 Fn Masa Ne alm ho
Yes moti gost Mu Gaia a 1a 1-08 KB gi. 5a ga
  
    
 
  
  
 
 
 
 
ot mu Sum ma sha-a 1 ga Gum ae Ho be eno Hira pven
5 rg 0s Ha 5 au lb cDrfpg nasa 1 ng He, SH bog
Gag Na toa; um un aS ming. Toye 1g Hp
De a
Tpusg i sa ba, Ve re. nan ls Hehlama wa a
1H saa Sha aman BE fonke  ga-sd ®ve
ma ja ga. Karan rary posha-ga ar Ds de bu bu 50
nm Foi rev as 4 esa
308 SHANA MAHKAWN GA
Glo he God nigh
Noo af pekan-ra V0 na orang sadag we oe,
208 ni duivpt nara mata Ys su 3 a gn ©
fla me rel a on aed
hs doe re dT
FE
 
 
  
   
    
 
 
 
Hewhkam is thawniem ranggan Na sgh le up ca lan
Sia- bi Gam yup va 0ga yarg Nang pe masa vung mur hs a.
Jom rng oi tl rot ng ga Nog aw Iv ka a+ rum 3
Sig 1 bait wa 0 10% gm Na 8 megem gr gn ra av
 
300 KARAT WA WENYI NGAIKAW YU HKRAT RIT
[rr
& + Ss 2:38 9
 
   
Krol Wa a ven nga kaw yu ht ri Mung ban rary Ho
I Sumeing pa wa, 3 - Ka +30 0 DKA Yup. mang shing on hpe
Kes Wa Haw ham ning he ngs Sowers 12, Mit wenn - gun
langryera au nl naa bee shadum We mi 3 hpyenyavng
ppp Fe ee
 
 
    
 
ogi toe tu shat Nang 3-tam gv, ni pe nun
sal mya ds Nites yu na lam bow sim ma nn,
5 says maa Na win a ra 3 ga Bo sha
body madam Ng al hiaghs Jam mit ow
5 2 £0 gp
=
Nang po teaw-ra 1a mitt yp of bw
HC sang my hpe shaw kau na nga bps ngs.
Nang oe. tom yang mu na nga 1a dig - gin
Hop dn Nong mftnem bu ga A - men
Ep
 
 
 
 
 
 
 
 
310
EEE
Lo ra jn stung a si 1
5Gu ata ngs pan, ese 1a fan ar Ka sg, Ne
BIAS
pry £1
EERE
En J ;
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
PHS
Gog, Ct. 7 oun Fa og
 
 
 
  
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
311 HKAULING LAHKAWN NA
riogngin heshimcy)
 
Ja a ningll gal mo fw an 0 sn ai mu, dn hang ten du hia
2 Jan Ja timung Hd mu, singin amg mu Ninglam is kashung ts
3 Hap ot rf 6m 53 va, Ye +50 kam ia 53 G3 Ani ymhiyon rum tm
 
new shoe ht fit gent Wars a a ying is, don lana ten 1a mu
san i yk hun, 01 Mam don en i Sa, bung ing mi nut 1a,
E Fr 7
* Wou-lig anita la na a1-nle sa ga fan
 
 
 
 
Hig aw ehhaan yang, ano aw £2 bu. Hiaing Bean a 1,
Hi rg a Tatbawnyang lan kab gy a
bE rE == HE
 
   
 
 
 
? 3
= de rs
Hania ns, Hang han tana yt kab gaa healing hia is a
=5
 
 
   
kaa ©. on,
 
312 SA GASAT NA GA Al
Cramsrane vase or
[hem Hee
Tomaga of To de bun Alcea ess Rat an
Sb 0 i wow wa 13 ge de thi, Dig 260
SI a aad 1a Hk be mT se Bah a pr,
frre fyi
Sache ma. 0, in Bp og bashes
Nerang 3m Nave sh vi singin SG en he,
 
 
 
 
[4 epee
[a A
Se oe bam ata Ba reg ge
   
 
 
Ja bpat ma 1p fafa Me i a oa pv
2K al Ka sing aw Sa Tomes 4 upd gue 5 yea don,
3 yarn Frum a 101 Nang av gallu har Ye - suo a hk
AN Tas yl mg prs yo Nomggmwrye TRIE Yasuo 3 hak
oi 5 6 Sha  sha- guns nga Ye- shen hkaen,
prep tien
 
 
 
 
 
 
 
 
 
EE +
i aml we tte
[RR A I
i ot mmr ost rt rion.
ov Md i 50 6 1 We ran
a i nt It i 45 eb ri
tg Yon ben a I. rg.
314 KATA HTUM Al LAM
a or Ot Hanson
fii Crary
Tsim 0 6 og Byung Teen am ve:
3 Hawmbpangpet dng sa 6, Hangngs Wn - ge
Ra U- ming Kam We Hoan m-has yam he,
nome naw af Gm SH he hangs | sh
{ =
Now pyaw a mau. wi sag, Hei dan Wai she
Cum-hpraw Me um tgs he, An - he pm W nga
SN a bm hai an na Ano He kn san re
 
 
 
 
Wow’ am we an gnu praw nga
Lim oe ow ow ow Ge gnu rg
Sa be be Geom Du ga gym mum
   
=
315 NINGHTOI HTOI Wa
1.Sevm vm ning o Wl va a, Ya - bak ing. si Hol wa
Zhn- Me Kon Wa man Mai gen baw nl raw ki
IM la lm a Hw mm Ding. Ma ga Ma lim brs
pa
ps es
[p= in ae
I a a
Wa a sen pu the lng ni Hye Wargo ju mu 7
 
  
 
 
 
 
 
 
 
Wong kar fing 18 3 my i, Ka <r Ka sing naw hes,
Taw ban nem kaw 31 mk bs Kn bu chi ge Wap Is
NA wm tan mayan, Brwngdung bw 1a lant his,
 
 
 
a 0: Sree
i ht, Coyoi-pr hing ing hs
Heys 1a chyo-ju kum-hpa hp, Sha. rng awe tL ha
Yeo su du ma ning-hol de, No simon sa WW nga
Fre
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Saou RE ATIA ZA
36 SSUmMIMIW
 
3 SU 6 shou roma Zan, An-hishpola- mu a- ku
2 glu wa mangrang ta nga u, Lam ¢ nh po bau 1a,
V0" bok tap ni ps Map la ra, Go sa-di nang ow nit cal
1a yang ans nar bps tam ga. Jat fauna 3 myt han
x fr rr rr
==
vy
 
   
 
 
 
    
Ty ve =
Hgwista- n do n-hie bpe wo, Na wudanng fa - 1a sha nu
Na sa + qubpung hpe map mu, Lamdamyang dal pe 1g.
Nang an _ ee yong sng Kau I, Yo bak dd 1 lam nang hs,
Hoya hirang'a Wa. da va Yo - fu, Na tiaw-ra an-is hpe ya
: Ete : Frys hpet
podpress LL
 
   
 
lo Voom Anata a nm ga
lu Yes, Hoyirga yangma-cit a mi
lu Ye a Jay jau an He nang hoe am
Su An-Ho hos naw team naw 1,
Temw-ra Yoav
Towra Yo sh,
Tawra Yo. a
Tom Ye si
 
 
 
 
 
 
 
      
   
 
 
ra Yes, a W Yes, Ningod-He hpe me ri
‘ra Yew a Wb Yo.su Hoy ngayamg ma- dd ya mi
fa Yelm a lu Yoosu uu neh rng hpe tam.
@ Yew, 4 lu Ye.sy Aa. Me hye nag awn
     
 
 
 
 
 
vivian Vrs aha 1) w
317 SHANING GALAL YANG
6 3 =n 3 r = AEE
ALS we sai sha-ning Sng Ha, Jen gan shi a lam down ngs:
2 Gang Hum a ga -la yen pol ag ai ce law lu hea boi
I la sal chye-ju ma - fw, Nang fos kingesun 2 ai lan;
born HE
Vo ¢
Di a.manswe sd MWe. mm wa 0
Haw sum wl ho io ms prep, Hing - a ol sk wa 13
I
sefirastiyseeii oy,
ree ees
Ding-tta gs ra shin he aw, Ga ring-5a bung. I fie lat,
Bn hie Gow dd man 1 nga Sum ming b + wn hum va.
Nang nok 3 Yang ef Gs 14 yn
PEER = ===
 
 
   
 
 
 
Aoi gan nang naw By nga de ta sana
Nie 5 pal mam pan pet 1a, Yig-nang sawn a wa ras ol
So ong fog” 1 © ns
 
 
 
 
 
 
 
 
318 HKYE LA TAM NGA our pummann
fe stg Pr
5 x
 
Mang sa -gu hoa Tom va, Bum lng Ga sa, fit ma a sa
2000 Modu sha-rang I yt ga - 0 He tam. Reng ki =o rau
Tears btan- Mo wa Dai sh gasha-bmi Sa ni bal
 
 
 
 
 
 
 
an am Lonkgdo wi va,
Sou Ning-cin ha bram Hoy fs ra am, goa na fam
Hengua tat ai me ta
 
  
  
 
   
Wat ai hoo % x So one on Hoe oma
be my Mat al boo You su Mot nm um
ri FL re
 
 
 
 
 
tpn w
319  RAMMA NI HPE SHADUM Al
    
 
 
 
 
   
raw ram yang qung au fol SL Wt Su nl 3 ga ha map
2Ks- al Wa chyokora mungdan He Le. van qurg ai nga-rai pe
5 Kastan mit yo & lu la ba, Yo - su pe. kam let pi na
Nona angi py nga I Hh, Teawhium al Kal Fa - sha,
SE on
 
  
7 ret.
Munger pyaiam au da mal nga a hian nang yang sum wa ria,
Ndi a nig 0 rawng ge Gym a a eng eng tin ye,
Si mungean Sut nang Pej na, SH Ka. sha mung nang ta na
MAUD 3 my mein na Sask pA Bop
| es td ee zoe
Tow ma ni Tew 0 ma num - kama da mu lw
Sum a dom Sum ra dum ou, Ww TpEgTA Mat dum.
Ta hing Wma. Ya Noung 14, Pa Ging. S53. sak nung nga
Tew man, Taw rma mYe su hs saw mga mit 7
   
 
ttre £3
320 JAHEANT MAEKAWN G8 or camara
J
J A eyo
SU on on bp baw sa Ws drags dg be 3
J a
SD dea ge Ra mga
 
 
 
 
 
tu
 
hun a-gmo 6 maja Mop fhpaw bhurg gang vey fw 1a
San be hin sha oa shag, la whem b be bn
Sa kan moan Ne ba dre ag Jar rg de
Ne mie dea rgb 0 hin, Na 5 musa bi a ho
ER ELL
FR
324 NYE MYIT MASIN ATSAM DAT NU
a TT gop
hyo my mad a. team GE ou, Slawng de she - oang
Si. ama nang hoe shim Hira, Sing orp ka Up
3K ni ninggm fw ys ning. sn Sum - shg do ma
LA Tl hye la Madi Na fw Shing. lng poi he
il
 
 
 
  
  
   
 
   
       
 
 
 
won wl sw
Hom 1 lan bo ma ie,
on on ta oe ow om
Ag ng Ps rn an
FARITL
yd
  
    
Te
Stiung do sha. tang ra mei; Stange sha nang ma mai
Sits mn dm ya nga SN la me dawn ja nga
Wa men wn da an Na man @ tam & ang
 
enn
YESU BIE RAU NGA
322 (Tiong to be there) Dr.Ofa Hanson.
din
Ted 3 mung ngs ai nga na n-ngel SH 8 awn ai Ka dai
ZL ¢ prwal hong u ra, Ga tha. o nurghng
Wo. rn eum 3 shar ¢ sangang, Ru 8 yak df 3m
4 Hye hang J teu 1d yung dsl has, A -sak hun sing fa
 
  
    
     
   
 
 
 
Frees
n tun lg SNono@ he Roa ga sl Nes ga
langage mu: Rel mung Wi ba mi sa sha re Ga on
hum wa 1; Yo 3u his baum ptpsmg yang n- ng, Csi mung
bga, me 5 Yo au Hila-tu ma kau pat Wp 193, Hpung hing
   
di ng hi erga ma yu
fvmal fa dain - fsn lu Da shan, i mang
© rat tp bar sa nga ui shan,
bang shame how ring ga
bette re le
 
i TS JY
a
 
 
 
 
 
 
 
323 LAMU DE 54 Ga
het ati 0 |
   
 
 
 
 
rN rE
ZR NW matin rng lw 2% Umm 0
Shame Yeow be mi um St mega eee
ee ————
pl f
V Er
LT = be
ah : En
 
 
Age ls Meds dpe mum ml Sag 17 sag
Ga nw pw lad Maw Sav gn we oh
Si pr sha kan ig dn ma ngs So sao ga 20 58 0
pet
F
 
 
 
 
 
 
 
 
Mun mi, sen nf 41 fama sa Ya shane awk za ningngal;
Neal Wap 1a 52 shi nganaw , Ya nangkam lang sh Me la 13
La" mu’ 3-53 ni yaa he run ho Fawikar wah Ha ora
 
 
  
wl wi, wn mi an Wanna Sg Poe mp
Mt sim, it py ming <hr ra, Kam shan 10 am sham 1.
On ug Ha 8 prs top Js Ma, Sa 83 - ga, Sa a. ga
.- ii.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
324 YESU A GA SADI
i ne or. Cla Hansen
ve re i
get ag fe
HD 3 am bn on 1 TE oy tn
2.Gurgau nang Mrumua magangyang, Na Jam shamal mt your va
yi ma - da 3 Jam Hen sya, eunioan iru inghil i
£60 ring. tsabirurgal prt a fg, Anh 2 mat ma mi
 
(4S de
Ga ningtsa na haw lam do, Neal gawrang hoe wi peu 1s
Nail Guwrang hoe naw woi pau na, Nga 8 ga gan ie dum la
Yes ga sa. dl baldum a Ngai gow ang foe pau na rv
Ga ea Kam ham I nmwlag, al gan ang ie voi py a.
 
   
 
 
GF ning (5 lama do du Wha Neal gan ang po wl pa ma
 
 
 
 
 
HINGYU DFM,
323 VRB wai
pec tei) on
CET ay PO
1 Ming-nu ca nga ma - iL Sha-rawrg amg let ka - SE
2wkan iw aw ng WL Na an - Gn sa
Su bek Row Ka 1a a Numanghpmg nr
Ka man tha kau tp nga Me a ma kau hep sx
 
 
 
 
       
Dal ni hinglnu de nl wa si Shaungra ha gu i
Hout Snanjong de rau ri we, Pat nawngma- kau ni sa
dang kau da na gran ri bang Jon mau up lu mang
Ba nl ne ta Men va nga Shag He gra ni Sa
toch: ol
 
   
Wand mon wom Wea one
 
 
 
 
 
 
 
 
326 NTA DE NIWA AL sora ashton.
orn a) ton
bit aad
     
HT ra ol Jenene, fam my me ge rw 8.08 mug Ul a
Za coal dan mu sa anna fee mE macs Tngam MB 1
5 Nga 50 am pas Vs + su, Hoa lam mamung wel 1, gl ee a
Ae a dv Ns Ie eas 5 fo Noe 3m a
 
 
Vat he, Ng an, gn rng . tags Ho si i ni Cem
a reo en Yo sud wa
  
 
Ere
 
 
 
 
     
  
327 JAWNG DINGSHAWN SHANG Al
 
     
   
mg ne lng up si N Fmb uaiks ol
13 hpungsingang ia, Dingre rang he rau ngs,
dol arg naw ku ai, Ju bok Sha ni hoa fam ma - dun
ngita kam shaman nga mu ca, Tsaw-ra yl hi shangang
 
 
 
  
  
   
 
 
 
ee ed dg]
Stivggyin ate shang 31 naw - ku, Wirg-nu hpe hap a 0.
Summing mt hoe da jong, Totnaumg sharing da ya
How 3 zn mit ka FT yak fi hp fw ma, n- gin
Gulp yin mung-fan Hung ll ma- ba, Sha wal law 1. n -lag.
 
 
ph
 
 
Tew
328 YAWN HKYEN N NGA
fre 2p hs
FT
2¥elauma a stam Dum yng pg lw pw we
Jia mugmu si ming Ma Nes Si me shen - lang
4La mu mang hoe noel mys, Shaweg ce ng tm naa.
sla. a do ngs va, 0a B= G ming al
erp LSE
Bot ne le 6, do tg mn te Jog a aw lg.
Di gin warg om Wevmpr bp, Shun rgdavn bt ng.
5 an-mad Ha npr of Badawmg, Ya mug nga dum ngalnprng.
sum pang 1+ she ch Ta yi Ka-30 Grom nga Te
Fat ng vawng hve do va Wem mao Bs
3 et Sas =
Tew hum si - mu ning tsa, Yon hkyen hpa mung n nga.
 
 
 
329  NINGTSA NA EDIN MUNG
Mock thre) oa Lash naw,
dade ety
re
ZNigia 12 E- dn Na shang jnggan My aK ai mung ta ©
50a mang Ha shang a 1 yang chy pate su Gawd © i a1
    
 
lawman; Chyolpra 3 Ka i Wo mung hia
yang Stone ve wa i ng
rt PE
cima ni He hhum ra ra ting-tsa ma E-dn
10 ing i nga mo 4 re Neg 52 na
 
 
 
 
 
 
330 DAI LAIKA HTA NYE MYING LAWM SaN
(nner ter) Sara Damau Naw
st Astizs 13) eas eto 0
 
 
 
1.500. gan 131 Kau da ls, Gumhpraw my n awng ng;
2g ma. a law lan 0gaL He T+ Dr zoNn 4a
Dal chyoipra 3 ma-rp hs Men ou 8
 
       
Mung-dan shawng tam na, Dai -ta de sheng wa; ihangdan lai- ka
mung, ra 35d gow. Nye ma-t ram al law; Nang nal pe ja
Pra ma-sha maa, Hpun pang Fors hpun rs; Da a cht nga
 
Stabe 13 Np 3ming va gw i Ka wn a sai eng nga i7
Va a Ga DAIS - 1 feng ng nga, Na YASK hiyeng ga 1 mur,
i a
 
 
areas: so tn dn pbs
Hyon zawn raw mat ra. Mungdania a hi, ang nye 3 ming pe
Nn 3mying awtg ngaria.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
YERUSALEM PYAW Al MARE
331 Cerca my gy home
LY - ru-sa- lompiaw si maw, La. mu ing ss do nga Ryo
2M a bunghunachingstingharg A. hil song chyna i: Ja nap
3Dal po Kara ngs al ma ra Ban al ing hoi hum; Nvioya
&Tsawm um E- dimang dn NG, Ru yok yeunhigan na: Ngai ow
Tr a a oo
SLL BEE
| zuphpawngbra 1 - hye, yang Ga- a me lung?
hum a Ning: 1 Nang aw da maya
  
 
 
 
 
 
 
 
z =
aban du Ranga 13, Ka bim na, yrs ga Nye mtu sa a
332 ANTE JIT VA IKNEN YANG
EAI SLA
 
 
1.40 - Hoyt yawntkyun Hun, Si va 1a tp Heap [acum
Nag lingyin ma + Shamu a, Avie zn yavabigen eum ai,
Na. sa Mow ya ra lamNagwudsng he © si bam,
hye ma n+ lng damarg kf yt ry bw 0 shang
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
Nf ean ho ha, Ye ou
Jnghku lp ma kau hip nga. Yo 5
Lup'ung hu ba ang aw nga, Ye - su
Se wpe ls ba
    
PRAT HIUM WA NGA
tone rari
hii rere =
NIE. Sl
Ttnre do lm 80 ow a Ma 3 am faery 8
 
3a. mi Ka senghn
 
TS dave itn rm Yoo als 0
es
 
SEE FF
[6% == Freel
Tr 2
ang hs Igo. Lis ma lv in © prea ni fu pu rampon zon
yon, Togs iv a gs lu Ios ch 1,
WTS toe rug i ain meg hese
ile
Sting a sharyovp a 0 3 tu Hina n ga aed ign vat,
Lip Sng hs argos, Sof shar mg gan Koda 1 an blu
3 -i im ai a, Ye Sun pn ho, Klan in pine.
spe a Free
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
334 LUT IKAWM Al MANAM Wa NGAT RAT
 
4 Ah
% Hog
10mg el 30 ng vs cm 2s Wawa yaw 1 bur sh Fp 4 chi
mg ng resi 1 on Hn ng 87 1 1 Wis + cn
FN Er A
 
  
 
 
 
; 5 ers ee
on of uE sn me rt ng 52 wn ka eg ua og en,
Bani ps Pe ages VATA Ko pe gon on
Na Mam pw own nol sp Ra Gn ge oh in
pe EE TE
 
 
 
 
JERR. 5 SN Ma
ay
hl rae
 
 
§ Toad
15: hi tibia fn 98. ie ot
Ty vr pr
Nee su lp bi pal dirg-ss ng oer Du pn og pre bu i en
 
 
 
B= bE Terr
335 KARAL NANG HIE NGA U GA
Leb eur 3 nd hs engi ma Bas
5 30h bai un 0 1d ir MgB a rd ge 1
£ dna ba bum ap ten di hry Non cn Ka -ra a a
0 a ur pa er 6 Bs Nag nar Bn So
Praag ts tty
 
 
5
7 Sree
A] ¥ Seg
LE
Ge lam campru ang, Sh aE pan ee ben
Kgs 4 1 Mo 10S kg 1 is 1
oor PI se Ee
;
wn mp bo bad ba Ses sae bt bib
Hon pea baits kb,
 
 
  
    
   
 
   
> = ato
ng ev, i ps kde
appar
Fr Lien
 
 
 
 
336 ANHTF HKA DE ZIDHPAWNG NA ToC
 
   
amu ka so how 5, aw Ken ws tng nya a
2 Cuntpraw za adong i Ha 7a Gal Ka-rim 1 bau de aw
Son Wha ger nd ya, An He If your ie tn
Lol ig an Ha da du. Lol hing maha hig
   
INEIEE IEEE IIAS,)
[ods SHEET
 
Sin a Wu a tha degow, An Ho yawn uphpaung 3a 1
Bo i ying Bt nag bb i, Hesum ete pd haw 13 on
Chel an ha hos Hos I fr, Hpun pang Jammu ye 1a
Lok ning nme 3, chen An Hn 40 1 5
| cp rs 32D
  
 
 
 
 
337 YESU MAKAWP MAGA NA
AY a 0108 Harwon.
 
 
 
 
10a ga a sak Ber waNmegha s bia-leng ki-bwng,
2 utsang his nal foe ha. dum yang Va 1-2 va 1a gu aw,
Nat quel ga pa | daw nga Hyon og na maw ma yang
Shing ai nga wadang qn pl, Kyi dt am sha. hic sha
ee eae re
ret
   
   
Him Ka. ai Wa 13 Shing -nip hts, Shang raung 15, Shi kw 193 hprawng
Tiaw 1a my Hlsh 1g8 hp gang, Pan in daungga-loi 1 ovr
Stoi pa yawnghos ye Kara Wa Mi ka - Ja ai he bd bang
Yer su gaw il he pautinngs, Si ka sha pe shi ma - ga
     
   
Shige rgal hoe’ pata 1a tango
oguitpe pana, pau mo-vp wang
a peep eee
 
     
Sho pan Hour sx Sh bo’ Sn’ ow shing
TR
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
338  LAHTA TANG LAMU KASA NT
Cots om the rf gor) Sara Lama sar
TA FOR EI oe
Brg pidfebons
TE Dm Eh I
LL rr BLT
Ft
—
    
   
 
  
   
a
A il TE ITI
Stew RSLS
Roma Tem mo Bw he mom
PEAR eT
Etat =
===
6 a =
J
Wom Mol km-h wo milf ones wo og
Si sha-gn me note ow Sa moo
Wig-mi Wa dom Wm Sa mw hg
 
 
Sana lo = Haw - ham ning - FER sha sal
Sim kgs Hew fam nino ten sa nds
Sime ko ga Mw Ham ning ne she oe mL
Sana ki ga Hw ohm ning nen she nad sal
Ss
Swi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
=
339 NDAI NYE WA A MUNGDAN
an is [—
ay TRIE In
5 5
10H mye Wa a mung-din, NGI naw ma-dal nga yang Hea
10d me Wa 3 mung.den La - mu pyen u manawa
 
 
Dd nye Na a mumg-dee, Tut rag ngs a. dm gs Shit
~ . :
> eee
 
     
ER
LT
10m Mow puta pn so, Sh pe Ja-has Rng-dn,
To iam mn rm Sh ne ap hg 3
—— -
=
Waa mung dar, Lung-knng 1a - ma, pen bs, Hea
on, Hol sar, O py dik hum, Tt
Va s mung dan Wa. fm co-sa ma isan Shu
wipe
or =r
C= ee
¢ Fem t+
rag + ang bps oan tan ca. Nas sok + co team a
Pa la yang kaw shi ham du Gh ga fp mga ns I.
Flam Ye i on 10 mg ro 1
pf ’
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
340  HKAUNA ANHTE NTAI GA al
Octo te sic snd oc
 
  
2A nl Kaj maatps, Ka ra we han tan da, amr sha
Ia A sak sha pa ma - to, Mam hi mam
Ey rer
Woe 6 ga, Kaori Wa a. sak da, ems - san she gin
Bash low a She.gan ni mungnol La: ru sh pu ma
dan, dum gz 1, Nang Pe shawn Wo- 4, An <i ow 5 Kum
v- = -
ug. Jin wl pe ang ho Bh L a 2 =
dat 3 shat show 3, Da Wa nga an: in hp, Sha
ogi Sa Va, ooh, dor
‘
CT >
F— =
      
 
 
        
  
 
mpd mj
 shagu bau a. Chyels hum ha yung ga Ka-ral Wa sha Jaw 3,
pashan gn
 
 
 
 
 
 
 
Es CW
341 JA KAP Al YERUSALEM
en he sie Sars Robert
| lh Wo che to br
22m on - shakum bo Sha-lawlngden Ga
5.00. tagpnanangang nga 3. Nirg-lw al 0 J - ha
spree pera
ht
’ ===]
EEE RE
Neng too gs mt dn yor, My ing ng,
bn Rudigtid gd uli lh
og me se os he ta oh
WA rer FEE
© Ane ing - nga nga na mat KG - beim fa - bra hing -lan,
He du Hiab rau nga, Shani 3 ting-Noi py,
Velo voi wa ma-jow giwNng-lew aim ma hin,
Serer frbEs
fs
So gu npingsta hac ba Tak Sewn a nga al aw:
By mun tna nba pm ama pyam ru
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
=
 
342 VESU A MAUMWI
Tame hess of ons) Mama Smin.
A ee i
2¥a- su a lm yamg ial dan mu Ro yak ga do ang sharing.
5.¥6 su 2 lam young HAS dan mu, W-cng fon dabieum a 1
cro; Ye su 8 lamya He da, Tom 4 ob se
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
Tia
Mamwiyonng ia paws a, Nos nachying na ma - yu be
Lu sha. gam 16 a - ‘yu hoy nga, Gunga af at sis dang
eo a arg ds Hoan pgaong 10s bpdng re ws sa:
  
i
Sra te Fram an te Gand te of ne
 
Sum om Ta rt Sal tom ¢ angen I
Gam 1 mg de ower. Mac ho on sho)
Bi ram 5 i, Wot TM G1
Te Nee
rt er
aN
 
ota
reel bead
Mangan ma-sha ka - ou nga mu, ipa mang ga-kl kum
Mung-dn ahi ga bps hkl din 198 Kal va 8 -mu shi gun hoa.
Vols Wa. di kanshm ai nL Tenglorg ka: Ja sal cye I.
itty pr pti
= F
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
343 JAHIUM DU HKRA MADU E
Tr aey
Art sary a0. Soe Sma tow
ra mee St
10a bum do boa To duo Nos rang hoo daw ju nar
203 munghan ga Ho seg i Gung-bu si om ngs mu
3 Nang kaw han ong 51 yaung srw, Na puna hing han pe
Naa a gu hang mu yang, Ng Hep 13 <M Han n
   
 
 
 
 
 
 
 
Pit
? ?
dy
dm am Ll
Roi do nga Mo 3 oni sha Nang nga ma dum ma:
Tang nga s sham do Na choo je We di;
WA Ng a am he Nga han me mk ma ds
IT + 1
Mag ne maga Ge manga hk shar n-ne,
Hoenn me mut msn Na Shng-gan de mura ari nas,
Jo hum di Hos a. & 6 gal ning hpe dawn - na,
Pt wp ngs boo sha daw Io Bu sn wel Is nna,
Er
Hang nga hoe vel dun la yong, Nal lam © - dam
Ta” ng a Ja We Non bn a an a
Mo og Mku wn Myo han mo Na chou BM bug ya
We Moe bd Jigh os Lom do wei lig a
 
 
 
 
 
  
     
   
   
 
 
   
 
   
   
       
   
 
 
344 CHYEJU
1. Gon hum oi Kn <r Kasaots Mu best asm avn am
2. Dipmg singh bi ho mio a, Ngo sh bpe nul 1a
3M i bam ai bum ingen, Sh ma kan ¢ gal tap nga,
Nam on vgal nea ma yu, Na mau hn ma gum aw
  
 
 
  
 
 
H Ft
Si cabum nifg- te dow, Nee 3 myicniot Bn Ks <a
Sumsing mn vig - sen ngot va, Nawku mit bengal ma nai.
Nu Hoi tu my man aga ma, Noe Hye la Mada neal no.
Na bam al bum pungding, Prat ing +54 ma mm Ups Dei.
FREE PE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
345 KARAT KASANG A HKA NU
 
A ==
An heKa-3 mae Ka «tn lvl of bha Io -ngel i ng
2 guia hia a Cry Lai ke, Ante am shim po ot 13
Ranga I a jg, Dm © ga ed ng A
24, fpr pe
SAE
§ Dr 0 st ibn a 51 bn 3 ioc raw 0”
Te sings row yw 18. Iw, Da dh 3 aig bi [a
Vania de rg so vn
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ptr epee Lim
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
NGWI PYAW Al HPANG DE PRAT
346
Lape =F
Lam te gma io ng gi 6 4 yg go
20. re tsaum af Ngan © an -Ho gas Hioahirang a ma hewn fia
THawoingtse na fsw- 1a Hum oa, hkng 3a sa baum
Hig Bri ”
 
     
    
  
a LE a
own low, Hil 1 Ba sl yownricen sl naga, Pat ngs in.
mga ta ra Sh santa al sumaung my aba, An ie hp rst
I a
 
 
 
maw a fng ce Ngwipyaw na hang de prt,
Hem 6. bu ma Novprauna pang prt
ws mm yh 0d,
Ee
ee wife
eg
 
 
 
 
 
] rm cam ~
ee =
3 abe
 
HKVE LA MADU SHANG U GA
hrs sng theory Sura Sam wa.
TInt, eo
2% cinta vos, Sone
550 wer ng
  
 
  
Rr rrr ee it
IT Te
[fie ATTY
Yaw vets wo Soh 0 7 Pl LL
[risiaden papell al nn ai
re ny ww bm
Mung ai ok ng bre. J 290i
Bhp ert ie dry
 
 
Sin ly ya ay yao Gries oa sagan, Ks - 0
Na gibi acid Ja 1 yt eS nan ada, Pa tm
Chinguatom o shi ap ga Na a - 5 mit gr pt ma Gi 8
Na tak cn a Dron 3 3 1, 1
A. ERE Sss SSeS
SEL
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
  
  
 
Wa Kos Yo -m Sou
Haanng bre roun tan, Faw
mpngivgsang tng ga. Sheng Cow
2 drag du shor, Ya saan a
Shaan, haunt, Shan, smn 3 0
Pa
HE
 
348 SHANA AKYU 1IPYI
i sie i ety bog) Orta ansan
Pi vais ol
      
 
    
 
 
3 T
196 su © soon shoman gow, Yup va rig dn Me bpe ye:
20s Ja- sani sn let gp da Nang yang Bet na 1 nga;
3 Nangge-lo Bi-ba_n hum nga, Neng tt rawngbav sin Jo _1oi
Dua ¢ nian vo Jorg Tap 1s na bn
  
  
  
 
Sut not yung oho sem kau ga, Hong ky a. sha G300
Jang ga +10 MK 13 0 cum nga, Kangut nawngbuw sh srl
To als Nn ler gup Gs Nang ni yang tna n nga.
Mow + ong na, 8k” re gt
effi pt Ef
340 | SAMA DE JAN GARAIN DU TO
nL ora
 
 
ee,
utr
I 0d
A RE Sn we
Sa Me bs
FFE SEE = =]
¢
     
 
 
  
 
 
 
== 3
Shr ter yon ta os gu, + 1 mith rg a a
lm mt ra To 18 Nar or 1, ae om gn
or tam oe a 7 arate Ou porgtys bo a
 
Tosa a iy. oy go fr 8 on
pre snip frog mo
Go Tah wae Nara ny yr on -
ta
2
 
 
 
LATA KAMAN Wh Na A kat
350 (Must 1 gs, and empty hand’). Sara Seng Li.
    
Hil shing sl has mot wa yong, Hye du kw bps Wo shang?
2¥a dtm oga pa n tang rs Wyola. du nga hpe hieang
SLs mat sa mng- Hoi a Mynghya Ba sha-balls two
= Ein
ber .
% e ee
4 maegan 22 nog 0 tod tp bye on 0
pple a Ma pan lngyang, Yan al my nga hpe naw dong
Pratdngsa roa sil pe jaw 1a. SH 3 pang be nawng he na
Si night ga- ral nu yang. Lam cam ri fe naw Inu gang.
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
to ew ig?
.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
NA LUSHA TK TA SHAYAWNG U
351 Cty stan ora Sars Leni:
Feb, JERE FA
ba shayaung u, Su aw n= nm
shi Yn man Bh
i gong, St gan wow
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
(fe
   
Tanna na ong bu Bhp
ring, Hip ga-ran 0
en 5 Thin. gu ion ma
 
      
 
 
 
 
 
 
 
 
 
352 VESU BAI YU Wa NA RAT
ems 1s om) Mars nga
      
     
    
  
 
   
    
¥
£196 su tai sa ma sing nga ys mab, SI ssl Mohiang Bi
IM nm tS no 4 nowt Shen sw ah
5 Chylpal Wpowe na Yo-su bel, Ga ringisa © py g3
Yo wu i ca machi mung ga tng nga, Shi Ba Bh 4 do
 
 
- & 5
i ae
we ns a uronic au a sto bd i a 2 1
bans reads 3. Te a er 58 10 4
i a Yoana Yet bt
i i La ma CHB IN BTos i 8 1 1.
5 oy
 
 
fas
Yesu boi 8 75, Ye-su bi 52 72 You bal sa 1a
Sites a
 
 
 
 
 
353 HTAWM HPANG PRAT
reat mat Pe
 
kao 9 Wan 1 - ean i Han ping i, Farg na orl
Za suri nga dem Hawn ny pl ng 1 or,
3Ye su 8 km Ang aan 5a Hisar hyn rl ans 1 i,
 
Yu tokning-an Hii met 4a ga, Hann bang pe, Fang na ak
Hoa fa i lam ho mafia 1a, Hun Hoang pra Fparg ma pt
Sab fanmsu an qup 0 69, Hn berg pt pang ra al
  
Sr Tree,
HA Ga lam rum ma we na Hen poi de cary 3 stab
Cing- 301 198 m3- awn ga ga Nw pjaw a Zo un tomo,
Hang aye bla wa Gea Sh kaw a nun ml Tac on
Er
B45 bid
How mg sen ha-pya lu ne Haan toa pal pang na pot
30 Ne rau ut naung nga an Ham borg fal ther na pak
pute p pr Pagid o St
 
 
 
 
 
 
 
 
KARAT KASANG AMU GUN MU
354 NEA on rn
   
 
   
LS ml wom det ow ma mm oan
Tite ¥ thin 8, Lu a oe or eo Tb 3
SI ra a dete a ee ma hg
TS pimpin be Gam far
 
 
EERE EE EL Ee
 
 
 
 
 
 
 
: Pr
RE Re ee
"a lm, whe bk wg ws 3p tee 3a - dat Sh BR - gw
Las
Sia an te lv bow wo muwma a - ba debe
 
Wh dn Ve Wt 8 3m oem btn on
rng tun bu, doe a ba ning oa Faw Gin ra pa
sh la tao Hea el Lan nag ag gam thom 4 ye
uaa el lay mee bn bay
 
    
  
   
a Ga Bg li,
sees Ga hej ng 1s
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
=
na. Wooo We oe oo ge
a ma
  
355 IINGHPAW LATKS
ER =
Tb rm ow dg Do. Wg shan by 1a 2 3
I pm Shana a
FR tee i aT
mica Ta a ab
   
  
   
  
   
  
  
  
 
W me-humg a chyoi n bug Sho Bika Asha
Lika malo sau Ka boraw Wc Ba la ne mals lw
Dai gaw nga mal ing Ppang ta, Mla-an sn hum me sal
Teauhun 3 Kai ba she, Nan he bos ogy na rio
Se
W mabimg 3 chin ng Suh oa en
Go mv bp, 0 aa mi a
Su gow ron i ir arg, Maton 3 none ma
Tem fm ® Ka ae, Nan tea a a
SELF FE
 
    
 
 
   
   
 
 
 
 
 
356 MOI NA MAUMWI HKAI DAN B!
[6d =p ve
rE
 
 
 
 
 
   
hpung hing kang hs sh teaw-ra lm si dn, Ns bp ten dan ai
Bye la 8 lam Ka al Kyeang Jou 5 Long Ia king um
18 yu bok ya gga sn 1g Vanneys ambbeun,
8? PEE :
Sree igh TT Tel
nv ga bo i in ya, Nos go gg on Ho. it youn,
Too. a wan ma lap nog, Jo hw a Het 3m 7
ning natn mya yng Tt mau mn -
 
   
  
 
      
    
 
obs” Bw
Jan jn ying oi va 5 Moi na rami 6, Mi 1a me
Hes ho tm dn +o
  
limi bial dine, Ve-su a tsaw- ra lem.
EE
 
prety
 
 
 
Twn
357 VES SHAGA NGA
Ts asa
5 ph
i Ye ep
    
ara go nga, Si ga fps ya me da
SNCs ome o mithet No yi ngam do nasi shan
 
 
Mong ls ing ogy Han ma wi Tr Gin na ra yang ra i
Hon ban hpogo li lu ra, SU ac mu de lu gst
Rif 6m bung- i gin ten up Nis, Mong nga be hp han nang,
 
   
wow weg tang ue rel hoe sha-
Vesushagangs 0 You sh-ga nga arate naibps shee, sh. 5
5 88 50 epee ou J
mung s1a-ga tan Kang now Har ya na?
Tenggara manpage,
Shh EE
 
  
 
 
 
 
358 DAI NI KAVIN Wa RING NGAI
(mi Sassi,
rE
EE ree
¢ 7 TITER
S81 a a gp, TE ho, Vk 4 sn
ya, pr po Wm Tn Bae a
    
 
Gertie th > GEES :
Nae a baa th 50 Sans, 0 Rag cog
A
5 t= 3
? won
WA BAU SIN
care torme:
359
FE ts de
Z 1 H- qun ht pyaw Nita bau sn, bung aun mys ska grup fn.
PEED Lang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ls gow Mhamzawn mp pit i a,
Sree
Ee
360 LU MALU AF YA
TALE
 
 
 
 
 
 
 
   
LY SC mngkawbknsa ns Li a-a me bes yn
2.Tawnghan my te gal 55 gaga, a man e 3 - by naw hoy
2.Cing-he pyaw al am nl au
Egehcangle Na. du 3.
>: sti Erg een,
Ye-su e rgalhpeiap la Hye fa lam ma-dun ya mit
Chyoipra we-ny nga ang ya, Nanghpsya Jaw 1a nal kam.
SHI grauttumbumtga lu ls nga, Chye hu cum my He sha- kav,
 
 
   
 
[ise = ; =
ang ba ng hn ra, wt 30 ya
arg nathan, Luma: ap a;
   
 
 
 
361 MUNGKAN A NHTOI
ee works Sa
+ Sum ai
28m aha gu ks - bu
2 Team bum i Kor
“hg prov ou hee 8
  
2
 
ng. nn Waunlam 136 3 nga Yo - su ung-an 3 ig ha
Sum sing ta ne gun low, Ye - su ung kan 3 nrg in.
Wa ni Ma. na hawi-hKam va, Te su ng Kah 3 nigh,
Hol w kang jn pe a gs Ye: su mung-ke + mig
a EE
etree tr rng
EEFPRSEE EEE ESE
haga «Maw a G8 a Shani sham me
=] 7
 
 
 
 
 
 
 
   
Gopi 8 bol Yow ming-kan a ning . BL
 
 
 
 
 
 
 
362 NVEKYUHPYI GA HPE
 
Gorge 7150
 
 
 
 
      
 
 
 
HPANG Sars Hanson.
amis on Bn 700
 
Jawa Amen
 
364 SHAT SHA nae HPAL GA
 
 
= S ==
aon Wag ha ta, gs wg te BL bm a,
peep Latte
Rf
oa ma shat wm
Efren
  
 
365 HKUNGRAN YANG NA MATU  swasemgts
Pe = ~ 5
bee EE
5 Mud an mang nnd ag, Tow a he Bannan
4 Shing uw pn eS a ban do Re
lea
[4=iti== ES ss ESS
Sp 0 He Brg bo Hos Ka- cu Veen be dy
Seg rt Ss br avrg rl yn 4 nt
Sms vn na. 6 3. Monger
im wy a i.) md 1 anda
 
 
? =
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
im
366 KUNG RANGE oot ren.
= Fi id
 
 
 
 
 
 
 
   
 
   
Sam mere a Yeu gms Hangran po his lake ngs:
la ning- pn Wa shi num tngaon Yo su sho.mea us
Lidwe ju Bw himonps ka. bs Shan gow ba kb ma a
LA Ck fw 5 tawera Madu Da nl mang nang rau ngs
Shaw Edn ws nom yin lasewn Da i ming nang ri nga
Changing man sm. Me ya na chev hori a
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
$i f S11 13 sad
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
on sing ut te gn TL ve 3 ne
a Term amy? Tg
Ni on a oe tn
he on
Soe ot Tel eS a on hy
Ta a Se Te a
Lote
= Eth sem
367 WANG ALUM
(les be the the that buds) oe Ren:
ead, ere
< . 3 “ iE 3 .
MOU IO, Cr
a
5 Tsnyam an ho aa Noun, UL pe 90 be Shiga Sha.
Anh bia ba wa yang. Wt koa machi tga gs Ral
 
 
 
 
nan mt Ho had baw-ra Kaori my He bung la
Ppa, nang mit da bm No Kim sham lam nga dha nga.
@ da png ma-san a dum Hoopyang an hie him ru
Gm my jaung mata nga, Bai hum na my ma - da
eh
 
 
 
 
 
 
 
368 MA KAJ HPA DANG LU 12
rr
SE
AM - iw me let ogaw La- mu nkawhkam matt
Eisner amend
   
   
 
         
 
Wa kai gin eang wT Nang a bug-h mee gun i Gun
Wpolaring sheave hi ns Nang po prt tup mala Aga 1 Ma
png ak ma da yu lu, Chyna TG 1k nawng yu; He
TN on a
EE Eft 5
PES ESE
Gy SHE)
Wo wom gwd Gh om en Tee
Bouma mh W Gabon  ot
ve mi
nom
 
 
   
 
  
 
agi :
1 Hom Ws Ningaan, Che Ws Nigahyan, Dei i ra_myingniogsang oo gan:
Hiss lam air dil 0 - 5Namyharigsang range tan dx
Yo au Du 6 ng nn dol his Shahi ma. kam qumgun 1 ya
0 ng: ono vn. yh 1 fo
by realy
369 NAT HKYAWT YANG NA
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
; J |
Ltd
lets 7 VT tite
Yo 3 1a tpn shim db ne aw iran a ng
tng ir kr v8 GH OR TSN Tt HL
5 ves an Wo 12. Pt Rr, rE 7 a 38.
Nipyav munggan Gu wa bi Bia, Nang nan an Ho No au nga 3
 
  
370 NGWI PYAW NINGIA CHYING
Soma orale sim 0
; hy 5
+ : Es
tHe a Wa mi man Ha gw New paw nim
2SHaggyim ma | Shi ngs yawng dong ia Sw hie bung
BTR Em
Wah gem mbes SH jw oe
AA
BOSCSIET SN baw 3- cog anc man mew,
3 nga Sum. sng ming-dn ba. ha ni hs,
Woy om Kaw weeding sh bp Whe
nad BS du boo mung meg ding ly ne
.
 
     
        
   
Nog up chy Ju Me hier, Mog gup chye - Ju Ne ho,
SN tn tan fa th GH man man ol ka
Me yobs gu kaa ya, Nye yun an gun au ya.
SN nga hoe ys bing 55. S11 ngal Pps ye hg 5.
 
 
 
 
B74 ANHTE TUT YUP Na N Rar
(We shal sc, at ok fre) Sars Da Mw
Zr te an fs ng aga, do Jn team a namoan,
singe sup ha anche gow Tob tle og mn
 
 
Anis pang ga +o ka hs, Row Ja at Ha nium 13
Dif fa -fpyen Ha a Ka-shun RB, Anche myiram bien 1a on
dawn Me adden lo, Ye kw che Ju 3 ngs
 
 
 
  
12 aryng sng mammuk da a na 2a - br prang Ia yang sha-1a;
nu ha sh a lp Na gun Hosp et an Ne naw si nga;
Hawa dog.gm ngs ma- re Na. Si si aw gaff n shang
ptr re re pd
5 Si 2
Bim oro n -Hhap ga han 1a Hping ma-sha an ak ew.
Tawa mit ma du 1- ang Wp, Yawn Nye et an-ie kau ga
Da im du jing an Mer Na Dal n- & do liga hang.
‘ a Fires
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Er 5 feb
Ans yup ra wn al ra Houng site pr 1s
yg pf EERE
 
An e haurg ga-lo Rha brs, Raut [apa ia ur rar.
i i= HE
_ Tr  ——
ii ES I E
i SR 00
Jr ey LB
| SAr-Mo gw mo os Sh gw chcipm a Kao
AWodug ha fen da sha-lol Ya gan gut ai shi bun boi
SHeangde bi Ju va nem SA gow an - Hg hos voishawn
g =
beds pies diab pn
[= erin ni 70 vm vo vu tom
   
 
 
 
 
 
 
  
  
  
 
Nail lo oh sai me ou os a
Arbo a mae lw su tio I
Hawningss os ngs sal © hoe la
mahkavn, He lo hi ye Ye - su bye
Pepe
 
 
 
 
 
 
 
NING BAW HIUM BAVA
373 do a OY
 
tas St ioint 1361
Ger [ea
1. Ming sam rang Him ia -hkam, Nang pe sha-kawn ra lam,
2 Hum shan da- gaw mung - ga, Pe - ding nng-Hu hye ve,
§ Mng rum weg Gu BI wa Sk so Nam ya ma ngs
vamp Wad Kao. nL Maosm onl Um nga
, hm a hy om
  
   
 
  
     
 
    
   
    
   
  
 
=e
“Tau yam lw Shing kang rang Vie Ba lang, Hoan wa ning
Hoy po hap bi Nang bps kom ri sha men, Mung co Ww
Ning ow ox Che is nng-em pd Chel gaa
Mo sholawe; Kan sham 8 nin -lang, Gru hum ai
 
An
 
cing Wa gam, Chala Ka. ri Kasam up Mang mi law.
in sha.bran, Chyoips We. myi sn san yu wa Hm
mV de Te ew G0 neg
na wa Ti vga 19s 0 wg ung dovn,
 
 
 
ol
Crude. confi
374 YA JAN DU VIAT WA SAI
(how te do is Ove) oxo tanson
Ee He
10 nde ww Megs :
IVe. we Nba mV paw boa pu
Tou ma wn bcm wp Ne lem ka,
Chom do dng-Hol hin ame, Nea bd ran
F
 
  
      
 
Sh ming sisting
Na eha- mam ¥
    
Ae a 5.
Chapa
; 7 = Tem
375 SAGU REM YEHOWA F—.
LNG sau tps om va Kao, Nel a pe mung 1a <n
2S ol Ma-raw 3 sang ips, Nga Naum ting Bi 30 wa na
IN a ma tw shat tu ong, Gumelad ol mp mano ml 1g
ory pare Hes =
Nang ogo ru nganga maa. Neaifpa 1
Nyebawranmanhie chya ya 5 No a gam ut Ja brs nga al
eter
4 = = EE
Dingman (an 1a nga 1pe wl sa, Ng 3 Ma kau do wei 1 wa
Ha a sumdol his davkiraung a, Nos hpe sha-pymY Ya nga 1 Hv.
We rai sir md ag 55” 08 ge
bree
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
376 TSAWM AT RAT NI MLA HKRA
ES i
A Sh
pa we de he La 8
$line wrung 3D ve Dum cogs min ws Macs bo
Com mh ga bes fara ge
bre LES Torah
nde
An rp da Kesmg a len
br ies i Sh stave Io pede. Tam 5 4 eu 6 we Vi,
ah 0 dhe oe hy di.
lo aba em Madan a igen
sti fern anf
Rr 24
pps SEES EE Thr
377 TSAWRA HKUM TSUP
1. Toon ra bum tp 5 Wie Yo 2u Duo, Me tigarg
Hm up 8 - cok WH Kal Wa © mang nar, Sanam
en EA
Pre fy
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Vo £ Hf
man do hpi rom ga ga yang, Da ni Wumg-ran df numsha
Komgumgun Bi ya mi low, Re sang al hung lam hpa rung
dang dl a- ask jaw ya yong, Shan gown - dn ba
or agg —r
& =f 5 z SSL
Ho lo aha bps, Hum 1 chyo si foow- ra my few [aw bang.
n He he WE me da kt he king me gu lw
Va ai a. png ingang hs 42 nang gs 19 <n.
Tee
 
 
 
   
 
 
 
5s .
fod p=; Fr LA]
f Sa
878 ay. van sit
   
LDE ni xe
Zou nove
Sou wm ve
awe mi wim
ptf
is —
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Lam dam ss wa Mea New ham de
Cio pra biig-ma ka tn, Ve mu bpe maw
ae
Sh yen bem dang, Ya Gn sin mw
 
 
 
 
 
 
 
 
lide) ph
Ln tongs born 5,
Suen 4 eg Fp 2 edn cn ae ign
Fintan 45 Uhbdan pon Se Us 5 | 3 J nang
pre 33 shE- U5. Sh brung gal Nang aga pe bye Jn sa Wu dang
Ha gla, cu, 5 He, Teves um ange Wa is i ye
ew ae Be oo a ot
ow = Tre
beer te
} l pe
wa a 0 Mags a hd oe a, Sh imag nat
[leptin 1 te
Pop hat
rt
379 YESU HKRUNG NGA sur Lama sang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
  
ak sg, 8 54 a bo, Koplow 2 We fn tg,
 
 
tant a ung a
 
 
 
 
 
wm he
FHT
OF hn hig sas arg bon opm va 0, hi up pn
of
 
HF
  
  
   
  
 
 
nbn he vee ae
    
 
 
FEE
ir
 
 
 
 
 
380  MADU RA Al HKU LAJANG RIT
la Tancova wer Lod patDuL:
 
 
 
 
 
 
 
 
? ei
 
SMadu noi hha nga
robin}
 
nat Nang saw 12
 
=|
Mo. ra ai Wha nga hpe aongl Nya Hum my mang
ZWacdu ral Bo ngs mee lo umgl No law bn -wng
ang Nng.me ap a
a
 
 
 
 
 
 
 
 
 
PE
4 bs dq pels :
yawng sp ya n - gal; Me - dd s nang gaw di bu sa
eT ml ng No vr, mt tk
Vet on a grag, We ingen 0 ng
 
 
 
 
 
mann cai nl ap ya Noai pe ka-shin_ yang, yeni grap
 
 
 
 
 
ppp ee
 
 
 
 
 
 
 
 
 
a gw bogm og
ome de mm de
A tam cowry Wm 3 Ha -
Hsu loa dys sha 1g
ie get Nee hal -
¥ Sea
 
 
 
 
 
  
381 JAN MAU HTE SHAGUP YA
arr iin Tatts 6 mg
(Heme
How tng wag ta Ye - su dn - mau yang hte gw ya;
Tawra Meo du Te osu dan. mau yong be gun ye
ST nawng gin nga Ua du, Jn mau yang WE up Ja:
prEsS SSS EessS
   
 
 
 
 
 
 
   
Sim dng 1a di motion [on psn ka 3a 0 ng
Su bum nngmo Who. uu. 18 png singkng ps a
Na yomg a prs hn da sa hi hug dnl 100
EEE er Bey
 
 
 
 
 
We my ma an rhe 6 Som oma od bam
Wawra ka a ywmg ho SH oo me dn yo yar
 
 
 
 
   
 
woo fare ra Meda ve ea oe tin
Ror a tam | Shane Ou row a
Tower ts ed ova, ne i gy
  
 
 
Tw
   
382 YESU DI Wa NA NAW LA
Ce i Jos SwaLub
LB sa sl mung gaol mu wa gs now sla nga ngs:
200 ning-a 6 pyaw ol has Nga bam n ma bt
3Ma- du Ver ho bam ba ma, Hames shams 0 gn
 
 
    
bo i ai Wt ku dma Neght bn si way
Tein -yam sh dam sha 12 kw nga, Now! pa sha <a nga.
Mungdan de ngs pe mi va 1a, Pal Gp ban sa lum.
eos oso
 
   
Now le Yaosu du vn chu | Vous dh wane bo,
1, oat, ont,
Lely
Ear rr
 
 
 
 
 
 
 
 
383 NGAI HPE HKAP HKALUM LA AT
ar
rin Matt 1 wp me nn 3 aw
or a ne to
Lonmre 3 my
TF = 7 f
Nai ang le 13 1a Nava i law Ral-tin na 3 baw ra
Na saw ra nga pe ms gap ds; Aang 52 -dang kum pa
Hoita-brn a sha ra
v]
SET :
: KL
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
gov.
a1 mt nga bps wel 1s, ly ka Bu He nga shang wa Iu
aba nang nl Wp jaw Da ha oat top ka bu nai an.
de nga man mu ma da, Nyo mt mahicarang hos kungdaun na.
efter
PU
[yp LIT Feet
tn ie
pp
Dal uci zown nga an 33 1 na, Prt top af Kaw ng
ee :
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
NIT Wa, DUM NTA ——
384 ame, Sweet home) Tari
mie als
+ Hwhiam ua bing me is st su vn
2 Suman mung Pkaumcamying hd ba yok kum, Na wn team
SMungkan 0 - tm $10 © kenmig hpelh ken yang, No uum
flo
Copper =
 
 
 
 
 
 
Wl yng kad pw a Ma? Ral Un me nc ga
mi hp ch tu nang rga dum, Bu gan hing bu ni
R18 he ut navn ag durhorang, Ra tang yovnhlen tiga
 
ar py Na vs, dom ta pe nga grou tse
| maoany wa ng Pha, Hun bis naman yang nga ba ma ayo.
Rp um atm Ne, dum +2 dep. Iu ang dalyawng im
teres rE
T
be Ld oa] | =
=) eo a
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
385 "DI LU NA KUN" MADU SAN NGA
 
[Ee
10 1 oa aad aan sn, ant me 10 war pa han”
20a mys mo hp rag cum ni? Ving mings yl ne yang.
Hang my ingsin sia ying gow, Hye M- 40 hp dom © aw,
ADI na kan hinaw san ga, Pe pat 8 du hic,
Fe Et ATE
Nin jo Gn ning nga van “Si 5 cu bk ma Hoang Bhan
Vu bac dats ahi hum nu a, para di-ou de rau han;
Choirs we. mi wang foe pan na, Shia mung dan de du No:
Ga Te nswng na bl mo - ren. Kamsham lok han sacog - ren,
 
  
Vad n-gm jam Na town bm ta Han ss ga law
 
 
 
 
 
 
 
 
 
386 0 BETLENEM MARE KAJT
> Lic sem cf Babbar) Sars Law sang
 
1.0 Beton mae ae J Ko os ka tng sha ra
2Histy Ou wan shang a sa, Chinghlal Ma rl kaw nt;
5+ dosha a ga to hl, Mad + ba kame bps la Ix
a Be
 
 
 
Yop ma yp mse 8 ton ia, Sum-sing oha-gan_ Haw 13;
Wo Kaas Nl bau sit mau, Masha yup paw ton fa
Sunsngohyojs mn i wi Dng.be ga Hingis  @
tiosubts na yo-bakhEnk ki, Nang nan shan nga iE
pee HEE
 
 
 
 
 
[=e
 
    
 
 
—3—4—— Tf
Snmak nga af ha-mm, Da Ang hol an pu sa
Dif chy shangal ng al am Gintaung. nang, tun gurmbkaung
Yoo bak ringain am awn si, Yawnghis nan nm:
oH we kw wee
5 5s
1 =
 
 
 
 
 
 
eg 7 ¥
Wi nada “dha bo balm Da mwa Si
A op nang nya ngs mug, Tao Hum Ks
oft nam nga a1 Mra wang she, Tamia Hi tw sha -
Stang dn - He 3 baw kaa Mad E-ma-au oa
 
 
 
 
 
 
 
 
 
387 MADU HPANG MAGA DE
mm wi
 
pn ed tg kn a gn gn
© hes pean a so, a mn vg, 05 + ah
Slo ng ne Toe mae lB gene 1
splits crreena ie,
6 Tian ee
Kah et oc 7 Won pres ae dra sk Ho Be
Tino be sd Mma soo nia ewer om a
Wi 4s he Kgs sn jam be den He
 
 
 
 
dad bang maga de a dy ne DG Ne he ju he
Sam da dwn m4 na Nog nome
Mastpatie 4 un Hy nie pe shal Da 1 aw ka b0 kL
 
 
 
 
 
Adbiliani SEH
= alee
 
15 oA nl ports to rs om i
Lmtd
AR matpang bh, Hey bp, mg Aa he na 4 1a
s . o
= TE
Pid
 
 
 
388 YESU WUDANG MAKAU E
oareat te Cos oe
an via ws seen
     
 
LYe-si wiedang ma-kan e Yast sap ma cu i ng;
2 Wudmngwo ra maga do Shingalp ding gan ma. 2;
SS a wedamg note 6 Kemstam al oyit he ve
pe Wo Noe marsh Cr no
ppriereery Trier
Nirg-sin sn of nn kab Damn 51m
Nr TST i am 1 we Mam emg ld a og
nN man jan mah nom din ma ha-mm
OEE Li
La on dh nn dae Yue
Ri im fn ns Ye ng
Son essen or va hr, Vira korn du 1
inti eels
5 z Ne
tis Tr, 1
Tow ra an be ta ra amo, Mkrum nga fa 1a ng |
| Dui fan ia na nga pe Wye ly SH dang hia SF va.
Ne su tw ru af lam maukpa, Ngai ie n - gig nga 3.
a-ak, Wo - dang, me mkt maka.
    
 
 
    
 
 
 
 
 
  
 
 
 
EER
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
389 NGAI [ENG MAN RA
 
  
$i eer
wa We hen a a nga age
shag Chm Lue ngs bra a
Dg bet == =
 
25h
 
 
I
Noi jw a del me meh me no sam
Sis mnge ga Me nl sa. hom
err
Fee
Wai som wg Sg 1 ngs,
repent gli SV ANA il.
Wed Moms dm he ma Bl mee de
Sf fpp
a td pala
a-mg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
390 RENG IITUM KUMHPA MADU HPE JAW U
(Geyer bot tobe sr) Sora Lams Sa.
[bts yore A
+ Renghiambum Fpa Nad hoo aw, Prt naw ram yang na _a- sam;
2 Reng tambon oa lf: po Jv, Yaunghta Sti hee gu sharanng:
Amin 7 by ef. us ge
 
 
 
 
;
(Fre
 
la my mara yavea Mo 3p va, Tong mn af Gr
 
tm hi
My ma sin 1-fg 9 v0 USN ma-gamningseng rab
ry
3. sh sundem pe hkeangna SH Hhum pe ran fw nai
sa aap’ 88 aan.
   
 
 
EE == siz
Hye 1a ai Hing pe ya nang 1, Teng man am sat na Sang
Hotes oh nan basi ta ya, Mtuibgn sha-la am hi |
Shi po jon im bai lu Ia na, SH Kasha hoe py da ya
Nang ian bys hor 08 ngs. Suman mmgan bos da 3%
 
 
   
 
sp
oo on tum sn 9 0 Ka ve, am angen
fii dug ge pnd iin
ransom mesg me 3 opin 4
ae
Pie pb =a = e
Ge rt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
391 TSAWRA DINGHKU
Ce eas)
mL
Tew rs dng tke hi
STemira me he Spies hat nga, Team dng hu his
ETE
7 =
ots immer dl
NW n-daweg my nae Tika dng. he a
Ga dng Gower mk Me Np, Tew dng: teu ha
 
 
 
 
 
 
 
rE
 
 
 
 
 
 
 
 
Simos a dl Kaur, Mel sum man yong bra
Sin Jal a lu ngs s Nem pen pu zen mc he oo
Ka bimisoum a mu ka - tM. have ngs lt prawnga:
ETE. es Lok dp
freee
Lo Loma 10 5 12 dra
nw pyaw sk bla m Teow-m ding.ha hs
Vowgpiae bt ma. 6 ssl Tawra dng-ha ho.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
eres
Teen A ds a Ty ov eg
|: PE _e v
= T
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
BoB Ten dete Ma Ao men
se Ee
 
 
 
 
 
392 NINGSEN SHARAWT
Stn 150 sin ct ram
   
Hing. sen shaw Fa i gurviont, Yo Kow 1-1 monghon nga py
ra
5.5 cunhpul lsh aml zoun, Ax Hs nan mung shares han nang
Pact igh, u 8 we hie a nga yung of am dong a ro
 
Wo dupa dng 10.55. Fk ng vp arg
Boman o 1am oes po rue
tao aw ong ms yt fu 5 Co rm dn.
Ran 5 ok og oS oe 1 mgr.
 
 
 
 
  
  
 
wan
393 HKRISTU NI DU NA SHARA
5 a
beer eerrleie ry
110 ct rm meg oS 0 ne 3 rg
Ln
ER LER
 
 
 
Dal ying © shaoro ls -jang 1a Yo-su qaw shawigva nga =.
Moai ban 3a ns dai ja rung Ha Prtdagsa paw lel ngal ga
J
Hhyerhring la houmai ni yswngzaw, 16 - 2 a Fa - dong nng-lan,
20" un ching he 1 hoa ya 3. Ka bu nan
 
He shang wa
   
 
Hi ba dolla on sa HG ba du aw bas
How Yowdanbha wo 1a ica co, Ngwpyam 3 Edn sun 6
  
= 5
falar
Wi by ni dai kw bm sa fang mug bin moh
Toi toms G1 nen ta mung Na feng ban sa
   
 
 
a
 
ST
|
394 commu AN SAMU
ried +
Lome dom 3 4 so mu oman bo, mathew
Zlingian go son Beau a pu An i yong hoe ba 30 03
ham mae oa a ma ow Sa mm dm mam
dd a fw hs mma 0
i {—
fa bu 3 ha Nan dim ha ma-tawnd si
tem Bg rg sal Er He gwen 83
Wagin na 1 Haru n he, Dal Ma au Gn
Neng erga na maha mala ml
prep it pe
An Me ra si bm se gute Kami am rs
Shamash cs ar Minghyang. Di hang mam 1 Wu ans,
Tog ven hs 1a kau 1a 1, Mam Gow a 3 dum iso
od amie mmo ted by
ET
PERRET !
 
   
   
 
 
 
 
 
 
   
   
 
  
Si a hinge de sheng mu. Mam dan la Sal, mahbown mu
Wana - du 3 che ju jw Mee ac Js nga Ug Bw
ee
Nam sm to an Ga Wan Io 0-13 0035
 
  
 
  
 
 
 
395 NGAI HPE HKAP LA ao
   
r=]
1.Ye su e ngs mang hpe shag, Nanghtehka wa yang ngal si na;
Ln
pe
 
 
 
 
Wa hyo Ia lan ngal tpe don ya ia wa hoe mung hap i
Hangtsaw si bi pa di jong Ngai hoo sha Hap lac.
Daf ai yang ma a my a Jw Nl he ap 18 © law
Ta 3 Bung ngu ba lu his, ign va he mong hp
ohh rrr £ -
TE
[44 Si
 
   
 
 
Now wn hoe rng Wisp 13 Ni va hos rung Hap
   
 
 
Leb
gi : fr
don ge wa pe ng Wp
 
    
 
3QE  HKRISTU HTA SINPRAW SINNA N NGA
Ee eS ee
THe Wao sr pr sre, ng dog-de vgn
2 Tong man 1 ni sha va sha a, yk Mum Iam Ye -2u chy:
SHamsham lam fa hp nau maging. Hoa bw 3 mya tn
pitino igh big ol io
7 = =
I Er] =
Siri do. ey 7
Tans an 0 megs one oon 1a hang anos 7
ra nem a
Un a ng Cm ha ga
Ge 0, main pn mar an 13 1
 
 
 
 
 
   
P= =
Tr f ==
397 SHANA MAIKAWN Ga oo
bans 8 pt in
San nga bi si Nad nun sin we os
DV whem we jew Av He slg dn
508 me ube n bom A paw he wp ube
(pent ie oa mw no dm hee bi a yg oo
 
 
 
 
 
   
  
  
Dui Me ma-ren si a sha-na Du war a dum ga.
i Si
 
398 JAHPAWT MAHKAWN GA
ain Hymn or Cia Hanson
 
bt er
1 gp ssa a pe sean £4
26a gta gmp ns Ln, [ak wn Soe pune 1 am
Sutin Sng 0 wn NEN 0 an Em ep
 
[ei hn
Nae Se 0 G50 Mn samen Nt Ma cng 011
399
[EE
   
     
 
n gow gl oi sa
25 wa geen wu ms Ge Hit,
3 Yewn mau Je 1a wan Bi va, a how 1a Mas 1 rant 5a
ph rt EE HE
 
 
 
  
 
 
No pw sour ngdovm oyu sha, Re < lo-lo fn
Gums of po hab as mu Hele
Noghamgta wa 5 gnu gallate he
Pa'-dang ning lan ms Hawn 53 law, Halo hr Amon
pee tt tp fee
400 NYE A MAIOI SHINGRAN RAT T MaDU
 
 
 
 
 
  
Seratama Sang
HEE
grr
1° tum a mai shir raw, Mode tans Hi ka ga mais
$n ad, 10 A a de
ER I TY
 
 
 
 
 
bi ra ne Go loi mung my sme hos madung
nisi nga na ro Nang gow Ho. we, nan Gow Bosh i
mngutangs, Neng hs chyy  uha rs nol ching 03m,
Batista hr sa rr ba. an a
  
 
errr
Ten sha-gu arg gw we a ning -fol fa
Np myth a 6 sham gr
Naa mad hegre @ ya ma mL A omen
eae SEE
=
r en
 
     
 
 
401 MYUYAWNG HIE IIKAI DAN NA MAUMWE MI NGA
vento totems) | Sara ama Sang
 
        
   
 
 
   
   
      
he
=
{i Sig
hem 8 mm 2
le
EA
hou hrs bai 35 wa, Shiogasim ma sha i yang hts gan,
Ya
bree
& Ca
Sim sa, nin beol am mana, Sim sa, ing hol an
Ri’ bie mingchowtave kan 1s, Ri he ninghtu on kau ra,
Shi uw Kaowhpe da om Sia Kaosha bpe dul ou
Krai a tong man lam che hia, Kral 0 tcagman han chy bu,
 
 
 
 
 
 
 
 
_— ded 2
fr CTH ow r 7
 
 
& = = =
Mra Frid @ mungdan, Tawa ninghio 2 mmgdan,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
403 PAVNG YAWNG JINGIPAW SHA NI
br ype
1Tedw ra Pang Singhpow sha no, An- ne a bre ngs cm,
2 Hen thaw la ~ ol sing 1a 0 - na, Mungian pina. hora his.
3 Haw ta neg -tsang 1a Ka-ra hp, An eyanng mt cu jing
La gat manny paw 31 Sung hEy UR Hi. sh chyu BR a bum,
Rev. th. Foti.
 
5
=m ae
: Z
Panag jong gpa + ka «sha ba, mghiovm m ns chyu Tal
Nga pad Chyurum on new nimymang ohm ngs gs.
Hone § Mpa an- be hye un, shing-ra maja mys hou.
Ebr be
Dui a Cha 3 sn-nau 1s mytmeng bi bun mal sa, Hows
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
= i= _s
 
Fe
Sha-da da bum bl ls my yang ngs sha
 
 
 
 
 
404 MADU ASAK PYENDIN
5 pe : sion So
1 Yewsu hpa amsham si _mashayawng He, -nang spendin jatioi
2 Ye au 3 lem hpehauntzin dan 1 Save An -heyaung 3 3-4 131
Se a Hirsts du ch sha n- hi hoo, Wyola bv 8 Neu ri
=
Maal ai nga Yu - bok sigan hat of sha-ra ha-gu. Da _ning-
Naa dural ngs) Hngsken sh yng shi Ia chy sha Haun sun
 
 
 
 
 
 
 
 
pr Fe
nang jut han Wi ¢3 Yo - su mung - kan® mol w
Tit hoo Jo “Hol gs. Yoaligaw mungianFpe Ja-hol lu 5a - sik
pu FETE ETE
bag 51 Iu
Hirung ol coakin 1s
 
a” a; Sha pang vr 9 maa ma hn
Prenain a; Sh 3 pang han ai mesha ma cage
  
 
 
 
 
 
 
 
ropes
ng a 1 -sak lo te na; Madu Yoru Hu sha Ask
po Eels
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
[6
pina a ask pyc dinshimings $a hp han
sab pyendn shinan ol ga ma. ai ai 1 3 pang an $1 8
 
 
 
Fone
 
 
 
a, Hie rong fa 31 teng teag hum ua ri
Hoang than ni, Hyohksng fa 3 mngtang hiram bu ns a gs al
405 JINGITKU MAJING GAW YESU
 
 
ES
Eee
dng tk ma - fing gow Ye - =u sha ra; mang yak ten-yom Sin
2Y su gow ngwipyw san po 3 chje. ju fu 5 fog hu ma
5a ring re 3 Tu yk shal bps ch rang go aga Mo heumnga
Apgar shan hl 3 ngutpyaw mung © an hie yang
SEES J
dam Wim yang; Sh narg bps - gun + mam, oguipyaw a hyo
og i mgs SH gw ngs pe ka rum ya i ma jaw bra
Do ong; Hye la va saw ng Me ras ngs ma fan hoa
Rim la ng Sia ming n sang hoe ka - bu fe - ese me
4 Ce wow er ¥
no Het mt megan, Yes sh mi
Non manger
 
   
 
 
 
   
Jing sh Karun os, Oh kr 1; Oh, bavi nay mang ha - yang,
am Kaun,
 
 
 
 
 
 
 
Ame
Oke na) Nang sta-ga yang hiian ya ne ang
Wana na.
  
     
 
 
 
405 HY mae oom am Tang
TIT a]
HEE inn BO 5
ST tn no 1 Va ve ng
bur BEE HR iT
oe
[a y
i an oon ta mac be wn wom
find ol fi iy
 
  
 
 
 
 
 
Fm Se 3
Tom fe Mew a mn
” y nr
2:4 i S25 tT
: EE
Ane He mit py aw lw ma ng
Stn he ma- kam cholo nan rg J VA Kan sm
Shingayim sna young tng ema low.
How py ang man lam he sha ma
pet pre=t py
dno We nang Be i Hea na
 
in
 
 
 
lam ehyol
oe fit
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
AQ7 GRA HIUM MUNGGA HTAWN TSUN GA
Sur uns Heshmon ——
    
  
   
  
  
1 Hasan vt my tm bm gan, Gra hun 1 gun 2 san
Rng ws gal Angra 8 Hong re-sia n
this © 3 Tu wa Mngopaim maga Ha fw ln ga,
 
 
  
 
 
 
  
(Nn asa 12) ne Hi am Hp na, Hs urge ung
{ogra sna nl 6! Het Wag rsh. on go, Nk» von Tp
(Dan taf 1) Og bdo shack Hic ing ol mg an
 
    
cyan hoa flaws fn ro ni gnu, Sna-at aja mado
Fog Fiat ngs. Wonpung she i bps. Pom la cha ro a ga I
Hot Him arom ta no gn of Sha ht shale on
 
Hors an Hang sh 1 nny. pt reg mang
Vm he, Konstan aiHpngmesho young, Wi mrp rungs
- . .
t - HB
yaa hr ti, Boh Yes Hoss
Jo, mare mega ung
 
 
Toaw-ra mng-ge Haw tan 1
Salat shacla 19 ga i
 
-
VES 8 Lav a se ss
408 no —
   
 
     
4.9650 5 lm gu chy 1a SH 8 chye-u ma-sha ol mu,
2 Yo eu langrau sha-rin sm, SH a cysts lm gai bam sis,
5.Ye-s0 2 Mungaa ras sharamg, Shi Mo ka -nawn mam aig nr,
 
 
sn
um sawp teyasang am 1, SN 1 Hamsl rye
Chola Wo i sna.» in ya a, Hsu»
Hones
Jom nga gras chs ma
ms - dt a Shasung, SH Fpokamstan ra-sha rf ys
S12 Wang-dan mp Gon J a Sn 2 Pantha nd 30
 
 
 
   
S12 Ponting i am rg ou Tow of Pm H-
Tim or ony & Cotton | 58
  
) Na
409 SESUMEMGMIDNNS
Eiihe 4 Hofman win “Elka 4. Hofiven
 
1M em al sinsam Yo - su po un 1a, Boi ai It po
Nga rusk lm Ve. su pe Sun ma Wea Laver al
nga oyan em n. Nai hp gurg bu ngs, Nye yt main
Bon ®
ng-tu shi rai Neal Wo My bid Madu sh i nga,
dng Hou wa: Nga Ya - su hos tsun, Sh he-rum bm
Loan dk 3 hu ngs be nasal You su hpe bun ma
Ngan tam yon pn dog hou 1a 55.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
The tmnt i wovaip a Clon so VV
410 LANI IITE LAN
   
  
 
   
  
      
 
 
ULE wa wi dm ani Bie len be, Rue ya pe dong
2 Sie sha gu Mar du nal nl ru af ngs, Ton sha-qu lw
STs. yam rum 4 on ha karma fh, Na 3 ga so
 
 
 
+ Hee
TTT TET
3g <= <3 =
wong Wl Wa KG al bpa-] Nalam hea
@ maton dun la Myo ru -yak lam Sh am it shaggy
G Wem ya WN shai ga pe bamsham mn - i
 
 
   
Hiss We mt Sag lam pa 1 ng, Matsan dm a mi ha
 
SH mag gow 8 tam Ara-3 dan Ws, SK ut gn Me mt -ks
Choirs a mung-ga tga hu a. Wi-ba ru yk en ngs
th ees
> = ae
    
     
Tey
dawn n dang ngs, Ten shs-gu ka - Ja dk shi jaw ya, Tesh - fa
maga lam gaw, Si ict da ang di 31 bm mi aw Na nig
Bp Karim i Wg cer nang age bps dn, Ton mg
 
 
 
 
 
at oe Wonton nm
oo am bey aden bs Co ad 5 om
SE Mean a
SHEE
oe os mt  cotrt
   
 
 
 
441 TSAWAIKAWNGHTA JUNG TAWNATWUDANG
(TO Ruger Cu) Gata Ting Baw
is ht ama Care hm
 
 
  
    
 
7
Tea a kaung ning t55 Na, Jung lawn af WU dang gam, Hk ha
Zam nem 4 wu dang du, ka -ya pa Wo-dmg 1a, Dol al
SSH dap a wdng do Me meet bp dd Da ba
 
 
 
 
 
 
SES eam
Er rane,
tiny am Wg co ubak 1 ma, ng toe
Tigran 5 ou dh s4, Surana a, Hasan
Gm ha ming ngs ok My mam mw kau ya Nga pe
 
f= ==
a dang boo, Ta nga sow-ra Bhug-ga ak ral
Raw hye un Gs, Wu-dang Nia Sl ham Ta Gu ssa
chy pm lu hi, Yo su gw wi-dng Ne si Ham sal
 
 
 
   
 
 
 
   
  
 
 
 
 
 
 
 
      
i >
Suk nn bo ol gl om
hi
Fhaids fog)
 
The Hymnal for Worskip & Cbealon.. 136
KADAI HP KANE NA NGAI CHYE SAT
412 (1 Knew Whom I Have Buliewed ) LasiTang Gun
14a ds bps nga am ra n- che, Ula - du nga bpe ma - dun,
Ka da hos ras om nan chye, a.  ngal pe ma - dn,
S.Chiopa a We yi chys-fu ow, Yu bak ha na lk.
Cade Mou ba Gi sa na G-ipamshen n- che
rrr Son ee nb em
 
 
 
 
 
 
 
i —%
S gna yu bak Ka na, Noa bpe shi a si He hearg
Sim ‘ta ngwipyme ol lam mo - ng Ean ra my Ho ma dum,
Ho 6 fame mit ma shi Ape kamohem nga bi
Gib, -shing 8 -ram 3 Um, Nepion a nga Jn_ 55
 
 
 
  
 
 
 
 
 
To Homa for orci & Catron. RA
wu se banc 1
UY TOSI
EE
10 na mad gal mi na, Hiys wa hpung shing kang his du sa,
200 G6 men re nga dies fe seng tam kas ba,
TSumsing b-mu + Mogae Dei me 6 nota ma nau
 
 
 
 
 
 
 
  
  
     
 
 
  
+3
Punghum bang ing 153, 3 sak au ya, Naizawn 1a pe ye Is,
La-gaw tea al va fn bal Baven sa, Mi n+ mo wa mu
Ja ep da Mun lam munggs wa mu, Dil Ba hinge de du
2
 
 
   
Symmes, mn 8d SH chon a wi his bo
Hoye 1st ngu nga hoy tom, Govng run 81 my ha, sh gun,
la’ mu ka-sa mhinma- nga, Nol, 3a hye hg la. fm, mau,
  
 
 
 
  
  
 
 
 
 
YU. bak kaw ns ogel mt ma - sl Aung paeding ll mi
Yo. si du sa va sal ma jaw Moai sung ga - dng ing-law.
Nw pw babu sh ye moti, P8 - Gang 0 et kung dam,
 
 
 
 
Ye - su Ha sh, avng dang b, pra nga Ne a ve sh tm nga ma-
teh rede ey
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ie
on ow ht wp wna do vs seg 1.
 
 
  
TB onto Wri  Cottin 67
414 sa
Wem ER en
 
 
 
 
 
 
 
FSET
Mapa Cie B, u-ngw ma Wu, Chyum aha bys hye;
2h tw 15 gn, ngs A shape, HBG 1 yt wa ma:
SHO ba mit Tu sho hpa kam na Ya gl bal va ing ng
Shang la law an- Me Ga Kaw, Nigam in vn ot se;
F T FIRE
Ra
Tom pra aie Shi chye- ju ow SN Ma ma. 1a kaw ma
Gye. bi he sha, gai 19o Hye a Chjelu ngs Ipe ma. wa
iirTrMaYEr
rar Bf FREER
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
415  VUBAK HTA GRAU LAW Al CHYEJU
 
 
ee ne
Tee
Ign Modi 8 mu me oe fu-rekomen me
00 bk ha yl on hot cham Infamy, Low il ga 1 som
San ha bu bak ngs Nar la nok fos Ne sh
Apu rag ham tp lau To hye Kim win 31 young
 
= = iy
ETT ER
|p mre oe nail
| Rewmb WER A Sm
prep
      
     
 
 
 
 
|” ow Pung tum vam baw 1a wi om vn
[toon "nm Wane ow a ome
Hom a gnu hp Hos sas dpe shh ja Mau bis chy
| ome an he ands et suns
 
se spy a am
the — + Pt
i gpiaaes
Waves rw kas shin shastd ya 3 Chg
Wer toa che
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
    
   
 
oie Ta Ante yu bek ha om le hem nae
fr or oe 3
 
BUM LANG DE MADA YU
a es Ant) Pau ew Touma
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
wh Po
ies HE
1.081 bom lang He ma. kau gripe § do - rant 7m - d,
IN a a gales me nr bes sh ye noe
SY baw Gow range up sho Wa. shg-nip di 7a
Ne yi: ng a own Hn a wp a0
 
 
 
 
 
 
Ka -nang 1a wa esl hoe hoe Hangs na fh ne rai G7
SH 3 mi gow yp Shami ran AL Wh net neo
Ve ho-wa gow nang bps ma. kwp mi- 3 mnggang ya
Yo shou a bru wa hg we yer bs bas Sn 2 1
2 FEE =f tts
eee
Mood Ka-rl Va ms he fac
Wom Kod Wow om om
Shon png he Be om
SH gm ng he th meen ej me
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wa ee mp wa
Boma me bush uw om
Some hae meng ha bes ma one nl
PL EERIE
Pe Er . A
= ried
 
 
 
 
 
 
 
417 NGAIDAW JAU AITIKRUNG RAWT MADU
ne shang [rn
pet a 53 pi is im
SE
 
1 Han Moc pe ne am, Ba rs mur Sn hr 95. Va on 1 fon
2g nm qu Aa Sh awa. mit gi ma IA 1 tho
Ka - Bu ns Saran 1.0 Hired bp ra v8 Hae. Lo jn
  
 
 
3 tung SHI JH Sh Ue poem 5 aE 3
Toablam Nia mit mada nn Het ha a nu kaa sn Sn
dng + 5a. Hirt Fan bam chy a Ton of va ml ma. 52 bm erg
be FH er
5 Fre 8 WC
Bara sgn SH Me re wa Bn ba ai sh me
91 Nie an wo va, Hp vm 1a 0 - eS baw 5
mg kam la SH Zan mo tun ae, ke o1a 0- ma
 
 
   
Shien Shi Mum, Hid Yo su Hang a SH his fam sa Noi
Shin, Sinan
   
a shaga No sak Hug lam Hm 7a Sh tur, Sn beng, Hie
in Sits
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Hom orth ving Cur. 158
418  DAIPALECHNGHRAIPAWDA
te = es
er A or onl
SE Ith
Heeb dean inn iy
Et Ea
 
 
 
 
 
 
 
= CE
Gurg lutium wa al 3 ton hs, Yo-su zr re mit ban 15
Wi doh yang i 65 nA, Yo bk wa bps Han 7a
Nga Sh ming pe maha aw aw, Yubah kaw 13 Hye nl.
Hou bums 1a my ka ang, Sumsing mungen de nl shang
 
 
so
 
 
 
 
 
Dai de 19% mum shang wn Bh, Di Palo ching hs hp da
[PF = 5
 
 
 
419 KAM HPA GING HTUM ATKARAL
    
     
1.Kam bpagig hom Ka-r, Nang nan ral 1 - al, Hisk hye al
2 Ninghum Ja shung ta Ne, Git wag ma- nga rau, an a - a
Sas raw a chye Nong nga Ros fon 1. nd yaw sim
% Fly
 
   
    
 
mrtg og hon ngs 5
He cha. gan 13
Tut nung dng gin ma tesw
mu gig Ha By ngs t+ mung Jan
lam “6s ng pe wm vm DA beet i prt dng
 
 
 
 
=e
 
   
1a mgt n-Hum chp, Mol pat ya prt sum prt td gin 8,
Shiga ma Koya, Na 3 Gan ra mt Ngo shadin aang
Sam 0g en te 3 ma G0 ye ung
   
 
 
1s chye-lu ning man nga
Nga ra
 
 
 
 
 
 
420) NGAI SAGU HPE REM WA KARAL NGALHPA NRA
prod le Lars iy Shepherd, mt Wort)
Sit ne ni
       
 
 
     
wu gon Fn tn nk Wl Pp 8
Te mit oe svn therm Ne Deanna.
SS oh egy Ha 6 Naan mn e
Dn 2 am na mr oes a he.
SHouanoten Wa ben 8 Re Cini og aw Hn a,
® 2
rept Lire]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tot ls 0d weeds hae raNgw si he ka do wo
Dingman am hia ng pe 1a + hav, Sh ying igen ma -
Nr sumo He na dashing gow, Nl Ie shappow 30
Nye be po ang rama cha yy nm 3 ha bra nga.
Yoobawwa 3 mola Ma WGA ngs ma dg gh A -men.
Had
 
 
 
 
   
 
 
421 NGAI JIPE TIKYE LA SAT
(Love Lifed Me) Paut aw Taumg
ree
= Per oto
1.5m-5 hong staan va, Ya bok ha bp we a, Fru na am 1
Zhe a mpl ma-sin makes, Sh lata Wa 3p ya Sa ming 3
Mga 3 ond Ha Yo
or
 
Su ga pa ye Ia Prt sindaung 4
 
 
 
 
 
 
ees
 
= sre
ns ad, essing pt ws, Tin pg +1 5p i Karl
Tor cr Rn shochownngn 5 SH fot oe ka bn
Re su oe ot i i Png up ad ol 1
 
 
 
 
Wyo n-son ma yo 5, Pang: Ki a up wa gn ng po si Wow 8.
He 3 vu-nchyo ngs, Kong a dngman o Wagga he ngs ow a
NC bungahi go ma-cst, Myo
© Hoaba-du dam ngs he he bs.
 
 
422 VESU LANU LANKU NGA A NI?
pos Jos Caren) Lama sing
   
1 Nga yun tm yon, ni ie py nga yng, Yo 50 gow 3 gs
2 Nos sak Hong lm ng in Sn V8. ar Ye + Su Gi 0 090
Spe my ma Ku dew Nnwa sha Ia, - 1 nga pe mu
Clann wa He daw Ha va sha. bLYe- su oa oe
pot =
SR? Nod hh be BI mit sha rug haya, Ye 51
Shun? Ngahpyaw bpa rioghl i mat va sha - i Np 3
a1 an? Townsho- bn nx fm npr 3 len Yor
3 ia? i na da lan hm yh daw Han logo, Vg.
a) Ty
      
yt Ham mat wa 2 wn Yu 18, 1g Ye su ga Nas
nan nie nl 4 bial
 
 
 
 
 
 
 
orm
423 KAMSHAMMYIT HTE AWNG DANG
Hei sha ra dai bum law na, Hiisn hpyen ni rut go
ZAnho n -62 aw mt ho sh, Nota 1 - hs mug-ga
kas grupin hoya i Hg grup, Hitsang am weg ie up.
    
 
  
   
 
    
 
35g
Ion ga sat nashoung de him ss, ring-sin mung young Hl 1
fing Sa macho gr mi he ngs, sung pa-Gmg - Mu ga
psn houng ka an-Mo au 2p, an - Ms haw Him Ka - up
 
 
 
474
Horn ga sa awngding 1m ne < lo sno he nog We TS
Kar sham se 1a bung sha un chy, yng hg 3 hosts 13s,
Hering ngs al tor avpchswp ug man am an Ho
Kam sham my io ang dng nal mu, manga ho sung dang hs
Km mit be Hii 5 du darg ci, an He 3 nirg gag ti
Mg kon gow Mok gar ot pr, pa dang oh G8 © ru
 
 
 
 
Fs
0. Aung pa-dang hpung hing ang, Mangan hoe swmg ding
 
   
EAP J pp ——
 
424 JANSHANG WAWRA TTKRAN
 
TEASE
I TA 0 RM Be
ae ra, Sum sing diog-ngs, Bh ba n-hhrum sal, An ja
du athe bps young td, Paw ci sha = ni 1, a bum
Sighpang Teaw- 1a et shang, Wa he hewn n- as, Noe bps heap
han, Herr ngs din wn, Suir Hing Ma. Tow 14 1
[£7 AF —
put wi Dog-ba wk hum pra, dm she nog
Vem Vow ag fi bo Ka ha og + oe
tamer Ou horas oe
wa na mln tw, pat Gi. awry rem
 
 
 
 
 
GRAUHTUM AI'WA
425 lo rt Th | Hoa dusmasang
i kz
an J IIe aE +4
tng miptsowm 3, Ram ma. lng do sharg wa yao, Um sum.
Tongs bs mtdum, Ka - ra Ws mas bps Saw 1, Ka sha ipo
© Hpung shining hs, Hi bi yu en nig he Ka bu
. my
da Mngion ka- do may 15h, La- mu shagan, Pip uo re al
hoa roo gam 4 0a Iu, fi paw a, Bumtsaw kaw na yu
ran cing Ma ga ce dal ya Noa shu tat fu bok ma ra raw
He vgn oe oi 1s th lok Hong la - ra, tem let humzup
 
 
 
Jair T ’ Ty
[Fh I Fa
nf rsp Nga yawn ng or, puna shi ang donc,
nam hn ah ha nam Werong yang mal a. Nye i ma
dn madam no Ga she-gu Huma bl =
ha ra Osi ten Ha nga ong nga ma-hemn na rs;
sin, Kar Via tpeshibsur, Kodo gu, Kis RU DFS, ye iw a
 
 
 
 
 
, ftp ery
2 Sead Es
’
 
 
   
ood :
wang, Ka Fal Ws pe kung dawn, Ka Wu
426 IETONETNTOY os
  
 
 
   
 
 
fhe pen -cin ing ol Hoi u, Wa sing Hoi ka ba ii
2H pa yu- ba ring sn a, Ha lang nl gal ha wa ma,
3 Ha pyen-din ng- Mol a. 0, Le- na om sng hoa nga,
foes ff LT
3 F = i 24 =
Pag nv br 91 ne 3p
Fu yak fhe i mt mada Wt, Hinge de 8 - 3 mgs ma
Hing de. si shang wa nga ma. Ning. sin Na bam dam mat na
=
    
      
 
No pyen- dinning hel u-Mol &, Hia-ong Ha 6m me ugh,
 
 
Eee
 
Ta-u tn-yam Bum i be, Nang tong bye 1s 1s wa a
pd
 
 
 
 
SIN SAT TA ATSAM RAVNG NGA
427 am Hime
ay ia g x
Ye su a si Ni
1 Mang yu bak haw na lt
2 Cumaung gum-tawrglaw ra lanl uth a2 Yo su 3 sd hs
Sha 3 ue bak Dyers goubpran um, Yoo su a ai hia
A¥e- su haw am wa ma-u gun Rosi 1s, Vem 4 sl be
aad Te fa
A cam row mgs, 52 nwa po aw pa-dang le it m7 Dl
A. team rawr 1, Parghuriowrs a Te + 0 for 3p hav 4, Di
A tim rawng nga, AK Hung mips nang mu Wt a te, Ds
Atm rang ng, Shani sh + gu shaawn't sung ra. Dal
 
 
 
 
  
3 dy H
si is maps sam aang 1g. Sa sais, Nau tsam rung nga
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
shes ha, Team amg nga, Sida we
am ung nga sn sa
 
"HPUNG RAWNG UGA’
428 The ake Go oa Lana Sang
   
   
   
  
 
  
    
 
 
1.Hpingramng rgs ug, Aung dang 5 Ka sb; SI Gu_tps dang
Zip ng Kaw 1a pm Nang Ne 33 tou I Kem shut ra am
3 Nang puny ang fu 3, Kom ng wna ra; z lon
a
tam ng bom 3 Les mu dasa gam
vgs fon ne hk ha 7 Kl Ga niyaumg kao bu,
To or, eg Wr Wen Te
Let rete
W - lng chioghia hp, Lup sung Bu ka - ta. Sum - pan
Nig-low Io ga n Dai Madu ya kmgcne, Si ai
Gum bu dong mre, Tae-din Ha rap tang a ing nu
: Eerie
— 1 I
[#== ti
ven
on TES gran vn 4 0, og rg
a - "
ee
5 auton ig au 55. A mem bm 4
ee]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
      
       
  
 
 
 
 
i Toma fr rk & Cia 7
KARAI CHYE JU.
429 Thats Go or Wy Ree) Doom any
  
  
 
 
  
Hiyahkang a ai va da ya al Tewhiim a Kad chy jo
2K hp yang ma dt ya of Mei ng dang al Ka. cha. Ju
Idem pam a Ju sha-ut ai Teawhtum a Ka ra che. Ju
 
      
   
 
    
 
      
 
    
   
5; Tearing ss Kars chy
Karl chy.
pp
Yes be cu ngs ngs lo
Ls ru yang ching nghlaung:
Dimn-@ lm ai vn dp ie Prawn
.r
Ton ls dow Ka- i ka et bi: Nol mam ni Ka
Myitimg yang shadow she bn i Nig tsa ns Ka
Ru. tsang hia sim sa ngwpyaw ha: Tsawmigsam Ka.
  
 
 
 
 
 
 
 
    
Yawn ho prawhga 3 mu mu, dn shot Ka
Tan uma ma oup sum boa He. Tee 1s yt Ka
Prat ang sa myit me- da lmyeng, Taw n 8 Kaori chu.
   
 
Hm re Lv Cen 1
A430 NYEMATUKARAL WA YAWNG PAN DA
Thee Rnb Siig Sombacd
peers iE
Wo mat Ka-ra Kas gan dan Shata Sha-gan 1
aver a mn. Do dampens om os
Ginktaunghis nam, -shurg ta Wye ma-tu tga - tng
Oh Ka-ml Wa a chye- jo hon, Ka- do wa sha- kn mai nga,
   
  
Mau bps H. got - 4 tm boon do, Dal young ye ma-u ai nga:
A shu a. shan Bhs v6 nga ni, tho mat Si Foun tn
Hun polovng no sha Iu. ha, Him um hpa si ae tn ds
Toe ma- tu Tung-iar a 1 - (a, Hum sap brash pan sw a
 
 
 
Bun ing Io Maram n- ap Ma, Tat Ia Eo hour ka ws,
Teaumbiap nampa He rarepan i, Taowm aU. my ham sum
Sun ia-na M U, We, Yanga, Hum sumbpa mai hpo fw G5,
 
 
Nes 4 ve tm pyi rye mat, Mga share i Is jg da
 
   
Nam i na saw ham sum-hpa pe, Nye mato 1 oon §
Nal bpo tu shang she- yew ne, ye mau shi pan tn do.
Mingkan n - tsa fps n bang rs, aumgnye matu Sh hpan a
Nye mats dai Ja mung-dan Ha, Noa shar sh a ng do
5 =i
thot. 19
 
 
 
 
 
 
 
 
 
431 TARA seman,
[Grip rie
LHe ma nap awe Bn ad NE Ku-beyl dum nar
ZW ame dn shag ha Kopi dom na
308 ging ly Bm nang Jaw a ye, Kol dum no i
 
oy
T
 
Nang hop tka fm ringing gaw, Hye Ma - du Hii 3
I
Ning my BG IU al ten fa SH ma «tw chyingha hos
 
    
bra bi
iva m. Ng ve um 13
Go Nk ot dam Ta Ruts hr yg hp
Te Nag mt am 1a oy
am aw. My ning No J + Nol yo bi, Dal ma-jaw mgt ik 11
sep enns hen
Elman oe
nen yg, Ky
Po —_— =
Gr 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
KYUNPYL NA ATEN DU SAI
432 {is the Blessed Hour of Prayer).
[Eee ; =
Agu na 4c un du sal Wt mac sin sheet da
Liu mae & a Hoe Ma du We nw
yuh mao tn du sd, Kam cham my be shang yan
 
*
=r
 
 
SN tuaw-ra ma. tan dum Io hyo hyyi go Hp Is, Sh Is +
EE a]
=
5 hide
 
 
    
 
wi de car, Tino orn ete 5 1 se
a roe a ta a
TH 1 ok amy mri 3
  
 
 
 
 
 
 
 
fon, Hb a nl sm - an, Dal gan yt prem bum i.
bearer ren
rar
KYUHPYI NA Law PE
433 HEM SPE SHARIN YA RIT ete
[erty
Kw yi ma amboe sha-rin ya hy bw 13-vang Ma rari
ZMyt ru shotpalam low munghan, Tamblyn Huma nf mth
Sp guungiys a law rang 72 nga ys yu - bak I. bps mre raw
Lu py a lam fpo sta rin ya rh, Sacha gu arg amt
 
  
 
 
| © beng ca aim ts ogachye a Him, Kou py ns tm pe
| shed Dal gh i bp harm Bar, Ky hp 1 3 som
|p hg ean gu a 3 me
 
 
    
 
mmo
Wo mp jue Madu s nerg Me tr ngs na Nang ha
Yong Ga- lw 1a
lung
+r
nas noi_yorg, Ham ku town da,
 
434 GRAU TSAW SHARA
Caer Gran) [rn
Te iad
.Sm-ang hin lam, rgd Hkawm wa yang, Shari sh - gu
I Haliang sha - ra lem shel ln Da, Kwang ka
50 tn gua ga Wm wa yam. Tew ¥ bum de
Ln pa nC tong dep Wa, Gow tw sha er
 
 
 
 
os Mp ma yo Oo bum ning ms ngs sep fu bas,
Kom pa nm Mada ew mo En dd
nga long vn bprang, Kam sham mi he ko bu nig.
Goa mg wa Sumehg fa. mu nrg .ms de di
 
 
eg ep EE
   
 
         
 
Shao sha- gu Kw ht et ogi
Tm ew od low ngal ge mas ow. Kam sham mt be
Taw § bum Ha ma- tke na lw
Lam mac dn Atay a Ma du
 
 
  
  
aw 3, tun de rgd bp In Mes, bm me dun Bb gra toaw
 
ae, ng nga 14 ma yo fo gaw foo Bm wel Ja IE.
 
 
 
 
operat 10 pp
435  KABUGARA NAWKUDAWIAU
gh Jyh, Wo Ado The) Pout aw mg
  
   
   
FEE
[oA A
Suman gnedig +g bg pe
Fred rts A of Al igo
4 Dnghia maha ma. nap shagin ni Me ra shawn nga ga
 
 
Ll
Cee
arp sagan fine. i ran cin yg kno Jo
La aC 53 oo gogo 3 Sk 42 1 oe ho 4
Seurg hm 3 1gu py 43 3, Nomis a ung 3 pe
Kava mam 8 We. he pin. Hu 1 ta my Hong
 
 
Bum ps Maou ma - Il 6 pa Ka bim gab ha pang-al
Mangan Wa, His. u hgu ba, Yowng be Sawa Ha ral a,
Shiki Kurgan stovngde 8 a, AWG pa-dangan-bie ita,
FLT FFT
Eee
itp lus
Er aa
Hea ci hohpav namo 1a ths, ng shakingiaen 13 3.
Wang shai ya shad t5mw.ra nq yaw a1 lm do we
Niglemabkau gra shaban vs, nig Met lem do. shat sa. Aon
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
NADU HTE BUNG HKRA
436 © el [—
SE)
ie
2M du Ne bung Fis, Teswera 8 mt bow ya a bm hs
08 du te bung ira Nga 12 va 10 ng, Chop Foun nang
Hf
   
 
 
wo v
na hpyinga fhnghan n- ta 1 site gan yang eu 8,
To said Ta Ka rum Shiga re shang ha- pre
gs lo hia Ng lo mab yng omg he 3 dp.
 
tree Fey
 
au Ho bung Mr nga sha - ut 7
Linon hoe men vi Mand ho bg bi
Ne tom ask mma Aa
 
 
 
 
frp fil =i
   
To om fr Wore 4 Cotten
YESU IPE MATIKRA AP Ya
437 i To Samia © wpa mia
spt vi vor 570 IE nao
   
 
    
o-su hoo ma hia nga 35 12 ety sta nga jan
2e-su pe ma hoa ap Yo Fm u, Grt nem mit Me naw -o
Se'su pom bin mp oi a Maur me sr
A¥orsu tpo ma ia 3p ya su fw, Wye sckhing lam nang baw,
£ [a
v ¥
? EE =
 
No an te ohn ner am Pp, TH rv 01.
Nir: on poe om a + No ee 1
Gyre oi be ogy lg te ¢ 1nd
Tere tes Np a hom
So ip £1
Sa,
TR "al
Lropdh eds
SE ————
Ve aubpa a irs ya ga
mE
Hye Hang 1s Ma du nang pe sha Wma W 3 ya
 
0 awn mr) 20 eg R01
 
 
 
YT; wr .
438 NA MINGHTOL SHANGUN Va RIT
Cet he Lib) MLasiTang Gun
 
1Yu-b pargl Kan angi ja GVW Na Na ing ol
Mad amaige 4 nrgsen nga hye uh Na ming. mol
3a Kar kaw hpyl na Gm nga chy b bs, Na ring. hol
Nga gaan haw 53 lyn awn dang Wh, Na ing it
 
 
 
 
sho-ngun pl Nye @ mit ing si sh Si oh lu es
ha ngun yal Dai ja mung de shang ns bm ngs ma lu ks:
haCngun Jol Crysiara We mpi me dun 5 lam mu Iu bos
A
 
 
 
 
 
 
 
 
Fo Ne ng-ol Ka-bu shi-ga nng- oi,
FERRE
Pr
TT
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
KAMSHAM NGA U
439 Cine 125 Got)
Sn N11 Ren Star 153
 
Kam sham nau, Wen lam Naw yt 33 on ws, Lam bum iva
Kam stam nga uNarg kyu pf ain byang, A kel a-
30m Sham ng, LU yawn yen Tem ai va, SH sow 13
kam sham su; Wing Sn gp Up va GF tm, Lam sha gu
 
Fo
mache 5 va hp dm un SH ka-ehs nko so
oh hoo bi 6 mae no lew Bu ngs shi rang
mt rang He Grow nga ngs, Na 3 lam yep ol bo.
PRES IEE SLE
fe
 
Son kw da Kam sham ong uw msi ngs
po ya na md Kam sham nyt he, To hog ng ma
hoy nem 3p naw ying. Now pw ki ba BI wa Wma
ai Sh la-hpun Ne An He yawng he ne wi we ngs
      
  
SH tng yang aw na ang Ie sn yu I
- mA
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
440  KAGA KADAI NNGA,YESU SIA
Rd Done Laps arg on
+ = = 5 Jae : Te
1. sha-ran 51 wa kad wing 138, Yousu ha Ye-su shal
2 Shi zum chyolp 5 ka dal mung 0 nga Yo-su shal Ye-su sta
STi sha- gu an- to hs ru ngs ai wa Yo-su shal Yo-su shal
2 Yawngmayawrgtpega-lal nau da al, Ye-su sha Ye-su sta
SiShi coun a- By ln 3 Kim-bga 0 1ga. Yo su shal Yo_su skal
EEE ft ret ESS
EE
es le iT at
yt suming a va ka - do mung n 1s, Yo-su shal You ha
Sine mk sna: ne tha mung tsm-1a 3 wa, Yousu shal Yesu shal
Wit gp - ron yu-ak wa Bpe n ka, Yo-su shat Ye-su shal
Nang ie naa hps suming de wol du a Ye-su shal Yo.su stal
rb atm
Fp tpt rr pEEL
emia ein A
Shi be ung a faecal wa mung 1 nga, Ye - su shal Yeu shal
ppm bl Hn
he Hymna ie oro Gsbatin. 22
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Aroha s
 
 
 
 
 
 
 
 
 
YESU IPE JAW RIT
441 AEA Lom img um
 
1 thng tn ng hp a-du fut, Sak sum yong 8 - lu la ta,
2Ye'- su hoe nye natu Jaw LS chy Sha nga Apo Bye,
3% su hpo myo na jaw 1k, SH myl man hoo sha nal tam.
eu lo me J SH ou tm be fie.
2 fre. peg
      
 
   
   
 
Shiteaw- a gt ogi Ha nc gs, Pst dog sa Bt grin nga va
Hoa ng i bar bramg va al i Mad na nal hoe 1a - Ha
Nye Meurvim n- oi shi aya, Lom bum hia shi bps ng kam
Madu He man binym  f yang, Ng a + do wn paw
 
 
PE ia =
oc Hd for Wri Cottrtit
442 OIVU SA RIT EMANUELA
6 come came Inman)
2Y0-50 a. musa pu saMd Ts dn up hiang kaw
3Ninghol Twn pr lol 8 yu we, Ka - bu Gara chee
Da ae ma Ol yg Ming - in cnotia mw
- : F is
sity arr Brel
+ + Tn. eum ban lt bewng dang itn
   
 
 
 
   
voi pri. Sung Hum nga kaw ma mea
| = ju va Owe mac ning. sin mung zing 3 ya
bu Br Hun lan yong he ma - kp mas gs,
 
 
 
 
 
  
Te ales
 
Hiooh na Why sa tooo
Si dutpedmg bom mom Ka-bu ger E-
Sl Meng sl han no ngs ma
  
Shi me tn -yam sing dang lau
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4473 PUNGKUM KAWNG NTSANA KABRIMWUDANG
ym TC
ra ratios m8 dos
ee
 
   
1. Ping imbaung na Téaw-= w-dang ka-brim nga, Jen ning hil
TRI
SEE =r
bogs
Reese
sen Sma wath ng Sas hosing tang
teeny
 
Grete
Petr tg HE
[6 EES
   
rE :
P Vober Kaos sang hw ya
We-d rang Ws, Wogan changa va sa.
 
 
Sting gyin masta. ai vu-darg pe 3 - 3 nga, Moi prt 1s
No pa ding 5, ma. Ho hpung ag shi zur, Na. aw mit
 
Zuni ung ui + G6 Pang. uM a ning hi.
Frc An He a Hang sau, N.oah ts 108
s :
 
 
 
7
zum, hk” teow yt sn te pang a 5 ngs
ma a Sum: sngmingn sa eumzup kn 01. A «nen
   
brett Lee Seger
Corton Warsi na
 
aaa CHYOIPRA AT TEN La U
bmi pei 4 ©
1.Chyotprs my ma-cin be, Sh kaw kpu-hoyi SH hat na
2 Choir my ma-sh his langin nal ha, Shim a sha
3 Choire mt Me bya, Sm vol i ya Si shawng lime
A Chioira mj ma-an We, & sm sha mga u Na nyt mang am
 
tir
nga Il, SH nung Ban sn, Yourgh ka- mewn teow a; Gu
He ae su hw ho SU Me bung ws la bir SH
Moin git, pa by wl - Um, Paw tm, yak 8 ral tm SH
young, Sh up Mang 4 ga SN chysl pra Weer is Hea.
Eee ee
ln Toe tm. 1 stan cha ae yang pe a ma.
BE ap ins Bo iowa a
2 pan Han. Sh mung-ga lm naa Wt shi po ma da
Toa de we 3, Haw Sum sig megan ha nong ging dn va na
rfp ft tr Ly
The Homma Hors Cotati. 61
   
 
 
 
 
 
445 NU A KU HPYENSEN BALNA TAW GAY
UY Con our Ny Mr rn Agana
ol
    
    
fe
 
1.2 yar nal mt sum, Aye Ns pe shingan ms. Oh Ka de va paw
2Ye50 he mano me Mi nga pa ky yi 1, Ka af manga hl
3895 Wr maton mon amas a pera, Sem shen
PE aE EEE ee
El
Yu 75 1s To NJ 5 on ho 0 se te bt ot am ato
rar aw, re Pp ca um Pg
Sm 30 Wa 15 NE STA 3
 
nlf
   
    
    
EEE) ES]
* y re Refrmin
 
 
   
 
  
Ts Fr 0
Oh ado sha yom paw sa - Wa (SAT) NG 3 kw
Dif shasa du mye Me bal eum. (3) bye Nu 3 ou yi
Lamu aes pf ga mada pw (Bessie Nu 3
  
  
? a
nnn th? 21
nom mee gow NB nwa nm
boli dod of 6 Sh sgl
SS Shia
 
 
Nosn bal ma low On Kade wa pu me
riage EE
Er te
 
446 CHYINGHKAL WA
I
Len,
5 tgan wi Kara pang de mung wi sa, am sham ai mt lan.
ADu Hl Ua 8 Chyo-l mo 1 - Sa. Tan n dang tka bw ngs
    
 
 
=
| © coyongai tenia 0% ma de me cau Nga pe ba ma | ka
Li ka hoaji chyschyang lam hoa mung. Lam we sha i ya;
Ka oa wa tm fn 0 Shiva hos I lan vei wo
Wo gn Ser Me bebe
rs iiss sere
pee
+
Tow 4 chyng-hoi wa
   
 
 
 
447 CHYINGHRAI NU
 
 
   
LOL ye chil No 2 chee pit du, Di sg 20 ba
0 ora rt bp it unk, Yen 3 wn
Chyna dy bp 5 it cm am, Shes og bor esp
re map Noes oe pe pon, Ba, pg em
Ny Sh a. i CEE ngs 0, ng en
ioscan ng Og 8 ce 0 Sh rT See ei
Tin a le be cage, Cheon 2 Ne
pt Hp rm
 
 
 
 
 
On aw re otal No Teaoca cngna Me
 
 
gt Spe fe gt
noone ob ne Memb di ee sd
7 en
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
AA48 VALAP NLU NU A KYU HPYI GA
Sars oy a Shi zas Tag
ee x
    
CI
Torn di ag go,
     
yea bn pr 6,
Fh npr
3 Shag mJ mar wr rn, Td gn Ri en
GM mga fron yn Rema gavage Ea
 
Nu I-05 8 bp Hum ep, Di Na ua ga pe ga ut dm.
Nes wam dam om Ki chy sng, No yu bps 8 be chy im
Nu dmg Tet pa Ky ogi 418-12 Nve ai hing an ee ak 7g
Dining on bp ma- Bp mak No ky bps ga OK up 7a 4
 
300 Tet No Tp dng, No hai No ai sha 2ava,
8 pi sl chy shaw, Hawmipan eae 1 ot Rizo b,
  
  
+=
dh
AR
7 =
me, Nt cn Me 3-1 sb hd
Sing 1a, Rau pala m Dk wp va rN ku boy gm
    
 
 
 
 
 
 
“CHYINGHKAI WA HPE MYIT DUM"
Ga Revlon a.
itd TT
I Chnitbai Wa bye sp anit dom dn bn gn, SH a
Za a kung ma Bha bis agi ve, Shi pe
3. Clyinghial Wa an © bc yavng hoe bit tn da, Mpiomang
hr ef iagy
i ad
Br reeset
aw «ca pit pe shing-ca ons, Wa. We bung 5 mang kan bia 0
Cire ja dumag lum sh Nye 5 prot bi ngipra aga
nr ro bk 0 ng, K's chy ra chy ha ft
HEE
ae
irs, ban ag bo
WE eon Bh evga
 
 
 
Yeo Hirt gi
mt fon bi re iB, Jo om min bo fn
EE =
 
 
 
 
  
mgs; Sok brug am 3 _ningpant guy Ye ow dn
Je Pr oe bors gl so le los, © ya,
Nik ut oad Kon sham Io Hawn sn 51 3 yawn chysnem ga,
 
 
 
Comin is Yo be sm da. War
 
 
 
 
 
450 HKRISTU HTA RAW WA GA
 
        
@ too a
rsa. oF hao rat tata vain, Tong man
2 Ler wi ngshaurg af Hide a foyenma, Sa - tn ho ga-sat
2 Digg gangs Hung, Han) 53a. Makau sab ma fia
Weaning ge fs Sow a ga. amu ng ahon 1 190
 
 
 
1 nang tn nga rx Lam wel ning 11 har Hon nd na ya,
@ Me ya raw gx Horstn daungtkaw hp shawng lam G2 5a
Ne my Km 5a v8 Ma 4 Jan [8 - Mn sm re,
1 ann, Gn GS-8 Ten ma wa ME fn am 1
e
Lan ra-gu ha an - ie wl fo
Hon bo Ka- baie 1 en vol oon na
Hits by Yo-w Ma an-ta ka-ba rent gs
His,
Fos i,
 
 
 
 
L
 
i
ui
in
ie
2
z
a
KAHTI GALAL HTI NA CHYUM MUNGGA NI
(Index for she Responsive Readings)
Senin sings alam
Las kasi
Ki Kissa one rn 2 or
ita sha Kars Wa be sam i
Kas Wa pe kav king 3 a
Ane inghy start Kara isang a om
ud Kasang a gn oe rit a
Kars Kine he kato on.
Malkin gs nvgran
Kus Kan tan do i my
Kank Kncng nb i ew, mags on.
Ce dam am.
Kus Hasan bp ama lm.
Meshina ha
Man a shakavn nga
Zaha 3 shawn Kongo 1
Yess sangai wa i a.
Do gin go Ka Kang i ar
Ma ots Yo Fong a
Ang she pe dn ku a.
Segue va ko alam.
en Yoram mre de shang ai a
No Ham a 1 01a 1am.
Fenekot sant an.
Shokan 0: 1122520
5 Liz
Pub 203 9781217
Ni 1238 20
Skin 91-14
Shakawn 27.140
Shakavn 341.1022
Stakon 4611
Shakan. 811-2
Sakon 911
Stakon 96113
Shokan 103 114
Shaan, 2013
Shakava 105.12,
Tara ibprana. 5 7-1.
Teele
Ea 55112
Fan 111314204
Mikka 52.
Lok Tan 55
Lik 2120
Vavhan 1 11
Lika 2 4052
Mae 4110,
Yah 212
Soudan 1015.65
Lia 2942
Ea 55.112
Mable 25 110
Kim 21814 15,224,
 
7
a
a
3
Fis
5.
3
3
a
a
pi
a
pis
50
a
stung 0 am,
Hts gw ing i nga am.
Thavry a my pa pao am.
Kars Kasan be ing bing
Hits ht mash ingnn alam.
Kan sham a mt io awn dan 13
Aan gs bangs ng
Ventas lam.
Wei susan a a.
Wey kup a ga af an.
Wenyia my ium ai an.
ike mas maga bung a,
Sasi a bung lem.
Kaja i Samar masa a.
Leng man. aby la,
Tama ai mia lam
Dai Hering rv wa
 
[RE ———
Hpi bycag-su an,
Rama ni pe shad a
Chor koi 2.0
Shaan abr sg.
Kibo gar sh gs svg dong was
iam sn 3
Yavnen 5116
Yawn 1:10
pip 2:53 4. 19
atten 4711.96.21
Roa 0111
T¥or 3: 1121
letee 113432401212
Roma (2114
Mabie 5: 16
Ie 113%, 1825
Gui 311625
Mabie $36.48
Enon 11, 11.13
Roma 8-111
Mabie 2531.46
Fadi $56.1,
Roma 0:3.17.
Tua 1025.37
1 Kor 131.33
1 Kor 152022.35, 345
Ss
pes 67101,
Roma 13.12.14
Ga Shag 3.13
Hii Nigh 1217, 13.14
Gu Shagnwp 20:1,2320-
3112935
Stigran 21:17. 22:13
Jawan 250K 14200
NN dia 2
Boban 182.24
Malai 35.10.
 
LSHANING NINGNAN A LAM
(Shakonn JOE 11-1223.2% 9116.12.47)
Nye chs ni mat wa 3 sini
i aga nm. Lang 2 og 3 Bt
Nang chyawm ga, Vehows ©
Flan tas, ange nga nos, Na
ing shVEICHE prod hs prt
aang
 
 
Nang gan mi oc. sine 543 0c
aw oma, Suma a 1a ©
Sond ge.
 
Dai 0 btn wa ma tang, nang
rin ma ns; Yang. ga hpun
a wn dings mk ma 1; mang
i ep he mn a
 
Marg shan ga dingern an oes
ava sani bum ng 1 13
Madu o, mang ga i woi ni 5
Taka ba mv, arbi a 15s
Sha ral nga dl
 
 
bam shi os
Mancini Sing sa pe oe
agra yang, mn aw cost ms bp
npr a, Kors Wa. ge i.
 
Nang an mung mash ol bpe
En mh de shabal dai ona,
Stinseyim masks 8. ws mas’
aga am tn ng
 
Rai sa. man shang Bing
ow man vasa hin Shams
alas zn, ng
 
‘Nang shun hpe shay dat mi
Shane gow sup paw 3 awn,
i mgs ws ai sabe pt ©
ing an gs ma
 
 
Dui gw pat pu wa a lg tn
2 Shaws don ham ip ak
aa
Ante
ants
yam.
 
ww mit yal 10 a kr,
hoi hye hi In ma sharin
 
Yeh 6, wath ne 1s? Rw
aoa pe shang sams 7
bt +c = choc We ankle
0p wn nga sna habu ga 08 62
 
 
Nong sac bps i chk i hc
Iu 3 ang a1 Shaning sabe be radon
au mace, aie he kaa shangan
Nao maga amu na 0 all om nl
es 1s 5 hun Shing, haniie
Cah eis ps man ya
 
Ashe 3 Math Kara Kasam a shang
mot ga, anes 3 © mga 12 3,
aa ty 3 amu buh, aie 3 ma
Sng ya mi Rai ch i 3 ht 3
rn argh ekg 4 a.
 
2
 
RA KANUSHI 4 LAM
(Pra 205550, 7.5. 12.7, burke 1128-35 Yan 1438.35)
Nga a ig Kasi Kang she om,
a bam et.
Lama 3 ants tang, ms 3 ops go
cng 5130 ma
bung i sale, 740g no 8 mats
Him gabon om hacky ot
Ds pe blu may Bom Ko. am
Hauer
Nas Kari Kuang Vebowa a
ying ningeang pe Kaman lla
Hea gang ham hon ot Kang
Fl me ow, A & ming ingang
Kaman Ha gang i wa be Yehows
tao shogun 3 nga 2a v0 3 0
Labia ss pe schyos shapes a, 0
iby dom
 
 
 
Na 5 Kanai Kasang Vehowa mang
he aw a1 ga hin mo ak gal
or a am yam me pe Wong a
Hain
  
Masha Elam sn et
Masha nom bike sha et
[I
Na 2 Miogbu manang a lm nteng
amv aka Bom Rm 6.
Naa biaghu manan is Bp ra ar
yt Ham rang, £2 Ningbu pang
wa a md jan oe mum, sh mayan
um may a pe ming. shi 3 cums
Tawra pe mig, ig manag
i 8 78 on I: mur, ve
agit bu wnt ngs a
Da sho, Lika Ka i sar Jang
md es, ante 8 ang
Kalan it 1 lam 1a wa al be,
Yea shanhte be Hap isn of 1.
mane mga 3 Bp chye wu a mala,
kang da 2 ga alr ia , art
iin ran abs vga 3 147 mE
 
os ga. cla an ead mrs
ma bic a Ma Ker Kosong.
Vida Tag so re rn.
Dl Madu na a Kara Kang be,
2 mt raw lave males ie,
8 yt msl, makes he, 7a
ryt mang mara hi, a gn
aga makes hi, nang tars la
ns, nga al 22 ga, grow haa
Giga rai nga
 
   
Nahe ad ds our ms 053 0
ars nga ng aa bo ja 44 de
Sine mre bye ara ide zon
ai. ang hn dn aes nga 08 1
mitt
Shing rai, shuda da sawra af mt
van ge myil yang gow, manic
ye  sape ni oi mga mt dal ga,
mash yang mayawng chye una
mars omg na
 
 
3. KARATKASANG A AMU INTE MUNGGA A LAM
 Shakinn 191-14)
suming ame pw Kas a 3 tng
gan, lana be ana eye hams
haya dan ga al.
Hips tun i ln us man, by £153.53
hu mung dai be 3 men 8% 31 2, 0
 
 
Mung shag bs Jd we 3 gl 31
ow, Mangan fing ha ool ie a
Furggn pi re ae Shi ga di ie
Wa Jan va or aang da a.
a, a hg aa
ump vas
Lamu maga mi de ma sh pra wa
‘hts bal maga mi de ium nics
Hagin hkawm aep wu ai; hpa mung
Vebeua a aa conn 3 i, mt
ain be shal haba. Vehiua
se ene an nea a 2 mn, mi su
an pe aa
Vehowa sp a ars dogroan aga
ai ad me, yt usin pe abu
shag yanga a. Yehowa het da a1
£6 an apr ra nga nna, Singgan
yh bp jb a ngs
Yon oe tie Hoy 3m
Ron Yun tm 28
ar a iam art in by, a
Di te ga a bie et ba of sf
lt ran ma 2 nn. fat Jani hte
ha hes nga gra vi ga mas.
No mapa wa md 1 jo, mit
di ait pram ne wea,
ka re 5 magn i an
N chy ma shut i am bye Basi
uma 02 N dan ai yuu ha
mung nal pe aan a et.
Ding law i ybak mun ngs be
Up DK 1a, a3 3 ms i be
habt ou sh gs mi og i.
ee a em 0 TE
Nye tonghirung Mengai pete
 
ai lam ga, ma an sharawng
mg ng ga,
4.N HKRIT AT SHA KARAT WA HPF KAM HPA AT LAM,
chow ¢. aii rang macht ra
Yews po ay ab bs thn 40 0 a 8 act
a Tor 5. hod bg
hit ng mn Sahn gm oes 2
stingy sha 3 7g Af. nga Kad va
oe Hh bane ni i 1
 
 
 
 
ese
 
 
 
 
 
io wa, pe sr 4h No my man ngs ka ns Birt ke
vant 0 58 nw fas, Ky Man at 3 a mcm
Shane ahs ata Bara ek Bh oo 7g Te amma
Po jth ting
Luuk cn ip jos a Hho ns <a t,o pe sha ob 5
mas, To 4 mt 0 rl 15
rw a rn. dl she me 3 ye
Sinan Noe nu wa ai gas pe faba os
5 hong, eho ge hp pn
Lom lam mi ngs Vehowa bp aa wigs,
Doni <i, ng shkrome nga oF
ic he Gg, Yeon ants bi ogn Veowa mt £m ag. pe mn a.
ga ana, Yehowa a saw pra an 32 pe £m 0 a 2 Maj, AoE
froprpiphatiip get Er
Sh gar ga het ach agen man ab snk ng mn cant
weal ope eh 6 A mn mga vy mows penton hve 2
Sing sha Fa nen foe magn du jam hes nga hpe Hum 3p ka da
Sn
Mis rn i 5 srs i, Yeh
Yo sh gow grog in age sh gai kaj hm 0 bs Em na no
pe gm a i ye baw on, ng Kam a ga i hm
Pt surat ini SH am
Boar RR EY smd
ann mango ml tng do 2a una, a a yi daring zn
eo. ” Rat sa, hows pe mit mada nea
ugala.
 
 
 
 
  
5. KARAI WA [IPE SHAKAWN KUNGDAWN AT LAM
Shon 21:
Nes Vehowa bys est mp 00 rn 0
res Siva Shen £3 te 8 gp bis
lawns ¢ ne 1880 55
Vetus ha
Nee a ait
manag ma a i mit 1p
a on a mr 1
 
 
 
cio a Yanes p shagrs gh
ing pe bs Jt, hr
Neat Vehowa bp La an, oh mgs
le han si nt ic Hoi art 3
Wang hic bam. si ogal boc
availa nl
 
Shaan ne i bye ads ona i
Fi et
Fits ma
Nb tsa mayan wa sags nga
Jang, his io mse sn
Taam 5 hang ha ma 4 pe
 
 
 
enon pe Hi ayia 1 gin
ECU lr kas dap Jog nia ra.
Sei ge maa Tar
 
eas mat Kags nga i go, chy
Su a chyc u sht his singh
aan
 
hungga ma. Shi Ape Er lems ai i
Pomona
ami baling ni lusta
Kaan nwa, kawst Brom ma
img ¥ehova he tam a 0 Ka
hg vm 72123.
  
ehowa ga hi a al wn i 5 an
in bg Dang 1 a i. Se bl
nib 1m i zo es 3 3p
ANHTE A SHINGBYI SARA KARAL KASANG A LAM.
(Stakonn 6: 111)
Kara Kasaog gw ans a shnghys shana
We gun 3 nga al, rang 3 sen ©
Kaan os ga hyn 10 7g 1.
Dai majo ging aga gall mat
a nas, Nammoldara Kiang ma
 
 
[I
1 ter i 2 ma,
Stun nz cn mg, A
Eikano hc ds » his i 5, Kara
Kisang a mars hie tw hm 21
Vas chy pra al hing i hye,
Shapyaw nga mo
 
Sa mart, Vehows 3 ama te
 
 
 
Kaas Karin gow ds nknan  sas s mada yu mn a a © hi koi
Bi rar ow ht aga 10 ene
i Kars Karan se 1 bp oJ € Gi ng Wt hye ns asin a
Karur wan ad pla pe hi di a on,
ie lau hada 0 kao wu a; yen
Stash amy of Kabrawng nga long 1 pe van ve at Kaun
mina, manga i shan haat
mad mac, sh ga hi 2 nen dat Amu sh ng mo, or
dt awa, finding aga brawng man Kasungu men nog, chy me,
Je Anns av nf i nga el Kaba vn
oun 1 a © dan hung na nn
a mg a up i Vihows ach a
oe a i as 3, Yak Korn Esc
ev aie nach ne Za anv aw a up af Yehona ahs
i 1 3, V3 Kor Kio,
ie 3 Tans 5 nga a
7. KARAT KASANG 4 HTINGNU HPE MAKIT ALLAM.
{Staton $41.01
 
 
 
Zo nasa zw wa pal Yehowue Nae Ning ba gun I 5 un a
Sas Sas po beds don 08 + Zon am is Ron
nat Shane gow Hkeop me kr msc
nga ad i wa yang, dk sar
Nye mit main Veh 8 wing nt. oe hes em Shar os. Maro
Rr i nm mle 068 1 NY€ 3 an on dad bps sh wo,
mi Hi hom shan av, abkrong
Tn uf Kars a bp Kabu Rar Shankle un bi fa 1 sf eas, Zin
aan gs. um my Ka Kiara wa € do Io
Rye Hisukam, Ny 3 Karl Kiang
To van sy wa ps CGB Na Za navn saw wa up a1 Karat
Thong a mak + 52 got 0 10 Kinng Yebions age 4 kyo bi
ie hang an, 5 ha pla iv 7 Al ge mada va Yak 8 Karsh
ipa shart gal. Kasonge naa.
Naa wae ngasini gun agama AU 8 npn Kars Kaan, mad
Sis Shane mam hpe shakawn 3 53 3 mamta chs Han 3 ws He
[ri mene
 
Na ving ata ant mi ha nga
a gar: ahi kaga bying m s
rt aja nga sk. Tara lag 3 ws.
& sum hia nga 1 al ba, Karas
Kuan 2 chyinghka bibs sa
er gr a na nga,
Veh Kis Kasag fac be gong
Bi, Yoho Sa. Shy be sng
Sadan os dca 3 ky Ran 31
21 hpe 8 kaj 3 pa mons ning 1
aw mag wa up i elma,
amg aye ht ia
8 KARAL KASANG HPE KAM SHAM AILAM.
Saka 91°16)
Fin hum i Wa sem ai sha dang.
1 a vw, Chl gan cova 3
Ka Wa 4 Soi en ng
 
Nes go Vebows ips, Ne
ing hora he wabpene, ves
a ai
naa nani” mgs vn eum mga ma
 
King a am i, sh sv 0 am ai
a kam bi, bys wa £1 ah
Ha. rang oe
Sh sigan mun bie shi amg Bp
 
ang bi nga nn da Shi sad
mahi gee ngmg hc hares
Pater ra gs 4
Stans rk: hn be sta 530 it 5
ino
Nain Kwan er a1 am hiya
ie an pungling ¢ hyn a
Noe ann Bhs a ng
   
No ka sh yng mi, Bi
miga's mn 1 ai rng, Hoang
phar luna a
Kas wa, ws my ie ang mata
ym, tra amg nl ba a ma
art pe ma fm i dl
Yehowsc, i 4 hinghys shan ng =i
nana Nae go sa Horn 513 For
ngs her sas ua.
Aru ura sang bt byin oa 0 ri,
mucky maka na 2 um if ws
Iunan al
Lam cha rans bye as
ns a To so hao
Nun bia na a fagaw nahi u ga.
stanite alata hs rang hpe pawn i
first
Hlanghisi Ie pu Hom a ta © nang
Raw 0 ans, Marshes Thaung he
ten np kanya sn
Nes bn shi aman vung ne
mon, gad hi pe ns tm we
oye my he che ngs
ajo, wg i hp kup mags
   
Shi oe be va ane i bi na
nie a, bi a sh eT TE
52 ng ga hi he si 0a spr
Prat ga a hc ng sh ps shakat
i mm, ye hie bkrang fa a am
She modus dan va we
 
9. MATIKAWN GA NNAX.
Shakar 9:1 15)
ebowa tye mabkavn ga mn be
awn, 0 Une Yeboah
atkon cng mi
Setims bpe mabkavn mango
m,n ming pe hs me Sh
ke Bring bo tam Rpt an bie
Jan Hk an.
Macks sm si bp ss peng
Sbnghons, sm bev ok pe 5 2
Yohuwa gun gal Kaba nga i rol
ona, nachying shaban ging al wa
ri ag a Hpara makes i ash.
pe grou bet ma nga a.
 
Swing la no.
ep
an ngn gt, slam hie rong
ham a. 1 3 Chyolpra al shars ©
nang.
Masks tm da i <. aie 2 Yehown
Bye. Rais Yehowa he ping
Siogeang be sam na ou.
  
Yelaws a amping nang pe Hone
Singing sn ba ov; Luss
Whuegga bang nna, shi vine
 
Coops ai pe mee sun mn
Vehova bp avr i Marg hgh oh
rane bi got ng mg.
 
 
un dan ms: Kaj, mph
ip a hv, a sh
Shama ng ni; Any a ik
ope alan 1 Hi, sa dawdan 7a
 
Yehonss mane. suming i bab irs
oga a ding ga gan a a 13a.
Nariman i dos i. av arc,
ose Fa ie Kasha 0g 5.
Pa ie dai yang a ngs man kaos
fugu mini
nga a mara a.
King i ae la ns pe arcs
ai, shi do 30, <b ga anaken 1
pe ding mn i samy ba pe ad
aka th, ara dv a 8
10. KARAT KASANG A MATSAN DUM ATMYIT A LAM,
 Shakun 1031-4)
Nye & mit main. Vetows bs shar
R58 yc aw Lang male 3
a avg was am we en
Sha aga shi 3 che sang Me
 
 
 
Ne a bik savas mayan sh rao ou
Jaa ams ais ma Bs pe ra
Timers
Na ek pe mang ks bs a sh
Rlrang Inv ehyejo Me nga
alk ang We agp 33
Shot wan.
Yebowa gan dingman a bung
sola nga a rad, sind hrm
akon ni he dandan 4 ga i
 
St ga sl 8 am Sawant, si 0
 
 
Yelows gow man dum si
suming "gah baba moa,
aching fa ai 2 it rn
nga.
 
5 at arn 0 daw nga #0 l,i
Anbt  subak hie mare, sb bai
dm 1 rs, mara bu a hi rane
anbic bpe ar ja mia
 
Lato go 1g bs te ng oe rare,
sha gn mn mg, i pe
Kamin a8 2 a . © gala ka ga
Stop mas ae, sin mag ie
 
Ka ge sha bp matsn don: avs
al za, Yehowa ga shi pe Ba
Sami di pe msn dun lam 1g.
Aube ahku ip bpeshichye ra
nal ane a bp rel a £2.30
pes dom nga ai
 
11. KARAT KASANG A BAU SIN MAKAWP MAGA AI LAM.
Naat ga bum lang de mada yuna ga
gai bpe Karu na ga kana opr nz
Sh sm a aa be Kasha sangon
a va: ang Bp ba si fa ga 0p
a mu. seta npe bas sn i wa
FR. ngs, yp py wa ni ol
 
053 hos a Pt Sh
 
 
Yehowa sau ru ang savas bana nang
Bp bi 3 a ma pe
ier
Yehows gre ga kav map
mgs. ma pri i ie shang
a al la bt in ya na ra
 
12. CIVEJU DUM AL LAM
Yehewa a hye pe shan Tu. shi 2
rin asin he bags ma, sh + am
Banham a he dn
 
Et an
 
Coogee ioe i gm
ranede. Hera shea bum hag
i i mh ot a th
PL Eph hs og £8
nh
mopar pu, hina i
   
 
Iagat jak eg fav ao am lama
mi uk naga bru, thru bhe
pring hpriog she In a ga, bpri
iw or nhung Akad chyat ri a,
Dam kata na mag hu shaw ua
de wel ai
 
em 3 mangdan 8 min. oa Kar
Kasia Vehowa bpe stages sha wa 0
a
Ds i mg ang pe ion tun
ne i ga, dan tara be
mata mart ga hpe n Win Ka
 
 
 
hp malap kaw si kaw do i gn
Spo
‘Nang bir Her a kts se, a ae
chy rang ni 18 ngs ys 8
Gu mh a wa
Fg sacs ow bie am,
 
Nas my quran wa wna, a 8
all ra py chye ai mania he
at am a kata nang ps ban
maka sh maa Karat Kasang
Yohowa pe nang malap kan
ahi,
Nye S mar ae a hs nd st gm
nei ln ang. aga wa 1a 3 han ts ©
i Kaa yb pe bg. sack 0
No 4 Karat Kasang Yehows pe
chy sha dum nga Iu wa rl my
amin ra nme 1, m2 ms
© agam da af ga chk hp. da
Fil nga af te maren shag da na
nga, Kral Kasang ga sutgan osu.
hye atsam nan hpe a i di
 
 
 
13. KARATKASANG HFE TAM AI LAM
Saath 5 ben
snr, ma na ho, i
fr ry
Tong miata sh aby eos
chyuipe man on
Sha gn rc i 3 at, uate 5
Eumbpran he mug, hi kat 0
Cage lac eat, bie 3 ncn
pe mung, bps maja glo kn
nga mit fo? Nyc a ga town sha
ara mara le mai oj a bp sh
ana. ale yi in sou mp
ha eg hari ga eo
Nal ou, ag pang de 5 ni, mdr
mara ma. sing mi yang nan: © mit
in Hg nga ou 7 a opal Tang
a We i na ga hk a
ca, Dai hs gen 5a 1 Chyls pe
a gin i
 
Yoru, omy be i suka va ts
a mn, amy ba 814 i up
Rian a wn 13h ns mung, ngs sh
[I
Nong chy af amy bp ang sega ba
on ang oe cy dey ng. as
Kars Karan Vehows he ial 2 chy
pra Wa > raw, mane pong de
Bang a 1 i, ain ame,
Ea tng pe srs So gs 5.
 
Yehewa pe ms stn si pe
mm ee me
 
Tas lang 31 vag sti 0 lam pe
hi a Sh 8 i ang a
Saud na Yebowa pans 1 avin wr
aa sing a ang dh Ea 28 we
Tas dom m1 35 nb 3 Ke
Kova ty 0 mong bin va 3 53. 5
Faw yah pe ha rs hi 3
Kanlng ral ome low, opal mit
mang a Bho, sank it mang si
hun ral; sashie w lam a, nye 3
Lami awa ri, nen ns Vehawra
tna
Sensing bn pow ino sgn bus aw
nea ai Fe mae, oye lah anh: 0
To a ga ii ng 3 He, ie
ot in gr a
Kaning ral ne law, marang hie
ake ga, fama de na bw Brat
on di do ban ra sh, lf Et
Siva he nl, maka gale af ra
ape sha bp aw a Bien, aga Wp
 
 
 
madi et, matsun ie mak shaprot
a, at shangun ai sav,
 
Nye gap caw oa eo mung mung.
Pry a
pay 0 Rv i ve a 1, ai
hk sade a 0 6. td Shun
a bi aoa saan
Naniie ga kabu gra Ie pro vi
na nevi pra af bie wol wa uf
hrm na mit dis bum 5 hie
Kavag nl nauhtc 2 man e malian
Jnl ai nen ie gar nna, nam
mel na pun i yawag, Iabpank
dum a mar
 
 
 
14. MESHIA A LAM.
Rui tng, est sm «vd in
own, 5 a 1 hi a maleun
Yetawa a wensi nu ai, bool
byeng: va bie yan Jaw af weal
pai daw al hie dara magom
Fav ai weayh, hye chyang a hc
Vewawa pe BAe heungea 6
vers hi bt hm gn a
o
SH gn Vehows bp bit blogg si rs
ang srs ngs 3 ri ons, sh mu
Bip a he men daca 1 i, 28
BE ai ie men, yang 138
 
Shi gu dinghping al ko lan et
mation mayan ol bps tara. dara
ana, mit. malang a hn ban et,
mish m mi ip al i 2 pang
ag ds dawn ma 5; i up
Br i hingaa hie gu niomisa hoe
ar aw no, si nen na pr af vst
ea Be tar ang i pe su
ras
Lag. hose si guy i many a
Singeyt, Rarghs 1 i pa Si hho
Hiring hing ga
  
 
gad at In nye mura i i bok
yt, nye ment sha ts ¢ nai
ban da va anal: stl ga amu
oo i pe ara dara a
Shiau na hia nin bo barat gang mang 0 i ong ni shi
ra, mar or ha 2 Shngen San 31a pe ada a 3,
 
 
Bye dip kaw of mukaw bpe sal a Ral mung nang Betehers Enprat
had na he, kachst lsh 61 © Yoda tere mm sen bin mars
ran shot pe so a an rls <b Vall nen thmong, isa amy bot
om ta man i hi torn img 3 ap na mada gow, no 4 mat nang
rub Bu Kaw ma pr ma 1a. os dd wa gan
mol chlo ahkot kan ns pa pr
Shia rs dio i lam 32 sa gar 1 Sa mings ai
rin ga ya. Sh gut sam 1 1 3
15. MARI A SHAKAWN KUNG
 
pet mand ae ss
Madu Kaen Kasang hi kobu gar i
 
Shagran ya ms
Shia mayam an a yi gop 5 bps
hima vay 30 kownma Kaw Hum 3 hp Bo i fb
  
Shu mash shu masa frat fingss,  shaka 0a su so 5 pe ara dt dt
ga hp, ig a pire
sen og i wv, si ye ole AJ wa he sun i st ie
ab gd 6 0. 04 unin mang maven, Abraham be bi = kasha
chy pea Hach pe,
Shi bp Br Kamin ai wl 4 nts e, Prt digs mats dur si an dum na
ah mash sho maha do a, oa mats, hi 3 shangua ma eae hp
Iman dom i it ang ge Tatu a
S's ar ae sua fea do oi 3
nag ks maw 5 Hl is gu
aga 3 0 be hi sha a 0
  
16. ZAKARIA SIAKAWN KUNGDAWN GA
Di Ma. sal Kar Kang av. 0
5a, am pe Kawa v.54
a Hog lal mwa Yana
‘Chalo bk ma si a hyo prs si
myiatolnra gap bie sum da hic
mart, um J be nda 0
Jawa ts no Hye Herang 1s 4
Tam hpa nahi,
Ade a i bye man dm 3 am
adn 2 mats ut sua 3 a 0
aad 13 ham ne fc,
 
Hirt 1 nyt raw si sh, smite
a prat dogma, cho pra
ing ping 1b hE 4 man ¢ dow
Jou Heras
 
ate wn Aber bg gam dni
ms
nt he de a
Si 4 sharon 1a Dai a nts bi
ane maa hye hha Tn of
im st ya
 
 
 
Nc pang ure saw hn 3 Wa 0
my Dg al bk 2.5 in do, ae
Kirst Kasaog 2 mason cum 3 cysia
Suk mara
Faw datkau a lam be.
  
Shia amy hoe bye ang 1 a km
che 4 hangin nx ms mv, en He
1 hn a ng 4
Anke s aga pe ng a lam de
wok wn ats mam, dd Mt
Tam jing ne, 4 2 Shawn mang
Can ma al ng dl gh
 
17. YESUSHANGAT WA ATLAM
Dr sho Me he. urging oe
oe er anism Av
Dat fan 1a ga, Sor mang bla
[i
ang aa abpsn a gas.
 
Shalom maths ga amy
Sarr, ga ong
  
Nocep mung, Davi a kash ach
Bie aru arate nga al maja,
Gall mung na Nasaret mare kav
ma Yada mang na Betlehem 133 31
Davia mae de
Shi abt a a nem Man he ra
amyig hatawrn a ms ag on. 3
 
Dil yang e naw nga yang, shaves
ao una,
Si yo shad sh lt shai wa ss
ace Kayo, haem sha akong
ang awn da wf Kasog 7
lov. mam aroxp a shane © mut
nea ara nga ra a
Yu dub ghnoang <, ois rom ob
pe shana na ahkyioe lad oi his
in aga mas.
 
Sho dt Mad fark gow shanbic
kis 33 ap nn: Moh ©
ang igang ga ane 3 pup i
ot bri wa, al al on abasic
Dist si tama has ga, Blow
is, ns nants iv om 0 Fink
 
 
Dao cv i ye Hong 1 i 3
i gf Ed. 10, Dow 4 es ©
ins ss nga vas
 
a marin dal, gu ns shah: pe
[ey
Ya i mu kas hee ru, lama 7a
unaing wow £2 aga,  ajavg sha
a1 prs 0, Krad Kasang he shakawm
ungéawn i,
Matsa hts fang Kara Kasong
gun, pun shinghang raw nga u
Eo nines ¢ mung shi sharers
ng a mash of ba
Ea, anganga mu ga lav,
 
 
Betahen oe d do Hs ma cs on
ans a 5 bd Ma ba
hada an fan bp 4. 53
hada a ti ms.
hinges, shane Iau lau sa ms
ar yan Yosep hpe mung. Ush
aking hia kaleng ta nis f ma
chyangai pe mung, mu ma a.
Dim 4 Sno, Ga ma ® bn
Shoe un dan aig pe have sn
 
 
Nn mans i mun, sag com ai nl
stankie pe tun dan 3 ga maja
uma
Nai chem sav di ga young
meyanng pe masiog gun a mas,
Kr at ar ns .
 
 
‘Saga rem ui ad mur; sh
sun dan mana i bi maren me,
ma In i Tam maken 8 mage,
Kaen users pe shag so
men, Shaka kana tbs wa
  
pe
 
13. DALMUNGGA GAW KARAT KASANG REATLAM
Shawne nigga Morgen tga sds Munghan ga 6 4 ug Tt cha olng
 
 
Monga gw Kar Kasong Me aura ogo bi bye ul va ss ssf: cys
ava, de hangs im Kom Karan 6, 0g 1
wan
N Sh aw monghan ga ¢ ga ops i
Dai Muggs gow shaven ingot ie munghn 3 mang <b a moron.
Kara Kiang bie ran ri i, cman tal wa a ri fn
ungkan ga ga i hot chr wu
Aral yawn mayan gav sh arog ¢ a
a mai ng manga 8 ow
6 a ad 2 St ga sh + ung de us
mi 4 os 1 goo 1 ie
Si hia sco dojo raf mgs a dak bug
acl gu mach i + heh re nga
a Shs 8 myn ingaang bpo kam
sham 5 af me a Sh Map Ia
Di bt su on bbc ni i mt re. or Ks ast
am aban So We are Hp a Kila i no kang Sh am a
Karal Kasang o shangun dad 3 Dui i ga, sii bie Shes a 0 0 i,
Vauhan ying a wa fungal mi du Bun: San aii ry, cs nh
en a ps
 
 
 
 
Tene ove mpeg hake Dal tang ph cha + bam
ENTE tet aa gab bo
w= nl viog coe ms
J rans, Ko bs a Roa
Dal va gan dal nhl 0 1k Ga ita pons opbong or
ha 3 in cdo ham 3218 he, ai abrang bihang re
dual ait
19.MA NTA MATU YESU A KASTNINGLI A LAM
Fi 1 ga fake va a be ga prin jan le un i Foe shan sa. ro
ei i, i bene Bp ngs b
5 Kara aang 3 chy ng. shi +
 
sac 4am Shi ga a man i a, hi 5 mit
King & hp mung, i iam 1 i
Shi Bans ya Kw a, hl wa aja mung, a ng maa
poi tem do jams, sharing shag
Yerusclen mare oe va. ma as Sh pe mw us sh ws vt a rd
a hi om ash, br 1 06
i 4 mi 7 Yo, mv an tru
 
 
 
 
po 5 bung he ren, Shh Tog mt som 4b nh ban tm ngs
wma Sai ns oma he sao
iid he shall gut a bi wi Sh ga pa cl gat be tam mit
ma yang, dal ma Yew fw 152 Nye Wa bs sn f bm hi mh
Yerusiem ¢ i nga nat i; ama ga ma al, oan che mit m7?
san hava chyawmn ow ds n chye Ne ms shan np bin wo
as.
stn, sh san Be un 3g go
Ran wa marang bu es ow ngs a shan chy oat 0]
J i A
Sha Ean nd 51 3 os, mays dorms i Shi chips ga chan bie run yu
Te he chysp a1 6 Ka sh 0 Rn a, Nanar mae de wa of
mans, San 2p © mang sb aw pn at
Shi 2 hes gow dt 2 abkes bps
Da ma pe ou Jang shan ga shi Si kor ia mask do wu
pe Bam tam I Yerusalem, mare
de nitmg saw ma Vein go bi beng ga kur ban wa
aed some sts bibs wa nn
Yo mac 30 5a wa saya se, Gi Kash Kang a Ton < nim. mst 3
wk ing a, cra 8 ong ©, an © ants Ty Tn Fa Wa nt 3
Shite sa mada 00s, shi 1
  
20. AGUNG ATAU HFE DANG KAU ATLAM.
ai shes, nat © gurl blown ga
i werys sa Yesu pe sam mali de wl
bangin
 
Shale digo ws ha do
an. Kara Kasang 4 kasha 4 8 yg
1. di ung ps mk ma ga. “un
Si mahtang ban ana, Masha gay
mul Bic shi, Nhung nga 10 1a
al, Karsh Kisang 2 gop bta 1a
bru al urge mang hee hkrung
 
 
Stat at gus ds chy pr of me oe
0 pe wo va tea nas dng +
hme stacun da baum
Nang Karal Kasang 2 kasha ral 0
Jang gan, na Ham nan le de
Jabra dat ui kang rs ne a,
lung ha naa aga n sho u gs,
a ms 3h Fa Ka BE i Sh
 
 
Bi Yes gav, da Mad, 12 8 Kari
Kisang 1pe rane cham i 1a 0 1,
i 1g
i nt gv, machin tv a bung
a de i hp wl mg wd
mang ga ve mong wang hs
ie, dal a ravng sadung hp.
oc madun daa av.
 
 
Non dingy a gs pe aks
Jin a, md yawn mayan he hp
Baal hag 4 40 2, Sh
nea she ka da gn i, hi pe
Aging sb bm yang sak arog 2
api ou Vani a ie bo
nal a1 nan gt ya, Korn
Kisang sn sawn st a hp ie a i
21. SAGI REM AI WA KAJA A LAM
Ne mahi pe ga w ten tag tn
Ini gt, So awn de ch
Hi san i. Eas ona punt ang
Bd gr, ng, de
Chyinghls tam bu shang. 58 v3
Ape go Sg er 3
 
Cheng sin i wa mn, di va boc
Si os 34 2 ak 5. 5 mung £3 0
i ads ma 6 1 ana, hi ga dang
sign i Mos amying ne saga ona
nurse se wo shri gr 5
4 sgn ing we oe va
33 ww al rad nt, sag i mam
Sa nn pe hye chap ma
maja, i ha Han ang a al
Tasam wa a men hoe gow, sag nn
ciye A ching a a mo, Bag va
a bn bs ai se pen mt
a.m ne Ap
Neat gow chyinghks bs rai mg
ls ng a ham 81 wa
Hse Rang I bkrom ma wo 5
an, shang wn pr wn rad of
ht shar ng mau
 
Liga ga, lo 08, a ma opps ma
og ho $e £2 31 ga cha ga,
Sha sk bsnl abe Jp ya
Whom og ema ong est
 
Nest go sagu rom wn la ext
mal Sag rem wa kal ga, sig
4 mat tang sak pave va kau
a
Sogo i bpe ad wa 1, eying
a img chy aw, an
3 So KB
J ro
am ps sh ot shir 2
 
 
Dai wa gaw nchyang sha ral ga al
maja. ag i 3 mate sang 31
Rorawes mat wa 2
Ne gos sa en wa Ke cng
Wags git Bye Shae 3 rl ona nga
mang Wa Fp ce ang ova,
Ny a og nf pe nal chee nga,
yc sug ul mong neal We hye
ma sag i 2 mate ne, 0 4
a mga awn va Ka ange.
 
22, YESU YERUSALEM MARE DE SHANG WA ALAM
Ya Tals ng i bur 0 Bete
Kiewit bound 9
maging an. 51 spe aku shams
Ran a shawag na Kabtavag de sa
aa dn dn. Bn Jong, kde © hang
i mi Jon i a1 lave aah
un mn 3 hp an on 0
pera ata dun a ma
Mist ngs ng ds pa a it a?
New ora san pe si do vr, Mo
ni he 13, gt a a, 351
 
  
 
oi ga, dai awe Kasha he bye Taw
a? og shan ho san
 
‘Shan aw, Madu nal he as ds,
Stat smn gon da lavas ana pe
Vos Dyan J du na a, a +
bn a ous shan You
agus i
Shing ra sh ann 52 va nn ya
Shahi ga Giving i 2 bpon nb
hn Tee ben we a mn
Ye mare du wa maga yong a Tash
un ocr su 81 Ko di ving, Sap
Wn, mata sng te ga, enka
Sit aga am yong 4
ci. ka gr bt wn a be Kis
Kring bps shkaws hangin on mt
Madu 0 amsing ningsang be du sa
i Hawn va gan. a nga. 35
a; Sumsing lama, gina a
aw hum a share, hung
Singkang rag » a lav, ngs 1
 
 
Df a, di png baa 5a Haste i
non oi aw, Sar =. a & spe ty
or a nr hp or
 
Stall Yesu saw, sanbic bye mgs
tm made ga, nid atin a nn
ma vang ga, lung i Jato ar
nga lng wha ean wo.
 
 
Yai ei wa one cae pe on wa
Jon. de 3 ma sh Be
 
Mare ang c, ngwlpyaw at ia ne
0 4 i oi wan, chy ba
aw a la Ye han gow Sob
1 pe a ma «mk do mf
 
 
 
23, NNINKRTHKAM LA AT HKYE LA ALWA & LAM
Een stini2
oar 5 08 Vou + apo hota
pe shi do 47
Kaning ral nme law, Yehowa 2
shangin ma. gan, shi a man ©
matsin zawn mung, ray Hon af
£50 mak zw mg 0 prot ngs
aL Sl gow gavng shingyan mans,
Snpra nam mung tam bap 1
al, Shi np vg, aes
 
 
Sti go each wi sha ohn bs
kann low da bir nga i; yawn
yen Sk a be i ew cy af va
Sr nga 1 pt mn ain ow un
a sh 1, Shon han
rep
 
vn pen af pe Fa i a
Si ga Karat Kasang oa hs art.
aber, ad bret a en nha
rum shi wa rl nga al ga nna
anh mbar mt nan a.
 
Ral dian, ga ne 1 tr at I
a's aw ¢ Kala a bun ma, ube
ht py 12 gn hye tin kum
Sa 1g i. ASHE Tgipyaw gh th
2 bp Kasson se
ros aie oo 4
Ane yawn cago seve lam dam
mat sagas; anga be langad tang
lam Wan mat ga oi Yobowa
Chg gow ani makes 8
Ta eh rs
Py
hrm yong, 1-2 bp 83 55 5
feign wy
Sawn, mn 2p 4 + an se
E33 5320 2800. sh pp 1
toro bo ddan di 5 he hi
pe shopea kau ma is shi ye
Amy maha ai tara ta a 30
mala, hens naa ni a a ma
Hin ka Hho ns shamhte
Fag mol omg 5 25 3
Ss au ram mann i ix bad
a maiang che gion 1 t3”
Staohie saw raat 1 ie ri,
2 lop gan a, su og
kw sn, eh aya 5
Sl ean, oh sme iy 7 ps 0
Ga i oi np en her
Resin un it gas
Yehowa chvswm gow shi he ahpye
adi na a ons, mach Shangun
i ang ga, shi 8 my movin pe
mg mail Hangs hat not jung
She sh a sh ars art pe wis
aa, Sh ner ln a on
ehowa ra i Wo 4 nts hn awn
      
Shiny sin sek shor i n ks
a on, yi 0K a AF ye
ing prog shogun ma gn, Hi che
Cogan a yin a man i 1 bp
Gs pin Shan cf pa. shoses
Sub ushg 4 oan Sun Po 1
 
Dal re a maw ngai gow, dara
maga rag 1 hi ra, Sh pe
nun stsam rang af i bie van,
ancy garan na ra ai Koning ral
naw, Shh aw 5 4 KT ahi
mic main pe ru kau wu, tars
Lak ba i i Ere men ae
es mung gv, ah Ln a
sob be. fom pd nan tars
amt 1 3 m2 rat mara hgh
Hinghai 3a.
 
 
 
 
24 EASTER LABAN SHANI 4 LAM
Hai 281.10
a daha abc a eagang wa cna, bac
i & hag an seo Hv bp a
a Jang Mogadaa Mani Be aga Mas
Fan sa ip ps 30 1 aan 5
an wa iy Kamin Ti 7m on,
i Madu a lam Kaen Tanga iy
Jamu de ba yu rat wa ia di
uns pe $2 gala ka baw,
dh dg mg
 
 
 
Stipe sn pp noi
ari, hi a bn dann Rigen 220m
Hore mh
Shi Bpe ket ganna sin
a gar kaw ral now, 3 masha
aa, ba tu
 
sa em reo
Severs et hme,
su
og nga i ras si tua dan
ic marca bai hkrung rave va
 
 
sa sa mari, sl ae ngs sf shar
He 32 ue.
Bal a pe wa ans i ie
sh br vs, ni sh
pe i Bp re ds i i te
me Goll mo 05 Sh hw
a sn aot i bo
i de Vi a eco
nade, gs mo
Shalal han gow eit ahpea i be
abu gaa 31 mit Kab bie di lop
demas Tawa wn nian, hi
Sup i pe shan 2a Eat a ma
 
 
 
Shady ms, Yes stan pe on,
Ne yo ne mye, og ns i. Shs
i oho aga pe 50 shun It
Epes mas
Gall rung Ga Jabkram mu ga,
es hp naw 11 hpe a tn dan
mu: dal yang e nga bs Harun
mara a, nga mal
 
25 PENTEKOTI SHANI & LAM
Karo 21-51045,
Pao shan. 4 fos ne mare
dra a Ria ra pana in
State ban de oa abun, an
Kaa wu 8 7avm, a kaa oh
 
 
Kal pr ms, Soap rao ng 51
pra
oe sbi don 1, og th
aba» sve jon
Shan nan ht man, Choi pra
al Wend hgring. shang nna
Wenyt Shad mi He mac, 5.
amy Koga £4 bho hog a mast
raha yy shag ba. tan Wham i
Tusa mann, Venison min + ns
Dai buds af nn na wa yao
mash wunawag bpawng 0m
nd hi aga nig ans bugs
En ko chy fa 5
 
Naw maka yo, 3 shes np a
Rd 1 yews Gable ash hm 5 10
Da ri yang go, abt bg i
End ina nang A. bus so. hn
etd ami
 
Star etm gu ps Shi Langs bie
wa at ma, vn i ef my
oe sso, Yad im 10
Yersalem 154 en 1 7 mang Be 6
 
ls
a a ti he mg
pe ng mkt
Naahtc za wawn si Bi 0 ra
dif sabi mag ma sl, Kv
ri ine fa, va © sham shing
asm $04 wa ra a
 
 
each mh i, 20 ns sl Ta
Kar Xone 0 Nasaet 200 i
Vet 2 ne nn in. reas
ami ail aol e301 Bo +
madan dn lo, Kv Kasons € rie
ow anda stdin 5.2 a
 
Nel wa gm Karl Kasurg
snatawng gu ren su bp hc
a hye, a yng a am Bp.
Gara 5 man 3 os bes pe
 
 
 
Rai img 5 Fh si sn ad rhe
Bp Kar ea ros ba ya. <br
Jikan sa on 2. Kans rs ame
Tan, da oi nit 2a sh hn thane
shodang ira
 
Du ce at maja, minke wadang
ha Jn ga at baw a, dai Ye Be
Karst Kong pon Mag be
Hci shots m0 81 ga, hrs
sm ng a va hyo en
 
Di mt ang shake 3 yi bs ik
od fi on, sae 209. Be nm
Pot bie ket ks. pe an ma 1.
nunc» vubak raw du ki yu 1
on canine Bum shag Vesn
ris 3 mung singin ha
Ralup Ham Ja ma: Shar chy
pra af wen ng al Kup go,
Panic In ana mci i.
 
Go ds bi a ow Hop Bn
Efi os, di sn © mon Tay
Di a, asa oi 3 havin hogs
am, ra Kanan pons lm,
uk shh gan sam he skys
yt fan ia, i ai kan ngs.
26. BAT SHANGAI RA AI LAM
Raine, Yds seh os sao
ngs ky 1 bc a
Dai wa on shan © Ses aw sa
ona, Raubal ©, nang gan Karai
Kime ki nea do sa af sara ai
ne sp anh chy £3 a1 mang
an i am Kota Raw, Karas
Kuang 5 law yang. gan, hai
tg al ba eg on SV
 
 
een go ng vung Woe gs wn an
eo 0 30. 0 od shan 3
ma gv, Kor, Kasang i do
man i. ng asa a5 bi
ui Nikud ga, masha ga aprat
haba sa yang, Kaving i
soangal lu a ata? kan 3 Dkritimg
bat shang naa shang oma
 
 
on ow i ta be is ve em
1 she a, Kar: Kos 8 mnson
tan uk
Hem shan ie shongsi of gow
i a5, Wen ie
yan ga, Wen
 
    
Nes Je 0m sags Io 1 mi i. nz
ng un 3 5s Bb i 1
Noung gan ung wa maya af de
Dan wa nn de wo 3 cs
1 va dt wi mon, Kaman oa
ung i a pod ro ma Eon
an hye dt rs i ee
Mens ¢ Shangai of masa shag
mung sing a nga 2. gh ua hia
 
Shao Nik go, dui gw Konig, i
byw 1 rs om 5 Bp bs an
wiyang.
 
Ves ga, mam go sels mache
yt fpied
 
 
Ne ng ess ws eng ten be de
£5 sn 2a Soin ch 5. a bs 4
mo saz 1 ue aren sas lam
2 ure nti 3 sake 20
Fite ap it
 
Ding ga be sem ai tam sv
 
Simin fo 0 3 Bet we
sunny ha © og nos 0 5) Mesa
Kia X22. Kdt n,m, a
ding va usin
Mruche gu wim ws ¢ lap bp
Shara dy a aw,
Mest bas corsa smn bi:
Fan ba hs ku a i.
Kash mang Sha do he
Kaning rat ne fav, Kae Kisamg,
a Kshs bye ie ss 31 ml
BC ga eo bys Rhee 1 5h
Wa Wan sk a nn 0
Kars Kevan ow oh 3 kas
Tikes, munghan 2a hpe sonia wi
 
 
27. HKRISTU GAW NINGHTOT RAT NGA AI LAM.
Saaeng spt hav ans vgn oh ci
ah a 4. i ae i Bh
hoe ane mad us Sues
ie hrs a ask ung i manga I
abe ani pe san dn 4.31
Dal sak ga dan pro wa a 3 wr
Kava hi ran ngs ngs vu Si he
mane kw dan pra va sa hon
ana cal hp ate ey ma ok
 
 
 
Fai sa. pai uns ane bie Sano
a2 10 De i bie 4
a lm hi ahi maski bp mor
Eur dan i a. abe cham yo 5
Kawa bi ih 3 Kasha Yeon Her ic
Kans mas a a
 
Abie a babu pac 3 bon ik wi
mal ga, nd Me aw ane kn 1
rr
Kira Kast ga oi vz, 5
a si 3 ng nn 4 oh
a SH Ka 1 i 1 3 ante
Bos awa dans 4 3 np
ie si ic Kanan wa 3
ri nga £331. nga ingle sin a
kaw nga fang gan, nthe ms
of i i ee 31m pe
To na
Shi gw di ai bin rave a 3 he
nce bie rare, di his bs His
haa vans av. ae nn ie ang
Hanawn nazis a 089 is £15 bie
a kasha Vou a ssa paw. bie ba my
Jubak aan be hg fasan co Kon yo
 
Ante yubak 0 cass 2 3, nga
i ahi Wala ka 7
 
 
eng mn 3 i a es rang
saga
Ah sub sn rd es
Sin re iss ld by os
min vo ang eB
rh es 55
 
28 HKRISTU A MYIT A LAM
Hoi 2513.4:
 
Shi gi Karsh Boag + sha
ws ha pen on ima, Krad
Kons ie maren mi ngs ma
singiawz kashun 2 Bho n nsw
sha
 
 
Tins ca shogawm au a mayan +
Speen an doer le, shicessn
Shing ai maa gn sing
ong It i ho hp 34 hag
ann, ta dn nes dt mar
rn ah, a wo dum i 8
hes mada mara ngs
 
Dui 5 maj, sing hr ai ns
py
apa Yau mavanng he gan, Yess 3
myn ean kaa.
 
 
osu Hike ga Nad 1s ngs
ge Sg yan arene
pang shinghang a mts mara ja
oman ngs ma fi.
 
 
ra Kans oe si ge sg on
ora a gin: an ja 2 wu 5 i ngs
Dal cal a, gd a nga 2 5
 nanbie gall mang mat mara
yi a he man, nga rom mn
i yang zamn s  4 5 sh
i sam Ean gs 0 gran mn,
anh 3 ys hkrans 1  fam bpe
kt gar 51 bh en Shao
opt
 
Kani foe la. glo ss si it
J pp
Kira Kang est 4 1 shea 20m
3 mara © aah hi Saciven
ke da
Nye a Kari Kasang chynom gan,
Sm sutgan su vgs 0 ie marin,
Hike Yew na © hpurt
Stings We ace 04 ars HE
pe ana shat, 23 mari da.
20. TSAWRA MYIT & NPAWT NHPANG LAM.
bowhan 7.1,1621
 
 
Tear ai oh shad a saa ga nga nga af ral oma, Karal Kasay
Cr i a Kars Kang Ka hang oh bes € og ga
i a hn, awa yk cme
0 dt a Kor Kong knw Da awd a abt i € aa oda fu
aang wa Si Me Kor Kec bos nit vo bk, de sw
fistriomyed ow at ok wn en in 51
ng at nahn 3 3 gs £10.
 
 
i ris Kang ral me ow, Kari Tsawen af my hin ¢ Bet an
Kaan a sawra al my ra nga mit n wn Io a; iit Kang a
u mui ari Bheum nga i majaw,
kom chp re a sas mi ga,
Ke Kang za i 3 kas sing kt kung at yt Ape shaacn au
op amin £0 shang dat wo 5 14 waa het Kang nga al wa
a auf 27 SN 3 mrs © SE Chyowi gu, sais soi arch
ae hi oom.
am Sti gr shang en « he ge nurs
ma maja, Soke Tang ev ea 2a
sae on Ko Kose ne 5
nes nen ga i mr, ht on
 
 
nan anbic pe sara nga i hie Marat langal nga, nal aw Karsh
ante a yubak a mat mara give Kasans hpe saw ies ng, nga
nal hing ta go sh 8 a bean me, 5h 3 apy kana wa
hp hngun dat i lm gw, snes hpe n ava vant 15s yong sav,
 
al lammadung ai nga
 
ait wa gaw mas a wa ral nga
 
 
Lars i 5 Kai Kesar go nes abgames 3
pe od Mea ana mi 3 en 3 yam ows fmang a 2 Kor
on ar mang nds en Kerang wpe maura tum a.
Bu
Kara Kasang pe sav na ai wa ga:
Kara Kasang gow sonra myfl shiakabps kansas wa po ming saws a
ral al Ta 1 am DCA NEY nga da ga Skew ma antes ua.
oga iw gow Karal Keng ba © 3 riione dyat sara nga
30. KARA KASANG HTE HIING LU AI LAM,
 
 
 
 
  
  
 
 
Shing car shan fe ding pris Ka viding pins 5 sh 3 ms
To gn 3 we AE 8 Maa Yeon tnd o har vt Kh 100 pi:
Fras moran: ¢ anh Kaw Kons Kaas mason mats mrs chy sm
10 ahs 12 1. Hm 2p nl a a3 ar.
osu 1 wp © mang, yo ln bo so Rol dma, anes yobs ap i
sam 5 choco Bia © ante kam a ea nga ga yong, Misty go
Sam Wie hang Io en gn 5 ral anh ats mars 5 Wh i ba
na Karas Kogan a hpong Karsh Kavang na shi 3 bors
igang bpe ml mad oz et oe ante kaw + hada do rd
Ya pesos ns £23. a
Dud ban siya indam ba € mang Daf aa st 2 asa aya ics pcos
hc Jab umn: £0 0 hig 5 mj, ane th 3 on
nm hang goo Subse Kirn Kota pa sens 3 kan 1,
3 Weng 0 So Herm 8 £0
Skat sharang a ga by
amyl ral 1 ga mit mad a Kaning ral me a, obec py nf
ayia ga 3 pe ne chy a Pc ng a yang, Si baste
5 Wham 55 ajo, sable Kora
Dui mit mds i chm pa, aye Kasang we Mingle Wing 31
Via tmnt ing 74 rum ln S188 1 15h yang i
me a ane Bee ad a Choir 3 ingle bina bam a ng
Wen Kars Kasi 3 mr 1 mil SS aa suman bn, wie
ane a ke wang i € 1 bon 4 10 ke hr bs 34 grow am om
ma ng
be ma gag ky vga gon, Bu da ba og, nine) Md Yes
ad a among his Tlkrita Hino nar Kon Kise oa
Fu ara Bkungga of 8 aS ane kab anna vs
Tian Jy ra
i ye Ham la se
 
31. HKRISTU HTA MASHA NINGNAN A LAM
 
Duta ond Ma i ca page oy ambe hue ssi ri imam,
a ma, bi asks BAe 3a aw wa darn byt hye a
nda Shad nga a Kori Kesoes sa
han shaw Zt. ne da dn ene
Kens cnn 5 41 ne ro rn its bs © mn gs ngs i ga i
mun mim, oe nn 85555 8 Le 4362 £0, £3 £0 PERS Opn
bff ht ern, ings so bs
Wham ar bi 4 m1 0
 
 
 
 
sh games i ie hn Iu aw Karas Kismat na 0 nia
Ni he, ante bo gra hw ambi hp krista hs ©
2a shar, mh hp fo i 4 kum al ic Rin Dnt v5.
fr i, dal Rng nga va
Kang ra ve aw alte mt & ivy ahkang ay ga anne he jw da
ga a va a, KE KG mami,
Lc an i 0 sa re Kori Kasong go Fb is vgn ln
pov manghon a pe ht bk as ie in
Wry nz i shh 3 mas i
Du Ma ga, marsh lange wi nis btn Sham 3a me on rn
Jew wayawng 5 mate wars si 1 Hing Winton 798 reas Sv
Nam yang, yang wayavng Shieh ean 3 mon
Noam sung owing ms 3
maj, Hike  ewor fn ge Dui re i maja Kars Kosang gor
Anite he wok an ami anhic sai ¢ shadum jabprane nga
awn, Hicist 4 om Winged 13
ah ung 0 ng, BOREAS 0 ka ante ro ng ga i Kara
[0 sha sha 3 mar ars ham Knsane ic bing Rnd mu, og
a ok er wa we oe hss na His Jo € oh byt nen
vars ya + ma as
aa
SE bio Kar Kas 3 ding pie 5
Dai ef maja 7a kaw oma ante 1. abi 51. 88 bik 0 hy
 
Kadal pe mang bk
Boe tau 30 yang,
Shan ahpean 4a Ros ante 3 mans man subi sh
be naga al veg
han shpra bn
  
   
 
32. KAM SHAM MYIT HTE AWNG DANG ATNI A LAM
Makan stam og a et mae
Ta myn» he
[ESS
Nps yang ops pes ga Kats Kain:
mings he osans Ge da aga a
ora, 0 2 ga, da den,
3 Ha yn 4 pe Bar ha
ie ie dom hye ga.
 
i ra ba 5 nan Karn
Kacarg bps mews 7a wn a1 vol
ona, Korat Kacang mung io
Kambpa ri am sess wn a v0
a ua. oh ding. pring na 4
nea a de »gawp ssc bam ya
aula wo a dal pe vu vang. sh s.
mat sul ral tims, ga naw Gun.
na
Dai ba st gs bp rae tan 3 1
King i ew. Gidon Bars,
St, eplin, Din, Sumils be 36
ese ong hon nia *
 
 
magn i hp ding Ka 1a maa,
ing ping 1 bam shachyen Jo ma
a, ik wm tn Ty ma 3h,
Wangs 5 nop pat awn 1s ma
 
Wan asa bps sha si, hs ba
aaa saa, gawog Ky ha on.
Eon hi 3a 51 5 an ha
Sh Ta m6 Me mas asm 1 5
Nurs si mang shane ie sca.
6 mat pe Bhrung Sharan
si ta bp it hl 1 1 3
ha mi Chum ga sane he
sme en shar al runs
Timung, gr reng beam al brung
Sarat fn 33 hoe de oI bers,
Tima pe ro dat ka 1a 1 yn
 
 
Bui hugs ak i gu, sono a,
naka rr 5, i a hac
So dioall srs ma. 4
Shane gaw nlung be baba ss 5,
nba al Zeger soars, mgd
hi re doc <a a4 he mbt © hw
Kau 5 bru 35, mats mayan
i a, i the, we 30 1¢ 81
ken Je, sag hyd beam host
pun os hand man nga
Nam ls kan. bom lig ga 13
Sons hsb anes pk she
ehh is 2 7 sa. a Ba
Ew shanks hs in mi en mh
Dal ui slang bie gar mam
masham a majo shararg song 0
Sakis ham 32.51 1a 13 ma Ge,
so dat i 0 aly ar gar» kan,
Karin sa me ln, ante 3 aw yan
Site mn ken shop
ep 0 va a og Kat Kaan po
cn: man Sa a3 a pas da 32
 
Va ade be wa law Hn sks i
sie abi hp smd cen wang
Kava da i 4 majo, anc mong
mdi aman 2 8 mong bs.
 
 
le Kop lk 1 a yubsk pe au do
hang bi sun
a Vesa hp a va lt, aie. tm
mata san da ai fam pe shat
Sharang al, ga Se i gs.
  
 
Dut made ga. shi 3 man © ang wa 50
Kis lm ma, aga ho hun
SET yo aan Tn
Sm ham 3 am, Kt Kong
Sinsnyans hes rags 6 wa Ju 0
33 ATKRUNG NGA AITIKUNGGA NAWNG YA ATLAM,
 
Das fe a tg a. te
Kung + ety bt nga saas x
hada shales da ade ai, di sh
ie ait msi 3 dao 3 141
Dai a gn, nda dinghies ga +
myn kan gran ai sa. Kora
Kisanz a ma Kia a, sharawng
Seg ue kam sup 31
an ps wile cine gi
MI i, it nn J 1 na
Sram adam al ga
   
Cul a an. Bad ang ing bo
Shaun shai 5 is os 18 om
a sha, Kurd Rasa gan bogs bic
Tang pe maka rsh rn 3
Kran oa he are. ss it a fn
in ov
Jon ne bo oi
Kain rl ave a, kus rg
angai sha a wu da sa ow
Taw ai ga i a a, da han
yong gam asun angi sh his
Shang a a1 ie are
 
Low a ga sas abe mane Fis
ut bas Rang lana sha 1, oni
ie Land hac a8 dos shit
Stinges, annie bps karan Jaw a1
hye maja, Langa ie ba
chlo bani hg go tl 3
gi, ambi a ma
 
 
 
Hyung i ang opus br.
Be fun hi San in 3 a
aio Shain hyo a awn
Stor fabprang chye al wa gas
Shadum fabprang a1 ann Bp
Shachen u ga; al Jaw al wa ga
daw hia Ja u gar op ine al
a av, kasang Kalang Bic up Es
ga matsan dum chye ai wa gay
Kato gars 5 nyt bie alan nga 0
-
Fawr scissor sgn
ir ba 1 pe aa aga To,
aaa ba aed ns
Bpumau tp sawn i hia
hinge nau my mit shad da
Fawn ngs mu; hkusggn Lora 4 bis
ada a snag hat ma.
Stak surg si ba Kaden nn
ba a my wo is let nga, a
Mad burg bp aglaw os ma,
Mi mada lt hab ara ms
Kj ngs ms ays vd od hs lap
 
 
Che paca 10. a 8 as
£m a nga ou: nam dae 2 1am bi
Frise ma
Nae singe not 3 oi bpe
Shaman ‘ya mu; shaman 7a. ma,
gam dai bum cu mi
34.ALUATLAMNL
Ya. i wav urns 1 pe Bh
J, ure sh hg a a 1 do
ne ang 3 sap 41 Ka da
sti a gap npaw
%
 
Tt oc oe, ma Vm
Soin. hw 3. nsdn hah
angina vl.
Yawn byen bkrum si nf ga a la
mal. Kanlog ral me law, shane
Mic umn 6 ci ga al ma
King, ame a, Share monk
ye mad macs.
binging a1 pe Kast tpang
fara nga a nl ga, @ 0 ma at
Munn ch does gave bo wm
Kowa , <hr. ten. dn
oi Mera i a
Mts sng a
 
saw, 1 m3
  
Kg a ame ow shanhle o
Kara! Kacang he ms ln ma mr
Stag spy sty 3 gan ao a
Keg a en an, sn pe Kad
Kang 4 kasha a, og ma shamyiog 04
Ding man ai Jam majow singel
ingeat bom a ga 4 1 ma
Kini 5 ae hw, suming ws
manta Shanhts 3 angdan. rs
a malual.
 
Nye Jim mo, ha i gow chic
pe, sn ou, ds sig grt
DE mn mas 3 DL BAS It ars
myn ys shag da mi ca shall
Kaba wus prav gram ro nga mos
Kania ri wine Iv, suming Tame
Ma & nani a habral Kaba ngs
ate dal mabe a shawng ne
mit of pe mang shane da
He maren singe Zingrat @ kau
poi
 
 
 
Nabe ga Gogha g0 2 afar ri
mi i 5 som peng Paw
Jno ery
EE lg i nn
Nanbte gam munghan ga: ah ra
ga my dl Bun isa do i are
be shinggang lana nal
Byengain pe she shaw, rung op ©
awn Ga at gow, ada lw 0 0
ncn shad a vs ds a, it ge
Fe ga sk nang he he aio a
Kaj 3 bungh mo bn, ming
Tamu ge nant a Kawa bp
Shagrau shi J’ mo ga, shashie 3
man ¢ sash 8 chi bpe Mal ta
Shavgun damolaw.
 
. NWAI NMAT AI SALI WUNLI A LAM
Pm 135.1825
ow Yous Hts bo rang 1m
at ng ©, avg 2s 8
ad sha
ean n bien al, a asin re a
avs at sll wan pe ka 5.
Tn wa ati, Shi 4 ahs hab 51
diye jin, hi nie bpe bai
Sangam.
ans ag do si bk ag a Shy
is lam aan am sha a in
rng Kar Knvang gon Ages ie
 
nets mera dat sal wml gow, sumsing
ma aa lyn Cs ga.
win hae chram vu 0 Werum
im, ben mat che of ui ba
rap a i a, Yes krista
Gn pro i shi a ¢, dal gw
Shakavn kungdan i, pug
Shingkang_ bie arawng sudang
Fang al ara iva ua.
Ya chyabiog chat ¢ gga sy
i mane an Beye Hen 7
 
ep ashi gd hat sa se it
 
5 i ka ham gs 13 gv
abu gar of Hi manic Kabo gar
ngs my do sn,
 
Ray msi Bg hye ang a1 3
am stam 03 20 pe ba 13 a
Kaning ea ne lw, J wa i ew
am kan digas ngs 4 nants
sal arawn al his ns, hen mat
hac a ala gumbpraw bie mane
pe abl Hhaang 13 lana ra
 
Ara 3 kapa. 1a ong a Hic ogy
Sa ka a pu as ie sh. gaa
Trae 4 mam
 
Ginding aga gars lat kaw mi, shi
pe chyc ta wa tmang, 4 8 haw
1m hi pe Whang share a vu a
le, hi he pun singing i a
Kars Kaan hte
36. WENYI
Dodo sa a, Weng bie
Aan a m,n hae an
Sar ape na nad a oi df
 
Stu marace © kam sham a 4, sac 4
mits a, nd pang Jom sen ©
in eng. pe va Sng, cd
ka mab he mya mods ir
on Kas Kass bf
Da dingman ai ga pe mast mara
i et, nani ap kama 8 pe
gala wa Leng eng teawra o t3
ks nic mt main Boe san
se bun In nyt do ao, age
i ng ie sad di snr ns
 
 
 
 
Nek gv bic ms hy i ia ma
Jai bi © che ai Kars Kae
Riau nen 1 i ahs sg ss mums oh
but shangat wa bu mani do
Kaning rai ame law, shan yawns.
ow toga awn ad ng i. sn
 bpung shingkang ng, Ging 3
ap zavn ral nga al al ing
i my mt wa 3 31 ap
ug an hrs mat wa
 
Di Mad tn hymn pet
HC prt mi ga sz 2. Dus oe nie
oe tan 4 Kb si to
A ASIA LAM
Gaon 518.25
maria nga a
 
Wenyt mang Ham
Shan hc abtan sl ms main ng
nae gaan may alo
ai ga da Fawn go Snits
 
   
at Weng: me tye awn b sit
Van iow, sae fp a te 8 70
Ting
Ham shan 2 bungh ga dan dan
Keng len ra ng a ri a, di hic
 
Gasmg nas su naw i am, Madan
ken Gm yo
mse awk ki hie i ie hom
am i mn ma a hing a
3 1 gov, Kes Kasang 3
umn sl wank ka 1 ot
oe hw sh ov dn
 
0 i men, yn mong unhtc bpe
on ado nga mt.
Wen 3 cyan ga, sors sb
i ve pes, wt alba a.
Ras canal a 1 ng Ra,
3st nem al hee hnang mt bpe
kang lu na ra nga oi: Gl fam te
ho hear ho 51a 1 nga a.
 
iki Yes bi sen 1 rg go
rar Hom. oan Tt as
Elf ut ov
Anble di Wes We ru na gn
vans, di Wei hi ume
chitin
Aes Kan 1 rao ng a, sha ds
Tasha ai bum i nga 22
37. WENYI SUT GAN A LAM.
Nar be akan ¢ sha hon nas, ps
Tog ek rs ag, dnghs
53a as sais 8 ue gan ie Ria
aba da mu.
Sasut ha nbkan n sha Jaben lo
ama, lagu aga i mang tawk hte
i he a Taga 12.10 at, sumsing
Ha © ie
 
progam onto
 
nga a a. a my aan sha ai mga
Ving eu, bum ing i
Nou 0 kaa om pane ga a
km ing 31 ng 2 in a
 
enn tw i Shi a, gn
lbp Kat ns, aga hoe n ae
law di na wu is Nahe Karal
 
 
 
Kasang hoe man, manglan a sut
gm he mun. rau chyang a ma
agit di nr.
Dat a a, ngs ae oe su ce 3.
zw, By Ty I 4
ts Koning To on a moe
Him ma, hu tang nga ms
Sk ga seh ha, Mn hong a
Dr pang ha 1502 1 5, 7
Nisa malen na u nl bpe mada yu
mu: shane n gat» dan ma al, ut
ek his mung mabe da
i oi imam, aniing Tam ma
Haake w kava ga, shane hpe
Tusha Jaw da nga a; namie Faw
Shanbhag ii di ra
 
   
one i i mong, my ng
i, farang apr gah dung
arm
Bal, pun palawng 2 mata namic
ta?Prang na hka law pan oi, kaning
al aba wa ma 1 Rpe, mt dom
ng ms di i ae an mang
ebm, ai mang ri mn
Rel tung, aca mabe Bp tun ade 5
Eo, Stawhumon py shi 4 tpg Kaba
mab ba da zampen linge i zw,
Bubp lu era
tn um a ba , da nl nga nna
Bpawe de wan orang ha Kabat
ag ha as es il pe p30
Karst Knaang shin rc spun 0a i
ro ang ga, dak a gran ama
mabe hye abpun 20 mt 4s, m
wi?
 
Dai re af mar nacht pw mt mit
ising et, Anh ba ha a, ba i, ba
hu pun 14 10 nga nan Blum sn 15a
Kain re aw tars maigan i
dai lang hic bpe am na ma a,
01 yams maysag hi hoe panbis
til da, aig ea
a manic 3 kava gan chy mga
Nose chyawrn a, 2h 8 angi ie
Sh ice tog a 1m pe. Sewrg m
nea a shal da slang owas bp
aia 1a marin di
 
35. WENYI HTA KUP KIP RATNGA ALAM
Mabie 5.3848
Mist mg a0 mas a, baiang on ashes be sings angrt ai 1 3
me, nga on tan on 5 0 oe oabie mara ayy bp
Sting ral yang gan, Sumsing amu
Nesi maton ante pe tun a gs i mane Kawa a kash
 
 
 
 
 
 
made 5 ga. @ kr a1 wa np pa Kh a gov, mahi 12. marin
mung Rom a1 mu; 7a a ra al Kung rol me ba, kas 0
Shay bye i wa be, nga i tt Raja a0 i i 3h 8 Jam
Joyan pe i pra Shangon no 3 a nna,
Ng hp mr doen vn, Ls rotting
kan mgs 0 pe. 8 ain pe having ok mc, marang fun
Jur ing ma
Nang bye dip ma mal langai miss Naa hp sara 51 31 ie sha saves
Dharm i wa Me ran, mal ot yang jaw, sans bg share la
Tahkawmg ma Him 14. i 1 Ka a mang, ie
mire ala ma 8 07
Nang kaw bys si oa pe ann
Kan 2 Hk ha 1s 5 4 he hr Nanhte a apa onan ope ha
fang Rikrum shaga my yang gov, pa
frau sara nga ra mul a? tars
    
     
Nn ve sang ws pw ts igen 5 vung, ki at svar
rma hve wt hp dam 1 Esl mash ra i?
aml nda nga nna ts don
ow. mints 4 pu man Dj sunsig manent kovs
sp gaa He marr, oat ng
Ngo rian malic bpe sun mde 3 bape nam.
Ea marke 3 bps a pe Gove ga
39. WENYLA MYIT HKRUM ALAM
pen 418, 11-13.
Di re a maja, nh bpe sha ls bpesharal al hie, yang mayawng a
mai ds heen 13 bm Ur be Kata rawng ug a.
EE Gn 1 Ht lr on
Fes po © ns dunt 4 va, Di kag, Mitt kbp ump
J
Lam shag ba mgt em 1 be lam ee
 
shag a it ip awa. yi gal Dre i aja, Shi po ta
aa i hi, 2 Hime mg har de argv sa we
pe cin Ia, Masha 1 bp
Wenn a mic haus i lam bp on Komp aw mu a, ng ana un al.
iS dk un i ban ha
Las aera maa a Hvis 3 Bam kp sagen fu wa u 3.
un gat ang ai bul at cho pa st.
Nanhte pe shaga In ai lam Bra, ie sh des 0
yk mada sara lang sha de,
 
Sigs la nid he maren, Shiga kan dpe Ka, ka
Ham Bang bam hs be mea pe mia, cas 3 pe kab
Longa th rm. ra hig hh Hh sy
i oe pag op is cara di mua
J Jon ajar mo i
Sh. kat rat rs ge a
ft Ante a maz he paw, dal kam
maha my hv = ame, Kao
Yong mayawng a kiwa ogu 8 Kooga ki che chang i bya
Karol Kinang mang anga sha ral pe poi bum csp 10 i mad
ga SHE ga ving Sang 1, Hat He adi am gan
 
Pl ad gh Vow map Shin 4 aang hap i, 3 4
 
40. WENYIA TARA A LAM
Roma 114
Dae on yg, Bhat Yoshi
Kaning ral ome law, Bist Yesu
1a Jabkrang a 4 vem a tars
fav yobak 5 fara ia 1a ra
nung, 1 mat al tara ha 22 ra.
mung, nga be sala da al
 
Jp 5 tan sn sims Wn hi
aa, ap hy wo St 3
re oy Bh eo
emis eb,
 
 
Kara Kasang gow soba a mate
mara, yubak 2 ham rang ic
Hung af gang shingyan he hi
Hum naa Kasha bp shang dat.
Fut val ana, shnggyis kum sia
hike Jubak pe damdan i a.
Kaving cs owe lv, bingo ba
Sa it kan 51 aw Bk: sha
ing 1 rs pe mye nn, Wes
Blan ai mi maang ga, Weryi 8 a
Hum shan my ga i mat i br
ai gh a, Weng 4 my chy
un, Rican al lam ie ng pra
lm ran
ox sa am hn tp a
pe dat I 3. man, Ko Kaa
Bie 8 ie © yout i sh gn
Blum shan myic ban nang af nt
mung, Karl Kasang a mid swe.
Nuri Bi + shysun gr Kaa Kasang
wer on i on, os, TIME
ka sn ot i 0 7, ew i
an rags i Lae ng a
Hi Wem iv hr do vt
he nseng naa
Hci gow nasi ia € aga ngs 2
sung gn, hum Bran a bak
Raja 5 ngs va Gua, moh
aban ding pring i + maja +
Heron nga si
Dui ox age, i i i kaw 0 Yeu
be uns sist 45 me go,
nan bit aan na 4 yang gas mt
aw a Hien, Yes be hang
Saat bt er gu ne 3s raw
Ba Sh wen 8 ba ie nae 151
Sime an akg uh mg
Jebrung sas rin ca.
Dad xc ah maj, bp ma ni 6,
Kanirg i no ow. Hoy hn be se
a sik hs hewn 142 yt yong gas,
Bute he a a i: ec,
ent he Ha Haan + avn ais of
bps ute ut a mit sg ga, enc
og nga a ri 6s.
    
Kars Kasung a wend voi akan
a kro ram ol ga Kari
Kacunga ahs acho of al nga
4LHKRISTUA MATU MAGAM BUNGLI A LAM
he 25:31.45
Di Maha isha gan shi a pang
ingkang can Hang Te Taw Joa 1
lang tr a 8 sha, 3
Uiitking 3 dng mes © oh Sang
Jabpavme fav di have, sag
Fema fo, sv i ble bat nam
pe garen gibka da at 7a
Shashi pe gran ish de,
 
Sag mbps hw mace, ama 3p
os an a a 1.
Shlain ou gave eh
= he mas de nga ai of pee
Na chin a as 6,
© anit iin ga nan a han
a, mahi w mi jun en ds
a mungdan neu ai sul wan hpe
am
 
Kaning ri me bow, nga Kos jug
BNE a i a 1 0 oy 2
pa, a pa ng pe 22 v0
it us ain 3 Dao, ing
na ga. pe cow i
 
Singgn kein ral Jang, mane vs
pe awpun mi df, chy ram
ans mahi mgs he vs lang mit
nh, bmw rns mgs van
ini Lavan
 
  
Star nannies a 0 gv. Msc
ang, 2d pe ae lo m3 en
ap a pang acs 2 ope ane
Fol mm ca. tm 0 62 pang
ot i i ye sks gad am
ns du 1? Slag lin 16 tga of
io sa pls an ons pon a 7
 
 
Nang machyl Brum a he hiawne
reg ga a he anhtc ld mu
na, mang bpe kavran vu gta Ngu
a's bpe ian ma ea a.
Ds ri ma Bahia wa av, abi
bps ap eng ens sn ode a, 0a
ng 1 i 7 a a wT
me gab si ga, ms a5 Foe
Bai, pal maga de nga al al pe
agin dks Brum 5 i 6, ngs be
ky wn an, mat grok ie shi
ung sun i 3 moe jan 4 1,
ht mat 5 wan de shang, va
   
mi ngs bp sha ne je my du,
Foes fm out we sb be
Nest woman si kaw yang
ante mn hoe dv mt
singgu kan ru jung. nankie np
hp upon iit di: machi
Hiram ai bie Hawn reves og
yung manic agi hoe 1 30 jung
ogi ca, gm
   
 
 
Sat ane man, Mc Rows
Sl zi ar 5 ls a,
Cogan is re a. ahs Deu a Bec
Hang «ga bi 3c gl 7m
om re gal dy 7 08
han van
 
 
{eng sum me ga, ai
Ku hum 51 ws pe anh n gaia
 
it dai maja, ngal hp gale
 
Shold shai pa ium 1 vd ar de
en wa i ma i: ding rig 8 i
mablngin hn 1a isk de shang luna
42, SASANA AMU BUNGLI A TAM
ches be ms i at si be am
on. om vgn 30s 0 bp Bp
haga.
Tara n lang al va ga sh a Jam
per w Bk a wa gan sh a my
mang ai hha kau da one Yehowa
pang de kay wa u ga; Shing rab
Yang ah gan dai wa "pe masan
hia a bi Kanai Katong
pan de mang hain wa» a; Sh
go vl pe hia Wa Fa dt
     
 
Kang ro oe i. og oc mang 5
[re
ma am of oe ar 200
pa ne Vehowa sen
Sumsing amu ga ginding gn hia
{aa aga lie maces, nye a hm mi.
waabic Joe i bia, ul yl mang
= hn, ml my mang 1 ht,
  
 
Kang ea ome lw. marng be shies
am Tau de na us bat oes, a de ba.
nh, i ps ei. akan
la 3 pe sha fi 10 Br. 22a
Bye md lt, maton i ako she
ara shane 5 40,
J g—
i go ga pang de Kaman
vem wa wa, gn ka
 
 
Stes loving oi nwa hot Dai
nga on ang be ep ra ga si dn
Ee 3. 50 i oa 3 a aa
Eg ai da ga, ai Baw sun
i 33 Ya Sh 1 i sg 4 mangas
a ogas
Shing at, Yosu ga Md rl ngs
a, ga nm a 8 gp 3 ie Gn
aes na, Karel Kiang ga o at
En ma ow Bheung
 
King ri me ow, sh sow ding
pring In le, ry si km
ham ss, ke big J 4 1 bs,
vp ee ga
Dal hyo lls mung, shi hpe bam:
sham sl yang mayawng He gan
Kaya hap rom ma 1a 1, 080
 
Karing ri me no. ods i he Pen
ean so
Nas enga  rag sa i
Supt a0 ni yawns mang he hs
Chpe prog nga
Shing ra, di Mad a amying mung
pe Shaga ui mash kadai mung.
Ho Bkrang Ta af Ka du fo na 3
 
Du kann, ga chy Kam 3 Mc
pe King 4 aga 2 a 0° a
a wp Saou i som
ama 1a bh tm dom 8 wa 5
Jang ga. Laing 1 a a 1a m1
N shangun cat yang gow, shankie
Koning ral hia su don a 12 ma.
{a7 Dal hie aren mat Kaj af lam
Kabu gara si a lar (sun dan 3
oa sat lag ni ga gad va
sam nga mala hal Nga naa Ka
 
Rei tung. slang hs 3 doi abe ara
£3 ge ye rade a na on 0
Sn 3 si 1 ow Kids va Kam sham
ra me ron
 
Dal eal am, am sha a av na fa
af haw os, 5 a 3 mah
ga lta 4 mig maa pr
43 KATA AT SAMARI MASHA & LAM
Stal, os, in srs lang i cat
vi. Sa. hum wat ask us
King rm 7 Ng oma hi ps
S30 ding yam yu v0 a
Nesu gav. Tara aka hia baring
a ods a aw ion ug bts.
be ia a ben lang able ie, 1 3
it ain rales hi, 8 un ge
ahh he 5 my ang ahi bi
ang sas a i hin va
muna 1a 3 bum be mare 5ava oa
nda, ee 1. a bm.
isu go, mg an 4 ga en ng
Galt Shing ra , shall mang ask.
 
es tng va ge si a diglpeng
4 apes dan mag sc igh
oa ga ad wa 2 7 a
Yesubpe son wu
oH wr es on pe
  
 
a —— Jr
Vera mare on Verinko mare Langa mi de aka wa on jong
yu wm, dams Whew ity
i oi 3 pan pen
Faw kau na, chum na Kava Hone shi shi qunipen Lp
tava, anol nol 3 sang she, kann sha ors, dr is mak
Kd no vam 5 sa ee i pe
Tn 6 04 rg to on
Shales Hhrjong nas i Jn Wha ads gv, aga Bi <8 oe 8 ang.
Ryne he ta da a bp mang. pe a va 9 de 3,120 dav 1
ware Lows masks gsi Dal mach masa his, dunn
se dk a dos hi a Whoa aw Bt Wg i 3
Noe mn Ke we go. Rada mabiang re a mg
on a Ngo rs ian wa
Sumas an i wg hi
yim dw Ka SH Dar i wa bp ats dom
us sas dum se isan are. gw og, ng.
mtd ur wn poe, gn ncn sh
Shi an momen be aby
an tan shy aap
44. TENG MAN AI TSABYL RU A LAM
 
 
 
Ne ow ang mn ab ag ap oti. Nea 0 ngs
on “ie Wa ga bd Sn nd 0 mang abe Bc 1 55
Tayi kung ga sai
Nos Wa si nsf al lkung shigu madung bia Jon i vag gan,
pe a sh Krom ks wu a: 5 31 i diy sha i 8 Io 8 an,
a Ing Shag pe cham gu: aE nt nga ur
 
rN 0 ga, ng an Ka 12 0
I yaa gan, 51 1 2 i
Nabi cen gw. aga waht Ups Nish go tk 3 din nn ng,
i nro a mi gee arg nr tv
i nd of ga oe 1 ns
 
un a nc og 4 rl yang ga di wa
Jutta gue)
re law. nt He ba ng nb 9a
men sabe oi a
Ng ban jung 0 no ai ws gow,
Iakung laying hp vn Kabat at
him an. raw ma a ik
mash «maga fs hea, van
ia Kaha bang wna, ru Krav
Numb ost ot ro ngs oa, me 2 mang
oui iawn rf yoga
oni
 
 
Nanbic as Ta awe wa af 0 maja
yc Wa a hpung shinghang dan
Hung a nea, nani mung nye 3
Supe eng a mt dl.
Wa go ngs bp saves a awn, 1ga
ming ante hp saves made 1 ye 4
{sme i ng
gal ga nye Wa 0 ga maton baw
Shatop nna, sh a sure 4 bia
maf Jun ng gai owe, mani
uns ye a matun hkn shatup
ay yung aw, oye a sawra al bia
maj jong a yt dal.
Nye kat gia yt ase arava
i a le mbt 3 Ka £1 3 ga
hing up va 1a ot, gh ade nga
ne pe un di made
Neal nantc bps aura made si
avn, maahie sud du wen wg
a dd gw ve ga ter at
 
Soph ws st in 3 sk apg
om ks evr 1 yh i 2a a 81
sia af my ga Jaded bn amg n
Fong ng
Nashtenyea ga massa lanshatop
ayityang av, rate me  inghky
ni al nga mit dn.
45. TSAWRA ATMYIT A LAM.
Kor 13:0 43
Noa gas main 3 2 he Tama sa 5
55 am my be hye un 1 Ging
saws a mt vo, a, mark
ng 8 samieng Me 160% 3 4 ur
Sng sta 3a os Fags
Nga mya chy ic hte, sung
al yang mayavas, ce chyang
a om army my Rum ga 31 hic
aim vn im, ot al
 
a0
mit exveng yang ge nga ba
rad ngaal.
Ne ar song be be pam a
a, ayes Hm bp ps fat oe ta
apa a Cn, to 8 gt 2 vn
Jang gave sk cea a
Towra ai myit gow gaa baba nga
al. sumung Shiga ngs 5, wavra
frp ——————
a, gre gn om, rng
 
   
  
    
putomic aio ig) Ri tenons, di bom tsp re at
. " . or,
isn pat Ty We og rt an
So Nasi os is a sane, ga
oil 23 1 ie 1 a re
N dime a en ab of sha, it man 2 wo a rns 3
date man 3 We ra Kab gars sang wa jog sh, ma i 1
a Ren in ba nn,
ang man i Ws mn ne
Jawa mayan bo im ha bit Ya go gum bi rai nga sf
Java maa te mk mach 053d jan ants now mu
Hac Tung apts Sp haat shat fry ne. Gl shalor ¢,
rao yi mam yang I 1 1 18
3 gi dw Shc i sh nd hot
Towra sf molt go gol mung gah da shat» Kova Kona
 
Bak Chycal nfo, mol Chie ME neat hoe hat chysng a sawn. mit
alam ra vag ga bi mana 3 ng ch ig
 
 
a ang ga. st che Va Eosir sa, makin mashan, an
Chyang' i am 1a yang ga, Wd 31 he ars 3 ot 723 3 Bin
arn 12a an 1m 4 imine do
Kan si ne ow daw chen sham 2 i
Shoe Ee do yen dha oh
 
46, BATHKRUNG RAWT WA AT LAM.
Ron 520.243 39-4333
 
Ya cyan ga, His acai a mat ba Brung rot na ta a
52 ure rv va ok up
ri ma A bi hans 5 3
Kann rs ne a, mh Ha bi bi ont mm
 
ha jaw ¢ mg 5 Sm Rd man, mnt i gs ang
i bd ra 27 Kain
i am Brag ble paw pra ms
og mon gs i cn na 7s a.
 
 
Hm dh ngs manga go an Tog
sha rea sh, ahs 8 om a kag.
Jam ng stan aga, u shan Ka, ne sh
Gaganioga.
Sumsng ln na kum af ra nga
a, ining aga na bums i mang
ai ‘ga ma ic suming amo
pum singkans Kuen, indi agi
pang Sighan o,  7
 
jan a pun singlang ag, shat o
pune hing Kn, shan pun
Wingkane Kags, 1a ses i. Kang on
mc aw, sagan lang nga shan sie
a un ging a
 
Si mat ai i bai Wkrumg rant wa
i Lam mu, dai hie maren a nga
Da paw bn mat chy a a5
kai nga 3,1 hien n mat chye 31
bt bal rung at waa.
 
Arg a rp, og
op se te
Dinghta bom sawp bee gat Bai
nga ai, Went a bom he bai
rang raw wa 3, dinghts bam
Sap nga ai yang gaw, wenyl a
hum mung ga nar ogy al.
 
 
Di ie men, havog na hs. Adam
a ring af shingeyim maha i
wa, gs kd a, png om
a po oi 30
Koning a nme law, nde hia mat
chive ai ga, n bln @ mat chye al
gr a a a, nde f mat chye
a mang ns at che a dugrun.
ora
i dst in ma chy si ga, Bie
na hye gro a el at
Ciye 5 man  s. nat chy 1 gw
Gara nen yone he, bang. bis
aw adn zm ay ko bs
nk 1 ge 3 bu se, ik
1 hkrung si ban ©, 00 4 padang
ning ba Lavan 202 3 37 SI
Hing tam, a pan kanang.
png
 
Siting shan pal bak rs gas,
una gun ats ga, a ep ar
ings
Anica Madu Yosu Histo ajo
ans pe padung ow 5 Kor
Kg yar goo reno
 
Di rca i ng saw gd 1 oa
oun 0 cua um byl 1 an £1 us
Nid hi © Kaman 1131 i 220 33 um
che ngs lt, mgm gang Kang kang
akin ling nga men os, di Mad 8
ung isl ang am mar Shin
shang nganga ma.
47. WENYLA HPYEN HKING A LAM
Pape 10.18 Roma 1:12.14
ok om Md de a mun Da Mangan hn br i a van
mari 3 ta bs, ER pyin Wn pals nlm hie he sa deg ka hn,
 
 
 
 
   
am maa masa 0 3 15305 pe ang
Nut mae si Bi Whar ah tam 190 788
hi hye mune ngs ko lait Hye Bhrang bn go wl dyed
go, Karal Kasing Jar da ol bppen pea bpe chyawp mo, Karat
hing. wing Wc bps hu hoon Karang a ranges ng 1 Wonyl 8
dagra nga tng hn pe 2 hve ga
Kaning me J sue 3 gs gly Abin dos sg be bi sk bps
S30 3 van hn 106 116 3 Sh, 000 Boysen 3 am mh i ds ve
Seva np ming king 493i hpe hi hts, mae nga wt hyo ps
Tn, A an Tk 1g 3 mn 43 0 aa bo ma rs, ut 8 Sew
ung dap ram bye mang, sha. ox esky abet aga,
Siting a a a2 © nga 3 hk
rs oa 8 lnk; pe mang ge Shana ahaying at magang ws maa,
i Shank whi do maga wa i. D3.
Fa maja ok bie sng 3 bn
Dal ro af maja, m Wir n Bis 51 Boe. suis vw shrunk nnn
his hex mane ha Bom nn fn hic hpyen bing bpe dg
na, lam shag hie pe shangut naa
hiss. lahpran tsp nga a mic
i, Kara Kasang 3 bpgen Hing Tao, pa sli 3 fs cha nog a
Wi he long dagraw mga. Shas nam i 1S aga, Kat 3,
3a ga 14 be mn shan 1
Di ai a. mac 3 nabang bye Gog bj 1 hian om a sm, Sha chyingung
man a hc i oo, ding pring gu 4 3a sing ai avn ante 3 kao ngs
  
 
sind mage bp dap nu. a
Nei py shabgin of kab gure Ds is ng, Mads Vern Hirt
evga tw som ma Jinn calgau hp bu pan dagraw gs Bum
lg bia kyepdn din et Shan mit marin 3 Ws shad ns
Tyran ap nga ma. mat Wan mas bam hyn a
 
 
48. HPAJI BYENG-YA A LAM
Ga Saganp 315-2426
Fy bye ya mB 31 He che
il ga puma angie bu gr bp
220 5 al a, sa £0 pa 0 Lung.
ie hata 5
Shia Wr aa bn sk gal af rl.
wea hoa, pal ats hia sug
rang sading rae nga lo
5 tam gr. avn aang 5 om
ne eo a, hi Blan 5 Hl yang
Bevis 05,
Shi aw, ch htt manel macat al
rats sak hpus 51 nga ak, dal hp
Harlan a naga ana a.
 
eta gi by beng ya bs gos
a Toe fo 0m hye Shyang Be
in os ps ong dh
Shi hye chyang af nyan bs un a
hare mn mab rn mn sun
a ana marl Hirst nga al.
Nga she, df am bp vn
Ene Ka af sh. pf mcg ne hye
Sika i mitre
Sting rat yang, cat gw na
hg a
 
Ni 3 ame Bigs bk. i
aga esa, ang a wa a ad,
 
ame law, Yehowa gor
Kaning
kam pa shara i
alagaw bpe shuren da a
kes, ban ga
 
 
49. RAMMA NI HPE SHADUM AT Ga.
HR 12.47 1311
a 0 rang am pra 3 30 2 Han We
Ningsang bp mang adi nga 1: Dai
bk hp ga 17 3 ga a mt
yt af uo nf gar 1 Bee
aningo gan we yg
Ajan ie non, sh he shen
fara n Sin mat ma, Smt a
rang abla i pans © garsi 0
 
Dot ssi nr wa
wna a vt Hum binghang va mar
Ince in i 1 Taw a1 mag Si
ns, wnt He ka 0a ads 41 0
Lam chylahka 1 1a da oga maa,
mam in 2 wen yawn aga a dah
salt masha ga, u go a nen na
vrs pe Rb i. a Ws
Frm on rng Ts Sh fying
on Foo wa an Hit gas
es mi got a1 ss
4S ing rt me lav, seein
ash 50 s+ bo a pr is
ha des wa magn ung
Saws i zw ma ln bn ©
 
Gumbprsw sume sudan urs
du mtn ao Ei or
ramp mat a, bs Wp kemsns
a ora a mat mn, bs
ng zn gars dv oat yan,
 
i apy ga gd gm mato we 0
re, Wes sw, Wess jo 33 1 Kar
Kiang pais ga 3 vn 3 gi,
Hama Ning am nfo
Yang mayan va shapes ng
st 2 Kam gan ds ni ro nna
Kral Kasang pe Writ himees
iy Shi kan ds 55 35 pe madt
mart aga tu dai gw Swingeym
masta nla Him mad nso.
 
 
Kuno, ve ov, ara Kasing go,
ake ea 31 yim mean
a a i tin, kan 1
i.e toga: i dein a 1
50. CHYARU KOI RA AT LAM,
Go shag 200, 2502, 29-85
Ty i Bem ahs 93 31, char
aw kang bess ot 4.
Tabyl jabko a 1 a of bi, shan
Sia mario i a pe, Wham Kina
Lo i ha 1 3 ws, sn magn
[ey
ma bu bps hp a
Kuda wa yan bhyen nga n 147
Kadal wa gang run ng 4 tat
Kadi wa ga bo
a shaun Shaya gs a ta?
Kai wn ara ats « ba nha
harm nga a a1 Kadai wa
[oh
 
 
Tosh an pe mw i,
Kagan aby i ms, a a
Hikyeng bkyeng ra use, gan bia
bri kara ei nga si, bs pyav
na nan a abs jn bps,
 
Dui a bp abun a 3m Kava
a. Pu bru za ache a
Na 5 myi aw ssa mam of pe
mids yu 5na. na 3 my, maga al
Ean nara al.
Kia wa. sans ga, sami asog ©
Kalen as a sap | drghians
 
Snanhtc ngs bp Kayut_ tions,
rh sy anal. ap fs
ei pn dum mg, md Roe
atenehprangnai? Dalam bpe nga.
‘ave tam na nnga ga ma ang sun
nari dai.
SLSHALAN SHARAN AT GA NL
Nuns yi eur rs i, Kos sang
ps ks, a rs am
Noe we 2 nia ¢ ga shara aw bv
ma a, 0 1 1a yang gv ng
i re ov AGO 3,
Taming i ime kaw, abe 8 math
gn har ajams ma she, ng v2 1
mea
 
Sting i si wa on, aah a aga
Sans ns him, 43 nga 1
ar varie ane 15 lag ba
Sn i 3 as pen de ws La
Nes 52 va at shars de du a la
ante hye za ait 9, ng mo
u
 
Stale asa ga, Msn © man pie
ws ay] abe che 53 3.
Tong sf che ga 0" m0 mo 0
Yesu gav. lam gw nai ri ngs
ang eng man 2 Me a5ak mung
neal ri nga nga, nga hia ant
oo yong go, Racal wong nye Wa
aw wa
Nabi ngs pe cys ni di i yang
oe me Na ye a chy ma
ai sa aw a mae sh pe cipe
mi di, ne art np
Tes —
Hit anor, Mais c, Wa pe
ovate © mba mh Shalom
Vis nw. pl. ngs ve bs nde
aim a bi gh 323 501 Tne. pane
pd 1 n che © nN bpe 0 31
aga Wa pe ou 0 ud re 0
i Wa be ane € ds mn, ns
pani sn 07
Neal gw Wa i mgs nag su,
Wi ga nga hi nga ngn i rk,
mn man ni? Nes monk bps
rn ha go nye 3 me ie ngs
an so mga ba raw mye
2 Wa gave shi ma sala oe
 
Nas gw Wa bis og ong mao, Wa
oe ngs ha nz 22 a og, kam hm
Bat mi dai ca yn gam dal a
et a 0p. am srs ng
Nant bpe aig gas wa dng to.
a a i gi, gol bye Kom
sham a a go, nl ga vi
galas wa 1 4 dt ho pr ka
i ma mang 1 ce a ra
 
Saning ri ne La, gal ga Wa
Sting i, Wn gn Kaha + mang ©
Spun ogo on hea re no
Sen rn nh ho) abs mes
Nate nye a amying gang nna
gad Kan Fama ma hp! mt an,
pa ie aren gat mada a na
mga
ark gas pe saves rye cal ul yang
woe 2 60 man Than shawp oa
mn manhte i rat up rs nga
ten man 8 BC sen 31
Weng ng 4 sun shabran 5 va.
Kags, mabe ki shang dit 1a
SLKABU GARA SHIGA AWNG DANG WA AI LAM
Sila sunsing tamu singnan, ginding
45 singmn, es 0 anal, shang 0a
Ti i sb a a2 80 i mk wi
al mend ng da Ka 30a 253
 
St chyoipra 1 mre ng
Seruees ming gow. 1 ingen
ma van sam 1 am ingen
2a, afang Shachylp got ma,
Kara Kasam sung ba
mi.
Bs, dutingang aan kaa i,
ya mu, Karat Kasing 5 sum gow
Singin a mm
nn, She, ed Pp OS
ri he shah gosh amy
nr Kart Kang oo hum en
ante be rt ns wr. oie
Karl Ks ai nara.
ogy hanks =. ut a
ares aro maps at on 3a
 
 
neal baw Bp 5 bone
ian wa Yn wa sy harm
Savant i, Whesp ni Wicap ng
Si WKTS i 14 ang ma
i Shawn ma ban ng rans He
a a a wa, a an 3
es a.
 
 
Yiu a yer mang bps ne
bg vehi dnp
Kang ei 5. Lng en gk nt
 
Di hn aga shi av, di ie gow
wget vt su gv Alpe pe
Omega, apavt nmshang mong,
apn jaan sun ra ngs
Fan: ka uv pe nak Wk
pak na nisi, mana hp host
sha nal Jw a wea
Dog 11 wa gan cdi Be sul val
kar 451 ong £6 Sh
Kai Kuso 1 a bie ah gv ope 4 Kas ble sage Kak » ngnyung
 
 
 
   
Kha ov 25 ee Ye 2073 ohm
FU ri wa, si + amon mn
i, Mars Kaan bl gn Kohn 14 bp di um ra
ang kaw ma pro non,
mare mao fam Knog Ws Int Stack ga hi 8 ny nn be a 5a
a pal wn ld sash ak Wha 7 a5, Shh 3 a
Mu mang, Shi aga pe man bh eying ang paar
al.
Hawn pan «shan mong 0 nga
i i kn 20 oc ea io ming, pn
de a ary Bb 50 ck ed ang shh £8 hah,
Jing of un 1 nga 5% bok, & a emigre. aw, dat Mab
rr, ah shag 4 ng. 90 gon Kara Kasang giv shut pe
ip i wa a 1 om am ail Jaw ma a, i i
Sts a ok 7 Sbanhte ga hia bana rat
ga up vgs lo ma ears
[a ——
Wm pan ng mt rw, Karas
 
53 HAM SHI ALU A LAM
Jo a 27:30 14:20, NN. 28:2022,
nbd 1921, 24, Mab 2.010
 
   
 
  
 
Noms a, oan casa 6 King oe To, Tels oe si
rn $40 18 8 1 en ohn be ana Bg Het
Harsh be Wary me Yatown #0 a Wow sh hk a 1 Hs, Los
ako rs sk a Ja Volwa 4 mish a all wal shal ns gah
Shy pr ng i 0 a Shahi bp a sea: ai ol 0 shart
Fo bs a osha i ls un
Abraham mung shi Jo fhe £3 ma 1) 1, 0g 100 Shanks he
ma tam sh a a is Bp 624 500 08 Pg. 50
Shinggaio mash gan, Kar
ik gr ng ye a is de mpd py Kis bye, bya a a sh
Kara Kang 1 gs ts To pee an sk Rod tr,
nanbie ga, sabe ae pe kmiog
Karai Kusaog shi nga ie rau nga i hova hu hpva sha a 27 ngs ma
oga ai hie, a nga han a vas an mie dl, Ream, Sh his
 
am kan nga hp kan pon I,
sha na shat hie bu hpun 12 hpus
palawng vga hej a yang saw.
 
 
No hn dis oj dle ne 1a ma,
ming Kar Kaoang  Wa o0 0 0 Nam hb has panne oe sk
i ve te Sent ewer Se
a Sow ig gah 4s Shan tan 3 ong kn 0 he fe 3
depam amis shaman 3 ch bo 1 10
un ma zw, 34 6 a0 ma be vm
Lew masa ni gw, shaw sum 3 yr i ss ns wh
amo gun bpal nga ma ai maji,  Yvhova un 5
i Hn bam i bs lo
   
 
NsiNoTE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4
J
ei,
Ar
 
4
J J sod
yhoo» rd)
STI pi bb hE abbbb
 
 
MAAN CA NNGIPANG CHYARANG
 
 
na S— sms
Adam amy ma ia F
Biying sig osu 2%
ony lego yan hag 1m
nen -
‘Amen Aen ; 5
ina kang o iA
Abts bal 2p ond a a
ois kabtang kn 12. 2
Ais ral mare ts 5
ricer -
Ate yt ysunbiyen sib m=
Ate aun py um et w
te yup et nana wn
Bsa sung gl rua =
0 ss labustani i
Bunglginwsha ga wn
Bungle utsang young naa va ig Fi
Dungisisi una bpe w
Chysjubow sum ba wai va 2
Cheju dues pu rej pt
Chyejudumal i 52 mu 8
hye a Kari Kasarg Ed
hysjamarg rahpaurs ura Dom
hyo young Kara Kasang aw og. Eo
Ghyinghia mana 2p nga uw
Ghyinghia a hp nga my cu dat shi ky
hyo rm Kr Kasim i
Chyol rast aw ingrais a
Choi prs am sg ass a
Choi pr chy pracy pr 7
Choi ro Kors hinge dou 6
Chora ants sh kwh yi aw
Chora i muh mc m
Chola wary lam au va.
Chola wor am Hu
 
Chysora went sanpra my.
Daun lange maka rin do mada
Dalhyol pra up de nt hang ara
Dalhodo dai iran ss
Daina skis yop yang
Dain fem saga
Dain Wa a mingian
Date sara ba nang
Dans swine 158m
Daw asta ang gv
Dina an dr Madson
Ding dung nga ing ka na
Dinh ga sskara va
Digha 3 nga ana zawn av 15a
Dich arn lam kam yg
Dich gas yukon
 
Ganiges frghlau nw
Gong un ape Hey lana
Gru hun ming hawn sings
Gra um 1 Kr Kaan We
Gr um Ks Kazan
Gr um al Mad Youu ang
Gr um ai Wa hp gol saw 3
Gre Hum do Chyewaingehyang Kars Wa
Grupsin mates enw haps
Gungla am brup ana
Gunglau bium i nrg
 
Hau Hla
Halu myth paw
Habu osu Du gow
has Haran nang ups.
Ha ang i 1 amg ines
Hho od wa
kaos Hanan hirumas
Hida hams sch
Heng aun i aun yen saw 12.
Hiauns abt i 625.
"
“6
6
m
5
I
we
kr]
"
0
n
%
a
"
an
3
mm
ao
wr
™
m
m
2
a
0
Waar rm opr. mn
Whar wa ingnu £ut wa rt. su
Ham be shah mat =
Him a ibario a =
Hin sing kasi mat wa yang 0
Hirt ung ingpavt gan. i
Fit Due ny wer gi 150
Hirt yon i ant 1m
Fit his ng Febulengs 11a
Hints i  Sinpraw sia a5
Fiat ata wr hori lo a
tat Yesu hs rat kb wa ba. wo
Chung rt Modu pores tom. an
Flys rmgla sive dala @
Hos emg la Ra ope &
Hi a Wa 3 mu a hye Toa
Hl 1 Had man ia ga an
i I Had ranghaw a
Hig Mada ho gai stakaun ria m
Hi Madu Yesutam nga 35
Mh ladpngse stun 24
Hota Nacutsina % 26
Hig shag mshamrga ve. n
Hpahiramaa Greg nil va zt
param hing 1s va Tom
Hoa rg wa hyo chymg tng 210
Hoan Wa ingsang Cryo wa ingens... EA
pan a ingen hye gear 3
Hpang aur ring 1a =
Hoaw awn maa chyinghla niga 0
Hoa mana rst ton hag at
prea tpn pal una .om
Hpinaa ne dt ma 1s
Hoinaa Pang doghpswrie as
ping nga a shgkawhungalsa 112
ing rng nga us @
Hyon goat gam ns
Sawa lamhamsivatoe kd
ist
m
Haw lam ga of a ours i Ne
Han ing ga bing
 
a ra ssn dogs
Haw suming a Kase
Haw nga naYesu
Hanya hpa ges
Hinge do gai mart -
Hoi tabi rela nai 22
Hoitanga ijn .
Hoi tush drum au na
Hota hing gon
snsining gst mu
Ja mung Yosser his
 
pat ranep ua 2
Sahm cariealtado¢
Janis gra 3 in ng mi
oni Ya mung hogy i a
Jn shang wawra than
ila ia kanham an aw
gh mag ga Yes sa ra
ng gai dnghkulas
ng Yesu matunga
a ars i os gow
Kab young
Kab gor a ang sha
Ka ger Nasco fo
Kah garasiga gan
Kota pe rar nan eye
lama gan
Kam haa ging miata.
 
Kam sham ngs. hur am ban yt rca wa.
Kam uam twa mu
Kara sow my ma pa
Kari Kasang a vg
Kar Kang hi dann 15
Kas Kang hing srs
Kar Kang wl manga
si a a ah ho bam sha ia ps
 
 
20
2
in
0
ns
0
ky
nm
bo)
in
36
10
ot
I
as
Jil
Ed
0
m
as
"
an
9
os
i
7
25
Kamien ts
Kari Wa 1g yng ngs pr
Kai Wa: ngs wr ying
Kari Was ng yp rat a
ari Wa gla
 
Kari a una impyeng in ings
Kanai rail va
Krai ery how yu at i.
Kongo kisoun
Kyo ha fan. pe shain ait.
Kyuno 1a ten sat
Kono 3 ape rer yar.
Ltatan amass i
Lowa honing ing hts
Liat an io
Ln shri son mars
Lar HkaaHamnavk bs shakin
Linu saumprana
Lo mi a yipang ava
Lrg ri a Doi mars
Lungirng me wgaa
Lup singe ia
ir maha ga
Had hye he bing sang
iad  chyopra kama agai gon
sd bang mga do
iad bp aw rash
Aid bo bg rs, 1 hy Hod
Mad a yaw ningsen
Madu 2.31 hgh org
Madu You ra sha Wogrip
Wada Yous angel gow samp ys
Mad Yeu mn nai
jaan pr 3 hi shanna
Maas gsatgan
estat su gaat.
ets dun i Mc
hau Hye va You
0
7)
i
F
me
0s
wn
hi
w
I
I
su
5
”
I
in
5
0
30
wr
FE
I
121
a
Ts
nw
su ys Ho kang yaga
ss pa dag sng wa
ow hp mul ngs manne
au hp sg ha 1m Phang
Inu chek urgwi rahi
Tolan ass Hiwmal
Tol 1 mi sgn Rom nga aims
Tho mt vs mau Gaga
Tho mol sae Kars Kassng
Thos Hiawtkamri ys kang
Thon maumn dan
oon meat 1g min
Woman bab
loi Ye hanga nihoic
obughlommga mings
ung cha Karl Kasang pe
Wingham a mp shag
Mung ho ca es Fp kon
Mnglan abu Hituya va
Mangan paw ara yum a
Wega in gruphica as hpung
ung ting ho radu dm Sok sum yong
Morgan a aw Mamata
yt dg hing mash ram sau
yt mang rum ct sac wes
It no vd wa
Tit shana wa hac rg 1.
1830 yur ps he dn a maa i ga
Masi iat rang Tra pe shara.
Na dingman aura mt
Nalusia a i hays u
Nome hung ts
No mungéanting ho mung
Nangul geen gaia ual
Na pyendiningho aia u.
No uta gun ku You po
Na utah atzaun eng ary
Nome sbi a do nga du
Nang gm od nbn mak gaanjo ann
11s
215
a
a
om
n
=
m
ws
in
m
z
w
5s
wo
0
wm
u
1
21
I
m
m
as
oS
=
ang pega sn ns mit
Nang peri taku
Nar parmani nngs
Nana para ese
Nan hs a ming sa
Nang Hoa nsh nga
Nar shar Nao hm a
Han Fash oe ina
Tard my roku yang
and ss bp emai va
100 ub as 3 hari i?
ong an i ss
[pT
Wangs isk
ost ngs hrs ga an
Noni in yw hn ya
Nasi dus nn gw nga va rs
Nosihpo nit sours ows
Ngainps shal hynghia Wa
Ngaihpo sauraa Fes
Noah 2 rac nga pe be
Noah cru sa ng rung Ha
gaia ang lang ini bt ag
Naina rgage anduna nina 53
Naalkabsgananial
Nosikam han a rngpavt chy sha
Nosi barb a, 15 kal 8
Nest mara conn Hawn 3 we
Nea sig hs emai va Karl
Nasi ig hp rem wa Kara a a a
Ngaitangrn 13
Naa oa nl chyetan ngs
ga oun rum ang
Wun is yaw hs basin
Nand pa hk wr ry a rhe
aw praw dk Hum 3 ga
awn paw rau nigh: ha
avd paw menep due
gh gama oruvara si
ght wai ys sours va
 
n
m
I
0
br]
I
wn
a
»
"
105
5
2s
m2
4
nt
mw
15
 
[I —
Nigmawian 1s wanswrg wows
Nigam aang um ham
Ning har haba guint
Ninian ry +
Notjon ds wale mu mds yang Hy wa
Nye Gr yn gas Ppunaui ang hie
yas adam a it mans
Nye lsd sai raw saa
Nye ahsdu Saraosu
Nyea wai shirg un a
Nye a myths in riot
Wea mt asin nala
Toe 2530 rem a Yes rita ng
ng rg egos
Noe bam a stg
Nye Hin hang Wa heung geo gl hye
Wye hho Yess ©
Nye Rhyl tsi Nang
roti
ye mara ro shina
16 mata ara Kasang a
Toe mai saw Yosu
oa ft aga
Toe mt si fama asa abla 13a
ye mt asi sam sat ru
emp asi
pete ninata
yea aur ts vl
ewany ¢ dam horang
pe wany, on is ru at.
 
 
0 usa Emam 47
0 etenem rar ap
0 Mad gainang He kam sa
0 nanang ina lam na
0 ng pyaw a yen muon
ON ye hyighia Va. ye hp rt am.
 
Parga brs sh 3 sp eam ngs ar zum
=
mn
=
2
a
is
6
ww
a
w
“
EY
2
m
m
2
a
Ti
5
Fl
=
I
18
2
0
m
bd
a
w
Pann young sina inghoan i
Pola mae Yes thysis
Prt nawran yang gurgaulol
Punghum emg a abi wing
Pye am Ein ungdons
Pye mung
Ranma puna heyoara of
Reng Hum nhac ps fw
Sagalmsagalan
Sagu em nisagu sot
Siam awning ol wara
Shada sara mit hia
Shana dejan gar nk
Shninngho ssi
Si cnghawa shingnip Hi
Shimaga esulshpyen hia
Sia ngs borangai am
Sigog lam am nha
Sib sagu kash hye yu
Simshanschyoishana
Simaimshangs
Sines hengau hte sn ua
Su ung 1 my isa rem
Sum ng my te Yost ng oe shga
Sum sing rantkonn a
Sum tsa mungna mara
Summon mite Fovdan hac
Sumi avhian isthe
Sumeing Wr a a au wang
‘Sumsig nla ga au a arg
Sunsig ama rng 1a
Sunsing a rabkawnrals,
Sunsing ao wa ac
Sunsig saves my grinogs
Sulgn nia da luna
 
Toning oa mat vi nga yng
20
9
w
ww
Id
w
3
ns
0
a
ao
m
#
wm
i
0
w
Tani mang nga a gai nagar =
Tein Sn dg gs sac
Teaw al wag ints i hg tana wing gow £11
Toa hum al url Wa hpung shghang owns 20
Tea hom Kars Kossng i
Team sia mah ha
Teour ham si bum haw ra xs
Teaum ra am na, osu kn aang ss nik i Ho
Toaur i ma, di ang gn. w
Toaurs am tu af Ht Yes dus m
Teaura ho summing Yoo Ei
Teawra ban fing io ga Fl
Tear mt awn ai Hannan gu B
Tawra my jawnga kabaal 53
Teas Pang nghpaw sh nls PY
To siicins esa etch 5
Wa murghan agus paw am pe
Waiasi be kangen ga
Walsh weminiso
Warmer nia masher
Weng, si yawn ai
Weryi, writ oun
Wodang eyes mi nrg.
tang de rgatvarirg rl
tang pas 01 Gow
dang a endo mage hapa iva
Wang evden i ap ang
Want own youn Ks ps shaban
 
Yas msiyup kenga =
Ya andunatuasel im
Yaak bgt rl si m
Varinghhaw jn shang si 10
Va arg ngs my su, mi ru re shingran nu. 45
Vatyan sk sum dt va 1
Vavcon i das a
Faun yen Tb masha rang ces va rt @
Yang mayawng Vesu ge u
Fowng ws rips m
Yavmiiyen tour wa shinpo nu
Yerusalampraw a re
Yesuzlam gaucho map
Yess lan yng ba dan me
Vous mung it ia bamshamngs
Vesa ming Wngeang pratp
Vea ming um nt py
Yeas nia rungs
Veau ba vt va si
Yea sa na shing gaya maha
Vesa yowa na 13 shah
Vos Divan ds du yang
Ves cabin brava yong
Yesue mtg sha zawn
Vos nang po dam 7g pi
Voss nang Kw a ng 13
Venn aw Hansa
Venue wmgkowsha
Vor nga ra oo sha
Vea ngs lam ors
Yeaueme mits
Ves saqu rem a zn
Tos sha shaman gow
osu widengi ra
Yesuiabog ibta wa ma
Yoru Hiauhiam sesh kau si.
Youu Hurtunagraua mang
fos Fum 4 pa a 3 rg
You Hy ws Bathe ds yz
Yes bpang de
fos pang do dung
Yew bp karhamai sha sung
Youu bo kes i a.
fosu po nga sialawn na
You ai aura
Fesupatsin ra
osu is yp yup sipysw ium
es lam um or wile a1
eu ada vo ru gai ans nang
osu man dechyopra ga au
 
 
*gEgey
15
=
Fd
=
m
=
s
"
50
nl
ns
nn
1%
in
”
a
n
&
5
a
an
@
is
0
ps
n
I
ns
FT
Venta geet ms
Yea rmurggs ning
Yom rurgan
Vea ing ging he as
Yesurying Saw mga
Yesuratawra mt
Yeu ran be shirggin masta
Yeu tang 51m
Yesuranemani era
Yeu Faw nang hima gun yong
Youre 18 ng en
Yeu rg ye ama
Yeu rg oe trang
Yoru row yams tl shsgangs
Yow ra mat
foe skau nue
Yoru wading mikass
Yes wi ang la gai gum rang
Yuan yawngringsa
Vu ching 6 nat aa ngs
Yusha ngs nia manghan ua mt sa
Tubaknarum ava aor
Tobia pray
Yeboktopsiwas foie
Tobskkap wa kab
Vubaklo i ats ho an
Yuba pang ae 1 nang 2 ft hr
Yup Taga si ushal wakang as
 
 
Zaw nung ew aps Koa.
as
Ed
I
155
w
118
i]
=
a
FE
0
ns
rd
7
no
I
1
™
wt
"
as
a
am
w
©
 
A Child cl the King
Amiga forces our God
Siete nthe ms of toms
Apdewinoe
love the Fill of Toe the Coss Js Glemog.
Aha ho Por of Toss Nome:
li 0 0 Blend Mon
lithe way oy Sword
iting ing on ref
Alling come of hee
Allo ea Surender
Aha New
Awaaing Gace
Amarin Sight th Saviour Stands
‘nes rm the res of glory
ye ale si he Mtr
cist my Soult.
Aton weary
5 lows herp oer
Asi Glues Mien FOI
Ahmed ol ows
Arsen ore the Som wast
Pri
Ake wolfe
ak my el, and th he om
Ake my soul, sah vary sve
vay ins manger
Beton my vision, O Lad of oy heat
Beau] Mya
Bewnl vales of cen
Behid, what ove
Bld me andi ats door
ena th Urs of Jeon
Denk and
1
194
a
is
38
pr
5
aa
pit
358
355
20
33
Ge
16
256
®
i
po}
21
a0
am
2
3
Berond te Sumsec
Blessed Mason, send me
let be th ie dh bins
Bes Thou the Bread of Lie
Bringing in he stays
ud the coe tht 6d 0 dct
Dury thy somow
Catt bead spon oe wer
Childe of he Bsventy King
Christus
Cait bre
Chui Resiwe Sin Min
Christ he Lond in td
Cha wi come oy soul save
Closets
ti
Come ici Gain Love
Com Hl pict Heavenly Dove
Come Thos Aight King
Com ton oun cf evry blessing
Come toes
Cometo he smsions
Come Unto Me
Come yediconsoe
Come
Come. Grea Devers, Came
Come. ye unk pespe come
Coming odsy
Com yom Blessings
Com im wih many Ces
[rl
Ds ding nh wt.
Day of Dirt
Ds ot Rest.
Doss Tesi Care?
DOUBLE ANE
Donors
255
Fi
wr
an
pA
iis
17
ze
120
12
5
7
in
21s
x
16
a
156
in
50
=
a0
3
rswmereme
Exe You Lett Your Rear
Fut Lond Jess
ain she Vicor
Fath of Our Fh
Eater, hacer of cantly sil
Father ot meio in ry wot
Fit he good ht
Forth boty of he Eset
Frm say omy vind tbo
Fram Green's sous.
Full samen
Fully Tsing
ele Jesus Meck snd Mild
Giverme esis
Give af our best othe Mister
Give hark God he reigns hove
GLORIAPATRI
Glory beta he Father
Glory toi on ht
Glory to he, my Go is igh
Gora dk Geerane
Golvs iho
Goi Move na Myers Way
Gol of Ges nd God of Glory
God veil ake Care of yeu
Grace befors mse
Gren Greer ou Sin
Free Condit wares vl ih prs
Grea is ty Flos
Gudeme. 0 Thou ret Jehovah
 
Hl to th rghanss
il tothe Lons Aneined
Talli, Ho i an
illehiah, Ts Done
lca, vist a Saviour
=
a
»
2
Sa
an
515
201
351
a
3
1s
176
@
30
mn
Hak hark my soul
Tk my son Hs he Lord
ark! th herald ames sg.
Se Fain Cot
Have tie con way, Lord
Have You ay Roam fo Jesus
Tie onto evr
Hecaes fore
Hic Leadeh Me 0 Blessed Thought
He Th Peaty Gass wil Open
Howill ode ms
Hew ourpeser, O Lord
Howe of gone, Relen rle
Hor at Toy ble Lar, we mest
ire drs te seth as Sng Troan.
[i
His folded ving
Hod the for:
Tio The my band
Hoy, Holy, Hoy. Lord God Almighty
Ho Ghost spel ou ude
Ho Lh, ho tee rece
Hol Sp 4 Guide
open
How a 4 Eoution
How welsoms wa: the cll
1am coming othe cross
1m pening fo ow
hing my sins ths
1dobline
Tao my fo or thee
1 ear Thy Welcome Voice
Lard te voi of Jesus
Tsao Thee beter, Lord
1 kao ha my Rtemer Live
Lino who Have Boiered
Hang toe ere
1 Cove Thy Kingdom Lord
 
24
m
it
a0
az
Sm
Love to el the Sry
Ihe el esr
Tneodiee, Precious Jess
ned he ery Fou:
Serve a Risen Soon
os + wondering ssp
Til uid ve
Ill otter
Lol sig wenden sey
Loud be re
11 Come to Jes
161 Cauld Hise Miy Mosher Pry Again
In Chris thee fs Nw o ot
In bowery ov wing
Tn my man wren ce
In th Chris's bore sory
10 he cross of Christ | Glory
Th the howe af sail
Inthe seit of His Presence
16. the adn cf Hs wings
Tt came pon a aidght clear
Wis wel wih my so
Toe found a Siem
Susie ms apy bone
Jian te golden
Jou. Cont
[ee
Jos. Lover of svt
Jeu, the vey thug of se
Tous, we he poi in
Seo bid wt shiv
Joe Cale 1
Tews Chit our Saviour
Jes my cos hve ken
Jess call
Tous is calling
Jesus coming
Jesus is my Shepherd
Tous Lives
Tous Loves Eva e
250
in
2
6
2a
306
5
m
wn
0
»
195
je)
%
167
51
M1
101
155
150
28
ih
wl
357
2
is
mo
Joes Loves th ic Chlden
Jews o North pase by
Jess oid AL
Jess sme
Jens shall ign sr the sun
primi
Ses nos ener end
Lous Won Savion
Jes the gh of he werd
Sent me ve
Joy wi word
oul Jul, Wee The
Ju word Jes
Soom
Lead Kindy Lish
Lead me Saviour
ete wer Lights Be Burning
Li up it our voces row
ing Tc ests
Lod god ofc, Dy al or
Lond Sh of dss of besos
Lond Keep Us se This Night
Lond ll bine
Londo Ty Table we Babel
Lo, fmieee
Lot Dich Al ews esl,
ve Life
Misi Swactiess
Marr tothe Saviour ey
Vai No Offrg,|
Moekly in Jordin el scan
Moment by moment
Mae About Jess
Vion Hf gs gv me
 
ES
W
216
13s
x
as
&
ns
i
0
ns
a2
J —
Nore than tone cane].
Noening Hymn
Noes Pre
Mist go. and pry tend.
Mist Js boss cross
My sl cs op 0 ee
Wy soss, Lowe Thee
iy Redeaer
My sons ale of ess
5 soa om hy gard
tm arn 93 Fmd
 
Newer God ote
Newer home
Neer Form hoe wil ess
Noe Gne
Nooomin he nc
No Sao ts
None Christ can Sty
Norall blood of best.
Not nlf bas eve eon eld
No ny medounto lez
Nobing bu fe Blood
Nom todas 3 Ove
0 Cone ally Fal
Cane, Cone Enarast
0 Daya Rest ond Giese
fs closer enc wih Go
Gos, cur elp in ges pst.
Otappy doy
Jens 1 Have prose
O Lite no Betiehem
0 Love that will ot ft me go
3 Hiasorlems walk wih hee
OPertlons
0 Sacred Hd Now Wounded
7
10
595
aan
S50
io
nz
152
136
10
in
FY
1
a0
»
iY
15
a
»
ns
2
is
ss
33
in
10
mn
a
OwbeLiks Teo
Toray, 0 Tumye
0 Wise Kings and Evins ra
On, sing resus Lumb of God
On worsp he king
he will bs lay
Our in Duis Royal Cry
Oe ely sin ought
Oe es i abape alt i P10
Only rust Hin
One Chita Soicrs
Pes, Pact ssc
Peco! Be Sil
Fits Lond the Child of Clo
Pls Hymn
Prise Hunt Pcie Hint
Pain 143
Rejoice nthe Lond
Ress hs Pera.
Ric the Gelso Heaven
Kock ofsges
Sof nthe moreso
Suk oush ats vos
Saviour Like 8 Shpherd odes
Sovour beste an veri Hissing
Sesous Thy Dying Love
seeing forme
Seeing save
Send igh:
Shale gterat heer
Sikntigat
Sofly and ander Jus saline
Sound he bse Cy
Spt of od, descend upor my heat
Shite wuts Oh le me kon
6
163
re
152
m7
Ine
x
an
wm
a
Sis
an
6
as
i
ms
Ei
Std up for Joss
Sundingonthe promises
Sun of ay sual
Sunshine in ny soul
Sweet hour pre
Sweet Pace ie Gill of Gs Love
Toke my if an tt
Take th a of Jes
Take Tome to lly
Teshmero Py
Tells al ld sry
Tell me ey of Jes
Temperance Pale Seog
Thank 0 God for Mi Redeemer
The Eden shove
Thebestot i)
Th Cou ae Foundation
The Coss
The dows of Gods dee sabi
The day is pst and sone
The Day Thou Gavest
The gate ar fc me
ihe Gospel sls
The Grea Physicien
The King rio my Shepherds
Th Kings Busia
The legend af th bok.
The lightof wid esos
The Lord my shepherd
The Lords My Shphers, ll ot want
The morsig ahs sing
The roccha ihe than!
The Sold Rock
The sn of God goss fr 0 War
The Sue isos
The wise my in teirleaing
These ie omni ld wih blood
Theceis ¢bppy and
 
wr
150
jr}
a
Ea
m
I
a
210
355
1s
a
a1
®
im
fe
7m
5
wn
Tp vp
hrs is bear all round
Theres Life for a Lok
Theres co came, 10 weet on cart
Thre ls Power i Blood
Ths shall bs Shavers of Wes
Ther’ Rho Stoning Somewhere
Theres a soe te docx
Theres aud ht  frr ton day
Thins fs he Glory
This oy fees wld
Though you Sis be sail
Thy willbe doe
Toy word ea emp
ihe Blase Hor of Prayer
To Gabe the Gly
Tomek
To hes his ample we devote
Today the saviour Calls.
Tt snd Obey
Toston
Tsing ess:
 
Under is wings
Uno he Hil Around
Victory Jess
Walt, nd Mrmr oc
any Wanderee
Were mein to Zion
We plough he fold nd Sater
WePriss Theo, 0 God
Well ment by md by
eal oep, te freer
We should ove God
Wetpin soul on longer mourn
Weloone forme
‘Welcome Hippy Moming.
Welcome svactdy of rst
Well wai Gl Jesus
as
1
5
25
or
i
a
7
os
es
251
m2
54
w
57%
12s
2
in
ils
a
20
m
o
a0
5
39
n
1
”
0
Mn
Were raven hme to hess shove
Weveastory to el to he tons
Whats fend we hav in Jos
When Lsurvey th wondrous
When Li Holy pave sumey
When moming gids th skis.
When an Siar op 1 Sov
‘When ou heads ae bowed with woe
‘When ts mss hav rolled wry
Whi shopbers hi locks b ight
Whe the ays ae gong by
While wih cemelen cone es
Whiter as sao
Who se hs in bight amy
Who i on tho Lord side
Whose Rasives th Crsiisd Ons.
Whosoever
Way dosent
Wal Jen Find Us Watching
Wilh cu onsen lt he Earth
Wandarhd words of fe
Wark forth ight coming
Yeinbesof Adam join
Yes, the Redeemer Rose
Yield otto Tempiation
Fe
on
m
@
a3
34
3
2
a
2
27
”
an
2
us
nn
m
8
ar
MADI SHADAW Al MAHKAWN BUK NI
1. Savred Songs & Solus 5.5)
Marshall, Morgan & Scott London.
Unknown, Repince 1977. GB.
Christan Worship a Hymnal (C.W)
The Tuson Press, 1941, U.S.A.
Gospel Hymaal (GD)
Baptist Conference Press,
Chicago 26. Minos, 1950, U.S.A.
Church Tlynal (CID) SDA.
Review and Herald Pub,
“Takoma Park, Washington DC.1941, 5.4,
5. Rederaption Songs (R-DT)
Pickering & Inglis Lid. London.
6. The Methodist Hymnal,
“The Methouist Publishing House, 1932, USA.
7. Worship and Service Hymnal
Hope Publishing Company, Printed in USA. 1973,
“The Hymnal for Worship & Celebration
‘Word Music, Waco Texas
Copyright 1986,
9. Jinghpaw nawku shakasm makawn laika buk.
 
10. popSiren
s3EEmo pacts
a5q-oSiermigarduniogfn
 
 
 
 
IFAT
Nai
PRT
[rye
Ere,
Eph,
Navke Lure
[Ere
[prin
pier
[3
Computer Mobi Devices
Es
[re
[Te
frp
[Ee
 
Tp
[rei
[ET
Tey
Be
per]
 
yr
Jy ere
arm sins
fro
 
 
gaw shanhte ni a chyeju madu mung tai lai wa sai,
Ja Tawng hpe jaw sha jang kaga ngam ai mali gaw
shi a hpyen tai wa lu ai. Rai timung shi dawqdan ai
lam langai mi hpe shi galaw nu ai. Dai lam gaw shi
num n lu jaw sha dat ai dauma mali hte Pin—yawn ni
manghkang n nga na hku dawqdan nga ai. Pin-yawn
Juwa tsun ai gaw “rai sa ya nanhte dauma manam
manga ting du ai majaw ngai nachying wa kabu
nngai, nanhte yawng hte ngai hkuq mayu ai.
Dai naq kaw na nanhte yawng hte ngai hkuq
hpang sai hku rai sai, hpa majaw nga yang, nanhte
yawng hkuq hkau ging ai hkau Sinwa ni hkrai rai nga
myit dai, yawng ni reng ai hkrai rai nga myit dai,
yawng ni ram ai hkrai rai nga myit dai, yawng ni
tsawm htap ai hkrai rai nga ma ai. Nanhte yawng nye
a daumyi marung, dauma sumkrung, dauma makam,
panglai hka dam hkrai rai nga myit dai. Rai timung
ya ngai kaw shayu sha ram ai shayi sha gaw Nang
Pan langai sha naw nga ai. Dai Nang Pan hpe kadai
hpe jaw sha na ngai n dawqdan lu sai. Ngai hku nna
yawng hpe jaw sha sai hku re, kadai kaw wa na gaw
Nang Pan shi she dawqdan nu ga, dai majaw hkri ni
nanhte nan ngai sha Nang Pan a nla dap sa nna sa
jahkrum la mu, ngu dat nu ai. Dai shaloi Ja Tawng
wa hta lai nna kaga ni yawng gaw masha samaq ma-
rawp hkrup ai nam maling kata na wawt ni zawn,
kabrawng wa mara ai.
. 83.
 
Tawn
lam hpe chye jang Pin-yawn 3 ; Le ol
num hpyi manam hku n sawn kau 2 :
re ai lam, kaning ngu S& du shajang 2 oY .
', . dan ai hte maren
bang wa sal. Ja Tawng Naw tsunt © : va ai. La ’
shanhte ngu yawng rau sha sa wa al n ral g . m
kaw hkrum la ai manang ni rai ga ai ngu tsun dan wu
Dai shaloi langai hkrai mung tinang hatig a lam
shachyen ya let, shanhte yawng num hpy! 5a 21 re al
Jam, kadai wa gaw ja hpaga kade gun a1 lam, tsun
dan shajang masal. Shing—-rai Pin—yawn duwa gaw
Shingleng majan ngut ai matsat ning sha naw re, ya
kalang myi bai majan bai byin wa mai ai hpe myit
dum nga ai. Hpa majaw nga yang, ndai maral manga
ting yu maya masha ni n rai nga ma ai. Hkik hkam
ai mung du kasha ni hkrai rai taw nga ma ai, grau
nna shanhte yawng hta wawnghkye Zau Naw hpe
{sang ra nga ai, shi a buga gaw Pin—yawn mung hte
Ja Tawng mung ni hta grau kaba ai hte n—gun grau
rawng ai mung hpe madu ai wa rai nga ai. Ndai ni
yawng gaw num hpyl manam hkrai rai taw sai, shi
kaw gaw shayu sha ram ai Nang Pan langai sha
nga al.
Dai langai sha re ai Nang Pan hpe Ja Tawng ni
hpe jaw kau sai. Ya shanhte manga ting Nang Pan
hpe hpyi ai rai nga ma ai. Ja Tawng hpe mung n jaw
n mai rai mat sai, ga sadi nga mat sai, Ja Tawng ni
- 82.
 
  
  
  
  
 
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
 
  
  
  
  
  
 
  
 
  
na daram re nga ma ai. Nang Pan kaw angwi apyaw
du lu na lam mahkrun langai sha nga ai. Dai lam
mahkrun hpe gaw Ja Tawng hta lai nna kadai mung n
chye ai. Dai nla dap de hkrang ai lam kaga ni gaw
htap law law sin tawn da ai majaw, shang sa n loi
nga ai.
Shawng na htap hta nhtu lang ai sin langaq ni
sin da nga ai. Lahkawng ngu na htap hta hpun tawng
laq ya lang ai sin langaq ni nga ai. Masum ngu na
htap hta n—gun grai ja ai, htim gamu chye ai masha
ni sin nga ma ai. Dai ni gaw masha langai mi hpe u
hkai kasha hpe zawn du manai di kau lu ai n—gun
rawng nga ma ai. Dai ni kaw na lai shang wa ai sha-
ra kaw gaw, grai matse ai gwi ni hte lam pat da nga
ai. Dai majaw ndai sin ai masha ni nan pyi dai gwi
ni a majaw Nang Pan hte shi a manang ni kaw sa n
mai nga ai. Nang pan a nla dap de shabrang marai
manga apyaw sha lai shang wa ai hpe Nang Pan chye
na chyalu rai taw nga ai.
Hpa majaw nga yang, kawa kaw na ahkaw ah-
kang n lu yang, ndai shim ai lam makoi hku kadai
mung lai sa lu ai n rai, dai hta kaga Ja Tawng ni shi
hpe sa woi la na matu, chye da chaylu rai nga sai.
Ya Nang Pan naw chye mayu ai lam gaw, ndai
shabrang marai manga hta na gara mahtang Ja Tawng
re ai chye mayu nga ai. Shi Ja Tawng hpe mu yu sai
raitim , naw kaji yang she mu yu sai majaw, myi man
. 85 -
atsawm n matsing mat nu ai. Rai timung Es hku npg
dai marai manga kaw na langat mi hpe Ja Tawng mg;
byin ai ngu ntsen ghara nga nga al.
Hpa majaw dai hku tsun lu a ta nga yang, J,
Tawng a myi man hpe naw kaji yang she mu yu sy;
raitim, matsat ning sha naw na ai majaw, shawng de
kalang mi mu yu sai myi man rai fav Bes al. Dai hta
kaga dai shi ntsen ai wa gaw tem si re al myi man hte
shi hkum hpe shi tsep kawp awm dawm kam hpa a
sat lawat rawng nga ai, kaga ni gaw tinang a hkum
hpe tinang n—gun n lu ai sat Jawat shapraw nga ma
ai. Nang Pan mung shi a Pin—yawn shayi nla dap a
dapnu dun ni hta shi daq da ai mani tsawm ai panep
ni hpe nep ya nna manam hkalum bu nga ai.
Wan dap gaw jut mali re ai rai nna dung shara
dun mung mali rai nga ai. Dai dun mali kaw wawng-
hkye Zau Naw, wunli La Sam, wunseng Zau Hpa,
shingleng Zau Te ni shara lu mat sai. Dai rai nna Ja
Tawng a matu dung shara n ngam nu ai. Dai majaw
shanhte ni a shingdu maga ju hpun ni tawn da ai sha-
ra yang kaw hpun hpyi hpun hkyep nhpu sumpum
kaw Ja Tawng Naw shara la sai. Nang Pan gaw mah-
kawn sha rai timung, Ja Tawng ni a htunghking ning-
li nga ai hte maren, shachyen shaga ai lam ni hta
grai htap htuk si mani ai shayi sha rai nga ai.
Wunseng Zau Hpa hte shachyen ai shaloi, wun-
seng du ni hte Pin—~yawn du ni gara hku hkuq hkau
- 86 -
jahta nga ai. Wunli
nga pra lam ni mung chye tsun
wunli du
La Sam hte shachyen ai shaloi rai timung,
ni hte Pin—yawn ni a kanawn mazum hkuq hkau lam
ni hpe chye tsun jahta nga ai. Shingleng Zau Te hte
shachyen ai shaloi gaw Zau Te a kahpu kanau rai nga
ai shingleng du ni hte Pin-yawn ni majan byin ai
manghkang ni hpe tsun jahta ai shaloi gaw shingleng
Zau Te myi man hten nga ai. Ndai zawn shachyen
shaga nga ai ten hta shi a shayi manang nkau mi gaw
tsa pyi pyi ai gaw pyi, shan mun htu ai gaw htu rai
nga ma ai. Nang Pan a hpraw nsam gaw shabrang
manam ni a matu gawk shakum de du hkra ahkung ai
zawn nawn da wu ai.
Nang Pan mung mying kaba ai hte maren, shi
kaw du sa ai manam ni hpe shi hte gingdan ai hku
nna hkungga la ra ai hte manam daw nga ai. Nang
Pan e jaw luq ai lauhku ni gaw, lanyau myi htung
pyi kahti na daram jap nga lu ai. Kalang lang Nang
Pan a myi Ja Tawng Naw hpang de mada dinghkyen
dat ai shaloi, Ja Tawng Naw gaw shi hkum hpe shi
‘namlap chyahkraw zawn tsang mat wa ai hku hkam
sha nga ai. Nang Pan mung Ja Tawng Naw hpe yu ai
shaloi, hpang jahpawt e baw sha ram ai Mali ma—um
hpra hpe mada mu da ai sat lawat hte mada nga ai.
Shawng nnan e Nang Pan gaw shabrang marai mali
hpe Ja Tawng a num hpyi kasa hku sawn nawn la wu
dal.
87
Dai shaloi Pin—yawn duwa kaw na ga hkum lap.
gal mi hkan htet dat ai. Dai ga gaw hkri Zau Sinw,
ni nanhte yawng nye shayi sha a nla dap de du aj
shaloi nang grau ngai grau tsun shingjawng dara hkat
lu ai. Nang Pan na ra hkra tsun shapyaw shingjawng
lu na myit dai. Rai timung amyu rusai lam gaw pn
tsun hkat yang grau kaja na re ngu dat wu ai. Pin-
yawn duwa ndai ga hpa majaw tsun a ta nga yang, shi
a dauma majing rai nga ai Ja Tawng la wa gaw shin-
ggyim rusai n nga ai hpe chye da ai majaw rai nga
ai. Ja Tawng a amyu rusai gawn yang, kanu num sha
kaw sha htum na re ai hpe chye nga lu ai. Zau Naw
hte manang ni gaw Nang Pan a nla dap de du na ma-
tu n dawt wa ai, lagaw she kaya, kan she hkayam, n
chye n kaw gari gawa she byin nga masai, rai timung
shanhte a myit hte shanhte rawt htim wa mai ai n
rai, hpa majaw nga yang, Nang Pan a nla dap gara
de re, n chye ai rai nna Ja Tawng n lawm yang du lu
na n rai nga ai. Shanhte hku nna Ja Tawng hpe n
shalawm mayu ai raitim, Ja Tawng n lawm yang hpa
mung n mai byin nga malu ai.
Nang Pan a nla dap kaw mahkawn shayi manang
yawng matsal tsa nga ai nga ma ai. Ndai shayi mana-
ng matsal tsa gaw Nang Pan a lawu hprut tsawm ai
hkrai rai nga ma ai. Dai majaw Nang Pan hpe n mu
yu shi ai ni a matu gaw, dai shayi manang matsat tsa
hta na langai ngai hpe mu hkrup tim pyi baw sin mat
. 84 .
 
 
myit du myit dik na re ai lam tsun dan nga ai. Shi a
buga masha ni hte Zau Naw a kanu kawa, kahpu ka-
nau ni yawng Nang Pan hpe mu yang kade tsawra ka-
"bu na lam mung tsun dan nga ai. Dai hta grau nna
7au Naw shi nan mung Nang Pan hpe nachying wa
tsawra sai lam, sari n ngam hkra tsun bang wa sai.
Pin-yawn du ni a matu manu dan la ai hpu ja
hpaga ni gun ai lam mung tsun dan sai. Shi tsun al
ga hpe Nang Pan hku nna teng sha hkap la na hpe
myit mada kam hpa nga ai. N hkap la na nhten ngu
ai lam ni n myit nga ai. Zau Naw ga tsun hkring wa
wa ai hte rau Nang Pan bai matut htan nga ai. Nang
Pan a myi man hta ningdang na kun, shing nrai hkap
la na kun ngu ai hpe, kaga masha hku nna tau tsun
ya n lu hkra tem si re ai hte si mani ai myi man sha
mu lu ai. Zau Naw maga hku nna shi tsun ai ga hpe
teng sha hkap la sai ngu, myit la na zawn re ai nsam
pyi shapraw nga ai. Nang Pan tsun al gaw gu Zau
Naw nang tsun ai ga gral hkrak la sai ngu tsun dat ai
shaloi Zau Naw gaw pyen na zawn pyi shi hkyen wa
nga al.
Rai timung Nang Pan a gan htum shi ai, Nang
Pan bai matut tsun ai gaw dai re ai raitim, anhe Pin
— yawn hte shingleng majan kaw majan sum nna
hkrap ngu hkrap ngoi rai nga ai aten hla gu wunseng
Zau Hpa, wunli La Sam, shingleng Zau Te ni hie
nang gu Zau Naw hpe mung n mu mada ai, dai sha-
. 89 -
Dai ten hid 7au Naw gaw yawng a shay
i a lam madung hpe tsun dat le 2
a dap ai bau hpe Nang Pan hte Jou
tawn dat sai. Zau Naw gaw shanhte : ig
un let, Ja Tawng hte hero Sa
wm dat wu ai. Hpa majay Nhg
ai mali hte shachyen shaga ai hat
hpe ngam kau da nga "
ai ga nhpaw hpe 18
mung shachyen
yang shanhte mar
Nang Pan 82
Nang Pan hku nna
majaw , shachyen nT
Naw n chye ai rai nn
hku nna tsun dan ai
gaw wawrd hkau gaw
Jam kaw shi hte hkrum
anhte Pin—yawn htingnu
ngu ai hku nna tsun dan nga al.
Rai timung Nang Pan a myit hta Zau Naw tsun
ai ga hpe kam ya ai lam n nga ai. Zau Naw a myit
hpe shadik ya ai hku baw hpe dingnguq let yau ya
nga ai. Ja Tawng hpang maga de bai kayin yu dat
yang Ja Tawng myi man mung teng man ai lam lama
i hpe naw magap da ai nsam shapraw nga ai. Dai
hats Zau Naw gaw Nang Pan hpe shanhte a wawng-
i Ser hkik hkam ai lam shakawng shakat let
lan nga ai. Dai mungdan Nang P atu
nach gaw Nang Pan a m
ying wa htap htuk ai lam ch i. Nan
Pan gaw dai mungd yu tsun ab ane
ungdan kaw wa nga lu ai ral yang.
w Ja Tawng
Ja Tawng gaw manam nr :
al nga aj
a sai nrai ni? Dai lam hpe Za,
a malawm makawm kup tsup aj
hku rai nga lu ai. Shi tsun ai
Ja Tawng re da, anhte sa wa ai
ga al rai nna Ja Tawng hpe
du hkra woi lakawn sa wa ai
 
- 88 -
a
 
ai. Ja Tawng a nhtu kahtam dat ai shaloi bau hpe
dawm kau ya ai rai nna shingdang ai lam hpa n nga
ai sha Ja Tawng a nhtu gaw Zau Naw a duq de du
mal wa sai. Shing rai Zau Naw kadang mat wa nna
bai rawt lu na lam n nga sai rai timung, Nang Pan
hpe hpang jahtum ga naw tsun ai gaw nam Nang Pan
nang Ja Tawng jan lu tai tim, saq wa gaida sha da na
ndai ngu dat nu ai. Dai ga gaw Zau Naw a n-gup
kaw na pru ai hpang jahtum ga hkum rai sai.
Ya nla dap kaw ngam nga ai gaw Nang Pan yan
Ja Tawng sha rai mat masai, ngam ai marai masum
hteng galoi ten gara de rai mat wa ai n chye kau dat
masal.
. 9] -
SC RC Cy
loi e gu Lamu Shen Gam Gumhkawng hte ndaj
Tawng Naw e shingleng majan woi gasat nny
dan buga yawng a asak hpe hkye da ya saj
nu ni wa ni hku nna ngai hpe gaw Ja Tawng y; h
ajan regau num hku jaw sha kau chyalu raj ma ue
Dai rai nna gu Zau Naw tsun ai ga hpang hay
mat nit dai ngu htan dat nu ai. Zau Naw hky nna
Nang Pan gaw Ja Tawng jan rai mat sai nga aj ga hpe
na ai shaloi, shi a hkum ting na sai ni gaw, bay de
yawng lung mat wa ai zawn hkam sha nga ai. Shing
rai Zau Naw shakut nna bai tsun wu ai gaw, ngai
nam Nang Pan nang atsawm sha myit yu u, mali hka
hpe hkan yang chyahkan jit kaw sha htum ai zawn,
Ja Tawng rusai hkan yang n si gaida num kaw htum
na re ngu dat nu ai. Dai shaloi shingdu kaw dung
nga ai Ja Tawng gaw hkau Naw e nang hkik hkam ai
lam kade mung nang tsun lu ai, ngai na lam hpe
at Jo
Mung.
Majay,
 
nang tsun shara n nga ai nga let, nhtu galu shaw nna
rawt tsap wa ra ai. Zau Naw mung hpang hkrat yang
n mai na hpe dum ai majaw, nhtu lang nna rawt tsap
sai. Shing rai Ja Tawng yan Zau Naw shada kahtam
hkat bang wa ai shaloi Nang Pan gaw Zau Naw tawn
da ai bau kaba hpe hpai ka—aw nna shan lahkawng 2
lapran kaw shinggang ya nga ai.
Zau Naw nhtu jahkrat dat ai shaloi bau hpe
sharawt dat ya ai rai nna Zau Naw a nhtu gaw Ja
Tawng hpang de n du ai sha, bau kaw kahtam la 2"
- 00 -
 
   
(Wha Kachin Believe And Practice) |
A/a (IEA
 
hka jun ha ang wa sal. Bung lat hka sha nrai wawng-
hkye ni bung lat hka jun na ang wa sai. Bung lat hka
sha nrai wawnghkye, Pin-yawn majan kaba byin wa
lu ai. Dai majaw Pin-yawn duwa hku na mung daj
shana na mabyin hpe ntsa lam tsun ra mat sai. Daj
shana na mabyin gaw dauma shabrang marai manga
Pin—yawn duwa shi kaw du nna kasha Nang Pan
hpang de sa chyai na re lam wawnghkye ni hpe tsun
dan ai. Dai shabrang marai manga hta na marai mali
ni (sh) marai 4 kaw nna langai ngai Zau Naw hpe
sat sal lam teng nga ai. Shing rai Zau Naw a ali ama
ni gaw dai mabyin shiga ni hpe gun nna wawnghkye
hkaw de n’ htang mat wa ma sai. Wawnghkye
hkawhkam wa mung dai shiga na lu ai hte rau
shabrang marai mali hpe sha up ai hku nna (kai chy-
an) bungli hte sagawn mat wa ma yang shingleng
Zau Te mung Nang Pan hpe n lu la ai majaw Ja
Tawng Naw hpe myit mala la n si ai wa rai nga ai. S-
hing rai wawnghkye ni mung Zau Te hpe asung jas-
hawn nna Ja Tawng mung hpe hpya na hku Zau Te
hte wawnghkye ni shada myit hkrum la masai.
Ja Tawng Naw gaw Nang Pan hpe Gumra dingh-
kum kaw jawn mat wa yang Gumra nau chyang ai rai
nna Nang Pan di hkrat mat na tsang ai majaw Nang
Pan hpe lahpa npu kaw matep kau n’ htawm Gumra
hpe grau grau shachyang wu ai rai nna dai shana nh-
loi garai nhtoi yang shadung Nawng E hku ga de du
. 93.
 
e——
kaw du al shaloi Nang |
Tawng htingnu
5 8 htawm kahpu
mat ma ai.
Pan hpe shi a gawk kaw naw tawn dan
ba hpang de shi i aw hang sa wu al. Kah-
pu ba mung kanau i hte “kanam lu woi wa
ngu nna san W Kanau mung lu gaw lu
ngu nna bai htan al. Kahpu hku nna
ai hta “lu gaw Ju woi wa sai” ngu
. un’ na ra rawng ai lam
hpring ai 1a
kau dat al. Lamu Shen
ai kanau hpe mada azi
hpa baw na rai a ta”
kau Naw a du dan
majan ka-
sai i” u ai.
woi wa sai’
mung kanau tsun
ai hta lachyum n
lama ma nga sal chye na
Gam mung galaw dung hkra r
yu let “lu gaw lu woi wa sal,
ngu san wu ai. Kanau mung “H
kau da sai” ngu wu ai. Wawnghkye ni hte
ba byin na ang mat sai majaw shan nau ]lahkawng yan
myit ningsin sin mat masai. Shing rai shada yu az
nga ai kaw na myi man kaga ga de yawng nna jah-
kring mi zim mat ma ai. Kade n na yang kahpu ba
kaw nna nsa kaba shaw, nsa lai lai la ngut jang ka-
nau hpe bai azi yu let ninghkap majan shajin ga. Dai
majan hpe shajin ai shaloi hpyen dap dap ba (2)
hpaw ninghtan nna shan nau dap langai hpra uph-
kang na hku kanau hpe tsun wu ai. Kanau mung ka-
ga ga nhtan ai sha baw gangaq let kahpu a ga hpe yin
la nu ai. Dai shani kaw n’ na hpyen la lahkawn bang
mat wa masai. Dai zawn re hpyen la lahkawn bang
wa ai hpe Zau Te chye ya ai shaloi Lamu Shen Gam
Gum Hkawng a hpyen lahkawn sa wa na de yu maya
£94 -
 
PANG LANGAI
(Part one)
Vv. JA TAWNG YAN NAU NINGHKAP
MAJAN SHAJIN ALLAM
Pin—yawn Nang Pan hte Ja Tawng Naw gaw dai
shana na yup tung hpu-wa e Ja Tawng Naw a nbung
daram chyang ai Gumra ntsa € jawn nna, kahpu ba
Lamu Shen Gam Gum Hkawng hpang de du hkra wa |
mat ma sai. Pin—yawn duwa a nta dap kaw shana at-
en hta hpa baw byin lai wa ai hpe Pin—yawn mare
masha ni kadai mung n chye kau dat ai. Hpang jah-
pawt ninghtoi htoi wa ai shaloi she Nang Pan a nla
dap kaw mang taw ai hte Nang Pan shi nan mung mat
mat sai. Ndai lam hpe Pin—yawn duwa Manoi Pyaw
Sinwa chyu sha chye na da ai lam rai nga ai. Dai nla
dap na moi mang hpe jawm hpu yu ma ai. Shawa
masha ni hta wawnghkye Zau Naw shi a ali ama ni
mung lawm nga al rai nna si ai mang gaw kadai re
lam chye lu nga ma ai. Ya shanhte naw chye ra ai
lam gaw wawnghkye Zau Naw hpe kadai sat sai ngu
ai lam rai nga ai. Zau Naw hpe sat ai masha n lu tam
ai rai yang Pin—yawn ni hpe wawnghkye ni bung lal
«02.
 
—ST
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
    
  
    
     
Wunpawng a hkap la hkan sa
shatup lam (Pang- 5)
-First Edition-
 
(What Kachin Believe And Practice)
Volume -5
i
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
wunpawng a hkap la hkan sa
shatup lam (Pang- 5)
-First Edition-
(What Kachin Believe And Practice)
Volume -5
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE ——————————— iit mem
5.
 
 
 
 
 
Gabaw Laika Man
Nam Maling 4-20
Gumchying Gumsa 21-30
Wunpawng Amyu Lakung Mying Ni ~~——— 31.57
Malihku Majoi 58-72
Wunpawng Htunglking hpe
Hpung Magam Gun Ni Mu Mada Ai Lam—— 73.83
Rawt Malan Hte Wunpawng 84-87
Shu 88-103
 
BS
 
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
——————————— —  — ee e—— ——————
1. Dip Shapraw ai
D
2. Hrang dip ai
3. Dip ai jarang
4. Computer layout & cover
5. Kalajang ai
6. Transcriptor
7. Dip ai lang
8. Dip ai n'htoi
Yup sawkgyin ginra
(Sumdai - copy right)
Tain Tain Ta Ying
(Hang dip rung)
Buk (1000)
N'dup Bum Hkrang Du
Pungga Ja Li
Hpa-kawn Nang Hkam
Shawng na lang
11.9.2011
 
 
Dai zawn re aten hta Zau Te hky
nna gaw wawnghkye ni hte lagu matut let Ja Tawng
a sat lawat, hpyen ginra, hpyen n—gun ni hpe lagy
Shing rai Ja Tawng majan shajin aj lan,
daram rai mat sal.
de du mat wa sai.
shana nga al.
mung ngul ai
VI. JA TAWNG NINGHKAP MAJAN By.
IN AI LAM
Majan shajin ai lam tsep kawp ngut ai hpang la-
ni mi hta Zau Te hku nna Ja Tawng Naw hpe mali
hka kau de sa nna baw hkrut hka shin hkum jasan
jaseng na matu saw wu ai. Ja Tawng Naw mung
shangai ai shani kaw nna dai ni du hkra n zen kau ai
sha madat da ai kara hte njaw kaba jaw da wu ai rai
nna Baw kaw nhtu hte gahtam yang pyl n jaw htat ai
majaw baw shan de pyi nhkrang na daram rai nga ai.
Mali hka kau de du ai shaloi shi a n jaw hpe run ayai
nna baw hkrut kara amya nna gum dagup taw nga ai
shaloi Zau Te gaw Ja Tawng a du dan kau nna hka a
maga hkran de nga ai wawnghkye ni hpang de
hprawng shang mal sai. Ja Tawng hkaw kaw gaw
Lamu Shen Gam Gum Hkawng shi cyu sha woi awn
ra mat ai. Dai majaw hpyen ma ni hte shajin n’
htawm ninghkap majan hpe la nga masa. Wawngh-
kye ni gaw Ja Tawng a baw hpe lu la ai hte rau Ja
‘Tawng a mang bru poi ngut nna, (41) ya tup poi pol
sha ma ai. Dai ngut jang mali hka kaw hka wawn tsa
- 06
Cd
EE
   
  
  
  
 
 
   
  
  
  
  
  
  
  
  
   
  
  
   
  
   
   
  
masha zawn rai sa hkap nga ai. Shing rai Zau Te |
mung Lamu Shen Gam Gum Hkawng a dap ba hta
lawm mat wa sai. Zau Te gaw Ja Tawng ni a hpyen
dap kaw lu lawm ai hte maren, lak lak lai lai shakut
wu ai. Shi shakut ai hte maren gade n na yang hpyen
jau bu kaba tai nna Lamu Shen Gam Gum Hkawng a
ningtau dap up tai wa sai. Dai lam hpe Ja Tawng
Naw gaw nau n kam wu ai rai nna kahpu ba hte
bawngban wu ai. Kahpu ba hku nna mung Lamu
Shen Gam Gum Hkawng shi nan gaw Ja Tawng
‘mungdan hpe mung uphkang ra, hpyen dap hpe
mung wol awn ra, re majaw, shi hkrai lit n dang ai
rai nna, shi a lawu kaw kam ram ai hpyen jau bu
langai mi nan ra ai, dai wa gaw-Zau Te hte nan htap
htuk ai ngu wu ai. Shing rai kanau mung kahpu tsun
ai ga hpe kam n kam rai let hkap la kau wu ai. Daj
rai nna Ja Tawng Naw mung Zau Te hpe shakut nna
jahkau la wu ai shan hkau ai hpang Pin - yawn
htingnu de arau yu wa ai lam ni Nang Pan a nla dap
kaw byin ai lam ni jahta chyai chyai rai ma ai. Daj
zawn rai jahta chyai ai shaloi gaw Zau Te hku nna Ja
Tawng a magrau grang ai lam hpe shakawn shagrau
tsun nna, Nang Pan hpe Ja Tawng lu la ai lam hta
myit dik arawng la ai lam mung tsun nga ai. Shing
rai Ja Tawng hku nna mung lani hte lani grau grau
kamhpa wa sai rai nna Zau Te tsun shagu ga hkum
langai mi mung n jahkrat ai sha hkap la ai madang
. 95.
matu gaw jin n jin rai sai. Dai raitim gar
hprawng na machye machyang n nga ai. Dy; . de
Htungnyem Makran myit lu ai gaw hprawng. alo;
chanhte hte loi ni ai kaw nga ai katsa Pyj Lan i an
hpe myit dum wu ai. Zet Ing makran shi 4 Ni ni
Pyvi Lan ma rai nga al. Pyi Lan ni gaw Huungne,
a mavu Ja Tawng ni e gaw yu ji ang nga ai. Shing I
Zet Ing makran mung mayam num jan hte Ma la ai
hpraq hta ba la nna hprawng mat wa ma yang 9)
Lan htingnu de du mat wa masai. Dai re raj imu
shan nu ni a matu myit daw hpa lam hte sha bg; he
rum gadup nga ma ai. Dai myit daw hpa lam gay yi
lan du ni shan nu ni hpe n hkap la ai lam rai nga aj,
Hpa majaw nga yang Ja Tawng ni hpe hkap la ai ka.
dai mung wawnghkye ni hte majan byin ra na rai nga
ai. Pyi lan ni mung Ja Tawng jahkrai hpe matsan
dum ai hta wawnghkye majan hpe grau hkrit ra nga
ai. Shing rai Zet Ing a matu myit ning sin chyip rai
nga sai hte myit n shat shaw na lam hpa n nga mat
nu ai. Hpang jahtum tsan la ai kahpu kayung ni nga
ai Htung nem ga de wa na lam myit lu wu ai. Rai
timung Ma lahkawng hte Htung nem ga du wa lu na
matu loi ai hkrun lam n rai malu ai. Hkrun lam yak
ai rai timung Htung nem htingnu du yang gaw kahpu
kayung ni shan nu ni hpe matsan dum la na grai myit
mada wu ai. Rai limung Htung nem htingnu du ai
shaloi shi myil mada da ai hte wa shakap shai rai mal
. 98 -
EE
 
 
lam hku shachyaw nhtawm Ja Tawng hkaw de pn
sharam ai hpyen la ni htim sa wa ma ai. Lamu Shen
Gam Gum Hkawng mung shi a Ja Tawng htingny
ningchyun ang ang n’ ta bung hku chyinghka pawt
kaw hkap gasal nga ai. Lamu Shen Gam Cum
Hkawng shi langai mi sha gasat ai sha pyi nhtu ma-
jan re ai rai nna nhtu langai tawn langai galai gahtam
ai gaw nhtu tsa lam hkying lam hku gahtam kau nga
ai. Dap Ba (2) ting na shi a hpyen ma ni mung
shanhte duwa hte maren rau sha jawm gasat ma ai.
Rai timung hpyen n-gun mala la n bung ai a majaw
hpang jahtum e Lamu Shen Gam Gum Hkawng hkrat
sum mat ai. Dai shani kaw nna Ja Tawng hpyen dap
mung dum bri dum bra rai mat sai. Ja Tawng dingh-
ku mung hprawng bra mat ma sai. Dai aten hta Lamu
Shen Gam Gum Hkawng jan Htungnyem Zet Ing
makran gaw marun lahkawng lu da ai rai nna laning
mi jan lahkawng ning hkran kap sha naw rai nga ai.
Dai marun yan hta na La sha mahtang gaw Ja Tawng
Hkrai Mai rai nna Num sha gaw Ja Tawng Seng Gu
rai nga ai. Htungnyem Makran hku nna mung nta
masha ni yawng hprawng bra sai hte maren shi mung
hprawng lawm ra mat sai. Shi hprawng na nga vang
kasha marun yan hpe mung woi ra sai. Ma yan hpe
gaw ba n’ na hprawng ra ai. Shi hkrai ma lahkawng
ba ra ai. Dai shaloi myit su ai shanhte na mayam
num langai hpe lu saw la ai. Shing rai hprawng na
«97.
. : jang shan nu ni yawn
.; Mai bal du wa ) . 8
pe shi
Ja Tang Jabra Wam SEE
VIL Ja — nung kahpu , kawa, kaji . katsa
Zet Ing me xhpa na ]am htum mat sai ma-
ni hpe myit ma " = chagya hpe mahtang kamhpa
jaw, gam maka Dp  awqdan kau nu ai. Dai
manoi manat na hku myl 4 fi 2 Bh 0 oh
majaw kahpu kawa ni kaw shat lu sha n hipy! A sha
n’ pan na mam htu htu mun langai hpyr wu at. Kah-
pu kawa ni mung mam htu htum mun gaw la mat wa
na matu tsun ai. Zet Ing yan nu ni gaw dai htum
mun hpe hpai let mare num shang maga de sa mat wa
masai, mare num shang du ai shaloi htum mun hpe
shara mi hta htu jun nhtawm, htum mun hpe matan
tsun wu ai gaw “sum lang htum mun nang Ja Tawng
jahkrai bai pru na rai yang gade n na yang alap prut
wa rit” (sh) “Ja Tawng jahkrai gaw bai n pra sana
rai yang gaw sum lang htu mun nang nang hkrai nang
raitim gadang mat u, Nga, Dumsu ni rung garang na
raitim daw gadawng mat u ga” ngu nna matan tsun
wu ai. Dai hpang shana nu ni gaw mare num shan
hte gade n tsan ai shara kaw shara la nna makoj 8
n’ htawm htu mun dai gara hku byin wa na L Je
gawan yu nga ma ai. Ninghtoi (20) ya daram a sa
ai sha ol dai aten hta lagat si sha ai u hkin ji lange:
mi gaw htum ) 21
Z mun ndung kaw sa dung n htawm |,
- 100 -
hkyi mara da ya sai. Dai shaloi U hkyi kaw lawm ai
Jagat tum aru hkrat nna htum mun gapran ai kaw kap
ai num hkaw nam hpun lai ya ai rai nna lagat lap
prut wa ai. Dai hpe Zet Ing gaw htum mun alap prut
sai ngu lachyum htai la wu ai majaw, Ja Tawng jahk-
rai bai pra sai ngu kam let shan nu ni marai (4) ting
Ja Tawng mung maga de hkawm sa mat wa masa.
Dai aten hta Ja Tawng mung hpe wawnghkye ni hku
n’ na shingleng Zau Te hpe up sha shangun da ai ten
rai nga ai. Zet Ing yan nu ni mung Ja Tawng htingnu
de garai n shani ai sha, Ja Tawng ni a yi gaiwang hte
ni ai shara ni kaw, wa du nna hkring sa nga ma ai.
Shan nu ni dawk hkawm ai shara ni gaw nam mali
hkrai re majaw hkai sha ai baw hkai nmai hpa mung
n nga ai. Lani hte lani namsi namsaw ulai ning—byen
ningdung nai, ning-un nai ni tam sha ai hte sha gaw
shan nu ni a matu lam nlaq wa sai. Dai majaw Zel
Ing gaw Ja Tawng ni a yi gaiwang de sa nhtawm ,
mam nli tum, manaw shingnam tum ali nj hpe sa tam
la nna maling kata hkan raitim hkai sha na myit lu
wu ai. Rai timung shi a matu Ja Tawng yi shari gai-
wang de du yang hpyen hkrum lu aj raj nna, ma yan
nau hte mayam num hpe matsun maroj ga atsawm
tsun da n’ na she sa mat wa sai. Shi tsun aj gaw lah-
Paw hpaw goi hpe hpaw hkyawm la nhtawm, chyu
hpe shup bang da nga ai. shing rai ma yan nau hpe
dai chyy hpe shani shagu shinglet hte mata chyim na
   
  
  
  
  
  
   
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
 
  
- 101 -
Ea
  
   
  
  
  
  
  
 
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
 
  
sai. Jahkrai yan nu ni a matu shat lu sha atsawm n
lu sha ai nhtoi law law rai mat sai. Rai timung kahpu
kayung ni e nhku de n hkap jushawn la ai sha n-ga
shat lu sha sha pyi n hkap jaw sha ma ai. Htung nem
ni mung Pyi lan ni tsun aj hte maren, Ja Tawng jah-
krai gawn yang wawnghkye majan byin na hpe hkrit
nga ma ai. Zet Ing mung kahpu kawa ni hpe shat lu
sha sha pyi jaw sha na matu akroi anoj hkrap let hpyi
jang Ja Tawng la sha hpe sat kau ai rai yang ngam ai
marai masum hpe lu sha jaw na nga ma ai. Zet Ing
mung yawng si na malai langai mi si na gaw loi kaja
na lam nga ai ngu myit la nhtawm hkrai mai hpe mali
hka de sa shayawng kau sai. Shayawng dat ai ma
gaw hka dawai hte hkyin gau de sha bai gayin du wa
al, hpang jahpawt gaw Magwi u hkyang Magwi e
gabye sat na matu sa tawn da nna n’ ta de baj wa ai.
Kahpu kawa ni mung hkrai mai n lawm sal majaw
shat lu sha jaw sha ma ai. Shat lu sha Jaw sha ai nga
timung n-gu kaja n re sha shing run sha jaw sha ma
ai. Zet Ing mung kasha hpe majen nga ai rai nna Ma
tawn da ai de galang bai sa gawan nga ai. Magwi ni
mung ma nga ai shara hpe koi kau nna Nam lam hku
lai mat ma ai. Dai majaw ma hpe woi la nna Ga gwi
Chyahkyawn yan nu ni nga ai kaw bai sa tawn da ai.
Ma gaw Chyahkyawn kasha ni hte Chyahkyawn chyu
chyu hkru la sai rai nna, Htungnem ni a npan na
htum hta bai wa dung taw nga sai. Hiung nem ni
 
  
  
Woi la gang shaga garu ai nsen hte Ma yan kanu hpe
marit shaga ai nsen gaw rau sha rai nga ai. Shan nau
hkrai sha rai timung hpun si hpun makrung hka shi
hka wam hkan Hkatsu, Chyahkanq hkwi sha rai nga
ma ai. Rai timung shan nau hta hkru kat ai lam gaw
n lu la ma ai. Lani mi na aten hta gaw maling kata
kaw hkai da ai hkai nu yi kaw du mat wa ma ai. Rai
timung hkainu yi madu hpe gaw n mu lu ma ai. Shan
nau mung hkai nu gatsing hpe hkru hkra daw makret
sha la nna, shan nau makoi nga ai lungpu de bai wa
mat ma ai. Dai hkainu yi gaw Ja Tawng htingnu hten
ai shaloi wawnghkye hpyen hpe hkrit nna hprawng
mat wa ai Ja Tawng Zau Doi a hkainu yi rai nga ai.
Ja Tawng Zau Doi mung, shi a hkainu yi hpe masha
n mu hkra shim ai hku maling kata kaw hkai da ai
rai nga ai. Ma yan nau mung shani shagu hkainu sa
daw sha ai hkang hpe Ja Tawng Zau Doi sa mu ai
shaloi lagaw hkang gaw masha hkang rai nna, sha da
ai hkang gaw Tsap, La gang ni sha da ai hkang
hkang ai. Lani mi na nhtoi hta Ja Tawng Zau Doi
makoi lagyim hkap nga ai kaw Ma yan sa wa ai hpe
lu rim la kau nu ai. Lu rim tawn nna san yu ai shaloi
Ja Tawng shan wa ni re lam chye mat sai. Ja Tawng
Zau Doi mung n dang tsun hkra kabu nu ai. Ma yan
a matu mung, kanu, kawa hte hkrum, tinang a nta
du wa ai hpa rai sai. Rai timung shan nau a matu
yak hkak nni nkri hte gaw, garai n hka at hku byin
+ 103 -
sha adwi nga ding san
matu sul da o or an hye na mate
kanu naw id mat ai rai yang 8aW ken 1 nga
nga al: wpe chye na matu rai nga al. Shing rai kash
mat sai he mayam num hpe htet da ai gaw chyu hig;
yan a i Je yu nna la nga mu. Dai shaloi gy.
ran arau sha pye? wa al pe mu na re,
Dai galang mast gaw Lamu one am Gum
Hkawng Ja Tawng Naw Saqlawng, Shi Htung nem
Shing rai dai ga-
Makran ni a pum la rat nad ma al.
yen mat wa al hpang de hkan nang mat
i. Kaja wa shani shagu lamu
Je mada nna yu nga y a n’ htoi hta ga-
Jang masum pyer wa ai hpe mu ma al. Dai shaloi
Ma yan nau hpe langai mi hpe
mayan num jan gaw
pawn, kaga Jangai mi hpe gaw ba rai nna, galang
mnasum pyen wa ai maga Je nam mali dawk mat wa
masai. Dai lam hpe mu yu ai ni bai shalai tsun ai
gaw lagaw gaw lahkawng, baw gaw masum nga ai
Gade n na yang mayam num jan
i ma yan hpe si shakram kau
kadai e woi lakawn ai
a hpun nu hpun gan
wa na matu ma
ngu tsun ga ma al.
nau teq ba nna jahkra
da sai. Jahkrai ma yan mung
Jam n nga sai majaw, maling mal
hte kawa di kawa doi sha tai nna, lung pu lung wap
ni hta machyu hkawm nga ma ai. Shana aten hta
lsap, sharaw ni shabam ai nsen hte ma yan nau
hkrap ai nsen gaw gayau gaya rai nga. Shani aten hia
- 102 -
 
ni, mayu nli tam mayu ma ai majaw, ningwawt kaba
shaga nna shaman gapaw shaba lap makyit yu ma ai.
Dai shaloi ningwawt gaba wa, sha mawn hpe tsun
dan ai gaw, Laja Yang du ni Ja Tawng tam manau
dum ra ai lam, dai manau hta jahku (9) na yup ai
kaw du hkra, manau shaga jahpan makyit jaw na
lam, shadung Sawn E hku maga de gumgai yan din-
gla hte rau ma marun num sha hte la sha lahkawng
nga ai. Dai la sha hpe mahtang lu hkra shaga la
nna, nau tung madang rim shani e, madang tawng
lik hpoi matan shaman shangun ai rai yang Ja Tawng
jahkrai bai mu na re ngu nna wawt ya wu ai. Shing
rai Laja Yang du ni gaw manau dum hkyen ai hte
jahku na yup ai shara kaw du hkra, manau shaga
jahpan garan da masai. Shadung Sawn E hku maga
de gaw ma yan nau hpe tam na matu, Laja Yang
Brang Lawn ni rawt mat wa masai. Laja Yang
shabrang ni mung shamawn hta tsun ai hpe hkrak sha
mu sai. Rai timung woi wa na ngu yang kanu doi n
dat hkraw ai-akroi anoi jawm tsun jang bungli shan-
gut da ya jang dat dat na lam tsun ai. Shing rai Laja
Yang shabrang ni gaw Ja Tawng Zau Doi jan a matu
hpun hta, hka ja, wa shat la ngu ai law alam htu da
ya di nna ma yan hpe woi mat wa masai. Laja Yang
Manau madu yan mung manau nhtoi du wa tim mada-
ng tawng lit hpoi matan na masha woi ai shabrang ni
n du wa ai majaw, myit ru nga ma ai. Manau manam
- 105 -
paw ra yang she, Laja Ya
g lit hpoi matan na Mi;
g manau du na (2) :
Jaman manau ginra a
poi kaw daw jaw do
da ai mahkawn shayi sh,
Dai shayi shani a ning.
. Dai shayi sha gaw shi a
Lanu a kanam makyin htung nem Ja Bu nan rai taw
a Bu gaw kamoi Zet Ing hpe mung kagu
um Hkawng hpe mung matsing
ai hta asak mali, manga ning
a Bu hku nna Hkrai Mai hpe
i man bung ai majaw, Ja
san dat wu ai. Hkrai Mai
2) ya
zup na matu (
. ang tawn
a dai mun
aten lu ai
nga al.
Lamu Shen
sal ral nna,
kaba nga ai. Shing rai J
kamoi yan kagu hte my
Tawng kasha n rai ni ngu
mung dai ga hpe na ai hte hprawng yen kau da ai
caw Ja Ba hte mung n hkrum mat sai. Manau Nau
Tung shani, naura pa kawchyahtai htal yawng nep
nna Madang Tawng lik hpoi shalun ai lam galaw sal.
Shamawn hte maren, Hkrai Mai gaw madang Tawng
lit hpoi sha man wu-yang, Madang Tawng lik hpoi
nang Ja Tawng nli mat sai rai yang Madang Tawng n
hkut lamu nisa de hkum lung sa, Ja Tawng nli naw
io na rai yang gaw sum sing ma—-ah de lung nna,
Nm ma hte wawnghkye hti um 41 jahten u.
hpun, sau nah oe kill; Sawn E ga 0¢
’ pun wa lai u ngu gapaw dat wu
- 106 +
§
\\ NTA hd
— w kawa Doi gral ra sharawn,
1 a
anu dot shan hpe n tsaw rg a i
dip arip rai shangun sha 4 J
]lahkawng sha dang aj ry in
ai hpun lit kaba ba hpe im
Maya si yang shat n jaw shy on
hia la 1 kan kaw shat hkyep shakap da ya nna, |,
Ma yo a an shat sha n sha san jang, ha o "
wa dol n an kaw pri shat hkyep hkrai rai ng, 2
hho N un palawng lum ai n lu hpun ai. War
i Jang mun shing lang kaw lakap hte gayet 1a
wan mang hte tsan tsan kaw dung nna kra
m ni hte seng nna shan nau shat lai lai tsuy
kanu doi a lata kaw nga ai ten hia
sha ma-—ut ai raitim, nga lahpy
k ai nga tsun chye ma ai
bu ai rai ! e
ana, Sh : ka nhtuné
rai nga 8 jj gun 18
y 1M
hka nhtv® n kan
nna,
ai. Daila
jahta al shalot
tinang mayen hpe
pra ma-ut ai daram ya
VIL Laja Yang Du ni a Ja Tawng Jala
Tam Manu
Ja Tawng Seng At ngu al jan gaw, Laja Yang
7au Pat ngu ai wa kaw wa ai. Shing rai La ja Yang
du ni gaw Ja Tawng ni a
ai. Ja Tawng htingnu hpya
amyu, Ja Tawng nli gaw tsep k
na ma ai. Rai timung ndai ten
wam ai lam, Ja Tawng nli naw nga ai
adam bai mawng wa ma ai. Sing ral
dauma makam rai nga ma
kau ai ten hta Ja Tawng
awp mat sal ngu chye
hta Ja Tawng jahkrai
lam, shiga sb-
Laja Yang d
. 104 -
E—
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ee itll
> NAM MALING
aling ngu ai ga gaw Rawang ga rai nna
Mali mung nga ma ai. Jinghpaw ga gaw
Jahtung shing n rai dinggram ngu nna tsun
ai. Kalang lang yisa ngu nna mung tsun ai. Yisa ngu ai
lachyum gaw yi n hkyen ai na mat sai shara ngu mayu ai.
Kalang lang Jahtung nga jang Nat a mying rai chye ai.
Lachyum gaw nam kata de nga ai Nat maling Jahtung hte
seng ai Nat ngu mayu ai. Jan Nat nga jang Jan karai ngu
mayu ai. Dai hte maren Jahtung Nat nga jang nam karai
ngu mayu nga ai. Lamu de nga ai karai hpe Mu Nat ngu
nna tsun chye ma ai. Ndai sumrai laika hta Nam maling
karai a lam tsun na rai nga ai. Karai ngu ai gaw asak
jahkrung ya ai wa shing n rai asak madu ngu mayu ai. Nam
maling karai nga jang nam maling gaw asak hkrung ai hte
gara hku seng ai hpe tsun mayu ai. Lahta na mying ni hpe
langai hkrai lachyum la ga nga yang Jahtung ngu ai gaw
hpun kawa, nam banda, numru, sumwum sumwaw yawng
hte seng ai. Mali ngu ai gaw ju numru, sumwum hte law
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
A is.
malawng seng nna Maling ngu ai gaw hpun kaba tu ai hpe
madung tawn nna tsun ai. Ndai ni yawng hpe hkyawm nna
Nam maling Jahtung ngu nna sha mying mai nga ai.
I Asak hkrung ai lam hte nam maling
Nam maling hte Shinggyim Masha, dusat dumyeng
yawng ni asak hkrung ai hkrai rai nga ai. Raitimung langai
hte langai asak hkrung ai madang n bung hkat ai. Asak
hkrung ai ngu ai gaw kaga lama ma hta shamyet shanat nna
nga pra ai hpe tsun mayu ai. Shinggyim Masha, dusat
dumyeng, hpun kawa ni yawng nbung hte asak hkrung ai
hkrai Raitimung masha hte dusat gaw lu sha nawq lawm
nga ma ai. Hpun kawa gaw Iu sha kaga n ra sai, Dai hta
Shinggyim Masha dusat dumyeng hte hpun kawa a n bung
hkat ai lam tai nga ai. Raitimung kaga ga garan mat ai hku
n re sha, shada nawq madi shadaw hkat ai lam nga ai nga
ma ai. Shinggyim Masha hte dusat mung nbung hpe chyuq
ai. Nbung hpe shi a hkum hta ra ai daram kraw kata de
marawp bang la nhtawm, shi a hkum hta n ra dum ai nbung
hpe shinggan de bai prat kau ai. Dai hkrung kanu ni n ra
dum nna, prat kau ai nbung gaw hpun kawa ni n chyug n
mai ai baw nbung tai ai nga ma ai. Hpun kawa ni gaw dai
nbung hpe chyuq marawp la nna shi n ra dum ai nbung ni
hpe bai prat kau ai nga ma ai. Dai hpun kawa ni n ra nna
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
A ——— a —
prat kau ai nbung gaw hkrung kanu ni a matu asak bai tai
ai nga ma oi. Dai hku rai yang hpun kawa n tu ai kaw
Shinggyim Masha hte dusat ni hkrai nga ai rai yang nbung
hkanuq nna si mat ma na rai nga ai. Bai nna dusat n-nga ai
kaw hpun kawa hkrai tu ai mi yang mung nbung hkanuq
nna hpun kawa yawng si mat na nhten? Dai majaw daini
Shinggyim Masha ni matut hkrung nga na matu hpun
maling ni hta madung nga ai rai nna, hpun maling hten mat
wa ai hpe Shingyim Masha ni si htum wa ai daram myit ru
myit tsang nga ai lam hpe yawng ni chyc nga ma ai.
Machyi ana, zinli, nbung laru, nnangnawn, wanbum
kapaw, lamu ga gahtet dinglai nna hka tawq, marang tawq
nbung hkanuq ai ni yawng gaw hpun maling yawm mat wa
ai majaw re nga ma ai. Shawng de Dap Kawng Bugn
Hpung kaw tpung Up Sara tai lai wa sai Sora Kaba Maran
Mi Naw tsun ai gaw Mungkan hta bai sharai n mai ai
manghkang kaba lahkawng nga ai da. Dai manghkang
lahkawng kaw na langai mi gaw wa htu tsi hpe wa htu
brush kaw shakap na matu pyip shaleq dat ai shaloi ra ai
hta jan pru wa ai rai yang, dai wahtu tsi hpe wa htu tsi bu
kata de bai bang na matu n mai byin ai nga ai. Bai kaga
yak ai lahkawng ngu na gaw, hpun maling ni hpe kran kau
ai shaloi dai maling kaw hka ni hkyet mat wa ai rai nna hka
gaw ga ntsa kaw na tsan mat ai, doi majaw namsi namsaw
hpun hte manu dan ai baw hpun ni n tu lu mat nna ru galu
 
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE —————— ee ——
ginsup chyai ai nam maling hpe daini du hkra
n jahten ai tawn da nna hkungga nga ma ai.
Dai shara sha n-ga, Hindu Nawku htung hkan
ai ni nga ai shara shagu Nam maling ni hpe
kawn da nna Nawku daw jau ma ai. Hindu
Makam masham hta Karai Kasang langai sha
J n nga ai law law re ai raitimung langai sha rai
nga ai. Nam maling, Hka, Wan zawn rc ai
karai ni nga ai hta na Nam maling mahtang
gaw grau nna madung ai hku, grau ningpawt
ai hku rai nga malu ai. Nam maling hte
shanhte a karai kasang gaw langai sha hku
nawku daw jau nga ma ai. Shing ri
gumhkawng ai poi hta hpun lawm nga ai.
India mung na Hindu masha ni shanhte a
makau grup yin e nga ai hpun maling hpe
company ni ¢ kran shama mat ai shaloi, hpun
langai mi kaw marai langai hpraq tsap nna
hpun kran ai shaloi shanhte hpe mung kran
shalawm kau na matu asak ap nawng ai hku
nna maga taw nga ai majaw, hpaga hpung ni
hku nna mung dai masha ni hpun hpe mala laq
nja ai hpe mu nna dai maling hpe n kran kau
ai sha daini du hkra nawq tawn da ai nga ma
ai.
 
NN
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE  — a s.
ai bawq ju hpun numru hpun ni sha tu mai mat ai shara
kaw hpun bai hkai timung ga kata de tsan mat wa sai hka
ntsa de bai lung wa na matu yak ai da, nga nna tsun yu ai.
Mayan hte Myitkyina lapran kaw shawng de hpun maling
kaba re. Mungkan hta num kawn maling No. 6 re nga ma
ai. Dai maling n nga mat jang Myitkyina mare makau kaw
nga ai Mare kahtawng masha ni shada ga law hkat na lam
pru wa sai. Shanhte ga lawq hkat ra ai lam ni gaw Mare
baw na ni daini na Jan ja ja wa nga nna Isun ai raitimung,
Mare htumpa na ni gaw daini na Marung sawng sawng wa
nga nna Marang sawng ai hte Jan ja ai hpe ningdang ga
law hkat ma ai. Lachyum gaw Mare lnngai mi kaw sha
daw mi dc marang sawng nna, kaga daw mi de Jan ja ai
majaw rai nga ai. Sara Kaba N-ngai Gam a kawa tsun ai
gaw hpun maling tu tsawm nga na matu Karai Kasang gaw
hpun maling ni hta hka jaw ya ai hpe marang htu ai ngu
nna, tsun ai rai nga ai, nga nna tsun ai. Hpun maling n nga
mat jang hka jaw n ra sai majaw marang n htu mat ai rc
nga nna tsun ai,
Il. Nawku makam masham hte nam maling
I. Hindu Makam Masham - Shanhte a
karai shing n rai kari a kasa Chrisna hte shi
tsaw ra ai Rada ngu ai wa nawq kaji yang
 
7
 
 
PS]
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
CO ht jr er ”err0.nA—=\{(>®»={f=!ftEH-==PA-2@AN]esd”ha
2. Buddha Nawku lung - Buddha karai
Gawdama wa mung Ilkawhkam hkaw kaw
nna lagat hpun maling de sa nga nna simsaq
lam lu la ai hte teng man ai tara hpe mung mu
tam la ai nga ma ai. Shi a hpang hkan ai ni hta
na kasa ni mung nam maling de aten naq naq
sa nga nna tinang a hkum hpe sharai ai hte
teng man ai tara hpe grau nna tam mu ai ni
gaw (coq) Nam maling kaw na sari lu la ai
ngu nna shagrau ma ai. Dai majaw Buddha
nawku htung a chyum laika mung nam de she
nga ai lachyum rawng nga ai.
3. Hcbre Nawku Hung ~~ - Dawi gaw
Sagu rem nna kaba wa ai wa re. Sagu rem ai
nga jong Nam maling de law malawng nga na
sai. Dai majaw Karai Kasang a lam grau chye
nga ai. Chyum Laika kaw shi ka ai Chyum
Laika grai rawng ai. Mawshe gaw matsat shi
ning tup hpaji hkaja ai wa re nga ma ai.
Hpara-U a Hkawhkam hkaw kaw mali shi
ning Median mung kaw mali shi ning yawng
matsat shi ning hpaji sharin la ai wa re. Hpara-
U a Hkaw kaw sharin la ai gaw grau nna
CA
3 =
 
"
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE ————————i iit
Kaga hpung ni gaw Herodi ngu ai mung masa
hpung ni rai ma ai. Mali ngu na hpung ni gaw
Ensen ngu ai ni re. Ndai ni gaw nam de sha
nga ma ai. Yesu shangai wa ai shaloi Lamu
kasa ni e Yesu shangai sai lam sa tsun hkrum
ai ni re. Shanhte gaw nam kaw sha nga ai ni re
ai hte maren, dai shana mung Sagu ni hpe sin
let nam kaw nga nga yang mungkan ting a
matu kabu gara shiga hpe shawng na ai ni rai
sai. Mare kaba de nga ai ni kadai mung n na
ma ai. Lachyum gaw Karai Kasang a nsen
mung nam kaw sha na lu ai lachyum rai nga
ai. Dai ni gaw kaga Shinggyim Masha ni
zawn hkik hkam galu kaba ai hpe nau n ma
sharuwng ma ai. Teng man ai lam shing n rai
Kari Kasang a lam sha sharawng nga ma ai.
Dai hpung hta lawm ai masha langai mi a lam
Chyum laika kaw mu lu ai. Shi hpe Hkalup
Sara Yaw Han ngu nna anhte chye ga ai. Shi
gaw kaga Shingyim Masha ni zawn manu dan
tsawm htap ai lam ni hpe n ra sharawng nga
ai. Shi a Ju sha mung masha kaga htc maren
shat gawk kaw shadu ai mu hpa sau hpa lawm
ai hpe n sha ai. Dinggam Yaw ngu ai hkadawn
kaba myu mi rim jahkraw da nna nam kaw na
 
n
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
————————————
a oo
 
madang dep na sai. Raitimung Median mung
kaw na nam maling sumwum kaw she
Yahowa hte hkrum nna shi hpa galaw na
mahkrun lu la nga ai. Lachyum gaw Mawshe
hpe Karai Kasang myo kaw nga yang n shaga
ai sha, nam kaw du jang she shaga nga ai.
Shing n rai Karai Kasang gaw nam maling
kaw she nga ai lachyum re. Shing n rai nam
maling kaw nna yu yang sha Karai Kasang
hpe mu lu nna Karai Kasang a ga hpe na lu ai
ngu mai ai. Isaracl amyu ni hpe Karai Kasang
gaw nam maling kaw mali shi ning tup sharin
shaga ai shaloi she Karai Kasang a Amyu tai
lu ma ai. Myihtoi ni a prat hta raitimung
hpang jahtum na Myihtoi rai nna Myihtoi ga
gadun dik gaw Amo rai nga ai. Shi a Myihtoi
ga gaw kadun ai raitimung dan leng ai hte
teng man nga lu ai. Shi gaw lakum sun kaw
lakum hpun tsan let sharin la ai Karai Kasang
a mungga rai nga ai. Yesu Hkristu garai n
shangai wa shi yang Isaracl Amyu ni kaw
masha uhpung mali nga ma ai. Dai ni gaw
Hparishe ndai ni gaw Yuda Nawku htung hpe
woi awn ai ni ri ma ai. Bai nna Saduke ndai
ni gaw Yuda htunghking hpe woi awn ai ni re.
: i hte htungnem 1, wawnghkve
i a Ci ; anhte a 1apran kaw Wain,
hte Laja ang rai nna ghanhte shada pru pru shy .
kang © oe po” ai sat ]Jawal nga ai. Ja Tawng Hip
shang ge ai ginjang pe ahkaw ahkang la na rs
Mai La C ajaw Laja Yang shabrang ni ngy
da ngd A gp wng nal htung nem duwa kaw sg
pku sa du & ngnem Juwa mung gara de na kadai n
hachyen al: Laja Yang shabrang ni raj
un dan ai shaloi Htungnem duwa
mung shu ni, hkrl ni ral madai nga nna tsun al. Shi
dai hku tsun ai lam gaw Ja Tawng ni gaw Laja Yang
pi a mayu rai nga al. Htung nem ni gaw Ja Tawng ni
ajaw Laja Yang ni gaw htungnem ni
Lashu ang ai. Ja Tawng wa bai tsun ai gaw kashu
ngu tim mat, kahkri ngu {im mai nga nna tsun ai.
Kahkri ngu tim mai ai nga nna Hkrai Mai tsun ai ga
hpe Htung nem wa gaw shi a shayl sha Ja Bu ni nga
hadu ai. Rai timung Hkrai Mai
Hkrai Mai wa gaw Htung
sem wa a kahkri majing rai taw nga ai. Dai hpang
Laja Yang shabrang ni gaw, mare de ramma shada
shachyen shaga jahkau mat wa masai. Mare na ram
ma ni hte hkau chyap ai hpang, wawnghkye kyin Y! .
ni du ga, n du ga Ga manaw san yu ma yang shan?
shagu htungnem Ja Bu a nla dap kaw sa du al Jam
chye la nu ai. Dai hpe chye la ai ral timung Hkral
a mayu Ie m
ai majaw sun al s
{sun mayu ai gaw dai n rai,
- 108 -
 
yang Madang Tawng lik hpoi gaw sumsing AEE de
lung mat wa sai. Dai shaloi Laja Yang du ni hku nna
Madang Tawng lik hpoi matan ai wa gaw shi nan Ja
Tawng re lam hpe dum chye nna woi makoi kau ma-
sai. Hpa majaw nga yang dai manau hta nan Wawng-
hkye ni mung lawm nga ai majaw ral nga gis Manau
ngut mat ai hpang Seng Gu yan Hkrai Mai gaw kagu
yan kamoi a Laja Yang htingnu kaw nga nga ai hte
shayi shadang sha ni chye ra ai ri da maka, gasat ga-
la hpaji, nri ding hkyen, nhtu gahtam ni hpe hkum
hkum tsup tsup sharin la lu ma ai. Seng Gu gaw Laja
Yang jan sha bai tai mat sai. Hkrai Mai shabrang wa
—ngan tai wa ai ten hta wawnghkye la ni Ja Tawng
amyu n nga sai nga, mali hka hpunggaw jahku (9)
kaw hpaga seng sa hpaw nhtawm sinna hkran de shim
lam hpyen dap ni mung tawn da nga ma ai. Dai lam
ni hpe atsawm sha chye lu hkra nga, Hkrai Mai gaw
Laja Yang shabrang ni hte rau sa du ai. Dai shara
gaw htungnem htingnu hte mung, ni ai shara rai nga
ai. Htungnem htingnu gaw sinna hkran rai nna,
wawnghkye ni a hpaga seng ni gaw sinpraw hkran rai
nga ai. Wawnghkye ni mung shanhte a hpaga shim
lam a matu sinna hkran de (kai chyan) ni dat da
nga ai. Ja Tawng wa mung wawnghkye ni a shamu
shamawt lam hpe chye lu hkra, dai shara hpe kai
chyan lu na matu hpaji daw ai lam rai nga ai. Shing
rai Laja Yang shabrang ni hte rau, dai shara de sa
- 107 -
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
lu la ai Jagat nisin hta kahtawk sha nga ai. Shi
a n-gup mun n-hka mun, kara zawn re ai ni
hpe mung zen rep shatsawm da ai lam n nga
ai. Shi a hpun palawng mung Gawlu-u mun
hte da ai hpun palawng hpe hpun da ai. Nga ai
shara ni mung Lamu Marang, Jan kahtet ai
kaw na shim ai dum nta kaw n nga ai. N shim
n lum ai lungpu ni, hpun pawt ni hkan sha nga
nga ai. Dai majaw Karai Kasang a masing rai
nga ai Mungkan ga hpe hkye la na wa du sa ai
hpe atsawm sha hkap chye yu ai. Yuda Amyu
masha ni yawng mung shi hpe kamhpa ai rai
nna shi kaw hkalup sa la nga ma ai. Karai
Kasang a kasha Yesu Hkristu nan pyi Hkalup
Sara Yawhan a magam bungli hpe n-shing
kram ai sha masat masa galaw nga ai. Yesu
Hkristu gaw Yuda Htung hku nna masat masa
galaw hkam la ai hpang she Kawa Karai
Kasang a masat masa lu la nga ai. Kawa Karai
Kasang gaw shi hpe masat masa galaw ai
raitimung Mungkan Masha hpe hkye la na
ladat n lu nga ai. Dai ladat gaw Masha ni hte
rau mare hkan sha, ganawng hkawm ai rai
yang lu la na lam n nga ai rai nna Shinggyim
 
12
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
————
Masha n nga ai nam maling de Karai Kasang
a ga madat la na matu nawgq sa ra nga lu ai.
Yesu Hkristu mungkan ga kaw bungli
galaw hkawm ai shaloi shi hte hep hep
masum ning tup hkan nang ai masha yawng
shi lahkawng re nga ma ai. Yesu Hkristu
mungkan Shawa Masha hpe kabu gara shiga
hkaw tsun ai hpawng shagu hta shanhte ni
mung madat lawm ai. Lamik kumla amyu
myu galaw dan ai hpe mung shanhte mu yu
sai machyi makaw shamai ai, si ai hpe
Jahkrung ai ni yawng hpe shanhte mu yu ai.
Raitimung masum ning ladawq hum mat wa
timung, Madu Yesu hkaw tsun ai lam ni hpe
atsawm n chye na ai, sape ni nawq lawm nga |
ma ai. Hpang jahtum Yesu hpe nyet kau ai
lam, dut kau ai lam du hkra nawq byin nga ma |
ai. Lachyum gaw Karai Kasang a kabu gara
shiga Shinggyim Masha ni kaw atsawm sha n
jung ai hpe mu mada nga ai. Hpang jahtum
Petaru ngu ai wa loi grau chye na ai zawn rai
nga ai. Hpa majaw nga yang shi gaw maigan
ni hpang de kabu gara shiga hkaw tsun ai lam
galaw lu nga ai. Dai majaw Madu Yesu hte
 
13
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
gara hku seng hkat ai, gara hku hkap la ai, moi na jiwoi
Jiwa ni gara hku chye na ai, ya gara hku chye na mai ai,
ngu ai hpe matut bawngban na rai nga ga ai. Shinggyim
Masha a asak hkrung lam hpe Wunpawng sha ni gaw lawu
na hkrang hku chye na nga ga ai. Shinggyim Masha ni nga
pra hkrang hpe shanhte kam hpa daw jaw ai ta mu lu nga
an
Yesu HKristu a chycju tara nnan hta dar Madu na a
Karai Kasang hpe na a myit masin kraw lawang mahkra
hte, nga nna tsun ai. Wunpawng sha ni mung grau ahkyak
ai hku jaw jau ai Nat gaw Matsaw Ningtsa Nat shing n rai
Lamu de nga ai Nat rai nga ai.
(1)
(2)
3)
#4)
(5)
(6)
Sinlap (Mu Gam)
Mug Nu (Mu Naw)
Lasheq (Mu La)
Matsaw (Mu Tu)
Jan (Mu Tang)
Madai(Mu Yaw) rai nga ai.
De a lawu kaw Shinggyim Masha ni nga ai rai nna,
(1
2)
3)
@)
 
N-Gawn Wa Ma Gam (Gam)
Magam Chyinghti (Naw)
Majaw Wa baw kaba (La)
Ka-ang Wa Shingra (Tu) ”
i
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
—————————————————
masum ning tup rau nga nna sharin la sai ni,
Madu Yesu nan shi a n-gup hte hkaw tsun ai
hpe madat la sai ni hku nna kabu gara shi ga
chyam bra wa ar lam byin ang ai daram n byin
ai hpe mu lu ai. Raitimung Madu Yesu
Hknstu a n-gup kaw na pru ai mungga hpe
kalang mi mung n na yu ai Pawlu ngu ai wa
gaw Arcbya mungdan Oasis nam maling kaw
(2) ning hta n yawm shi hkrai sha sa nga nna
Karai Kasang kaw na kabu gara shiga hpe
Wenyi hiku laksan sharin la sai, Dai majaw shi
gaw shi hkum hpe shi mung shi masum ngu
na Supe hku masat la sai hte Yesu hie nan
hkrum sai hku kam nna kabu gara shi ga
(shagun dat ai laika) buk shi masum daram ka
da lu ai wa rai nga ai,
11. Wunpawng sha ni hte hpun maling
Lahta ¢ madun lai wa sai lam ni gaw Shinggyim
Masha a asak hkrung lam hte hpun maling gara hku seng
kat ai lam, Nawku makam masham ni hte hpun maling
gara hku seng hkat ai lam Kami Kasang hte hpun maling
gara hku seng hkat ai lam ni hpe ntsa lam tsun saga ai. Ya
matut nna anhte Wunpawng sha ni nan hpun maling hte
 
"
 
 
i
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
(5) Kading NuNing Aun (Tang)
(6)  Kinseng Shabrang (Yaw)
Maling de nga ai Nat
(1) Chyanun Sagpawt (Gam)
(2) Jahtung (Naw)
(3) Lep (La)
(4) Sawn (Tu)
(5) Maraw (Tang)
(6) Lamum (Yaw)
Chyum laika hta na a htingbu wa hpe na a hkum hte
maren ngu nna tsun ai. Nam Nat marai Kru gaw Shinggyim
Masha hte maren shi a htingbu wa hta lawm ai. Jahtung
ngu ai gaw maling nga ai re, Jahtung Nat hpe jaw jau ai
nga jang hpun maling hpe hkungga ai ngu mayu ai
Htingbu wa hpe sat kau ai hte hpun hpe kran Kou ai gaw
mara maren sha kaba ai. Hkarang yi hkyen yang hpun law
law hpe kran kau ra ai. Dai hpun ni a bunglat hku nna Lam
Nat aja awa jaw jau ra ai. Dai gaw Mare ting na yi gaiwang
a matu rai nga ai. Dai hpang yi baw a mata tinang manang
yi kaw nhpang baq ai ngu shagu hkungga law law jaw ra
ai. Dai ni yawng hpun kawa kran kau ai a matu manu jahpu
jaw ai lam rai nga ai. Yi hkyen ai shara hpe gaw yi bai
Ikyen ram jang manu jahpu jaw nna bai hkyen nga ma ai.
 
16
~~
   
  
  
  
   
  
  
   
   
  
  
  
   
   
   
  
  
  
 
 
 
   
 
  
Mai gaw shani myi my yang Ja Bu kaw nsa aj sha,
shana ning sin sin jang sa na sha myit da wu ai.
majaw nga yang Ja Bu shi hpe yu malsing na re lam
Laja Yang manau kaw nna chye da nga ai. Shing raj
shi hpe n u chye na matu Ja By a nla dap de ning gin
e sa wa ma ai. Ja Bu hpe mung Laja Yang shabrang
ni re hku sa shachyen ma aj. Laja Yang shabrang nj
Ja Bu a nla dap kaw nga nga ai gade n na yang
wawnghkye kin yu maraj (3) mung sa wa ma al.
Wawnghkye kin yu ni hte mung Laja Yang shabrang
ni re hku shachyen la nga ma ai. Shing rai shana tup
pyaw chyai nna hku hkay mat ma ai. Dai shaloi gaw
Wawnghkye kin yu ni mung shanhte a bungli madung
rai nga ai Ja Tawng ni nga n nga, mu yu n mu yu,
chye n chye, Laja Yang shabrang ni hpe ga manaw
San wa ma ai. Laja Yang shabrang ni mung Ta
Tawng ni teng sha nga ai lam, mu mung mu yu sai
lam, chye mung chye hkat ai lam, bai tsun dan ma
al. Dai shaloi wawnghkye kai chyan ni hky nna, Ja
Tawng ni hpe lu rim lu na kun ngu bai san ma aj.
Laja Yang ni mung myit dik ai kumhpa lu na raj
yang rim ya lu na lam tsun ai. Hpa baw kumhpa lu
yang myit dik ai ngu nna bai san yang, Wawnghkye
ni a hpaga sumpan shaba lap hkali mali lu yang myit
dik ai ngu nna bai htan ai. Kai chyan ni mung dai
lam hpe shanhte a dap daju duwa hpe tang dan na,
mai byin ai rai yang Laja Yang shabrang ni hpe dap
Hpa
+ 109 -
 
Lo 7
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
Yi n hkyen ai lamu ga hpe gaw hpun kawa hte nam dusat a
matu kawn da chye nga ma ai. Dai shara kaw kan sa ai
lam, hka hkaw ai lam, mayen prat ai lam, nlung taleng ai
lam, hpun kran nhtu kahtam shara ai lam n mai galaw ai.
Marai langai ngai dai shara kaw sa nna nlung galau dat ai
rai yang dai wa gaw nia du ai hte hkali bu machyi wa ai.
Shabaq wawt yu ai shaloi shani shi nam maling de nlung
talau dat ai majaw, dai nlung gaw hpun ban ni, kawa
makru ni, numru ni, nam na dusat kasha ni, hka na katsu,
Juhkan kasha ni kaw hkra yang hten mat, si mat lu ai rai
nna dai hpe Jahtung kasha a myi hkra ya sai ngu n lawq
htum U lahkawng hte Jahtung Nat hpe tawngban shatsawm
fa nga malu ai. Kaja wa nga yang Nat kasha a myi gaw
nlung hte hkra yang hten ai bawq myi n rai nga ai. Jahtung
Nat a maw U lahkawng sat ai raitim, Jahtung Nat gaw U
shan sha ai n rai. Hpun kawa nam banda htc dusat
dumyeng nj hpe jahten kajawng, jahkrit ai mara lu, tara
'awt ai majaw U lahkawng shawaq sha ai lam sha rai nga
ai. Masha sat yang bunglat hka waq ra ai hte marcn hpun
kawa dusat hpe shut yang mung waq ra ai lachyum sha rai
Nga ai. Shing rai Chyum laika hta tsun ai htingbu wa ngu ai
hta Masha sha n rai hpun kawa ni mung lawm ai hku anhte
a jiwoi jiwa ni hkap la nga ma ai. Masha langai ngai
machyi nga yang nta makau na hpun shing n rai hpun
lakung nbung n bung ai sha dawq mat, yeq mat ai rai yang
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE  — —
|
dai masha wa a asak sumri sumdam hta hkra nga ai. Yup |
mang kaw hpun dawq mat ai mu yang masha langai ngai si
mat chye ai mahkrum madup nga ma ai. Masha a asak hte
hpun a asak maren sha hku kam nga ma ai. 1964 ning hta
Pungga Duwa Tu Shan si mat na rai yang shi up ai mare a
numshang makau kaw tu ai Layang hpun kaba laru n ru ai
sha gawt galau mat ai. Dai hpun a hpunru dagang ni hpe yu
ai shaloi tsam ai hkrawq ai lam hpa n nga ai, hpun a gadeq |
ndeq hpunban lakung kaba ni ladam nga ai rai nna dawq
wa na lam mung n nga ai, tu ai shaning na wa jang hkrawq
nna tsam hpundaw mat wa na sha ang ai raitimung, hpun
katsing dawq mat wa ai gaw mauhpa lam rai nga ai.
!
Wunpawng sha ni n nawku, n jaw jau n mai re ai
gaw Matsaw Ningtsa Nat hte Jahtung ngu ai maling Nat rai
nga ai. Maling hte Karai Kasang Matsaw Ningtsa a lapran
asak hkrung ai amyu rai nga ai. Shing n rai hpun maling
hku nna Karai Kasang a lam hpe kadai n tsun dan timung
chyc na ai amyu rai nga ai. Hpun maling kaw sha anga nga
yang Karai Kasang hte teng man ai lam hpe n chye na na
lam hpa n nga ai. Hpun hpe chye tsaw ra ai wa gaw masha
hpe mung chye tsawra nga ai. Hpun maling kaw chye nga
ai wa gaw masha hte mung chye nga nga ai. Ndai prat hia
nam masha ngu nna tsun chye ga ai. Kaga lam ni hta nam
masha hte marc myo masha gaw shai na mi nga ai.
 
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
— :
Raitimung sumnung shingdi teng man ai lam gaw nam
masha hpe dep na n rai. Laika ka ai wa mung tinang a asak
hkrung lam hpe atsawm sha myit dinglun yu ai shaloi
shawng de nam kaw nga ai aten hte ya mare kaba de nga ai
aten na asak hkrung lam shai mat wa ai hpe dum ai. Ya
raitimung nam kaw nga ai masha hte myo kaw nga ai
masha lahkawng hte ga shaga hkat ai shaloi nam kaw nga
ai wa gaw teng man ai hpe grau lu tsun ai. Myo kaw nga ai
wa gaw n teng ai lam ni hpe grau law tsun nga ai. Lai wa
sai ten hta Myitkyina Du Mare hta Mare Uphkang Rung
kaw Rung Salang ni hta Myen Salang langai lawm ai
shawng na daw hta lu rim ai lagut mahkra Myen ma ni
hkrai re ai majaw, Myen Salang wa myi man grai kang ai
lam tsun ai. Hpang na daw hta lu rim ai lagut ka-ang hkup
Myen kasha ni rai nna ka-ang hkup gaw Wunpawng sha ni
rai nga ai. Dai shaloi she Myen Salang wa nsa loi lu sa wa
ai hte myi hpaw shara nga wa ai nga nna tsun ai. Hpang
Jahtum e¢ lu rim ai lagut mahkra Wunpawng ma ni hkrai rai
sai. Hpa majaw Wunpawng ma ni hta dai hku byin ai nga
yang nam maling hte hka mat wa ai majaw mai byin ai.
Du Kaba Nban La tsun ai moi shawng de na
Wunpawng sha ni magrau grai grang ai nga nna tsun ai.
Daini dai zawn re masha n mu sai, hpa majaw kun? nga
nna sun ai. Hpun maling hte hka mat ai majaw rai sai kun?
 
 
 
ai. Dai hpyen hking ni gaw Ja Tawng yan a may,
tinang a hking nan re majaw grai manu nga malu aj,
Hpyen hpaji madun ai shara hpe mung hpyen dy
hpyen la yawng jawm shing grup yu na matu lajang
da sai. Shawng na yan kaw hpyen du kaba ni, shing
du na yan kaw hpyen gyi ni, hpyen gyi ni a hpang
kaw hpyen ma ni shing grup da ai ka-ang kaw, Laja
Yang shabrang yan hpyen hpaji madun na hku raj
sai. Dai ten hta wawnghkye hpyen hpung ni gaw,
shanhte a dap kata shim ai kaw re majaw, lata kaw
laknak lang da ai lam n nga ai. Laja Yang shabrang
yan, madun mat wa ai hpyen hpaji ni gaw wawngh-
kye hpyen hpung ni a matu mung mau na hkrit na
daram rai nga ai. Dai majaw wawnghke hpyen jau bu
ni mung grai kam mai sai hku myit pyaw myit dik
let, jawm azi yu nga ma ai. Dai ten hta Laja Yang
shabrang yan mung hpyen gasup ai hte nawng dai
hpyen dap ting hpe hpya kau masai. Laja Yang
shabrang yan a matu, wawnghkye hpyen dap hpe
hpya ai shaloi n law dum ai majaw, nga ula du bau
jum sha shut ai zawn hkam sha nga ai. Shing rai ma-
li hka sinna hkran e nga ai Htungnem htingnu hte
htungnem hpyen dap hpe mung naw azat na hku Ja
Tawng Hkrai Mai hkyen bang wa nga ai. Dai hpe
Laja Yang shabrang ni e, jawm sun, jawm asawng
agaw ma ai rai nna, Ja Tawng Hkrai Mai gaw majan
n law n law nga let kagu yan kamoi a Laja Yang
+ 111 -
 
awn ni hte jahkrum ya na nga nna tsun ai, g;,
kai chyan ni mung shahte a dap daju de, w, wt
dan ai shaloi myit hkrum ya sai rai nna, Laj, Yo.
mi hte wawnghkye hpyen jau bu ni hkrum hkay ”
hku lajang masai. Hkrum na matu gaw dap awn da
rung haw hkrum na hku rai sai. Laja Yang shabrg,.
ni wawnghkye hpyen dap de sa ai shaloi Hkrg; Maj
gaw Laja Yang shabrang langai mi hpe manang by,
saw woi nna, yawng a gasa hku shan lahkawng gp,
sa ai. Dap daju de du ai shaloi shawng e tsun da gy;
hte maren Laja Yang shabrang ni Ja Tawng rim ya |,
ai shaloi, wawnghkhye ni hku nna sumpan shaba lap
hkali mali jaw na hku myit hkrum sai. Rai timung
wawnghkye ni hku nna, Laja Yang shabrang ni Ja
Tawng rim ya na ngu al hpe kam n kam naw rai nga
ma ai. Hpa majaw nga yang Ja Tawng ni a atsam hpe
wawnghkye ni chye da chyalu rai nga ma ai. Shing
rai wawnghkye ni gaw Laja Yang yan hpe hpyen hpa-
ji atsam, naw madun dan na matu tsun ai. Laja
Yang shabrang yan mung dai hpe myit hkrum sai.
Dai majaw dai shana de Jan gayau wa jang, Laja
Yang shabrang yan hpyen atsam madun ngut ai hte
rau, shara hku hkau shat sha poi ni mung matut ga-
law na matu mung lajang da sai. Hpyen hpaji hpyen
hprim madun ai shaloi lang na matu hpyen hking.
nhtu, n—gang ni mung Ja Tawng hkaw gasat ai shalol
zing da ai hpyen hking ni wawnghkye ni kaw nga ng
- 11O -
Cd
 
 
 
  
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
   
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
—————————— —
Ndai lam ni hpe moi na jiwoi jiwa ni mung chye ang ma ai.
Dai majaw htinggaw grai law ai, Masha grai law ai mare
hpe n de ma ai. Htinggaw law, Masha law wa jang hpun
kawa tu ai lam yawm wa nna masha manu hkrat mat ai hpe
chye da ang ma ai. Moi shawng dc Sam mung Kunhkai
mare kaw Salang Waje Tu gaw shi hkrai shi hpun hpe
makawp maga ai, bau maka ai bungli hpe kadai ¢ madi
shadaw ai lam n nga timung shakut nna galaw lai wa sai
nga ma ai. Hpa majaw dai hku galaw ai kun? shila yaw
shada ai lam hpa baw rai kun? daini du hkra atsawm n
chye ai, shi mung Hkalup Sara Yaw Han zawn nhka mun
madat da ai hte, nta kaw madu jan kasha ni hpe shakram
kau da nhtawm hpun ni hpe Masha hte dusat ni ¢ n jahten
na matu nam maling de tawng marang hku nna nga mat
chye ai nga ma ai. Tinang a dinghku hta hpun maling hpe
grau majen ai hku ang nga ai.
Shi gaw moi na Wunpawng myit jasat lawat bai
rawng’ ai masha rai kun? Wunpawng buga ting hpun
maling bai byin lu ai shani she Wunpawng sha ni mung joi
jang tup ai Shinggyim Masha ni tai wa lu na sai.
2
\
 
wunpawig a hkap {a hkan sa shatup lam
GUMCHYING GUMSA
umchying Gumsa ngu ai gaw Wunpawng sha
ni a ningpawt ninghpang Mungmasa ladat,
lailen a mying rai nga ai. Dai mung masa a
hpang kaw paw pru wa ai mung masa ni gaw Gumlau
mung masa hte Gumrawng Gumtsa mung masa rai nga ai.
Gumchying Gumsa hpe garai n tsun yang Gumlau mung
masa hte Gumrawng Gumtsa mung masa yan hpe shawng
tsun ga nga yang, Gumchying Gumsa Gumlau, Gumrawng
Gumtsa ngu nna tsun ai raitim, mung masa hpan amyu
masum hkrak sha masat jahkrat da ai lam n nga nga ai.
Tsun mayu ai lam gaw Gumlau mung masa gaw gara hku
kaning re ai, Gumrawng Gumtsa mung masa gaw gara hku
re ai, Gumchying Gumsa gaw gara hku ngu nna hkrang
chyasi madun na n mai nga ai. Hpa majaw n mai ai nga
yang dai mung masa hpe woi awn ai ningbaw ni hta hkan
nna shai hkat wa ai lam nga ai. Gumlau masa lang ai ni
kaw raitimung Masha yawng e kam ram ai atsam marai
rawng ai ningbaw ningla nga ai rai yang dai wa a ga hpe
21
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
Ee  ————— ee et
yawng ni madat mara mayu ma ai rai nna dai wa tsun ai
hpe sha jawm hkan galaw ai lam ni byin ai rai nna
Gumchying Gumsa lai zawn zawn byin wa nga ai.
Gumchying Gumsa masa lang ai ni kaw raitimung du tai ai
wa kam n ram kaga Salang ni gaw kung zet re ai shara kaw
rai jang Gumlau mung masa zawn zawn, Gumrawng
Gumtsa mung masa zawn byin nga ai. Gumrawng Gumisa
mung masa kaw mung Gumlau mung masa de nhkyeng ai
shara ni nga ai hte maren, Gunchying Gumsa maga de
shanang ai shara ni mung nga nga ai. Shing rai lahta ¢ tsun
ai zawn mung masa ladat masum hpe san san masat madun
na matu n mai byin ai rai nna ntsa lam masa hpe sha anhte
tsun lu nga ga ai.
I Gumchving Gumsa
Gumchying Gumsa mung masa ngu ai gaw
_ mungkan ga hpe Hpan tawn da ai wa ¢ mungdan shing n
rai Shinggyim Masha hpe up hkang na matu up hkang na
tingnyang san da ya nga ai. Dai tingnyang kaw dung ai wa
gaw dai tingnyang hpe san da ai wa a yaw shada ra
sharawng ai hku up hkang ra na rai nga ai. Raitimung dai
tingnyang hta kadai dung na ngu ai hpe gaw shi n san da ya
sai. Kadai mi dung yang dung tingnyang madu a myit ra ai
hku up hkang ra na sha re, dai up hkang tingnyang shing n
wl 22
 
 
 
EE
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
rai Daru Magam tingnyang kaw dung ai wa gaw dai
tingnyang san da ya ai wa hpe chye ai raitimung, n chye ai
railimung dai wa a yaw shada ai hku up hkang hpajang ra
ai. Wunpawng sha ni a Gumchying Gumsa mungmasa
majun hta nga yawng nga pra hte shinggyim masha gaw
Chyanun yan Woishun ¢ shangai sai. Dai nga yawng nga
pra hpe up hkang na matu Shinggyim Masha hpe mung
shaprat nu ai. Shawng shaprat ai Shinggyim Masha hpe
Ninggawn wa Magam ngu nna shamying ai. Ninggawn
wa Magam gaw Karai Kasang hpan da ai mungkan ga shi a
lata kaw rai sai hte maren shi a hpang e ngapra sa wa na.
Shinggyim Masha ni nga manu na matu bum hte layang
hkashi hkawam hkanu hka-gai ni hpe mung jahtuk da nu
ai. Hpang jahtum e hka nu kaba ni hta Shinggyim Masha ni
n lu rap na rai nna Mali Ninggawn Hkrai Wa chya sai.
Ninggawn Hkrai wa garai n ngut lu yang kanu yan kawa si
ti. Dum nta de kanu yan kawa n nga mat sai. Kanu yan
kawa hpe hkrap let marawn shaga ai shaloi kanu yan kawa
mung ga gaw naw htan ai. Dai majaw hkringhtawng hte
ahkaw ahkang hpyi sai. Hkringhtawng hku nna lamu ga
nga yawng nga pra hpe madu na hkringhtawng jaw dat ai.
Ahkaw ahkang hku nna gaw kaga Shinggyim Masha hte
kahpu kanau ni hte nga yawng nga pra hpe up hkang na
ahkaw ahkang jaw dat ai. Up hkang na ahkaw ahkang jaw |
ai nga timung shi ra ai hku up hkang na matu n rai nga ai.
 
 
23
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE —————————— eee —iih
tsun ai. Hpa majaw nga yang dai manu dan ai lam a majaw
tingnang hpe akyu n jaw ai sha machyi shangun ai lam ni a
majaw dai manu dan ai hkik hkam ai hpe manu shayawm
kau ra ai lam rai nga ai. Hkawhkam ngu ai ni manu dan ai
teng ai raitimung Hkawhkam ni a majaw mung shawa ni
machyi ai lam nga wa jang [Hkawhkam hpe shayawm kau
ra ai. Gumchying Gumsa du ngu ai gaw manu grai dan ai.
Raitimung shanhte a majaw Mung Masha ni htenza wa ai
rai yang Gumchying Gumsa du ni hpe jahpoi kau ra ai,
Gumlau kau ra ai. Matut nna manu shadan da jang matut
nna htenza mat na rai nga ai. Shingrai Ningbaw hpe shamat
kau ai Shinggyim wuhpawng hpajang shalat la ra sai.
Dai re ai raitimung Shinggyim Masha gaw wuhpung
wuhpawng hte nga ra ai rai nna ningbaw mat jang
manghkang ningnan bai pru wa ai.
3.  Gumrawng Gumtsa Mungmasa
Shinggyim wuhpawng hpe woi awn na ningbaw mat
mat ai manghkang a majaw Shinggyim Masha wuhpawng
ningnan bai shalat la ra sai. Raitimung shawng na ningbaw
ningla masa hpe mung naw hkrit nga ma ai. Dai majaw
gumhpawn ningbaw masa hpe gyin la nga ma ai. Dai masa
hta ningbaw law law nga ai mungmasa rai nga ai. Dai hpe
Gumrawng Gumtsa mungmasa ngu nna (sun ai. Rawng
 
25
 
ee ea a.
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
a ————————— tet eee
Dai ahkaw ahkang jaw ai wa a yaw shada ra sharawng ai
hku up hkang ra ai. Dai gaw Wunpawng sha ni a ningpawt
ninghpang up hkang masa rai sai. Dai hpe Gumchying
Gumsa mungmasa ngu nna tsun ai. Gumchying Gumsa ngu
ai gaw shalat la ai n re ai sha nga nga chyalu Chying Ring
chyalu ningsa chyalu mungmasa hpe tsun ai. Myu mi tsun
ga nga yang Shinggyim Masha ni pyi garai n nga shi ai
kaw na Karai Kasang a yaw shada da ai Daru Magam |
mung masa hpe tsun ai. Dai mungmasa hpe lang nna nga
pra sa wa ai shaloi dai ningpawt ninghpang mungmasa a
lam yan kaw na mungmasa hpe lang ai ni kaw hkan nna
numshe shang, lam yit mat ai lam ni nga wa sai. Dai zawn
rai lam yit mat wa ai hpe up hkang ai ni hku nna ndum ai
raitimung up hkang hkam ai ni n ra sharawng ai hte n
hkam lu ai lam ni nga wa sai. Dai zawn byin ai shaloi gaw
Shinggyim Masha sha n rai, nga yawng nga pra hpun kawa
dusat dumyeng du hkra hkam sha wa ai.
2 Gumlau Mungmasa
Lahta na zawn byin wa ai shaloi up hkang hkam ai
Masha tsang ni hku nna n dang hkam wa sai hte maren,
Daru Magam lang ai ni hpe Gumlang malan kau ai lam nga
wa sai. Gumlau ngu ai ga gaw manu dan ai lam, manu
shadan da ai lam ni hpe jahpoi, manu shagrit kau ai hpe
24
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ngu ai ga gaw law law nga taw ai hpe tsun ai. Nia magaw
lapa ni n lawm ai sha shadaw gaman jun marawng da ai
ngu sun mai ai. Shadaw law law ( taw ai hpe tsun ai. Yi
kaw ninghkn ni marawng nga ai ngu nna tsun ai shaloi yi
kaw ninghkri law law tu taw ai hpe tsun ai. Gumtsa ngu ai
mung latsa nga ai hpe tsun ai. Raitimung latsa tup hpe tsun
mayu ai n rai, law law nga mai ai hpe sun ai. Dai law law
ni a ntsa kaw kaga n nga sai. Dai hpe Gumrawng Gumtsa
mungmasa ngu nna tsun ai. Mali lpungmai Walawng
sinna maga de Mawla Hka bawng, Ilkrawng Wantu,
Shagri bum sumhka, lparaw Laja ni yawng du ni hkrai rai
ma ai. Shanhte yawng Lahpai hkrai re. Dai ni yawng
Gumrawng du ni hkrai re. Gumitsa Magam ni hkrai rai nga
ai. Raitimung Gumchying Gumtsa de mung naw shanang
nga ma ai. Hpung mai krung de Tamu ginra kaw Bamwaw
du, Bangli du, Galau du, Zahkung du ni yawng tinang
manang du ai hkrai rai ma ai. Rattimung 1957 ning hkan
laning mi hta kalang rau sha jawm hpawng nna jahkrum
mai ai lam ni hpe dawdan jahkeum la rai nga ma ai. Dai ni
gaw Gumchying Gumsa du ni mung rai nna Gumrawng
Gumtsa de mung shanang wa ai lam mung rai nga ai.
Shing-rai anhtc loi ai hku chye na na lam ni gaw
Gumlau masa ngu ai Mung Masha ni yawng myit mang
langai sha, myit jasat langai sha kuhkyin gumdin ai mung
shawa n-gun ra ai. Dai gaw Gumlau kaw na lu ai hpaji rai
 
26
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
sai. Ningbaw ningla law law mungmasa hpung law law
shada shingjawng nanhte hpung kaja ai hta anhte hpung
grau kaja mai kaja shingjawng, hpaji ladat shingjawng,
galu kaba chye chyang shingjawng ai gaw Gumrawng
Gumitsa a akyu rai na sai. Mung shawa n-gun, mungmasa
hpung law law ni a n-gun ni gaw dai mungdan hte dai
mung masha a matu bandung shadaw langai akyu ara
langai sha jawm hkam sha na hku rai yang dai gaw
Gumchying Gumsa kaw na n-gun rai na sai.
Amcrican Asuva hte Gumchving Gumsa
Tinang a mungmasa hpe sharawt la mayu yang galu
kaba nga sai mungdan ni a mungmasa hpe mung sharawt
mada yu ra na ga ailahta e tsun lai wa sai hte maren
America mungdan a mungmasa hta Mung Masha ni law
malawng a myit hkrum shabawn ai lam mungmasa hpung
ni a shada shingjawng dinglun shagreng hkat ai lam
ningpawt ninghpang mungmasa ~~ Gumchying Gumsa
mungmasa hta shamyct shingbyi ai lam rai nga malu ai.
Mung Masha n-gun ngu ai hpe tsun ga nga yang
mungmasa hpe gaw sharawt ai shaloi mungmasa hpung
hpe lata ai shing n rai ningbaw lata ai shaloi mungdan ting
na Mung Masha ni ganan hkra shanhte lata nga ai.
mungmasa hpung mung n law htum lahkawng nga ra ai.
i
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
——
Law maga de latsa du hkra raitim mai nga ai. Ningbaw
ningla lata ar shaloi Masha law malawng myit hkrum ai
bpe lata sai. Raitimung ra lata poi awng dang ai hte shi
Asuya ningbaw tai lu sai n rai. Shanhte a mungdan a
ningpawt ninghpang gawda ai tara hte sha shi mai up
hkang ai. Shi ram ai majaw shi rm ai hku n mai up ai, Dai
shanhte a mungdan a gawda ai tara gaw Mungkan hia
dingsa dik rai sai Laika Buk kaw rawng ai Malawm ni hta
ningpawt jung da nga ma ai. Dai laika buk gaw Chyoipra
ai Chyum Laika buk rai nga ai. Chyoipra ai Chyum Laika
hte rau asak kung sai laika buk kaga ni daini na aten hta
kadai mung n hti n Jang sai. Shing-rai Chyoipra ai Chyum
Laika gaw ningsa dik ai laika rai nga ai. Ningsa dik ai laika
kaw ningpawt ai mungmisa rc majaw American ni a
mungmasa gaw Gumchying Gumsa mungmasa jet jet rai
nga ai.Kaga mungdan amyu masha ni a mungmasa zawn
tinang myit shaprawgq la ai myit jasat ningnan hta gaw da ai
n rai nga malu ai. Ningbaw ningla tai na matu lata da
hkrum sai mitimung Ningbaw ningla tingnyang de garai n
mai sa dung ai. Dai Chyum laika buk hpe baw ntsa kaw
maraq nna majai ga hpe yin la ga sadi jow ngut ai hpang
she Daru Magam ningbaw ningla tingnyang de mai sa
dung nga ai.
 
 
  
  
    
  
  
 
  
  
  
  
 
  
 
  
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE —————
dut, Hpri shaw dut, Magri shaw dut yang gumhpraw lu ai
hpe anhtc chye ai. N-hprang sau ni shaw dut yang
gumhpraw lu ai hpe anhte chye ai. Raitimung dai ni yawm,
mat wa jang ndai mungkan ga gara hku hten mat na hpe
anhte n chye nga ai. Karai Kasang hpan da ai shaloi dut sha
na matu sha hpan da ai n rai. Dai ni mung nga ra ai majaw
hpan da ai rai nga ai. Dai majaw dai ni hpe jahten jang
mungkan ntsa Katsi kahtet galai mat na Shinggyim Masha
hte dusat dumyeng hpun kawa ni asak hkrung ai hta
dingbai dingna jaw ana zinli law lamu ga gahtet, ga ashun,
nbung laja, marang laja, hka Iwi hpyau, lamu ga hkraw,
nau katsi nna gari, nau kahtet nna gahau, rai wa na rai nga
ai. Shing-rai “Bau maka” ngu ai ga hkum hpe daini she
ningpawt hpang nna mungkan hpaji ninghkring ni
mungdan kaba na ningbaw ningla ni jawm hkrum nnd
bawngban nga ai rai yang hkoi hpang hkrat wa sana nhten?
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam BN
EE ———————————————————————————i
Gumchving Gumsa a gawngkva ai lam
Ningpawt ninghpang mungmasa shing n rai
Gumchying Gumsa mungmasa hpe lang ai shaloi htenza
wa chye ai lam Wunpawng sha ni a Gumchying Gumsa
mungmasa hta mu saga ai hte maren mungkan Gumchying
Gumsa mungmasa hta mung gawng kya wa ai lam nga mai
ai. Dai Gumchying Gumsa mungmasa a ningpawt
ninghpang Chyum Laika hta Shinggyim Masha gaw
mungkan ga hpe madu lu ai lam rawng nga ai. Mungkan
ga hpe madu lu ai ngu ai hte manu bung ai ga langai mi
nawq nga ai. Dai ga gaw mungkan ga hpe bausin na ngu ai
rai nga ai. Shingrai “Madu na bausin na” ngu ai rai nga
ai. Kaga Nawku htung ni hta madu na bausin na ngu ai lam
n rawng ai. Shinggyim Masha gaw mungkan ga kaw chyuq
chyuq nna shamyet shingbyin na ngu ai masa sha nga ai.
Chyum laika a masa hta madu lu ai ngu ai masa nga ai.
Madu lu ai ngu sai hte maren tinang ra ai hku galaw ai n-
hprang rai shaw dut ai du sat rim dut ai, hpun kawa kran
dut ai lu lawm wa na matu nbung hpe jahten ai, hka hpe
Jahten ai. Mungkan ga kaw dusat amyu myu nga ai. Grai
nri na, n raq na zawn re ai dusat ni mung nga ai. Sharaw ni,
Lapu ni, Shingtai sumbra ni rai nga ai. Raitimung dai ni n
nga mat jang ndai mungkan ga hpa byin wa na hpe anhte n
chye ai. Anhte Lamu ga kaw lungseng shaw dut, Ja shaw
 
29
~
 
htingnu de bal phtang Wa mat sal.
Hkaw Bai De Ai Lam
Ja Tawng Hkral Mai gaw asak aprat mung ram
ne chye gai rai nna, kagu yan kamoi kaw gy.
ram hpyi nga ai. Shi hpyt &l garum gaw Ja Tawng
hkaw bai de mayu ai rai nna, dai bungli kaba hia
1 matu rai nga ar. Laja Yang
dauma ni garum ya na Wii :
duwa mung shi a kanam Ja Tawng Hkrai Mai hpyi aj
garum hpe garum ya na mat myit hkrum ai hta n-ga
w nga al. Dai hte maren Ja
kabu aw law n—gunl ja i
Tawng hkaw de ai shaloi, lu na sha na jarit ni hkaw
shachyaw ya lu na matu dum nta gap chye ai machy-
oi myit su ni hpaji jaw na matu Hkingjawng hking-
mang ni galaw lu galaw sha hpang na matu, masha
saw hkringmang ni, shim Jam a matu laknak hte hpy-
en madu hkra, lajang ya dat nna, Ja Tawng hkaw de
na matu rawt mat wa masai. Shadung Sawn E hku
kaw du ai shaloi gaw Ja Tawng hkaw hpe bai gaw
charawt law nga ai masha zawnawng zawwa ni hte wa
hkrum gadup ma ai. Shing rai masha hpung lah-
kawng gaw (8) ya tup shada gasat yu ma yang kadai
mung dang na masa n pru wa ai. (9) ya ngu na sha-
ni gaw dai hpung lahkawng (2) a ningbaw yan hkrai
asl hkat nna mahtai tam na hku rai masal. Dai
Ningbaw yan mung nhiu hte gahtam hkat, nhtu hten
IX. Ja Tawng_
«112 -
mat jang lata hte htwi hkat, lata tsu jang lagaw hte
htawng hkat rai nga ma ai. Lagaw tsu jang shada
gamu hkat rai bang mat wa masai. Ndai zawn rai n’
na, shanhte a mungdan hpe kaga tsasam langai ngai
e shang zing la sai ngu shadu ai majaw gasat hkat ai
lam rai nga ai. Ningbaw yan gamu hkat ai shaloi ka-
dai dang ai lam mung n nga ai. Rai timung grai ba te
mat sai majaw, lahkawng yan hkrap nga ma ai. Shan
lahkawng (2) yan hkrap let tsun nga ai gaw Ja
Tawng amyu ni galang bai hkrat sum sai ngu ai ga rai
nga ai. Dai ga hpe gaw marai langai (1) sha tsun ai
n rai, lahkawng (2) yan tsun nga ma ai. Dai ga hpe
makau mayang hkan na myit su ni, na kau dat ai.
Hpa majaw nga yang, shan lahkawng (2) yan shaga
ai ga gaw, Ja Tawng ga hkrai rai ma ai. Dai majaw
gamu hkat ai hpe, jahkring shangun nna, shachyen
hkat shangun ai. Shawng n’ nan Ja Tawng Hkrai Mai
a hpyen tai nga ai wa hku nna shi a lam hpe tsun dan
ai. Shi tsun dan ai hta Ja Tawng hkaw hpya ai shaloi
Ja Tawng Naw Saqlawng jan Pin-yawn Nang Pan Ma
hkum shata (6) hta mayu ga kanu kawa ni kaw
hprawng mat wa ai. Shing rai Pin-yawn htingnu kaw
wa shangai ai rai n’ na kawa n nga ai sha kanu hte
sha nga ai majaw, mying hpe mung chyulen Zau Tai
ngu nna shamying ai. Kanu tsun dan ai hte maren Ja
Tawng mungdan hte Ja Tawng hkaw nga ai chye lu
al. Rai timung hten mat sai lam chye lu ai. Dai
«113 -
 
Ja Tawng ni a Jinghku rai nna, Ja Tawng ni hpe nyet
kau sai ni mung, bai sa matut hku ma ai. Ja Tawng
ni hte hpa n seng ai ni mung Ja Tawng amyu bai tai
mayu nga ma ai. Ja Tawng mungdan kata na hkum
gawng li ai ni mung, Ja Tawng kasha re nga nna Hka
hkum sa ap shajang ma ai. Ja Tawng la ni hka ning-
dang ai shani gaw Hka hku de Ja Tawng ni e, Hka
shin shayawng dat ai U-grwi, hka hkaw dat ai ajit
ni, ja lu ai kaw nna Ma hkum byin wa ai nga nna
hka hkum ap ma ai. Dai lam gaw teng mung teng ai
rai nna, Ja Tawng ni mung hkap la ra ma manu ai,
shing rai gade ning n na yang Ja Tawng amyu hkrai
pri rai mat sai.
X. Htungnem Ja Bu Ja Tawng jan tai shakut
ai lam
Ja Tawng amyu ni rawt galu kaba wa ai lam
hpe, htungnem duwa na ai shaloi, shawng de Ja
Tawng jahkrai wam ai prat hta, shi hku nna Ja
Tawng jahkrai ni hpe n hkap la ai sha nyet kau ai.
Tinang a dauma sai daw sai chyen ni hpe shut kau ai
hpe bai dum nga ai. Dai hta kaga Hkrai Mai hpe sat
shangun ai lam ni gaw shi a matu mara kaba tai sai
majaw, Ja Tawng ni matai htang wa na hkrit nga ai.
Dai majaw lani mi hta kasha Ja Bu hpe Ja Tawng jan
tal na matu shadut wu ai. Ja Bu mung sa hpyi ai lam
n nga yang gara hku n tal ai. Shaloi kawa mung ka-
+ 115 -
 
TE
sha hpe anum shayi hpaji htum hkra shaprayw Nng
tai yang tai lu hkra alsam shapraw na maiy bei oy
wu ai. Shaloi Ja Bu gaw htungnem mungdan ling
tsawm htum shayi marai (50) hpyi la nhtawn, ee !
htum hkra shakya la nna Ja Tawng mung de ray, m
CL ) at
wa masai. Dai shiga hpe Ja Tawng Hkrai Maj Na g
shaloi teng n teng kai chyan yu na matu, mash, ma.
rai (2) hpe htung nem mungdan de shangun da; ll
Htung nem shayi sha ni hte dai marai (2) gay lan |
kaw hkrum gaduk hkrat ai. Dai masha lahkawng fa
htung nem shayi shani tsawm ai hpe mu ai shaloj by,
sin nna lam ningdung de galau malap taw ma aj. pg;
majaw Hkrai Mai gaw htungnem shayi sha ni dy wy
na hpe tau nna n chye dat ai. Htungnem shayi shap;
gaw, shanhte sa wa ai lam kaw nga ai gumlau hkg
rum kaw, dagam ga shaka la nga ma ai. Dagam ga
shaka la ai mahkawn yawng 51 rai nga ma ai.
Shanhte la ai ga shaka gaw, shanhte yawng Ja Tawng
jan n lu tai ai rai yang, bai nhtang wa nna dai hka
rum kaw yawng hte gumhtawn si na rai malu ai.
Dagam ga shaka la ngut jang Ja Tawng hkaw de bai
matut lung mat wa ma yang, Ja Tawng hkaw a wang
chyinghka du mat wa masai. Ja Tawng hkaw a wang
chyinghka gaw hpri chyinghka, nlung chyinghka,
magri chyinghka, mayen chyinghka, hpun chyingh-
ka, kawa chyinghka nga nna, wang chyinghka lam
50 tup rai nga ai. Shawng na hpri chyinghka sin al
 
 
+ 116 -
a
 
wa, htungnem mahkawn ni du ai shaloi lahta na mat-
sun hte maren, chyinghka n hpaw ya hkraw ai. Ja
Bu gaw chyinghka sin ai wa hpe shi a manang 50
kaw na ra ai langai ngai, lata la nna, Ja Tawng chy-
inghka hpaw ya na matu lajin ai. Chyinghka sin ai
wa mung htungnem shayi sha ni ladu lai tsawm ai
hpe mu ai shaloi, shi ra ai langai mi lata la n’ na
shalai bang dat sai. Ja Bu mung kaga wang chyingh-
ka (49) hpe dai hte maren hpaw mat wa yang hpang
jahtum e shi langai chyu sha nga ai. Shi mung Ja
Tawng htingnu de shi hkrai shang mat wa ai shaloi
nta nbang a chyinghka lam kaw dung nna, nhtu nhku
ginshi shawn taw nga ai la langai hpe mu wu ai. Dai
wa gaw, Ja Tawng Hkrai Mai nan rai wu ai. Ja Bu
mung rat Hkrai Mai jan tai na ngu tsun wu ai. Shing
rai shan rat lahkawng aten tsawm ra na hkra watai
walai nga nna tsun nga ma ai. Hpang jahtum e Hkrai
Mai pawt wa sai re majaw Ja Bu nwa mat jang shi
lang ai nhtu hte sat na hku tsun wa ai. Shaloi Ja Bu
gaw Hkrai Mai kaja wa mung galaw na re hpe chye
sal re majaw ga n shaga ai sha jahkring mi tsap nna
myit lai n shat shaw nga ai. Hpang jahtum shi lu my-
it ai hpe hkrang shapraw nu ai. shi hkrang shapraw
al lam gaw shi a ning wat hpe raw kau, palawng hky-
in tang hpe raw kau nna palawng hpe pawt n pawt di
hpun da ai. Dai hpang dung nna labu hpe mung sha-
wap da nga ai. Dai hku galaw ngutl jang rat hkrai mai
«117 -
 
hkaw hpe bai de lu hkra masha n-gun
praw , hpaji, hpyen laknak , mayu nj kaw 2 Bum,
nhtawm, hkam mat ai Ja Tawng hka,, hoe hy;
shakrin nga al rai nngai nga nna baj tsun
shaloi Ja Tawng Hkrai Mai gaw chyulen
ahpum nna hkrap nga al. Shawng e hk,
dang nna hkrap ai, ndai lang hkrap aj
nna hkrap ai. Ja Tawng mai hkrap aj |,
bung timung hkam sha ai lam gaw shaj n :
Chyulen Zau Tai hku nna shi a hpyen wa gp; hoe o
pum nna hkrap ai shaloi, grai n chye na a; la, oh
ai rai timung, shannau lama ma shut saj lam hpe il
dum wa magang sai. Ja Tawng Hkrai Maj mung
hkra hkrap la ngut jang shi a labau mabyin hpe ning.
pawt kaw n’ na ningdung hkren tsun dan jang Zay
Tai mung Hkrai Mai hpe ahpum nna baj hkrap aj.
Hpang jahtum shada ahpum hkrap la ngut jang grai
asak rawng, n-gun rawng ai mani nsam hte map;
hkat nna, masha uhpung lahkawng gahkyin nna, Ja
Tawng hkaw hpe gaw sharawt masai. Dai Ja Tawng
hkaw hta nta ningchyun (9) shaw nga ai.
dan aj, n 4
Z a
au Taj h
ap aj be
ra
ta hkray, ai
Ningchyun shagu hta naura pa nga ai rai nna, naura
mung (9) rai nga ai. Ningchyun shagu kaw hka
shawn , hka singgat len jahkrat da ma ai rai nna, hka
shawn (9) lu ai ngu nna mung tsun nga ma al.
Ndai zawn rai nna Ja Tawng mungdan hte Ja
Tawng hkaw bai lum wa ai shani gaw moi shawng de
114 -
EE
 
nang ngai hpe wa mat shangun mayu ai teng ai ,
yang gayin nna na myi man madun dan rit
. ? shal;
ngai wa mat na ngu nna tsun dat wu ai. Hkraj Mai
mung wa mat na hpe ra ai majaw, shing du de gayi
vu dat yang, Ja Bu hkam da ai mahkam kay lu may
sai rai nna, Ja Bu wa mat na hpe lahpawt aj myiy
rawng mat nu ai. Dai aten kaw nna, htungnem Ja By
gaw Ja Tawng Hkrai Mai jan tai mat sai. Da; shan;
kaw nna Ja Tawng amyu hte Ja Tawng mungda,
mung awng dang rai ga-ah she ga-ah galu kab nga-
ng grin mat sai rai. .
+ 118.
 
w nan gumhpraw tam lu aj ”
Mali hka hte Ja Tawng hingnu wang a |.
ka hku. hka nam gat Ju al lam rum may
kaba nga ai: Pai lam rum no he i hka lapray
kaw. hpaga sche: gal awk aba nga ai. Dai gy
lawk Kaw. kaba dik al gumhpraw tam shara gaw |
hpaida wang rai nga av Dai aken na hpaida pan
hkum hkra nga ai. Ja Tawng htingnu na masha ni py;
<hani, shana hpaida wang de chyu rawng nna, hit-
kata e masha 1 nga mat a1 aten pyi nga ai. Hpa
hpaida wang de du na matu lam rum
di jang du nga sai. Dal aten na,
marai (3) nga ma ai. Kahpu ka-
7au Mazut ngu ai wa re. Shi gaw
Gum sheng mung gumsheng ai wa
re. Shi a kanau gaw Marit Hpri Tawng ngu ai wa re.
Shi gaw magrad grang ai, atsam rawng ai, hpraw
|sawm nna ga grai shapyaw chye ai. Rai timung shi a
myit gaw hpri tawng daram ja ai. Num mahkawn sha
ni shi hpe n marit ai kadai n nga ai. Dai majaw shi
hpe marit Hpri Tawng ngu shamying ai. Shi a kanau
gaw Yut Li U-ma ng ai wa re. Kanau hpungdim rai
jawm tsawra hkrum ai
dai ga gaw mare kata ka
rai nga al.
pran kaw h
ngnu
majaw nga yans
maw kaba hpe lai
Ja Tawng ningbaw
ba gaw Ja Tawng
myit gral gahta al.
nna, yawng yawng n’ lang e
wa re. Ja Tawng mare a mali hka sinpraw maga hk-
ran kaw gaw Lai Ngu amyu ni a mungdan rai ng? ip?
ai. Lai Ngu mung hte ga jarit kaw nna sinpraw mi’
de lamu htum ni nga ma ai. Ndai mungdan (3)
+ 120 -
Ce
   
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
 
 
 
   
  
  
  
  
  
  
 
  
  
 
 
  
chada pru pru shang shang hku hku hkau hkau rai
nga ai ten re. Dai majaw Ja Tawng yut li U-ma gaw,
hka a sinpraw hkran nga ai Lai-ngu Nang Awng hte
sumtsaw byin, wa la ga sadi tawn da ai gaw (3)
ning na mat sai. Dai hpe nta masha, kahpu, karat
ni , manaw manang ni mung chye chyalu re ai. Lai—
ngu du ni mung chye da sai lam re. Dai hpe e Lamu
Htum du ni e hpu ja law law jaw nna, (sh) Jahkrit
shagyeng ai hku nna, sa hpyi la kau ya ma ai. Lai-
ngu du ni mung Lamu Htum du ni he shan hte a
shayi sha Nang Awn hpe jaw sha ra mat sai. Rai
timung Ja Tawng ni hpe hkrit ai majaw, sharawt sha
poi galaw la nna, Num nnan jan hte rau, dauma
Lamu Htum ni kaw, hprawng nang mat masai. Lai-
ngu du ni hprawng mat ai (3) ya daram na yang,
yut li U-ma mung sumtsaw jan hte hkrum na matu,
Lai-ngu htingnu de sa du wu ai. Dai shaloi Lai—ngu
htingnu kaw masha hte U, Wa, yam nga arung aral
du hkra n nga mat sai. Poi galaw sha ai shani na
lahpaw shanut ni mung atsawm n hkraw shi ai. Dai
shani malum lu ai, tsa shabu, manaw shayu yang,
hkri hkri hpawm hpawm sha naw nga ai. Sumtsaw
jan Nang Awn a gawk de gat shang wa yu ai shaloi n
~hpye langai mi noi nga ai hpe mu wu ai. N " hpve
kala de manaw yu yang, kumhpa makai langai mi
rawng nga ai. Dai kumhpa hpe yan yu ai shaloi,
Nang Awn (sun mayu ai ga hpe lachyum lat la lu nga
«121 +
JA TAWNG SUMRAI
Pang lahkawng (Prat II)
1. Ma—un Tu Hting-ra
Mali Sawn E hku kaw, Ja Tawng mungdan, Ja
nna, nga nga yang Ja Tawng la
n’ na, Ja Tawng mare
Dai mare gaw mali hka
Tawng lau ngun kaba
ni law htam kabrat wa sal rai
ningnan bai htawt de ma ai.
Dai mare kaw Ma—un hpun ni
tu ai majaw ma—un tu hting—ra ngu n ’ na mung m-
ying gumhkawng ai. Shing nrai hkadung tu hting—ra
mung nga ma ai. Mali hka da—nam n’ tsa kaw de da
ai majaw hpaga yumga mung mant nga ai. Dai mare
kaw Ja Tawng la ni hkrai (30) nga ai. Ngam ai ni
gaw Ja Tawng ni a mayu, dauma, kashu, kahkri,
Zaw hkringmang hkrai rai ma ai. Ndai shara gaw ma-
li sawn e hku ga hte loi mi shai nga ai. Mali Sawn E
| buga gaw Ja Tawng ni hkrai Bum masha ni san rai
nga ai. Ndai ga gaw hpaw hkawm muk lung ga rai
i. Ja gumhpraw lam al
nam maga de ang al.
nga ai. Masha amyu hkum ai
ladat hkum ai. Htunghking hpaji ni gayau ai, garal
nga ai. Mali Sawn E hku ga gaw Ja gumhpraw tam
mayu yang n’ ta kaw na tsan tsan pru sa ra al.
+ 119 «
N *
 
paw shanut ni mung hkraw n hkraw sau lau sha naw
rai nga ai. Dai shani malum lu ai shabu pa mung,
hkri hkri hpawm hpawm sha naw nga ai, ngu nna
tsun dan wu gang karat jan mung grai na pawt ai hte
lam rum maw a maga mi de nga ai hpaida wang de
gat sa wa sai. Hpa majaw nga yang Ja Tawng la ni
yawng ngu na daram hpai gasup taw nga ai ten rai
nga ai. Ja Tawng jan mung hpaida wang kata de n du
ai sha shinggan kaw nna marawn jahtau let, “Ja
Tawng la ni e, hpaida da na chyu nau hkum myit, Ja
Tawng htungnu de hpa baw byin wa ai gaw dum nga
myit ni, Ja Tawng htingnu de lawan she wa yu
marit” ngu jahtau tsun kau da nna bai nhtang wa mat
sai. Ja Tawng la ni mung, arat hpa baw tsun ai kun
gahtet gamawt re shiga lama ma nga ang sai. Ja
Tawng hkaw de hpyen shang sai kun, hku hpyen
damya pru ai kun, dai majaw tinang laknak arung
arai nhtu n—ga hta lang nna she wa yu saga nga ma
ai. Dai aten hta Marit Hpri Tawng gaw, shawun taw
sum wu ai rai nna, ning yun bu pawt sindawng nga
ai ten re. Dai shaloi garat jan, sa tsun ai shiga hte
gayau gaya rai grau grau myit gadun wa nga ai. Ja
Tawng la ni yawng mung, karat jan jahpu dat ai hte
maren, hpaida wang kaw nna Ja Tawng htingnu de
yawng gahpru du wa mara ai. Shanhte yawng garal
Jan jahpu dat ai hpe hpyen shang sai hku shadu nga
ma ai. Marit Hpri Tawng mung shi a sanat lashawng
- 123 -
 
gang jahtim na jin jin di lang let, bung htu ntsa pn,
lang chyi de gat lung mat wa ai. lang chyi ntsa kaw
nna htingnu a maga mi de maja let mada jahproj day
yu yang Bainam wunawng ni u shat tam sha let angw;
abwi sha de jawng nga ai hpe sha mu wu ai. Shiny
rai dai maga de hpyen la ma ma pru ai maka n my
ai. Bai nna htingnu a maga mi de bai kayin wa yu
vang, dumsu, uhpung ni tsing du mawt sha nga aj
a mu wu ai. Shing rai dai maga de mung hpyen
pru ai maka n pru ai. Lang chyi ntsa kaw na lagat
gumhtawn hkrat wa nhtawm htingnu kata de mada
maram dat yu yang mung, gahtet gamawt re ai sat la-
wat hpa mung n nga ai. Shing rai Marit Hpri Tawng
gaw hpuq n'ram ai hpe jahpuq ai hku, karat jan hpe
mahtang pawl mayu nga ai rai nna, sanat hpe lahpa
de hpye nna karat jan hpe abyen na matu, mam htu
htum mun langai hpe gare la nhtawm nta nhku de gat
shang wa hkyen ai. Raitim htum mun gaw loi galu
nga ai majaw, abyen n manu na tai ai rai nna, htum
mun daw mi manai di nhtawm, gadun ai daw hpe
gabai kau da nna, galu ai daw lang nna nhku de gat
shang mat wa ai. Nta nhku du ai shaloi karat jan a
tem si re sum nung shing di re myiman hpe mu ai
hte, si mani ai ga hpe na ai shaloi shi lang ai htum
mun daw hpe gabai kau nna dun kaw n’ ga kran rai
galau taw mat ai. Shi n—gun sha ja dat yang, n gut
dat na shara n nga jang hkum ting ja nna, htan las-
+ 124 -
Cd
 
Marit Hpri Tawng gaw dun kaw n-ga
kran re, myi shagan let masha chyasi zawn taw mat
sai. Shaloi karat jan n-gup kaw kung ginsa dik ai
lau hku kawn jaw wu ai. N-gup mi mawm di dat
yang, Wa utung ni ra ra rai hkrat ai, lahkawng lang
mawm di dat yang, myi hpyi ntsa kaw summwi wam
ai. Masum lang mawm di yang, myi tum gahtan de
du mat ai. Mali lang mawm di yang Ja Tawng nat ja
Dai shaloi she ngai rat Ja Tawng ni a kanu e
hpa baw shiga na nna anhte hpe jahpu n—ba nga san
wa ai. Shaloi Ja Tawng jan gaw na a kanau Yut Li U
—ma Loi-ngu Nang Awn hte masum ning sumtsaw da
nrai i? Ya gaw ning nam jan Nang
al majaw,
han mat al.
pru ai.
ai nang chye ai
Awn hpe Lamu Htum ni e hprawn la kau s
Rat Yut Li U-ma myit ru nna shat n sha ai (3) ya
rai sai. Nan nau ni kaning di na ngu nna san dat wu
ai. Shaloi Marit Hpri Tawng rawt ngoi dung htit rai,
Ja Tawng (30) a matu shat shadu mu, (3) ning wa
hkram wa la hpe mung sat nna simai shadu mu ngu
tsun dat ai. Masha marai (30) a matu shat hte simai
i ngu, Marit Hpri Tawng hpe tsun dan yang,
jin sa
shi chyu sha kau
masha marai (30) a U-man hpe,
phtawm, Lamu Htum ga de rawt mat sai.
Htum ga de sa yang Laja Yang ga lai di nga ai.
hing rai Laja Yang mare hku lai wa ai shaloi, kanau
Laja Yang jan hte hkrum ai. Laja Yang jan mung
“Hpu gara de sa ai” ngu san yang, na kaning sa woi
\
Lamu
S-
+ 125 -
ai. Shi tsun mayu ai lachyum gay kany | |
hpe n mai ningdang ai majaw Num y, hl Wg
shang masu ai she re. Ja Tawng ja, va ’
nngai ngu ai lachyum rawng ai. Dy; shal,
~ma mung, shan nau ni a gadung Ty
nhtang wa mat nna, kahpu karat kadaj hpe N © hy
shaga ai sha, shi a yup gawk kaw gh, Sa ung |
 
d
shatey,,
OF Y i;
hingp, u |
is
mat ai. Masum ya ting shat mung pn sha a on
hpe karat jan chye wu yang, Yu; Ei Ummg : an
gawk de shang n’ htawm, hpa rai na YUP ra ky
n rawt ai lam, shat n sha al sha, nga nga aj ly
baw bung-ga, bung jin machyi aj kun, shing ord
myit n pyaw hpa lam nga ai kun. Ngai ningrat nang
hpe hpa baw shut sai kun, ninghpu nj nang hpe hy,
baw shut sai kun ngu nna san Jang, Yut Lj ms
tsun ai gaw, hkum n pyaw ai lam hpa mung nga
al, nang rat hpe myit n pyaw ai lam hpa mung n nga
ai. Hpu ni mung ngai hpe hpa mung n shut ma aj.
Rai timung rat nang chye ai hte maren, Lai - ngu
Nang Awn hte sumtsaw sumra da, wa la ga di nga ai
gaw, (3) ning pyi jan mat sai. Ya gaw Lai-ngu
Nang Awn hpe, Lamu Htum ni e, shagyeng shakat
adip arip di hprawn la kau ang sai. Lai-ngu dum
mung anhte Ja Tawng ni hpe hkrit nna dauma Lamu
Hum ni kaw hprawng nang mat sai. Lai-ng§'
htingny gaw, galsi gatsang, nta hpung kraw
figam mal sai. Shayi sharawt sha poi shani na, *
= 122.
 
nga nna tsun jang Marit Hpn Tawng mung,
na ga ai ’
Lai —ngu Nang
ngai tsun mayu ai dai nan ral sai.
Awn gaw Ja Tawng ni a sumtsaw re. Shing rai Ja
Tawng ni Lamu Htum ni hpe majan baw na rai sai.
Lamu Htum ni shanhte a shayi sha hpe ngai hpe jaw
ya na rai yang ngai gasat ya lu na nngai ngu nna tsun
jang, she jaw law jaw na re. Lamu Htum ni hpe naw
hkye la rit nga nna gumgai ni tsun ai. Gumgal ni gaw
shanhte sha na matu Maw Tawng di kaba kaw shat
mung shadu da nga ma ai. Gumgai langai mi a shin-
glang kaw, chyi-nam hpye nna matswi yun nga al.
Marit Hpri Tawng gaw dai hpe shinglet hte mata ya
wu ai. Shaloi gumgai ni matsat nna, shingdu gayin
mat masai. Dai aten hta Marit Hpri Tawng gaw Maw
tawng di na shat shi hkrai manaw sha kau nhtawm
Lamu Htum mare de lai mat wa sai. Hpang shani
gaw Lai —ngu Nang Awn a hkungran pol rai sai.
Lamu Htum ni a ndaw kaw kumba nhpawng mung
jun da masai. Num nnan hte mayu ni mung kumba
nhpang e du taw nga sai. Mayu ni a shing du maga
kaw Marit Hpri Tawng makoi taw nga ai hpe num nan
jan Loi—ngu Nang Awn mu kau dat ai. Dai majaw
Gu ni rat ni kumba lawan wan lai ga nga nna tsun ai.
- Kagu Marit Hpri Tawng hkungran poi jahten hkyen ai
hpe chye nga ai. Marit Hpri Tawng mung mayu ni
hte gayau gaya rai nla nhku de shang nang mat wa
sai. Shang nang mal wa nna, Lamu Hu Sam Hkawn
=B|278
g mat wa ai. Sam Hkay,
ya kadai rai sata ngu bai san ai. Ngai
Wwunli Zau Seng rai nngai ng,
dawn kau nna da bri tsi hy
n-gun lagaw rawng mal ni nga i na
Hkawn mung kam n kam hte mg.
shaloi Hpri Tawng gaw kaga lam
angwi tsun ga. Ahkyak ai lam hpe shawng tsun ng
nga nna, dai ni hkrungran la ai na kaning gaw Ja
Tawng jan rai nga ai. Dal majaw hpawt ni hpawt ia
Ja Tawng hpyen ni du na rai masat. Nang ngai kaw
wa shateng na rai yang ngai ga sat manga kau ya na,
Nang ngai kaw n wa teng yang gaw nanhte Lamu
Htum ni yawng Ja Tawng hpyen hta hkrat sum mat
wa na sha re ngu tsun wu ai. Shaloi Sam Hkawn gaw
ngai wa leng na nngai sakse hku nna nye a sumbu
hpe la mat wa u ngu shi a manu dan ai arung arai
rawng ai sumbu hpri tawng hpe ganawng jaw kau dat
sai. Marit Hpri Tawng mung mant dan ai arung arai
Hkawn a sumbu hpe la lang let nta
shachyang maga de makoi garet mat wa sai. Nta a
Dap nu dap ang ang kaw du jang, shakum hkin ji
hku lagu masem dat ai shaloi Num nnan jan Nang
Awn ning nam hpa gabru nga ai hpe mu lu ai. Shall
Marit Hpri Tawng gaw shing na hta la nna hkin ji
hku achyaw shalut dat wu yang kanam jan mung dum
sai lam, mayu sharai let kumla madun ai. Dai hpang
a yup gawk de shang ban
mung nang
nang hpe hpy
nna tsun ai.
kau sai majaw.
{sun ai. Sam
i yu ai,
Hkat bung
nna,
da azi yu nga al,
ni rawng ai Sam
+ 128 -
Cd
 
» htan al- “ Nang chyu rai nni” ng,
awm yang abal a nga nna tsyy =
«Lusha jarik pa mung n gun ai wa” ngu nna gg, :
shaloi, lam sha mat re na ngu nna htay o;
«Ba shamal 1d 4tu lauhku sha gaw gun u nga yj,
kaw Jauhku bang ya dat ai. Marit Ho
Tawng gaW+ hpyen dum na hkrit ai amjaw lam ry,
maw nhkan ai sha, nam dawk wa yang Lamu Huy
ni a npun Yi du mat wa alt. Npun yi a
pun ht i (3) nga nga la ai. Kadai ni ra
myit ni ngu $2
ga al ngu htan Shabrang wa gaw kadai wa raj
nni ngu san ma yang, Wunseng shabrang rai nngai
ngu htan wu ai. Shaloi gumgai ni kaw na langai mi
gaw Wunseng shabrang gaw Hkat Bung hkri ya she
re, lasi grawm grawim she re, ya nang gaw shi hte n
bung nga ai. Shaloi ngai shi nan rai sai. Hkat bung
dawn kau nna da bri tsi sha kau sai ngu nna tsun
jang, gumgal ni mung kam mayu wa ma ai. Wun-
seng shabrang Lamu Htu Sam Hkawn hpe hpyi yu ai
lam, hkawp nanhte chye ai i ngu san wu ai, chye ga
ai ka-ni ya re majaw n jaw sha ga ai, re nga n’ na
(sun wu ai. Marit Hpri Tawng mung dai gaw dal ral
sai. Raitim ngai lama mi naw {sun na nga nna
Lamu Htum ni Lai Ngu Nang Awn hpe hprawn la ai
long ai i, gumgai ni bai tsun ai mung teng ai. Hpat!
ni kumba shalai na rai nna anhte mung dai 0 nla wi
la na ng
n al s
ma al.
+ 126 -
haloi Lamu Htum gumgai ni rai
 
pum nnan jan gaw, kagu yan kamoi na gawk de wa
phtawm, gumgai yan ding la hpe nnam hpa malum
nna wan kang gahtet la ai, shinggan poi jan de gatsi
sa shalawt la ga ngu saw wu ai. Kagu yan kamoi
mung hkraw ai rai nna, kanam hpe pru wa magang
u, ya an yen hkan nang wa na ngu tsun dat mu ai.
Num nnan jan shawng pru wa ai hpe kagu Marit Hpri
Tawng e pawn gawai mat wa sai. Marit Hpri Tawng
mung kanam jan hpe lahpa npu kaw matep lang let
Lamu Htum ni a bung hku hpe malawng lu hkra
shakut nga ai. Nlung bung hku hpe aja wa shing dit
yu yang ting da ting nga ai majaw, masha n—gun hte
sha gaw n mai byin ai hpe dum dat wu ai. Shing rai
kanau Laja Yang jan jaw dat ai, Lauhku hpe hprep
nna, Ja Tawng ni a nat ja Lamu Shen gum Gum
Hkawng, Ja Tawng Naw Saqlawng, Htungnem Zet
Ing Makran ni a nat hkring dat gang nna, galang mi
bai shingdit dat wu yang Lamu Htum ni a bunghku
(15) lam matawng mat ai. Mare num shang kaw du
ai shaloi Lamu Htum ni yu shari na matu (5) bai ga-
ba ai hkadung hpun hpe mung dum hpyawt kau da
nu ai. Num shang wa a shing yan maga du yang,
lam ka-ang kaw kan sa kau da ai. Shi a Hkyi Tawng
gaw lam hpe nda ban pat tawn da ai. Hpang jahpawt
Lamu Htum mare mash ni yi sa wa yang, Marit Hpri
Tawng a Hkyi Tawng hpe lakang htan nna shing tawt
lai di nga ma ai. Marit Hpri Tawng hte kanam jan
129.
 
 
ai hkin tawng nga du bau htau na hku rai sai. Dai
nga gaw nam mali kata e nga u zai tai nna nga ai u-
rawng kaw lawm nga ai. Dai nga du bau hpe gyit lu
na matu n loi la ai. Shing rai nga du bau shani na
nga Ja Tawng yan nau ni an rawt ra sai. Marit Hpri
Tawng hte Ja Tawng shan nau ni gaw, Nga lai wa na
lam dawq gaq kaw lagyim hkap nga nna, kaga mare
shabrang ni hpe wu lu la—ing kaw de jawng ai nga u
—rawng ni hpe lahpaw hte gap jahtaw shangun ma
ai. Nga wula du bau hpe lam gyip gyeng ai dawq gaq
kaw shang wa jang Ja Tawng la ni htim gamuq ma
yang Nga wula hpe kade n tsan ai hka danam shara
mi hta lu gamu dip da sai. Ja Tawng la ni hte Nga
wula mung, nau ba mat ai majaw, gamu hkat let ga
kaw zim taw mat ma ai. Dai zawn re zim taw mat ma
ai ten hta Ja Tawng la langai hte langai, ngai she
shawng htim, nang she shawng htim nga nna ning-
dang hkat ma ai. Dai ten hta Num nnan jan Lai-ngu
Nang Awn, man myit lagaw lata shin na matu, hka
kau de du sa wa ai Nang Awn gaw hka sung ai de sit
sa mayu wu ai ral nna labu hpe magyi du hka shalun
lang nga ai. Nang Awn a magyi hpe Marit Hpri
Tawng mu ai shaloi, Nga wula gamu da ai kanau ni
hpe kanam jan a magyi she mada yu mu ngu tsun dat
ai. Ja Tawng shabrang ni mung karal jan a magyl mu
dat ai hte rau shanhte a hkum gawng ni yawng kya
sharu mat ai rai nna, Nga wula hpe dat kau dat mu
«131 -
at wa al gaw, jahpawt myi my
m
e du lu ma ai.
tu htingra d
g Awn hpe hkungran la saj
1 Lai-ngu Nang Awn ma-
Yut Li U-ma a matu,
matu hkyen bang wa
shana tup nam dawk
wa yang she ma—un
7. Lai-ngu Nan
Marit Hpri Tawng ya
un tu htingra du ai hte rau,
Nang Awn hpe kumba shalai na
masai. Jinghku jingyt ]awu lahta yawng hpe mung Ja
Tawng ni num shalai na re lam shiga shabra masai.
Buga shagu de manau poi shaga jahpan makyit ni ga-
Shanhte a jinghku jingyu ni mung
a matu ding gun shat lit, ja hpaga
asai. Mung shawa yawng
ran mat wa masai.
hkungran poi sa 1
ni mahtawng mat wa m
mung Hkungran poi sa lu
sai. Ja Tawng jan Ja Tawng shay
tsa dun ai gaw dun, hpun hta ai ni hpun hta, lahpaw
la ai ni la rai, n rau nhtau bungli law bu nga ma al.
Ja Tawng shabrang ni yawng mung, gagat al gaw
gagat, gum sal ai ni gaw gumtsat rai poi hkyen
dung du salang ni poi la-
shajang nga ma ai. Mare
mang hpa-ran nga ma ai. Poi reng poi up san al gaw
san, shat shadu simal shadu san ai gaw san, shan-
gun jahpan daw jaw daw ya, shim lam du hkra san
da ma ai. Lanyi joi wa mung shaga, hkinjawng dum
sa mung gin la rai nga ma ai. Hkungran poi hta Nga
kade sat na, Dumsu kade sat na, Wa kade sat na, U
kade sat na shajin tawn masai. Pa hkap nga hpe
gaw, shan nau ni a Nga u—rawng kaw na, kabu htum
- 130 -
 
hkra shajin lajang nga ma
i ni mung hkungran |
 
NUM HTET GA
Ja Tawng maumui law law nga ai kaw na mau-
mui kaba gaw lahkawng rai nga ai. Dai lahkawng hta
na ndai Ja Tawng sumrai gaw Ja Tawng langai ngu
shamying mai nga ai. Hpa majaw nga yang Ja tawng
a npawt hkri dun lawm nga ai. Ndai Ja Tawng langai
hta gaw Pinyawn ni hpe mayu daw nna, kaga Ja
Tawng lahkawng ngu na maumui hta gaw Htung Nem
ni hpe mayu daw nhtawm, Ja Tawng Naw a pral kaw
na maumui hpe hpang da nga ai. Ndai Ja Tawng
sumrai hpe shachyen ya ai hku nna, htet shana mayu
ai lam gaw,Ja Tawng ning chyin kaw na maumui hpe
madung tawn nhtawm ya pral na ni chye na lawi na
hku sumri laika ladat hte ka da sai. Dai sumrai laika
hta nan Wunpawng sha ni a htung hking lam, galaw
lu galaw sha lam, kanawn mazum lam ni hpe mung
makawp hkayawp shalawm da ai laika re. Shingrai
mawi na Ja Tawng prat a lam hpe mung chye na
hkawn hkrang ai hte Wunpawng sha ni a htunghking
«1
 
 
JA LLG dO Lai
Pungga Ja Li
PONCE er, NE. NA
1. NINGCHYWN JEHKU SHAW
2 NAURA JAHKU DAWNG.
3. HKASHAWNGARUKU LU Li
0) al
 
EE -.™
hpe mung kalang dat chye na may wa lu aj laik buk
a ka dy ai
Pungga Ja I;
Sinpraw maj
te ngu shachyen ya lel numhtet [ak
awi htingp,,
Sawk gyin gina
Laiza muk Jum
 
 
JA TAWNG
SUMRAI
 
  
JA TAWNG SUMR,,
DAW 1 (Prat one)
I. Ja Tawng Hkridun
Moi e majoi shing-ra ga na hkany hking,,
Al M1 nga nga ai. Dy yy
nta htinggaw ni hla na na langai mn; gaw hk
gau ntsa hiep hiep kaw gap da ai a |
adan sha mu mada aj hte ,
sa e mare lang; ar q OORU fy
dre kaw Non
nd a)
4 hkip,.
ang; 5
OD
ai mj |
co . Ihe
kaga nta Be
7 2 Yawn
tsawm htap, hkikhkam dik wi Nga ai. Shing: ht
- J . a, o ray
; oral (|g
nia gaw mare duwa a nta rai na ney a; .. 4
e oh f l ZU al gay gp, sharg
nan n nga sai. :
Dai nta gaw, dap shi nta htingny ,
: Wa ai nna lala
kru shi daram galu na tai ai
ta nd
aw nine
matu kaw gaw hpun pyen hpe hprang pm
gchyun
agawq la gj
» nla ubang maga de
na numgaw matu kaw mung, Jinghpaw nh maka
nga rung sumla shadun da nga ai, nt
sumla hpe shadun da nga ai, nta ndaw ningchyun
shadaw kaw nna numgaw de madi da ai hpun pyen
gaw chyingma Kan kan ai rai nna hpun pyen man
lahkawng maga de manau shadung kaw ka ai baw
maka hte ka singgaw da nga ai. Bai nua nta numgaw
kaw nna sharem maga de mung, bwimung hkan nna
«2.
  
 
  
 
kawng lang sha naw] BOI yang, asak |
makau grup yin rai na ngu shady 4 Nim un ing
langai mi gaw yup ra Kaw na raw hia, Mihk
ai hpajawng nba hpe hkumbag png htaum, shi |,
<awm sha noi dat wu ai, shi nep ai Kumb, Nn kg ale
! Pare
mung, ga = su nhtawm  htauman ing
shing,
<hadaw hte shakum lapran kaw shana kau ( Mag,
. . it art ve d : any,
Dai hpang rapdin ntsa kaw na shingnoj karay,, 0
: (148 PORT
kaba hpe shachyaw bang da ai kaw na gh; a gj kaj;
C
3 . aj Mm
shayu la ai hpe mu lu nga ai. lade
Dai hpang gaw garap kaw garay (|,
al ma
{ J 1 FATA 2 m
chyahtai hpe shingnoi karawng kaw gun bang m
OD a,
kaga num mahkawn ni hpe mung jasu la raj livia
pru mal wa ai hpe mu lu ai. Ndaw kaw dy ,; ve
mamhtu htum langai mi kaw marai masum kag Wi
gai mi kaw marai lahkawng rai nna mam chyahkray
hpe brawq masai , dai alen gaw u masum lang goj gi
hte ula ni mung bai kahtap goi goi rai goigya wa gi.
Nita shagu kaw na u ni goigya ai gaw, mare baw kay
nna mare htumpa du hkra, goi ai u goi nsen wa, hpa
hte pyi shadawn n lu na daram pyaw taw nga sai.
Dai nsen hta grau pyaw jat shangun ai lam gaw,
mam htu mahkawn ni a shoiwa ga (yoi lu) rai nga
ai, dai mahkawn ni a shoiwa nsen ni gaw langai he
langai a nsen kaga ga pyaw nga malu ai, dai mare
gaw htinggaw sumshi daram nga ai mare rai ngi ai
ii nna nta shagu na mamhtu mahkawn ni a shoiva
  
ga gaw lamu du hkra gara taw nga sai. Shawng e
tsun lai wa sai mamhtu mahkawn ni mung chyahkrau
hpe brawq ngut sai majaw, katsap kau nna bai greq
mal wa masai, tsun lai mat wa sai mahkawn myit=su
jan gaw dai nta na kana kaba rai ang ai, n-gu hpe
shi nan chyahkrau hte shing—run n lawm hkra katsan
nga ai, shanhte ni mamhtu ngut ai aten hta gaw, jan
pyi sinpraw shagawng kaw maraq lung wa sai aten rai
sal.
Shanhte mung mamhtu ngut jang nhkaw hka-
ngwi shingnoi gun ai gaw gun, shing-run shingnoi
gun ai gaw gun, n-gu shingnoi gun ai mada, hkawq
—awn lang ai gaw lang rai, nta nhku de bai yan
shang mat wa masai. Dai hpang kade n na yang ri
hte wa ai htingga kaw nhtu langai hpra bang gun nna
mare makau nam maling kata de lam hkawm chyang
chyang rai marai masum sa mat wa ai, nam kata du
ai hte nsen kaba hte aw goi, shayaw goi ni shapyaw
mal wa ai wa, marit maroi she rai nga ai law. Nia
kaw na ngam ai marai lahkawng gaw htingga kaw hka
nhtung shabawn bang nna, mare hka sinwa lam de sa
mat wa ai hpe hkan mu dat nga ai.
Hka ja sa ai yan shawng nta du wa mara ai, hka
htingnat kaw hka nhtung hpe shanat da nna htingga
hpe gaw waq shat shadu dap hte hpun ra lapran kaw
htingga hpe kabai tawn dat ai hpe mu lu ai. Dai
hpang hpun sa hta ai marai masum bai du wa ai hte
   
 
 
 
chyingma Kan kan ai, hpun pyen shahpung shachy-
ang lahkawng maga nga ai rai nna, dai hpun pyen
yan a man kade nde manau shadung kaw na kashun
magyi maka singgawq ka da nga ai.
Nta ndaw ningchyun matu kaw nna, ginshi sairu
hta kawa waq htoi roi shi daram shabawn noi da nga
ai. Dai waq htoi roi shabawn ka—ang hku nna ginshi
sairu shaya hkrat wa ai, dai ginshi sairu kaw kawa
hkinkawp hpe pali hte chywi kahtap nna dauwang din
din re ai jan sumla hte dauwang chyen mi sha re ai
shala yan hpe noi da nga ai. Dai shata hte jan sumla
pa yan kaw nbung hkra jang, kawa waq hloi roi ni
shada ganyel ai nsen hte kawa waq htoi roi hta nbung
dawai nna kawa lahpyaw nsen ni gaw shi hkrai shi
ngoi pyaw law nga ma ai.
Dai nta a htingwung npan kaw gaw, mamhiu
htum kaba mali daram dagup da nga ai. Dai htun ni
a makau kaw gaw wanwut da ai wan mang kaji hpe
mu lu yang, ndai nta na nta madu kasha mahkawn ni
gaw, grai zel ai hte jahpawt mi garai n mu lu yang,
mam pru htu ai sakse hpe mu lu ai, mamhtu htum-
mun mung shi hta n yawm ai hpe mu lu ai, dai
htummun ni yawng jahpawt shagu lata jum nga ai
shara krin taw nga ai. Dai hla kaga dai mamhtu jum
ai shara kaw mayen madit ai majaw, grai krin tsawm
ai hpe mung atsawm sha mu lu nga ai.
Lahpawt mi na aten hta jahpawt jau jau u lah-
. v=3is
 
 
yr
1. ‘2’ Lang Na Shaban Zup Hpaga Rawt
Ma—un tu htingra grau grau galu kaba wa ai
shaloi hpaida hpaga hte sha gaw, myit n dik wa sai
rai nna, moi na shanhte a kaji, Lamu Shen Gam
Gumhkawng, Ja Tawng Naw Saglawng, Pin-—yawn
Duwa Manoi Pyaw Sinwa e hpaga sa jahkring kau ai
majaw n du lu kau da ai. Shaban Zup ga de hpaga
rawt na matu myit daw dan masai. Shaban zup hpaga
sa ai de Ja Tawng shan nau ni marai (3) hte n sa ai
sha, Marit Hpri Tawng gaw Ja Tawng hkaw sin nna,
kahpu kaba Ja Tawng Zau Mazut hte kanau hpung-
dim Yut Li U-ma sha sa na hku rai masai. Shing ral
ja Tawng hpaga hpung ni gaw, hpaga sa jarik ni
lawn gun nna, kawa Wawn Hkali ni shachyaw jahtuk
1a nhtawm, Mali hka ding yang hka yawng yawng
hpaga rawt mat masai. Ja Tawng ni hpaga rawt ai
lam hpe shara shagu mungdan shagu na ni na gard
nga masai. Dai zawn re shiga na ai shaloi, kadai
mung kadai tinang a akyu a matu Ja Tawng yan nau
ni hte zahpaw na myit Jawm ai hkrai rai nga al. Dai
sawn re Ja Tawng yan nau ni hpe myit lawm ai hta
shinggyim masha ni sha n rai, nat hpyl hpai ni du
hkra myit lawm nga ai. Shing rai Ja Tawng yan nau
ni Shaban zup ga € sa de nga ai len hia hpaga sa
matut mahkai ai hpaga hpung ni gaw, Ja Tawng yan
nau ni manam ai nta lakang she dawq na daram law
«133 -
 
 
i m ai hpaga jarawp
4 pau ni sa mana
oe oR hpaga manam hkrai hpring chyat
mung, S
i i rai a Tawng yan nau ni gaw yup
ten he en ; lu ai daram = ne -~
ten hta shana de shag SE bi an : 8
qu yu rai lam hkaw
ne i a ma ai. Dal hpe mu al long ZY
shaloi, Ja Tawng Zau Mazut mung, da iL
hpung ni kadai ni re ai lam chye mayu a a ee
rum shaga hku hkau mayu wa nga al. ing r
U-ma hpe sa shachyen shaga yu na matu
nau Yut Li
Yut Li U-ma sa shachyen yu ai sha-
matsun dat ai.
loi, Mung my ; )
Mung myit Nang Raw a hpung ni ror nga al. Mung
myit shayi sha ni re nga timung, kaja wa gaw nrai
nga ma ai. Nat hpyi hpai shayi sha ni ral nna, Ja
Tawng la ni hpe gung lau na matu masha mahkawn
sa tai ai ni rai nga ma ai. Lana de mi gaw hpyi hpai
shayi sha ni hte Ja Tawng Zau Mazut mung hkrum
shaga lu masai. Mung myit shayi sha ni tsun ai gaw
moi Lamu Shen Gam Gumhkawng hte Ja Tawng Naw
Saglawng a prat hta shanhte a kawoi dwi kamoi ni hte
rau, grai hkau chyap lai wa sai. Raitim ya kashu ni
a prat hla grai gumrawng nna gral zing ga mat ma
madai nga al. Ja Tawng Zau Mazut mung, kaji, ka-
woi ni a pat hta hku hkau lai wa aj hpe tsun jang,
shi mung n’ran’ ra marit marit sha nga, Mung myit
+ 134 .
it shayi sha ni rai nna, shayi ningbaw
g, Ja Tawng la ni shi hpe n jum ¢,
um tawng mat wa ai. Marit Hpri
Tawng langai chyu sha Nga wula mai tsan kaw ng;
nang mat wa sai, kade n na yang gasang ga de
Gasang mahkawn ni da da nga ai kaw pp,
kawn ni hte shachyen hkat ma 4;
Marit Hpri Tawng hku nna, Ja Tawng la re lap
shachyen ya jang, gasang mahkawn ni mung grai ka.
bu let mungkan ga de Ja Tawng ni gumhkawng ai sh;-
ga na ga ai. Shing rai Ja Tawng jan tai lu hkra ky,
hpyi alu bang shakut nga ga ai nga nna tsun dan ma
ai. Marit Hpri Tawng mung gasang ga kaw (4) ya
nga kau da nhtawm Nga wula hpe mung shapuq dun,
ai (2) ral nna, ma-un tu
ai. Nga wula mun
sai chye jang rawt g
mal wa al.
ai. Gasang mah
gasang mahkawn mung mar
htingra de bai wa mat sai. Ya shi nga kau da ai gaw
gasang ga ral nna Ma-un tu htingra gaw dinghta ga
kaw rai nga ai. Marit Hpri Tawng ma-un tu htingra
du ai shaloi, dai kaw nga ai ni gaw Mangbru poi ga-
law na hkyen nga ma al. Gasang ga kaw (4) ya nga
kau da ai nga timung dinghta ga de gaw (4) ning na
mat sai rai nna, si mat ang sai shadu nna mangbru
poi galaw ya na hkyen nga ai lam rai nga ai. Shing
rai Mangbru poi hpe hkungran poi gale kau nna ga-
sang mahkawn yan hpe hkungran la ma sai. Ya gaw
Ja Tawng la kum-nu marai (3) hteng Num lu ra sai
rai nna, Ma—un tu htingra gaw lani hte lani kaba jat
wa sdl.
- 132 -
nn ___
 
   
   
  
   
   
 
  
 
 
   
   
 
 
 
 
   
bang ai, shat makai lahkawng hpra mung nhting
nhtang n byin hkra sadi nna bang nga ai, u Kkinji
shan hte shaman htu ai japhtu matep langai hpra
mung bang sai, si mai lawqlawk hpe mung lahpaw
hpawq goi hte atsawm sha magap nu ai, kawa lak-
ying hpe galaw la ai lakung mung bang nu ai, dai
hpe shayi sha lahkawng gaw dawqdap de hpai lung
wa nna, dai chyinghkyi ni kaw bai wa noi kau da
nhtawm, shanhte mung jahpawt shat sha nga ma ai.
Shat sha maq ai hte rau dai shat shadu ai hpaw
mi jan gaw ma Hkawn nang dai ni daq daq shakre u,
kaga ngam ai ni yi shari de nai nlim sa lam gawl ga,
nga al nsen hpe na kau dat nga ai. Dai hpawq mi
gaw shan nau ni a kanu rai ang ai. Kade n na yang
~ chyinglaw kaba rai wa jang, dai shayi sha kaba htum
ai jan hpe ndaw yang daq dun shara kaw mu lu sai,
shi daq dun dung ai shara kaw shingnip tai na matu
nam dingwum jun da ai hpe mung mu lu nga ai.
Dai nam dingwum a makau kaw dung nga ai
shayi sha hpe, prau salau yu yang n mu lu ai, shi
daq dun dung nga ai shara gaw shanhte a nla ndaw
tsingdu pa kaw rai nna, hkanu kaba de mada yang
hkahku hkanam adan sha mu mada lu nna nachying
wa myil garen na daram pyaw nga ai, ndai ten gaw
chyinglaw kaba rai wa sai hte maven, chyinglaw u
mung goi nga sai, dumsu kasha ni kanu tam ningbaw
al nsen, bainam npeq ai nsen hle saga si shaw sha
ST
 
ga wa kabai dat ai nsen g,
Jang na lu nga ai. Daj ily
masum nga ai hpe my he
la, kaga lahkawng 4,
a2 kaw hpun hting
n kaw na masum
kaw gaw salang
i mi gaw kawa ding
wa a kasha yan rai nga ai.
Ndai mahkawn manga kaw na masum gaw kahp,,
| rai nna, ngam ai lahkawng gaw kanau wy
dai mahkawn manga hta ka-
a ma ai, la sha
hpun
[san sa
dawqdap
ai, langa
dai dingla
wa a kash
a kasha yan yai sam ai,
i kasha ni mung naw nga ng
te ma ni hpe mung mu lu ai. Dawqdap
1gun nat nat ra lapran kaw chyahkyi rung
nbang dap hte lapran dap ka-
magaw lam na
oa hkawn)
shabrang h
dun hte gun
chyinghkyi langai mi,
ang kaw chyinghkyi langai mi,
<hadaw makau yang kaw chyinghkyi langai, yawng
chyinghkyl masum hpe mu lu ai.
Dai chyinghkyi ni hta gaw ri hie wa lawn ai
kinhtang lata hkat na mung kap ai, kinhtang langai
hpra noi da nga ma ai, shat shadu dap kaw nna shay!
sha langai mi grai sadi ai hte angwi sha hkawm lung
wa nna dai kinhtang masum ting hpe, chyinghkyi
kaw na shayuq mat wa sai, shat dap kaw du ai hte
kinhtang kaw rawng ai shat ngam, sihtu
rau dai
{mai nisin ngam ni hpe shaw kau nna waq
 
ngam ni, $
shal, gwi shat di de bang kau nu ai.
Shingdi ngut jang dai kinhtang masum hta rawng
ai si lawqlawk hpe kashin nhtawm dai jahpawt shadu
ai nai hte chyingdaw lap simai hpe kamai hte gama
c 0.
 
 
ra kaw nna lagu masem ai hta lai nna kaning nan n
chye di nga ai. Dai munghpyi shabrang ni a singkaw
gaw pazip singkaw zawn hpa ai rai nna shanhte a
hkum kaw na rawq nhtawm ga-tsu kau mai nga mala
ai, ga—tsu nhtawm pali hte galaw ai sumpuq kasha
kaw bang nhtawm magap htep di nna nlung lungbyen
ntsa kaw ding—ren di shadun ngut jang, lawu kadit
de hka shin na matu yuq mat wa masai.
Dai shayi sha mung shi myit lawn ai munghpyi
shabrang wa a singkaw dumhkrak gara mahtang re ai
hpe gaw, woi a jang myi jum, waq htan de matsing
di da wu ai, munghpyi shabrang ni tawm re ai hte,
shi mung hka kau lungbyen de mayun yuq wa sar,
dai lungbyen kaw nna mada dat yang, munghpyi
shabrang ni hka shin nga ai hka kau daru hpe n mu
lu ai rai nna, dai ahkaw ahkang hpe la nhtawm, shi
myit lawm ai munghpyi shabrang wa a singkaw dum-
hkrak hpe, lata hia la nna wa makoi kau sai. Dai
hpang shi a daq hpe bai dun nna tem—si sha daq dug
dung nga ai.
Munghpyi shabrang marai sanit mung hka shin
ngut sai rai nna hka danam ntsa na lungbyen pa de,
singkaw shachyawq la na matu lung wa mara ai. Dai
hpe daq dun dung nga ai shayi sha gaw n mu ai zawn
raitim, myi n—gyeng hku myi n—grip hkra yu azi da
nga ai. Munghpyi shabrang sanit hta na mara kru
gaw tinang a singkaw hpe linang shakap uhtawm
.9.
 
 
  
   
   
  
    
  
munghpyi ga de pyen mal wa masaj ngam ui |,
mi chyawm gaw singkaw n lu sai rg; nna gag
shamat ai Miwa hte bung mat sai, Sp; a single,
dumhkrak hpe, hkoi mu kun nga nna makay ar aw
mada kayin hkawm tim, singkaw dubs, biey
shingnip shingnang sha hpyi n mu wa saj. Baw
Hkahku hkannam, tsan tsan de mada jahproj
tim, nisen na zawn re ai hpa hpe mung, n my |
ai. Dai hpang danam ntsa, tsingdu pa kaw daq ao
dung nga ai shayi sha hpang de ding-yang sha lung
wa nga ai hpe mu mada ai shaloi, dai shayi sha gay
maril gaw marit, hkrit gaw hkrit nga ai ga hte mare
masin mung grau grau dukdak wa nga lu ai, shi a
yuhkraw kaw nna mayen ni mung hkraw hkun mat ny |
ai, shi daq ai daq maka hpe gara hku ka na mung |
shi n chye mat sai rai nna, daqlim hte shingnat hpe
shala let gum dung nga ai.
gummy,
Dai shaloi shingdu maga de nna shi hpang de
hkawm sa wa ai lam hkawm nsen gaw grau grau ni
wa ai hpe na lu ai shaloi, shi a kara ni mung lamu
de shachyen mat ai zawn shi hkam sha nga ai. Shi a
hkum ling mung, nshung si hkrai hprwi rai mat ai
. . .
hte katsi ai zawn zawn, kahtet ai zawn zawn, ginhka
n lu rai nga lu ai, masin dukdak ai nsen mung kaga
masha e pyi na na daram ngoi nga ai? Ngai ndai hku
galaw ai a yaw shada ai lam gaw hpa baw re i7 mara
kaba lu wa ai baw galaw kau se ai kun? Nga nna my-
- 10 -
 
 
it shaw shi shap bu nga ai, shi a kahtan kaw na salal
katsi ni mung pru nga ai hte, nsa sa chyal ai zawn
shi hkam sha nga ai.
Dai alen hta nan munghpyi shabrang wa gaw
makau kaw nep tawn da ai htoijep kaw wa dung ra
ai, shan a lapran kaw gaw jaring si shari nna gayau
da ai ban langai sha din nga malu ai, shayi sha
mung shi a makau kaw wa dung ai munghpyi
shabrang wa hpe, kade n wam ai rai timung, myl
man sharawt mada ra mat nu ai, mada dat yu ai sha-
loi gaw, shawng e tsan tsan kaw nna mu lu ai hta
htep sha mu mada ai shaloi, dai munghpyi shabrang
wa a hpraw nsam, n-gun lapyin hte hpring ai gawng
shing—yan, tem-si re ai myi man nsam hpe mu lu
yang, shawng e shut dum ai rai timung galaw ang ai
hpe galaw sai nga, shi hkum hpe shi myit shajaw la
ai hte, shi hkrai shi n—gun jaw la nga ai.
Shi hku nna hpa garai n tsun yang, munghpyi
shabrang wa hku nna daq daq nga nni hkri? Nga ai
ga hpe na dat wu ai, shi mu lu ai hpraw nsam hia
kaga, dai wa a nsen gaw daq dun shayi sha hpe ma-
kai majawq kau ai zawn hkam sha shangun nga ai.
Dai nsen gaw shawng de kalang mi, mung un na yu ai
rai nna hpang de mung ndai nsen hpe n na ai sha,
nga lu na zawn, shi a hkum hpe shi n nawn kau wu
ai. Re ai tsa, tsa gaw gara de nna du ai ngu htan
kau dat wu ai, shi tsun dat ai ga hpe nsen pru mal
C11
 
gary al ma ni a sen pi, mare Ung kashaw yy,
nga al.
Dai shay! sha
jaring si hpe hari nna,
ha — wan mung taw nga
hkum bai wi wa nga m
shanaq shi mu al yup man aw
nna, dai ni du hkra myit pyaw samlsang ai rai nna
lam n dum shami byin nga ai. Dai
shamu ghamawt al
hpaw! mung mamhtu na mat shawol na hta grau jau
pawl nu at n cai 17 Shi gaw manaq na shi a yupmang
gaw hpa baw re ai hpe chyawm gaw malap kau nu ai,
raitim kabu al paw yupmang gaw rai nga ai majaw,
ya du hkra nawdq kabu nga lu ai. Kade n naq yang
awang munghpyl masha marai sanit pyen hkrat wa
ana shan nu ni a hka danam ningtsa tsingdu pa a
lawu numdawn kaw na, nlung lung byen ntsa kaw sa
hkring masai, dai prat hla awang mung hpyi masha
de pyen yu chyai hkawm ai lam gaw
daq dun dung nga ai makau kay
jum majap hte kayau da gj
ai hpe mu ai hte rau prj
ali ai. Dai shayi sha gay
g a majaw dai hpawt kay
ni mungkan ga
laklai ai lam n rai nga at.
Rai timung dai shayi sha a m
kun? Laklai ai zawn nawn kau wu ai,
yang dai munghpyi shabrang marai sani
pai mi hpe shi yu lim yu na zawn sha, hkam sha nga
ai ha n—ga, hep htep sa yu mayu al myit pyl rawng
naw
atu gaw hpa majaw
hpa rai nga
{ hta na lan-
og Ju ai. Dai raitim num sha sari hpe mung,
makawp maga ra ai maj
vp maga ra ai majaw, daq dag dung nga ai sha-
.8-
 
 
hpe kam nngai, dai gaw she mai gaw e, hpa hkum
tsang, nye a kanau ni mung grai nga ai, an nau ni
yawng jawm tam na ga ai, dai gaw dai rai sa, grai
chyeju kaba sai, raitim dai naq ngai kadai, gara kaw
chye manam na i. Dai mi gaw nang hpa tsang shara
nga a la, ya agu nang gaw an nu ni a manam rai sal
n rai i, munghpyi shabrang wa mung manam tai let,
shayi sha yan nu wa ni a nta kaw yup manam na ah-
kang lu mat nu ai.
Shanaq aten du wa ai shaloi, nta masha ni
yawng hkum wa mara ai rai nna byin ai lam ni yawng
hpe jawm tsun nhtawm mare ting munghpyi shabrang
wa a singkaw ndum hpe jawm tam sagawn masai.
Rai timung dai singkaw ndum hkrak sha mu na n re
ai lam hpe gaw, daq daq ai shayi sha hta kaga kadai
mung chye lu ai nrai. Munghpyi shabrang wa mung
singkaw tam sagawn let, dai nta kaw shata kahtap
nna nga wa ai shaloi gaw, shi a hpraw nsam, atsam
marai hte hku hkau kanawn mazum chye ai majaw,
nta masha hte, mare masha ni yawng mung jawm
‘tsawra ai hpe hkam la nga sai. Dai hta grau tsawra ai
gaw, shi hte shawng nnan hkrum hpang ai daq daq
mahkawn jan rai nga sai nrai I.
Dai majaw shan lahkawng a kanawn mazum lam
gaw mare masha yawng a myi hta laklai ai hku mu
mada nga ai. Dai raitim num sha a kanu kawa jingh-
ku jing—yu ni yawng mung, myit n hkrum ninghkap
-13 -
 
 
      
  
 
 
 
    
  
   
  
  
   
  
  
  
wa ai kun? N pru mat wa ai kun? Shi nan
sha n na kau dat wu ai.
Raitim shakut nna jaring si kayau dg
chyai ga ngu tsun let, jaring si ban hpe my
shabrang wa hpang maga de sit ya dat wy aj. Mung},
pyi shabrang wa mung nsa kaba kalang mi shalaj
nga ai, hpa majaw nsa kaba shaw ai hpe hkrak sha
chye ya lu ai, singkaw mat ai majaw myit ry aj kun?
Daq dun dung nga ai shayi sha tsawm ai hpe mu
rai kun? Nsa kaba shaw ngut Jang, hkri e ndai dap.
am ntsa kaw kaga masha sa hkawm ai n mu hkrup aj
kun? Nga nna san dat sai. Um --.. eq. kadai
hkawm sa ai mung n mu kau dat se ai.
Dai ni nga yang she daq maka ka shut kau nna
daq kaw sha azi yu nga nngai. Dai nga yang hpa baw
byin sata? Munghpyi shabrang wa bai tsun ai gaw,
ngai na singkaw mat nna gaw e, daq dun num mung
re a ni? Tsuk tsuk.. ataw ya kaning di na? ngai
pyi alsawy,
sha
nghpy;
mung dai hpe kaning di na myit ru nga nngai, mana-
ng ni yawng singkaw shakap nna pyen wa mat masai,
ngai chyu sha ndai mungkang ga kaw jinghku mung n
nga ai, chye hkat ai masha mung n nga ai. Ngai na
singkaw mung mu gaw nawq mu la sana kun?
Singkaw gaw dumhkrak hte rai li ai, marai langai
ngai hla la ang sal.
Ndai mare masha ni sha rai na shadu ai, dai
majaw hkri ma nang hku nna tam sagawn ya lu na
| 12
boo a 0
Fe
  
na lam n nga ai majaw, shan lahkawng gaw ahky,
ahkang kaba lu taw nga masai. Shata kade n na yyy
daq dun shayi sha gaw, hkum gawng li wa sa; Shat,
jahku hpring nna shi ngu na shata man hta shady,
sha shangai la lu masai rai. Dai shadung sha hpe
shaman hte nga jahkraw jahtawng htu nna ( Lam,
Shen Gam Gumhkawng) ngu amying shingteng jaw Ia
manu ai.
Shi a shadai hpe mung chyinghka gumhtung kay,
na htinggren lat nna shadaj dawq masai, shadaj hpe
gaw shadaw dawq nu pawt kaw .Jup da nga ma aj,
Lahkawng ning Ngu na shaning hta mung, shadang
sha Ma Naw baj shangai ai rai nna, dai wa a mying
hpe gaw Ja Tawng Naw Saglawng ngu mying jaw sha-
dai dawq masai. Munghpyi 1a wa mung mungkang
masha lai mat saj, Shanhte munghpyi ga a lam hpe
saw Jahta pyi n jahta mat sai, madu jan daq dun
9
kawp wa ai lam n nga ai sha, ma shangai law wa ma-
gang Lsawra myit mung grau grau law Magang wa nga
ol,
Kasha yan nay hpe mung, nachying wa tsawra
chye nga ai, ma yan mung munghpyj hie mungkang
masha kayau aj py nna lak lak Jaj |
htap kaba wa nga al. Dai majaw daq dun num sha a
myil ha, shan dinghku gaw ray hten na lam hpa n
Nga sal, ngang grin oj dinghku raj
ai kungzet (sawm
sal ngu myit la aj
< 14 .
 
grau hkrak dum ai langai mi hpe lata la sai. Nhty |
sumrawn jumhpac ni hpe mung shangang la nga ai,
shi a nhtu hpe mung, hkrut tsai bang hkra di np,
gral ninglsam hkra garang shadai la wu ai.
Dai hia kaga kanu a nhtu hpe mung garang y,
nu ai. Lamu Shen Gam Gumhkawng hte kanu kaq |
baw kyin nga ai raitim, ma kaji Ja Tawng Naw |
Saglawng gaw hpa n chye garum shi nga ai. Rai
timung shi hpe e shani lam kaw hpang garaq yang lu
na matu hka hkintau langai mi jumhpaq shagun da
Nga mu ai, shi a labu hpe shi nan sun la ai shaloi,
jahkring hkring sha rawq hkrat wa nga luq ai majaw,
kanu e ngang hkra galaw sun ya nna jitbaw sumri hte
gyil shangang da ya nu ai. Shannu ni gun ai lam ja-
rik gaw shariq shadung hte hkainu npaw, hkainu s-
hing — run, hkainu nmyl ni rai nga malu ai. Dai
hkainu ni gaw ga-ngau jahkut kau sai rai nna, wan
wut la hkra shadu sha n ra nga malu ai.
Latup maya sha nna hka lu bang dat ai shaloi
ting nga nna hkru kat wa lu nga ai. Shariq shadung
hpe gaw hka hte naw gayau dumpa nhtawm lahpaw
hte ka-i, gakang sha yang grai n—gun lu, hkru kat
wa lu nga ai. Ma shannu ni gaw lahta e tsun lai wa
sai lu sha ni hpe baw jahkum gun nhtawm, majoi s-
hing—ra bum hpe shingtawt let, nam dawk maling |
dan yu wa masai rai. Shannu ni yu wa ai lam hpe
shan nu ni hku nna chye da chyalu lam n rai nga ai.
 
i
«16 -
Cd
 
Shinggyim masha ni kalang numrang sha lai ai ma-
jaw, lam ngu masat da ai hpa n nga ai, shara nkau
mi hta hkyen e lam kapat kau nna Jam shamat, lam
dam kayin hkawm nga ai.
Shanaq ningsin kaba wa tim hkringsa yup na
sawn re ai hpun pawt, lungpu ni hpe n mu hkrup ai
aten ni law law rai nga malu ai. Dai aten ni hta hky-
en bum hkan nga chye ai tsap ni hpe mung hkrit ra
nga ai, la kaja waqngan ni pyi sadi maja ra ai shara
hkan ma kaji hte num shannu ni a matu gaw myit n—
gun arang a majaw, hkawm sa lu ai sha rai nga lu
ai. Lam ngu ai n nga ai rai nna hkashi hka wam ni
 hpe hkan ra nga ai. Dai shaloi nlung shakum, hka-
rum ni din kapat mat nna hka kau bum de bai lung
nhtawm, koi mat wa ra ai rai nna hka kau manu ai
shara du jang, hka bai matut hkan nga ma al.
Rai timung shannu ni hkan hkrat wa ai hka shi
gaw lani hte lani kaba dam wa ai rai nna hka hkan
hkrun lam gaw, grau grau loi wa nga malu ai. Gun
hkrat wa ai lu sha ni ma mat wa ai majaw, jam jau ai
manghkang hte bai hkrum katut nga masai. Dai sha-
loi e shingbwi matsun, ri matsun, laisi matsun ni
shaw sha nga ma ai. Ning—un nai ni hpe mung htu
sha ma ai. Gam kaja yang ning—un nai pawl langai
mi kaw na sha joi masum mali lu htu shaw la ma ai.
Kalang lang gaw oi, woi la gang mi e jahkrit shama ai
mung katut nga ma ai.
 
| majaw, munghpyi la wa hpe singkaw dunihkrak bai
shaw ya wu ai. Munghpyi la wa gaw singkaw lu la ai
hte rau, madu jan daq dun shayi sha hpe numhtet ga
tsun da ai gaw, nan nu ni ndai shara kaw nna htawt
nhtawm, Mali hku ga de sa htawt nga mu, ma yan
nau galu kaba kunghpan wa ai shaloi, gingdan
htaphtuk ai kanam tam ya u.
Mali hku ga a hkanam sinpraw maga de Htung-
nem du ni nga ma ai, dai Htungnem du ni hte mayu
daw nna sa nga mu, mayat maya law htam wa ai sha-
loi, Ja Tawhg mungdan hpe gaw de la mu nga nna
tsun da nhtawm, munghpyi masha gaw munghpyi
masha sha rai nga al majaw, singkaw shakap la ngut
‘Jang, munghpyi ga de wa mat wa sai. Ma yan nu ni
gaw n si gaida tal mat masai, rai timung kawa mung-
hpyi la wa matsun da ai hte maren, kalang mi mung
n sa du yu ai ga Mali hku ga de, lamu ga tam bram
na matu rawt mat wa masai.
Daq dun jan kanu gaw, shingnoi kaw shan nu ni
lam kaw sha na matu lam jarik n—gu, jum majap, di
sumla, hpun nba ni hpe hkum hkra baw bang da nu
ai. Lamu Shen Gam Gumhkawng mung shi hte shi a
kanau a hpun palawng galai ni hpe, kaqji kaw al-
sawm sha hkumbaq bang da nu ai, dai hta kaga shin-
geyin nhpye kaw tai yu shinggyin nhpye ka—ang hkup
du hkra mung baw bang da nga sai. Shing-rai kawa
lahpawq lahkawng masum shi lu nga ai, dai ni hta na
SE
 
 
 
 
 
langai ngai hpe ginshang kaw numru hte gyit
nhtawm, kaga manang ni e jawm dun chyai ai lam
galaw chye nga ma ai. Ja Tawng yan nau hpe gyit
nna kaga ma manang marai shi daram e jawm dun
yang, yawng hpe garawt ayai kau da nga ai. Dai ma-
jaw shani shagu Ja Tawng yan nau gaw nga tai na sha
ang nga ma ai. Kawa tawng langai mi kaw maga mi
marai lahkawng, shing nrai marai langai hpra shada
kanawng dumnawng hkat ai lam ni galaw nna kadai n
—gun grau jaq jaq kadai dang ai nga nna shingjawng
ginsup chye ma ai.
Dai shaloi Ja Tawng Naw maga mi, kaga maga
mi de marai manga hte n dang na zawn rai yang mat-
sat jahku hte ganawng yang mung Ja Tawng Naw sha
dang ai rai nga ai. Shada kamuq hkat ai lam mung
ginsup chyai chye ma ai. Ja Tawng hpe kaga manang
marai shi hte kamuq yang, Ja Tawng wa galoi male
pru mat wa ai n chye ai sha shanhte shada kamuq
gumchyak mat mat rai nga ma ai. Grai tsaw ai hpun
langai myi hpe, hpun pawt kaw lagaw maga mi
kabyeq da nna lungbau hte hpun ndung de kabai
shalun dat yang, hpun ndung htawng mat wa nga ai.
Ja Tawng yan nau naw kaji ai ten hta gaw, shan
nu ni a yi kaw hpun kaba lang na rai jang mung, yi
wa gap na rai yang mung, mare de na la salang ni
hpe ga saw la nna Ja Tawng kanu gaw tsa dun da, n
—gu htu da, shan jahkraw da rai nna bungli sag ar-
. 19 -
 
 
um ai ni hpe ga daw nga ai. Ja Tawng yap na
mare na salang ni shan nu ni a yi kaw bung]
law ai hpe linang nang dang lu ai maga hky
chye nga ma ai. Dai majaw la ni galaw aj ba
kahtam, pali shit, y1 wa gap re ai bungl; hp
“sha chye la ma ai. Nita gap na rai yang my
nu ni gaw lu sha lajang da nna mare de ga say
nhtawm shangu htat, ngau la, shadaw hprang | dow
shagaq, chyinghkyen mup, share gaq ai bung i
hpe jawm galaw ya ma ai.
Dai hpang lani jan e shawa yawng sa nna ng,
unan gap ya ma ai, dai shalol ma yan nau mung nia
nnan lu nna grai kabu chye ma ai. Dai rai nna shay
nau kaba wa ai shaloi mung, manang ni a bungli hta
atsam dat garum chye wa ma ai. Ja Tawng yan nau
gaw kanu a kasi hte maren manang a bungli, linang
a bungle nga nna ginhka galaw ai myit kachyi mi pyi
n rawng chye ma ai, kadai, kade a bungli raitim
tinang a bungli hku sha htep lahti galaw ma ai. Ja
Tawng yan nau kaba wa ai shaloi gaw, Mali Sawn E
hku mare masha ni a matu grai kam hpa ging ai yan
lai wa sai. Hpa majaw nga yang shan nau gaw mung-
hpyi hte mungkan masha re ai majaw, n—gun atsam
kaga yu maya ni hla jan nga ma ai majaw, shan kah-
tam lang na nhtu hte dingwa ni gaw mung sa ni kaw
dagsang dup la nna she lang ma ai.
Yi hkyen ga saw yang shan nau hpe gaw kab
Ct
U my,
1 8g
hs
a-
karyp,
Wy nhy,
€, alo}
ng shay
.20
 
grau ai hpun, waghpang ni hpe gru shangun ma ai,
chan nau a myit hta mung kaga ni n dang ai bungli
nau galaw ra sai hku hkam la ma ai. Rai-
gaw shan
g ma al,
fim gumrawng, gumtawng myil hpa n rawn
arawn alai hte mung myit hte mung ndai mare an nau
n lawm yang hpa n byin ai nga n myit la ma ai. Yi
hkyen gasa yang jahpawt yi kaw du ai hte rau, kaga
masha ni a nhtu ni yawng hpe grai dai hkra shan nau
garang ya ma ai, mare masha ni mung shan nau ga-
rang yang she gahtam dai pyaw ai hpe chye ma ai,
shan nau garang jang gaw ningkup ai nhtu, ningwa
hpe ningtsam hkra garang ma al.
Nhtu garang ngut jang ninghkri krum na matu
hpun langai mi hta lung mat wa ai gaw, shani ka—
ang shat sha ten du jang she, hpun ndung kaw nna
bai yu wa chye ma ai, hpa majaw nga yang hpun
langai hpang langai krum ginlen mat wa chye ma ai,
mare masha ni mung, ga hkyen ngut jang waq hpang
kaji hpun kaji ni hpe kran kau nna hpun kaba waqgh-
pang kaba ni hpe Ja Tawng yan nau hpe kam nna
madat ngam da chye ma ai rai. Ja Tawng yan nau
kaba wa ai aten hta gaw Mali Sawn E hku mare hla
kaba htum yi gaw shan nu ni a yi rai sai, dai majaw
shaning shagu nai mam dumhprut ai lam n nga
ma ai.
Lanam ta du jang hku hku ai kaga mare hkan na
ni du hkra Ja Tawng yan nu ni kaw hku hpyi sa ai
«21 -
m Gumhkawng a kawa
. _ matu laknak kaba nan tai
Hka hpe hkan hkrat wa ai majaw, shan
hi hpe ]lani mi manga shi, kru shi
a ai. Dai shaloi shan
lahpawq gaw
nga malu al.
nu ni hkan ai hka s .
. ing I
lang rap ra al ghara ni nga
nu i ob anghkang Kaba gaw, hka angwi sha kaba ai
de du sai rai nna Ju raq ai lam ni byin wa masai ,
hpa nga nga Mali hku ga de Ja Tawng ni kabyeq
shang sai lam gaw rai nga sal. Mali hbeu ga du hkrat
wa ai shaloi dai galaw lu galaw sha ai lam ni hpe daq
sang bai sharin la ra mat masai.
Shan nu ni nga kau da ai buga hte du hkra lada-
i. Mali hku ga
wq, katsi kahtet mung shai mat wa sal.
na shaga ai ga mung shan nu ni n chye na nga ma
ai, rai timung Mali hku masha ni gaw shannu ni hpe
Hpa majaw nga yang alsam
gral yu tsawra nga ma ai.
myit su myit
rawng ai, hpraw tsawm ai, zet let ai,
gawp nga ma al, gumrawng gumtawng myit n rawng
mma ai. Mare ling na ma ni mung jahpawt myi mu nh-
loi htoi wa ai hte rau Ja Tawng yan nau a hpang kaw
yawng yawng ni yan hkawm nang nga ma ai. Shan
nau kaba wa ai hte rau gaw, la sha manang ni sha n
rai, hkawnji shayi sha ni mung kasu nang mayu wa
nga masal.
Mali a E hku na ma ni gaw kaga buga mare
na ma ni hte maren, ¢ i al 1: i
i o shan hkan rai Jang nga tal
, shanhte ma ni kaw na
«18 -
 
 
J
kahtet hpe palawng kala de sharun bang ya hkat nna
rawt kadap wa ai hpe jawm mani ah rai, shala hkal
chye ma ai, dai shaloi labu kata de mung shang wa
ai aten ni nga nna labu du hkra rawq ahpu rai mani
ah chye ma ai. Hkainu ni ju sha pyaw chyai ngut
jang madum sumpyi amyu myu dum shapraw chye ma
ai, Ja Tawng yan nau mung, pyi rawng, pyli man,
pyi htawt, pyi run, pau larung, sum hkran, pyi lang
ni hpe atsawm shadum chye ma ai.
Ndai sumpyi ni yawng hpe shan nau nan chye
lat lajang la ai majaw, grai madat pyaw hkra chye
dum ma ai, kalang lang nhtoi htoi mat ai pyi n dum
hkra pyaw chyai ma ai, hkawnji mahkawn sha ni
mung shan nau a sumpyi nsen na yang nsaq sag na
pyi malap kau nna n rut nra ni du hkra byawng mat
na daram hkam sha chye ma ai. Hpang jahpawt mah-
kawn kasha nkau mi Ja Tawng yan nau a sumpyi ns-
en chyu shing-ran nna hpun hta sa ai ni htingga Ka-
man bai gun nhtang wa nna nta bai du wa yang she,
hpun hta sa ai hpe bai dum wa ai mahkawn ni nga ai
zawn, hka jaq sa ai ni hka nhtung Kaman nta de gun
nhtang wa ai pyi lawm ma ai.
Dai mare na mahkawn hkawnji sha ni dai daram
jawm myit lawm bu tim kawa munghpyi masha ¢ hau-
am shatai na matu matsun da ai hta langat mi mung n
lawm ai hpe, mahkawn hkawnji dai ni kadai mung
chye da ma ai n rai nga ai. Lanaq naq gaw hkainu ju
So
.
poi n re ai sha, kumgyin ru pol nga kumgyin si gyin
hpaw , gyin ka, gyin shau ni hpe linang nang a yi na
jawm kahkyin nhtawm sep sha chyai ma al, Maren
mara kaba ai kumgyin si ni hpe hpyi sep shingjawng
ai lam mung galaw chye ma ai. Dai shaloi mung J,
Tawng yan nau hpe kadai n dep lu ma ai, sep ngut
jang shari nna langai hpang langai makret sha, n-
gup kaw hawt jaw hkat rai ma ai.
Dai shaloi kumgyin chyen kaw na n-gup wa
hkang kaji kaba n bung hkal ai hpe jawm mani kre
chye nga ma ai, hpa majaw nga yang shanhte langai
he langai a wa pa npa n bung ai majaw rai nga ai.’
Kalang lang mare de na asak naw ram ai dinghku
um ni pyi nta kaw mangai hpe chyu jaw shayup kau
da nna nla dap de Ja Tawng yan nau a sumpyi amyu
myu dum shapyaw ai hpe sa madat na matu, madu
wa n mu ai shaloi nga nna mayun sa madat yang,
madu wa shawng nla dap kaw du taw nga re ai lam ni
byin chye ma ai. Ja Tawng yan nau gaw madum
sumpyi sha chye ai hku n rai nga al, ningchyun ma-
jan ni mung grai kung ai hte nsen mung grai pyaw
nga ma ai, shan nau a nchyin ga madat a; hkawnji
sha ni shat di langai hkut na daram naq hkra nsaq n
sa malap mat ai nga pyi tsun ma ai.
Ndai zawn rai kabu gara ngwi PYaw ai Mal
Sawn KE hku kaw lamu shagrim htim aj
pa byin pru
wa sai, dai lam gaw hpa baw ta nga yan
g, Ja Tawng
- 24 -
Nn A
 
manam gaw lakang she dawq na daram law nga pn.
ai, hku hpyi manam daw ai lahpawt mj p lay he
marai shi daram hpe, shat shadu jaw ra nga mg oy
dai hta kaga dai manam ni hpe mam shingnoj hp,
hang shagun ai bungli mung shan nu nj 4 bung}; .
aten pyi n lu ai daram rai nga ma ai. Daj raitim aput
angun n chye tsun ai hta n—ga, hku hpyi sa mag, ni
hpe grai kabu let, manam hkungga tsa chyary gq,
hkra naw malum jaw nga ma ai.
Mangai ta du wa nna hkainu kung wa jang Mal;
Sawn E hku shabrang mahkawn ni gaw tinang nang a
vi kaw na kung wa sai hkainu ni hpe dawq la nna
kaq ji shingnoi ni hte san da ai nla dap de gun kah-
kyin nhtawm hkainu ju pyaw poi galaw chye ma ai,
nla dap kaw wan mang kaba wut na matu hpun ni
mung nla shagu na ni hpai sa kahkyin chye ma ai. S-
hing rai nla dap kaw pyaw chyai ai aten ni hta kaga
shabrang ni hta laklak lailai rai mani hpa ga ni hpe,
Ja Tawng yan nau tsun shaga chye ma ai, dai hta ka-
ga hipaji jal ai baw ga ni mung naw sun nga ma ai,
rama manang  kaji kaba hpe maren mara sha
lsawra, kanawn mazum chye ma ai majaw, mare na
hkawnji sha ni mung, tinang a hkum hpe tinang, Ja
Tawng yan nau gaw ngai hpe mahtang grau tsawra ai
nga, myil la kabu nga ma ai.
Hkainu hpe ju nna shada n-gup kaw latup bang
yit hkat rai chyai chye ma ai, kalang lang hkamu st
23.
. , + .
mu nga mat i na, lik mu sam sj
nga nga al gaw, shaning lad
Mung myit Nang Raw mung,
os saw lusu nga . :
sal majaw 8 aw ni na mat wa sai.
Ja Tawng Zau Mazut a
sumrai n-— gyiq ma lu wu ai rai nna, Dai ma hpe
Alawng Ma Gye Su ngu shamying da mu al. Ma dai
Ju kaba wa ai hie hka hpyi ntsa hku
gaw, kung zet ga
mung hkawm lu ai. Lamu ganghkau hku mung sa lu
K ha rai nga ai.
ai. Kade kung ai rai timung n-gyl mas |
Dai lam hpe hpyl hpai du ni grai pawl bu nga ma al.
Lani mi na nhtol hta Ma-un tu htingra na Ja Tawng
htingnu a n’ ta shinggan, Ja Tawng jan da dun dung
nga yang, shi a makau kaw masha langai m1 wa dung
ai. Shachyen shaga yu yang &2 mung nhtan at, myl
mung n grip al, dai shaloi Ja Tawng jan gaw Ja
Tawng htingnu de gat shang wa nna madu wa ni hpe
wa hpu dan ai. Shaloi Ja Tawng yan nau ni mung,
dai manam nga ai de pru sa wa ma ai. Ja Tawng Zau
Mazut shi hpe mu ai shaloi grai hkau chyap ai hte
hkau Dai Hpoi wa dai yin she rai nga ai nga nna nh-
ku de akaw alaw di nna wol mat wa ai. Nhku kaw du
ai shaloi, kaning ngu du ai lam, hpa sha mi nga pru
ai lam, san ai shaloi Dai Hpoi wa dai yin mung Ja
Tawng Zau Mazut hte Mung myit Nang Raw wa la ga
di da ai, ta chyawp hpe shaw ya let, Mung myit
Nang Raw mung hpyi hpai shayi sha re lam, tsun
dan nna, Ja Tawng Zau Mazut a sumrai ma langai lu
ai lam dai ma gaw grai kung zet galu kaba nga sal
- 136
 
  
  
  
  
 
 
 
  
  
 
  
 
 
 
  
 
  
  
  
  
  
 
 
 
 
  
shayi sha ni hte hku mayu ai myit rawng wa sal. La-
na mi na aten hta Ja Tawng Zau Mazut mung, Mung
myit shayi nga ai de sa chyai ma ai. Shanhte nga ai
shara kaw mahkawn, shabrang law law ni pyaw chyai
shara rai nga ai hte maren, tsawm hpa pyaw hpe, lu
hpa, sha hpa hkum zin num hte rai nga ai. Ja Tawng
7au Mazut hte hpyi hpai Nang Raw mung, sumisaw
sumra byin, malut sha chyi galai sha, wa la gadi da
kumhpa lik lai galai hkat masai. Ja Tawng Zau Ma-
zut mung shi a hkungran ta chyawp hpe lik lai hku
nna, Mung myit Nang Raw hpe jaw kau da nu ai.
Mung myit Nang Rawt mung shi lang ai pasi hpe Ja
Tawng Zau Mazut hpe jaw nna, lani mi hta la hkat
na matu ga sadi tawn da hkat masai. Ja Tawng yan
nau ni mung hpaga awng jang sha tung hka hku ga
de nja nja sha nga wa mat masai. Mung myit Nang
Raw mung, marit maroi sha nga let Shaban zup ga e
nga nat ta sai. Ma-un tu htingra de bai du wa ai
shaloi madu jan gaw hkungran ta chyawp hpe hkap
san nga ai. Zau Mazut mung lam kaw lu sha jarik
dum hprut mat ai majaw dut sha kau sai lam tsun ai.
Hpaga mung awng sai rai nna, ta chyawp a lam ka-
dai mung n tsun mat masai.
V. Hpyi hpai ni kaw na Sumrai hka shi du ai
lam
Ja Tawng la ni mung Shaban Zup hpaga awng
+135.
 
yan nau shaban zup hpaga sa na matu myit dawqdan
ai lam rai nga ai. Shan nau hka yawng hpaga rawt na
matu myit dawqdan sai hte maren, mare na shabrang
waqgngan marai kru shi tup hpe saw la nna kawa waq
rayan latsa tup hte wawn kaba htu nna dai wawn ka-
ba kaw shangu galup hkra di nhtawm, marai kru shi
a lam jarik, di sumla, laknak sanat, ndan, ori, nh-
lu, n-gu, jum majap, nai shaman jinghkum bang
ngut jang, shan nu ni a gumgun nat ja ni hpe jawq
jau la nna mare masha ni hte shakram poi galaw ngul
jang, Mali hka danam kaw nna hkanam maga de hka
yawng hpaga rawt mat wa masai.
Ja Tawng hte manang ni hpaga rawt ai jahpawt
mali danam daru kaw sa sa bang dat ai mare masha
hkrai chyat rai nga sai, mare ting na mahkawn
hkawnji sha ni shut she nga hkrap ai gaw hkrap, ma-
rawn nna hkrap ai gaw hkrap, myi prwi si sha kahte
al gaw kahle rai nga ma ai, raitim dai lam gaw byin
ang ai lam nan rai sai, mau shara hpa n nga ai, rai-
tim asak masum ning re ai ma, nep hte
hte marawn hkrap ai sha n-ga sumdoi dawghkrawng
hte tuk re ai baw hpraw mashi htingkut mat sai
gumgai dingla ni hkan hkrap ai gaw lakl
ral ni?
myi prwi sj
al nga ai n
Ja Tawng ni mung shangwi shapraw ai ni gaw
shangwi shapyaw, madum sumpyi dum ai gaw dum,
hka shap ai ni gaw shap, tsa malum ai ni gaw
malum, shat shadu ai ni shadu rai nna wawn ntsa
kaw kyin bu nga ma ai. Wawn wuhpung a shawng
numshawn na wawn hte hpang hpungdim na wawn
kaw Lamu Shen Gam Gumhkawng hte Ja Tawng Naw
shan nau gaw shawng numshawn na wawn kaw lan-
gai, hpang hpungdim wawn kaw langai hpraq hkan
nang nga ma ai. Hka rum, hka hpunla, hka n manu
ai shara du jang, shan hpu shadaq daq lapran na
wawn langai hte langai hku ga htinglet hkat nna shiga
shana hkat nga ma ai.
Wawn hpung a hpang hpungdim kaw gaw kahpu
kaba wa lawm nga ai rai nna kanau wa e shawng lam
hka byinda shi ga jaw jang, kahpu kaba wa kaw nna
wawn hpung ni hpe jahkring na matu ga htinglet
jang, wawn hpung ni yawng, kanau wa a wawn
hkring ai kaw hka kau de shakap nna hkring ma ai.
Dai hpang shan nau shadaq daq bawngban ngut jang,
hpaji jaw salang hpung ni hte bai jahkum ma ai. S-
hing rai hka lam, hka lasa dang ai ni hpe san
nhtawm tsang ra na zawn re ai hka rum ni kaw gaw
(commando) shawng si gwi ran wawn kaw si gwi ai
masha lata la nna dai hka rum hta shawng lai chyam
yu na hku galaw ma ai, dai hpung hta lawm na matu
lata la hkrum sai ni gaw, arawng grai la chye nga ma
S270
. j lai na wawn ga-
i si hka rum shawng
Dai si hkam al ang. Ja Tawng yan nonishawng
kau htep htep hkan yu nna wawn
Jam matsun, n-gun
wawn hta Ja Tawng
rai n yawng mat wa
Lia rum ni hpe hka Kat Co
yawng Wa ud ni hpe hpaj! 5 ?
jaw ga 4 lsun nga ma al. Dal rai shar
yan nau nan mung hkan nang na ma N gr i ayn
nga ma ai raitim, hpaji jaw salang ni hte 2 ! ama mn
hkraw ma ai majaw, b lu hkan nang ma at. Dai zawn
atsawm sha rum kaw lu lai jang she, dal shawnge lai
ai wawn gara maga bku lai ai hka sai yu nna kaga
wawn kaba ni yawng lai nga ma al.
Hka kau mare hkan du jang, wawn ni hpe jah-
kring nhtawm mare masha, ma salang mahkawn
shabrang ni sa jawm yu shachyen shaga rai nna malut
shaji ni galai sha hkat, si mai si maw ni dumhprut
wa yang mari jal la rai nga ma al. Dai zawn rai
hkring sa ai aten gaw, hkying hkum hku sha na ai
raitim, sa hkrum shaga dat ai mahkawn ni gaw Ja
Tawng ni hka yawng matul mat wa ai shalol, masum
ning sumtsawq hkaq al zawn hkam sha nga ma al.
Lani myi na nhtoi hta Ja Tawng hka yawng hpung ni
gaw , ya Nsawp hte Njip lapran yang kaw yawng du
hkra wa ai shaloi, mali hka a sinpraw hkran maga
J i a baw do 1 pn
ga law sai. Dai rum gaw grai (sang rd
al rum rai nga al.
«28
Daw II.
HKA YAWNG HPAGA RAWT AI LAM
Ja Tawng yan nau a wawn kaba ni Mali Sawn E
Lku kaw nna jahpawt chyinglaw tsan aten hta rawt
mat wa masai. Hka yawng shabrang ni yawng ngu na
Jaram sumtsawq jan lu ai hkrai rai nga ma ai rai
ana, njaq njaq, marit maril nga let raitim, mali hka
nu mahtang gaw dai mare kaw shi a sumtsawq n nga
ai majaw, hka nam de sha shanang lwi mat wa
nga ai.
Aten langai hte langai hka da—nam makau hkan
na lamu ga mare ni gaw, Mali hku ga hte shai ai hta
grau grau shai mat wa nga ai. Mali hka kau hkan na
da=nam nkau mi gaw Ja Tawng ni a wawn kaba ai
hic shawoi na wawn ni hta laklai shai law nga ai ma-
re a 5 shad he hpyen laknak laisi myawk ni
he a oo ! yen ai hpe mu jang, Ja Tawng
kumla madun shia ni hte wak nna hpyen » re &
n
Bt da nam hkan na
Fawng ni a wawn wu-—
mau let sa j
yawng lai mat wa nga ma al.
nare nkau mi a matu mung, Ja
va nawng wuwa hpe mu jang, gral
awm hpu sap ding-ren mau nga ma al.
+ 26
Wawn ni dagup mat na daram gumhtawn, gum-
Jawt nna hpunla masha tup daram du hkra katsuq
lung wa ai shara rai nga ai. Kaga rum ni kaw lu lai
sai raitim, ndai rum hta gaw lu lai na masa n pru ai.
Rai timung shawoi na the maren, lata la ai hka
hpung yawt kung ai masha nkau mi hpe, wawn lan-
gai mi hta shawng shayawng dat yu na hku dawq dan
masai. Dai shara gaw hpunla mung grai ja ai rai
nna, sinpraw hkran maq ja adawt ai shara rai nga ai.
Wawn ni pyi adaw achyen byin mat lu ai. Shawng na
wawn lag ma wa n lu lai jang gaw, masha asak mung
sum lu ai.
Wawn mung sum mat na, hpang na wawn ni
hpe mung, run hpai nna hka manu ai shara kaw bai
galaw htu la ra na rai nga ai. Rai timung, shawng na
wawn hpe shayawng dat yu yang, hpa n byin ai,
apyaw sha yawng lai mat wa sai, dai rai nna dai rum
hpe dai ni du hkra “myit mai rum” ngu shamying da
nga ma ai. Dai hpang Ja Tawng ni a wawn hpung ni
gaw ya Myitkyina lahta deng shi kru daram kaw du
hkrat wa ma ai, dai shaloi mansai rum hpe mu mada
nga ma ai. Dai kaw mung shawoi na hte maren,
wawn ni hpe jahkring nna mansai rum hpe hka kau
htep htep naw sa maram yu ma ai, maram yu ai sha-
loi gaw dai rum kaw na nlung shakum hta Ja Tawng
ni a wawn lai lu na n tai ai hpe chye lu masai.
Dai hpang hpaji jaw sara ni hte jahkrum maram
. 29 .
 
 
manam jarawp ni mung grau Jaw ai hpe mu lu nga
ai. Rai timung, dai Pin-yawn da—nam jarawp hpe
maram yu ai shaloi, jarawp a ka—ang hkup pyi man-
am n hpring nga ai hpe mu lu nga ai, dai majaw Pin
—yawn da nam gaw hpaga manam shawoi na shadang
n tup ai ngu tsun mal nga ai. Dai kaw mung tsa
chyaru sa dut jaw ai, si maw si mai ni sa dut jaw ai,
shan nga ni sa dut jaw nga ma ai, raitim, law mal-
awng dut n—gyawm nna bai gun nhtang wa nga ai hpe
mu lu nga ai.
Pin-yawn mare kaw nna da-nam daru de sa
chyai ai mahkawn shabrang ni mung, shawoi na zawn
wu wu di di nau n rai nga ai hpe chye lu ai, dai lam
gaw hpa majaw nga yang Pin—yawn hte Shingleng ni
majan byin ai rai nna Shingleng ni majan n—gun ja
wa ai hte Pin—yawn ni majan sum wa al aten ral nga
ai. Dai lam a majaw Pin-yawn da—nam jarawp kaw
hpaga la ni shanhte a hpaga lam jahta chyai ai ni gaw
jahta, hpaida da gasup ai ni gaw gasup, shat shadu
ai ni gaw shadu, shat sha ai ni gaw sha rai nga
ma ai.
Dai aten gaw jan shang mat wa sai hte jan mung
nip wa ai aten rai sai. Dai aten hta nan Pin-yawn
mare kaba de nna hka da—nam jarawp maga de hkik
hkik hkam hkam re ai masha hpung mi sa wa nga ma
ai, dai ni a ashawng ahpang kaw laknak lang ai, zel
tsang nna sel lasau re ai shabrang ni mung lawm nga
231
 
ma ai, dai salang hpung kaw hpun palawng hij
hkam ai hku hpun tawn da nna salang hpung hpe hk,
kau jarawp de woi sa wa nga ai hpe mu lu ai. Da;
myil su wa a myi man hpe yu ai shaloi, myit ru myj
tsang lam lama ma nga ai zawn rai nga ai, shanhte
vawng, ga law law n shaga ma ai, dai salang wa gaw
dai buga na duwa manoi pyaw Sinwa ngu ai wa rai
nga ai. Teng ai shi hta myit ru hpa nga nga luq ai,
tsun lai wa sai hte maren Shingleng hte byin ai majan
man de shi a hpyen hpung ni majan sum nga ai ma-
Jaw ral nga ai. Ya shi ndai hka kau da—nam jarawp
de sa wa ai gaw, dai majan hte lama mi hku n rai
yang lama mi hku seng hkat nga na nhten!
Hpa majaw nga yang ndai manoi pyaw duwa
Sinwa gaw shi a Pin -yawn htingnu kaw nna pru
hkawm ai lam shawoi nau n nga yu ai, grau nna hka
kau jarawp de sa du yu ai lam n nga ga ai. Shi hka
kau jarawp du ai hte rau, jarawp kaw de jawng taw
nga ai hpaga manam ni gaw, shi hpe hkungga ai hku
nna rawl tsap al ni gaw rawt, shat sha nga ai ni mung
naw jahkring, mung jahta garu nga ai ni mung jah-
kring mi zim law nga ai hpe mu lu ai. Yawng ni hpe
kadai gaw gara bu ni re ai lam, wa wa ai manam
kun, sa wa ai manam kun, san let shachyen sha ga-
lai wa nga ai.
Dai shalot shi grau nna mada azi ai gaw, ramma
shabrang ni hpe mada azi nga ai, mada azi ai hta n=
30%
 
 
ga, ga san san mayu ai zawn zawn, garum hpyi mayu
ai lailen ni adan aleng sha mu lu nga ai. Gara hku
mi rai timung, Pin-yawn duwa manoi pyaw Sinwa
shi nan hka kau da nam jarawp de sa du ai nan laklai
taw nga sai. Yawng ni hpe shachyen sha galai mat
wa yang Ja Tawng yan nau ni nga ai jarawp de du
mat wa nu ai. Ja Tawng yan nau hpe mu ai hte rau
ga tsun shaga ai nsen, hkumhkrang n—gun atsam ni
hpe shi mu ai shaloi, ram ram yu mangoi ai kumla
pru taw nga ai.
Dai hta kaga Ja Tawng yan nau a ali ama
shabrang latsa hkawt mung, lata san da ai zawn rai
taw nga ai. Shaloi e manoi pyaw Sinwa gaw Ja Tawng
yan nau manam ai manam jarawp kaw shara la galaw
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
 
 
   
  
dung bang wa nu ai. Ja Tawng la ni mung dai buga a
duwa hpe shanhte gun ai tsa chyaru, shan htu, shan
mun ni hte hkungga da mu ai, ya tsa chyaru ni jawm
lu let, shadaq shachyen shaga hkat ai lam galaw ngut
ai hte rau manoi pyaw Sinwa hku nna shi tsun mayu
ai lam hpe hpawq tsun bang wa nu ai. Dai lam gaw
hpa wa rai ta nga yang Ja Tawng yan nau hpe hkau
yan e, nan ja gumhpraw tam hpaga ga ai rai na myit
dai, rai timung naw hkring nna ngai hpe Shingleng
majan naw garum la marit.
Shingleng majan dang jang, nye a kasha Pin-
yawn Nang Pan, ya asak naw kaji ai, asak aprat ram
wa ai shaloi, hpu n bang ai sha regau num ngu
«33.
yu yang, mansai rum na nlung shadaw oy he \
laisi myawk hte gap daw ayal kau na hku dawqdan
masai. Dawqdan sai hte maren, wawn shagu kaw na
laisi myawk ni hte jawm gap dat ai shaloi gav, man-
sai rum na nlung shadaw dawq ayai mat sal. Laisi
myawk e hpang de shingdit ai a majaw wawn ni
yawng gaw Tayang zup du hkra bai htingnut mat wa
ai nga, ningchyin sara ni tsun ma ai. Dai shani kaw
ana mansai rum kaw wawn kaba ni yawng lai lu mat
sai da. Shana aten hkan du jang, da nam mare hkan
hkring nna manam yup ma ai. Hka kau hkan na
mare ni mung da nam kaw manam jarawp ni hpe gap
da nhtawm, jarawp ahkawn hta sha nga ma ai.
Dai jarawp kaw hka yawng manam ni du jang,
mare kaw na mahkawn ni mung, tsa chyaru sa dul
jaw ai, si maw si mai dut jaw ai, sa shachyen shaga
pyaw chyai rai nga ma ai. Ja Tawng ni mung madum
sumpyi ni dum shapyaw dan, mani hpa jawm tsun
chyai, malut shaji jawm galai sha hkat rai, da nam
shagu na jarawp hkan lanaq hte lanaq grau grau pyaw
dum nga ma ai. Kalang lang Mali hku ga na tinang a
sumisawq jan ni hpe pyi malap wa ai alen ni nga nga
ma ai. Dai hkring sa ai mare ni kaw na n-gu jarik ni
jat la, ndan pala ni mali jat rai ma ai.
Shata kade n naq yang Pin—yawn mung de du
shang wa masai. Pin—yawn da-nam kaw gaw hpaga
la ni gral zup ai shara rai nna kaga da nam ni hte
«30
 
 
kawng ai mung du ni rai nga ma ai majaw Ja Tawng
jahkrai ni a nga sat nga sa a madang mung, a
tsaw wa lu na re ngu, myit mahtai shaw la lu masal.
Dai rai nna hka yawng yawng, shaban zup hpaga ga
ai hpe jahkring nhtawm Pin-yawn du ni hpe mzjen
htang myit dawq dan masai.
Shing-rai hpang jahpawt shat sha ngut ai hte rau Pin
—yawn htingnu de salang marai lahkawng dat nna Ja
Tawng la ni Shingleng majan gasat garum na matu
myit hkrum sai lam sa shana ma al.
Dai shaloi Pin—yawn duwa manoi pyaw Sinwa
mung, grai na kabu sai hte Ja Tawng la ni hpe sa tau
pang la na matu, set lasau re ai mahkawn hkawnji ni
hpe malut shaji tsa chyaru lauhku lauhkang, nbaw
nneng, arung arai htaw na gumra, myit su salang ni
hpe san la nna mali da-nam jarawp de Ja Tawng ni
hpe tau la na matu dat sai. Pin-yawn htingnu a
htingnu bunghku ni, mare bunghku ni, nlung bungh-
ku ni, hpung pyen bunghku ni, kawa bunghku ni,
bunghku sin ai sin langaq ni yawng hpe mung Ja
Tawng ni shang wa na re ai majaw, bunghku chying-
hka hpaw malang da na matu mungga jahkrat da
manu ai. Bunghku lam hte lam a lapran kaw mung,
gasat garum na hku ma
tsawm htum shayi sha ni hpe nampan shanghkawng
ni hie Ja Tawng tau na matu mungga juhkrat da nu
ai. Ja Tawng ni rawng na matu dap manga galu ai
nta langai mi hpe mung, dun-ye ye mawn shatsawm
«35.
ghangu? da "ang i hka * nod Pin - yawn
Kade ™ oe a Tawng ni hte Ja Tawng 1 hpe tay
htingn¥ mag i" nawng zaw( wa Yan wa ai hpe my
la ai mas wn htingnu 8 shawng nd bunghku kay
el p —yawn i" ’ anoi pyaw Sinwa Wol awn gj
Pin awl au .
Lan Pin png i hpe, tau pang la na ma-
m Ja ‘ .
calang hot Bu nghku Jangai hte langai a lapran
i a tsap ned ai asak sin hpung ni mung Ja
ding hkungga jaw shagrau nga ma al 9 mah-
ae 1 Cc
[awng Nt hp
kawn pkawnji sha ni-mung, tinang lang da ai nam-
pan shanghkawng ni hpe sak Jaw nga ma ai. Ja
Tawng yan nau gaw Juwa manol pyaw Sinwa hte rau
him ai shara de majan ladat shaw na matu shang
Ngam ai Ja Tawng ali ama hkring-
Ja Tawng htingnu kaw hkring
mat wa masal.
mang ni gaw san da a1
sa shanu nga ma al.
Hpang jahpawt kaw nna Ja Tawng yan nau gaw
Pin-yawn hpyen bu tai sai nna Pin—yawn mung ting
na hpyen la galaw ram ai shabrang ni hpe bai shaga
la nga ma ai. Rai limung Pin—yawn mung kaw atsam
marai rawng ai shabrang waq ngan n nga mat al
ditars rai sai. Lu shaga da ai shabrang ni hte Ja
Pawng ali ama ni pawng nna hpyen hpaji myu hte
a a hte pang sharin ya mat wa sai. Dai ni
en any ai hpaiji , nlung kabai ai hpaji, phiu
paji, nri dinghkyen ai hpaji, ndan gap
+ 36 -
 
hkung-ran la mu ngu dat nu ai. Shaloi Ja Tawng vin
nau mung, tsaba Pin-yawn duwa mano pyaw Sinwa
e. nang (sun al ga grai hkap la mai nga ai, py
ang mahtai n jaw lu ai, hpawt de nhtoj
hoi ai aten du hkra myit galu ai hte naw la ya rit.
Dai na mung bawng salang ni hte naw jabkrum na ga
ai ngu dat manu ai. Dai shaloi duwa manoi pyay
Sinwa mung, rai sa nan nau tsun ai ga ngai hkap la
se ai, dai majaw dai naq lanaq mi myit yu na aten
jawq na, hpawt de shi shana marit, dai shiga gaw
nye a matu kabu hpa shiga rai u ga, nga nna tsun
let, tinang lang da ai tsa gawm hpe ntsa de jawm
sharaw!t nna lu ngut jang Pin—yawn duwa mung shi a
htingnu de wa mat sal.
Dai aten gaw shanaq ning-rim kaba rai wa sai.
Ja Tawng yan nau mung shan nau a yup —ra kaw
kahtan e lata lahpum maraq da let, lagaw maga mi a
lahput kaw kaga maga mi a labawp maraq nna hkanai
kai kau rai, myit yu nga ma ai. Shan nau hkrai sung
sung myit yu ngut ai hpang, hpaji jaw hkringmang ni
hte bai bawng ban ma ai. Bawngban ai hte maren lu
la ai mahtai gaw, ndai mali hkanam maga de Pin-
yawn du ni hte jinghku hku, mayu daw da lu ai rai
yang, htawm hpang de rai limung, Ja Tawng la ni
timung, va J
hpaga sa, lung wa, yu wa hkrun lam a malu gral
manu na re ai.
Dai hta kaga Pin—yawn du ni gaw mying gumh-
+34).
Cd
 
 
hpaji, amyawk gap hpaji ni rai nga al. Ndai hpyen
hpung ni gaw shawng nnan e n kung n kang ai ni rai
nga ma ai, rai timung Ja Tawng la ni hte rau sha
hpyen hpaji hpe jawm shaman ai shaloi, ram ram
share shagan zet let kungkyang wa ai hpe Pin—yawn
duwa hte Pin—yawn mung masha ni mu yang, grai
bai n—gun lu la nga ma ai.
Shingleng hpyen hpung hte shadawn ga nga
yang, Pin—yawn hpyen hpung ni gaw grai ral yawm
mat sai rai nna Ja Tawng yan nau mung kalang lataq
htim gasat ai ladat hpe n lang ai sha Shingleng hpyen
hpung ni angwi ngwi n-gun yawm wa ai bawq hpyen
ladat shawq nga ma ai. Dai hku shalen majan ladat
gaw mali ning ting sharen tawn da nga ai, aten nau
naq wa jang Shingleng hpyen hpung ni gaw, majan
myit hkoi mat wa, hpyen tara ni hten mat, hpyen la
akyang ni hten mat magang mat wa sai. Dai hpe
chye ai Ja Tawng yan nau gaw mali ning tup nna
manga ning de shang ai shata hta, kalang ta rawt
htim gasat ai shaloi Shingleng mungdan hte Shing-
leng mung masha ni ayai aya hten run mat masai.
Majan ngut ai shanaq gaw padang poi kaba galaw ma
ai, dai poi kaba kaw Pin—yawn duwa manoi pyaw
Sinwa tsun ai gaw, “hkau Ja Tawng la ni e ngai sha
Pin-yawn Nang Pan asak apral ram jang sun da ai
ga sadi hte maren, majan regau ngu shayi hpu n dat
ai sha la mu, asak aprat ram jang, kumhpa shagun
37h
DAW III.
JA TAWNG NI MYING DAN HKUNG WA AI LAM.
Ja Tawng yan nau gaw shaban zup hpaga sa n
byin mat sai. Raitim myit mada lam kata ai hku gaw
n rai nga malu ai. Grau grau atsam dat na lam she
nga mat manu ai. Dai majai yi kaba hkyen, nta
htingnu kaba gap bang wa masai. Dai ja Tawng
htingnu gaw nta langai sha n rai nga ai, grai laklai ai
htingnu rai nga malu ai. Ja Tawng htingnu gaw
yawng nta jahku tup hpe nbang hkrum di nna ndaw
ningchyun kaga ga rai nga ai. Dai ndaw ningchyun
shagu kaw naura pa mung langai hpraq rai nga ai.
Manau shani gaw nau bawq gaw shara mi kaw na sha
bawq nna naura jahku hta nau nga ma ai.
Dai nta jahku ting a madai dap, dawq dap
mung langai sha rai nga ai. Dai nta a lu hka hpe gaw
ram ram tsan ai shara kaw nna kawa singgat hte len
la nga ma ai. Dai kawa singgat kaw na garan ai sing-
gat kaji ni gaw, ningchyun shagu kaw hka len jah-
krat da nga malu ai. Nia shagu gaw dap shi jahku
lawm shajang malu ai. Dai hing —ra gaw Nawng bE
bum kaw de da aj majaw, san shara shagu kaw nna
. 39 .
 
ih kumhpa lu la ai hte rau sa woi h
k
> ngu htet dat sai. ry
Hpang jahpawt gaw Ja Tawng la ni yay,
hkan nna hka = rang lam hku shanhie 2h mal;
* 8 Ma);
yn E hku ga de yan wa mat wa mal wa
~Tay
Masai py;
 
i
chara de n lu sa karum ai
k ni shagun jaw ma
yi bungli ni
jaw ai
Dai madim galaw ai
ni gaw, galaw ai ni hpe n—gu jari
ai, shing nrai dai madim galaw ai ni a
galaw ya ma ai, shaloi nga lu jang nga garan
hkam la ma ai, ginhtawng du jang gaw marangn htu
sai majaw, hka hkyet mat sai rai nna madim mung
nga n shang mat sai. Dai shaloi gaw hta—mawk bai
jung ma ai, hta—mawk kaw gaw nga manam, nga ka-
ba lu na matu n rai nga malu ai, dai hka kaw sha an-
ga nga ai nga ni hpe hkwi la ai Jam rai nga ai. Hia-
mawk galaw ai aten gaw hka grai kaji taw sai aten ral
nga ai.
Dai hka hpe hka kau shara manu ai maga de pat
shalen dat nga ma ai. Dai hka shalen dat ai shara
kaw mawk dawn lung jung nna dai mawk dawn lung
hte masum pren gang ai kaw mawk gu ngu ai laisi
dum lawng, shing nral wara kaba lalam jan galu ai
hpe walawng kau nna madi da nga ai. Dai mawkgu
gaw hka hpe pat da ai htamawk nhpan e shingkra da
nga ai, shing rai mawkgu a matu maga mi gaw nhpan
lawu kata maga de kra taw nga malu ai, dai matu
hku hka dumhpaw pru nga ai. Dai shara kaw mawk
sawn ngu ai ting-raw hpe ja da nga ai, dai mawk gu
gaw hka grai marawp ai rai nna mawkdawn lung hte
mawkgu mahka lapran hku lai ai nga ni gaw mawkgu
de marawp bang la nna maga mi de mawk sawn da-
graw da ai de pru mal wa nga ai. Dai mawk sawn
4]
 
ting—raw kaw ru da nga ma at.
Ginhtawng 12 © Tawng masha ni yl langai
mi nna hpang shaning Da matu yi nnan hpe garai n lu
hkyen ai aten shat an rai nga ma ai, dai
y : kaw na daq daq sharin
mare kaw pyaw nga ma ai,
kalang lang hka pkwi sha na matu anum alg
wa ai hpe mu lu ai. Shanhte a nga
awng yan mat Shani
Tot 5 i hpe tsing galaw al nga ma at, dai baw nga
hkwi ladat gaw hka hpe kaga hka lam de shale kau
na hka hkyet jang It htut nhtawm nga jawm hkwi la
ai rai nga ai. Dal zawn rai hka shale kau ai maga de
sinla ngu shamying ng? ma ai. Shawng e lwi ai maga
ndai zawn re ai hka
de zinnu ngu shamying ma al,
shale ai tsing ni gaw kau myi deng myi daram galu
nga malu ai, Jai majaw masha law law ra ai hte nga
mung law law Ju nga ma ai.
Hka hpe zingla de gale kau ngul jang, nga ni
hkanam de nhprawng mat na matu zin nam pat ai ngu
nhpan kum pat kau nna sinnu kaw ru htut ma ai. Ru
hiut ai shaloi nlung hte nhkun galaw la nna dai nlung
nhkun kaw nbu lap, lahkrawt lap, nhtau ru zawn Ie
ai hpe bang nhtawm kawa htummun hte jawm hu
abraw ma ai. Dai shaloi dai namlap ntsin ni hkanam
de yawng hkrat mat wa jang nga ni a myi kaw shang
yang nga ni myl n mu mal ai rai nna galau kahtan
hkawm ai hpe jawm rim la nga ma al. Mahkaw!
- 42 -
Ce
Cull SS
Tawng IE
mu ma h
1
 shamy!"®
Te ai. 98 Tawng htingnt
aw wa sab "
de yo WP yang kadawné
lu ai.
ra nga ma abs
mayu al hka h
kaga hka lam
hkyet mat ai 8
pinra galu hpe
Dai pins
shawng e pat sha
ai. Dai shaloi pinra
Dai aten ladaw € lanam
Law ai nga kaba ni ginhtaw
hka hkyet wa sana Ie al maj
kaba ai aten hta hkanam mal
en rai nga ai. Dai zawn ral
a Ja
da al. i rai nnd Ja
ode du nga 3
g, mad :
hka hpe P!
al ng
nan € hka mau ngu ai pat
u al gaw, madim jung
pe madim Jung RARE
Je shale kau ma al,
hara kaw hka yawng yawng shang lu ai
galaw ma ai.
2 madim ngut jang,
Je da ai shara hpe bai hpaw dat ma
de hka yawng shang wa nga al.
ta e hka hkan nna lung nga
ng htawng wa sal ral nna
aw, marang htu nna hka
 hka de bai yu wa ai at”
hkanam de bai yan Y! wa
ai nga kaba ni gaw madim dimra kaw shang mara &¥
nga ma ai, dai hpe kayal sal nna hta la ma al.
pi mung, Ja Tawng m-
Tawng gaw law she
kaw nna dingda maga
langai myi hpe mu
. yang hkrat wa ai shaloj
Dai kadawng tun S000 Nr hka mangai ta 1
im jung sha nga ma ai.
ara de shale bang la
a ni pinra kaw mara
ghara a lahta kaw
shing rai hka
hka mau hpaw ai
Pa
raw madi 5 nee i i 1
g im hte nga hkwi sha ai ladat rai nga at:
. 40
Ee
 
ai hpang hai hkwi ai gaw
a n ral ni?
m byin nga ma ai, kade
‘ 1a ka ai wa pyl ya jan Ia
pra 180 on nha? Lake OC Hka kau hie mans
gaw ram ram L . rai nna nda zawn sing galaw
sha ai shanaq gaw ram ram ba al hte nau kaba hta
she nta du wa chye ma ai. Dai re al raitim, nta kaw
mung nga pu baw, nga jahkraw garau, nga panau
galaw shanaq WP calang ni gaw nga nav wa lajang
nga ma ai. Ndai Jam gaw Ja Tawng buga na mare ka-
i a lam hpe madung da nna tsun ai lam rai
kaw Ja Tawng htingnu kaba
awng law law
hkawn la ngul
masha law ai ni grad foe
Shing rai rap ai la
itim nga la
ji langal m
nga ai. Ja Tawng buga
hta kaga mare kaji kahtawng ningchy
Ja Tawng buga na la sha ni gaw nh-
]awm nga ma al.
mung ninghtu
tu n—ga langai hpra, brang ji ma ni
hie sumrawn lahpaw hpra lang ma ai. Shabrang hte
salang ni gaw nhtu n—ga hta kaga sanat ndan hpra
lang nga ma ai.
Sanat ni gaw myi ba, htung hpau, zahkun ni
law malawng rai nga ai. Asak kaba sai ni gaw n—ga
hta kaga nri hpe sumdoi dawq hkrawng shatai nga ma
ai. Num sha ni gaw hkawm sa hkawm wa rai yang
shingnoi, htingga hta kaga pasi lau guq, kabang lan-
gai hpra lang nga ma ai. La sha ni yawng sanat lang
ma ai, railim yawng ni shan gap ma ai n rai, nkau
mi gaw mawk hkyu tai shan gap nga ma ai. Shanhte
. 44 -
|
a matu shan gap sha na mahkrun grai nga malu aj.
Dai ni hta na langai mi gaw shan lang gap ai lam rai
nga ai, nam shan chyahkyi ni sha ai baw hpun si,
chying nya si, makawk si zawn re ai namsi myin ai
shaloi, dai hpun pawt hte nau n tsan ai shara kaw
lang ngu ai shan hkap shara galaw da nna shanaq de
jan shang wa ai aten hte jahpawt myi mu jan pru wa
ai aten hta e dai shara kaw sa dung hkap nga yang
nam shan ni hpun kaw na hkrat ai namsi sa hta sha
nga ai shaloi, gap la lu nga ai, hpa majaw nga yang,
nam shan ni gaw jahpawt hte shanaq sha namsi di
sha chye nga ma ai.
Nam shan lu gap jang dai nam shan lu gap ai
nta kaw mare ting sa hpawng kahkyin nna hpya sha
chye rai ma ai. Shanhte hpya sha ai shan rung ni
hpe nta shadaw hte lapa ni hkan shakap ding-ren da
nga ma ai. Shanhte a mare hte ram ram tsan ai shara
myi hta sha—it langai myi nga malu ai, sha—it ngu ai
gaw jum ntsin ing ai shara hpe tsun ai rai nga ai. Dai
jum ntsin kaw shata jan mai ai aten ni hta nam shan
kaba rai nga ai shan nga, hpawlam ni sa chyu chye
ma ai. Dai hpe lu gap jang mare ting yan sa nna
hpya gun la nga ma ai. Dai hpawlam hte shat sha
nga rung ni hpe mung nta shadaw kaw shakap ding—
ren da nga ma al.
Dai hta kaga dasang ga lawk yaw ai lam mung
galaw chye nga ma ai. Ga lawk hpe gaw nta kaw na
. 45 -
adan sha mu lu ai hte nau 1 tsan al shara kaw na
nam marawn langai ngai hta nhkun htu n awn jum
ntsin ni shadu bang, jit hkang nisin ni mahkawng ry
bang rai galaw da nga md ai. Dai nhkun kaw nam
shan ni sa mata sha chye ma ai, dai zawn di nna ma-
han ni gaw sha masa
ta sha shangun nga yang, nam $s > i
wa nna shanaq shagu sa wa chye nga a. Dai shaloi
nhkun hte ani sha re ai shara kaw makoi shara jahtuk
da nna shan sa wa ai shaloi hkap gap la nga ma ai.
Shan kaba ni hpe ndai zawn hkwi sha ai hta ka-
ga shan kaji ni hpe mung hkwi sha nga ma ai, hkwi
sha ai lam langai myi gaw, singgau gau ai lam rai
nga ai, singgau ngu ai gaw sumri kaji hte nam u, u
gan, u ri, u kraw, u gam zawn re ai u kaba ni hpe
gyit la ai lam rai nga malu ai. Dail hpe galaw ai sha-
loi shawng nnan e nam marawn kaw nam dingwum
hte nhpan kum nhtawm marawn ting kum di tawn da
nga ai. Dai kum da ai nhpan kaw u ni lai lu na matu
lam chyinghka ni hpe sha hpaw da ya nga ai. Dai
nam u ni gaw ga kaw ahpre sha nna ga lam hku sha
hkawm ma ai rai nna dai masha kum nna hpaw da ai
chyinghka hku lai nga ma ai.
Dai chyinghka kaw sumri hte hpunggun gang
ngwi la nna je si ngu ai shingna hte je lag phtawm u
kabye lai na shara kaw u kabye na matu shingna htan
da ya nga ai, dai shara kaw sumri hpe e hkam da sal
rai nna u kabye dat ai hte je laq da ai htim mat wa al
. 46 -
 
Cd
shabrang ni yawng nga jawm rim pyaw chyai nga ma
ai, shani tup hka kaw rawng nga sai majaw, labu pa-
lawng ni yawng madi ma sai.
Dai raitim ramma ni a matu grai pyaw hpa sha
tai nga malu ai, dai zawn rai nga hpe rim la hta la ai
kade nna yang mare salang ni nga lahkawn du wa
mara ai, lu hkwi da ai nga ni yawng bang jaw kau ra
nga ma ai, mare agyi salang ni gaw dai lahkawn la ai
nga ni hpe shara langai myi hkrai sumpum nna dai
shani na yawng sha na si mai hpe shalap ni hte
shadu, kapung nga ma ai, tsawm al nga nkau myi
hpe gaw dai nga hkwi sha ai mare kaw htinggaw shi
nga yang sumpum shi maren sumpum nga ma ai,
shat sha ma ai hte sumpum langai hpra. garan la nga
ma ai.
Nga hkwi ai ni gaw lahkawn mat wa ai hpang lu
rim ai nga hpe tinang nang a nta de gun wa lu nga
ma ai. Salang ni jin ngut jang san da ai shara de wa
nna shadu lajang da ai nga shanhte ting nang gun sa
ai shat makai yan nna mahkawn shabrang ni garu
gachyi nga shat sha nga ma ai. Shani tup hka kaw
rawng sai hte shanaq de mung rai wa sai majaw, shal
sha mung grai shang nga ma ai hpe mu lu ai. Shat
sha ngut ai hte rau garan da ai nga gambum htinggaw
mi langai hpra garan gun ma ai, masha marai manga
nga ai nla ni mung sumpum langai sha lu ai, masha
hkawng sha nga ai ni mung sumpum mi sha lu ai, ra-
. 43
 
hpe gyam hkawm ai ya a matu grai loi nga ai, nsin
sin wa ai hte hpun ntsa de myi naw mu al raitim, ga
de gaw nsin ram ram sin mal sai, dai rai nna uni
shanhte yup ai kata maga de shinggyim masha ni lan-
yan sa wa ai mu lu na n rai. Ga kaw na gaw gara
hpun lakung kaw, gara kawa yan kaw u kanu yup at,
u la yup ai yawng mu lu nga ai.
Dai hpe tinang manu dum ai mahtang hpe gap
jahkrat la nga ma ai. Dai hta kaga u hkinji hkinjoi ni
hpe hkwi sha ai lam ni mung gral naw nga nga ma
ai, mare makau hkan e tu ai byin pu, hting=ra chy-
inghtawng pu ni hta jahpawt jau jau U hkinji hkum
hkra sa chyu chye nga ma ai. Dai kaw sa chyu chye
ai u ni gaw shakrai u, ting=yu t, kali u, taw tsit,
taw mung, taw hpraw, uka la, waje re, jari rik,
kaiset zawn re ai u hkinji ni rai nga ma ai, dai hpe e
kawa lahpawq hte gap la ai lam, kanoi hte hkam la
ai lam galaw nga ma ai, ndai lam hpe gaw mare
shabrang brang ji sha ni galaw ai rai nga ai. Kaga
hpun si ni rai nga ai lahkraq si, laban si zawn re al
namsi ni kaw sa ai u ni gaw chyangngau u, u tu u,
gawngkyeng u, shanyi nyet u, chyana naq hka hkau
u, u shun u, ura u ndai zawn re ai ni hpe gaw chy-
inghtep ngu ai mahkam hte hkam sha nga ma al
Shanhte galaw ai lam yawng mayawng hpe laika hte
dang ka da lu ai n rai nga al. =
Lani mi na shani ka—ang nhtoi hta e Ja Tawng
. 48 -
Ja ni hta na marai langai mi gaw, shi a yi wa machya
kaw e yu chyasi langai mi hpe, yu hpyi gawng maluq
nga ai hpe mu lu ai. Kade n naq yang Ja Tawng la
mali manga daram mung du sa wa ai hpe mu lu ai,
shanhte a sat lawat ni hpe yu ai shaloi bungli lama
ma hpe jawm galaw na matu jahkrum da ai hte maren
du zup ai kumla pru nga ai, teng ai ndai shara kaw
lagat gat chyang jahkring hkring sha pyen du ai hpe
yi madu Ja Tawng la wa matsing da nga ai majaw,
kade n tsan ai shara kaw lagat gat chyang hku nga na
re ngu sawn la nga ma ai. Dai hte maren lagat doi na
matu jahkrum da ai hte maren zup ai rai nga ma ai.
Shanhte gaw masum pren galu ai kawa wa htoi-
roi dinghkang mung dawq da nga ma ai. Dai hta ka-
ga kawa madang wa tsawp ni hpe mung shaw da nga
ma ai, dai kawa madang wa tsawp hpe lahkam myi
ganoi du hkra galu da nna ka—ang yang kaw rit nna
ginsu da nga ai. Kade nna yang tsun lai wa sai hpyi
gaw chyalu yu chyasi hpe yi wa machya shadaw kaw
gyit noi da ai hpe mung mu lu nga ai. Dai yu mang
kaw lagat gat chyang langai mi shan sa kawa di jung
taw nga ai. Dai hpe e lajang da ai madang wa tsawp
hte lagat a ginshang kaw gyit noi dat ya nga ma ai.
Gat chyang chyawm myi gaw yu shan lu kawa di
hkra maju jung taw nga ai rai nna shi a ginshang de
madang tsawp sumri noi ya ai pyi n dum nga ai, gat
chang gaw shan tawng hpe kawa di la lu jang, shi a
«49 .
 
nhkun nga ai nam maling de pyen mat wa sai
ng (sawp gaw grai hpa ai hte sang aj raj Ang ta
ang a malu kap al pyi n na nga wu ai, Ja Taw, hy:
gaw dai lagat hpe shanhte yawng np; a a pj
masem dat nga ma ai. Kade n na yang lagar oo
shanhte n mu mat sai, rai timung, kawa wg es
hpraw ai hpe gaw grai tsan hkra naw hkap i he
ma ai.
Dai majaw, kawa wa tsawp hpe mu jahtum gg
al nam marawn kaw na tsaw grau ai hpun kaw maraj
langai mi sa lung dung taw nga sai. Lagat kany gaw
yu shan hpe shi a kasha ni hpe wa jaw sha da ng,
bai pyen sa wa ra ai. Kaga lagat manang nkay hpe
mung woi sa nga ai, dai hpe mung shawng na hte
maren, madang wa tsawp hpe bai gyit shakap dat
sai, gyit shakap dat ai hte rau kawa wahtoi roi hpe
dum dat jang nam maling na hpun ndung kaw dung
nga al wa mung wa htoi roi nsen na ai hte rau lagat
bai rawt wa sai hpe chye lu nga ai.
Dai majaw lagat pyen wa na lam de sadi maja
let yu nga sai, yu nga ai hte maren kawa wa tsawp
hte rau pyen wa ai gat chyang hpe mu lu nu ai, dai
gat chyang hpe hpang jahtum mu jahtum dat ai ma-
rawn kaw na tsaw grau ai hpun hta kaga Ja Tawng la
langai mi bai sa lung nga sai. Dai zawn ral nna ma-
rawn law law kaw ginlen mat wa nna hpang jahtum €
lagat gaw nam kata ga de pyen shang mat wa ai hp
. 50
 
 
 
  
  
  
  
  
  
 
  
 
  
  
  
  
  
  
 
  
  
  
 
  
 
 
   
 
 
 
  
rai nna hpunggun lamat mat wa jang singgau sumri
hte u lagaw kaw gang shakyel gyit noi da nga ai. Dai
hpe lani myi kalang n law htum sa kawan yu yang u
langai lahkawng tut nawng e lu sha nga ma ai. Bai
nna kaga langai mi gaw singgau hte maren nam ma-
ling kaw nhpan hpe chyip hkra kum nhtawm chyingh-
ka waw da nga ma ai, dai chyinghka kaw hpun tawng
dumbyen hpe je laq nna hkam da nga ai.
Dai hpun pyen kata hku lai wa ai nam shan hpa
baw raitim, hpun tawng hpe jahtim bun la nna apyet
sat kau nga ai. Dai zawn galaw da ai a majaw mung
hkarang nam shan hpe matut manoi lu sha nga ma
ai. U yup madoi ai lam, u yup madoi ai lam gaw
shanaq de jan shang wa ai ten galaw ai baw rai nga
ai. Ga kaw hkawm ai nam u, uri, u gan, u kraw, u
gam ni gaw shani e ga kaw ahpre sha nhtawm shanaq
jan du jang hpun ntsa, kawa wahpang nau n tsaw ai
shara hkan pyen lung nna yup ra la nga ma ai. Dai
majaw dai aten hta e sanat lang nhtawm nam marawn
shara langai ngai kaw sa madat dung nga ai rai yang
u ni ntsa de pyen lung ai nsen na na rai nga ai.
Dai nsen na jang nsen na ai maga de sit sa
nhtawm gara hpun, gara wahpang kaw, gara hte
yang lung yup al hpe matsing da na rai nga ai. Jan
du nsin sin wa ai shaloi u ni shanhte a htung nga ai
hte maren u ni shanhte yup na shara kaw goi ai lam,
shaga garu ai lam nga nga mali ai. Dai majaw u yup
dT
dai yin a hpang kaw mayun hkan nang nna, Hpyi
Hpai Hkawhkam hte Dai Hpoi wa dai yin, hpa baw
gara hku tsun hkat ai lam lagu madat nga ai. Hpyi
hpai hkaw hkam mung shi a gasa Dai Hpoi wa daj
yin hpe mu ai shaloi, Ja Tawng gaw lu woi hkrat wa
ai i ngu ga ja ai hte san nga ai. Dai Hpoi wa dai yin
Ja Tawng ni hpe Ram rup yu gaji ai hku, n
i ai ngu nna tsun dat wu ai. Dai ga
ai hkaw hkam wa grau pawt
Ja Tawng shan hte shat sha
Hpyi hpai dingla
mung
mai shaga na ta
hpe na ai shalol hpyi hp
wa sai. Dai hpawt ngal
na ngu al re nga marawn wa al.
mung shi a kawng mung Magwi kawng zawn galu nga
lu ai. Marit Hpri Tawng mung hpyi hpai dingla a ga
hte shi pawt nga ai hpe mu jang, chyinghka jut hta
makoi nga ai kaw na pru nhtawm hpyi hpai dingla a
kawng langai hpra kaw jum tawn da nu ai. Hpyi hpai
dingla mung gral pawt wa ai hte shi a baw hpe ari dat
yu tim shamu pyi n lu sai lam dum dat wu ai. Ja
Tawng e jum da ai kawng gaw kawng pyi malawq mat
na daram ja nga ai. Shing rai hpyi hpai dingla mung
Ja Tawng hpe asum jaw, hput di kau nu ai. Ja
Tawng mung hpyi hpai dingla hpe kawng kaw nna
dun let, htingnu ndaw de woi pru wa ai. Hpyl hpai
hkaw hkam hku nna Ja Tawng hpyen la yawng hpe
mu ai shaloi, tsep kawp asum jaw, laknak jahkrat
nna, Alawng ma Gye Su hte rau shi a sutgan yam
nga, Ja gumhpraw yawng, Ja Tawng ni hpe ap Y?
+ 138 -
rg
kau dat nu ai. Ja Tawng ni mung shanhte a kasha
hpe mung bai lu la, Sutgan Ja gumhpraw mung lu jat
rai, Ja Tawng amyu gaw kaba ai hta kaba law htam
ai hta law htam, lusu ai hta lusu jat wa masai rai.
 
 
Jam, shing rai Ja Tawng ni sumrai hka n dawq yang
hpyi hpai ni majan rawt nna, Ja Tawng hkaw hpe
shamyit kau na lam tsun wu ai. Shing rai Ja Tawng
Ja ni mung, sumrai hka gaw she dawq law, rau sha
yu wa nna sumrai hka sa dawq na re nga nna tsun
shapyaw da mu ai. Dai hpang Ja Tawng la ni hkrai
lagu bawng ban nna, hpyi hpai hkaw hpe mahtang
gasat na hku, maw bang mat wa masai. Hpyi hpai
hkaw gasat na matu Yup Li U-ma hte Marit Hpri
Tawng woi awn na hku rai sai. Ja Tawng la ni sumrai
hka dawq sa ai shaloi hpyen n—gun laknak hte rai
nga ai. Dai lam hpe gasa tai ai Dai Hpoi wa dai yin
ntsen wu ai rai nna hkrit mung hkrit mayu da wu ai.
Mali hka lam yan tup hta nga ai ahkawn hta sha ai
dabang ni yawng hpe shagyeng nna gumhpraw gashun
mat wa nga ai. Ja Tawng hpyen la ni a atsam marai
hpe maram yu ai shaloi, hpyi hpai hpyen la ni hte
gasat al rai yang hpyi hpai hpyen la ni teng sha sum
na re lam Dai Hpoi wa dai yin chye da nga ai. Shing
rai hpyi hpai hkaw hkam hpe gara hku tsun na n
chye wu ai rai nna hkrit bu nga ai. Kade n na yang
hpyi hpai mung de du hkra wa masai. Hpyi hpai
mung hka danam kaw du ai shaloi Dai Hpoi wa Dai
yin gaw Ja Tawng ni hpe hka daru kaw tawn da nna
hkaw hkam wa hpe htap htuk ai hku shiga jaw na
myit da ai rai nna, shi hkrai sha hpyi hpai hkaw de
lung mat wa ai. Marit Hpri Tawng mung Dai Hpoi wa
+ 137 -
law nhtawm dai ntsa kaw hpun nam dingwy,, ..
dan mara nhtawm kata hku nna dai hpun pn, a hpe
wum grai hkraw hkrawp hkra wan wawn it .
ma ai. ga
Nkau mi gaw lam hkrang ai shara kay, n
mali lagal nga al shara nhkun kaw du hkra lap, n
; : . Nan
hpe waw shajang ma al. Shanaq de jan dy maga
wa ai hte rau mare du salang ni mung jahpawt 8
lu ai hting-ra ningsa de sa du shajang mara aj , mane
hpaw mi ni mung shanhte shadu da ai tsa yam, sg
dumbu ni kachyin sa wa ai hpe mu lu ai, mare kaw
na mahkawn hkawn ji sha ni mung lahpaw gun aj gaw
gun, hka gun ai gaw gun, hpun gun ai gaw gun ra
nna du sa wa shajang ai hpe mu lu ai. Ning—rim ka-
ba aten hkying jahku hkying shi daram aten hta gaw,
shawng e ningwawt wa shabaq wawt yu ai shaloi, -
shabaq hpru ai masha wa lam shawng nna la waq
ngan shi jan daram gaw, jahkraw da ai nam ni hpe
hpai ai gaw hpai, lagat shamu na kawa dumlawng
hpai ai ni hpai, lagat pa bang na ka kaba hpai ai ni
gaw hpai nna lagat hku nga ai magam shanhte lam
waw da sai lam hku rawt mat wa masai.
Hpa majaw ningsin kaba hpe la la ra a ta nga
yang, lagat gat chyang gaw kasha rawng ai aten hia ¢
shanaq yup tung du hkra lu sha tam sha al ral nnd
hkying shi lahkawng daram du hkra shinggan de lagal
kanu naw nga chye ai lam hpe Ja Tawng ni chye da
+ 52.
nga ma ai. Shanhte ni lagat nhkun de du sa al aten
gaw, hkying shi langai daram rai ang na sai, du ai
hte rau lagat nhkun de kahtep sa nna madat yu ma
yang, kata de wu ngoi law ai nsen sha na masai,
shinggan de nna lagat kanu pyen shang wa ai gaw n
na masai, dai majaw shani e jahkraw da ai nam lap
chyahkraw hta wan shakap nhtawm shamawn hpru ai
wa shawng let, lagat nhkun de htim sa nna lagat nh-
kun mahka shingbut kaw wan shaja dat manu ai.
Dai hpang dai shara kaw nam ni, numru ni seng
kau nhtawm, lagat hku kaw lajang lang ai dumlawng
madi nna nhkut hte kawut shamu dat masai; kaga
nhkut pru wa ai lagat hku ni kaw nna mung shamu
masai. Dai dumlawng kaw gaw jap ai baw malut ni
bang da ma ai rai nna dai nhkut hpe marawp hkrup
ai lagat ni gaw, baw sin nna si ai gaw si, htan mana
ai gaw htan mana byin mat sai. Dai laman nhkun htu
nhtawm lagat pa kaba ni hpe htu shaw bang mat wa
masai. Lagat pa ni gaw lalam jan jan pa ai ni lawm
shajang nga ma ai. Lagat pa yawng ngu na daram
kaw lagat gat but kasha ni hpring hkra rawng nga ai,
hpa majaw nga yang Ja Tawng ni gaw lagat ja ai nhtoi
hpe lata nna sa la ai majaw rai nga ai.
Dai lagat pa ni hpe san da ai ka kaba kaw bang
nhtawm kawa yan galu hte kaq langai mi hta marai
lahkawng hkawng shinglau nna mare de wa mat ma-
sai. Mare htumpa kaw la taw nga ai mare masha ni
53%
i ni . ai hte rau, shat
mung lagat la sa a1 nl garu wa ai na gg
tsa shajin kyin bang wa masalt.
e bawq nna hka hpunlum kaw
. a shadu da chyalu shat
a ai. Shat kaya hpe
hpang lagat pa ni hpe
u nna garan la
shajin,
wa ai hte lagat ni b
gal but ni hpe kaprawng la nn
hte jawm Kaya, kayau nga m
jawm garan sha nga ma ai. Dai
numju hku nna nta htinggaw shag
ma i kaba san j
Mare duwa hpe gaw alak m1 pa jaw
shagrau nga ma ai. Ndai lam mung Ja Tawng ni a
matu lanaq mi na pyaw hpa lam langai mi tai nga
malu ai. Shawng na daw ni hia tsun lai wa sai hte
maren Lamu Shen Gam Gumhkawng hte Ja Tawng
Naw Salawng galu kaba wa nga ai aten hta Mali Sawn
E hku ga na, buga mare shau ni mung Ja Tawng
amyu tai ma mat wa masai. Ya anhte jawm tsun nga
ai lam ni gaw Ja Tawng htingnu kaw byin ai lam n re
ai sha, Ja Tawng buga mare kahtawng ningchyawng
hkan na Ja Tawng mung masha ni a galaw lu galaw
sha lam hpe shawng tsun nga ga ai. Kade n na yang
anhte Ja Tawng htingnu kaba de bai tsun du wa na ga
ai. Ya matut nna Ja Tawng buga a kahtawng langai
mi hta byin ai lam hpe bai jawm yu yu ga, dai
kahtawng langai mi kaw asak grai kaba sai dingla
langai mi nga nga ai, ndai dingla gaw ndai shata
hing nrai, hpang na shata hkan asak aprat htum w&
na re ai lam dai mare hie ni nawn ai kahtawng
+54.
 
 
ningchyawng hkan nga ai masha ni yawng chye da
chyalu rai nga ai. Chye da chyalu rai sai hte maren
mare shagu, htinggaw shagu dingla wa gale kala rai
yang na matu, myit kata kaw ahtang asa rai let, tsa
shadun, n—gu htu rai nna hkyem shachyip magang
nga sai.
Dai aten hta lani mi na jau jau aten hta e, din-
gla wa nga ai nta htingnu nhku ting tup ngu na daram
masha hpawng de nga masai, shinggan maga de
mung mare masha ni gaw pru wa ai nga ai hte
maren, shang wa ai mung nga nga ai. Dai jahpawt
na masha hpawng gaw kaga aten na masha hpawng ai
hte n bung ai sha laklai shai nga ai hpe adan sha mu
lu ai. Hpa majaw nga yang, masha kasu ai rai
timung, mani shaga garu kachyi re ai lam n nga ai.
Langai hte langai shaga hkat ai shaloi mung, shada
kahte let sha shaga hkat nga ma ai, masha shagu a
mi man ni gaw lama ma hpe myit tsang ai myi man
man nga al majaw , ndai nta kata de manghkang lama
ma nga sal ngu myit la yang n shut na re.
Ndai zawn masha hpawng nga ai gaw dai hpawt
nhtoi atsawm garai n htoi ai aten kaw nna ya jan pru
wa ai aten kaw du hkra rai sai. Kade n naq yang nh-
ku de garu kachyi nga ai nsen na lu nga ai. Dai nsen
gaw mani shaga ai nsen n re ai sha, hkrap garu ai
nsen rai nga ai hpe madat ginhka la lu ai. Dai aten
hta nan nta htingnu a ndaw de, sanat langai hpra
- 55.
 
mu lu sai. Dai hpe chye jang shanhte yawng dai sha-
ra de sa wa ma ai. Ndai baw lagat gaw grai hkrit ra
ai baw re ai majaw, grai sadi let lagal nhkun gara
kaw re ai sa mayun masem hkawm nga ma ai, hpang
jahtum e lagat nhkun hpe hkrak sha mu mu ai.
Dai shaloi gaw mare de nga ai mahkrum madup
law sai salang ni hpe tsun dan ma ai, dai hte maren
lagat gat chyang gaw gara shata, gara nhtoi hta lagat
gat but rawng ai hpe sawn la nna dai lagat hpe la sha
na matu nhtoi hpe masat la nga ai. Dai nhtoi garai n
du yang, mare kaw nga ai nta shagu na nta madu jan
ni gaw, lagat la sha ai shanaq na matu tsa dun tsa
shadu shajang masai. Shanhte masat da ai nhtoi du
al shani gaw mare htumpa kaw na nta hting—ra ka-
man tsingdu pa langai mi kaw mare salang ni sa du
hpawng nga ai hpe mu lu nga ai.
 
Shanhte hta na nkau mi gaw lagat shamu na ma-
tu kawa dumlawng kaw malut, wan su majap ni du
hkra jahkum bang shajang nga ma ai. Nkau mj gaw
lagat bang na matu lalam mi daram galu kaba ai ka
nhpya ni hpe mung galaw shajang nga ma ai. Ning-
wawt wa gaw dai naq ningsin sin wa ai shaloi lagal
nhkun de kadai shawng htim na, dai wa a hpang kaw
lahkap bye kadai bai hkan htim nang yang mai na
ngu ai lam ni hpe shaba wawt yu nga ai, la waq ngan
nkau mi gaw dai shara hte nau n tsan ai shara langai
mi kaw masha tup daram tsaw ai pinra langai mi ga-
51h.
 
sai, dai hta n—ga shanhte myit kata kaw lau nna la
nga ai dingla wa, nsa htum sai hpe mung chye na
nga ma ai. Ya shani ka—ang maga de du wa ai shaloi
gaw, makau grup-yin mare de na bunghkaw shat,
bunghkaw tsa, bunghkaw nga, bunghkaw wag,
bunghkaw u ni gun nna du hkum shajang wa
mara al.
Du sa wa ai manam ni gaw nta nhku de hpung
mi hte hpung mi hkrap garu ai nsen ni na lu nga ai.
Kade n na yang marai shi hte shi manga, masha
hpung ni gaw dai nta kaw na pru nhtawm, nam ma-
ling de pru sa wa nga ai, dai masha hpung hta u di
hpe lang da ai salang langai mi mung lawm taw nga
ai. Nam maling kaw du ai hte ram ram htuk tsawm ai
hpun langai mi na makau kaw sa tsap nga ma ai hpe
mu lu ai, u di hpe lang da ai salang wa gaw, shi hte
rau sa ai manang ni hte n re ai sha, dai hpun maga
de man yawng nna ga shaga nga ai, shi gaw masha
hte ga shaga ai hku n re ai sha, dai hpun hte ga sha-
ga hkat ai zawn rai nga ai, shi hpa baw shaga ai hpe
atsawm n na lu ai raitim, ndai hpun gaw dai hpawt si
ai dingla wa a moi mang hpe bang na malu mai n
mai, kaja n kaja, mai kaja ai rai yang mung, u di
hta kumla madun na matu, n kaja ai rai yang mung,
u di hpe yu nna chye lu na matu, matan tsun ai lam
rai na re ngu sawn la mai nga ai, shi ga shaga ngul
ai hte rau u di hte dai hpun kaw aja wa kabai buu
2570
 
dat nu ai, u di gaw hpun pawt de hkpq,
Hkrat mat wa ai u di hpe shi nay, at
hia la nna lata kaw lang let, u di kaw - Ym gh
hkap,
re ai, waw mal zawn re ai, hpun hie hkrg “wy
Mat Ww
hkang n hkang atsawm sha yaw yu nga o; u tg)
: :
vu ai shaloi, shawng e shi nta kaw na 4 . + Poe
: . . - a
shaloi na nan nan rai taw nga ai, a
a, dai majay gp ©
nna ndai hpun gaw da-u shatai na maty sj 4 wa
nna n ra sharawng ai ngu lachyum htaj 1, “in i
Dai shara kaw na htawt nna kaga hpun langaj m; ka
shawng na hte maren, sa tsap nna ga shaga ng
jang, dai hpun hta u di hpe kabai bun dat ny ai
ndai lang gaw kabai bun dat ai u di hpe n my dat
sai, hpun kaw mung u di kaw na ntsin madi ai sha
mu sai.
U di di kawp ni mung mada pyi n mu hkra ayai
ahkyep mat sai, dai shaloi shi gaw dai hpun hpe da-
u galaw na matu mai kaja ai ngu dawqdan la nna shi’
hte rau sa ai manang ni hpe kran shangun htawm, da
—u galaw masai. Da-u galaw ai shaloi hpun tawng
hpe maga mi kaji ai hku dingdung brang gaq
nhtawm, kaba ai maga de da-u hkum galaw na ma-
tu, kata na hpun shan ni hpe krawk kau ma ai. Kaji
ai maga de gaw hprang shatsawm nna magap shatd!
nga ma ai, da—u hkum a matu da—u baw hte un”
gup zawn di nna hprang shakap da nga ma ai, 4
baw kaw wan n—ga hte myi mung shatut da ng As
« 58 -
a
 
 
lang da ai masha marai masum jin jin ral tsap nga ai
hpe mu lu sai. Nta ndaw de sha n rat, nbang de
mung dai hte maren, masha masum ganat shangoi ga
na matu jin chyalu rai sai, shawng nnan © nta ndaw
de na marai masum sanal hpe kalang hpra ashawng
ahpang masum lang chyawq chyawd dum dat ai na lu
ai.
Dai ndaw de na sanat nsen masum lang chyawq
i ai a hpang hprut kaw, nta nbang de
pru wa ra al,
chyawq ngo
mung masum lang shachyawq nna ngot
yawng hpawn sanat nsen kru lang rai nga ai, rai
timung Ja Tawng buga gaw bum tsaw bum ni kaw nga
ai rai nna sanat nsen ni a hpuntang ni gaw bum lap-
ran hkaraw ni hpe hkan nna wu kadu mat wa
nhtawm, hkanam maga de kalang bai nhtang wu
kadu mat wa ai hpe bai na dat nga ai. Dai sanat ns-
en gaw jahpawt manap Ja Tawng buga a simsa ngwi
pyaw ai lam hpe kajawng kahpra shangun sal, sanat
nsen hpe na ai shara shagu na buga ni, shawng na
sanat nsen hpe na kajawng nna naw mau nga yang,
sanal nsen law law ni arau ngoi ai gaw ngoi, ashawng
ahpang ngoi al gaw ngoi rai wa sal.
Rai timung, buga shagu na ni shawng na ma-
sum lang chyawq chyawq lahkawng lang ngoi ai sanat
nsen a majaw, dal sanat nsen gaw shan gap ai sanal
nsen mung n rai, hpyen majan sanat nsen mung fi
rai, si lahpu sanat nsen re ai hpe chye na nga ma
+ 56 +
 
ka hkrang hpe galoi ya al hku rai yang, lanaq mj
ai lu na hte n law htum lahkayng ka
Ja Tawng amyu ni gaw kg hep,
n
hkrang kade gal
rai na re al majaw, a
: al ma alk. abun .
sut su ai amyu rat nga g dum aj sha,
num mahkawn sha ni gaw mahtat bakang nj hpe 1,
da nga ma ai, palawng hpe gaw law malawng Rr
rai nna maka lawm ai shingkyit hpe kyit da
ai, sinda kaw ningwat hte kyet di nna tsawm be
gyit da nga ma ai majaw , shi a hkum hte sinda qq,
daram shan kawng tsawm htap ai hpe adan sha my J,
nga al.
Du kaw shawa nang.hkachyi ni mung gali da
nga ma ai, na kaw e na latan ni tan shatsawm da nga
ma ai. Myi man shabyi ni gaw hkyeng ai nsam hte
htoi ai nsam kayau nga ma ai rai nna shanhte sumraw
da ai nsam hte nachying wa htuk tsawm nga ai. Dai
hta n—ga shanhte a mani shaga ai sat lawat nsam ni
gaw, shanhte hpe mu mada ai shabrang ni sha hkum
tsun, asak kaba sai dingla ni pyi gari wa ai zawn
zawn rai nga ai. Kabung dum ai shaloi gaw mahkawn
ni a lapran kaw, shabrang ni katsat nna grai pyaw
hkra chye dum ma ai, dai kaw e dinghku la ni pyi n
dum shami manawt nang mat wa ai hpe mu lu ai,
ndai zawn re ai Ja Tawng mahkawn ni gaw langai sha
n rai, tsa lam hku rai nga ma ai, shanhte a lam hpe
tsun ga nga yang, n ngut hkraw nga ai. dai hta gra
ai gaw poilung, jangka nsen ni rai nga ai.
«60
 
 
Nsen sha pyaw ai n rai, ga shagawp hpe grai
htuk ai hku tsun shagawp lu nga ma ai, 82 shagawp
sha htuk ai n rai, lachyum ni nachying sung nga
malu ai, dai majaw yu ngwi shingni hpaji hta ram ai
amyu rai nga ma hka nug nna tsun ai hla jan nna ga-
ra hku mung n chye nga ai, shanhte a lam hpe tsun
ga nga yang, dai hte hte ngut sai n rai, manaq ning-
sin sin wa ai aten kaw nna ka manawt let, poilung
jangka ni hpe shapyaw mat wa ai gaw, ya jahpawt u
goi nna myi pyl mu wa ra ai, shanhte a sat Jawat ni
hte shapyaw ai nsen ni gaw, ya she grau sham wa ai
sawn rai taw nga ai. Yawng ni wa hkalwi zawn
kahtan nga ma ai, lanyau kasha zawn mung gumtsat
shanhte ni n yup ai gaw lahkawng masum
nga ma ai,
lam gaw grau grau zet
ya rai mat wa tim, zet sang ai
wa ai zawn sha yu nawn nga ai.
Hpang jahpawt gaw nta ndaw nchyun ang ang
kaw kawa dingwum hpe ndung de la kau, alap hpe
madat nna shabawn hkai nhtawm, karoi hpe jun nga
ma ai, shani aten e chying bau dum nna manau
mung nau ma ai, rai timung, dai hpe manau ngu n
shamying ma ai, ndawng kahkrang ai ngu shamying
ma ai, manau dum ai hkringhtawng lu ai ni si yang
dum ai manau hpe, ndawng kahkrang ai ngu shamy-
ing ai rai nga lu ai. Ndawng kahkrang ai shaloi mung
ramma mahkawn shabrang ni gaw manaq zel ai hla
dai hpawl grau zet ai zawn rai nga ma ai, manaq
«61
Jai hpawt jan 2 shingkang hta gra,
tsawm mu nga lu ai, mahkawn shabrang ni sho n 1a) :
asak kaba sai hpaw mi salang nl du hkra, zt shajang
ai hpe mu lu ai, shanhte maga hku nna kaji kawa J,
Tawng dingla ]angai mi_hpe hpang jahtum hkungg,
jaw shagrau sha—a dat ai a majaw rai nga ma aj.
Dai shani gaw lupwa kawng de mung nkau mj
yan mal wa ai hpe mu lu nga ai, Jupwa kawng de sa
mat wa ai ni hta na di lang da ai salang langai mi
hpe amatsing sha hkan mu lu nga at, shi gaw lupwa
‘kaw du ai hte rau shara loi htuk ai kaw galaw tsap
nhtawm, shi hkrai shi ga shaga matan nga ai, gara
<hara kaw moi mang hpe lup makoi yang mai na ngu
ai hpe, kumla madun na matu matan ngut jang u di
hpe ga de ajaq wa kabai jahkrat dat wu ai, u di
mung kanoi shabawng zawn bai kahtan gumlawt nna
chi a la hkra maga de taleng mat wa sal.
Dai zawn u di hpe e shara lahkawng masum
kabai mat wa wu yang, hpang jahtum shara langai mi
kaw gaw u di gaq ayal mat nu ai. Dai shara kaw moi
mang lup, hkinchyang gap shara san masai. Mangb-
ru poi a hpang jahtum shanaq yuptung e si al wa a
sawm hpe lupwa hkingchyang pawt de sa sa kau ngut
jang, lalaw ai nbaw shat, u di, shan, nga ai ni hpe
mat
tsawm ai hta
jawm garan sha ngut jang mali manga na n yup
sai Ja Tawng buga masha ni hkringsa yup n—gut la
nga ma ai. Ya gaw Ja Tawng buga a lam hpe i
«62 +
or pr
 
dai hpe nta de hpai du wa ai shaloi masha si ai mang
hta grau nna da-u mahtang grau hkrit na zawn rai
nga ai.
Mang a makau kaw numjang mung ju
ma ai. Dai numjang kaw na hpun pyen ni hta gaw
manau shadung maka gale ka shakap da nga ma ai,
dai numjang hta gaw hpun nsu nut nna mawn da nga
ma ai, numjang hta e hpun palawng ni, nba yan ni
noi sumbyau da ai hpe mung mu lu nga ai, dai num-
jang a makau kaw bau hte. sanat ni hpe law law
shanat da ai hpe mung mu lu ai, dai hta kaga bungh-
kaw u ka, wa ka, shat kada, tsa dinghkang ni mung
jawng taw nga ma ai. Dai shanaq gaw bau masum
hpe dum gindawng nna nta nhku madin hpe shin-
ggrup let, kabung dum ma ai, bau masum hta na
langai mi gaw shi hkam hpring ai bau kaba rai nna
shi hpe e (dung ngut) bau ngu shamying ma ai. Dai
shi hkam bau daram n kaba ai bau hpe gaw ( bau
htan shing nrai gindawng) ngu shamying nhtawm,
kaji htum ai mahtang hpe gaw (tawt tawng) bau ngu
shamying ai rai nna ndai bau masum a nsen hpe
madat ai shaloi (daw raw rin, daw raw rit, daw raw
rin daw raw rit) nga ai nsen pru nga ai, kabung dum
ai shaloi nta madun hpe kalang mi grup shagu,
kabung ka hkrang hpe galai ya nga ma ai.
Dai ka hkrang hpe woi galai ai wa hpe, bungla
ngu shamying ma ai, nta madin hpe shinggrup shagu
n da nga
«59.
 
 
nga ma ai.
Htungnem du ni kaw na shi ga lu la aj 1, 1
. asy
hte janghtung nta san nhtawm, ningsin ja shay,
wa masai. Ningsin Ja nm hta shawng nnan g
gaw, yu sa ja rai nga ai, yu sa ja gaw Ja Tawng ni
mayu ni kaw na Htungnem shayi sha hpe kanap, L
na matu ahkang jaw ai hpaga mung rai nga aj da
hta kaga Ja Tawng la ni gaw, mayam a matu a
te ai lam, hpyi lasawp n su ai lam, dauma kaja nj r,
ngu ai sakse hkam hpaga rai nga ai. Lahkawng ngu
na hpaga gaw num san ja, mayu ni hpe ga tsun
hpang na hpaga rai nga ai, dai hpang ningsin ja nj
hpe shaw ma ai.
Ningsin ja ngu ai gaw num sa hpyi ai kumhpa ni
sha rai nga ai majaw, hpu ja madung hta n lawm nga
ai. Ningsin ja kaw na hpaga ningbaw gaw kumhpa
nga wuloi wula dawng shang nga nan rai nga al.
Ndai hpe hpa majaw kumhpa nga ngu shamying a ta
nga yang Hiungnem Zet Ing hpe shangai ai shanaq
shanhle a gumgun gumhpai nat madung, dairep daid-
oi nat hpe Zet Ing Makran asak aprat ram wa ai she-
loi dauma ni la sa ai shawng na hpaga nga hpe sat
jaw na ngu, nga jaw na kumhpa madat nna shada!
kadoi da ai rai nna dai kumhpa hpe jaw 1d mat
Dai nga pe
sat sha nna num sharawt poi galaw na hku rai nga &
Dai hpang nhka kin-yang, nhka kin - yas *
ho
aw gj
kumhpa nga ngu shamying ai rai nga ai.
. 64 -
ram tsun jahta lai wa saga ai majaw, Ja Tawng yan
nau nan nga ai Mali Sawn E hku shadung Ja Tawng
lau ngun de bai kayin mat wa yu saga, Ja Tawng
htingnu a lam gaw tsun lai mat wa sai hte maren
ningchyun jahku shaw, naura jahku daw ai, hka
shawn jahku lu ai, dap shi jahku galu ai nta ni hte
gumhpu tawn da ai htingnu kaba nan rai nga ai. Dai
htingnu hta htunghking ningli ni hpe kungkyang ai,
mungga hpe tsun jasat lu ai salang ni hpawng de nna
lama ma hpe jahkrum nga ma ai. Ndai shaning gaw
Ja Tawng yan nau Pin-yawn majan dang kau da
nhtawm buga kaw wa nga nga ai kru ning jan aten rai
sal.
Dai salang ni bawngban nga ai lam gaw Ja
Tawng yan nau a kawa Awang Mung Hpyi la wa a
numhtet ga hte maren Lamu Shen Gam Gumhkawng a
matu Htungnem du kasha Zet Ing Makran hpe sa
hpyi hkung-ran la na lam hpe bawngban ai rai nga
ma ai. Bawngban ai hte rau Htungnem htingnu de
mungga jahkrang na matu marai lahkawng hpe
shawng dat ma ai. Dai marai lahkawng hpe garai n
dat dat yang, ningwawt kaba ni hpe shaga nhtawm,
shaman shawng kapaw yu nga ma ai. Shaman hta
madun ai shamawn hte maren Lamu Shen Gam Gum-
hkawng hte Hiungnem Zet Ing Makran gaw prat ugul
gu, baw hpraw kahtan daw hkra nga lu na hte mayat
maya galu kaba maden zinghka na shamawn hpru ai
263"
Jung jawm masat masai. Hkun,.
gran poi du wa ai shaloi Ja Tawng ni gaw Num
charawt la na matu hpaga kaba lahkawng hte Hiung.
hai sa du ma ai. Nai lang Ja Tawng
yawng shi lahkawng rai my,
ai. mavu ni haw ri dan nhtu jaw dat maga;
Num nnan hpe woi wa nhtawm janghtung nta kay
lanaq mi yup ma ai. Hpang shani gaw Ja Tawng ni a
ndaw kaw Htungnem du ni a gumgun nat ni hpe
mung nga langai hpra ju jaw nna Zet Ing Makran hpe
Hiungnem du ni a gumgun nat ni a jahpan kaw na
<haw kau masai. Ja Tawng ni a nat gun ni hpe mung
nga langai hpra jaw nna Zet Ing Makran hpe Ja
Tawng ni a gumgun nat jahpan hta bang la ai lam ga-
ai. Hkungran nhtoi n
nem htingnu de
ni bang ai hpaga paw.
na sum
law ma sai.
Ja Tawng ni a nta nchyun ang ang kaw kumba
ninghpang mung jun ding —ren da nga ma ai. Dai
kumba nhpang pawt kaw mayu du ni nnam maraw
rawq na matu nga ni, wa ni hpe mung dun da masai.
Kumba nhpang kaw bubai nat ngu ai shangai chying-
hkai nal, mayat maya nat hpe jaw na matu u hpum
kanu rawng da nga ai hpe mu lu nga ai. Zet Ing
Makran kumba nhpang hku lai shang wa ai shaloi,
shi a num nnam baw kaw shadun da ai u hpum kanu
hpe adan sha mu lu nga ai. Zet Ing Makran kumba
nhpang tawm re ai hte rau u hpum kanu mung nt
 
nhku npan dee pyen shang mat wa sai. Mayu Mt
‘66
 
mung kumba nhpang kaw dun da ai maraw nga, ma-
raw wa ni hpe htau katawng nna n—gun ja shakawng
bang wa masai.
Zet Ing Makran hpe chyawm gaw nta lakang kaw
na kamoi myit su jan e shawa nang hkachyi hkap gali
ya nhtawm, shaman ga tsun let Lamu Shen Gam
Gumhkawng a hkung-ran gawk kaba de woi shawn
kau nu ai. Ya gaw Zet Ing Makran mung num nnan
hpa malum na matu didam kaba kaw shapre ni shap-
rut bang wa sai, num nnan hpa hkut ai hte Zet Ing
Makran gaw jinghku jing—yu ni yawng hpe nnam hpa
jaw jahproi nga ai, mayu ni hpang de wa sinting kaq
sa sa ai ni mung shi hkam bau langai mi hte ja htaw
wutang langai mi dun nna hkung-ran poi shani na
matu, hpaga hpungdim hpe sa bang masai. Mayu ni
mung wa sinting kaq hpya sha ngut nna salang lah-
kawng dauma ni a poi nta de sa wa nga ma ai.
Langai mi gaw rapdawq bye salang rai nna kaga
langai mi gaw shayi kawan salang rai nga ai. Rap-
dawq bye salang wa gaw rapdawq bye ri nawng hte
htu nawng mung lang da nga ai. Dauma ni a nta du
al hte dauma ni san tawn da ai lahkum langai hpra
kaw dung nna raqdawq bye salang wa tsun ai gaw,
dai naq na nhtoi kaw nna Ja Tawng la ni gaw Htung-
nem du kasha hpe hkungran la ai majaw, grau grau
nna mayat maya galu kaba wa manu ga nga nna sha-
man sai. Shayi kawan salang wa mung Zet Ing Mak-
ra
 
lachyum gaw Lamu Shen Gam Gumhkawng a kawa
dingla mung Zet Ing Makran hpe kanam hku nna la
na matu myit hkrum sai hpe sakse hku nna shi lu
lang nga ai malut nhka hpe bang shalawm dat ai lam
rai nga ai. Dai hpang sagu panep mung shalawm ma
ai, sagu panep gaw Lamu Shen Gam Gumhkawng a
kanu mung Htungnem Zet Ing Makran hpe kanam
shatai na matu myit hkrum sai sakse tai na matu shi
nep yup ai sagu panep hpe gun ya dat ai rai nga ai.
Dai hpang shat lit, u di shan nga tsa chyaru ni gaw,
dai shanaq dauma manam du ai nga nna jawm hpu
jawm sa ai ni sha chyai na matu rai nga ai.
Ja Tawng ni gaw dai shanaq e ginrung hpaga,
hpaga madung kru mung gun sa ma ai. Hpang jah-
pawt e mayu Htungnem du ni hku nna ja htu ri jaw
dat ma ai. Ja wa htu hpaga wa tam nna sa hpyi woi
la na matu ahkang jaw ai hku rai sai. Num hpyi sa ai
ni mung dai ri nhtu lang nna kabu gara bai wa mara
ai. Daishani kaw nna gaw Ja Tawng htingnu kaw Zel
Ing Makran hpe la na matu, hpu dat hpu ya hkung-
ran poi galaw ai lam ni, ra ai lu sha jarik ja hpaga ni
jawm kahkyin, jawm bawng ban wa masai. Kade u
na yang, mayu ni kaw ja hpaga kahtap, hpaga mali
gun nna shat lit hte rau bai sa ma ai. Ja Tawng ni
bang ai ginrung hpaga kaba shi tup masai.
Mayu ni kaw nna jaw ya ri nhtu ngu ai, num
jaw ya sai sakse ri nawng hte htu nawng jaw dat ma
. 65 -
DAW IV.
NANG PAN HPE SA WOI AI LAM
Lamu Shen Gam Gumhkawng num la ai laning
mi jan aten, Ja Tawng yan nau Pin — yawn majan
gasat ngut nna Nawng E hku ga e wa nga ai matsat
ning tup sai. Dai aten hta Pin—yawn Nang Pan mung
asak aprat ram sai. Pin-yawn Nang Pan gaw tsawm
tsawm maga de, shi hta shadawn na kaga num n nga
hkra hpraw tsawm nna bungli kyet ai mung lani mi
daq lahkawng masum daq shangut lu ai jan rai nga
ai, shi hpe mu mada hkrup ai shabrang kadai raitim,
lagaw lata lamyi laman hkri hkraw ni pyi shara wa ai
nga ma ai. Dai Pin—yawn Nang Pan tsawm htap,
hkikhkam ai shiga satang gaw hkahku hkanam sin-
praw sinna, shara shagu hkan na sahte kun—myi ka-
sha ni, hkawhkam kasha ni kadai mung sa hpyi sa
hprawn la na matu, myit makun nga masai. Dai lam
hpe pin yawn duwa chye nna Ja Tawng yan nau
hpang de Nang Pan hpe sa woi la na matu kumhpa
shagun dat nu ai.
Ja Tawng yan nau mung mayu Pin-yawn duwa
kaw na kumhpa lu la sai hte maren, Ja Tawng Naw
«69
 
 
 
Salawng hpe Nang Pan sa woi la na matu kahpy },
Lamu Shen Gam Gumhkawng e shangun dat gy;
Hpu ja kaga hpa n-gun ai sha kumhpa hku nna nba
yan dingsa langai mi sha shagun dat wu ai. Kaja y,
hpa gun mung n ra na rai nga ai. Ja Tawng Naw
jawn na matu nbung daram lagat chyang ai baw gyp,.
ra langai mi jaw dal al. Dai gumra gaw nau chyang
nna jahkring grai yak ai hte dumhpran mat wa chye
ai rai nna lagaw lahpan kaw hpri hpe mung kayat jup
dat ya sal.
Ja Tawng Naw mung gumra dai hpe jawn nna
Mali hkanam maga Pin-yawn mung de Pin-yawn
Nang Pan sa woi na matu rawt mat wa nu ai. Pin-
yawn Nang Pan hpe Ja Tawng Nawng Salawng hku
nna asak kru ning daram re ai aten hta she mu kau
da sai, kaba wa ai shaloi gaw hpraw nsam galai mat
na sha rai sai. Shaga ai nsen ni mung shai mat na
sai, myil su myi gawp ai lam mung naw kaji yang na
hte shadawn n lu sai, grau nna myit dum dat ai hte
hkum ting nshung si hprwi rai wa ai gaw Nang Pan a
hkum gawng shing—yan kaning rai kaba tsawm taw
sai kun nga ai lam rai lu ai.
Dai hia grau nna Ja Tawng Naw hpe myit
kabrawng shangun ai lam gaw Nang Pan a tsawm al
shiga satang wa mungkan hta laklai ai hku shiga
gumhkawng ai lam rai nga lu ai. Ja Tawng a malt
myil kala kaw hkam sha yak shangun ai lam kaba
< 70
 
eg
ran hpe dinghku bungli shajaq na lam, kagu kop. |
ni hpe hkungga na lam, jinghku jing — yy pn; he
tsawra kanawn mazum chye na lam sharin shaga 1, pe
jang, tawn da ya alu di hte tsa hta lu kau da np, bt
wa mal masal.
Num nnan la nnan hte rau hkung—ran poi g5 ai
shawa masha ni gaw num nnam hpa garan lu ngut 4
hte rau, num lanyi ai sara wa a lanyi ga ni hpe jawn
madat nna nhtoi jahtoi sai, num lanyi ai lam ngut a
hte Lamu Shen Gam Gumhkawng hte Zet Ing Makran
a hkung-ran poi mung ngut mat sal.
Deng hkau nang gaw gard de ngu nia’ Ngai a
hkau nang hte maren rai nngai , ngu dat nu at, shalol
dai la wa a n—gup kaw nan myit mada ai ga Bo ve
ai majaw, loi mau kau nu ai. Dai 82 gaw gral kab
ai hte mani let, rai sa anhkau kadai lu la tim grai
kaja sa, mayu ni jaw sha mayu ai wa hpe jaw mu ga,
nang hkau lu la tim rai la sai, kade nau n tsan ai
chara kaw shan lahkawng hkawm du mat wa yang,
kaga hkrun lam hkawm masha hte bai hkrum masa,
he! hkau yan gaw kadai yan law, ngai gaw wunseng
Zau Hpa rai nngai, ngai na mying gaw Ja Tawng
Naw Saq lawng nga ma ai, hkau nang gaw taw? Ngai
gaw wunli La Sam ngu ai wa rai nngal.
Rai sa hkau yan gaw gard de sa myit dai kun?
An gaw Pin—yawn Nang Pan hpyi sa ga ai, ataw ka-
dai mahtang a matu sa hpyi na hkyen ai kun? Oh ka-
dai lu yang lu ngu ai gaw ¢, hkau nang gaw taw?
Ngai mung Nang Pan a tsawm satang na nna sa wa yu
nngai, grai mai gral mal, anhte masum rau rawt sa-
ga, lu ai wa mi lu u ga, kadai lu tim grau mai, sawk
rawl sa ga, shanhte marai masum langai ama mi tsun
rai Nang Pan a lam jawm sun let, sa mat wa yang
kaga masha langai hte bai hkrum sai. He hkau gaw
kadai kun, ngai kun? shingleng Zau Te nga ai wa rai
nngai, ndai wa gaw Pin—yawn ni hte majan byin al
amyu rai nna kahpu kanau ni majan sum tim, shi
gaw mayu daw mayu nna sa al wa ral nga lu al.
72.
Me
 
 
gaw dai daram tsawm ai shayi sha wa mi ting sumt-
saw sumra n lu ai gaw n nga na sai, shi hku nna n
tsawra dam timung, shi hpe yu ra gaswi ai masha n
nga hkra n rai na sai. Ja Tawng a matu n shim dum
ai lam langai mi gaw shi lu la ai kumhpa gaw Nang
Pan kaw na lu la ai n rai nga ai. Kanu kawa myit ai
hte kasha jan myit ai lam lama n hkrum yang kaning
di na 1?
Dai majaw Ja Tawng gaw Pin—yawn htingnu de,
ya jang du mayu ai myit rawng nga ai zawn, du n
wam ai myit mung rawng nga lu ai, shing-rai gumra
hpe gawt shacyang yu, gang jahkring yu rai sa dat,
hkring dat rai, gumra ntsa kaw aten naq naq sumru
yu rai let, raitim Pin-yawn mung maga de gaw nawlt
gaw nawt mat wa nga sai. Kade n naq yang hkrun
lam hkawm masha langai mi hte hkrum sai, ya hkau
gaw kadai ta? Rai sa ngai Ja Tawng Naw Saqlawng
rai nngai, hkau hpe mung atsawm n chye ai le, rai
nga ai wunseng Zau Hpa ngu airai nngai, dai nga
jang kade ngu nta? Ngai Pin—yawn htingnu de Nang
pan hpe sa hpyi na ngu sa nngai.
Ja Tawng a myit hta ga de lagaw atsawm n hkra
mat ai zawn, lamu de mung masawp n dep ai zawn
hkam sha dat sai, chyahkring mi laman baw kaw
dingwa wahtawng hte hkra ai zawn nga mat lu ai, ra-
itim mayu wa kaw na kumhpa nan lu tawn sai ma-
jaw, myit mada shara htum ai nan gaw n rai lu ai.
La
  
Naw gaw saq ra kaw shawng du sai hte maren Ja
aqlawng hkan du nang wa al Ban hta
gaw salal kawp ba mai mat nga lu at. Ja Fawng
hpang hkrat ai Jam gaw shi a gumrd Jagaw n kaja ai
majaw rai nga lu ai. Ja Tawng Naw gumra lagaw hten
ai hte rai, gral la let hkan du nang wa al hpe
wawnghkye Zau Naw mani ya nga ai.
Dai hpang Zau Naw gaw shi a manang ni marai
mali hpe langai hkrai hpe mada shagu nna shi a myit
hta myit la wu ai gaw, dai manang ni mali hta ngai
gaw grau ai wa rai ang sai nga myit la nga ai, teng ai
shi gaw hkumhkrang mung grau galu kaba nga ai,
hpun palawng ni mung grau manu dan ai baw hpun
da nga ai, ja hpaga mung yawng hta grau law gun ai
wa rai nga ai, shi a buga mung kaga manang ni a
buga hta grau hkik hkam ai hte mungdan masha jah-
Ja Tawng Naw
Tawng Naw S
pan mung grau law ai wa rai nga al.
gaw dung sa shara naw tam nga yang, wawnghkye
Zau Naw hku nna gai hkau ni anhte yawng tsawm
htum ai Pin—yawn Nang Pan hpe: sa hpyi na matu sa
shajang ai gaw, kadai hpa baw hpaga kade gun ai
shaw shajang yu ga ngu dat nu ai.
Dai ga na ai hte wunseng Zau Hpa gaw ngai gaw
gumhpraw katsing jol manga lawm sa nngai nga ai,
wunli La Sam mung shawa nang hkachyi latsa lawm
ai gaili langai mi lawm nngai nga sai, shingleng Zau
Te mung hpri katsing joi manga gun nawn ai nga sal.
74
ed
a
 
Ya hpa n tsun shi ai gaw wawnghkye Zau Naw hte Ja
Tawng Naw Saqlawng hpe mada azi da let, hkau Ja
Tawng nang hpa baw gun nta ngu dat nu ai, shaloi Ja
Tawng Naw gaw nye a mayu dingsa ni rai ma ai ma-
jaw, sa hpyi yu na ngu ai sha re, kumhpa hku nna
nba yan chyamut langai mi sha lawm nngai, nga sai.
Mayu nsa re nga ai ga hpe wawnghkye Zau Naw
a matu dingbai dingna ga langai mi tai nga lu ai, rai
timung Zau Naw tsun ai gaw hkau Naw e ja Ing ja
pan hpyi sa ai gaw naq na nba yan chyamut sha gun
ai gaw kaya kahpa rai nga ai, nga nna tsun ai
hpang, ngai gaw lungseng kaja langai lahkawng ma-
sum daram gaw gun nngai, ja joi latsa mung lawm
ai, bau ju shi manga kap ai bau mung lawm nngai
ngu tsun dat wu ai. Shaloi Ja Tawng Naw bai tsun
wu ai gaw rai la sai, grai kabu sangai, nang hkau mi
lu la timung, grau kaja ai ngu dat nu ai, dai hpang
shanhte manga ting bai rawt mat wa ma yang, Pin-
yawn mungdan kata de shang bang mat wa masali ,
kade n naq yang Pin—yawn htingnu du na matu yuza-
na hkying mi sha tsan ai layang pa kaw du mat wa
masai. Shaloi wawnghkye Zau Naw tsun ai gaw ,
anhte yawng Pin-yawn shayi hpyi pyi sa sai gaw,
ndai shara kaw nna Pin-yawn htingnu du hkra gumra
lagat shingjawng mat ga nga tsun dat wu ai.
Hpa majaw wawnghkye Zau Naw dai hku tsun a
ta nga yang, Ja Tawng Naw gaw Pin — yawn nihpe
 
«75 -
 
Hkau ni gaw taw? Ngai gaw Ja Tawng Naw Saqlawng -
re, ngai gaw wunseng Zau Hpa, ngai gaw wunli La
Sam re, hkau ni gaw gara de kun, Pin-yawn Nang
Pan hpyi sa ga ai, hkau nang gaw, ngai mung le, rai
sa anhte yawng rau sa mat wa ga, anhte kadai lu tim
grau she mai, kade n tsan kaw nachying hkik ai
shabrang tsawm langai hte bai hkrum masai.
He hkau ni gaw kadai ni ma? Ja Tawng Naw
Saqlawng, ngai gaw wunseng Zau Hpa, ngai gaw
wunli La Sam, ngai gaw shingleng Zau Te," hkau
nang gaw taw? Wawnghkye Zau Naw rai nngai.
Hkau ni gaw gara de law? Pin—yawn Nang Pan hpyi
sa ga ai, hkau gaw taw, ngai mung sa yu gawq ngu,
mai sa anhte shabrang tsawm manga hte rau rawt ga,
Pin—yawn Nang Pan hkap mangoi bu u ga i? Ya
shanhte manga ting gumra langai hpra hte matul
hkawm mat wa ma yang lai hkawm lai sa masha ni
hkring sa na matu lajang da ai saq ra dabang langai
mi kaw du mat wa nga ma ai, yawng a shawng e
hkawm mat wa ai gaw wawnghkye Zau Naw nan rai
nga ai.
Shi a hpang kaw kanoi lep lep rai hkan nang ai
gaw shingleng Zau Te mahtang rai nna wunli La Sum
yan wunseng Zau Hpa gaw maren dinghlawng rai nna
hkawm nga ma ai. Shanhte a hpang hpungdim, ram
ram gang ai shara kaw hkan nang ai wa gaw Ja
Tawng Naw Saqlawng rai nga ai. Wawnghkye Zau
273%
manang ni a hpang de lamu
ai daram chyang let, hkan
timung nau hpang hkrat sai
a—ang kaw n dep kau
awq kau nhtawm shi a
ganghkau lam hku pyen
shachyut mat wa sai. Rai
rai nna manang ni hpe lam k
dat nu ai.
—yawn bunghku de du
Shi a manang ni gaw Pin
a gaw masha chya-
mat wa masai, chyinghka sin al Ww
haloi, n tsen da nga ai,
sam marai mali hpe mu ai 8
hpa majaw nga yang, Pin—yawn ni gaw majan mahk-
rum madup nga sai rai nna gara manam hpe mung n
kam lu nga ma ai. Wawnghkye Zau Naw gaw chying-
hka sin ai wa hpe shanhte hpyen n re ai lam, Nang
Pan hpyi sa ai dauma manam ni she re ai lam kade
sanglang dan tim, chyinghka sin ai wa n kam nga ai
majaw, chyinghka n hpaw ya nga al. Dai zawn rai
nna Zau Naw hte shi manang ni Pin-yawn htingnu
wang shinggan e sa tsap ding-rawng nga ai aten hta
Ja Tawng Naw a gumra mung shawng e shi a manang
ni mu ai gumra jasat hte n bung ai sha, nachying
gagat chyang ai hte lamu ganghkau hku pyen ai zawn
du bang wa ra ai. Ja Tawng Naw chyinghka kaw du
ai hte chyinghka sin ai wa mung, lawan ladan rai
gagat pru wa nna Ja Tawng Naw hpe sa ahpum let,
hkau Naw ya du ai i? Ya hte gaw yawng hkam kaja
nga myit ni?
Hkau ba Lamu Shen Gam Gumhkawng n lawm
ai i? Nang hkrai du nni? Nga nna kabu gara sa
«77
mayu dingsa ang ai nga al majaw, shanhte num jawm
kashun ai lam hta Ja Tawng Naw hta lai jang gaw shi
kaw nan ang sai ngu myit la nga ai. Ya ndai gumra
gat shingjawng ai lam hta Ja Tawng Naw sum na lam
nga ai, hpa majaw nga yang Ja Tawng Naw a gumra
gaw lagaw hten nga lu ai, wawnghkye Zau Naw chya-
wm me gaw Pin—yawn htingnu du hkra gumra jawn
shingjawng nna shawng du ai wa Pin—yawn Nang Pan
hpe la ga nga tsun nga al. oo
Ja Tawng Naw mung gumra jawn shingjawng ai
shi sum na lam hpe chye wu 21 Ta1 nna
shi n shingjawng lawm na hku tsun dat wu ai. Dai
majaw ngam ai mali hte gaw gumra lagat shingjawng
mal wa ai rai nna nhpu dawq lam she dung ral mat
wa masai. Dai shaloi she Ja Tawng Naw gaw shi a
a majaw lagaw hten htu ai hpe yu yu wu
hpan kaw hpri hkindang langai
hpe mu wu ai, dai hpri
Gam Gumhkawng e dit
hku rai yang,
gumra hp
yang, gumra lagaw la
mi da sang dit bang da a
gaw kahpu ba Lamu Shen
bang da ai rai nga al.
Hpa majaw dit bang da ai nga yang, dai gumra
gaw htungnem Zet Ing Makran hpe kanu kawa ni e
shakau ya dat ai gumra rai nga ai. Dai gumra gaw
pyen ai daram chyang ai baw gumra rai nna lagat
dumhpran mat wa na tsang ai majaw, sharam da ya
ai hpe Ja Tawng Naw Saqlawng chye wu ai n rai. Ja
Tawng Naw Saqlawng mung hpri hkindang hpe mal-
«76
nan hkrum lu na matu gaw, nachying naw yak nga
ai, majan ninghkap htingnu re ai hte maren , sin lan-
gaq ni lata de du mat wa nna asak pyi sum mat wa ly
ai hpe Zau Naw dum wu ai n rai. Zau Naw shi nay
aput ai majaw Ja Tawng Naw mung Zau Naw hpe
shawng de sa shangun dat nu ai. Zau Naw mung ka-
bu gara sari kata hkra gat shang mat wa sai. Kade n
naq yang, Zau Naw mat mat sai. Ja Tawng Naw gaw
Zau Naw gara hku lam dam mai ai lam chye da nga
ai, hpa majaw nga yang Ja Tawng shan nau ndai
htingnu kaw mali ning hpring nna manga ning shang
hkra nga lai wa sai majaw rai nga ai.
Dai rai nna Ja Tawng Naw gaw Zau Naw hpe
shawng hkan tam mat wa sai. Zau Naw hkan mat wa
ai lam gaw, sin langaq ni nga ai maga de n ang mat
wa ai gaw shi a gam kaja ai lam kaba nan rai sai. Ya
Zau Naw du taw nga ai gawk gaw asak ugut gu, baw
hpraw sai gumgai ni hkrai nga ai gawk rai nga ai.
Ndai gawk gaw ma hte mahkawn la sha tsep kawp n
nga ai sha, gumgai ni san san manga kru shi daram
shinglawng nga ai gawk rai nga ai. Zau Naw gaw dai
gumgai ni a labu bakang galai sumpum da ai bakang
ningsa maling kaw sa amya rawng mat nga ai.
Dai hpe Ja Tawng Naw sa mu nna woi la wu ai.
Nhku kata na lam madung de bai du ai shaloi mung
Zau Naw gaw n shari ai sha shi nan she lam shawng
na hku aput bu nga ai, dai majaw Ja Tawng Naw
-79 .
 
mung hpa byin yang byin u ga nga nna Pin-yawn, q
wa nga al gawk de hkrang ai lam de Mmanang n i
hpe dat dat nhtawm shi gaw hpang kaw ang; al}
hkan nang nga ai. Zau Naw hte shi manang cha
dat ai shaloi, dawqdap na wan shingnang kaw ada
madu wa ngu myit la mai ai salang myit sy lungs;
hpe tsan tsan kaw na mu mada nga ai. Raj tim
dai salang wa kaw du lu na matu, aten ram rap, Rog
la ra nga ai. Hpa majaw nga yang ndai htingy, gaw
galu dik ai shi dap htingnu rai nga ai. Zau Nay hte
shi manang ni mu mada ai salang wa gaw nta mag,
Pin—yawn duwa manoi pyaw Sinwa nan rai nga aj,
Nta madu wa hku nna mung masha mali shi
~ htingnu de shang wa nga ai hpe mu mada nga aj,
grau grau ni wa ai shaloi ndai masha mali hpe shi
hku nna kalang mi pyi n mu yu shi ai masha katsing
rai nga ma ai. Pin—yawn duwa gaw Shingleng majan
hpe dang kau sai rai timung, myit n si ai hpyen n
mat ni hpe naw tsang ra ai aten rai nga ai, dai majaw
shanhte hte n hkrum hkra grau sung ai shi a gawk de
kahkan shang mat wa nna gawk chyinghka hpe
hkinding shangang kau nu ai. Zau Naw hte shi man-
ang ni mung nla madu wa hpe shanhte gaw hpyen n
re ai lam, num hpyi sa ai dauma manam ni she rai
ga ai nga nna kade sanglang dan tim, Pin-yawn du-
wa kam lu ai n rai, hpa majaw nga yang, hpyen m#
jan mahkrum madup nga sai duwa rai nga ai.
. 80 -
a
 
Kade n naq yang Ja Tawng Naw mung angwi sha
hkan du shang wa ra ai, dai aten hta shanhte
shabrang manga ting Pin—yawn ni a dawqdap kaw
tsap ding -rawng taw nga ma ai. Pin-yawn duwa
dawqdap kaw nga nna gawk de shang mat wa ai lam
hpe Zau Naw gaw Ja Tawng hpe kahte tsun dan nga
ai. Dai shaloi Ja Tawng gaw tsaba n nga ai kun e,
nga nna shaga dat yang Pin-—yawn duwa mung Ja
Tawng a ga hpe na ai hte shi a gawk kaw nna lahkan
ai daram lawan let pru wa ra ai. Ja Tawng hpe mu ai
hte hkri ya du ai i? Buga de yawng kaja nga myit dai
kun?
Ya hte gaw nanhte Nawng E hku de hpa aten,
hpa shara rai sata? Mam ni yawng tawm masai 1?
Jinghku ni yawng hkam kaja nga ma ai kun? Ngai
shagun dat ai kumhpa lu la sai i? Nga nna lama mi
hpe garai n htan lu yang, lama mi bai san kahtap rai
Pin-yawn duwa mung manam hpe shara madun na
pyi gan malap kau nu ai. Dai hpang nta madu wa
hku nna rai sa dung ga, ndai kaga hkri zau zinwa
marai mali gaw kadai ni rai nga myit dai kun nga nna
kaga marai mali hpang de kayin shachyen hpang mat
wa sai. Shawng nnan e Pin—yawn duwa gaw dai ma-
rai mali hpe Ja Tawng a num hpyi kasa shadu kau wu
al. Raiti mung Ja Tawng htung hte maren num hpyi
sa al rai yang, masha shagup ra ai, ya ndai manam
ni gaw masha atai, marai manga rai taw nga ai. Dai
. 81 +
 
nang ni my! pyl n grip
chyinghka sin ai
g wa na matu Ja Tawng
Dai aten hta chyinghka
mali hpe bai dum wa
shakram bu ai hpe, shi a ma
Dai hpang
hkra yu mau taw nga ai.
kata de shan
mat wa nga al
sin ai wa gaw , shawng nd maral mat = igen
nna ndai hkau ni gaw kaning re ar ml , Nga san
dat ai shaloi Ja Tawng Naw gaw ngal nd manang ni
i ngu bai tsun wu ai. Dai shalol she Zau Naw
eju nan rai sal nga, kabu gara
mat wa masal. Chyinghka
kra hkan nang ai n
q let, shi a sha-
wa gaw wang
Naw hpe dun
ral ma a
hte manang ni gaw chy
kata de hkan shang nang
de du h
sin ai wa gaw nta kata
bai galaw la
rai, chyinghka kaba hpe
ra kaw ngam nan nga ta al.
Manam marai manga hte chyu sha Pin—yawn
i, dai aten hta
htingnu kata de shang wa nga ma a
Zau Naw gaw shi lam shawng na matu aput bu nga
Pin—yawn duwa hte shi shawng hkrum nna myi
man la mayu nga ai, rai mung Pin—yawn htingnu
an ninghkap htingnu re ai hte maren, shata
num ra sha nga ai ni pyl, nhku kata kaw lam dam lu
ai hlingnu rai nga ai, gawk langai hte langai hkrang
maren sha galaw da ai hte shang wa ai lam ni mung
hpyen laq ma shang yang, dam si mat na matu hte
kaga n madawm ai de hkrang pru mat wa lu na hku
galaw da ai htingnu kaba ral nga al.
Dai lam ni hpe Zau Naw chye wu ai n ral,
htingnu kata kaw du nga sai, rai timung duwa hte
al.
gaw maj
£78 -
    
   
  
      
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa
shatup lam (Pang- 1)
-Second Edition-
(What Kachin Believe And Practice)
Volume -1
Volume - |
 
Yup sawkgyin ginra
(Sumdai ~ copy right)
Tain Tain Ta Ying
(Fltang dip rung)
Buk (1500)
N'dup Boum Hkrang D,
~ Pungga Ja |;
Hpa-kawn Nang JHkam
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Malam Ni 2
Laika Man
 
Dai hta kaga ndai laika hpe ka ai masa lam ni gaw hpaji chye
chye na shapraw la na hte, jaiwa dumsa ga chye ai ni mung
1 hkra sha chye na lu na hte, kaga hpa mung n chye ai laika sha
lam rai nga ai. Shing rai ndai laika
va lu n matu, Wunpawang ningja
 
 
ion
ha ni a makm masham hte hka
ai lap,
ka sara kaba ni ka da ai laika hts
Jaika buk mung n rai nga ai, py), kasy
i hta shamyet shanat ai mung n ry; nga
shara hkan, Jinghpaw salang nj tsun
ala da ai sha rai nga ai. Dai jahts
ca  hpaji lahta tsang, dakkasu jawng
Wunpawng sha ni a matsup
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
NPAWT NHPANG NGA PRA LAM
Junpawng sha ni a makam masham hku rai yang, ndai
ga hte nga yawng nga pra shinggyim masha yawng hpe
n da ai wa nga ai. Dai wa hpe Karai Kasang ngu shamying
Kasang gaw n mu lu ai Karai Kasang rai nga ai. N mu
asang kaw na mu yu, n mu yu ai daw nga ai. Shing
ta hte hkrang lawm ai hku nga pra ai daw, dai daw
kata Karai Kasang tai mat wa yu, hkran lawm ai
tai wa yu rai nga ai. Dai hkrang lawm ai hte
W ai daw hpe Ninggawn Chyunun hte Hpunggam
ai. Ninggawn Chyunun gaw kanu rai nna
i. Kaga ga kaw na sa hkrum gayau ai
mat ai lam mung n nga ai.
| gaw yawng ni a chyu chyu kanu
mayu ai. Dai hku tsun ga nga
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
doi laika buk hta ka da ai lam ni yawng gaw laika ka ai wa hig j,
dep ai hte hpe sha ka da lu ai rai nna naw jahkum shatsup ra ai laika by
. Dai majaw matut nna gram lajang, jahkum shatsup mat wa r,
hkum shatsup ra ai hpe mu mada ai ni kadai raitimung,
Di garum fo na matu htet shana ai. Ka tawn da sai lam pj
 
a ma ai. Dai ni gaw Karai En hte irre
arai hkum zawn zawn, masha hkum zawn za,
pe matsaw ningtsang nat ni ngu shamyj ing
ng a myit ra ai lam ni hte shi a sat laa ni
asak hkrung lam a matu kasi mung ry;
ingtsang, lamu madai, mahtum mahta nat
ni dang di dang rai lu ai daram hkungg,
ni mung rai nga ma ai. Mu
L mu lu ai, mu achye ai
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lap,
aN
ai lam gaw, Karai Kasan hte Kanawn mazum ai madan
manu dan, chyoipra sai dung i hit Kanawn mazum ng; Pra lam gy
nga ai. Shinggyim masha masha a uhpawng Kaw nan, Kp; K
a uhpawng zawn rai ra ai lam, masha shada kanawn Mazum
mung, Karai Kasang hte Kanawn mazum ai lai hte n shai mai aj fg
rai nga ai. Shinggyim masha a mungdan gaw Karai Kasang .
mungdan rai ra ai lam, Shinggyim masha a nga pra masa hg K
Kasang a myit ra ai lam rai ra ai lam hpe mu lu nga ai.
“maren, Kaiji ga hta mung matsaw ningtsang de num la ai lam
kawng rawng nga ai.
Dai shara lahkawng hta na shawng na mahtang gaw Muk
num la ai, Muk Zaw a lachyum gaw lamu kasha, shing nrg
sha ngu ai lachyum rawng nga ai. Ndai kaiji ga hea
kaw nna masha tai wa ai tsang law law nga ai hta na
 Zaw gaw shawng nnan num la ai wa raj sai.
Ig ngu na num gaw Gyoi ngu ai wa a num |g i
hkum tsup ai hku nga jang , Maw
hi 11 Nn
d5ang
dl kay,
drag
ai hte
Sharg
 
Jinghpa a hkap la hkan sa shatup lam
Chyi ningma,
pri ningpra
Rip sum wawp,
hkrip sum hkrawp
Dum sumwan,
hkrup sumhkran
Ninggawn chyu nun,
hpunggam woi shun
Hpun kawa
dusat du myeng
 
 
 
MA YU HTE DAUMA (Hpan madu hte ashy)
A ma ngu ai ga gaw hpang e a-ngy,; i
Mayu hte daumae > a gaw Maht & gwi sha byin -
ang sai Shawng na ga ni hta gaw Mahtum Mah, ni, My, Vi
halk dinghkawn shayi, ja gat shagyi ni nga »j Zawn ry; gs,
/ jaw hpu ya ai lam nga wa sa 1: ten
‘hpang na daw hta hpu jaw puy 84 d Sai ral npg Taio;
es yawng sha kau, la kau, mayu kau ai majaw, Mayy pn;
ving ai mung nga ma ai. Dauma ngu ai mung htang 4,
© ma mat ai majaw, dama ngu ai re da. Hpa mj ry
£d na re,
yang, Kany
nu hte asak
Up rau aggy
rai hta kadai grau ahkyak a ta? nga
Kanu kaw na sai grau law ai, ka
1 ai, hkritung e shata shi t
ai ai hpang kanu a chyy laning py;
a ra ai. chyu jahka ai hpang e mung pawn
yun shatsawm, sumraw naw ra nga aj
langai mi gaw kanu a gam maka hte
aka hte hkrung ai ngu tsyy
1 . b
tsun saga ai ral nng
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
kap ai. Hpa majaw nga yang, Maw Gyoi e mahkrai garai n ngut
yang, kawa si ai shiga na ai rai nna bum dumhpyawt kau da nna wa
ai nga ma ai. Dai Maw Gyoi gaw masha hte grai bung grai ni sai
wa rai nga ai. Dai hta kaga kanu kawa hpe shaga shamying ai lam
mung, lahta na tsang ni hku hkan nna n bung ai sha shamying hkrat
wa ai hpe mu lu ai. Shawng na tsang gaw kawa hpe Layuk, kanu
hpe Nhaw Tang nga ai. Hpang na tsang gaw kawa hpe Muk Zaw
nga jang, kanu hpe Myaw Nhaw nga ai. Dai kaw nna shinggyim
masha hkrak rai jang, kawa hpe Nhawq Hkye nga nna kanu hpe
Shahkyam nga ai. Ndai tsang ni gaw shinggyim masha hkrak tai sai
ng shamying ai lam rai nga ai. Lahta e tsun lai wa sai ni gaw
g kaw na masha gawng shing nrai, Karai hte masha gara
; ng hkat ai lam hpe madun hkrat wa nga ai. Hpan
w shabyin ai lachyum rawng ai. Shabyin ai hte
X i mi gaw shangai ai rai nga ai. Shing rai
3 prat ai ndai ni gaw lachyum
[1]
 
 
Mayam yam yu ai ni:- Mayam tai ai lam gaw hpyi gy 4 ni
hte maren shinggyim uhpawng hta shang lawm yak nga ma aj
Mayam tai ai a ningpawt mung masha nga s: at nga sa madang n dep
, tang n du ai a majaw, mayam tai ai Iam rai nga ai. Kahpy kanay,
kanu kawa n tam, num tam tim mayu n tam, num lu tim mayy pn lu,
kaga shinggyim uhpawng ni hte rau n nga, yi rawng rawng, yj tsat
tsat, hkrup mara nga ai ni sha mayam tai nga ma ai. Shanhte gay, |
masha kaga wa e rim dut kau hkrum ai ni rai nga ma ai. Masha rip
dut hpaga ga ai ni gaw dai zawn ru sai n nga, ru sai n ngang, mahky
mara n nga ai ni hpe rim dut nga ma ai. N-gun lagaw kya ai ni hpe
rim dut nga ma ai. N- -gun lagaw kya dam tim, mahku mahkau rusaj
galu kaba ai ni hpe rim dut hkrup ai raiyang, manghkang galu,
ruhka tai, majan kaba du hkra byin wa chye ai majaw, rusai galy
kaba ai ni hpe n rim hkrup na matu grai sadi nga ma ai.
Lama wa rim hkrup ai raitimung, rusai lu ai ni gaw bai Hl
shaw la hkrum nga ma ai. Rusai n lu ai ni gaw kashu kasha prat du
hkra mayam tai mat nga ma ai. Rusai kaba ai ni hpe gaw masha sha
rai, nat ni du ere og nga ma ai. Dai hte seng nna Hawa de
  
 
 
maga de matut hkawm mat wa ai hpe na kau dat wu ai. Kade nna
yang dai htingbu yi kata kaw yi yup yup ai yi madu wa hpe adup
nna yi shingnawm nam maling maga de dun kayat mat wa ai hpe na
wu ai. Hpang jahpawt rai jang gaw dai yi wa madu mung shawoi na
hte maren, yi kaw na ra ai bugli ni hpe matut galaw nga ai hpe mu
wu yang, shana e shi na kau dat ai lam ni a majaw , grai mau nga
ai.
Hpa majaw nga yang, shi na ai nsen gaw yupmang hku na
ai n re ai sha, shi atsawm sha dum nna rawt dung ai hpang na ai
nseng she rai nga ai. Dai nsen na ai kaw nna yup n mai mat ai gaw
n htoi htoi hkra rai nga lu ai, raitim shi na ai nsen hte yi htingbu wa
hta byin ai lam shai taw nga ai rai nna mau ai lam rai nga lu ai.
Chyinglaw aten du wa ai shaloi, nta na ni du sa wa ai ten du hkra
dai yi wa de n sayu ai sha la nga ai. Gaida jan mung, shana aten hta
gyit dun mat wa ai htingbu wa hte ya bungli galaw nga ai htingbu
wa gaw gara mahtang masha rai nna gara wa gaw numla re ai lam
hpe n ginhka lu ai rai nna hkrit taw nga ai lam rai ge lu ai. Yisa
 
 
y
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
3
du mat wa sai. Wa mai byit hkan sagawn mat way ai sha
madu ni hte hkrum sai 1: i nna wa gap ya ai hka hta chya rq a
ai. Jan masha ni gaw Tu Yau hpe sharen tawn da nna san je
galaw masai. Shi hpe san jep ai shaloi, shawng san gj ga ht in
na a kanu kadai kasha rai ta’ ngu ai ga san rai nga aj, Shal; Wi
Y au htan ai ga gaw nye nu gaw Mahtum Kaw Tsalat re ngu higy,
Tu Yau a ga majaw jan masha ni grai hkrit kajawng a J
ana Tu Yau hpe sharen da ai kaw nna lawan raw dat he
jinghku manam kaba hku bai hkungga ma ai. Hpa majaw da;
galaw ai nga yang, Tu Yau a mayu Mahtum Mahta ni gay, ;
Masha ni hte nga sat nga sa bung nna mayu dama jinghku mang
nga ma ai. Dai majaw Tu Yau hpe shut jang, Tu Yau a mg
Mahtum Mahta ni hpe shut ai tai wa na tsang nga ma ai. Shj ng |
Tu Yau a wa gap nna wa na hte wa lahkru dan ya ai hka gaw
hkra zim mat sai.
Bai nna duwa Bawm Wang Ja Yaw tsun jahta.
langai mi hta mare masha langai mi gaw dai mare a
ai rai nna shi hpe sat kau na matu gyit sharen da sai.
u ai wa a mayu ga dai shara hte grai tsan
4
i
     
 
    
 
 
i
  
 
 
     
paw a hkap la hkan sa shatup lam
la nga ma ai. Matsaw mu nat ni hpe gun jaw ai shat lit
\ Tipe gun jaw ai shat lit gaw hpan langai sha rai nga ma 4
j ayu hpe hkungga ai gaw lamu madai hpe hkung;
ai hpe jaw jau ai gaw hpan da madu hpe jaw jau a
ng: ma ai. Dai majaw nau matsan wa jang, mayu nj
w nna sali wunli hpyi la chye nga ma ai. Kashu
, mayu ni kaw mayat maya na matu, sali wunli
ma ai. Mayu hpe shut jang, Karai Kasang hpe
i, mayu n lu ai masha kadai nga na
| nga ai. Jinghpaw ni hta mayu n lu ai
n lu ai ni hpe mahku mahkau kadai
 
JinghpaW c _——=
MYING SHAMYING Al LAM
, ni a makam masham hy,
nung ahkyak ai lam rai nna asak hkrung : |
Wwunli la ai ngu ai kaw na masha He
hkaw ahkang lu jang, ja li la ni ng,
hti ai nna wenyi numla tai ai hte ray
Ningsang Ma ngu ai mying hte Jan £2 de sa dat al. Jan ga kaw ng
mungkan ga de bai du ai hte shinggyim masha ni hpe bau sin na lj
lu jang, Banang ngu nna mying bai galai ai. Shi a mying madung
ai. Banang Naw , Banang Gam, Banang Roj
~ ngunna jaw jau ai. Lahta de tsun lai mat wa
hte dau n bung hkat ai rai nna dai asak hkrung lam a dau hta hkan
dai hte gingdan ai mying shamying ai lam rai nga ai.
Dai majaw dai mying madu a manu hpe shadan dan nga ai,
Madu maga na ni a mying hte masha a mying ningkap n bung
shaloi, shinggyim masha gaw hpan madu hte kanawn
mat wa ai. Hpan madu hte kanawn mazum 1 lu jang,
ka mat wa ai. Matsun maroi labau hta
ga nga yang, Jinghpaw ni a Kaji c
i sha wa hpyl
Shamying ai ladat:- wunpawng she
mying shamying a1 lam mt
hte seng ai lam rai nga al.
Jamu ga hpe uphkang ai a
shamying ai, hkum shan nsa
 
  
  
  
     
      
   
 
hpe matut nna lang
ai asak hkrung lam day
0
=
i
          
      
    
 
 
  
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Shi dai hku tsun ai gaw kaja wa sat kau mayu nna tsun‘ai'n ==
rai nga ai, nau pawt mayu nna tsun ai sha rai nga lu ai, mayu wa
gaw nta nhku de shang wa nna du salang ni hpe shi a dama wa
ruhka hpe daw ya na, shi a asak hpe shalawt ya na matu lajin sa
du salang ni mung mayu wa a ga hpe hkap la ai rai nna dai bay
masha hpe dat kau na hku rai sai, raitimung bawng sin ai ni
bawng masha hpe garai n sat ai lam hta mayu wa a ga hpe
nga ai lam chye da nga ma ai. Dai majaw mayu wa a ga
sat kau sai. Ndai ni hpe yu ai shaloi, Jinghpaw ni kam ai hi
gaw nat, masha yawng a matu ahkyak ai hku mu lu nga ai . §
na daw ni hta tsun sai hte maren, mayu ngu ai g
maga de rai nga ai. Shing rai mayu n lu ai wa ga
rai nga ai. Chis A
Hpan madu hpe mayu ngu nna tsun ai sl
tawk mayu daw ai hpe tsun ai n rai nga ai
madai ni gaw Hpan Madu maga de nga ai n
shanat nna tsun ai ga rai nga ai. Hpan Mac
hte maren mara nga pra ai ngu tsun
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam, |
Rawang ga chye na ai shani du hkra shi hpe Ge Lang ngu sh
ma ai.
Hpang e manam wa chye mat timung n-gup man mg oi
majaw, Ge Lang wa sha ngu mat sai da. Rai timung kaiji ga hg
ninggup mai na matu Ge hpe kawa mying shatai nna Lang
kasha mying shatai da ai hpe mu lu ai. Lachyum hkrak gaw Ge
kawa a mying n re ai sha, Lang mung kasha a mying n rai nga gi
Ge Lang mying nan masha langai a mying san san sha rai nga 3
Dai majaw matsun maroi na mying shamying ai lam mung lahta ¢
tang dan ai hte maren byin wa ai lam rai mai ai.
amyin,
hpe
gaw
Shaga mying shamying ai lam:-  Shaga mying hpe shamying 4;
haloi, kawa a mying hpe shalawm nna shamying ai lam gaw
daw hta shamying ai rai nna ya du hkra raitimung,
achik bawsang yan gaw moi na ladat hpe nay
pe mu lu ai. Ndai zawn rai Lawwaw hte Lachi
 
n sa shatup lam
Jinghpaw a hkap la hka
n nga jang, shinggyim masha gaw Hpan
sha ni a mying hpe shamying
Madu hte mying ningkap
aba myu lahkawng hpe mu lu
Madu hte daw hka lu ai. Wunpawng
ai shaloi, mying shamying ai hkrang k
al.
Myu mi gaw Kawa a mying hte kasha a mying hpe matut
nna shamying ai lam re. Ndai lam mung Wunpawng sha ni a
matsun maroi hkridun langai mi rai nga ai. Dai ningpawt kaw Byu
chaung Muk ngu nna mu lu ai. Ndai Byu Chaung Muk gaw masha
a mying rai na zawn nau n san ai, nga pra ai Jamu ga a mying zawn
rai nga ai. Byu Chaung Muk kaw na Muk Mauk Lam kaw du ai,
Muk Mauk lam mung masha a mying n re ai sha, nga shara hte
aprat rai na zawn re nga ai. Raitimung ndai shara aprat lahkawng
gaw mying matut hkat ai. Byu Chaung Muk kaw nd bai htat ai
shara masha a prat hpe shawng na mying daw mi la nna Muk Mauk
Lam ngu nna bai tsun ai. Dai hku gawn matut mat wa ai hte masha
labau de gale mat wa ai shaloi, kawa a myin hte kasha a my
atut mat wa ai. Ndai ? aloi
 
Shamving ang ai gawlraw shamying ang ai raitim, shang,
a dinghku hta shawng de Hraw mying ai langai ngai asak naw ; te
yang si mat na kun, shing nrai n manu ai hku si mat aj ry Vo
Hraw hpe nau n ra mayu ai majaw, Hraw hpe shingkram g
Zawng zawn re ai ni hpe galai shamying kau chye ma aj, Shing ,
ai rai nna Jinghpaw ni a shamying hkrang jasi ni hte shabung :
shaloi, n hkrum wa ai lam nga ai. Dai zawn byin ai lam gay
Lawwaw hta shamying hkrang chyasi n nga ai majaw n raj nga 5
Hkrang chyasi madung nga ai hpe shamying ai dinghku masha ni e
koi gam shingkram shamying ai majaw n nga ai zawn byin ws a
lam rai nga ai. Jing hpaw shamying ai mying hta Yaw kaw htum ai, |
shi gaw kru ngu na wa rai nga ai.
Shing rai Htaw ngu ai gaw htum sai ngu ai lachyum mj;
byin ai, jahtum na mying re ai majaw, Jinghpaw hte shabung yang
Yaw mai byin ai. Dai ngu ai gaw bai pra ai ngu ai lachyum rawng
ai, shing rai mying htum nna bai pra ai wa a mying rai nga ai. Dg; |
majaw Dai gaw sanit ngu na wa a mying mai byin ai. Jinghpaw
mying shamying ai hte n hkrum ai sakse nkau mi tsun ga nga yang,
Manhkring Hpung-up Sara usa a mying hpe La ngu nna mu lu aj,
hpa majaw nga yang, shi gaw masum ngu na shadang sha rai nga
ai. Htinggaw mying gaw Wunaw rai nna Wunaw La ngu fd)
shamying ga ai. .
Raitimung shi a mying madung gaw Hkawng Zawng rai
nga ai. Shing rai Zawng gaw La re ngu chyasi masat n mai ai.
Shatapru na du wa Lajai La, shi mung masum ngu na shadang sha
re ai majaw, La mying nga ai. Raitimung, shi a mying madung gav
Hkawng Hraw rai nga ai. Dai hku rai yang Zawng hpe La na kun!
Hraw hpe La na kun? ngu ai gaw Jinghpaw mying shamying &
nambat masum ngu na hkrang chyasi La hpe lahta e tsun lai wa $8
Lawwaw ni a mying shamying ai shamu gasup chye ai myiné
shamying ladat hpe chye da ai rai yang, shada ningdang hkat shar?
n nga ai.
EH FEES
= er
ay COA owl mT Cl (wel guemgY J
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Lachik mying shamying ai hta mung ningpawt ninghpang
hkrang madung nga ai. Raitimung mying shamying ai dinghku
madu ni hku nna galai shamying na ahkaw ahkang lu ai majaw,
hkrang chyasi n nga ai zawn rai nga ai. Lachik kaw Gam a mying
lahkawng hte mying hpalatu langai mi nga ai. Dai ni gaw Ying,
Bawm, Hkaw, Bawm Ying= Ying Bawm=Bawm Ying, ding yang
sha matut shamying wa yang, lahta na hte maren ang ai. Raitimung
dinghku langai mi kaw sha Bawm Ying lahkawng nga nna kaji dwi
a mying hte kashu a mying shada n jan hkat na tsang ai majaw,
kashu hpe Bawm Ying n shamying ai sha, Bawm Hkaw ngu , koi
nna shamying kau chye nga ai. Lawwaw mying shamying ai shaloi
mying hte dai mying a lachyum hpe atsawm n lu tsun shi ai.
Jinghpaw mying shamying ai hta mung mying shagu a lachyum
hpe n lu tsun ai. Dai hte maren Lisu, Hkanung Rawang a mying
shamying ai lam ndai laika buk hta n lu shalawm sai. Lachik a
mying shamying ai lam chyawm gaw Bawm ngu ai gaw bum tsaw
shagawng hpe la ai nga ma ai. Ying ngu ai gaw ring wa ai, bran wa
ai, Chang ngu ai gaw shanam zawn rai nna tsi tai ai, ninghpawng
rawt ai re nga ma ai. Ting ngu ai gaw ngang ai, grin ai ngu ai
lachyum rawng ai nga ma ai. Kyang ngu ai gaw jen ai, jasan sai.
Lawaw hte Lachik hta kaga bawsang ni gaw ginru ginsa yu hkrat
wa ai hkrun lam na mahkrum madup hta hkan nna shaga mying
shamying ai lam galai mat ang ma ai. Jinghpaw bawsang ni hte
seng nna du wa Htingbai Naw Awn ka ai labau hta AD 600 ning
daram kaw na shaga mying ningnan galai mying ai hpe kada nga ai.
Raitimung, num sha ni a shaga mying hpe n ka da sai. Dai laika
buk hte maren nga jang, La sha alat Gam a mying gaw Tibet
hkawhkam Gam Bu a mying hpe la ai nga ka da ai. Tibet mung ¢
Sawngtsen Gam Bu ngu ai wa hkawhkam tai nga ai aten hta shi a
shangai nhtoi ladaw masat da ai lam nga ai. Dai hkawhkam wa a
shangai nhtoi masat da ai laman hta shangai ai ni hpe hkaw hkam
wa hpe shagrau ai hku nna mung, tinang a kasha hku nna arawng la
ai hku mung shaga mying shamying ai shaloi, hkaw hkam wa a
23
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
10 ef wrjyme uel ng
UBH MBA Sw] eMn(
nN nes emn(
Iq ume SueN emnq
e] ile] emnq
TTS TAA TE Wes] ues
—~ oS w
(owing) nsiq|-
jiyoe |
 
«ND] SulAwi vys ©] © 1u eys Sumedunpy ,
21
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
i i rai i lat re ai hpe chye nga
ha shangai yu sai ral nna la ni hta na alat r :
dai Jam ni ningpawt daw de tang madun ai mying shamying
Jadat hte matut hkat ai lachyum rawng nga al.
Shaga mying shadaw shadang:- ‘Wunpawng, sha ni phe
mying hpe shamying ai shaloi, laklai ai langal m1 gaw kanu angai
mi a kasha La sha, Num sha shadaw shadang hte shamying ai lam
rai nga ai. Tsun mayu ai lam gaw ma kanu langal m1 gaw la sha
kru, num sha kru shangai lu na mying sha nga ai hku rai nga ai.
Hpa majaw ndai hku shamying ai hpe masam yu at shaloi, npawt
nhpang hku myu lahkawng mu lu ai. Lai wa sai ga nhpaw daw hta
tsun sai hte maren, mu ni gaw Hpan Madu hte shinggyim masha a
lapran kaw rai nna shinggyim masha ni a kasi ningli rai nga ai.
Ninggawn Chyanun hte Hpunggam Woishun mu shangai yang, (1)
Gam- Sinlap, (2) Naw- Mu Nu Naw, (3) La- Lashe La (4) Tu-
Matsaw Tu (5) Tang- Jan wa ningsang Tang(6) Yaw- Madai Yaw.
Ndai yan nau ni hta na Yaw gaw nat u-ma rai nna shi hpe
jaw jau ai shani manawt dingsawt lawm nna dai hpe manau nga ma
ai. Shinggyim masha ni mung ndai shaga mying shadaw shadang
hpe kasi la ai hku la sha marai kru a gam bum mying sha nga ai.
Kaga npawt nhpang langai mi gaw chyu jaw ai dusat ni hta chyu si
yan lahkawng kap ai rai nna yan mi hta kru kru nga ai. Dai majaw
ayi yan ala hpe garan dat ai shaloi, myu mi kru kru lu nga ai. Dai
hku rai yang shinggyim masha mung dusat zawn, chyu shi
lahkawng lama kap yang, la sha a gam bum kru rai na rai nga ai.
Ma kanu langai mi gaw la kru, num kru yawng shi lahkawng
shangai jang gaw shangai shadang htum sai ngu tsun mai nga ai.
Raitimung, la sha hte num sha shadang maren n re ai sha, la sha
lama grau law ai hku shangai ai rai yang, shaga mying kru rai nga
ai Yaw hta jan mat wa ra ai. Yaw hta jan ai mying gaw la mying,
a ns maren sha rai sai. Dai majaw la mying n re ai Hka,
sa a Kying zawn re ai hpe shamying nga ma ai. Dai mying
mung mai shamying ai shawa mying rai nga ai. Num sha
25
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
  
   
num mying htum sai raj %
mung Pri hta lai jang, |
a de g Yun, Kying zawn re .
num, la kadai mung shamying mai ai Hka,
am bum mying n nga mat sai.
g Dai a re shamying wa al sakse ni hpe tsun ga nga Yang
lahta e tsun ai mu nat ni marai kru re ai hte maren, shanhtoj w,
kasha ni mung, (1) Munghpawm Gam(2) Munghkye Naw(y,
Daban La(4) Mungnun Tu(5) Danda Tang(6) Sumpawng Yay,
sumpawng Yaw a kasha ni (1) Lawaw(2) Lachik(3) Zai way
Nung rawang (5) Lisu (6) Jinghpaw. Jinghpaw ni kaw na Wahkyg
a kasha ni Gam - Marip, Naw - Lahtaw, La - Lahpai, Tu - Jasan,
Tang - Maran, Yaw - Yawng Deng Yawng Hkum nga tsun ma
Myitkyina Wunpawng htunghking rung kaw bawsang kru lawm g
ngu tsun ai mung lahta de na la sha ni a mying kru kaw p
ningpawt nna byin wa ai rai nga ai. Myen mung shanglawt lu
shaloi, Jinghpaw mung kaw Shatapru Manau pa e Shanglawt
Padang Manau dum sai. Dai Shanglawt Padang Manau ht |
Wunpawng bawsang shagu na jaiwa ni, mang rawng sara ni, kaiji |
kanu ni yawng hpe Mung Daw Asuya kaw na lit la nna shag
jahkum sai.
Dai manau shawng e gaw Wunpawng Amyu sha ni hia
bawsang law law nga ai lam teng ai. Raitimung bawsang kade nga
ai n masat shi ai. Bawsang shagu hta tinang manang a ga hpan hku
manau dum shajang ai hkrai rai nga ai. Manau bung ai raitimung,
ga n bung hkat nga ma ai. Shatapru Shanglawt Manau gaw yawng
hte seng ai manau rai nga ai. Dai majaw bawsang shagu na jaiw,
kaiji kanu, mang rawng sara ni gaw Shatapru Manau pa kaw na
Madai dap kaw myit hkrum ai lam galaw sai. Manau gaw yawn
bung nna ga sha n bung ai majaw, gara hku mi manau timung,
Wunpawng manau rai sai ngu masat sai. Dai majaw Shatapt
Shanglawt Manau hpe Jinghpaw Manau hku nna manau na matt,
kaga bawsang kaw na jaiwa, kaiji, mang rawng hpaji ninghkring
yawng myit hkrum sai. Jinghpaw hku manau na matu myit
ai hpang Jinghpaw ni kaw mung Marip madai, Maran mada
26
mying mag
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
awm nna shamying chye ai nga ma ai. Daj .. |
raitimung. jaw masat shaning shangai yang, Jaw Gam, Jaw Na, |
nga shamyving chyc ai zawn rai nga ai. Ma Naw hpe bai shanga; i
shaloi gaw ginru ginsa hkrun lam hka nawng makau e du hkring, |
ai shaloi shangai ai majaw, dai nawng a mying hpe la nna Naw,
ngu shamying ma ai. Nawng ngu ai gaw Tibet ga, hka nawng ngy
ai rai nna hka nawng a mying hpe mung Jinghpaw ni mung hy,
nawng ngu nna bai matut shamying lang ai hpe chye lu ai. La ng,
ai gaw, bum hkyet ngu ai re nga ma ai.Bum hkyet kaw du ai sha]o;
shangai ai majaw, La ngu ai re.
Tu gaw Cheng Tu ngu ai shara kaw nga yang shangai a
majaw, Tu ngu shamying ai nga ma ai. Dai Cheng Tu ngu ai shar |
gaw dai ni du hkra mare dingsa hku nga nga ai hpe chye lu ai. Dy
shara kaw nna lai mat wa ai shaloi, Tang hkawhkam ni matut up a
mung de shang wa ai majaw, dai wa hpe Ma Tang ngu shamying aj
nga ma ai. Dai hpang Tang hkawhkam ni hpe gasat nna ginru ginsa
garan mat wa ai. shing rai labawp tu shingyu Yawng ngu ai shara
de yawng bai wa kahkyin ai nga ma ai. Dai wa kahkyin ai shara
kaw shangai ai ma hpe Yawng ngu shamying ai nga ma ai. Lahta
na mying shamying ai ladat gaw AD600 ning daram kaw na |
hkawhkam a mying hku rai yang, nau nnan ai hku ang ai. Raitim
shamying ai lai ladat gaw teng mai ai lam sakse nga nga ai.
Mying madung hta lai nna mying hkawt ni hta mu lu al.
Kawa shing nrai kahpu langai ngai n nga mat ai hkang kaw galai
nna shangai ai wa hpe Brang Lai, Zau Lai, Kaw Lai, Bawk Lai nga
nna shamying ai. Nta nnan shara nnan kaw shangai yang, Zau Nan, |
Ja Nan, Hting Nan nga nna shamying ai. Hkawn Shawng ngu a
mying gaw Hkawn Shawng a kanu shawng shangai ai num sha re 2
hpe chye na mai nga ai. Hkawn Hpang nga jang gaw Hkawn Hpané
a kanu gaw Hkawn Hpang a shawng e kaga la sha ni shangai sai rd
nna num sha ni hta na shayi alat re ai lam chye na mai nga ai. D¥
hte maren, Gam shawng nga jang, shi a kanu gaw shi hpe shawné
shangai sai hpe chye na ai. Gam Hpang nga jang shi a kanu kag
24
mying hpe shal
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
NUM WA Al JAN HTE MAYU NI
LIT NGA HKAT Al LAM
Dum nta kaw ma shangai ai shaloi, dai nta na nat
madung hpe dumsa nna jahtawng htu jahpan bang Ia nga
Gumgun nat law law jaw ai. raitimung ma daidaw ai shaloj dun,
ap ai gumgun nat langai mi hpe sha ap ai. Dai nat gun hpe daip
daidoi gumgun ngu nna shamying ai. Nta ting na ma shangy;
shaloi dumsa ap ai gumgun nat rai nga ai. La sha shangaj 4; 3
vang, jahtawng htu ai shana nan daidaw gumgun nat hpe dai | shy
wa hpaga ga nna shawng lu ai nga hpe hpu lat nga ngu nna jay
na re ai lam kumhpa shakap sai. Kumhpa ngu ai gaw htawm hpay
de nga ju jaw na ngu , udi, nga jahkraw, yu jahkraw zawn iy
makai mayawn ai kaw sumri mung shalawm di nna ga sadj Jw
dumsa da ai hpe nga hka kumhpa ngu nna tsun ai. Dai hte Margy
shayi sha shangai ai rai yang, dai shana nan jahtawng htu ai shal;
kaba wa jang, dauma ni kaw wa mat na re ai majaw , dauma ni hoy
bang ai shawng na nga hpe daidaw gumgun a matu dumsa ap ng
hka kumhpa shakap da na rai nga ai. Dai hte maren dai num shy
hpe sa hpyi ai dauma ni gaw kum hpa nga hpe dun nna hpyi hpang
ra nga ai. Num wa ai shani daidaw gumgun hpe dai nga sat jaw HE
dai nta jahpan na shaw n htawm, shi a nta kaw na pru mat mai ng
ait.
Daidaw gumgun hpe dauma hkungran nta de jaw jau ai lam:
Kumhpa nga hte daidaw gumgun hpe jaw ya ngut ai hpang
dai gumgun nat hpe hkungran nta de woi sa mai ai. Hkungran nt
kaw gaw hkungran nta madu dauma ni a hkungga sat jaw na rai ngs
ai. Dai hkungran nta kaw la nnan a daidaw gumgun hte rau ated
langai mi hta sha jaw jau na rai nga ai. Dai hku jaw jau ai lam ga¥
num sha a daidaw gumgun nat hku nna lasha a daidaw gumgun 1®
hpe ap ya ai lam rai nga ai. Dai majaw Jinghpaw ni a hkungrat 4
28
4
Ca
 
EE  —
So To Tee BER TEE a Ay awe Ew
Jam gaw num sha hte la sha hpe nat kaga grai nga ai kaw na nat
langai sha kahkyin kau ai lam re. Num sha yan lasha gaw lasha a
nat kaw kahkyin mat ai. Dai majaw Jinghpaw ni gaw num wa ai
ngu ai. wa ai ngu ai a ga lachyum gaw tinang a kasha madung de
htawt sit mat wa ai hpe tsun ai.
Num sha a daidaw gumgun gaw dai shani na hkungga shan
sainu sindum ap ai shaloi, shi a nta de bai sa kau sai. Dai lamang
ngut ai hte shangai nat rai nga ai bubai nat hpe kumba nhpang kaw
dumsa ai, kumba nhpang kaw dumsa ai nat lahkawng nga ai. Bubai
hte Bubai Maraw rai nga ai. Shara nkau mi hta Bubai hte Bubai
Maraw hpe gayau kau ai lam mu lu ai. Maraw hpe gaw kumba
nhpan kaw u, wa htau ya ai, Bubai hpe gaw num nnan jan a baw
kaw u chyahkrung hkungga shadun ya ai. Ndai ni ngut jang, nat
lamang yawng ngut sai. Nat lamang tsep kawp ngut ai shaloi,
hkungran poi a shana de hkying masum daram rai mat wa lu ai.
Gumgun nat lamang ngut ai hpang Bubai nat hte Bubai
Maraw mai galaw ai. Dai ni yawng tsep kawp ngut jang she,
~ kumba shang na rai nga ai. Kumba shang ai gaw nat lamang n rai
nga ai. Jinghpaw ni a htung san san sha rai nga ai, kumba kaw na
lai mat wa ai hte gaw dai shani na num nnan mung nat lamang,
htunghking lamang, shinggyim lamang yawng lai di sai majaw, dai
nta na nta masha majing, nta madu jan majing tai mat sai.
Shadai nhkun tsu ai lam:- Masha a asak gaw shadai kaw re nga
nna kam ai. Num sha gaw num wa mat sai raitimung shi a shadai
daw gaw daidaw gumgun nat kaw ngam ta sai. Shing rai dai ngam
da ai shadai hpe bai wa tsu ai lam galaw chye ai, tsu ai ngu ai ga
gaw shagreng ai, shangang ai ngu lachyum rai nga ai. Tinang a
shadai lup ai nhkun hpe shagreng, shangang jang she tinang hta
asak galu, nga mu nga mai gan ga na ngu kam ai. Dai majaw num
Wa sal num gaw tinang dauma nta kaw na nga dun wa nhtawm, mi
na shi a daidaw gumgun hpe hkungga wa sat jaw nna shadai nhkun
hpe wa tsu nga ma ai. Dumsa ga hku nna dai lup nhkun nu, dai doi
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Lahtaw madai naw garan nga ai a majaw, Jinghpaw Mung Daw
Shanglawt Manau hta L.ahtaw a Madai hku nna Karing ni a manau
hku nau na matu kalang mi bai myit hkrum ai. Hpa majaw nga
yang Shatapru ga gaw Karing a jadip lamu ga rai nga ai. Manau
madu tai ai mung Lahtaw ni a shahpung gumgun nat Ngaw Naw
Chyauhpa rai sai. Dai rai nna madai nga ladi mung duwa Karing La
hpe jaw sai. Dai manau hta gaw Wunpawng sha amyu law law nga
ai kaw na hkrak masat kade re ai hpe masat rai mat sai.
Dai majaw Mung Daw Asuya lit nga ai ni kaw na madai
dap de san sai, madai dap kaw bawsang shagu na jaiwa, kaiji kanu,
mang rawng sara yawng hkum nga ai kaw Jinghpaw hku jaiwa mat
wa ai jaiwa ga hpe bai madat yu ai, Jaiwa ga hta (1) Hkang - Gam,
(2) Hkanung - Naw (3) Rawang - La (4) Lisu - Tu, (5) Lawwaw hte
Lachik - Tang (6) Jinghpaw hte Zaiwa- Yaw. Jaiwa wa lahta na hte
maren jaiwa da sai. Jaiwa wa jaiwa ai hta Lawwaw hte Lachik a
kaji langai sha di kau ai, Zaiwa hte Jinghpaw a kaiji mung langai
sha di kau ai, Hkanung hte Rawang a kaiji hpe kaga ga di da ai.
Raitimung, dai ni Shanglawt Manau nau ai ten hta tatut bungli byin
htap htuk ai hku Asuya kasa ni hte jaiwa dumsa ni jahkrup nna
jaiwa ga kaw na Hkang hpe la kau, Nung Rawang ngu ai gaw
mying lahkawng raitimung, mying langai sha di kau ai.
Lawwaw hte Lachik hpe garan kau ai. Zaiwa kaw mung
Jinghpaw kaw na lawm ai zawn, kaga kaw na mung lawm ai
majaw, bawsang langai mi hku masat kau ai. Dai shani madai dap
kaw na pru wa ai gaw (1) Nung Rawang, (2) Lisu, (3) Lawwaw,(4)
Lachik, (5) Zaiwa, (6) Jinghpaw nga nna Munghpawm Myen
Mungdan de mung ndai hku shabra kau sai. Mung masha kata de
mung dai hku masat la ai majaw, htunghking bawsang rung de
mung bawsang kru nga nna rawng ai lam rai nga ai.
 
pE——
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
anhte a shayi sha mung hpa kashu kasha n shaprat da sai, bai
t mahkai sa wa na yi ngam hpa n nga sai rai yang, wan n-ga
qs ngu bau langai jaw kau jang, hpa n nga sai. Ndai mayu hte
uma tsep kawp htum mat sai lachyum re.
 
sai, sh
esessenssassassssanevrnanererare
MU NI HPE SHINGGYIM MASHA
MAYU DAW AI LAM
Mu ni hte shinggyim masha ni mayu dauma daw ai majun
law law nga ai kaw na langai mi hpe majun gawn yu ga. Ndai
maumwi gaw Kindawn majun gawn ai maumwi rai nga ai.
Kindawn nat gaw Mu num la nna Mu ga de nga mat ai wa rai nga
ai. Shi gaw Mu jaw jau shagu dumsa wa hte Mu ni a lapran e,
lapran salang tai ya ai rai nna, Mu jaw jau shagu shi hpe n jaw
shalawm n mai nga ai. Shi a majun maumwi ntsa lam gaw lawu na
hte maren rai nga ai. Moi kalang mi mungkan ga e jan kri mat ai.
Shing rai marang htu wa na hpe ra sharawng nna shinggyim masha
ral nga ai Gasang ngu ai wa gaw ga chying galaw nna marang n htu
dingsang dum taw nga ai.
Dai ga chying dum ai nsen gaw Mu duwa a baw kaw wa
ganan gara sai. Dai shaloi Mu duwa gaw Gasang wa a ga chying sa
shazim na matu, shi a kasha Mudi shayi hpe shangun dat sai. Mudi
31
E—
tsu ai a majaw, mayat maya, nga mu nga mai galu kaba wa 1 eg
HKkau lai n-ga jaw ai lam:- Num wa mat ai num sha 4 5
da mat nna shi a madu wa kahpu kanau ni langai nga; hte 8aig,
dinghku de ai rai yang, mayu wa hpe hkau lai hpaga jaw i) ay
wa kaw na gaida hta ai dauma wa hpe hkau lai n-ga ngy nhty ay,
langai jahpye jang rai sai. Gaida bai hta ai wa kaga hpu bg; h NC
ra ai, gaida da nga ai hpe dai dauma nta ni n re aj sha, | }
htinggaw n bung, mying n bung ai-langai ngai hte dinghky Lu
na rai yang, dauma ni hte dai gaida hta na ni hpu nay Kump
shawng jung ra ai. Hpu nau kumba jung ngut ai hpang mayy "
kaw hkau lai hpaga jaw na, mayu wa kaw na hkau lai n-ga jabpyg
Jang rai sai. Kumba shang ai lam, hpu bang ai lam, num lany; 5
lam kaga san bai n galaw ra sai.
nhkun tsu ngu nna dumsa ai. Kam ai hte maren mung shady 4
  
 
Hpu ja bai ai lam:- Tinang a shayi sha ni num wa ai hta daum,
ni kaw ra n rawng ai sha , tinang a shayi sha shing nrai, tinang
maga de ra rawng dum ai lam nga yang, dauma ni jaw aj hpu
yawng hpe langai hta langai rai yang rai, langai hta lahkawng rj
yang rai, mabyin hta hkan nna shabai kau na rai nga ai. Dai shalgj
tinang a kasha kajan hpe kaga kaw bai jaw sha lu ai.
Tinang a kajan kasha gumgai si ai shani na lit:- Dai tinang a
kajan kasha gumgai nna si mat ai shani gaw mayu ni kaw nm
mangbru poi shani shalap nga shaw ra nga ai. Shalap nga ngu nna
shamying ai gaw shan kaw shalap n shalaw ai sha, mangbru poi
shawa hpe gu hkra shadu, garan jaw ai hpe tsun ai. Dai tinang
kasha kajan a mang hpe magap na matu, majip nba shaw ra a
Tinang a kajan kasha a lup hpe e, lup htu ai shawa masha ni e nga
tawn da ai hpe ninghtu hte dan shakre nna dai ninghtu jaw dara
Dauma ni hku nna si ai jan hpe mangbru, kabung dum ai bau h¥
nanhte a kajan kasha mangbru kau sai ngu ai lachyum hku nna ja"
kau ra ai. Lama wa dai dauma nta kaw kaga matu mara hpa n n¢
30
Cd
 
       
karai Kasang
Kaji kawoi a
*Jinghpaw ni hkungga ai tsang hte tsang a hkrang*
33
 
__ Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam,
yi gaw Gasang wa kaw ga chying shazim na matu, lak,
» sa sai raitim, Gasang wa ga chying hpe shazim ai lam py ngg 0
um lang ngu na lang hta kasha Mudi shayi hpe Gasang yy, k %
ga kumhpa hte nawng bai shangun dat ai. Dai ga kumhp,
~ Gasang wa hku nna ga chying dum ai lam jahkring kau aj rai yo,
‘kasha Mudi shayi hpe ya sha, jaw sha na nga ai ga kumhpa fai no
~ ai. Mudi shayi mung kawa tsun dat ai hte maren sa tsun sai, Gasay.
ga sadi dai lu la ai hte rau, ga chying dum aj lam pe
nhtawm, Mudi shayi hpe shi a nta de hprawn mat pn, 2
wa dai hku galaw ai hpe Mudi shayi a kahpu kayung My la
dat ma ai.
ning na ai shaloi she, shanhte a kajan Mudj sh
au na wa sai majaw, kawa dingla hpe san yy
ung byin ai lam kasha ni hpe tsun dan aj shaloj
a shanhte a kajan kasha hpe mayun mayoi dj jaw
Ik nga ai, lama wa jaw sha ang ai rai yang mung,
i hte ga shaka tawn da nna jaw sha ra ai, nga
un ma ai. Dai shaloi kawa dingla mung
shanhte a kajan kanang nga ai, dinghta ga de
ch Kkra, sa tam sagawn jahkrum na maty
ayj
ma gj,
i kaw shanhte a kajan hpe sa
shayi hpe dap masum rawng ai
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Mu ga de woi wa na ngu ai lam rai nga malu ai. Dai shaloi \,,. |
shayi hku nna shan hkau ni a lapran kaw shang tsun let, kp, :
os I u
kayung ni tsun ai lam teng ai raitimung, ga shaka shingjawng ra
hpe masum ya din ai hpang ¢ galaw mu ngu sai. Mu la ni my
kajan a ga hte maren, bai nhtang wa mat sai. Mudi shayi gaw shi
kahpu kayung ni wa mat ai hte rau, shan a nta na ngau ring p,
yawng hpe rum ya ri tinghkum hte nan hkang shangang kau ny 5;
Ngau ring langai mi hpe gaw hkang da ai pali yawng hpe ahka g;
kau nu ai, masum ya lai ai hpang jahpawt gaw kahpu kayung pj
mung yawng sa du nna shingjawng ai lam hpe hpang ai shaloi, katy
de kahtam di kau sai ngau ring hpe gaw madu wa hpe gang shay
shangun wu ai.
 
 
Kayung ni hpe gaw hkang shangang kau sai ngau ring nj
hpe gang shaw shangun wu ai. Shing rai shingjawng poi a mahtaj
gaw Gasang wa ngau ring hpe aloi sha gang shaw kau lu ai. Raj
timung, Mu la ni gang shaw ai shaloi gaw nta ting hkan nang wa na
daram shaja ma timung ngau ring hpe n gang shaw lu ma ai. Dai
majaw ndai shinjawnag poi hta Gasang wa dang ai hku rai sai, |
Gasang wa shingjawng poi dang ai hpe Mu la ni n tsen, n krem aj
lam nga ai majaw, kaga ga shaka shingjawng poi langai mi bai
htawt galaw masai. Dai shingjawng ai lam gaw npawn lung ka-aw
shingjawng ai lam rai nga ai. Npawn lung gaw nat ni gaw dang ka-
aw nna shinggyim masha ni n dang lu ai nlung kaba rai nga ai.
Ndai shingjawng poi hta mung Gasang wa sum ai lama rai yang,
Mudi shayi hpe n lu la na hku rai sai. Dai majaw Mudi shayi gaw
shawng na shingjawn poi hte maren, shingjawng poi nhtoi hpe sit
kau shangun sai. Masum ya lai ai shani e shingjawng na hku Mudi
shayi bai lajin ai hte maren, kahpu kayung ni bai wa mat sai.
Kahpu kayung ni wa mat ai hte rau, npawn lung kaw sau
chya wu ai, npawn lung makau grup yin e jahtai nep nna shanyi pau
manggawng tum ru ayai da sai. Masum ya lai ai jahpawt mayu
dauma shan hkau ni npawn lung hpai shingjawng yang e, npawn
lung kaw kap ai sau a majawng mung, ga de nep da ai shanyi pau 8
34
 
Er
   
hatup lam
Jinghpaw a hkap 1a hkan $3.2
hkring dat ngy
. ang ©
ai. Kindawn wayang e ngab dinghta W%'
dumsa ai. I
a majaw Jan kri gj |
Maumwi a lachyum:- Mungkan 82 de ri shangun ai rai ng
kun? Jan kri shangun ai gaw Mu wa si! hpa baw nga na kun)
nhten, Jan kri shangun ai a yaw shada al madu hpe dum chye ai,
shinggyim masha ni gaw yak jar te ka mat Wa chye ai. Dy
hau Dye matut jang, Bpan TU 5) jan kri shangit ai mai by;
majaw hpan madu hpe dum Wa 18 PECL sey Mudi shayi pe n
ai. Gasang wa a ga chying hpe shazim 1nd matt Jim wa lu ai
dat ai sha kaga lam n nga sani? Marang jahtu jang ; an
. . : i hying nsen zim ai
rai ni? Marang jahtu dat al hku rai yang £2 © hk
raitimung, Mu ni hte shinggyim masha ni a mahku mahkau gaw lu
la na n rai. .
Mu wa shi a Jan kri shangun ai @ yaw shada lam gaw{
shinggyim masha ni hte hku hkau mayu ai Jam mal byin ai. Bai nna
Gasang wa kaw kasa dat ai shaloi ramma ni hpe dat yang mung
manghkang byin wa lu ai hpe Mu wa chye nga ai. Hpaw mi salang
ni hpe dat yang mung gali ga law, ga shai lam ni byin wa lu ai. Hpa’
majaw nga yang, shinggyim masha hte matut mahkai pri nen wa lu
na matu Mu ni a bungli madung nan rai nga ai. |
Dai majaw ndai bungli hta shanhte a matu manu jahpu'
arang kaba nan shaw nna galaw ra ai. Hpan da madu hte shinggyim
masha lapran e ga shaka hte hku hkau ra ai. Mu ni hte shinggyim
masha ni a lapran na ga shaka hpe kadai shawng jahten a ta? Masha
shawng jahten ai, ga shaka hpe jahten kau ai hte rau hprawng
hkawm ra nga ai, hten mat ai mahku mahkau lam hpe bai mat!
lajang ai gaw Mu ni rai ma ai, mat ai dauma hpe hkan tam nga md
ai. Mu ni pali shit shangun ai ritimung, Gasang wa pali n Ju sh!
shangut nga ai. raitimung mara dat ya nga ma ai. Mara ka hp?
matsan naw dum ya nga ma ai. Gasang wa hku nna dai ni du hk
mahal n lu ai gaw shi hpe shit shangun ai pali hpa di na matu 1¢ a
gu ai ga san rai nga lu ai. Dai ga san hpe dai ni raitim n mal §
36
Cd
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
|
|
ung kadai mung npawn lung hpe n lu hpai ma ai. Dai
“majaw m ; I
majaw shinjawng po! gaw maren mara bai rai mat sai. Gasang wa
gaw poi lahkawng shingjawng ai hta na langai mi dang nna kaga
Jangai mi hta maren mara rai nga ai, shing rai Mu la ni sum nna
Gasang wa dang ai hku shingjawng poi a mabhtai lu sai.
Dai re ai rai nna, Gasang wa hte Mudi shayi gaw mayu lu
teng mat sai rai nna mayu sa na Jam hku mat sai. Shan lahkawng
gaw hpu ja hpaga n Jawm ai sha, mayu ga de hkum kaman mayu sa
lung mat masai. Hpang jahpawt mayu ni kaw na sharung shakau
jaw dat ma ai. Shanhte a kajan Mudi shayi hpe gaw nai mam nli,
manaw shingnan hte hpawn jaw dat sai. Dauma Gasang wa hpe
gaw jahku lam galu ai rum ya ri yan langai mi hte ningshan
lahkawng maga dai ai n htu hpe jaw dat sai. Dai jahpawt mayu nie
matsun ai gaw Mudi shayi gaw yi hkyen nna nai mam manaw
shingnan hkai ai hte Gasang wa gaw jahku lam galu ai rum ya ri
yan hpe mayu ni jaw ai nhtu hte nan ri pali shit nna nta e nga ai.
Shani ka-ang uhkai yan nu ni dap sa ahpre ai majaw,
Gasang wa gaw u yan nu ni hpe n htu dawn di dat ai, uhkai yan nu
ni yawng du di mat ai, shana de nta madu jan uhkai yan nu ni hpe
rawng na ngu yang, uhkai yan nu ni atawk da ai hpe mu ai majaw,
madu wa hpe mara shagun ai, madu wa mung atwk ai n re ai sha,
dawn sha dawn ai nga tsun let madu jan maga de nhtu dawn shala
dat ai, madu jan a du mung di mat wa sai. Madu jan a du di ai chye
jang Gasang wa gaw man ang ai de hprawng nda mat wa sai. Mu
ga de gaw shanhte a kajan nsa hti sai lam jan sumri nu ai majaw
chye sai. Mudi shayi hpe Mu la ni sa tsi la nna Mu ga de woi mat
wa sai. Hpang na daw hta Mu la ni bai myit yu ai, kalang mi ga
Shaka tawn nna dauma shagrin da sai hpe jahten kau n mai ai nga,
a - pe lagyep maling e lagyep lap yi hkyap gap rawng taw
halal " Wk ip hte sa kayin shapoi la mat sai. Mu ga du ai
hoe y A win. kam lu nna si mat sai. Gasang wa a numla
Pe kindawn salang, ja hteng shadang ngu nna jaw jau ai rai nga
35
 
   
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
shada kanawn mazum ra rawng ai shaloi, hka hkrum ai n
hka hta loi mi lai mat wa jang, mara lu ai gh bug
; : ngu nna tsun ai, mag, 1 |
ai akyu hpe yubak hkam ai ngu nna tsun ai. » Marg J, |
Dai hta lai mat wa jang Ngarai lu ai :
majaw laja lana ari ahpri hkam ai a hpe shi — ai Pn - - Dy
jaw ai hku kam ai. Negara ngu ai gaw n kaja ai hku galaw ai ot
hpe tsun mayu ai. Raitimung, h : aw ai aky,
, mung, hpang na daw ni hta n kaja ai bung};
a akyu a mying hpe dai hpan madu a mying shatai mat wa ai h i
mu lu ai. Mara akyu hkam la ndai ngu nna tsun ai shaloi Ren
mu na lu', ngu tsun ai lam byin wa ai. ¢
N kaja ai bungli a akyu a mying gaw mara jaw lu a |
tengman ai wa a mying shatai mat wa ai hpe mu lu nga ai. Dai
majaw dai hpan da madu tengman ai wa hpe Ngarawng Ngaraj
ngu nna tsun nga ma ai. Ngarai nga jang, hpan madu a mying re ai
_ hku bai chye na wa ai, shing rai dai hpan da madu a mying hpe
shaga mayu ai shaloi, 'Ngarai wa €' nga nna shaga wa ai. Dai
majaw Jinghpaw ni gaw shawng e n chye ai hpan da madu amying
hpe chye ai amyu tai wa sai.
‘Shing rai Dr. Ola Hanson chyum laika gale ai shaloi, yubak
mara a mying hpe mung Ngarai, hpan madu hpe mung Ngarai ngu
tsun ai hpe sha mulu wu ai rai nna hpan madu a mung dan mung
Ngarai mung, yubak kap, mara lu ai ni a shara mung Ngarai mung
ngu nna tsun na lam ang wa ai. Dai majaw Dr. Ola Hanson hku nna
chyum laika gale ai shaloi, yubak hte seng ai hta nga hte ka
nhtawm, hpan madu a mying hpe gaw K hte ka nna ginhka kau &
hpe mu lu nga ai. Dai rai nna Ngarai mung nga jans, yubak mar?
lu ai ni a shara, Karai mung nga jang hpan da madu nga ai shi
hku byin wa sai. Jinghpaw ni tsun ai maumwi langai mi hta
yawng nga pra hpan da ai gaw langai sha n re ai, masum aly a
hpan ai ngu tsun ai. Hpang jahtum e dai masui ny gaw . o ALs
grau reng, grau hkik shingjawng hkat al shaloi, Ma Gam ¥
sum nna Ma Naw mahtang dang al ngu nna tsun al.
38
I
3 ) | TTT
>
jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
ing paw a fap Ep a
\ i Ma Naw mahtang gaw nga yawng nga pra a mady
Shing ral hpe mad
> Ma Gam yan Ma La gaw nga yawng nga pra hpe madu na
pyin sal: Ma sai rai nna shinggyim masha ni kaw na kumhpaw
n Io sha lu na hku ahkaw ahkang garan jaw sai rai nna
kumhpa I dai Ma Gam yan Ma La hpe hkungga kumhpa jaw
Jinghpa% w hpe gaw n-gup hte tsun shagrau ai hta n-ga Hpan
nna oe fawn da ai nga ma ai. Dai majaw Hpan Madu gaw kaga,
Se ai madu gaw kaga byin wa sai.
Jinghpaw ni nat jaw wa ai hit fe PAN ai hpe mu
i majun hpe gawn ai shaloi, npawt hk .
wa & a ni shawng nnan jaw jau ai Nat gaw matsaw ningtsa
De : rai ma ai. Raitimung dai Mu Nat ni hku nna shanhte hpe
Ne jau na hku shadut lajin ai hku nna gaw n mu lu ai. Shinggyim
) esha ni hku nna shanhte Mu Nat ni hpe hpan madu shatai nna jaw
jau wa na hpe grai koi yen yu sai lam mu lu ai. Shanhte mung hpan
madu a shara shang la na matu myit n hkawn lu nga ma ai.
Raitimung shanhte gaw hpan madu maga na ali ama ni rai nga ma
ai. Shinggyim masha ni mahtang hpan madu tam hkawm nga ai rai
nna kaga n madawm ai ni hpe hpan madu shatai mat wa na tsang ai
majaw, jahtum e angwi sha shara shang la wa ai zawn rai nga ai.
Lahta ¢ tsun ai lachyum hpe sakse madi madun lu na matu majun
ningpawt nkau mi hpe lawu e shaleng mat wa na rai nga ai.
1, Shinglim shingtawn nat jaw jau ai lam:- Jinghpaw ni
daini jaw ai Nat ni hpe garai n Jaw yang, shinglim shingtawn Nat
hpe shawng jaw ai matsun maroi nga ai. Dai shinglim shingtawn
Nat ngu ai gaw kaning re ai, hpa baw re ai n chye lu sai, raitimung
kalang mi Jinghpaw ni jaw jau yu sai lam maumwi nga ai. Sawn
shachyaw la mai ai lam langai mi gaw anhte a buga htingbu rai nga
al Gorhka ni daini du hkra shinglim shingtawn pan jung nna nawku
al lam nga aj, Daj majaw ndai nawku htung hpe lang yu sai ngu
39
———
I ————
a hkap la hkan sa shatup lam
    
 
 
— hada ai lam hpe 1 chye ai raitim, pali shit na gaw
. sha
. i
al a wa a ga madat ra ai, mayu wa gaw
. 5 shinggyim masha gaw hpan madu a ga madat
pg a . . mahku mahkau lam hta mayu a ga
hpan madu hpe shut ai rai sai,
da madu hte shinggyim masha a
1 .
u hpe shut jang,
lapran hte hpan
sha ahkyak at.
: May
at ra al:
i hte dauma a
apran gaw maren
sesssmesssssveneneaney
JINGHPAW HTE NAT JAW HTUNG
Jinghpaw ni gaw Nat jaw nawku htung hkan ai Amyu rai
nga ai. Mungkan hta kaga Amyu ni mung Nat jaw nawku htung
hkan ai law law nga na ma ai. shing rai mungkan masha ganoi
yawng ngu na daram nat jaw masha tai lai wa sai. Jinghpaw Nat
jaw htung gaw kaga Nat jaw hte loi shai ai hku jaw jau ai lam nga
ai hu mu nga ma ai. Myu mi tsun ga nga yang, Jinghpaw ni gaw
Kara shamat ai Amyu rai nga ai. Karai n shamat tim, Karai naw ai
ung shamat ai Amyu rai nga ai. Jinghpaw ni kam ai hku rai yang,
Bi Fn praa Hpan Madu langai mi nga ai hku nna kam ma
Wa gaw oh amying hpe nau wa n tsun shapraw yu ma ai. Dai
Aman, 1 se hy al hte nteng ai hpe jeyang lu ai hku kam ai. N teng
tengman oi € nang ai hku lama wa galaw hkrup ai rai yang, dai
Wa gaw tara jeyang ya ai ngu kam ai. Shinggyim masha
37
AA L] lam
3. Jahkrai ma mu 82 ¢ manau dum 4 lam: Myp k
law la ni shing nrai, la jahku sha nj hte jahkraj Te oy ly a
hta n-gun rawng ai la law la ni gaw p. kya ai jahkra; ma ten
kam mara di nna roi rip dang .
sha nga aj hpe Mu nat n; Spe
nna shanhte a kasha Mu shayi hpe j : NYU lu aj rg
Sa madi shady,
garum na matu mahkrun tam nga ma gj. py; aten hta j :
chying raw kaw gaw nlung lungbay sha bang
da ya ma ai. Shing rai mare de baj wa nhtawm, jahkraj ma hpe saw
woi nna bai sa yu ma aj, Jahkrai ma gaw shi 5 chying raw kaw nga
gumgai a gawk na sumpu kaw wa bang da sai,
Hpang shani jahkrai ma hte shi a kany
ai wa hpe chye lu na matu, yi de n sa ai
sha nta a jut e makoj Nga ma ai. Yi sa tawm aten hta shawng nnan e
Sumpu htumpa kaw shara hpang ai, angwi ngwi sha sumpu shamu
Wa nna magap hpaw wa aj hte sumpu kata kaw na mahkawn tsawm
langaj mj Pru wa ai hpe mu ma aj.
41
 
 
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam,
myit la mai ai. Raitimung dai nawku htung gaw Jinghpaw pj
myit dik kam hpa lam n tai lu nna bai mat mat ang ai. 12 my,
2. Nga shi nga hkra nat jaw jau ailam:-__ Mu Nat p;
shinggyim masha ni hpe wa kanu langai mi kumhpa jaw a
ning du hkra rem nhtawm, shanhte ni yu sa ai shaloi na shi
matu htet da ai. Ndai shara kaw wa langai mi hpe hpa m Jaw p,
ning du hkra rem shangun ai hpe myit yu ra ai, shinggyim a
n
:
Nat hpe jaw jau wa ai lam n galaw na matu shalen da ai lam |
maj |
byin ai. Shi ning du ai shaloi mung jaw jau na matu gaw n tsun
al,
mayu ni hpe re ai majaw, hkungga ai hku sat jaw na matu she r; |
“ 1
nga ai.
Shi ning garal n du yang, lani mi na nhtoi hta shanhte a y;
shingnawm nam mali langa yi kaw lagyep lap hta nbung lawt ai :
nna dai lagyep lap gaw kangat shamu kaprip taw nga ai. Dai hpe
Mu ni wa sa hpyi ai rai sai ngu sawn la nna wa sat nna Nat jaw sha
ai lam galaw sai. Shi ning hpring ai shaloi Mu ni shinggyim masha
ni kaw sa du yang, shanhte jaw da ai wa n nga mat sai, wa hpe gana
de da, kaning di ai lam san yang, shinggyim masha ni kadai mung n
tsun dan hkraw ai.
Dai majaw Mu ni gaw mare jut shagu wa mat ai hpe hkan
tam tim, n mu mat masai. Hpang jahtum shinggyim masha ni a
shanhte na yi shari de sa tam du ma ai. Dai yi shari na yi wa dingsa |
kaw du ai shaloi, grai hpum tsawm ai shalip langai mi hte yi wa
ningtsa kata kaw hkrum ma ai. San sagawn hkawm ai hpung ni gaw
shanhte tam ai wa a lam garai n san yang, shalip hpa majaw hputt
tsawm ai lam tsun hpu ya ma ai, shaloi shalip gaw shinggyim
masha ni a wa nra ningsa machyin sha nna hpum tsawm ai nga tsi?
dan kau ai. shing rai wa hpe hpa rai sat sha ai lam bai san sagawn
yang, Nat hpe jaw jau kau sai lam tsun ai. Ndai lam mung nat ”
hpang wa ai majun hku hkai nga ma ai. Maumwi a masa hpe 2 i
shaloi, Nat ni hpyi nna jaw jau ai n re ai sha, shinggyim mas
mahtang jaw mayu katu ai lachyum hpe mu lu nga at.
40
 
PES
\
\ Jinghpaw a hka la hkan sa shatup lam
} __Jinghpaw 8 Ep
§
; hani jang Mu ga de Mudi shayi hpe hkan shachyut mat
J gx fs 0 Ga hte mungkan ga a lapran kaw hka hpungla
4 iahku Iwi ai hka nu kaw du ma ai. Dai hka nu kaw jahkrai ma hpe
§ 5 a gwi e hpung yawt woi mat wa wu yang, hpungla langai mi
\ dan lu na matu, gwi mai tsan langai mi gang di kau ra nga ai. Hka
nu a Mu hkran de du ai shaloi, hka hpungla jahku dan yang, gwi
i mai jahku mung ma mat sai, gwi mung nau ba nna si taw mat sai.
jy Dai shaloi ji nu atsit langai mi du nna gwi mang ra ai lam sa tsun
\ ai, jahkrai ma mung Mudi shayi nga ai shara madun lu yang, gwi
4 mang gaw jaw sha na myit hkrum sai.
\ Dai majaw jahkrai ma hpe ji nu tsit gaw Mudi shayi a nta
i madun ai bungli hte shi a gwi mang galai kau sai. Ji nu tsit tsun ai
\ gaw shi a hpang n yit ai sha hkan nang nna Mu mare du ai shaloi,
shi pyen shang wa ai nta de hkan nang shang wa nhtawm shi wa
Ih pyen kap ai arai hpe Mudi shayi a arai re ngu tsun shangun sai.
y Hpang jahtum Mudi shayi nga ai shara kaw shi kap taw nga na re
i ngu shi tsun da sai. Jahkrai ma mung ji nu tsit kaw hkan nang mat
\ wa nna ji nu tsit pyen shang wa ai nta de Mudi shayi hpe gawn
2 shang mat wa yang, nta madu ni hku nna Mudi shayi a nta n re ai
| nga grai ningdang ma ai. Raitimung, tsun da sai hte maren, ji nu wa
 kap taw ai ka pau langai mi hpe madun nna ndai Mudi shayi a ka
| pau rai nga ai ngu tsun ai. Shaloi teng ai rai nna nta madu ni mau
, ma ai. Dai shaloi, ji nu gaw Mudi shayi a nba hpajawng kaw bai wa
j kap taw sai.
i Dai hpe mung ndai Mudi shayi a nba rai nga ai, shi hpe
kanang makoi da myit ta ngu bai shagyeng bang wa nu ai, nta madu
ni gaw Mudi shayi kanang sa ai shanhte n chye ai nga nna grai tsun
-ningdang ma ai. Raitimung, mam ka ningsa langai mi kaw ji nu tsit
| kap taw nga sai rai nna jahkrai ma gaw Mudi shayi dai kata kaw
rawng ai, lawan shapraw mu ngu shagyeng sai. Nta masha ni mung
jahkrai ma a chye chyang lam hpe mu nna hkrit ma ai rai nna Mudi
shayi hpe shapraw ya ma ai, Mudi shayi mung jahkrai ma hte shan
hkrai sha hkrum shaga mayu ai lam tsun ai majaw, kanu kawa ni
43
 
Jinghpaw a hka la hkan sa shatup lam
Dai mahkawn tsawm gaw shani shagu jahkrai ma yan p,,
nta bungli shajin da ya 88 ai jan rai nga Shaloi jahkrai ma
dai mahkawn kasha hpe aja Wa jum da ai hte shi a mai tsan jah,
ai gwi mung mahkawn kasha a labu matu kaw kawa da nhtay,
chi kadai re ai san shagyeng ai shaloi, Mu shayi mung Mud gp,
rai nna kanu kawa Mu la ni e jahkral ma shi hpe garum ningtu, %
matu shayu dat ai Jam tsun dan sai. Hpang jahpawt gaw manap j,,
jau num sha ni a shingra hte maren, dai Mu shayi gaw mam hty |g,
shoiwa nga ai. Dai shana jahkrai ma gaw shana tup ninghtoj brag
hpri pa kayat shangoi nga ai. La law la ni gaw jahkrai ma kaw g,
nna jahkrai ma nang mana nta kaw manam mahkawn lu da np,
anhte hpe n tsun dan ai ngu nna tsun ai shaloi jahkrai ma gaw shi
nta kaw manam mahkawn n nga ai lam bai tsun ai. Dai hpawt mam
htu shoiwa nga ai mahkawn gaw kadai rai ta ngu bai tsun ai.
Jahkrai ma mung rawt htu ai mahkawn gaw shi a kanu re a
lam tsun ai, shaloi la law la ni gaw na nu gaw gumgai sai, dai
hpawt na gaw mahkawn she re ngu bai tsun ai. Shaloi jahkrai ma
gaw mana tup ngai nye nu hpe mahkawn tai hkra dup ai, gumgai
hpe mahkawn tai hkra galaw dup la ai ngu tsun ai. Shaloi la law la
ni mung shanhte a kanu gumgai hpe dup na matu, jahkrai ma kaw
na sumdu la mat wa sai. La law la ni mung dai shana kanu hpe wa
adup sat kau nna shanhte mung jahkrai tai mat sai. Mudi shayi gaw
jahkrai ma hte dinghku shang nna nga na hku rai mat sai. Dai re ai
raitimung, Mudi shayi hpe Mu nu ni ¢ hkungran la na matu hpyi da
sai majaw, jahkrai ma hku nna sadi ra ai lam Mudi shayi sadi jaw
sai. Dai sadi jaw ai lam gaw n-gup lahpyaw n mai hpyaw ai.
Mu nu ni Mudi shayi hpe hpyi ai shaloi na dat kasa gaw
nbung rai nga ai, lahpyaw gaw nbung hte seng nna lahpyaw hpya¥
jang, nbung du nna Mudi shayi hpe sa mu kau na tsang ra ai ng
tsun ai. Lani mi na nhtoi hta Mudi shayi hte jahkrai ma paw
htingrang yi kaw yi sawm nga yang, jahkrai ma gaw madu jan $
jaw da ai hpe malap kau nna lahpyaw hpyaw kau dat wu ai, shal
nbung du ai hte Mu ga de woi mat wa sai. J ahkrai ma hte shi 3 gv
42
  
    
 
paw a hka la hkan sa shatup lam
aw duwa she re law ngu kade marawn tim manau
aj negrav 8
iy kadai nna ya ma ai.
as . i shani marawn shali kau ai rai nna
por Shing ral negra £7 <8 she re nga marawn ai nga ma ai,
a du hkrd duwa hpe kayat sat kau ai ten hta jahkrai ma gaw
a un nna tsap nga ai rai nna du sat ai wa
i whkam galai ngu ai ga hte maren,
du galai, i po” Gi hp asum ning na ai shaloi
ps He Co ma hte Mudi shayi gaw Manau bai dum ma ai,
Mu gala! b . mayu Mu la ni hpe manau wa shaga masai. Mu la ni
a Wp nanhte a shara kaw masha ningsen du chye ai, shanhte
Fa 1 yang n yu sa lu ai, ngu hkap tsun ma ai da.
Mudi shayi hte jahkrai ma gaw masha ningsen yu yang
makoi kau na ngu tsun nna Mu ni hpe shaga kau da sai. Manau de
du ai shaloi masha ningsen hpe shingnoi hte dagup nna shinggan de
mu nga nni ngu san ai shaloi, asan sha re ngu tsun ai, ka ran hte bai
dagup ai shaloi, ya gaw asin chyip rai mat sai nga nna tsun al. Dai
majaw manau ten hta ka ran hte dagup nna makoi da nga ma ai.
Mayu Mu la ni mung manau sa nau al, shaloi moi ningpawn
lung ka-aw ai shaloi lagaw hten mat ai ni lawm nga ma ai. Dai ni
hten htu let manau nau ai hpe masha ningsen mu nna mani jang,
Mu wa kaya nna wa mat sai. Mayu wa manau shat lu sha, n sha ai
sha wa mat ai majaw, nga jahkraw, shanam pa , tsa dinghkang ni
lang let, hkan shachyut mayang, mare makau kaw dep ma ai. Mayu
wa gaw shanhte la sa ai nga baw hpe kawa di sha, nga mai de kawa
di sha rai, nga hkum daw hpe ngam kau da ai, shanam hpe mung
nchyan de kawa, npawt de kawa, ka-ang daw ngam da re ai. Dai
hpe yu nna shinggyim masha ni gaw nga baw hte nga mai daw
TORE mu Nat ni hpe jaw jau ai nga ma ai. Ndai lam hta mung
u ni hku nna shanhte hpe gara hku jaw jau na lam n hpyi ai,
shinggyim masha ni hku nna sawn shachyaw la ai hku jaw jau ai
sha mu ly nga ai.
45
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lay,
4. Kahpai ru ga sadi: Mu ni gaw shinggyim mash Di by,
kahpai si myin ai shani jaw jau na matu htet da aj Hpa maj
kahpai si hia ga sadi jaw da sai kun? Kahpai si hte hkumi 5.
gaw myin hkyeng ai lam n nga ai sha, kung ai hpan raj nga ,
majaw, aten hpe kahprai kau mayu nna mai byin ai. Kahpai sj
ai hpe la ai nga yang , jaw jau na aten dum hprut mat na maty pr:
ang ai. Raitimung shinggyim masha ni a matu gam kaja mat aj |
gaw kahpai ru hpe yu sharu e sa kawa dan di kau ai rai nna kahpg
si n myin tim, kung mat ang sai ngu , kahpai ru hkraw si mat w, 3
hpe jahpai nna nat jaw sha kau ai nga nna mung tsun ma aj, Hpa
mi nga tim, shinggyim masha ni nat jaw mayu ai lachyum sha ni
nga ai.
S. Hkrang hku manau:- Hkrang hku manau gaw hkrang hig,
Ning Awn ngu ai wa woi awn ai nga ma ai. Dai manau gaw
Jinghpaw sha ni dusat hte kanawn aj majaw, nga sat nga sa madang
nem mat -wa ai rai nna dusat hte kanawn ai sat lawat na hkrang
shaw la ai manau re ai nga ma ai. Dai manau gaw lamu madai nay
ai raitim, kaga nat ni hpe n jaw jau ai, dai manau shani Hkrang hky
Ning Awn e matsun ai hte maren, ji nat hpe manau poi de shag
masai.
Ji nat ni mung shinggyim masha ni a byin tsing htawng
mangai nga nna yawng ni sa du ai, ji nat ni hpe manau mad
shinggyim masha ni gaw hkungga lara rai, chyaru tsa, nbaw nneng, |
shan mun shan ga ni hte manam daw ma ai. Dai manam daw ai
akyang gaw hpang na daw de madu shatai, Karai shatai nna jaw jau
mat ai mung mai byin nga ai. Lamu madai ni hpe jaw jau ai ngy
tsun ai gaw nawku htung, Karai Kasang hku jaw jau ai hpe tsuna
nrai nga ai. Hkungga ai hpe tsun ai. Dai majaw jaw jau ai kumhps
hpe mung Hkungga ngu shamying lang nga ma ai. Dai ni ®
hkungran poi ni hta mayu ni hpe hkungga ai madang sha rai nga a.
46
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lap,
mung myit hkrum shaga shangun ma ai. Dai shaloi Mud
gaw jahkrai ma hpe tsun ai, kade nna yang, Mu nu pj he ay
hkungran la na re ai lam tsun ai. Shi gaw hkungran Poi ngyt Pe
ga n shaga ai sha masum ning nga na lam, dai shaloi My nu oy hte
num nnan ga shaga wa lu na matu, manau dum ra wa na Jap, Bay
nna dai manau garai n dum ai laman, jahkrai ma gaw mungk Sup
de naw yu wa nhtawm du sat amyu myu hpe hkwi la nna hpyi 8
la nhtawm, palawng galu chywi lang rai, Mu nu ni a manay —
wa du na matu htet dat sai. A
Kaja wa Mudi shayi tsun ai hte maren, num nnan jan
shaga wa lu na matu, Mu nu ni manau dum ra masai. Mu ny
manau dum ai nau baw shana gaw Mudi shayi gaw ningchyy,
shadaw kaw tsap shamyet nna nau baw pru wa ai hpe yu nga gj |
Mudi shayi a madu wa mung manau dum jang , madu jan ga sha .
wa na re ngu ai shaman shamawn a majaw, madu jan ga shaga -
na myit mada let, madu jan a makau kaw htep htep yu nna tsap nga
al. Dai shaloi e jahkrai ma gaw shi a dusat hpyi amyu myu hte
chywi da ai palawng galu hpun nna manau nau hkan nang pru wa
ai. Dai hpe Mudi shayi mu ai shaloi, grai ka tsawm la ai palawng
hpe hpun da ai kadai wa rai kun ?nga nna hkungran ai shani kaw
nna masum ning du hkra ga n shaga mat ai num nnan jan ga shag
pru wa ai. Madu wa mung dai ga na ai shaloi, grai kabu nga ai,
Raitimung matut nna n shaga mat sai. |
Manau nau hkring ai hte Mu duwa gaw jahkrai ma hpang de
sa nna shi a du hkring hte jahkrai ma a dusat hpyi palawng galaina
matu sa lajin nga ai. Jahkrai ma mung myit hkrum ai hte palawng
galai hkat sai. Hpang shana de nau baw bai baw ai shaloi, Mu duw
gaw shi a madu jan yu ra sharawng na grai myit mada let, jahkrai
ma kaw na galai la ai dusat hpyi palawng galu hpe hpun kau nn
manau nau pru wa ai. Dai shaloi Mudi shayi bai tsun ai gaw nye?
manau poi hta maru marang san ai dusat hpyi hpun ai kadai
manya re ai kun, kayat sat kau mu’ ngu tsun ai. Dai majaw ramm
wa ngan ni dusat hpyi hpun da ai duwa hpe jawm kayat sat kau $*
44
 
a
 
 
   
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
e achyup lu ai numru gaw kan tsi mahkoi mai byin ngu myit |,
bai sa hkra rai, dai numru pawt de sagawn tam yu yang, dyp, Na
mung sa htu sha hkang ai hpe mu nna dusat ni pyi sha lang a hi
hku, dai tsi hpe madung dat nna galaw shapraw ai nga nna tou g
yu ai.
(b) Ji nat ni lawm ai:- Ji nat ni hpe mung hpan madu gay,
: aT: : tt : , tsi
jaw da sai. Jinghpaw ni lang ai tsi ni Nat kaw na bai lu la aj lay, |
rai nga ai. Nbawn Lup buga na salang Nsen Yaw lang lai wa ey
gaw nat ni kaw na lu la ai lam laika ka ai wa hpe tsun hkai dan bi
ai. Shi tsun dan ai hte maren nga yang, lani mi na nhtoi hta g x
chyinglaw ten hta yup mat wa ai. Hpang jahpawt chyinglaw
hkra yup kau sai nga nna mare masha ni hte nta masha ni tsun dg,
ma ai da. Dai yup mat wa ai ten hta shi maga hku na gaw yup may
shingran hku nna hpun palawng ahpraw hpun ai la myit su For
mi e nam mali de woi mat wa let, dai nam kata kaw tu ai tsi lap
ban ni hpe madun mat wa ai. Dai shaloi dai hpun palawng ahpray
hpun ai salang wa madun ai tsi amyu hpan gaw mali tsa daram dy
ai hpe matsing ai. Hpang jahtum nta langai kaw woi shang ai.
Dai nta dawdap du ai shaloi, malut hka yawm zawn san ii
langai mi jaw ai. Dai hka yawm hpe malut lu ai zawn di nna
hkayawm lu ngut ai hte rau nta de bai wa shangun ai. Nta de wana
hkyen ai hte dum wa ai, dum wa ai shaloi bai myit yu yang, tsi
amyu hpan mali tsa kaw na amyu sanit hpe sha matsing mat ai. Dai
amyu sanit kaw na mung Myitkyina makau grup yin, shi dep hkap
ai daram tam yu ai shaloi, myu langai mi sha mu tam ai. Shing rai
ya shi lang nga ai tsi gaw dai myu langai mi hpe sha shi lu lang d
lam tsun dan yu ai. Kaga langai mi gaw, laika ka ai wa naw Kaj
yang, salang ni tsun jahta ai hpe na yu ai.
Shanhte tsun jahta ai shaloi gaw mying hte hkrak shara hte
hpawn, byin ai lam hpe tsun lu ai. Raitim, dai ni na aten hta laika.
ka ai wa hku nna dai daram hkrak n matsing lu sai. Nisa lam
mabyin hku na sha tsun lu ai, byin ai lam gaw mare duwa hte mare:
masha langai aja awa ga law hkat ai, mare duwa hku nna mart.
48
 
a shatup lam
 
hi e
t kau ai lam:- Hpan Madu gaw s
ines hpan yawng hpe machyi makaw hkala
(da ai 83 tsi shamai na matu, tsi ni hpe jaw da sai. Dai tsi
yang,
| nbd du ai hte” i lawm ai:- Shinggyim masha ni
ma eng ni . . ;
| hpé @ pus a ne g arin la ai lam nga ai. Nhkum B bing ai
mung get ue gap ai wa ndu hpe dan magap al ay . i
i gaW To a wa ndu gaw atsawim n si lu yang, ng 2 =
ju la ng3 2 vw, tsi nsa sama hte bai hkrung wa al. Shing nai i
magap al a TY aya sha hkrup ai majaw hkrung rawt mat sai.
lap hp ? rat hta nam Wa ndu ni gap dat yang, nma kap sal pru
kat | y hi hprawng mat Wa Jam dingyang hpun hkan, numru
ai raititf, 5  hkan tim n lu la sai. Hpa majaw nga
hkan makret kawa mat wa jang : : N
dai wa gaw shi hkrai shi tsi tsi la mat sai. Wa gap ai wa gaw
nh du kawa ai hpun, namlap, numru ni hpe matsing nna nma tsi
hku la lang na lam sha nga sai. Dai zawn re al kaw na lu ai tsi lang
i ni grai nga ai. i
Rages ngai hpe sat nna daw daw di
Kalang lang lapu langai
kahtam htut nna tawn da yang, lapu manang ni sa mu ai shaloi,
* pamlap ni hkan di nna maya bang nhtawm woi mat wa chye ai.
shing rai yang lapu hkan di la ai namlap ni hpe ndan pala hte gap
jung matsing nna hpang € tsi hku lang ai lam nga ai. Kawa Hka
buga hpung na hpung tau Ze Tang Dau Hkawng gaw dumsi sumla
kap ai shat kan tsi galaw nga ai. Shi laika ka ai wa hpe tsun dan yu
ai hku nga yang, shi lang ai tsi gaw dumsi kaw na sharin la ai
majaw, dumsi sumla shakap ai nga nna tsun ai. shi a jinghku langai
mi bum ga kaw na tsi rung kaba de shat kan tsi na matu yu sa wa ai,
a mi hta shi hpe hkan sa ai manang wa hte shan gaw mare de n
os ae n nga ai nam mali kaw yup hkrup ai. Dai shana
Sana Fa matt, purr langai mi hpe nhtu hte kahtam
sa.ai, shan yo al ai, hpang jahpawt kan machyi ai lam hkyam
shaloj on oy > ara kaw na lam pyi matut hkawm mat wa sai,
Jaw kan machyi hkyam sa ai hpe myit yu yang, shana
47
 
     
  
 
 
JinghPAT a= ———
. w shin yim masha hku tsi n dan
Dal be nna tsi ai nga ma ai. Machyi a Sap |
nna nat MyM, mat sai. Dain dum mat ai AWa go
nsa n hti al raitim, 1 ahkawng hpe da awed Machy; pn, \
:htoi 1a han 1g pes nl da ai. Dy; es
hte my1 cadai mung n nga ai, nat ni € matsun ai hte ay
kaga mas . : nan Jangai, shan zat pinhtau WE
kasha i lahpaw hpaw goi tsu mi lajang da ya aj a
htingk! i ral om mahkra hpe kadai mung n mu ai. Galay 4 nta
kata de pA  Jahkum wa hta lai nna kadai n nga ai, es
lahkum shi mung sai majaw hpa n dum mgt o
ha wa mung dum yu, n dum yu she rai mat sai,
gaw adan apra sha mu nga,
ai. Dai laman hte gu ai hpe machyi mash,
mai : tsun lu nga al Machyi masha wa ,
shingran yup mang a hpe n mu ai. Shi galeng taw
nga yang, masha marai kru shang wa nna shi a makau lagaw
nhpang maga de wa tsap nhtawm, dai maral kru hta na marai langai
mi gaw ningbaw tai nna kaga masha ni hpe bungli matsun nga ai.
Shanhte du shang wa ai hte tsun ai ga gaw grai sawng ai nga ai na
kau dat ai. Nkau mi hpe bum tsaw de tu ai baw kawa makru wa la
shangun ai, nkau mi hpe gaw hka hkaraw hpun yang de tu baw
namlap di shangun dat sai.
Nkau mi hpe gaw dai u kasha hpe sat nn
nnan kaw nra n lawm ai sha, mani hkra azat ai, s
ai ni yawng kade n na yang tinang tam ai arai la
du wa ai hte ningbaw tai ai wa gaw dai arai ni ya
kayau ai. Gayau ngut jang shi a nma kaw kapa nna
hkayawp da ya ai. Dai bungli hpe tatut galaw ai gaw Nat 1&5"
wa marai langai sha rai nga ai. Raitim machyi masha Wa mu ai g8%
marai kru mu nga ai. Sanit ya na ai shani ga myihtoi JahK%
mung Nat pru mat sai rai nna bai dum wa yu ai $ aloi, mach’
masha mung mai nna dum chyalu rai taw nga ai. Dai sh os
myihtoi lahk : : pa ni $8
y um wa gaw mare masha ni hpe jahpu n° mas
50
 
a shan zat pinhta
hangun dat hk
ng nna bai wa ai
wng hpe bai azit
[aja lahpav B®
un
__—— IN ——
masha wa hpe lahpa kaw nhtu hte kahtam dat ai, lah
mablca i ai, mahka mat ai hku yu yang, kata de salum pj
sinwawp ni shamu taw nga ai hpe mu hkra re ai nga nna tsun at
Pa maga mj
Karai Kasang
  
kaji kawoi a
tsu numla nat
 
4) 4 Matse
e 2\ hat ni
2
S
>
£
]
ESE
*Jinghpaw ni nat jaw ai ntsa lam hkrang*
49
ST mid
~~ ap,
ai. Asak hte seng nna htani htana asak pn jaw 1y
kunghpan galu kaba sa wa na daram n jay ya, ve chy,
Sutgan mung law htam kabrat hkra n jaw Iy 4 la in y, Vay
nna shinggyim masha ni a hpan madu a shar iy Magy | \
nga tim, hpan madu asak daju gaw shanhte nan . 1a B mag. My
tsun yu ma ai. Dai kumla ni gaw shamawn hpe icy Sai nig i
lu nga ai. Dumsa wa gaw nat ni kaw dumsa gq hky Mga oj he
nat ni gaw hpa majaw sa du ai, kaning ngu sa dy ~ ai hap
chve ma ai. Dai shaloi dumsa wa gaw way hkringh, am gy
laijum laika ga hkan nna du ring ngai ngy aha su 8 any
madat va ma ai. Nl Jang Hey
Lachyum gaw ningwawt shamawn e Mmatsun py
ngai ngu mayu ai, shing rai shamawn gaw Hpan Mad . a dy fing
mungga ngu kam ai majaw rai nga ai. Nat nj mung Hpap bi 3
n lai lu ai lam madun nga ai. Bai nna dumsa wa gaw hl he
hkrung hpe ap ya ai shaloi, nga chyahkrung nawng dun Be ng
lawng de wa dun da u, ngu dumsa ap yang, nat baj tsun aj a ng
chyahkrung dun lung wa na matu, hpan da ai shan; n ry
majaw, n lu dun, n mai dun ai lam tsun nga ai. Daj re i
Jinghpaw ni gaw mala la akyu kata hku nga pra ai lam gaw in
sal. Matsaw ningtsa Mu nat ni mung shanhte jaw ai sut chyeju jaw
nga ma ai. Shinggyim masha hku nna mung Hpan Madu n raitin,
Hpan Madu a gawng malai hpe jaw jau lu ai rai nna akyang kaa
nan gaw n rai nga ai. Hpaji arawn alai hku nna mung kaman su
san gaw n rai nga ma ai.
Npawt nhpang daram gaw lu da nga ma ai. Lai wa sai las
ning daram du ai shaloi, shanhte jaw jau ai lam, shing nrai, ku
sham lam galai na ginjang pru wa ai. Dai shaloi Hkristan maka
masham hte yakhkak dut dang ai lam hpa n nga ai sha, amyu ha
nawng gale mat wa lu ai hta, dai hku shabyin ai lam kaba hapten
nga nga ai hpe mu lu ai. Shawng na langai mi gaw shanht¢ jw
ai lam hta shanhte nan myit n dik lu ai lam nga ai. Dal i
masham hte magam bungli ni hta dumsa, hkinjawng, hpun
52 |
»
 
  
  
kan sa shatup Jam
Lao
  
       
 
paw a hkap lah
i i ha seng ai, shawa law
. mali manga nl hte s :
ai m3 ham hte nawku htung bungli hta kaman
hye 88° nakam masha
hte & gaw m
a ai. i makau grup yin de na jaw ai makam
it hte passe $8 on hkru ol gan ga lu ai lam n nga ai.
masha™ ni M a tsun lai wa sai hte maren, shinglim ghiogien
ghawn8 © Oi Jinghpaw hpawng ka-ang den -ga s oe on
paw hung nat jaw htung hta kaji kawol ni a tsu numla hpe
i Jinghp2¥ - hku jaw jau ai lam nga at. Raitim Jinghpaw nia
gumgun guns ma hkra hpe n madu lu nga al. Dat makam
asak htingbu Miwa ni a kaji kawoi hpe hkungga ai kaw na
masham ge ai ngu shadu mai nga ai. Dai hte maren, hkang hpoi
ppre shang am masham kaw na shang wa ai lam rai
pre ak
i aw bukda m a ;
i pt mangbru poi a lamang kaji langal hku sha shara lu
* i i shaloi
ta na lam yawng hpe gumhpawn nna myit yu ais ,
Labs dai aten hta kam sham nga ai shanhte a
i asha ni gaw
fe  asham Snaos grau tsaw ai makam masham ninggam de
nawt kabye mayu kadawn nga ai aten hta, shing rai makam
masham ninggam hpe htawt kabye na matu saw shaga hkrum ai
shaloi, hkan nang na matu grai loi taw ai aten rai nga ai.
Lahkawng ngu na Hkristan makam masham hpe hkap la na
matu loi shangun ai lam gaw kabu gara shiga hta Jinghpaw ni
shawng shawn kaw na chye na hkap la kam sham ai lam ni hte
nhtan shai ai lam n nga ai hta n-ga, shawng e shanhte atsawm sha n
chye na ai lam ni hpe grau nna sanglang chye na shangun ai lam ni
nga ai. Dai hta n-ga, shawng na nat jaw htung hta masha yawng hte
a ai rai nna kaman kaman rai hpang gara taw nga ai masha
maja alge hkra shangun, lit nga shangun ai lam ni a
i hung sow kam masham hkap la loi nga ai. Shing rai nat
nal istan makam masham hpe hkap la na matu tau
gang ai nawku htung ni hta lawm taw nga ai.
53
 
RA
yu di shaloi. machyi masha hpe shadu jaw ai htingkraw ni hpe my
ai. Shawng € machyi masha wa mu ai namlap ni, makru nj ht
4 shan nkau mi htingkraw kaw ngam rawng taw nga ai. Dai majaw
isi nkau mi hpe nma kapa nna nkau mi hpe shadu jaw ai lachyum
awng Nga ai.Machy1 masha a nma ni mung mai tsai taw nga sai.
Shi hpe hka shin ya ai shaloi, nma gyi ku kaw na kawa makru
hkyep ni hpe mu Ju nga ai. Dai machyi masha hpe gawn lajang,
shan tawk, nma hkayawp, tsi kapung jaw ai bungli gaw myi htoi
wa galaw ai rai nga ai. Machyi ai nta madu ni hku dai tsi tsi
ai myihtoi Nat hpe nga wuloi kanu jaw ai nga ma ai. Nat lahkum
maren bau shi hkam jaw ai.
myihtoi wa hpe Nat ni matsun ai hte
Lahta na lam gaw masha machyi ai shaloi, Nat ni hpe ading
tawk tsi shangun mai ai sakse rai nga ai. Dai re ai rai nna
shinggyim masha ni lu ang ai tsi pawt hpe dusat ni e jahten kau ai
shani dusat ni shanhte nan tsi hpyi ai shloi, tsi manu shatai mi nga,
ga sadi jaw sai majaw, shinggyim masha ni hku nna du sat hkungga
jaw nhtawn, tsi bai hpyi ai nhkan e Nat hpe kumhpa jaw, manu ya
ai hku nna jaw jau ai lam hpang wa ang sai ngu myit la mai nga ai.
Lahta de tsun lai wa sai nat jaw hpang wa ai majun langai hkrai hpe
n htang yu ai shaloi, ‘aw wa ai gaw, Jinghpaw ni
Jinghpaw ni nat
nan jaw mayu katu ai hta npawt ai ngu mu lu nga ai.
7. Nat jaw jau ai lam:- Jinghpaw ni gaw hpan madu majing
hpe kam sham nawku na ahkaw ahkang tat dumhprut mat ai majaw,
myit masin hta kung kyang galu kaba wa ai lam n nga sai. Hpaji
hparat hta kung kyang galu kaba ai Jam n-gun yawm mat ai,
ngangkang ai shinggyim wuhpawng, Mung masa lam n lu ai, lamla
law htam ai mayat maya ai masha jahpan nhpring ai, shara manu
tsawm htap ai Mungdan Lamu ga n lu tam madu ai.
Shanhte jaw jau ai Mu nat ni gaw Jinghpaw ni ra ai, shing
nrai, ra kadawn ai lam ni hpe tang du hkra jaw lu ai lam n nga al,
kaning ndi mahtawt jahpawt kapa kala karum ningtum sha jaw lu
51
RRS.
ii. Dumsa wa tsun mat wa ai ga ni hta maumwi labay
hkai ai:- Nga yawng nga pra byin wa ai lam, shinggyim masha
byin wa ai lam, shinggyim masha ni hpe reng ai, ahkyak ai lam,
shinggyim masha gaw kadai re ai lam tsun nga ai. Dai hpe ndai prat
hta gaw Chyum Laika hti ai ngu chye na na rai nga ai.
iii. Shaman hpyi ai :-Dumsa wa lang ai ladat masum ngu
na wa gaw shinggyim masha ni hta ra kadawn ai ngwi pyaw hkam
kaja lam, lu lu, lu sha lam, lu bu lu hpun na matu, ji nat kaw hpyi
lajin nga ai. Ndai lam hpe yawng chye na ai hku tsun ga nga yang,
akyu hpyi ai ngu tsun yang chye na na rai nga ai. Shing rai daini na
aten hta raitimung moi na dumsa ni lang ai ladat hta jan nna shing
nrai, shayawm nna n lang lu ai lam hpe mu lu ai. Dai majaw moi na
Jinghpaw ni a Karai Kasang ra ai shinggyim masha ni shi kaw sit
sa ai ladat hpe daini na Karai Kasang mung dai hpe sha rai ai ngu
mu lu ai.
(b) Jaw jau ai ladat amyu myu:- Nat jaw jau ai ngu nna tsun
ai shaloi, ntsa lam yu yang, maren sha rai nga ai, raitimung kata na
dumsa ga hta lachyum shai hkat nga ma ai. Dai shai ai lam hpe
garai n tsun yang, bung ai dumsa ga daw hpe shawng bawngban ga,
bung ai daw ni gaw-
i. Dum hpung hpaw:- (Nat hkringdat gang ai daw) Ndai
daw hta tinang gara nat hpe dumsa ai, kadai ni a matu dumsa ya ai,
hpa lam ni a majaw dumsa ai, dumsa wa gaw kadai re ai lam hpe
tsun ai daw rai nga ai.
ii. Nat jaw jahpan ap:- Ndai daw hta dai jaw jau ai hta
lang ai arung arai ni a manu hpe tsun nna ap ya ai daw rai nga ai.
Nat hta hkan nna nat hkungri langai hte langai n bung ai, hkungri
hkrang langai hte langai n bung ai zawn, lang ai ngau ni mung n
bung hkat nga ai. Lang ai ngau ni hpe mung moi dai nat shi hpe
shangai ai shani na shi a shadai daw kaw na tu wa ai hpun hpe la
nna shi a hkungri hpe galaw ya ai. Dai majaw nat jahpan ni hpe
galaw ai shaloi, nat shangai wa ai maumwi chye ai ni sha galaw
mal nga ai, nat langai hte langai hta lang ai ngau ni n bung hkat ai,
55
_—Eae
n hpaw a hkap la hkan sa shaty
i langai mi gaw kumba raj nga
wig hta lang nga ma ai. Hpa maja
hve Wa Ningchyang a shadai (
wo ai rai nga ai. Kaga ahkyak ad
ai nga ai. Nga wudang a majun mung ach, $W A
ga ya jahpan hta lawm nga ai. m kag, h
te maren shan ju ai shingkrau mung shiny, n
n nga ai. Dai hte maren nga ya tsampgy, a @ maj,
i tsamat mung ahkyak ai majun hte lachyun, € Sumd
mi gaw nga ya htinglan rai nga ai, ng, i 2 i ca
‘hpang kaw na pawt de yu shary : > a hpe
g sanawng tung, wa bau yang ni ¢ krwag y aj,
shingkri pyi ndung ai, kawa hpe kran py, a
wa ai hku n re ai sha, hpai lahky vw; nna ol
wna , lata hpaji kung ai hkinjawng bed
nhtawm, lahpaw hkayawp pal nj
hte hkan,
na hkatna ni shakap ai htinglan re ngu 3
al langg; mi
a lam langai hkrai hpe n lu gawn dan g
w bang ai hka a lam hpe tsun jang, kag
m ni‘hpe mung chye na wa lu na rai ng
ng ai hka gaw kaning re ai hka rai ta
haloi, dai Mali hka kaw na garan pr
ha ni hpe shaprat yu yang,
jahkrung ai hka rai nga
mung , chyahkan
 hkum hkra dai h
 
FE = ihe.
or Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lap,
L Mungkan e nga ai nawku htung dingsa nkau mi Hkristan Mak
masham hpe hkap la na matu lam nan n hku nga ai. ui;
  
  
 
  
 
 
 
 
 
  
 
  
 
 
  
  
 
 
    
  
 
  
; 8. Nat jaw jau ai ladat: - Lahta e tsun lai wa ai lam
lachyum hpe sanglang lu na matu, Jinghpaw a nat jaw jay oj Jd
‘pe shawng chye da ra nga ai. Hkristan Chyum Laika hta lpn 3
madu hpe kawa ngu nna tsun ai. Jinghpaw ni mung shanhte jaw i :
ai ji nat ni hpe shanhte hte sat lawat bung ai hku chye na mj -
lawat bung ai hte Kawa ngu tsun ai lam gaw bawsang langai shy rg
‘kam ai hku rai nga ai. Jinghpaw ni shanhte jaw jau ai jina "
ung na shara, lung na lakang ni galaw da ya nga ma ai. Jaw gh,
lam mung ntsin hpe jaw lu ai shaloi, dinghkang hte jaw Iu
1 na shara du hkra shakap ya ai. Sha ai baw hpe jaw sha a
shadu  jahkut, kadoi shatsawm makai jahtuk, hkang
a jaw nga ma ai. Shinggyim masha ni yan sha ai [aj
un nga ma ai. Shinggyim masha ni lu ai hku lu
i. Shinggyim masha ni dung ai hku, hkawm ai hku,
angun nga ma ai. Lahta na lam ni hpe yu ai shaloi,
i lachyum hte bung ai. Masha hte bung ai wa hpe
4
ai ladat:- Ji nat kaw e shani sa
mu lu ai. Dumsa wa a ladat hta
g nna ji nat kaw shani jahtep
shani sa wa ai shaloi,
oS
TN
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup Jam,
(e) Hkungga ap:- Hkungga hpe dumsa ap ya on
kaw na shaman chyeju galai la ai rai nga ai. Ndai daw he
hkungga ap dumsa ai ngu tsun nga ma ai. Ndai daw Mung -
ahkyak ai hte galu dik ai rai nga ai.
(f) Htungga shakyet ai lam:- Ndaj hkungga shakyet 4 day
gaw shangut ai daw de rai sai. Manu jahpu yawng tsun Ngut saj ry;
nna nga hkrung hkungga hpe dumsa shakre wa ai daw rai nga aj.
(8) Nga ya lahkan:- Lahkan ngu ai gaw hkungga hte ray
jaw ai arung arai ni raj nga ai. Dai hpe dumsa ap, manu daw
chyeju hpyi la nga ai.
(h) Sainu sindum:- Hkungga shan jahkut hpe dumsa va
ai daw rai sai. Ndai daw a ga hpungdim gaw nat hpe shi a hkringdat
de bai wa sa kau nna hpungdim da nga ai.
 
9. Nat jaw hpan amyu myu:- Nat jaw hpan Nat jaw hpan ngu tsyy
ai shaloi, ntsa lam galaw ai lai ladat shai ai hpe ngu mayu ai n ry
nga ai. Ntsa lam yu yang, nat Jaw jau ai hku sha mu lu na raj ngag
ai. Dumsa ai hta sha hpan jashai da nga ai, dai majaw dumsa :
lachyum hpe tsun nna hpan garan Yu na rai nga ai. Dai zawn re gj
hpan law law kaw na amyu masum sanglang jang, ntsa lam
lachyum yawng hpe chye na nga ai. |
(a) Matsaw sut hpyi ai
(b) Jan tsi mangau ai. (Jan tsi la ai)
(c) Gumgun nat hpe shinggan nat manga shangun ai lam
(a) Matsaw sut hpyi ai:- Jinghpaw ga hta sut nga ai gaw arung
aral n re sha, arung arai lu shangun ai atsam n-gun npawt hpe tsun
nga ai. Nai mam sut ngu ai n nga jang, yi kaba galaw tim, mam nl
ai. U, wa, yam nga sut n lu jang nga lu tim n law hkraw ai ngu kam
ai. Dai majaw ndai prat na ga hku tsun yang, chyeju ngu tsun mal
ai. Chyeju n lu jang, kade shakut tim, n galu kaba ai. Dai sut be
matsaw ningtsang Mu Nat ni kaw lung hpyi na rai nga ai. Dai
58 .
 
Lahkru laja ban ni, sading kinsa, shalung shala, lagat gat ji
ban ni hta jaw yu yang mung tu kaba hpra tsawm nna alap lap, apu
pu, asi si shangun ai hka re. Dai hta n-ga, shayi sha ni hka shin map
myit yang, hkum hpraw hpe tsawm shangun ai hte hpang gara aj
shaloi lu yang, hpang gara shamai lu nna moj mungkan nnan Jat
kaw nna nan matsaw ningtsang lamu madaj nat htinglan ni hta bang
yang , matsaw ningtsang lamu madai nat nj awng sharawng ai hka
hpe nan ndai htinglan kaw bang da sai. Ndaj hka hpe mare hka
sinwa ngu san da nhtawm, ginhtawng lanam shagu hka tsu ai hka
sinwa kaw na hka deng hka hpawk kaw na nan wakang singgat hte
shalen la ai nan rai sai.
Hkahku de sharam hka n shin kapruk ai hka hpe ja lahku ai,
shayi num sha ni e ja nna baw hte gun lanawn wa ai, hka htingnat
kaw shayu da ya ai kaw na hkinjawng hpunlum yan e nat htinglan
hta bang jahpring da ya sai. Dai majaw nga ya jahpan ap ai lamang
re ngu nna kalang jaw na wu ai, shing rai dai nga ya jahpan langai
hkrai a manu hpe dawn nna ji nat kaw na shaman chyeju galai la na
rai nga ai.
(c) Hkungga sumrat ai:- Hkungga sumrat ai ngu ai
gaw nat jaw sha ai nta kaw dai shani nat law law hpe wuloi, dumsu,
wa, u hkungga jaw shajang na rai nga ai. Dai zawn rai jaw shajang
ai, gara kadai nat hpe gaw hpa baw jaw sai ngu, tinang dumsa ai nat
hpe jahpan tsun dan ra nga ai. Dai zawn jahpan tsun dan ai shaloi,
tinang hpe u sha jaw ai raitimung, kaga gale nat ni hpe wuloi,
dumsu, wa jaw ai lam tsun dan yang, dai u jaw hkrum ai nat wa
mung grai na kabu sai lam tsun nga ai. Dai hpe yu ai shaloi,
Jinghpaw ni jaw ai nat gaw kaga wa lu ai hpe kabu lawm chye ai
nat rai nga ai. i i .
(d) Majun ni:- Nat jaw wa ai majun ni, hkungga jaw ai
majun maumwi ni, nat hpe gawn dan na rai nga ai. Ndai daw gaw
dumsa aten ni hta galu dik ai daw ni rai nga ai. Dai dumsa ni gawn
dan na majun gaw lai wa sai nat jaw majun gawn ai hta tsun sai
majaw ndai daw hta kaga n tsun sai.
57
  
   
  
    
   
  
~~
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
an nhtawm, hkungga nga hte hpay,
wa ai ngau hte mahkrai ht
mat wa na rai masai. Mu ga de 1,
yawng ni mahkrai ntsa hku rap
mat wa yang mu ni a mare num shang kaw wa du na rai nga aj.
Dai shara kaw gaw mu ni kaw sut hpyi lung ai kaga hpyp
ni mung grai law zup ai shara re ai nga ma ai. Dai majaw Snes
law law mung wa du nga ma ai. Shing rai tinang a dumsa wa a nsey
hte shi a nhpye, bunghkaw, hpun palawng hpe grai matsing da r,
ai. Dumsa wa hte hkinjawng wa chyu sha Mu nta de sa nna ngam ,;
ni gaw Mu numshang kaw la nga na hku rai nga ai. Matsaw nta de
du ai shaloi nta nhku de n shang ai sha, ndaw yang kaw wa hkring
ra ai. Dai shaloi matsaw duwa hte garai n hkrum yang, matsay
salang hte shawng hkrum ai. Dai shara kaw dumsa wa gaw san jep
ai hkrum nga ai. Matsaw Mu nat ni san jep ai gaw dumsy
hkringhtawng lu ai kun? Shawng de matsaw mu ga du yu sai kun?
Kade lang du nna kadai ni a nta hku du ai kun? ngu ai lam rai nga
ai. N du yu yang, madi shadaw laika grai naw shaw dan ra na hky
tai ai. Du yu sai rai yang gaw shawng de du ai shaloi dung ai lungja
lahkum nga chyalu rai nna dai tingnyang htet la nna dung la nga lu
oo
—_ El Er ER WE
rca eam I
sai.
dumsa wa ni gun lung ai kumhpaw, |
Matsaw salang hpe
kumhpa jahpan hte shanhte ra sharawng ai sut rai tang dan ngut
jang, matsaw duwa hte man hkrum tsun shaga lu sai. Manu jahpu
yawng shakyet ngut jang gaw kindawn salang sut hteng na rai nga
ai. Dai kindawn salang gaw shinggyim masha kaw na matsaw ga de
nga nga mat ai wa rai nga ai majaw, shinggyim masha nin
sharawng, ra kadawn ai sut hpe hteng ya lu nga ai. Matsaw sut lu
jang gaw dumsa wa hte shi a hpung ni gaw gum
gun nat ni makawp
ai hku bai yu wa na , matsaw Mu nat ni gaw ntsa lam hku yu nnd
nat jaw nta kaw nga shan hkut sai n
u sindum sa la sha na rai ng
ma ai. Matsaw sut hpe gaw nat jaw nta du jang , nga sut, U sut, wa
sut ni hpe ndaw npan e da, nai mam sut ni hpe mam dum mam ka
hpatu hkan e da, ja bau hpaga sut ni hpe gawk na sump du hke
lakawn lalaw bang da na rai nga ai.
60
—_
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
(b) Jan isi mangau (Jan tsi la ai):- Ndai Jan tsi la ai lam gaw nta
masha ni hkum n hkam kaja ai masha law wa ai shaloi, shing nrai
nta madu langai ngai aja awa machyi, machyi galu ai shaloi, tsi la
ai lam galaw chye ai. Gumgun nat langai ngai hpe hkungga kaba
jaw nna shatsam ai hku la shangun chye ma ai. Tsi sa la ai shaloi
dumsa wa gaw matsaw sut la ai hte maren gumgun nat hte rau rawt
mat wa na rai nga ai. Jan ga sa ai shaloi gaw jan sumri gran nna sa
ra nga ai. }
Jan sumri hpe tsingdu pawt kaw dun nna Jan ga de sumri
gran na hku tsingdu hpe karum hpyi yu na, tsingdu pawt mung Jan
ga du hkra gran ai sumri hpe shi kaw dun yang gaw n ngang na re
ai lam tsun jang, shaloi gaw sumri hpe grau ngang na matu tsingdu
pawt kaw mung dun nna tsingdu pawt mung Jan sumri ngang na
matu, atsam dat shaja na matu karum hpyi nna sumri hpe gin yan
lai mat wa nna hkatu pawt kaw bai wa dun nhtawm, hkatu hpun
~ hpe mung Jan ga de sumri gran na matu hkatu pawt kaw nna matut
na hku karum hpyi yu na wu ai. Hkatu pawt mung Jan ga de du
~ hkra gran na matu, shi kaw hkrai dun yang gaw n ngang na lam
~ tsun jang, shaloi gaw Jan sumri grau ngang na matu katu pawt kaw
mung gumbai kau da nna shakut shaja tsam dat nna tu nga na matu
shatsam kau da nhtawm, sumri hpe shalai mat wa na rai nga ai.
Dai hpang chyahkya nhpang kaw du na rai nga ai.
Chyahkya lap hte tsi kayau na ngu yu yang, chyahkya lap hte tsi
kayau yang, n greng lu ai, Jan tsi nan kayau shalawm ra nga ai. Dai
majaw chyahkya pawt kaw Jan sumri dun nna jan ga lung na hku
hkyen yu yang mung, chyahkya hpun gaw Jan sumri- dun n ngang
na tai ai. Dai majaw chyahkya hpun kaw Jan sumri gumbai nna
matut sat sa wa yang, kinsa pawt kaw bai du sai. Kinsa lap hte tsi
kayau na ngu yu yang, kinsa lap hte sha gaw tsi kayau n lam la ai,
Jan tsi kayau shalawm ra ai. Dai majaw jan sumri hpe mung kinsa
bea gaw Jan sumri dun n ngang ai rai nna Jan sumri gumbai
Shangang kau da nna shalung shala hpun kaw Jan sum ri gumbai
61
   
u dinggun shat lit, tsa chyaru shingnoi ni baw nga ma
ung na matu gaw dumsa wa, hkinjawng,
na masha, lit gun, matsaw ga hte
i hkrai na matu kawa
{ na ramma mi hpe woi na rai nga ai.
dun na rai nga ai.
dawng mi du n
e dun lung na hkungga nga rung gaw da fu n
alu ai. Hpa majaw nga yang mu ga chyinghka gyip ai
g shajin ngut
hang na tsang ra ai. Dai hte yawng
at wa na rai nga at. Nat
hku yawng ni lung mat W: at
: shawa masha ni mung dai laman gaw ma kaji
j in galaw ai sha
Matsaw g2 d
du sha mai &
majaw. dai kaw 0S
jang gaw dumsa ga
simsa ai hku nga nga ra ai.
jaw na matu, kaji kawoi a numla nat gull ’
mung shawng shani hkan kaw nna hkungga jaw
da sai. Shan lahkawng gaw ashawng ahpang m
ma ai, Mu ga lung na ni gaw dumsa wa shawng nhtawm, nta nhku
kaw na ndaw lam de lit gun let yan pru mat wa na. Ndaw npan du
jang, nga hkungga hpe mung raw dun mat wa na, nnang nt gau rap,
tsingdu nhpang hku lai, hkatu pawt € hprang, chyahkya nhpang lai,
Jamai laleng pawt, kinsa pawt, lahkru laja nhpang hku, masa pawt
Jai, shalung shala pawt hku yan mat wa nhtawm lagat pawt € du
jang, lagat hpun, gat hkri ninggam hku lung mat wa shajang na rai
nga ai. Langai gat hkri, lahkawng gat hkri, masum gat hkri, mali
gat hkri, manga gat hkri, kru gat hkri, sanit gat hkri, matsat gat hkri,
jahku gat hkri, shi gat hkri lung du jang, hpun ban bai kabye lung
na, langai hpun ban, lahkawng hpun ban, masum hpun ban, mali
hpun ban, manga hpun ban, kru hpun ban, sanit hpun ban, matsat
hpun ban, jahku hpun ban, shi hpun ban du ai shaloi gaw mu hkran
de mahkrai htan dat na rai na ma ai. Mahkrai masing gaw du kan Ia
ndi gram hpe sing shangun nna, ngang n ngang gaw woi n-grau hpe
sumrat shangun na rai ma ai, mahkrai sumri ngang jang gaw la lung
59
 
«igi
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
i mi gaw nta kaw wa shang ai nat chyasam langai hte langai
langa! 2 ai majaw mung rai nga ai. Matse nat nkau mi numla
asp . ndang lu ai nat matse lawm nga ma ai. Dai majaw jahtung
fs br ¢ hku la nna nta sin shangun ai lam mung nga nga ai. Shi hpe
Cn ar ngu shamying ai, Zam ngu ai gaw rem ai ngu mayu ai,
i i gaw jahtung nat ngu mayu ai.
Mieng Be ga yam hkam lawk nao, ye hkam pyaw
zang ngu dumsa ai. shi gaw nam nat rai nna nta wa sin ai majaw
shinggan nat ni nta de n lu lai shang nga ai. Shi gaw nat matse rai
nna shinggyim masha hte gara hku hkuhkau ra ai lam, shi a lit hpa
paw re ai lam, masum ning hta kalang maumwi hkai nna shadum ra
nga ai. Shi hpe shadum ai shaloi mawn kau ai ka tawng kaw
bukgaw ngu ai nam banda ni shatsawm bang nna dai katawng hpe
goiwat let sau sum mamyik, ba hkyuk muk gaw ngu nna dum sa ai.
Jawa krung na Hka Zang ni a jahtung gaw shi hpe nta sin shangun
ai raitim, shi a buga gaw daung gaw bam, daung gaw bum de
hkringdat ai, jahtung nkau mi shaying bam, shaying bum, nkau mi
chaw ngau bam,chang ngau bum de hkringdat nga ma ai.
Nkau mi hpe hka rum, hka mazup de hkringdat ma ai.
Azing ayang gaw lawwaw dumsa kaba ni n nga mat sai rai nna n lu
gawn tsun sai. Gumgun nat hpe shinggan nat ni shaden shangun ai
hte seng ai mabyin langai mi hte sanglang ga nga yang, kalang mi
na nta masha langai mi machyi galu hkrum nna nta masha ni hku
nna gaw shaman shaba wawt, shamawn lu ai ma hkra hpe
hkungga sat jaw jau nga ma ai, gumgun nat ni yawng hpe mung
~ hkungga sat jaw nna machyi shamai shangun ai, raitim machyi
masha gaw n mai wa lu ai. Dai machyi masha gaw hkum kaw aju
machyi ai aten hte aten bu machyi ai rai nga lu ai. Shing rai nat jaw
prat hta gaw nat jaw nna moi ai hta lai nna kaga lam hpa n nga nga
al. Shing rai ningwawt kaba tam nna shaman bai wawt yu na lam
~ sha nga ai. Dai majaw dai machyi masha nga ai buga hte ram ram
san ai shara kaw nga ai ningwawt kaba tam na matu hkyen masai.
63
 
 
    
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Ningwawt kaba ngu ai gaw kaga ningwaw 71 © ia chy
lu ai hpe mu chye lu ai wa rai nga ai. Dumsa 2 | & Ming
kaga dumsa ni n dang dara ai nat matse hpe dard ON B © ng
ai rai nga ai. Ningwawt kaba wa hte rau my! oi a = i hpe
mung lu saw shaga wa ma ai. Myihtoi ngu al ga at g aj
nat shang na shaga ai wa hpe myihtoi lahkum og a a
ngu ai gaw nat hte he Oy A tL i
tsun nga ai. Nawng Nang asu !
rm a erg usa any Sens ou thay,
myisan rai lai wa sai. 1970 jan du hia den
wng naw sa al wa re. 1966-68 lapran laika ka aj
vo Jas bps i Jawng lung nga yang, shi hte hp lah
ai, kalang mi shi tsun ai, JaLie anhte mare kaw na ma angai
mi hte hpaw mi langai lit gun nna pru mat Wa sal, a5 ana tsun ai,
sanit ya laman e lama ma oi na re Ag ai. Teng sha dat sanit ya
ai hte gumgai langai si al.
me Dai ro re ai Tam Yaga ni hpe tsun dan nna bai tsun shalaj
ai lam ni law law nga ai. Raitimung, hpungtau usa wa gaw
hpungtau sari hpe makawp ai hku nat maga de byin ai lam hpe
ahkyak shatai nna n tsun ga ai, kalang lang lagawn shabran, nam
wa ai. 1975 ning Ka Maing kaw
up shaprut ai shaloi tsun pru
galaw ai Myitkyina Ginwang Hkalup Hpung zuphpawng hta
zuphpawng hkring sa ten langai mi kaw shi jahta dan ai nat ni a
lam grai na mau mat ga ai. Dai hpe na ai kasa shara ni ya naw nga
na ma ai, hpungtau usa Hkang Seng Tu gaw hkrup mara shaga ai
wa n re, byin ai hpe pyi shayawm nna tsun ai wa rai nga ai. Dai.
shaloi, shi tsun ai gaw Jan rung zuphpawng kaw nna yu wa ai, nta
kaw lana mi sha yup da nna Ka Maing zuphpawng sa wa ai lam
tsun ai. Raitim Jan rung kaw n kaja ai hku hpawng ai hpe n tsun ai,
Ka Maing e galaw ai Sasana zup hpawng hte kahproi ganoi bung
hku shi tsun nga ai. |
Sumtsan ga kaw na ningwawt kaba wa hte myisan wa,
machyi nga ai nta de du sai. Myisan wa mu ai hku nga yang, dai na
64 |
nga lu
* ee
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
: in hkan e lak lak lai lai hpa mung n mu
kata Se Saw nta shinggan kaw shaman kapaw,
al, La na matu shara la ai hte shaman hpe ju kapaw dat nu
shamat we hta nan ang-she a, hkahku hku yu wa ai num kaba mari
oi, Dal aon koi yen let, mare shingnawm karet yu wa yang,
ku gaw mare pe 0} k ru nga ai
hanhte lai wa ai lam ningwawt wa a shamawn kaw wa pru nga ai,
i wa mu ai hku rai yang, dai num hpaw mi marai kru gaw
Li masha hte hpa n seng ai. Dai nta kaw machyi masha nga ai
om ung shanhte n chye ma ai. Shanhte mung hka nam maga de
wa na matu grai tin nga ma ai, nat chyasam manam re ai majaw,
mare hpe koi yak hkawm nga ai lam sha rai nga ai, ningwawt wa
gaw shamawn kaw wa pru ai hte maren, dai num mara kru hpe
machyi ai hte seng nna hka jun shakut nga ai. Hpaw mi marai kru
mung grai ningdang shakut nga ma ai. Raitim ningwawt kaba wa
shaman hpe bai kahtap kapaw paw di ai shaloi, dai num kru mung
bai kahtap pru pru rai nga ai. Dai hpaw mi marai kru gaw shanhte
hte machyi masha hpa n seng ai raitim, shamawn kaw shanhte pru
ai nhkan e hka rum ai zawn rai taw nga sai. Shing rai shanhte kade
tin ai raitim, ningwawt wa gaw shaman hte shanhte hpe jahkring da
nga ai.
¢ Machyi masha gaw shanhte hte n seng ai raitim, machyi
masha mai tsai wa lu na matu, ningwawt wa gaw shanhte hpe
shadut bu nga ai. Shaloi hpaw mi marai kru gaw machyi masha nga
ai de sit sa nna nta kata ntsa shinggan maram masem yu ngut jang ,
machyi masha mai wa na matu shanhte lit la na nga hkam la ma ai.
Dai hpang ningwawt wa hte shabrai manu dara hkat ma ai, shing
rai wa lahkawng , gwi lahkawng , u lahkawng hte manu jahtuk Iu
masai.
Dumsa wa gaw shi a shaman wawt ai lam hpe jahkring nna
shingdu maga de dung shajang nga ai nta madu shawa masha ni
hpang de kayin dung let, sawn hte sawa nat re, shanhte mung nat
manam ni rai ma ai, wa lahkawng, u lahkawng, gwi lahkawng
hkungga kapyawn hpyi nga ma ai. Shanhte mung grai tin ai majaw,
65
EEE.
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
dai ni jang galaw ra ai nga ningwawt wa sul ai hpe myisan y,, |
aw mu mung mu, na mung na rai taw nga Co
: Kaa wa dai shani nan ningwawt kaba tsun ai hte maren jy,
sha masai. Dai shana myi san wa mung nta daw dap kaw yup nga
ai, nta masha ni mung yawng yup zim sai, myl san wa gaw sh; ,
gawk kata kaw machyi taw ai machyi masha wa hpe mung mu ng,
ai, machyi masha wa a shingdu kaw mam hpatu kasha lahkawng
mung dung nga ai, yawng yup zim nga al ten hta dai mam hpaty |
lahkawng a lapran hku ladawn pru wa ai lata gaw machyi Masha 4
ntsa kaw wa hkra ai shaloi, machyi masha gaw madai nna marawy
wa ai, machyi masha wa tsun ai gaw ju machyi wa ai nga nna tsup
ai, nta masha ni yawng bai rawt hpu ai shaloi, dai lata achyang
mung mam ka lapran de bai dawm mat ai, machyi masha gaw wan |
wut shakra, hpunlum jaw rai jang , bai nem mat wa ai. Dai zawn raj
lahkawng lang dang byin ai hpe myisan wa mu ai, kade nna yang,
nta ndaw maga de nna jahpawt shi mu kau dat ai num hpaw mi kn
shang wa nga ma ai.
Shanhte gaw machyi masha nga ai nta jut shagu masem let
machyi masha nga ai gawk maga de lai mat wa masai. Shanhte gaw
dai mam hpatu pawt na lata shachyang hpe jawm garawt pru mat
wa ai hpe mu wu ai. Dai wa a lamyin ni mung nta chyinghkyen
share hkan magra mahkai wu ai rai nna num kaba hpaw mi marai
kru e pyi kanoi noi n dang ai daram rai nga ai. Shi hpe garawt pru
mat wa ai nsen gaw nta ting gara shamu wa ai raitim, nta masha
kadai mung dai nsen hpe n na ai sha yup pyaw nga ma ai. Dai
hpang gaw machyi masha mung bu machyi ai lam n nga mat sai.
Dai nat gaw shamawn ni hta n lawt, n pru hkra makoi lu ai nat rai
nga ai.
Dai nat chyang hpe garawt pru mat wa ai hpang, nhku
gumgun nat ni shada shaga hkat ai hpe mung myisan wa na kau dat
wu ai. Gumgun nat ni tsun ai gaw anhte kade tsun tim n madat ai,
madat sha u nga tsun ma ai hpe na kau dat ai. Lahta na lam mung
machyi shamai ya na matu nat moi ai lam langai mi rai nga ai.
66
3
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
shangang nna Jan sumri bai gin yan mat wa yang gatji hpun kaw g
sai.
Gatji lagat lap hte tsi hkrung tsi wa kayau na ngu yang, ja,
tsi naw shalawm ra ai nga sai. Shing rai lagat hpun kaw Jan Sump;
Jan tsi la sa ai
dun nna Jan ga de ningpyang na hku ngu sal. :
gumgun nat aw Jan unr gran nna Jan gaiwang de tsi hkrung tsi
wa sala na rai sai. Jan tsi la sa ai gumgun nat gaw Jan tsi a nna ba
wa sai. Lagat lap hte kayau sai, tsingdu lap hte Jan tsi kayau sa
Jan tsi hte mungkan ga e tu ai tsi lap hpe kayau nhtawm, oe flnsts
shing nrai, machyi masha wa a shingma, du krung, a > 1agaw
lata, lamyi laman, nrut nra, lasaw lasa hkan ru jaw ¢ ya jang gaw,
nta masha shing nrai, machyi masha wa mai tsal, hkam ja, asak.
aprat galu, gawng tsang na nang , my! wan 43.340 mat na rai nga
ai. . }
{c) Gumgun nat hte shinggan nat manga ai:- Ting nang a kaji |
kawoi a tsu numla nat hpe nta kaw gumgun gumhpai nat ngu jaw
jau ai lam gaw n hkru n kaja ai nat ni a jahten sharun ai kaw na’
makawp maga na matu rai nga ai. Raitim tinang jaw jau ai gumgun |
nat gaw shinggan nat hpe tsep kawp dang manga ai lam n nga ai,
Dai zawn n dang ai lam gaw jaw jau ai gumgun nat a atsam
shingkang n kaba ai, nden n rawng ai, dai zawn byin ai lam gaw dai
nat tai ai wa si ai lam hta mung hkan ai. Shing nrai naw hkrung nga;
yang na sat lawat hta mung hkan ai, hkala nba hte si yang nat tai ai |
shaloi, nden atsam rawng chye ai. Naw hkrung nga yang, magrau
grang yang, numla prat hta mung magrau grang ai. : |
Maran ni a nat gun Ningyan Naw, Lahtaw a nat Ngaw Naw,
Marip a nat Jinwa, Magawng a nat Magam wa, Nhkum a nat Kaw
Ja, Kareng a nat Kai Raw, Mashun Tingmai a nat Kum Ja, Lahpai a
nat Chyanun Jan, Hpungnawn Naw, Wagang wa , Nga Chyu wa,
Lu myang a nat Maugung wa, Njun a nat, Dai Bawn wa, Jasen a
nat Hkrau wa, Sumlut a nat Jashat, Yum Wu, Tangbau a nat Dau
Hre re ai ni gaw ram ram kam ging ai nat tai lai wa sai. Dai zawn
rai gumgun nat hpe nta makawp shangun yang, n lu makawp ai lam
62
 
Bp
 
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
: ai
fan bo 1 go Te 18 Lo
amyu yawng shanu kau da ai nhkun hku ni ny
nna dai ni na Jinghpaw ga, Jinghpaw mung har hs un
hkan, shawng sa nga hpang ai sakse ni mu mada ng 0) Ji lun
Ga shadawn Maran ni shang al lungpu $ oo 3 gpu
matsat hpe madun nga ma ai. Moi na ga dingsa Ie! hg , | dumsa,
joiwa ga hta mung mashang Jaron a ao
i. Dai rai nna wunpawng sha ni a
hg I hta lungpu hku mung npawt nhpang hku fi iy
nga ai. Lungpu hku kaw hkring ai kaw na mayat Bayalian hte
shinggyim wuhpawng lam a ninghpawt tai ya lai wa Sh pe " aw
nga yang , dai lungpu hku kaw hkring ai shaloi ma ya bs,
shangai chyinghkai lam byin nna kanawn mazum, m y mahkay
lam shabyin la nga ai. Dai majaw shinggyim mas : a npawt
nhpang lam hpe dinghku ngu shamying ang sal. Lac oe gaw
hkring ai lungpu hku, ga hku ngu at lam rai nga ai, shing rai
dinghku de ngu ai hte dinghku rawn ngu ai gaw num sha langai mi
hte la sha langai mi shan hkrai san nga mayu ai lam pru wa jang,
yawng ni jawm nga ai lungpu hku kaw na kaga lungpu hku langai
mi tam bram nna shara la mat ai hpe dinghku rawn, shing nrai
dinghku de ngu nna shamying ai. Dinghku hpe shabyin ai hte anhte
hte rau nga ai masha law htum rai nga ai hpu nau myen amyu nj
gaw ka-ang kaw nna shabyin nga ma ai. Shamying ai shaloi ga |
(romp) kanu hpe madung dat nna shamying nga ma ai.
Jinghpaw gaw hpatasu (zomp) kaw she lawm ai, kawa
Maran rai yang, kasha ni yawng Maran tai ai, kanu mung Maran
jan tai mat sai. Shanhte gaw dinghku hpe shabyin na rai yang, num
sha a kanu, kawa hte la sha a kanu kawa, num sha yan la sha, marai
kru shawng hkrum bawng ban nna shabyin ai. Jinghpaw dinghku
byin na matu dauma kanu kawa ni shawng shabyin ai. Dai majaw
dinghku shabyin na lit gaw dauma la a kanu kawa ni a lit rai nga ai.
Madu jan madu wa yan mung an la ngu nna she tsun ai, an num
 
68
 
1. Madu ni 1. Madu ni
2. Hpu nau 2. Mayu, yu ji
3. Dauma shu hkri 3. Hpunau .
4. Rau nga manang 4. Rau nga manang
 
   
 
Dauma dinghku
Dinghku nnan
*Jinghpaw Dinghku Shabyin Ai Hkrang*
69
 
0 v
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatu lam
madu wa hte madu jan nga nna tay
ai, myen ga an
nga nna n tsun ai, myen g masa lang nga ma ai.
ai. (gd vir , m) maren mara
m
Jinghpaw ni di deail madung mast
1. Nawku htung
2. Shinggyim masa(
. Mayat maya lam .
1 Ro Ee Jawjau ai nawku htung a = ik shang
ai hte gara hku senghkat ai, gard Jari ; Sant ai hpe
{sun mayu nga ai. Jinghpaw ni gaw hpan da alk 8 nga |
hpe jaw jau ai lam n nga ai sha
hpe kam tim, Karai Kasang ;
pa kaji kawoi ni a tsu numla hpe gumgun gumhpai ngu nn, |
tt ai. Dai gaw anhte a nawku htung rat sai.
ja ja age 5 a gaw nawku htunghte makam masham kaga
ga rai nga ma ai. gumgun gumhpal ni hta na mung ; shapung
gumgun nga ai hte shinggan de tawn da ai gumgun naw shai nga ai,
Nhku de jaw jau ai nat ni hta na mung masha shangai ai shaloi,
dumsa ap ai shadai daw gumgurl, dairep daidoi ngu san naw nga
nga ai. Dai nta kaw shayi sha shangai ai shana, dai dairep daidoi |
gumgun hpe dumsa shana nhtawm, dai shayi sha dauma nta de num
wa, dinghku shang ai lam grai n nga ai laman sin na matu ap da nga
ai. Dai majaw num sha gaw dauma nta de num wa mat ra ai lam
hpe masha sha n rai, nat mung chye da nga ai. Dai num garai nwa
mat ai laman bau sin da ai shabrai kumhpa hku nna dauma ni
shawng nnan dun sa ai hpu nga hpe dai gumgun nat hpe jaw ya na
ngu, ga ningdat kumhpa shakap da nga ma ai.
Jinghpaw ga, nga hka kumhpa ngu tsun ai shaloi, nga jaw
na ngu ga ningdat da ai hpe tsun mayu nga ai. Jaw na ngu ai sakse
gaw kumhpa rai nga ai. Dai kumhpa gaw nga jahkraw, shing nrai
© udi zawn re ai hpe makai nna dumsa da ai rai nga ai. Dai majaw
dauma ni gaw num hpyi sa ai shaloi, dai nga hpe shawng nnan dun
sa ra ai. Dai nga hpe mung kumhpa nga ngu shamyng nga ai. Dai
70
makau grup yin)
      
=
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
xumhpa 182 hpe hkungga shatai sat jaw nna dai gumgun nat a
num sha a mying hpe shaw kau ai hku rai nga ai.
ighpan kaw na a my
Dai kumhpa nz ju sha ai nat jaw poi hpe daini du hkra sharawt sha
oi ngu nna mu lu nga ai.
2.Shinggyim masa:- Jinghpaw a hkungran ai hta masha hte sha
san san seng ai Jam ni lawm nga ai. Dai lam ni gaw hpu jaw hpu ya
ai, sharung kungdawn lam ni rai nga ai. Ndai lam ni mung dinghku
de ai hta n lawm n mai rai nga lu ai. Jinghpaw ni a dinghku de ai
Jam gaw dauma ni npawt hpang nna de ai baw htung rai nga malu
ai, Dauma ni hpang ai hpe mayu ni yau jang gaw dinghku byin wa
Ju sai. Mayu hte dauma shaga hkat ra ai shaloi, shada man hkrum
rai shaga hkat yang, n hkungga hkat ai hku sawn la ma ai. Dai rai
nna dauma ni tsun dat ai ga hpe lapran salang langai ngai wa tsun ai
hku matut mahkai ma ai. Bai kaga lam ni gaw mayu hte dauma
shaga hkat ai shaloi, htunghking hku shaga hkat ra ai. Dai rai nna
htunghking n chye ai ni mayu dauma lam n lu shaga ma ai. Dai
majaw mung mayu hte dauma shaga hkat ai shaloi chye ai ni hpe
janghtung kasa dat ai lam rai nga ai.
(1) Num san sa ai lam:- Shawng nnan e mayu ni kaw kasa
garai ndu yang, mayu nta na shayi sha langai ngai hpe kanam shatai
na matu, yu htuk dum, myit makun ai lam nga jang, dai mayu nta
de myit su marai lahkawng sa shangun na rai nga ai. Dai hpe num
san sa ai ngu tsun ai. Dai shaloi gaw shat lit n lawm ai sha, kumhpa
lama ma la sa ai. (nba yan zawn re ai ni) Dai kumhpa hpe num san
ja (sh) num san hpaga ngu shamying ai. Dai hpaga gaw mayu hte
ga shaga ai ja sha rai nga ai. Jinghpaw ni gaw htunghking hte seng
nna ga shaga shagu rai kumhpa Jawm ai. N-gup kaman shaga ai
lam n nga ai. Dai hpe ga mada ja mada (sh) ga hte ja rau sha ngu
tsun ai. Dai rai nna ga da, ja da ngu ai ga pru wa ai. Dai ga hpe
myit su nkau mi ja n lawm tim, ga hte shatsawm tsun ai ngu
lachyum lat ma ai.
71
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
Shing rai Jinghpaw nat jaw htung hta nat jaw jau ai ngu ai gaw aten
Jadaw mabyin masa hta hkan nna jaw jau ai lai ladat law law nga
ai hpe chye lu nga ai. Ndai laika hta n ka madun ai lam ni law law
naw nga ais hpan amyu myu nga ai hpe tsun shachyen ya ai sha rai
nga mali al.
sesssscsassessnsensree
DINGHKU DE AI LAM
Dinghku de ai htunghking ningli hpe garai n myit yu yang,
dinghku ngu ai ga gaw kaning rai byin wa ai hpe shawng myit yu
mai ai. Dai ga hkum hta Jinghpaw ga hkum lahkawng rawng ai hpe
mu lu ai. Shawng na ga hkum rai nga ai ding gaw kading
ngu ai kaw na wa ai rai na zawn san nga ai, kading ngu ai gaw
hkring ngu ai lachyum re, ginru ginsa yu hkrat wa ai ten hta matut
manoi hkawm sa yu hkrat wa ai raitim, nga shara manu ai kaw du
jang, aten ladaw n masat ai sha hkring chye ma ai. Dai hkring ai
aten hte shara ni gaw shanhte a nga pra hkrat wa ai npawt nhpang
tai wa nga ai. Mare buga ru di ni mung dai kaw ningpawt nna byin
wa nga ai.
Ginru ginsa hkring ai shara hta npawt ai nga sat nga sa lam
rai nga ai majaw, daini du hkra kading kaw na ding hpe matut lang
nga ai lam mai byin nga ai. Hpang na ga si gaw hku ngu ai ga re,
hku ngu ai ga hkum gaw shawng e tsun lai wa ai hkringsa shara ni
yawng gaw lungpu hku ni, ga nhkun hku ni rai nga ai lam chye lu
ai. Tibet bum ga kaw ntsa lam hta n mu lu ai ga nhkun hku ni law
law dai ni du hkra naw mu lu ai nga tsun ma ai. Dai law law rai nga
67
 
| g— Ts
jingh aw a hkap la hkan sa shatup lam
. ghing rai shangun dat hkrum ai wa gaw kasa rai nna kasa
wa ma . ing ai nta hpe janghtung nta ngu shamying nga ai. Mayu
sah ta de num nnan sa sa ya ai shaloi gaw, kasa wa
auma nn a 5a. .
| Hh sa hkring ra nga ai. Dai kaw shajin la ngut jang,
a nta a nta kaw sa sa nga ai. |
daum ‘aw num sa ai shani gaw kasa nta janghtung nta tai
| oe i mi tsun ga nga yang, kasa lahkawng rai nga ai.
mk Age san ai kasa hte dauma ni san ai kasa, mayu nta de sa ai
Mayu on Ju kasa a nia gaw janghtung nta tai nga ai. Dauma nta kaw
el bani dauma kasa a nta gaw janghtung nta tai ya nga ai. Mayu
- oe Jauma kasa gaw tinang nan san ai raitim, shatsam ai, shing
Ke shabrai jaw ai shani gaw dauma ni san ai kasa hpe mayu ni jaw
| ayu ni san ai kasa hpe gaw dauma ni Jaw ya nga ai. Shatsam
pen kasa wa hpe anhte dauma ni a matu mayu ni
\ ai shaloi mung, mayu {ai
: Ee kaw na num nnan n lu yang lu hkra tsun shaga nna hpu hpyi ai
\ lam ni hpe mung shayawm hpyi na matu garum ya rit, ngu nna
N gaitsu n gawt hte shatsam nga ai. Dauma ni san ai dauma kasa hpe
y mung Mayu ni hku nna dauma ni a nta kaw nga ai ja hpaga manu
n dan, reng ai yawng krawk shapraw ya rit, ngu ja htu ri jaw nna san
nga ma ai. ..
Kasa san ngut jang gaw kasa yan hku nna num hpyi jasat
4 mat wa na rai nga ai. Num hkungran ai shani gaw hkungran nta hte
4 dauma kasa wa a nta tsan gang ai rai yang, mayu ni manam na
matu hkungran nta hte ni ai shara nta langai ngai san na rai nga ai.
yi Dai nta hpe janghtung nta ngu shamying nna hkungran poi ngut ai
si shaloi, nta shap shabrai jaw na rai nga ai. Dai nta shap shabrai hpe
j janghtung jahtim ngu nna tsun ai. Lama wa kasa wa a nta kaw
manam ai rai yang, kasa shabrai jaw sai majaw, janghtung jahtim
kagan ra ai.
if
i (G1 Num hpyi hpaga ni :- Num hpyi sa ai shana gun ai hpaga ni
" hpe num hpyi hpaga ngu nna shamying nga ai. Dai hpaga ni gaw
jp Sinrung hpaga ni hta n lawm ai ngu nna tsun ai. Raitimung,
73
 
  
  
  
 
 
 
 
   
 
 
 
   
  
 
 
 
   
 
 
 
  
 
 
 
kan sa shatu lam
Jinghpaw ga shaga shagt kumhpa ara;
ai. Shing rai htunghking hta ga shag
shagu, arung arai lawm ai a nhkan e, htun ing arai law wa ai lam
rai nga ai. Ndai num san ja hpe ya prat hta num hpyi sa ai shana na
hpaga hta shalawm chye ma ai, Kaja wa nga yan num san gaw
num garai n hpyi yang na hpaga rai nga ai. Num san salang wa tsun
na ga gaw nanhte mayu n Iu kaba ai +usai hpe mu nna, yu kam
hpa mayu ai hte, hku may kau mayv, dun mayy ngang mayu ai |
hte nanhte a shayi sha a arawn alai hpraw nsam ni yawng hpe ra |
ai rai nna nawng hpe mung ra, nga hpe mung ra nga ai ga hte
maren, grai n wamn hkru let, sa san 54 Jaman yu masu nga nna
shangun dat ai majaw, nna ga hpaw hpang na wu
Jingh awahkaplah
Kaja wa nga yang,
lawm ai hpe tsun mayu nga
    
du ga ai law, ngu
{
Hpang jahpawt rai yang mayu ni mung, hpyi na wawn na |
dauma ni a lit, jaw nd ya na gaw anhte mayu ni alit rai
ni gaw dau myi dauma shalaw, mahku mara
sai. Nanhte dauma ni hpyi shawn ai hpe anhte
hkap na lam hpa n nga
hku nna ningdang ning
hangai bau maka na lit sha nga
gaw nanhte
nga ai, shayi sha
shadam ai baw rai
mayu kanu kawa ni
ai. Anhte shinggyim masha ni gaw
ai. Shayi sha hte shadang sha a dinghku gam maka gaw teng man
ai hpan madu sha chye lu ai rai nna dai tengman ai lam hpe madun |
dan lu ai gaw shamawn rai nga ai, dai shamawn hpe shapraw dan
Ju ai mung shaba lap rai nga ai. Dai majaw ndai nhtu hte shaba
lap wa di nna wawl yu, man yu, san yu nhtawm, hpru ai rai yang
gaw sa hpyi wa marit, nga nna nhtu ningdaw jaw dat na rai nga ai
Dai hpe shaba lap di nhtu (kahpyik hkau she) ngu ai rai nga
Ndai prat gaw dai nhtu hpe num hpyi sa ai shana kasa wa hpe io
ai ja htu ri hta shakap ai hpe mu lu nga ai.
2. Num hpyi sa ai lam:- Num hpyi i
J - pyi na rai yang, shawng e tsun i
we sal hte maren, kasa san nna sa hpyi ra ai. Dauma ni hangun >
ai kasa wa Soe mayu ni san da ai salang kasa wa a nta kaw shawng
i kaw na shiga shawng shana nhtawm, mayu nta de shang
72
jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
. ningnan mung num jaw sha ai shaloi, hka hkrum wa
kadai MOY i sa ai shaloi i. Kaga ahkyak ai
chye ai- Num hpyl sa ai shalol mayu wa [awm ra aL. Kk > - yak ai
Jam Jangai mi gaw Jinghpaw masha ni jinghku lat ai shaloi, mayu
ppe mahtang lata chye ma ai. Shi a dauma ningnan ni kaning re ai
ha pang, hku hkau yang htap htuk, nhtap htuk, dauma hpe ¢ jen
mas . . :
asan mayu yang, shanhte hpe san jep ai hku n re ai sha, shanhte a
pn mahtang kadai re ai hpe san jep nga ma ai. Shing nral shanhte
mayu lu ai kun ngu ai hpe gawn nga ma ai. Num lu ai ngu ai hte
mayu lu ai kaga ga rai nga ai. Num gaw lu nna mayu n lu ai grai
nga chye ai. :
Hpyi kap ai ni, mayam tai yu ai ni kadai hpe mung mayu tai
nna num n jaw sha ai. Tinang a kajan kasha dai zawn re ai ni kaw
pga nang mat ai rai yang, hpu n hta sha ai, mayu n tai ya ai. Dai
majaw mayu lawm ai ngu ai gaw Jinghpaw ni hta grai ahkyak ai
Jam langai mi rai nga ai. Num hpyi ai shana mayu wa tsun na
mungga gaw ya ngai gaw kadai wa rai nga ai, ndai dai na nang
hpu wa, nau wa a nta kaw num hpyi hpaga hte shat lit gun nna du
ai ni gaw nye a dauma majing ni rai ma ai, nye a kajan kasha a
kasha re, nang hte an mung hpu nau tai wa u ga, nye a kasha
 shadun na kaw, na a kasha jawm shadun gaw, na a shyi sha hpe
mung nye a shayi sha ngu ga, na a shayi sha dung na kaw mung
nye a shayi sha shadun ga, ndai nye a dauma ni gaw hkahku
hkanam tsawm ai ni re ai majaw, nye a kamoi ni dung nna mayat
wa ai ni rai ma ai. Shanhte a ja hpaga ni hpe ngai sha sai. Ndai
ngai sha ai hpaga ngam, dai na la sa ring ngai , dai majaw nang
hpu mung ndai nye a lu ngam, sha ngam hpaga hpe la sha nhtawm
daina na dauma ni a shat lit hpe matut yan sha ai hte, shanhte gun
sa ai hpaga lit ni hpe hkum matsat, hkum makram u ngu nna ga
hpaw tsun na wu ai. Shing rai mayu ningnan ni gaw dai yu sa wa a
ga hpe yau la, hkap la nna yu sa ja hpe hta la ai rai yang, dai shana
na num hpyi hpaga hte shat lit hpya sha jang gaw dai shana hpyi ai
num hpe jaw sha na matu lam hku mat sai.
 
75
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
daw hta tsun lai wa saj
i bau :- Shawng na
a, hte dauma gaw ga shagd hkat Shag Sn lama pm,
lawm al ngu saga ai. Dai hte maren drums i : ogo mayy py |
kaw num hpyi mungga tsun hpaw hpang al shalot, sat hkap
ht hpaw tsun ai ngu mayu nga ai. Ndai bau gaw mayu ni hig,
on hkungran poi ngut ai shalol, dauma kasa hpe kag,
shabrai hku nna bai nhtang jaw na bau ral nga ai. Mayu hte daum,
a matut mahkai hpang ai lam rai nga ai. num nnan hte garai n seng
sa wa a mungga hte hpawn yu sa j,
i. Dai hpang num hpyi kasa wa num hpyi mungga hpaw
hpags pa  ingea hpaw sai. Kasa wa hpaw ai mungga hta
Ma Naw, Ma Gam kade a matu, Ma Kaw, Ma Lu kadai hpe la
mayu ai lam ni mung yawng tsun sai. Shing rai mayu ni hku nna
an ai lam gaw kawa lu ai kun ngu aj
lahkawng lang ngu na ga san s : gu ai
ga san rai nga ai. Dinghku langai mi hta kawa ahkyak nga ai. Dai
majaw la nnan wa gaw kawa myit hkrum ai hte n ral yang, dinghku
de n lu nga ai. Shing rai kawa dingla myit n hkut ai kaw kanam la
bang da yang mung, num nnan jan hte dinghku nnan gaw ngwi-
pyaw na n rai nga ai. Shingrai la nnan wa a kawa nga ani? shi gaw |
myi hkut sai kun? ngu ai rai nga ai. Dai ga san hpe kawa nga ai,
myit hkut ai ngu nna htan ra na rai nga ai. Dai shaloi kawa nga ai
ngu nna mungga sakse hku nna shi nan shani shagu asung jashawn
nga ai malut nhka hpe sakse shatai na rai nga ai. Dai malut nhka
gaw num sha a kawa, mayu wa kaw ading tawk du na sakse
kumbhpa rai nga ai.
(d) Sagu panep.- La nnan a kawa hpe gawn jep ngut jang, lannan a
kanu nta madu gumgai naw nga nni? nga ai rai yang, shi myit hkut,
myit hkrum ai kun ngu ai ga san rai nga ai. Myit hkut myit hkrum
ai ngu nna htai ai shaloi, myit hkrum ai sakse hku shi shani shana
nep yup ai sagu panep hpe gun katsu ya na rai nga ai. Dai sagu
panep gaw num nnan a kanu, mayu gumgai kaw ading tawk du ra
ai kumhpa re. Hpa majaw nga yang, shanhte a mayu daumd
76
  
 
ai.
(c) Nhka kin-yang:- Ya gaw yu
 
 
2 aPran kaw tap,
al.
(e) Yu nga mayawn npg yan:- Jinghpaw ni ga sy
hkungga gaw yu hte nga i nga maly 4; Yoogrm
ai shaloi, hpun ntsa ng hkadu hk j AW ni, nap a tsup
hkwi jahkraw da ai, yy sharu zawn re aj
Shat lit hta nbaw D-gu rai nna ahpraw baw rai ra ai.
baw shat gaw shat hkyep langai
hte langai magyep kap ai hpe Ia
fina mahku mahkay Jam hta lang aj i
am nga yy ang sai. Dai hpe
ni hta shat kada ni rawng c
shat kya ngu nna mung tsun ai. Shat lit
shat mai kaga ga shady sha
hye ai. Dai shat kada nj gaw shat hte
ai prat byin wa ai rai ang sai. Mayu hpe
77
ES
  
   
  
| Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Jinghpaw htung hta dai num hpyi hpaga gaw madung raj nga ,;
Ginrung hpaga ngu ai gaw hpang € jat la ai zawn rai nga gj, \ i}
prat hta num hpyi ja, shing nrai, num hpyi hpaga hpe ning,"
(sh) ningsin hpaga ngu nna shamying nga ma ai. Shamying ; ie
loi mi shut mat wa ai ngu tsun lu ai, ningsin ja ngu nna shamying a
gaw htung hte hkrak num hpyi ai lam garai n galaw yang, num
hpe hprawn mat wa nhtawm, hpaga langai lahkawng mayu nj 5
kaw sa tawn da chye ai. Dai hpaga hpe htung hte hkrak tara shang
re ai majaw, salang ni n chye ai hku sa tawn ai rai nna ningsin j,
ngu nna shamying ai nga ma ai. Shing nrai, ningsin aten hta g,
tawn ai sat lawat nga ai majaw, mung mai byin ai. Dai num hpra,
ja hte num hpyi ja kayau shamying shut mat wa ai ngu tsun mai ng,
ai. Shawng nnan dauma ni gaw num hpyi sa na rai nga ai. Nug
hpyi sa ai shaloi gaw lawu na lamang ni hpe jahkum ra nga ai.
(a) Yu sa wa (sh) yu sa ja:- Ndai yu sa ngu ai gaw la nnan wa,
kanu maga na mayu hpe tsun ai rai nga ai. La nnan wa gaw shi a
rum ntau num nnan wa a matu mayu tam hkawm nga ai. Num tam
ai gaw mayu tam ai rai nga ai. Dai mayu gaw mayu nnan rai na raj
nga ai. Shi a kanu maga na mayu ni gaw mayu nsa rai nga ai, mayu
nan ni kaw sa ai shaloi mayu nsa wa lam shawng ra ai. Dai mayu
ningsa wa gaw dai mayu ningnan ni kaw num hpyi mungga tsun ai
hta ga hpaw mungga tsun na wa rai nga ai. Dai ga hpaw mungg
tsun ai shaloi, ga kaman n re ai sha, kumhpa lama mi shawng tawn
nna tsun ra nga ai. Dai kumhpa hpe yu sa ja ngu shamying ai. Shing
nrai yu sa teng ai sakse hku shaw ai hpaga rai nga ai. Moi prat htt
yu sa wa nan du ra ai, raitim ndai prat hta gaw kumhpa shadu al
hku galaw nga ma ai. Yu sa wa dung lawm ra ai hte seng nm
ahkyak ai lam lahkawng daram nga ai hpe chye lu ai.
Shawng na langai mi gaw tinang a kashu kahkri ni num Iu
na hte seng nna mayu wa kaw lit nga ai. Dai kahkri wa hkur
hkrang lagaw lata n greng n hkaw, hpraw n tsawm nna kadai mun
dauma n kam shatai yang, mayu chyinghteng wa nan jaw shard al
Dai rai nna num jaw sha na lit nga ai wa a mungga n lawm ai st¥
74
gumhpraw du ai shaloj, Englis
yang joi mi dy al majay, daj hpe
manu tsaw mat aj,
(vi) Hpu nba (Myen Mung ng)
Hpu nba Mung Shawn
nba lang ang mg 4
ot an e yy,
+ Alm kao, mun
malai lang aj shaloj
NT h
anu tsa, mat a
vil) Hpu sanat(s aWa lang »i araj
 
h Um,
hp ga
majaw, lang ra 4; hpaga re
ta e tsup lai wa sai hte
8aW dauma pj bang Jang hkap |
 
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Matai malai bai tsun hkat jang, htunghking galaw aj ;
nga ai sha, nga banau dut ai gat zawn byin wa ai, shing Li n
hpyi ai sha jaw ai hpe hkap la ai gaw tinang a htung hpe shat Pup
jahtap ai lam rai sai. Du magam ni rai yang hpaga shi kaw ni
dat chye ai. Matsan ai ni gaw mali kaw ningdat chye ai. a
matsat gaw shawa yawng lang ai ka-ang htung rai nga ai. Labia
madun ai hpaga hta dai shana n lawm n mai re ai gaw kumhpa ¢
rai nga ai. Kumhpa nga hte seng nna shawng na daw nj : “
dai daw hta galu galang n tsun ra na sai. Ne
sanglang sai majaw, n
kumhpa nga gaw hpu hta n Jawm nga ai. Hpa majaw nga yang, h
ngu ai gaw shinggyim masa masha masa makau grup yin fan o
nga ai. Kumhpa nga gaw dauma ni jaw ai raitim, nawku nny
hpu hta n shalawm nga ai. Num
masham hte seng ai lam re majaw,
du ni hte ading tawk seng ai, makau grup
nnan jan shing nrai nta ma
yin shinggyim wuhpawng hte n seng nga ai. Dauma ni maga hku
nna lahta e madun lai wa ai bungli lit ni shangut jang gaw mayu nj |
a lit mung ra wa nga sai. Dai majaw dai shana mayu maga hku nna- |
: hku nna jaw ang ai hpu ja ni jaw jang
shakau dawn na lilt nga wa sai.
hpe gaw tara shang num hpyiai
jaw ai sharung shakau myu mi rai sai. Tan!
ng jaw hpang ai gaw Ja htu ri rai nga ai
ding tawk jaw ai hpaga n rai nga
 
Mayu ni kaw na shaba lap di nhtu
lam garai n nga yang,
shang num hpyi ai hpa
Ndai ja htu ri gaw dauma ni hpe a
ai. Kasa ngu ai gaw mayu hte dauma lapran e lam hkawm jasat na
wa re ai majaw, lam hkawm jasat mahkrun tam mat wa na ahkang
jaw ai sumdoi dawhkrawng hpe ja htu ri ngu nna shamying nga md
ai. Ndai ri hpe gaw num hpyi sa ai shana nan jaw dat sai. Ndai ni
um jaw ai lam garai n re, num hpyi ai lam hpe jasat hkawm
tu, ahkang jaw ai lam sha naw rai nga ai. Dauma ni hpe
ginrung hpaga nkau mi lu ai shaloi she, ri nhtu jaw
Moi na hku rai yang, num hpyi hpaga shawn 8
gaw n
sa na ma
ading tawk gaw
ai lam galaw ai.
80
inghpaw a hap 1a hc
 
 
n sa shatup lam
     
  
jaw ai shat lit re ai majaw, man shadan ai hku 58 shat lit hp,
atsawm sha magap ai. Dai shat lit magap SE pos © gaw j,
hpaga hte shamying wa ai hpe mu lu al. Loe ! Be muy
shawng e gaw lahpaw hte makal al, paling p re W hpag,
hte makai shamying ai hpe mu lu ai. Lahta na paga 5 var arg
ni hpe num hpyi hpaga ng shamying na rat nga ai. Dai hpaga pj
gaw hpu ja htan hti shalawm ai.
(2) Ginrung hpaga ni:-
Shingma lai ngu ai gaw tinang a kasha kajan galaw ai
bungli hpe n dumhprut na matu bungli galaw masha malai mayam
num ni hpe hpu dat chye ai, dumsa ga hta Hugawng daban du nun
ngu nna tsun ai, shing rai nga hpe gaw Hungawng ga du ai hpang
lang ai lam chye lu ai.
(i) Hpu bau shi ham (Myen mung na lu 1a ai)
Myen mung kaw na bau garai n lang ai prat hta kaga dum
hpa lama ma lang ang sai. Dai dum hpa gaw tinang nan nan galaw
la ai rai nna lu la loi ai hte manu n laja ai, raitimung Mandalay na
bau hpe dai dum hpa a malai lang wa ai shaloi, lu la yak ai hte
manu laja wa sai.
(iii)Lung hpau lawng (Miwa mung na lu la ai)
Ndai hpu gaw tinang nan da la ai palawng she rai ang ai,
raitimung de a malai Miwa palawng hpe lang wa ai shloi, lu la yak
ai hte manu laja ai lam byin wa sai. |
~ Ndai labu mung hpaga labu sha re, raitim dai hpaga a malai
Miwa labu hpe lang wa ai shaloi, lu la yak ai hte manu laja ai lam
byin wa sai.
(v) Gum hpraw joi (145:50.English gumhpraw)
Gumhpraw joi mung shawng nnan e tinang a buga kaw nd
lu la mai ai gumhpraw katsing, tsawm ai lungja hpraw, uhka j2
zawn re ai hpe joi hte shen nna lang ang masai. Raitim English
78
   
 
  
Kungdawn noi yi
   
    
  
  
Hpu nga kg,
Hpu bau shi higy,
  
Kungdawn noi la
     
 
  
   
  
  
gumhpraw nhpye, n-ga Bau lahkawng
Pahkap nba Lung hpay lawng
Shakau di dam Lak hkyik
     
    
  
      
 
Shaka hkra nawg
  
Hpu sa nat
  
    
 
Jaw ya rin'hiu Magwi kawng
  
 
  
8. Sig. N'ring Tu Hkachyi Hpu nba
    
9. Madu chying hteng ni Kanu mayan
  
       
10. Madu chying hteng ni Gumhpraw joi
 
 
Gumhpraw n-ga hte nhpye; : Mayu ni hku nna dauma masat
shatsawm ai hte num nnan yan la nnan a lapran na ga shaka sakse
mung rai nga ai.
Pahkap nba; : Jinghpaw ga hta hkap Ngu ai gaw tau nna la ai,
shajin da magang ai ngu mayu ai. Dai re majaw pahkap nba ngu ai
a n lawm shi ai majaw, dauma ni hpe ag
. nrung hpag
ing
w gine nga shi ai.
awk
- Dauma ni hku nna num ovis! hpang hpy
oh © hou kade hta jaw ya ri nhtu jaw ya nga
jw ee galaw HE he jaw ya ri nhtu jaw na rai yang,
ai lam ug he ai hte rau mayu ni kaw na jaw ya ri nhty
ni hpu a ai. Jaw ya ri nhtu lu ai shaloi she, num lu ai ngu
jaw ya na ral = Jaw ya ri nhtu nlu shi ai rai yang, mayu hte dauma
nai tsun DE4 al ang naw re ai lachyum rai nga ai. Jaw ya ri nhty
pan lat shakyet shakre la sha rai sai.
lu)
ng!
i dan ri nhtu;__: Sumri dan ri nhtu hpe yu ji wa shaw chye
Sum Dai sumri dan ri nhtu gaw shayi sha tinang a dum nta kaw na
Find sai, jahka kau sai, dinghku kata kaw dun da ai sumri hpe dan
di dat sai ngu ai lachyum rai nga ai. Dai nri gaw shayi sha tinang a
dum nta kaw na pru sa wa ai shaloi, shi hte rau lawm sa wa chye ai.
Shakau hkra; : Dinghku de ai hta ahkyak ai gaw shat di rai nga ai.
Shat di dun na matu hkra shawn
g ra ai rai nna mayu ni e dinghku a
matu, jahkum dat ya ai lam rai nga ai.
Shakau di; : Dinghku nnan a matu, mayu ni kaw nna shadu sha
na di lajang dat ya ai lam re,
Kungdawn noila;  : Lasha hpun palawng hte nli naili, lang nhtu
aWng ni lawm aj shingnoi langai mj bawng ra ai.
Noiyis: Num p
Sing | pun palawn
RL g ni, di sumla, ban wan nj lawm ai
agai mi bawn ra aj.
81
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
1. Bau lahkawng
2. Gumra
3. Hpu hkachyi
4. Ja htaw wutang
5. Hpu nga
6. Mun ja (Yu ji wa a matu shi hkam bau)
Mun ja gaw mayu madung ni hte tsan ai shara, yu ji hte nj ni
yang, yu ji wa lit la nna jaw sha ai shaloi lang ai hpaga re.
(a) Num sharawt la ai lam:- Mayu nta kaw na num nnan hpe 2
sharawt la ai shaloi, naw ngam ai hpaga kru hta na lahkawng dara,
hte shawt la mai ai (1) Hpu nga, (2) Bau lahkawng, (3)shat lit
chyaru lit.
(b) Janghtung nta madun na:- Hkungran poi shani mayu nj hpe
gara kaw nga shangun mayu ai, dai nta hpe madun na, (1) Shyy,
madun hpaga shaw na (2) Hkat lat tan lan ja ngu ai gaw mayy y;
hte lu sha hpunlum hpalap lajang jaw ai ramma ni hku nna ny,
tawt ai lam, shut shai ai lam, n hkum n tsup ai lam byin wa yang,
mara n shagun na matu tau hkrau nna tawng ban da ai hpaga hpe |
shamying ai rai nga ai. Dauma nta hte kasa wa a nta ni yang gaw |
kasa nta kaw janghtung nna tsan ai rai yang, kaga langai ngai hpe |
janghtung nta shatai na rai nga ai. |
(c) Janghtung nta na sharawt la ai:- (1) Hkungran poi na ts |
chyaru hpunlum hpalap la sa na. (2) Num nnan sa mawn na, ya gaw |
hkungran poi de sa wa sana re ai majaw, mayu ni hku nna shajinn
ai lit ni-
(1) Sumri dan nhtu (yu ji wa shaw na)
(2) Shakau hkra nawng
(3) Shakau di
(4) Kungdawn noi la (nli naili)
(5) Kungdawn noi yi (hpun palawng)
(6) gumhpraw n-gang hte nhpye
(7) Kaga shatsawm jahtap shakau ni-
   
  
84
i
inghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
ni yawng jin jang, num nnan hte mayu manam nj
Lghta hkungran poi kumba nhpang de du sa ai hte rau hkungran ai
yawns hinggyim makau grup yin masa gaw ngut wa sai hku re,
Jam hta SB! im ai daw:- Hkau ya daw ai daw gaw kumba lai aj
d BE hpe hkungran poi kaw na hpu jaw shakre shabawn
hkau ya nga ma ai. ; oad
ai daw 5 Se na daw hta ngam da ai hpu ni hpe jaw shakre
na. Co
(2) Yujiwa hpe mun ja jaw na
(3) Janghtung jahtim - dai shani nga ai nta madu hpe nta
shabrai jaw ai hpe janghtung jahtim nga ma ai
(4) Num sa salang yan hpe shabrai jaw na
(5) shajiq jaw na
(6) Hkau ya ni - hkungran poi de sharung shakau la sa
ai ni hpe hpu hku nna bai nhtang ai hpe hkau ya ngu
shamying ai.
(7) Kasa shabrai hpe ndai aten hta jaw ya na
(¢) Wa sintin:- Hpang jahtum na lamang gaw wa sintin kamyet ai
Jam rai nga ai. Wa sintin ngu nna shamying ai gaw, dai shani na
num shalai ai kumba nhpang kaw htau ai maraw wa baw daw,
mayu ni hpe hkungran poi shawai sa jaw sha ai hpe wa sintin sa ai
ngu tsun ai. Dai wa sintin ka hpe gaw dai shani na hkinjawng wa
gun sa ai htung rai nga ai. Mayu ni mung wa sintin ka gun sa ai wa
hpe nhtu zawn re ai kumhpa lama ma jaw dat ra nga ai. Hpa majaw
nga yang, htung hte maren nga jang , hkinjawng wa gaw dai shani
na hkinjawng shabrai hku nna shi jawng ai wa a du la ang ai rai nga
lu ai. Raitimung shawng e tsun lai wa sai hte maren, shi jawng ai
Wa a baw daw mayu ni hpe wa sintin ngu nna jaw kau sai majaw,
shi a hkinjawng shabrai wa du hpe sa hkan la ai mung rai nga lu ai.
aw bye:- Wa sintin ka hpya sha ngut ai hte rau, mayu ni gaw
i nta de rapdaw bye sa na rai nga ma ai. Rapdaw bye ai
ung ri nawng htu nawng ni hte rapdaw bye ai lam galaw
85
 
INE i
. ung hpaga 0 lawm shi ai majaw, dauma ni hpe ading
shan’ Be jaw ai lam n nga shi al.
awk : Dauma ni hku nna num hpyi ai hpang hpy
Wy ri ose ai shaloi, hpu kade hta jaw ya ri nhtu Jaw ya na
Ii lam 8 a ai. Hpu kru hta jaw ya ri nhtu jaw na rai yang,
ogo 8 187 A bang ai hte rau mayu ni kaw na jaw ya ri nhty
gauma i I ai. Jaw ya ri nhtu lu ai shaloi she, num lu aj ngu
jaw ya Ba i” ai. Jaw ya ri nhtu nlu shi ai rai yang, mayu hte dauma
mai tsun i” malang naw re ai lachyum rai nga ai. Jaw ya ri nhty
er jahkut shakyet shakre la sha rai sai.
sumri dan ri nhtu;__: Sumri dan ri nhtu hpe yu ji wa shaw chye
ma ai. Dai sumri dan ri nhtu gaw shayi sha tinang a dum nta kaw na
di kau sai, jahka kau sai, dinghku kata kaw dun da ai sumri hpe dan
di dat sai ngu ai lachyum rai nga ai. Dai nri gaw shayi sha tinang a
dum nta kaw na pru sa wa ai shaloi, shi hte rau lawm sa wa chye ai.
Shakau hkra; : Dinghku de ai hta ahkyak ai gaw shat di rai nga ai.
Shat di dun na matu hkra shawng ra ai rai
nna mayu ni e dinghku a
matu, jahkum dat ya ai lam rai nga ai.
Shakau di; :Dinghku nnan a matu, mayu ni kaw nna shady sha
na di lajang dat ya ai lam re,
Kungdawn nojla;
: : Lasha hpun palawng hte nli naili, lang nhtu
ndawng ni lawm a shingnoi langai mj bawng ra ai.
Noi yi; . N r as
Sings : ang hpun palawng ni, dj sumla,
A ban wan ni lawm ai
mi bawn ra gj.
81
 
Jinghpaw a hkap la hkan sj; shaty,
nga ma ai. Mayu ni dauma nta de hkungrap 0 Sm
shawng sa du ai hie por hpungdim dat hpang Jahtu,
ai lam rai nga ai. Hkungran pol nta a dawdap ok S
lahkawng hkyen da na rai nga ai. Lahkum langa; mi g
kawan ai wa a lahkum rai nga ai. Shayi kawan hpe gaw oo
kawan ai baw raitim, ndai prat hta rapdaw bye he py, a
hku law malawng galaw sai majaw, kapyawn sha i - aun
da ai lahkum hta rau sha dung nna shan a man kay sha as
gawm mung tawn da ya nga ma ai. Rapdaw bye salang ve di, tg,
lu sha hpe hta sha let, dauma ni hpe shaman ai ga tsup da ng . da
Dai hpang shayi kawan wa gaw shanhte a kasha k
im matsun n-gun jaw ga tsun ngut ai hte rawt mg Wa gi
a chyaru ngam ni hpe dauma ni bai hta lu shakre 5; gaw
am la ai hku kam ma ai. Shan lahkawng raw mat
an poi gaw tsep kawp ngut mat sai. Shinggyim
apdaw bye ai lam mung mayu ni e daumg ni
m sha rai nga ai. Dai zawn re mayu ni hky
‘ai sha mu lu ai. Dauma ni mayu hp
aw
»
aj an hpe
w dauma ni a galu kaba lam
a ni antsa e,
 
   
     
 
ap ai nbat hpe nan mayu ni
Shing rai mayu ni hku nna
anaf ai ma ngai hpe hk
A . .
bye ri nhtu hte rai yang ri
ba nga ma al.
po a hpe pankep % oi rapdaw i i yang
pkungra™ ; IIB. aw ra ai, raitimung ndai prat hta loi ai ku
ot pkrai ali lang J 4 lu ai hku galaw nga ma ai. Dai num hpyi
i) pyi ai shand = ka ngu ai hte shangut nga al. Wa sintin ngu
an Pa sintin Ka OL Goh ai shaloi, kumba nhpang iv
ii 88 pum baw daw hpe sa gun sa ai rai nna, Jinghpaw ni a
jwe 8 5 kumba shalai ai hpe tsun al rai nna wa sintin_garai
pong’ v um garai n hkungran ai ngu ai lachyum rawng ai.
n sd ’
 ni(Gaitsu 1- .. Mayu kasa hpe jaw na rai nga
pau ma 1 & n iGo 1ET ni bre in] bang jaw ai ban
Cr ion n-gawt ngu al &
" Co baw rai nga ai. Mayu ni gaw kumhpa hpe sha hkap
hates pa bang ai arung arai hpe hkap la ai n ral. Dai
a bang ai arai hpe mayu kasa wa sha la kau ai
a ai. Dai majaw dauma ni hku nna mung mayu kasa
ai. Mayu ni gaw dauma kasa hpe ja htu ri hte
kasa hpe gaitsu n-gawt hte shatsam
majaw kul
Jachyum rat ng
shatsam ai rai nga
shatsam ai, dauma ni gaw mayu
al.
Hkungran poi ngut ai shani mayu ni gaw dauma ni a num
san bau hpe dauma kasa shabrai hku nna nhtang jaw na rai nga ai.
: g) 8
Dauma ni gaw mayu kasa hpe dauma kasa shabrai hte manu bung
ai hpe janghtung shabrai hku nna jaw ginchyai na rai nga ma ai.
Raitimung shatsam ai lam a shawng e kasa janghtung masat ai lam
23 al. Ya gaw ndai lamang daw mi na bungli ngut sai rai nna
ungran poi nhtoi sha masat ra sai. Hkungran poi nhtoi hpe jawm
masat a dai shana na bungli hpe shangut sai.
ta be any € naw bang ra ai hpu ja jahpan ni hpe gaw kasa ni a
. a dauma ni hpang de shalai ya d i ai. Di
ni mung hkungran hta ; lal ya dat na rai nga ai. Dauma
ra na rai nga oi. Dai mayu ni hpyi ai hpaga ni hpe jahkum shajin
byin aj. : ngam ai hpu ja gaw lawu na hte maren mai
83
Ba
 
hyum gaw num nnan hpe jasan jaseng la ai sha rai nga
Lack ni gaw maraw ngu ai hpe kam ai. Dai maraw gaw tsup
a Jinghp2™ na lawt wa ai, shakawn timung maraw lawt ai, jahpo
kajai a! ka yang mung maraw lawt ai, grau nna shayi sha nj
asawng Do na n lawt lu nga ai. Mahkawn tsawm langai mj
gaw mere mung tsaw ai, ra ai, yawng e kajai ai, kaja yang kaja ai
hpe Kac y" si. n kyet n hkaw yang mung n kyet n hkaw ai ngu kajai
gu by on ’ ni yawng mung shaga mayu ai, madu mayu ai, madu
ai, shaor BN law wa myit makun yu ai, la hkat wa hkat na matu
lu oe fn dan shakyet hkat ai mung law law nga chye ai. Mahkawn
To hta gaw yawng yawng € madu lu ai ahkaw ahkang nga ai ten
rai nga i majaw mahkawn ngu ai gaw n san seng dik ai ten, shi a
myit mung langai mi hpe san myit ainre, lera wa hte, htaw ra wa
hte mung dawdan kau na pyi grai n wam nga ma al. Dai zawn re ai
hpe tinang a madu jan dinghku madu makam, kasha shingjat shatai
la na matu gaw asan aseng naw jasan jaseng la ra nga ai. Dai
majaw Jinghpaw ni chye na dep hkap ai hku nna kumba nhpang
hku shalai jasan jaseng la nga ma ai. Hpa rai kumba hpe lang ai lam
gaw kumba majun hta kumba gaw hpan wa ningsang chye wa ning
chyang hpe shangai ai shani shi a shadai daw lup da ai kaw na tu
wa ai rai nna Nat jahpan ngu tsun ai. Nat ni hpe mung jahkrit lu ai,
grai mung ra sharawng ai baw rai nga ai.
Dai majaw maraw hpe kumba nhpang e shatsai kau nga ai.
Kumba shalai ai hte rau bubai a lam mung naw tsun ra nga ai.
paraw mung bubai maraw ngu shamying ma ai. Shara nkau mi hta
ubai hte bubai maraw hpe kayau kau ma ai. Kaja wa nga yang ,
Sl bubai maraw gaw kaga ga rai nga ai. Bu ngu ai gaw
1adal shing nrai asak ngu ai rai nna bai ngu ai gaw ahkang ai, abai
@ shingdan ai, jahkrin
; g ai ngu mayu ai. Lachyum gaw shangai
ch . By . .
| ag al hpe Jahkring ai Nat, a bai shangun ai Nat ngu yang, n
bal matt hku lachyum rawng nga ai. Raitim, jahkring nhtawm
shangai shangun ai majaw shangai Nat bai tai wa sai rai
87
 
Come—
kap la hkan sa shatup lam _
      
 
n shinggrup na rai nga ai. Num
wa du \ rai nga
ai. Dai rai nna num
lang
shat shadu dap rai nga ;
“i nga tsun chye ma ai, kashu kasha ni hpe
"i hpe gain Lys ma ni hpe wan wut, di dun da ya lu sai
; yup gawk hpe madun ai lam, madung
nga SU aw Jinghpaw htung nrai nga ai, yup gawk gaw la
ghatai a1 Jam & an shan lahkawng hte sha seng ai shara rai nga al,
an hte 7 18 hara sha madun yang gaw shan a lam sha myit ra
shan IE ng = nta hta grit ai hku, kaji ai hku gap da ai.
ai. Shat I awn da ai lam gaw Jinghpaw a htung n rai nga ai.
Sr nta ting na ahkyak shara kaw shat gawk galaw ai, nta
a ni yawng hta kaba ai, shamying al mung dapnu ngu,
gu shamying ai, shingrai shat gawk hpe kaji
hadu ai masha mung nga Jawm nga nang, shat shadu
ha shadu jang gaw J inghpaw masa hku tsun yang,
dum nta dinghku hten run lam a npawt tai wa lu nga al. Jinghpaw a
masa hku rai yang nta masha yawng dai nta dinghku a kaba htum
jan ¢ maw lajang jaw ai shara nga ai. Dai hpe Lawwaw ga hte yaw
myi lawlak zaw kanu a lata hte teng ai shat, manat hteng sharam
jaw ai lu sha ngu mayu ai.
Dai lachyum hpe shapraw ai hku wan kanu hpun jum,
dinghku kanu anum ngu nna chyum laika shatai lang nga ma ai,
tsun nga ai yi ngam nga ai yang hpun jum hte seng nna mung
bawngban na ra nga mali ai. Jinghpaw bumga gaw katsi lagyi ai
a 2 2 & nna wan kra ra nga mali ai. Dai majaw shat shadu
bpun jum _— a nna kaga ten ni gaw dawdap dap gam dap kaw
~ Mmasha ni a nj hkat = pr wan kra ai a marang e, a dinghku
shada tsaw ra pn i or rad dung, rau hpawng ai lam lu nna
kaw kany TS Rar shangun ai rai nga ai. Dai wan kra shara
ji kawoi ni tinang a nshang hkrat ni hpe shadum
sharin |
am madun . . ;
labay [gn na aten lu nga 122 ai. Moi moi na maumwi mausa
de masum
ajing
. ni h : :
Tai nga oj, pe nhting nhtang hti tsun hkai ginlen na ginjaw kaba
 
shin se .
& rai Jinghpaw ni gaw n law ai sha mi raitim, daini
89
   
 
 
  
du hkra grin nga lu ai gaw dap hkun dakkasu hpaji py h
sara kaba e sharin achyin ai hpaji hta npawt nna pg, PU iy
nga lu nga ma ai, Num nnan jan a bungli gaw shaq, kachyy ip |
bungli ngu saga ai hte maren, kumba nhpang kaw nng gy, sho ai
ai hte rau, nnam hpa di dun hpang na rai nga ai. Daj npg, h Bw
du sa ai ing i yawn he hkan garan jaw ai gay ge
hpe hpang ai lam rai nga ai. Wedding Cake a shawng ¢ oli
nga ang sai. Shing rai num nnan jan mung shi a mady , as
mahtang rai nga ai pyi atsawm n chye lu nga ai, kalang lang |, by
n nga ai sha, kumba shalai chye ma ai. Dai rai nna Jinghpay, i
dinghku de ai gaw la nnan a matu san n rai nga ai, nta Mashy |
yawng hte amyu jinghku yawng a matu she rai nga ai.
Num nnan la nnan gaw hkungran poi sa masha nj wa mgt
jang , nta masha chyinghteng ni hkrai yup gawk sumrat la nga my
ai. Lama wa yup gawk n gu n hpawt yang £aw num nnan jan shy;
dap kaw naw yup ra na rai nga ai. Masha law ai hte bungli law gj
nta na ni gaw hkungran ai hpang shata ni lai mat wa tim, num nnan
la nnan shada atsawm htep lahti nhkrum hkat ai nga chye ma aj.
Dai majaw la nnan wa mung num nnan Jan hpe hkrum chyai mayu
yang, dawdap kaw nna dap shi htingnu hpe hkan hkrat wa ai gaw
hkrun lam kaba hku shana tup hkan yang she num nnan jan hte |
hkrum chyai na ahkaw ahkang lu 1a nga ai. Nta bai galai gap, shing
nrai , kashu kasha shaprat wa jang she, tinang a yup gawk san san
lu madu ai mung lan lak rai nga ma ai. Lahta na lam ni gaw
Jinghpaw dinghku “= ai gaw num nnan, la nnan hte sha seng ai n
rai, nta masha jing. <u ni yawng hte seng ai hpe shaleng mayu ai
sha rai nga ai.
Sharin achyin ai daw
Num nnan jan gaw nnam hpa 8am garan ngut aj hte rau,
dinghku jawng naw lung ra ra ai. Daj dinghky jawng gaw kumba
shang nna nnam hpa lu ai ka v nna hpang jahpawt du hkra ya na
hkying hkum shi daram na nga ai. >
Dai jawng a sara 8aw num lanyi
90
aa A
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
hani bubai hpe jaw jau ai lam gaw sha;
or jau nga ma ai. Shi hpe dumsa kringg..
gang ai shaloi gaw shangai bu kant, chyinghkai bubai du nga ning
dumsa nga ma ai. |
: Ndai bubai Nat a majun hpe ntsa lam tsun ga nga yang, my;
Ninggawn chyunun hte Hpunggam Woishun € nga yawng nga pr,
shangai dingngam rai nga yang, shamying shamang n chye, kaj
lasi re mi shangai hkrup ai rai nna mying n shamying ai sha, jy
shara mi kaw sa da ma ai. Dai shani kaw nna Ninggawn Chyuny
hte Hpunggam Woishun gaw shangai chyinghkai lam tsep kawp
hkring mat ai nga ma ai. Raitim hpa majaw hkring mat ai mahtaj
kadai mung n chye ai, lani mi hta dai jut de kabai makoi da aij raj
gaw ga shaga wa ai rai nna atsawm sha sa madat maram yu yang, |
|
nna hkungran poi
Shangun ai Nat hku
 
shi hpe mying n shamying, shadai n daw ya ai majaw, shangai lam
pat da sai ngu shaga pru wa ai. Dai majaw, shangai bu kany
chyinghkai bubai du ngu nna jaw jau sana ngu jang she, kanu yan
kawa ma bai shangai wa ai nga ma ai. Dai majaw shi hpe kumba |
nhpang kaw jaw jau ai.
Shi hpe gaw hkungran poi shani jaw jau ma ai.Shi hpe jaw |
ai hkungga gaw uhpum kanu rai ra ai, kaga upra ni, u la ni n mai
nga ai, jaw jau ai shaloi mung kaga Nat hpe zawn Nat hkungri kaw
sat nawng jaw jau ai hku n rai malu ai. Num nnan jan a pungding
kaw shadun nna num nnan jan kumba nhpang kaw lai wa ai hte dat
dat na rai nga ai. Dai shaloi uhpum kanu gaw shi a udi shingjat nga
ai nta npan kata de pyen shang wa yang hkungran hpuwa kaja ai
ngu lachyum lat la nga ma ai. Dai majaw u chyahkrung hkungga
jaw ai rai nna whkrung shapyen nna ya, usa shapoi nna sa nga
dumsa ma ai.
(2)Shara madun ai daw.:- Num nnan jan kumba lai ai kaw nna gaw
mayat maya shangai chyinghkai lam chyu tsun kajai mat wa na rai
nga ai. Num nnan nta lakang wa lung ai hte kagu hte kamoi langai
ngai gaw kanam hpe hkachyi hkan gali ya nna hkachyi kaw nan
jum let, nhku kata de dun shang wa nhtawm, dapnu dap ngu ai shat
88
 
i
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
ma ai. Dai lagat Ringba,
chyalu rai nga ai. Dai Daru Ma
hani nga chyalu rai sai. Dai |,
langai mi a ga hpe sha jawm madat ra nga
wa hta Daru Magam nga nga
gaw lagat ni nga pra hpang ai s
ry wa lu ai Daru Mgam gaw hpan madv Ka na sha mai by,
ai. Woi hkyeng woi nawng ni hta mung Daru Bon lang ai wy
nga nga ai. Woi nawng woi hpung ni rau sha nga nga fu ai lam gaw
dai woi nawn ningbaw wa Daru Magan lu ai majaw rai nga ai. W,
tsa wa nawng ni hta mung Daru Magam lang al Wa nga nga 5
Kalang lang uhpung uhpawng pawng rai nna nga al dusat ni Dap,
Magam lang ai wa hpe shinggyim masha ni € 8ap kau, hkam kau
shaloi, dai dusat ni rai nga ai wa nawng, wol nawng ni dumb;
dumbra rai ayai mat ai hpe mu lu nga al. Dai majaw Daru Magan
lam gaw hpan shingra hta nan nga nga chyalu rai sai lam dan leng
nga ai.
Histan malkem masham hia mu Lu a dary magaim lacs
Hkristan garai n paw pru ai prat hta mung Daru Magam
gaw nga nga chyalu rai sai. Dai ten na Daru Magam lam gaw Edin
sun kaw Adam hpe jaw ai hta Daru Magam lawm at. Raitim daj
Daru Magam hpe lang ai shaloi, hten za ai shinggyim masha e lang
ai majaw, hten za ai ten ni nga
lam gaw uphkang ai wa shi ra ai i
lang, n kaja ai hku lang mayu yang lang rai wa sai. Raitim Yesu
Hkristu hta mungkan ga gaw ningnan bai hpan shalat hkrum a
shaloi, Daru Magam mung nnan bai hpan da hkrum sai. Dai Dan
Magam gaw Asuya Daru Magam tai wa sai. Shing rai Asuya Dan
Magam tingnyang gaw Karai Kasang mungkan ga hpe hpan da ai
shani hpan da shalawm sai Daru Magam tingnyang rai nga ai.
Raitimung dai daru magam tingnyang hta kadai dung na
ngu ai hpe Karai Kasang n matsun da sai. Raitimung, Kadai mi
dung yang dung, Karai Kaseng a ga madat ra ai. Asuya tai ai W
gaw Karai Kasang hpe kam sham ai raitim, n kam sham ai raitim
Karai Kasang a ga madat ra ai, hpa majaw nga yang Hkristu ga¥
92
hku kaja ai hku lang mayu yang
lai wa sai. Dai ten na Daru Magam
Cd
IN
v
\) =
la hkan sa shatup lam
jinghpaw 2 1ika
.onawt rai nga ai. Yaw Han-1:3 hta arai Yawng
in shi a marang e tai nga ai. Dai majaw Asuya gaw
nayawns pa e tai nga ai. I korinhtu-8:6 hta shi a matu anhte raj
yesu 8 Re Hkristu ngu ai madu mung langai sha rai nga ai,
nga 82 Sg ¢ yawng mayawng rai nga ai hte shi a majaw anhte raj
a nga nna tsun ai.
pgagdd bre-1:2 hta shi hta mung nga yawng nga pra galaw da nu
He tsun ai. Dai majaw Yesu hta e Asuya hpe galaw da sai.
ne hta kaning rai nme law, sumsing lamu hte ginding aga
ig mayawng hte mu lu ai hte hte, n mu lu ai hte hpe
hta ya hpa hkawhkam, mung gyi aya, du aya hte ahkang aya
i shi hta e hpan da nga sai. Arai yawng mayawng gaw
hie ie e shi a matu mara mung hpan tawn da nga sai nga nna
Se oe Dai rai nna Asuya ngu ai gaw Yesu hta e hpan da ai rai
est tsawra ai mungkan ga hte dai hta nga ai dusat du myeng
Tg kawa shinggyim masha a matu mai kaja ai bungli hta lai nna
kaga hpa mung n mai galaw ai. Dai majaw Asuya a teng man ai
npawt nhpang gaw Hkristu nan rai nga ai. Asuya gaw Hkristu hte
seng ang ai lam hpe shaleng dan na matu ga hkum sanit daram nga
ai Kasang gaw hpan da ai amu hpe Hkristu hta e galaw sai rai
yang, shi hta Asuya hpe mung hpan da sai.
2. Yesu nga ai majaw sha Asuya nga ai, Yesu a majaw, Yesu hta
sha Asuya rai nga ai.
3. Asuya a bandung shadaw gaw Hkristu rai nga ai, shi hpe daw jau
na matu Asuya nga ai lam rai nga ai.
4Yesu gaw sumsing lamu e mung, ginding aga hta e mung
uphkang na ahkang nlang hte ap ya hkrum ai wa rai nga ai. Dai
majaw Hkristu gaw Asuya a madu rai nga ai. shingrai Hkristu hta e
hpan tawn da ai Asuya gaw Hkristu a bungli hpe galaw ai ngu nna
in of hta n teng man ai hku galaw ai wa hpe tengman ai hku
Wdan jeyang Iu ra ai. Kaw si hpang gara hkrum ai amyu masha ni
pe kat wa hkra galaw ya ra ai, hkawm sa hkawm wa yak
93
  
 
Asuyd 2 fn
ai nga
Kolose-
Tr
 
 
kan sa shatup lam
Jinghpaw a hkap lah ups |
hkak nga ai amyu masha ni hpe hkawm sa hkawit, We loi na hy
galaw ya ra ai, n chye n chyang ai ™ ican masha ni hpe chy,
chyang wa hkra galaw ya ra ai, machy! makaw hkrum on mungkay
masha ni hpe tsi tsi hamai ai pungli hpe galaw ra a stu hta
hpan da hkrum ai Asuy2 wa gaw lahta © madun ai Hkristu a bug
hpe galaw ra ai. Asuya hte Asuya magam gun al wa gaw Hkris,
hpe kam sham ai, maka asham lam gaw nang 2 asak weny;
lam rai nga ai. Raitimung Asuya hte Asuyd magam gun ai Wa gay
Hkristu hpe kam ai raitim, n kam S am al raitim, shi tawn da gi
Daru Magam tingn nna Hkristu shi galay
yang hta dung sai ral
shangun ai bungli hpe
galaw nan galaw ra ai.
Jinghpaw maumwi hta mu lu ai daru magam lam
Jinghpaw maumwi hta Dard Magam hte dai Daru Magan
Jang ai wa a lam hpe Jaiwa ga hta tsun ai gaw Ja ningsang hKinny
dan lung seng hkyu, krawn du my
hkinrang, jadip lunghkram
nu, ja li La Raw, Daru Magam lu, Ningsang Magam ku, Dary
.
Magam lang, Ninghtan Magam dang
Daru Magam lu ai =======""""""" wa,
Daru Magam lang ai ======="""" wa,
Daru......oeeeeeres ai =mmmmmmmmmmmnt wa,
DUenmmnmmemmmmemmmmm mem wa, |
Duwa
Duwa ngu ai gaw lahta na zawn dumsa ga kaw na shinggan
ga de gale wa ai shaloi byin tai wa ai uphkang na ahkaw ahkang lu
ai wa a mying tai wa ai. Dai mying hta du ngu ai ahkaw ahkan
lam hte wa ngu ai ahkaw ahkang lang ai wa a mying hpe matut py
nga ai. Ndai Daru Magam ahkaw ahkang lu wa ai majun maumwi
hte Jinghpaw buga hpe uphkang lai wa masai.
Jinghpaw mung masa majun
ng fay langai mi gaw shi a mung masa nga nga ai. Dai
g masa hte nan tinang a Amyu hte Mungdan hpe
94
  
 
 
 
   
| sara wa gaw num nnan jan Bes yn
rai N83 ar ai a lachyum kade daram maps pe tout
we inghku S an { mayat maya al lam, dusa
i - Hput any p ni num wa ai lam, moi na shinggyim
i : Ca hpe gawn hkrat wa ai gaw ya kagu
aut jang, daini na num nnan kaw matt
. 5 she, sharin shaga ai lam galaw al. Ndi sharin
gi] IE paw lanyi laika hta rawng nga sai majaw,
il
oy i» pta dam lada ai hku n ka madun sat.
ndal
wa ail
essessesneeee®
eesassenseesvese
DARU MAGAM LAM
Daru magam lam gaw marai langai hta jan jang, n nga n
mai ai baw rai nga ai. Lahkawng sha raitimung, langai mi gaw woi
awn ai wa tai ra ai. Shing rai woi awn ai wa gaw Daru Magam lang
ra ai. Jinghpaw ga hta Daru ngu ai ga gaw ningtsang na wa e lawu
nawa hpe ngu ai re. Shing nrai kaba ai wa e kaji ai wa hpe tsun ai.
Masha langai ngai grai tsun ra, grai ra rawng ai lam nga yang,
iy n ova ni, kanu ni tsun ai rai yang, daru da ai ngu nna sha
ty ni : rai daru ngu ai ga gaw kanu kawa kahpu ni kaw
it eu 2 ta de gaw Karai Kasang nga ai, Shing rai Daru
gaw Karai Kasang kaw na pru wa ai.
Hine aha mu lu ai dorw maga lam
hta dan dan pr Magam lam gaw ulipawng rai nna nga ai dusat ni
Pra mu lu nga ai. Lagat ni grai law ai raitim, lagat
91
i ———
 
TN
:
= Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
hpan da ai wa e hpan da ai. Dai hpan da hkrum ai nga ya
pra hte shinggyim masha hpe uphkang na ahkaw ahkan Eng,
hpan da madu shi nan shinggyim masha hpe jaw da sai i Mp
sai ngu kam ai. Hpar. da madu gaw nga yawng nga pra — :
ai shaloi Ninggawn Chyunun hte Hpunggam Woishun hpe ee dy
yan hku nna nga yawng nga pra hpe shang; @ g
shatai nna dai
Ma
hku hpan sai.
Shan gaw mu lu ai hte n mu lu ai, nga yawng
yawng hpe shangai ngut ai hpang , shinggyim masha hpe > Pra
ma ai. Dai shinggyim masha a mying hpe Ninggawn wa yo
nga ma ai. Ninggawn wa Magam gaw shi a bawsang rai —
shinggyim masha ni nga manu na matu, mungkan ga hpe bum i |
Jayang dup shara mat wa wu yang, ngut sai daram rai sai ey
hpang jahtum shinggyim masha ni hkawm sa loi na matu Nmai hig |
kaw mahkrai hkrai sai. Dai mahkrai hpe Ninggawn Hkrai wa ng
i
shamying nga ma at.
Ningggawn wa Magam mahkrai hkrai ngut wa nga ai ten
hta kanu Ninggawin Chyunun si ai, Kanu si ai lam hpe Ninggawn
wa Magam wa hpang de lasu su yang, mahkrai n ngut ai majaw,
wa lu ai, kade n na i majaw mahkrai n shangut
yang kawa bai si sa
ai sha, nta de wa yu yang, kanu yan kawa n nga mat sai, nsen sha
na lu sai nga ma ai. Kahpu kanau ni e kumhtaw mung yawns gat.
aw kumhtaw mung 1 lu sai, lit mung hpa n nga mat
la kau sai. Shi g
sai. Dai majaw shi gaw hpang jahtum ahkaw ahkang hpe kanu yan
Kawa kaw hpyl Ja nga ai. Dai ahkaw ahkang gaw kanu yan kawad
na matu hpyi wu ai. Mangbru ai shaloi gaw isu
u tai aint
an kawa gaw Sl ai nga tim, tS
ai majaw, tsu shawawn 1 mai nga ai. Shing rai mangbru
mai nga ai. Raitimung shi hpe nga yawng nga pra hpe up Ju nd
ahkaw ahkang jaw da sai. Dai ahkaw ahkang daru maga f
Jadip (shadip) nga ma ai.
moi mang hpe bru
shawawn ra nga ai. kanu y
mung ?
96
Ce
 
)
nadip) Jadip ngu ai gaw lamu ga hpe uphkang pa
Jadip (s a ang daru magam hpe tsun nga ai. Dai daru magam gay
aw ah an Woishun e Ninggawn wa Magam hpe shi hku na hpyi
pe yan kawa a moi mang hpe bru makoi na malai jaw ya
[ajin & ahkang kaba rai nga ai. Dai jadip daru magam hte
i ahka 2 masha gaw Lamu hte Ga, shinggyim masha hpun
shingg" yo du myeng , nga yawng nga pra hpe hpajang uphkang
awa, lu na ahkaw ahkang kaba rai nga ai. Dai re ai rai nna
madu awng sha ni mung dai jadip hpe lang nna Wunpawng buga
wun ing law law grin nga shangun lai wa yu sai. Jinghpaw sha
De oo jadip hpe jawm garan ayai lang kau ai a nhkan e jadip a n-
on ang ang ai daram n rawng mat ai. Wunpawng Mungdan hta
ai Amyu yawng hpe n ka-up lu mat ai, mare langai jadip langai
sha byin mat sai. i
Dai hku tsun ai raitimung, wunpawng mungdan hpe jawm
garan la kau ai lam gaw nrai nga ai. Jadip lang let lamu ga maden
ai, kaga wa kaw mari la nna raitimung jadip hpaw ai, gasat la nna
raitimung jadip hpaw ai. Dai zawn rai buga shadam tawn ai ntsa
kaw Wunpawng Mungdan gaw na matu myit makun nga ga ai. Dai
Wunpawng Mungdan gaw ya byin sai n rai nga ai. N nga shi ai lam
hpe shingran mu ai lam sha rai nga ai. Dai rai nna jadip buga mat
jang, Wunpawng Mungdan a mung masa mung , hkri dun majun
kata mat mat lu nga ai. Moi prat hta jadip lang ai ni jadip lang shut
nna mara lu, hten mat htum mat ai ni law law nga sai hte maren,
jadip du ni a ga hpe madat mara ai lam n nga ai majaw, ari lu nna
htum mat ai mung grai n
ga ai. Jadip lu ai wa hpe gaw ningkawn
jaw ra nga ai.
Ningkawn hta ai ngu ai ga hte ningkawn jaw ai ngu ga yan
gara shawng nna gara hpang, gara gaw kaba nna gara gaw kaji ai
| hpe anhte chye na da ra na re. Ningkawn jaw ngu ai ga gaw ga kaba
fal nga ai. Hpa majaw nga yang ningkawn jaw ang ai ni yawng hte
Seng ai ga rai nga ai, Ningkawn hia ngu ai ga gaw jadip duwa hte
Mung n seng aj, kahtawng ninghtawn salang wa hte sha seng nga
97
  
Jee
harawng nna shanglawt hpyi shajng ai lam raj
hpe ra § kade kaja ai raitim, tinang a n re
aphkang i wa a cn kam ai lam rai nga mali ai,
ago aw, tinang Be Do jan kaw nna tinang a mung masa
a 1 w ni gaw ! rai nga ai. Mung masa shamat sai majaw,
Jing! at kau sal on pe malap wa sai ni rai nga saga ai. Mung
Guang & Mung, haning mali shi ning jan sai, tinang a mung masa
asa shamat al hkang na matu n htuk dum jang mung, dai mung
hte mungdan jo sha makawp maga kyem da nna, masat dingsat
n as 1 ee pie aia mungdan hpe gaw htap htuk ai kaga
kast masa hte uphkang nga ma ai. i
mung Ga shadawn langai mi hpe madun ga nga jang, Japan Amyu
pi gaw hpaji chye ai Amyu langai mi rai nga ai hte maren,
i masha ni nga pra ai masa hpe mung, kaga shinggyim
 masha ni hkap la sharin la ai lam hpe chye chyalu ni rai nga ma ai.
Dai hpaji hku rai yang, Japan Amyu gaw Miwa hpan kun? Koriya
| hpan kun? Mungguliya matu langai ngai re ai hpe shan hte chye ai.
Raitimung, shanhte a matsun maroi makam masham gaw shanhte
chye na ai hku n re ai sha, shanhte kam aj hku sa nga ma aj.
Shanhte kam ai hku rai yang Japan Amyu gaw alak mj san re ai ,
Amyu rai nna, Japan Mungdan hte Japan masha hpe Jan kaw na
ading tawk uphkang ai ngu kam aj.
Dai rai nna Japan hkawhkam wa a ntsa hku nbungli gawt laj
hkrup yang, kadai n je yang tim, tinang hkrai sat si aj nga tsun ma
a. Japan mung hpe uhkang ai Asuya party law law nga ai rai nna
shada nhtan shai hkat aj raitim, hkaw hkam wa hpe hkungga ai lam
gw langai sha raj nga ai.k Dai majaw shanhte a mungdan, mung
Masa madu gaw hkawhkam wa raj nga ai. Kaga Asuya hpung ni
BW mung masa madu n re ai sha, mung masha ni a shangun ma
sha rai nga aj.
Ya gaw anhte a Wunpawng mung masha a mung masa de
bai kayin mat Wa yu ga, Wunpawng sha ni a makam masham hta
{ SiNggyim masha hie Nga yawng nga pra yawng mayawng hpe
95
 
Ba
1 atl TTR
=
an ga hkrai rai nga ai. Ningting Naw La, Pungga nga
ar
rai | . or i iadi
gM adip lang ai hkrai rai nga ma ai, ja P gaw
te Chante Ss ai ni a mying langai hkrai hte majai da
nd > ha rit J hkat n mai ai hpe mung mu lu nga ai,
WE Law, shada adun lai wa ai shaning ni hta mungdan dinghy
aim Lahta © go are masha ni nam rawng, nam kata de yi hkyen
og majaws i hkyen ai shaloi, Ningting duwa Zay
majan © rawng rawng, y .
gare 8b 137 Ningting lamu ga shara lai nna Pungga a lamu ga
| gaw i i sa hkyen ai. Dai zawn lamu ga jarit lai mat wa aj
dip Bs oy ni masat da ai lamu ga jarit hpe n chye kau nna
moi
i i hku rai yang rai na,
: i na, Maran ga hkrai she re, nga ai
rai yang ral
|
§
 
sat kau nna Nat shadun ai shani yi wa Kaw rung shatut % pe mi
i jadip hpun dung jung ai, gumgun Nat rai nga ai Ningyan
o Ee kawa ting-raw hte shadun ai. CL
be Dai hku galaw ai shana de laru kaba ru wa nna jadip rung
shatut da ai yi wa yi shingnawm du hkra hpai ka-aw kau ya ai.
Dawng mi jan sha galu ai jadip hpun dung pawt gawt nna poi mat
wa ai. Gumgun Nat Ningyan Naw hpe Jaw ai nat nhtawt shanat ai
| ahpaw nan nan sha nga taw ai. Hpa majaw nga yang Ningyan Naw
gaw Pungga a gumgun Nat mung rai nna Pungga jadip hpe sin ai
wa mung shi rai nga ai. Lahta na lam ni hpe yu yang, jadip lu ai
Amyu hte dai Mungdan hpe jadip n lu ai Amyu, shing nrai kaga
jadip ni n shang kabye lu na ngu ai hpe madun nga ai. Jadip ngu ai
gaw hpan da madu kaw na re ai majaw, tengman ai hku lang yang,
kamhpa ging ai mung masa hkri dun nan rai nga ai.
Jadip amyu myu garan lang ai lam
| L Du jadip(shadip):~ Mare buga hpe up lu ai duwa a shing nrai, du
a a jadip San san jaw ai jadip ngu ai gaw matan ai, majai ai hpe
sun aj, shi gaw ahkaw ahkang daru magam hte seng ai mungga
] po Tal nga ai. Ndai du jadip hpe shi a mare a makau shara kaw
be Nga ma ai. Shanhte a manay shani jaw nga ma ai. Yi hkyen
Yang yi wa naw kaw jadip hpun dung jung, jadip laban jun rai nna
| 99
Ba
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam |
yi wa hpe mung uhka gau matu hpe hkung rang baw sumla shal
Aga { atu mabyin langaj m;
: qu jadip hpe sanglang na m Angai mi
tang Wis a ) Jawa krung wl Pungge da of sa nga py,
kasha ni a prat hta mare bai maden, lamu £2 or gw Loin
bum lagaw minli hka kau de nkau mi sa age ai. ai on ta Pup
ga kaw nga ai ni si htum mat nna shanhte am ai 2 tinggaw p
hpe lamu ga yu shangun da ai, mung lam hpe gaw baren hkat %
ai aten hta Nhkum wa manawn np,
inli hka masawn kaw nna yu
> na Pungga ni a jadip bum kaw hka hpunlum Kahtet
jaw bun ai shaloi, Laingu bum lagaw e nga al Pungga duwa Zau,
ahpum kaw hpunlum malu ai zawn hpye wa ai. Hpang¢
A wh manawn ai hpe chye lu nna Share ga na Nhkum Uma gg
de wa tsun nhtawm, Nhkum wa hpe sat kau ai nga ma ai. Dai jadip
gaw mare masha kaga hte n seng ai, du ni hte sha seng nga ai.
2. Mare jadip:- Mare jadip hpe gaw mare num shang kaw
jaw ai. Num shang jadip mung nga ma ai. Dal jadip gaw mare
ngang na matu, mare shim na matu jaw ai mare jadip rai nga ai
Mare masha yawng hte seng nga ai, mare ting hte seng ai jadip rai
nga ai, num shang galaw yang num shang jadip na na ra nga ai
3. Lam jadip:- Lam jadip gaw shaw num maw lam kaw jun
ai. Dai hpe lam tsu ai ngu nna mung tsun ai, lam jadip hpe gaw lam
makau kaw nan lup ma ai, lam dan, lam hkyen shagu lam tsu chye
ma ai. Dai gaw lam grin ngang na matu hte lam dai kaw hkawm sa
~ ai ni a simsa lam rai nga ai.
4. Shawa jadip:- Mare ting na yi hte seng ai jadip hpe lam Nat
galaw ai shara kaw lup ma ai. Lam Nat ngu ai gaw mying she lam
Nat nga tim, lam hte n seng nga ai. Yi hte she seng ai. Lahta e (sul
lai wa sai lam tsu ai bading num maw lam hte seng nga ai. Lam Na!
galaw ai gaw yi lam hte seng ai, dai shaning na yawng a yi hte sens
ai, jadip hpe yi lam kaw jaw ai majaw, lam Nat galaw ai nga ma at.
Mare lam Nat galaw ai ng: ma ai. Mare ting hte seng ai pe
numshang kaw galaw ai, yi ting hte seng ai hpe galaw na shard y
100
gi
 
 
al. Jadip duwa a kata kaw kahtawng bai de nna dai k
ninghtawn agyi wa gaw tinang a buga masha ni nga muy ng, ¥a
hte galu kaba sa wa lu na matu mung, ari ahpri ruyak on Mai 5
hkrum hkra na mat , ningkawn hpe hta jahkum ya nga na Jau
kaw na pingkawn h.a ngu ai pru wa ai. Ningkawn ngu aj — .
ai hpe bang na matu n rai nga ai, nga n sat ai wa nga magyi ni
ra ai. shan nga, hpaw lam n lu gap ai gaida jan, shing n raj ay
lu ai wa shan magyi ningkawn n jaw ra ai. Nt
Mam yi n galaw ai wa mam ka ningkawn mung n jaw r, ,
Dai majaw Jinghpaw ni a ningkawn gaw kaga Amyu ni hy
hkawhkam ahkawn hte n bung ai. Raitimung Jinghpaw du nkay 3
kaga Amyu ni a lailen hpe yu nna ningkawn hpe ahkawn
adip arip hta sha ai lam nga lai wa sai. Mare ninghtawn agyi ni my;
man tam, tinang a akyu shalawm tinggyeng lam tam ai a hs
jadip mying hten, jadip lang ai gumchying gumsa du ni mying hen
gumchying gumsa mung masa mying hten byin wa sai. Ningkawn
jaw ai hte seng nna Jachyum matut shaleng ga nga yang, Lahtaw
wa a buga kaw nga ai jau gawng langai mi gaw Maran wa a jadip
Jamu ga hte jarit yang kaw shannga gap dat ai. Shannga si taw ai
shara gaw kaga yu maya masha kadai mung ndu lu ai malig
dinggram shara rai nga ai, shannga hpe Lahtaw ga de hpya gun mat
wa nna shan nga magyi hpe Lahtaw duwa kaw wa gun sa tim kadai
chye na n rai nga ai.
Raitimung ndai lam jadip hte seng ai rai nna shan gap ai Wo
kaw mung hkra wa chye ai. Maran wa a ningkawn hpe Lahtaw wa.
sha kau ai majaw Lahtaw wa kaw mung hkra wa chye ai. Dai®
sa nga ml
byin na matu, Maran htingnu de shan nga magyi sa hpya
ai. Ndai lam gaw laika ka ai wa shi na yu ai ma madup h¢
maren, ningkawn hpe shaleng ai lam rai nga ai. Jadip a shingkaé
kade ja ai ngu ai hpe mahkrum madup langai hte naw shaleng ™
1963-64 ning aten hta byin 1i mabyin langai mi hpe tsul dan ;
shaleng na nngai. Mali yan Nmai walawng dumbau bu a
kabang hkyet kata, Nmai hka masawn, Jase yan Jawa hka 0p"
98
Ce ea en
=
a ———
Pp»
 
hte nan Ji
in i oo
na ngu ai eo nh hpe up ra na rai nga ai. Kaning di, gara hk
i fn Aly shingran mu chyai ga nga yang. Asuya 1 |
moi na jadi i 1p nhpan kum kawan da nna jadip shara Si
p hte ser g ai maumwi mausa rai ni mung jahkum i |
may
ai. Mun
g masha nu ra lata san dat ai Asuya hpung ni gaw ra la
Asuya tai lu na maty, bi
a ™ hte Asuya tai sai n rai nga ai,
Ay e sa nna Asuya hpung a ningbaw wa jadip lung byen ka-an
tsap, Asuya hpung ni jadip lung a makau kaw shinggru bi
nna lawu na hte maren majai tsun na rai nga ai. Ri
"Ngai hte nye da Asuya hpung ni gaw ndai Wunpaw |
e Wunpawng A i hpe kade ning, hpan Ee
Wunpawng sha ni hpe jaw daru magam hpe lang lei
uphkang hpajang di hte Wunpawng mungdan galu kaba simsa ng
la ngut jang she, Asuya
pyaw hkra shakut na ga di " ngu nna majai
tai na rai nga ai. Ndai hku tsun ai shaloi, Nat bai jaw nna dumsa na
kun? nga san mayu ai ni nga chye al. American gumsan wa mung
ra lata dang ai hpang htingnu hpraw gumsan rung kaw chyum laika
hkam ai hte maren sha rai nga ai. Jadip nlung kaw
mara nna majai
nna mungdan ningbaw galaw ai wa kadai raitim, n
ari jaw ai hkrum na rai nga
kabye let, majai
jaw n ang ai galaw yang jadip € jeyang
ai. Dai hku rai yang she mung masha ni kam hpa ai ningbaw hte
Asuya hpung byin lu na rai nga ai.
Gumlau mung masa
Jinghpaw ni a mung masa majun gaw hkridun lahkaweé
nga nga mali ai gumchying gumsa du, jadip du ni hpe ninghksf
shingjawng na matu gum lau mung masa paw pru sai. Mung M3
hpung langa shing n rai ningbaw marai Langa >
woi awn yang, jahtum a ai. Dai lm &
chyum laika hta masha gaw mara [u ai, gawné kya ai hRY ra Mi
ai nga hte mare, dinglun Fam ra ai. Jep jen hkat shading ©
hkrai ari shajang ai majaw 1 'i nga ai. Shinggyim masha ga®
Jaw a mai kaja ai lam kahkyin timung hpring {sup ai, ma! kaj
102
  
    
in lu nga ai. Dai majaw Ngangkan
nh hpe dinglun ninghkap Marg
ue arang shaw ya nna tawn
aw,
da nga mg Nan ghay
: a ai, Dg; Abra;
gumsa hpe dinglun ninghiap 0 Maty Maja
gumch,, .
gum| Yin
Jinghpaw mung masa hpang n pry, os lam rg; a Pru gj g 8
Majun maumwi:- Gumchying gumsa gg, Nin 8a ma 4
Hpunggam Wwoi shun e jaw ai mun
Masa
Rn Sumo TE THAS3 Gaw shay gi ashe ER
dara magam rai nga ai, Lashe ni a shin ay
gunlau daru magam jaw ai gaw kany yan kawg hpe t3
nga ai. kanu yan kawa jaw ai dary Magam hpe Shangang shak
she rai nga ai. Gum lay Majun maumy; hpe azip ayan a
masha yawng chye na ai hig, tsun na raj Nga ai. Ny; Maumw; |,
chyup chya nga dumsa aj kaw my Iy Nga ai. Daj mg i or
nga yang, moi Hpung-ing hi
2
:
~
ES)
5
8
Fe
5
5
Eg
5
g
=
&
put
=
5
=
£
S
»
og
2
Sg
05 0
£
aq
B.
0
=
o
g
a
«
g
shaloi, ng
a hpraw lahkawng
lu ai. M
aumwi hpe garaj pn matut yang my
hte rau, mu nat ni kaw masha asak
8U ai ga sadi la da ra ai. Dai zawn ga sadi
jujaw na ngu ai rai nga
hte baren pj 8aw baren tai wa aj
| hpe n hkra na, n Ia na
 lada ai barep hpe mu nj
103
CSAC
\ ga ai majaw, yi lam kaw galaw ai hpe lam Nat
\ wa kaw n De i] i
\ awa ngy lin Shawa yawng ja lu ai hka hpe mung tsu chye
3 5 dai hpe madu ai ngu lachyum shapraw ai lam rai nga aj,
\ ma ai: He hka hpe tsu chye ma ai. Hka hpe jasan jaseng ai
\ Laning mM! rai nga ai. Ndai prat hta bumga mare hkan du hkawm ai
y lam m mare de shang wa na rai yang Yesu Hkristu a wudang hpe
\ shalo?, a ai. Hka sinwa hkan mung wudang sumla hpun pyen pa mu
\ mu ng gaiwang hkan mung mu lu ai. Dai lam gaw mare jadip lam
4 De jadip ni a malai Yesu hpe kam ai lachyum shapraw nga ma
i > dip law law madun tim, Ninggawn wa Magam hpe jaw ai
\ dip kaw na garan ai sha rai nga ai. Ndai prat hta mungdan up na
\ Fa lu ai amyu ni gaw upadi amyu myu galaw lu ai, dinghku
{| hte seng ai upadi, hpaga yum ga hte seng ai upadi, dinghput htingra
| hte seng ai upadi nga nna garan uphkang ai zawn rai nga ai.
i
t Shingran hta mu lu ai jadip buga
i Jadip lang ai wa hpe gumchying gumsa du ngu shamying
§ nga ma ai. Dai majaw gumchying gumsa mung masa ngu tsun mai
| nga ai. English Amyu gaw dai gumchying gumsa lai hpe n
, shamawt ai sha, Jinghpaw buga hpe uhkang lai wa sai. Shi uphkang
ai aten hta gumchying gumsa mung masa gaw English Asuya a
, matu htingbai htingna hpa n nga ai. Shi hpe garum ai lam sha nga
nga ai, raitimung shi a mung masa ahkaw ahkang kaba hte
gumchying gumsa mung masa ahkaw ahkang hpe sa matut da ai
sha rai nga ai. Jinghpaw ni a mung masa hta Jinghpaw ni tsap lu ai
n rai nga ai. Lai wa sai 1948-1961 laman mung Jinghpaw mungdaw
Asuya hpaw nna up lai wa ai raitim, Myen Asuya a mung masa hte
gumchying gumsa mung masa matut nna uphkang ai sha rai nga ai.
nghpaw mung masa hte Jinghpaw Asuya tsap nga ai n rai nga ai.
EL Ga daini lamawa  Jinghpaw buga yawng hpe
Yawng h p mayu ai Asuya wa gaw (sun lai wa sai Jadip ni
8 hpe shara mi sha kahkyin kau nna dai Jinghpaw ni a jadip
101
 
A
 
Jinghpaw a hkap la hkan sg Shap,
 
   
ai wa la ai shaloi gaw lamu mu aj | ‘om
n nga or bum tsaw ntsa de mu Py al zawn Ngo; big
dan lung la ai nga ma ai. Hpak Ngum lungday, Kat
kaw rawng ai barer gaw imu a a € tawn dy y; a sq ka"
masha baw sa la sai hku rai sal. Mu ni gaw gaa hkq ; : ta i
zawn re ai danlung madu sai baren kade rawng dani B kay,
barn kade rir, of ian VME BR 0. may; 2 hu 4
lungdawn kata na baren masha la sai nga ai hte gy, bare N
mu ni chve sai. Shi kaw mu dingwa kashawt Degun joy ey
danlung twat da ya ai mung chye sai. Daj majaw baren a ™
matu matsaw mu ga kaw nna mu nu ga de ahkang hpyi |, Ye ng
sai. Raitimung dai shani dai aten hta Hpak Ngum lungg, a Np,
kaw rawng ai baren kaw tsat da ai danlung hpe dang pn, dar nl
gun rawng ai mu dingwa matsaw tsang kaw p nga tay oi
shanhte a manghkang rai nga sai. gay
Matsaw ning tsa kaw gaw mu shan nau lahkawng sha gy
alen rai nga ai. Dai majaw shan nau gaw mu nu ga de n-gyp a,
ai mu ningwa bai htet sai. Mu ningwa htet la al shaloi, bare, Iu sg
vang, ladu hkrum ai shani wuloi hpraw hkaineng hkungg, Iu ng
lam mung shana kau sai. Mu nu ga de ningwa htet gj gaw agp
kadun ai laman lu mai ai rai nna myi grip mi hta baren hpe achy,
sat nna Hpak Ngum lungdawn ntsa e ma mang hte bare
n mang aray
sha shaw nna mara da ya sai. Hpak Ngum lungdawn
mung gang;
ka-ang hkup achye daw shalawm kau sai. Ya gaw M
shi a ga sadi
angai gumgai
hte maren, lady hkrum ai shani nga
lahkawng yep
sai.
wuloi hpraw |
di nna mu ni hpe hkungga sat nawng na lit sha nga
Laning mi ladu hkrum ten gaw du mat sai. Mangai gumgai
nna ga sadi jaw da aj nga h i
Jahtum nga ch
a ni M1 chyang ph
nga aj, pang jap
104
i t hpe
masu dumsa gwi aj Pe nga hpraw hku nat hp
tum dumsa kaba langai mi
 
 
d
d
Umsa wy hpe mahtan
ha hky o
€ mu nu ga de nga hkungga wa ap sh,
Nun
um bawngb
lam Sa wa gaw sanit ya Jur an la nna dumsa wa hpe sa wo;
an dumsa wa mv p nan taw mat ai nga ma al. Dai Ol saj,
Gumlau daru ma Cd al sanity,
ga du yup ai h gam la hkrat wa ai lam:- Dumsa wa Lash
dumsa wa sh pang jahpawt gaw madu ni yup garai n r em
moda dat shawng rawt nna lashe mu ga kaw nna kaga a yang,
yang e, mu nu ga, sinlap ga jan ga, bun hovi U ga de
ga, madai ga ni h ip ga, jan ga, bung py1 ga, bung
= kaga pe mu lu nga ai. Shi mu mada ai mare hte n Poe
ga mare langal m1 mung nga nga ai. Dai mare gaw kaba "
Bly mises yawng maren rai nga ai. Dai kaw nga ai ni a sut lun
mai lam ni mung maren mara sha rai na kumla pru nga ai. ahpany
du Lashe wa hte hkrum ai shaloi, dai
Jan tsaw wa ai hte nta ma
mare langal hte langai hpa baw mare ni rai nga ai lam san la ngut ai
hpang, dai laklai ai mare a lam hpe bai san yang, gumlau mare re ai
Jam tsun dan ai.
Dai mare darat n nga, maren mara, hpyen
{ dumsa wa gaw mungkan ga
Jam tsun dan jang, Lashe
hta ga de yu wa ai shaloi
kaw du n nga,
hpyen pa pa nga pra nga ma ai. Shalo
de mung dai zawn 1¢ ai mung masa ra ai
duwa gaw ra ai rai yang, dumsa Wa ding
a na nga sai. Dumsa wa yu wa na jahpawt gaw gumlau
daru magam lam hpe shajin dat ya sai. Dumsa wa hpe Lashe duwa
tsun ai gaw dumsa wa a lit kaw tsa ndum, nbaw shat makai, lagat
gat gu ban Jangai mi hte gat ji kanoi ban langal mi mung bang dat
sai.
de du jang, kahtawns j
i kasha na tsa hpe
ahpawng nna didam
bang nhtawil, kamai mai {sang hte gabun yang, idam by
wa na rai nga at: Nbaw shat m ai hpe mung chyahtot J a
nna yan bang ai hte kaya yang, htoi yawng ahku pring * i
nga al Lagat ban hpe gaw m’ htum pa d€ hk a het i:
ow it paw de hkai na ai nga a Dai tsa hte - wt
kahtawng jahku ni yawng 8arat sha nna
106
ine
|
: ai nga hkam la sai. Dai dumsa wa a m i
Co Jumsa g ; SR ying gaw
| “ dora {sun ma ai. Langal mi gaw dumsa wa La Lawn nga
pa 8 Shi teng ai rai yang ndai mying gaw Lahtaw mying re ai
.w LahtaW La Lawn dumsa rai ang sai. Kaga langai mi ga
ma? , La Yawng nga ma ai. Shi gaw kadai mung mai byin
on, Marips Nhkum yawng mai byin ai. Hpang jahtum langai mi
pa Lawwaw 82 hku Awng Hpawng Dang ngu ai wa rai nna
JinghpaW hku Kareng dumsa wa rai sal. Laika ka ai wa maram ai
blu rai yang Awng Hpawng Dang grau mai byin ai, maumwi ni hta
hkringwa ni mying gral gumhkawng ai law law nga ai
Sboun madai manau dum ai 1991 ning hta Mali Nrmai
walawng Mahtum ni a manau joiwa ai Kareng Npawt La nga nga
4i. 1959 ning Jase krung Hpuk Shit ni a hpang jahtum madai mang
kaiji kanu Lalhaw Lum Hkawng mung kareng la wa rai nga ai
Ndai yan a hpang € manau joiwa, kaiji kanu ka nea at
Tue A ga n nga sai. Miwa
mung shadan krung kaw mying kaba ai jaiwa kareng Di
Gawng rai nga ai. Kadai mi raitim, dai shani mu ga de ng Wo
hpe nga hpraw hku dumsa shalun ai hkringwa ninghkring chyang
sha nga lai wa sai. Mangai gumgai dun da ai nga ch  gaw ten
wa gaw nga hpraw hku : ga chyang hpe dumsa
aw nga np dumsa hkringdat gang h :
matsaw tsang na mu kasha yan hta na kan g hpang wa ai hte
dumsa ap ai hpe sa hkap la na hku yu sa s St wa mahtang nga
nga chyang dun da ai hpe mu sai. Dumsa ai. Mu wa du ai shaloi
dumsa nga ai. Dumsa ga hpe mu wa grai gawnga hpraw hku
nga hye grai I ai mu ninglen yau la sai at ra sal. Dai majaw
pang jahpawt :
lahkawng dun pe 1 gaw maisow 1501S 52 de rn wa ign ch
ai shaloi. ora; ung mat wa sai. Dai lam h yang
shaloi, grai pawt sai, di pe kahpu wa hkap m
h , dingwa gaw mu nu 1kap mu
gga hpe mu nu de shalai . ga na htet la ai rai nna
gu ga sad jaw da sai ma ai ra ai, shalai ga nga yang, nga h
bai tsun ai sal majaw, nga chvane shald or ga hpraw
ai gaw nga ch yang shalai n mai ai, kanau w
nsen grai madat hy yang dun da ai mu sai. Raitim du :
tuk sai majaw yau la sai ngu j ey
gu jang shan nau gaw
105
 
a
 
   
 
 
mara kungdam galu kaba wa sai rai nna Jinghpaw ni
masa lahkawng yan grin wa sai nga ma ai, ad
sa Mung masa ag,
Lahta na daw hta jadip gaw hpan mag, ¢ ja
nrai, Chyunun yan Woishun ¢ Ninggawn wa Magan | la 4 i
RREaE Au ot pe ©," hi
daru magam ahkaw ahkang nan rai nga ai lam tg, be Jaw N
jadip lang ai wa hpe jadip du shing nrai, gumchying "aga ai, \
ngu nna shamying nga ga ai. Jinghpaw sha pj v Sunt dy 3
ahkang hpe lang let buga mungdan maden da sa No, ai thi,
saga ai. Dai ahkaw ahkang gaw lamu ga hpe mady ng ts
ahkang rai nga ai. Lamu ga ngu nna tsun ai shaloj, myin 3 .
hpe kalang ta tsun ai hpe mu lu na rai nga ai, Lamp, : kay,
| shinggyim masha ni a ntsa de rai nna shinggyim mash bi ai gay
| nbung, Jan, Lamu ganghkau kanang du kanang hte seng n my Jy 4
Ga ngu ai gaw dai shi madu da ai shara kaw "i al,
‘aga, dai hta tu ai hpun kawa tu matu, ru maru rawng > 4
‘ara, hka kata e rawng ai nga hkum sumhpa, hkarang ntsa hy, Prang
du myeng yawng hte seng ai. Dai hpe Lamu ga ngy —_—
‘lam hpe chye na na matu, ga shadawn langaj mj a.
adip du langai mi gaw kaga jadip lamu ga langaj mj kg,
i, mang kashin ai hka hpe tinang a jadip ga kaw ng yy
ama wa tinang a lamu ga kaw na wa [gp
ai jang tinang si taw ai lamu ga kaw na hk
Dai si ai mang hpe tinang si taw ai bug
raitim mangbru labau htik, sh
ary m
      
   
     
 
 
  
   
 
  
   
 
  
 
      
|
|
|
\
]
|
\
{
:
y
|
11 oi
msa du ni hpe malan lu na rai myit dai ngu htet dat
mehyinB 8 a gaw lashe ga kaw na yu wa sana ngu hkyen dat a;
7" pumsa w + ai kaw na hprang pru wa ai, yup hprang ai hte ray
¥ cau, YUP ng shingran na tsa dinghkang hte nbaw shat makai hpe
i a yup pas ghkyi kaw noi da ai nhpye kaw rawt mada yu aj
Ju nna chy ai shingran yup mang hte maren rawng taw nga ai.
halos shi on jahku ngu ai gaw duwa nan nga ai hpe gaw mare
Kebis jot agyi salang ni sha nga ai mare hpe kahtawng
shaming hamying chye nga ma ai. Dai gumlang ai bungli
htawn ngu Shamy i rai nna kahtawng jahku n
ai mare n lawm na re ai rai nna kahtawng j gun
du hikum hpe tsun ai lam rai nga ai. Kaja wa kahtawng
hpring & he rai na. Shi a shingran yupmang na hte maren,
jahku rai Yang S in da nhtawm, nbaw shat ni chyahtai
wng jahku shaga kahkyin da J
kahta ‘aw kaya kayau sai. Kaya magang law magang rai, htoi
jahku ahku pring sai, tsa mung didam jahku hta kabun yang,
in law magang rai didam jahku hpring sai. Gumchying
ka ne duwa mung gara hkuhpawng ai chye na matu shi masha
jahkawng hpe dai hpawng de mayun dat tawn nga ai.
Shaloi nbaw shat garan yang mung, duwa dat da ai yan kaw
gam du yang, nbaw makai htum mat ai, tsa gam yang mung, dai
yan kaw du yang htum mat ai. Dai shaloi shan gaw rau hpawng
manang sha rai yang, shan hpe lu sha tsa n gam jaw ai nga nna
rawt dakren wa jang, jawm rim kau masai nga ai.
Dumsa wa gaw duwa a shadip de sa nna shadip lungbyen
hpe sa matan majai nna gale hku tawn kau ya ai. Jadip lung gaw ga
de n dagup mat ai sha, lamu de man yawng mat sai majaw, shi a
mung masha ni mung shi a ga hpe n madat ai sha, shanhte ra ai
ninghaw lata san la mat masai. Dai shani kaw nna Jinghpaw ni hta
sang lahkawng ngu ai ninghkap mung masa daru magam lai paw
Pru sai. Mare baw mare mai hkai da ai lagat ban hte kanoi ban
Mung tu nna lagat lap prut ai shenir~ hta kanoi lap n prut ai, gahti
galai rai lap prut ai majaw lagat hpun hte kanoi hpun gaw maren
107
a
 
ai x
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
3. Gumrawng gumtsa, htawm hpang de mungdan 4,
sharawt sa wa ai shaloi, myit shalawm mai al masa nkau mi gay,
(1) Mungdan uphkang ai masa hta mungchying sha ni yawng shang
lawm ra ai, myit hk-um ra ai ngu ai hpe gumlau masa kaw na,
mai nga ai.
(2) Mung masha yawng a malai san da hkrum ai hpung, san ¢,
hkrum ai masha gaw san san nga ra ai ngu ai masa hpe gumrawn,
gumtsa kaw na la mai nga ai. }
(3) San da hkrum ai wuhpung shing nral, san da hkrum ai magp,
wa gaw mung masha yawng a ntsa mai kaja htap htuk dik aj p,
uphkang hpajang na ngu ai hpe gumrawng gumtsa kaw na la my
nga ai.
i Uphkang hpajang na Asuya daru magam ahkaw ahkang gaw
nga yawng nga pra hpe hpan da ai wa jaw da sai ngu ai masa hpe
gumchying gumsa kaw na la mai nga ai.
(5) Dai uphkang ai daru magam lang ai wa gaw mungdan kata kaw
na ahkawn ningkawn hta lu ai ngu ai hpe gumchying gumsa kaw na
la mai nga ai.
:
WUNPAWNG BAWSANG NI
Wunpawng labau hpe hkai yang, Wunpawng sha ni
bawsang kru a kaji kaw na hpang ra na rai nga ai. Raitim bawsang
kru a kaji kadai ngu ai hpe gaw bawsang shagu ni hkai ai hta
nbung hkat nga ma ai. Nbung hkat ai lam mung teng ai lam lawm
nga ai. Jinghpaw hku hkai a’ hta bawsang kru ni gaw kaji rum ai |
ngu hkai ai. Kaga bawsang nk. u mi hkai ai hta Wunpawng Amyu?
re ai ni hte mung kaji rum ai hku hkai ai. Ga shadawn tsun ga ng?
110
 
2\ ASEEEEEEEE
A
jinghpaw 2 hkap la hkan sa shatup lam
Gam gaw Miwa, Naw gaw Jinghpaw, La gaw Kala, tu gaw
owe Tang gaw Tibet |ahta na zawn kayau hkai ma al.
Lash Dai hpe yu yang, Waunpawng sha ni a labau gaw matsun
bau re ai lam dan leng nga ai. Wunpawng myu bawsang
kawa rum ai hku n re ai sha, bawsang nkau mi gaw kaji
nna nkau mi hte kahkai rum hkat, nkau mi hte kake rum
ai. Di majw du Htingbai Naw Awn a labau laika
phpe madung shatai nna hkai ga nga yang, Shapawng Yawng Dang
ng ai, kaga laika ni hta gaw Sumpaw Yaw,
Mang nga nna raw ;
Shapawng Yaw nga nna mung rawng ai, Yaw ngu al lachyum gaw
Mi wa hpraw - Gam, Miwa hkye - Naw, Myen, Sam - La,
Mungnun - Tu, Danda - Tang, Jinghpaw gaw Yaw ngu al matsun
maroi kaw na rai nga ai. shi a madu jan gaw Jan ma re al nga hkai
ai, Jan ma ngu ai hpe myit yu mai ai lam nga ai. Jinghpaw ni tsun al
pta Jan ga, Jan mung , Jan masha, Jan rung, Jan masha ni ngu ai ga
grai lang ai. Dai ni gaw kadai ni rai ta? Jinghpaw ga hta Jan ngu ai
gaw Lamu gang hkau e noi nna mungkan hpe nhtoi jaw ai wan
gumdin kaba hpe mung Jan ngu tsun ai.
Dai majaw masha nkau mi dai wan gumdin kaba nga ai de
sa ai, shing nrai, dai wan gumdin kaba kaw nga ai ni yu sa ai ngu
myit la nga ma ai. Dai majaw dai Jan ga ngu ai a mabyin madung |
hpe tsama ra nga ai. Tibet bumga e moi prat hta Jan Amyu Jan ga
ngu ai nga lai wa ai lam sakse nga nga ai. Dai Amyu gaw shanhte a
aten hta ram ram galu kaba nna makau grup yin naw zai ai amyu ni
¢ shagrau shareng ai hkam la lu ma ai. Jinghpaw ni mung zai ai
amyu ni hta lawm lai wa sai hte maren, Jan Amyu ni hpe shagrau
lai wa sai. Jan Amyu ni gaw makau grup yin zai nna hpang hkrat ai
amyu kadai hte mung majan n byin ai hta n ga, jinghku masa hku
nga lai wa ai.
. Dai majaw Jinghpaw ni hte Jan ni mung htunghking lam du
2m mat ud, kanawn mazi'm a maumwi nga nga ai. Kalang
wa ghkum Tu Yau e jan mare na du sa ai wa hpe gap dat ai,
gaw mai byit byit let Jan mare de bai du wa ai, hkala hkrum ai
111
maroi la
gaw
rum hkat !
pkat she rai na tal
 
Jinghpaw a hkap la hkan s
wa hpe Jan masha ni gaw (si b= lz ai, shana de Ty vy,
hkan let, hkan du nang ai. Tu au a Mayu ni gay Tan :
jinghku Mahtum mahta ni rai taw nga ai rai np, el
manghkang mung pr. nen mat al nga ma ai. Jan gy de
lung ai lam maumwi nga ai. Jan ga na Mahkawp Shap, dm
Jinghpaw ni kaw poi sa ai lam maumwi nga ai. Jan pj y,, "gy
nli ni sa hpyi ai, wan ni mung sa hpyi lung ai lam Maumy; A map
Jan ga na ni hte kanawn ai majaw, Jinghpaw ni hpaji gsi a i
gan ni mung lu la nga ma at. Dai majaw shapawng vy, ut
num langai ngai hpe la sai lam teng mai ai. Jan
Dai hku tsun yang, anhte mu lu ai wan gumdin kap, kaw
ai she rai na re nga ai masha mung nga na raj pg, 5
a labau hta baren numraw num la ai lam rawng 5; Di
a jang, lapu hku chye na kau ai. Jinghapy,
a ni gaw dai baren num la ai shani kaw nna Jy 4
a ma ai. Raitim Jinghpaw ni baren num [5 5
baren sumla kap ai htunghking arung araj pj
ang ai arung arai ni hte dum nta mare
kap ai majaw, Miwa Amyu hpe
‘ai. Miwa hpe baren, Rasha hpe
ying ma ai. 03
kaby, a a
 
==
| ung masa hta du n nga , darat n pra , maren mara
m
 
mung chying sha, masha wuhpawng langai sha
. uma
psi & hpyen P 2p asa rai nga ai. Dai hta nga matsan masha hte
en : m . : . .
be) "a ngu Ai po ung n nga na hku rai nga ai. Shing rai gumlau
(i kunmi ogg = masa madat ai shaloi, grai htap htuk nna graj
$
pe ha ntsa nga ai, ta tut hta shinggyim masha ni myit dat aj
pyaW na a hpe chye na wa ai. Hpa majaw nga yang machye
pku nbyin a marai lam hta shinggyim masha yawng maren
md f taw nga ai. . . :
an ol I dai masa hta ram ai, byin ai wa hpe n ram , n byin
i wa sai. Hpaji hparat hte hpaga yum ga lam
gi ni © a byin ai n i, dai majaw hpaji chye ai wa
mung; re chye ai ni e lagaw gang ai lam, sut gan tam hpaga ga
hpe oat a hpe matsan ai ni e lagaw gang ai lam byin wa sai. Dai
aye a hyi umsa mung masa hte gumlau mung masa
majaw uMCIY Ol € i jahtap jahtuk la ai mun
|shkawng yan kawn htap htuk dum ai, jahtap J g
masa byin pru wa sal. i
Dai mung masa hpe gumrawng gumtsa ngu nna shamying
ai. Gumrawng gumtsa mung masa hta duwa nga ai raitimung,
uphkang hpajang ai agyi salang ni nga nga ma ai. Dai masa hta
hpaji chye ai wa hpe n-gun jaw nna shi a hpaji hpe buga masha
yawng akyu hkam sha na hku lajang hpajang ai lam nga ai. Ja
gumhpraw tam ai wa hpe n-gun jaw nna shi lu ai ja gumhpraw hpe
jawm garan gachyan lang lu na masa galaw ya nga ma ai. Shing rai
gumrawng gumtsa hta gaw rap rap ra ra hpyen hpyen pa pa ngu ai
lam gaw n rai nna, galaw ai wa gaw galaw ai hku lu nna shakut ai
wa mung shakut ai hku akyu hkam la nga ai. Raitimung,
mungchying sha ahkaw ahkang hte shinggyim ahkaw ahkang hta
Maren mara rai na matu, mare agyi salang ni lajang ya nga ma ai.
a majaw Jinghpaw buga kaw uphkang masa amyu masum byin
a sai.
1. Gumchying gumsa
2. Gumlau
109
 
hkyen bum law ai shara kaw n i
ga nga ma ai. Sh
gan Hkanung hkawhkam hpraw nsam zawn i hpe m pg
> amying ai nga ma ai. Shanhte a hpun palawng law il Unip
a wu ai nsam hye ra sharawng nga ma ai. Dai maja
hoe oy pun pabsng hpe hpun nga ma ai. La salang ni gaw ora
a ani shagu na hking hku chyawp ma ai. Nung Re din
: g ni hta laklai ai hku tsawm nga ma ai. Wunpawn > Nawang
ni kayau kaya rai nga ai kaw Nung Rawang hpe gaw k g bawsan
i . . alan
ginhka lu na daram laklai tsawm al nsam pru nga ma (8 la
Rawang bawsang ni gaw hpraw tsawm ai sha n-ga Sum, Nun
ma ai. Shing rai sumnung shingdi ai bawsang ngu iol al Ung nga
Shanhte a ga shaga ai nsen mung jaaiganin lawn ais
nem nna sumnung ai nsen pru nga ai. Nung Rawang bawsan ha,
tsawm ai hte sumnung ai a majaw, Wunpawng sha ni yawn 8 ni
tsawm htap shangun nga ai. Yawng a arawng sharawt ya ng
Mung masa prat hta Munghpawm Myen mung rapdaw kaw
hkringmang daju hpe ninghkap dakren lu ai gaw Nung Rawang
bawsang na Duwa Zanhta Sin nan rai nga ai. Shi daram ndep
rawng ai salang daini du hkra n nga ai ngu na daram rai nga ai.
Ningbaw kaba Tu Jai tsun ai, moi na salang ni mung mas
lahtum pat kau da ma ai nga nna tsun ai. Duwa Zanhta Sin
rapdaw tingnyang Jahtum ai hpe tsun mayu nga ai. Teng mung teng
na sai. Raitim Mung masa chyinghka la da ai majaw, lahtum hpaw
yu ai mung mai byin nga ai. Wunpawng amyu hta Nung Rawang |
bawsang lama n lawm ai rai yang, hkum tsup ai amyu n tai lu nari
nga ai. Hkristan makam masham prat hta mung Karai Kasang ga¥
makam masham hta maju jung manoi ai hta hkan nna myihtoi htol
shingran mu shangun nga ai. Dai hku rai yang, myihtoi hto!
shingran mu ai kam sham ai masha hta grau maju jung ai bawsang
ngu yang n shut nga ai. Bawsang langai mi a mai kaja lam hp¢
laika si laika yan hte ka jahk at shadan ai hku nna lachyum hpring
hkra n dang ka ai rai nna ntsa ‘am ga shadawn hku sha madun
lu ai.
114
===
 
a hkap la hkan sa shatu lam
    
 
in):- Li tsam marai
w Yin):- Lisu bawsang gaw
, pisub? of ve rai nga ai. Lisu bawsang hta mung ga hte
; we es hta hkan nna shada da naw shai shajang nga
n
i i hanhte a
un P° dan gap ai hta ram ma ai rai nna s
ms Shane Bat uml rai nga malu al. Lisu bawsang ni
dan shara shagu hkan mung grai dam lada ai hku
loz? ee pawn pawsang hku nna nga ai ni hpe sha anhte
ai.
pga ma  Shanhte a laklai ai lam hpe tsam marai rawng ai
a ai. ; .
in nh marai shapraw lu ai bawsang ng shamying masat
pen nna shanhte a tsam marai ni gara ra kaw pru ai a ntsa
ng madun lu na rai nga ai. Nam maling mala de hpun sau
am ai prat hta hpun sau hkan tam ai hta kaga pawsang oo ge
nakut nna du ai shara hkan Lisu ni shawng lai ai hkang g
» tsun ma ai. Hka rum ninggam, lunghtawn, lungma anhte kaga
yu mada yang baw she sin ai shara hkan nga ai nlung sai ni hpe
Lisu bawsang ni lu la nga ma ai. Manamaka tsaw ai kadung hpun ni
na mailak dit lung nna lagat gatkung di lu nga ma al Kaga
| Wunpawng bawsang ni n galaw lu ai jangwawm sun hpe galaw nna
sut masa sharawt la lu nga ma ai. Jangwawm ngu ai gaw ahpun,
alap, asi yawng ju kaman rai nga ai. Dai majaw tsam n rawng ai ni
jangwawm sun n lu galaw ai.
Dai daram yak ai hkai nmai hkai nna hpaga gun rai shatai lu
nga ma ai. Dai majaw Lisu bawsang gaw tsam marai shapraw, tsam
, dat lu ai bawsang rai nna shanhte a tsam marai hpe yu nna kaga
 bawsang ni mung hkan shakut ai a majaw, Wunpawng sha ni hpe
gy marai grau nga shangun ai bawsang rai nga ai.
§ > Lavan baw sang(Maru):- Lawwaw ngu ai a ntsa lam
if Ci gaw hkahku ngu ai lachyum rawng ai. Lawwaw shada
al. Dai ro 8 nan $ hkahku de na ni hpe Lawwaw nga nna tsun
Mying taj wa a ngawi sha hpang jahtum bawsang ting a
achyum ra; . 8 ai. shi a npay majun gaw wakang wa ngu ai
nung wakan og Hka hpawk Iwi pru ai shara langai mi kaw
WI Ing ai nga ma ai. Dai wakang kaw ing taw
115
NC:
/
Nga ai hpe ja lu ai mare masha ni hpe wakang sinwg ,; ni
kaw na hpang jahtum e dai hkahku maga na ni yawng hpe My ai /
Masha ni ngu shamying ai ngu tsun ma ai. Lawwaw |, lang, J
gaw Jinghpaw buga de sa du ai. Shi du ai mare htinggaw sha Al my h
mu aj arai yawng hpe ru hkum (hti hkum) hte hkrak Matsing > Shi
majaw shi hpe mu shagu ru ai wa ngu nna mying jaw a bo Dy
Maru nga shamying ai nga ma ai. Wa
Ndai bawsang ni gaw hpungmai krung, h
masawn, hkahku maga de Rawang hte matut nna
bawsang ni gaw pyaw pyaw kabu gara sha nga chye a; amyy |
ma ai. Shanhte a htunghking ningli law law lu ma aj, grai y by J
baw manghkang ni hpe mung pyaw pyaw rai, kabu gara let hpay oy
chye ma ai. Shanhte a pyaw hpa htunghking langai mj hpe tsug o,
nga yang, nta galaw numchyang wa hpe nta nnan dingshawy, shan, :
ai shana, masha mali manga e jawm achyaw garu Jahproi nna nbay
shat gindum bawt jaw, tsa dat jaw di jahpoi achyaw aj 2
raitimung, maraw rawq shagrau ai she rai nga ai. Daj hpe Lawway |
ga hku Lho chyaw ik ngu nna shamying ma ai. Moi prat hts mare
langai hte langai, ma, salang, num ma yawng mare shada shal hkat i
ai lam mung nga ai nga nna prat dep salang ni tsun dan ma aj. Kade |
nna ai shaning hkan du hkra Nawnghkyi hte Jamga gaw mare hi,
naw shala hkat ai nga ma ai. 1959 ninghta Jase krung na Hpuk Shik
ni a manau kaw Bwitsam Lazuk ga de na salang lahkawng gaw dai
manau poi de loi hpang hkrat nna du sa wa ai, nau baw bu shangai
shana ningrim rim yang, manau nta de du ai. Nta madu wa rai nga
ai Hpuk Shik Lum Hkawng gaw dai yan hpang de sa nna nan na
jau du ai gaw hpawt na du yang hkrak rai na wa nga nna sa tsun a,
nta madu wa mung tsun shaga na hte tsun shaga kau da nna shis
gawk de bai wa mat sai. Tsa hte si shat lajang ai ni mung mann
yan a matu loi mi hpang hkrat taw ang ai, kade nna yang, manan
shan lahkawng gamu hkat beng wa ai. Dai shaloi poi madu tld
hpawmi langai mi gaw tsa ts: mai kaba langai mi hte shan Katsité
makai langai mi la sa nna, 'e jinghku manam yan e anhte Hpuk shi
116
J
pungmaj f
ga ai |
—
 
ni gaw dai Jan s
Wunpawng Oe ai lam gaw Yuda chyum
myinE ai nga ai: L7 i nga ai
ni I . + orai chye na loi nga al. io Hanan
pe yim
ei oe a Lahta € tsun $
i chye al 2 & hte laika ni hta kalan
pike Yuda ni 2 oe ai ni, Zi-un bum nga ai ni gaw
Karai Kasang a mungdan hpe tsun ai ral nga ai.
kan e mung teng sha nga nna Karal Kasang
un ai hku rai nga ai. Dail hte mare
a ni, Baren numraw ng ai ni gaw sha awn
pl De rt Yaw hte Jan ma shayi kaw na prat
oe poy Jaw rai mai ai. Raitim rau nga ai ni hpe sha anhte chye ai
BE Indai ga, Miwa mung hkan mung nga pra mat wa na
py Raitim, rau shara mi sha sa nga ang al gaw Lisu, Hkanung,
Lawwaw, Lachik, Zaiwa, Jinghpaw bawsang kru rai nga al. Ndai ni
gaw madung hku nna yawng ni langai sha rai nga ai, raitimung kata
kaw n dum shamyi n dan n leng ai hku shai hkat nga ga ai. Shaga ai
ga tsep kawp shai ai zawn nkau mi loi li shai nna chye na mai al
hu sha shai ai mung nga nga ai. Anhte a matu gaw n shai ai hku
rai yang, hpa majaw bawsang garan n ra nga mali ai. Dai shai ai
hpe atsawm sawk la yang, anhte a matu manu dan ai Amyu langai
byin tai mai nga ai. Bawsang
m
in Lamu,
sums ni gaw mung
hte shadawn ts
langai hte langai hta rawng ai ningja
atsam ni hpe laika ka ai wa mu mada ai daram tang dan na nngai.
Dai zawn tang dan ai hta ra rawng dum hprut n htap htuk ai lam
byin yang mung, marai langai mi a ningmu sha rai nga ai majaw,
mara dat ya na matu tau nna tawrg ban lajin nngai.
bp rawang bawsang ni.- Shanhte a nga shara gaw Mali
mai hka a hka deng, Jinghpaw buga a dingdung jahtum,
113
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
ng a son dr ERLE
dwi mung lawm ai nga nna ts . Col ngligp
ap gasat ai shalot na share ni an Punggy |,
op pt ai, dai hpe tsun ang ne fa la ai, ?
Dai hpang duwa gaw sara nang kas u asha ka de rai g; "
nga san ai, Num sha langai, La sha masum Iu a Li tsun dap
shaloi, fsau fa yaw wa le nga al. Laika ka ai wa la a masum | ,
hpe machyi nna nsa htum wa nga ai Lawwaw bawsang Dyy,
Shawng Gyung grai naw kabu ya kau da ai. Dai majaw laika ka 4;
wa hku nna Lawwaw bawsanghpe kabu gara pyaw pyaw chye nga
ai bawsang re ngu masat la ai. Daini du hkra raitim, Lawway,
bawsang ni gaw tinang a bu hpun palawng , nhpye n-ga ni he
hku nna masha hpawng shara shagy by
arawng la, makawp maga ai : :
hpun lang sumraw hkawm nga ai hpe mu lu nga ai. Amyu bawsang
shagu ni tinang a htunghking hpe shalat, kyem da makawp maga aj
lam galaw nga ga ai. Raitim Lawwaw bawsang ni gaw kaga pj
yawng hta tinang a htunghking hpe, myisha hpe zawn maigan wa
hkra ya n hkam rem kyem makawp maga nga lu ma ai.
4. Lachik bawsang:- Lachik bawsang gaw Lawwaw ni nga ai hte
ga jarit nna shing nrai gayau nna nga ma ai. Ngawchang hka
masawn hkan nga ai Lachik hte kaga shara hkan nga ai Lachik ni
loili shai hkat nga ma ai. Shanhte a atsam hpe alak mi shaw
shapraw ga nga yang, lawan ladan re ai amyu bawsang ni re ngu
tsun mai nga ai. Dai majaw lawan ladan, chyau lachyan re ai myu
bawsang ngu masat la yang n shut nga ai. Shaga ai ga hte
htunghking ni Lawwaw hte ganoi yawng ngu na daram bung ma ai.
Dai majaw maumwi sara nkau mi Lawwaw hte Lachik a kaji hpe
langai sha hku hkai ma ai. Shanhte a maumwi ni hte mabyin ni
yawng ngu na daram lawan ladan re ai maumwi maubyin ni law
nga ma ai.
Sara Mading Hkaw S 'u tsun ai, moi prat hta shanhte a kai
langai mi gaw lani mi na nhto. hta nam lam hkawm mat wa ai, shia
hkum hta nhpye hte n-ga shawng hpye ai, dai hpang shi a lahpa
118
 
a
 
  
  
] de chy iy ichyik na hpung-up S
 
pp 10 au kaw ndai tsa hpe jawm garan lu nna pyaw
, pya¥ p 2 nna tsa 53 jaw jang , manam yan mung 'she rai,
pid ga 83 » kabu gara 152 jawm dat lu ma ai. Laika ka ai wa
i nga, marai langai ngai san ai ga hpe
dat ai-
Dai ga $20 hpe kaga Jangai mi gaw hpa n rai law, tsa hpyi ai
nga ai hpe mung na kau dat ai. Shat lu sha lawan n
hada gamu hkat masu nna pyaw poi maga
e ai gaw Lawwaw bawsang ni sha lu
ara Lanye Ze Lum tsun ai mana
a du nhtu hte sa kadoi hkra ya ma hka nga
ai. Laika ka ai wa gaw kaja wa kadoi hkra ya ai shadu nna
fn i hkra ai, kade daram sawng ai i? ngu san yang, du hpyi
el daram ram shara lahkawng kaw naw dun ai nga nna tsun
ai ba mayu ai lam gaw Lawwaw ni ga shaga ai hta grai sawng ai
: un ai. Grai hpa ai hpe grai sawng ai hku
hpe ahpa sha mung chye ts : :
mung chye tsun shaga ai. Shawng de kalang mi Hpungmai hka
makau Tsane ga kaw, ma kanu langai mi gaw ka hta shi a kasha ma
ngai hpe bang gun nna Hpungmai hka hkin-gau garet mat wa yang,
kashawt galau nna ka hte ma ngai Hpungmai hka la-ing maga de
aleng mat wa ai. Dai lam hpe shiga bai htawn ai wa gaw Tsane bu
ni gaw Hpungmai hka la-ing kaw ma ngai hpe htingga kaba hte she
hteng bang nga ma ai ngu nna tsun ai. Dai tsun ai lam hpe n jaw ai
ngu yang mung n mai nga ai, shi tsun ai lam hta lachyum shai ai
lam hpa n nga ai, raitimung lang ai ga hpe jashai tawn da ai majaw,
dai ni du hkra mani hpa , pyaw hpa tai nga ai.
Lawwaw bawsang ni a pyaw pyaw rai nna chye nga ai
htung hking sat lawat ni hpe laika hte sha dang ka lu ai n rai nga ai.
pv Quk Hkaung Shawng Gyung shi garai n si ai bat mi laman
aika ka ai wa hku nna Myitkyina tsi rung kaw sa kawan ai. Dai
ai o duwa shi gaw baw sharavt nna myi n lu hpaw sai, sa kawan
ha ni maga de shingdu yawng nna tsi rung yupku makau na
yet dung lahkum kaw dung nga ai, machyi sin ai ni e, sara Ja
117
ga ka
: ai law, .
po 102 shalu na malai §
"gale la ai, pyaw chy
anang wa
Copa pene
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
rat i. Shara shagu moi na
hku sharin shaga ai rai nga lu ai tung
gayau gaya rai nna bungli lamang jasat ai shaloi, lamang hpe | hie
shangun ai lam , ayak ahkyak law law byin shangun ai lam Nga :
Dai hpe nawku hpu ig woi ai ni grai ndawt let, aten sharep, yy
hkam sharang nga ma ai. Raitimung Lachik hpungtau Wa zap
nan ta tut sanglang ai lam nau n nga lu ai. Lani mi hta Lach,
salang langai mi hpe mayu ni kaw num sa san shangun aj nga mg
ai. Mayu ni a nta wang de n shang al sha, lam nummaw kaw |,
maga mi lagaw leng de mara nna, naz nu ni hpe mayu daw may, ;
nga ai, jaw mai na, n jaw mai na, myit hkrum na, n myit hkrym
dai kaw na tsun dat rit nga nna lakang baw e tsap nga ai mayy 1;
na wa hpe san dat ai da.
Mayu tai na wa bai tsun ai gaw nang mung numshe hpyi ai
wa lam nummaw kaw na jahtau ai, nta du hkra sa rit le, ngu dat g;
da. Num hpyi kasa wa bai tsun ai gaw, nang num jaw na, n jaw pn,
sha tsun u, jaw na rai yang manang wa shagup la na, n jaw na lam,
rai yang, ga shatum bungli sha rai na re, mayu tai na wa mung 'she
jaw, she jaw, du hkra she wa wa rit'ngu tsun jang lagaw leng
kanawng sa wa nna nhku du ai hte num hpyi bang wa sai da. Kajs
wa num hpyi sa ai shana gaw mayu ni n hkraw na zawn rai wa
jang, ma ni jaw na nga nna ngai hpe tsun sai nga, tsun shadang la
sai da.
Lahta e tsun ai lam gaw moi prat e byin ai lam n rai ngaai
Ndai prat hta byin ai lam rai nna laika ka ai wa hku nna gara shana,
kadai wa ngu n tsun lu ai lam raitim, byin gaw byin lai wa sai hpe
tsun jahta ai kaw na la ai lam rai li ai. Lachik kasa wa lawan ladan
galaw ai majaw, mayu tai ai ni mung lanyan, aten la ngan mai mal
sai rai nna byin ra ai num hpyi num ya ai lam grai lawan ai bk
shabyin kau dat nga ai. Lahta e tsun lai wa sai lam ni gaw Jawan
ladan re ai sat lawat nga ai Lachik bawsang ni ngu tsun mayu ai sha
re. Ayup agup, anga amai rai nna aten shama ai Wunpawng Amy
sha ni hte lawan ladan larau adau re ai, Lachik bawsang fi? 2
lawat chyam bra shamu shamawt wa jang, amyu ting lawan Jadun
120
 
) = = LTT
oo mungkan hte shing rau ai amyu ni tai wa lu na ga 4
oe pawsang ni hta labyu ngu ai myit shingran maumwi langai
Lac w oi, Dai maumwi a pyaw hpa tsawm htap ai gaw Lachik myy
ay ni a tsawm htap ai myit jasat hpe shapraw shadan dan
jjasat rai nga ak. :
my Kaga langai mi gaw mang hkrap ai htung rai nga malu aj,
«1 salang langai ngai si taw ai shaloi, da-u hpe baw lagaw
Myit SU hkrap hpe hkr i M .
aSWP garet let, mang hkrap npe hkrap nga ma ai. Vang hkrap aj
haloi, si tAW ai wa a ahtik labau hpe chye ai ni e labau nut let
Se ai majaw, maumwi galu ai hta hkan nna nhtoi brat hkrap ra
pga ai. Mang kaw nan mang taw ai wa a labau hpe htik nga ai
majaw, madat la, na la, matsing la ainia matu myit hta grau hkra ai
hte matsing sumhting na matu grai loi nga al.
5, Zai wa bawsang(zi):- Zaiwa bawsang gaw Jinghpaw hte
Lawwaw bawsang kaw na htinggaw mying ni law law lawm nga ai.
Shaga ai ga gaw lawwaw, Lachik hte bung nna mying shamying ai
lam hta Jinghpaw hte bung nga ma ai. Jinghpaw bumga a hka nam
sinpraw maga de law law nga ai. Shanhte a buga law malawng ya
Miwa mung de lawm mat ai, shanhte a laklai ai lam hpe gawn dan
ga nga yang, magrau grang ai ngu tsun mai nga ai. Shanhte lang
ai nhtu ni mung gasat gala ai shaloi lang ai baw nhtu ni rai nga ai.
Ya Miwa mung Yunan mung daw No.2 kaba htum mare gaw
~ Zaiwa ni a mying hte de da ai mare rai nga ai. Zaiwa bawsang ni a
kaji ni a prat hta Saphkung hka sinna maga ma hkra gasat maden
mat wa yang, shanhte a kahpu kaba wa hkrat sum ai shara hpe hpu
hkrat sum ai shara ngu masat da ai majaw, ya aten hta Mangshi
mare kaba tai wa ai nga ma ai. Dai hpang Je Hpang marc hpe
mung hpyen wa hprawng shakram sai ngu ai hku Je Hpang ng
~ S1amying nga ma ai.
wm Je Hpang ngu ai mare gaw Gye Hpang ngu ai Zi ga,
gan Prawng shakram ai kaw r vin wa al. Shanhte a Se
: al a majaw, hpyen luksuk muna maka law ai ni hpe gasa
W kau lu ai lam rai nga ai. Magrau grang nden marai rawang a
121
hpyen
~
 
hte maren, shangwi shapyaw madum sumpyi hta mung ram ,
ai. Kaga amyu bawsang ni a shangwi shapyaw nsen ni gay, , an
na ai, kaga wa a matu madat hkam sha lawm na matu yay , ~¢
Raitimung Zaiwa Ariyu ni a madum sumpyi hte shangw; shapy ,
ai lam gaw n chye na ai kaga wa mung madat hkam sha pyay, Re
lu na daram pyaw nga malu ai. Zaiwa ga hta nan mung mags; ,; .
a matu htim kap wa na zawn nga ai, na hkrit na zawn pg,
manawng pru taw nga malu ai. Dai majaw Zaiwa bawsang |
magrau grang, nden rawng ai bawsang ngu masat matsing d, mg;
nga mali ai. Zaiwa Amyu hpe bu hpun palawng hta sha nraj Yang
Zaiwa re ngu masat la yak nga ai. Shing n rai Zaiwa ga ga aj shalg;
she Zaiwa re ai lam chye lu nga ai. Hpa majaw nga yang, shanhye
gaw kaga amyu bawsang ni a ga shaga ai shaloi, dai bawsang 8
hpe tinang a ga zawn hpret shaga lu ai majaw rai nga ai.
6. Jinghpaw bawsang:- Jinghpaw bawsang ni hpe kaga
bawsang ni hku nna gumsheng ai bawsang, jawat jana lay gj |
lanyan lanyin ai, angwi abwi, ayup akup nau nga ai ngu mg
shamying ma ai. Lahta na lam ni hpe gumhpawn nna laika ka aj wy
hku nna mying jaw ga nga yang, myit magam rawng ai ni ngy
mying jaw mayu ai, jawat jana law ai ngu tsun ai hta shat sha ng
yang, ninggup krang ai ni hpe jawat ai, manang wa shat sha garai
ye ye ai hpe jawat ai. Dai ni gaw hkum kaw hkra wa
ma yang, dun
ai n rai tim, arawn alai shamu shamawt lam hta manaw manang hee
kanawn mazum ai shaloi n htuk ai majaw, jawat ai sha rai nga ai
Jinghpaw du langai nau gumsheng ai majaw, mare buga mashani
bra mat ai, mare shawa masha n law mat ai raitim, bading lam
nummaw lam dan, lam shawt ai hpe masha n-gun n dang sai ngun
tawn da ai sha, nhtoi law law shama nna ngut kre hkrang hkra dan |
|
shangut ai nga tsun ma ai.
Dap shi nta gap ai gaw du ni a arawng sari rai nga ai, kalans
lang mare shawa n law jang dap shi nta hpe masum ning dara
aten la nna gap chye ai nga ‘sun ma ai. Dap shi nta gap da nnd
rawng na nta masha n law ai majaw, nta daw mi tsam daw mats
122
 
kan sa shatup lam
  
    
ai. Dai hku hpye lang nna nam
i kaw du al shaloi,
ye taw
jaw nat wa © Ag shat Lag a hte man hkrum
ek jaja & ka 2 rai laja ai shara kaw 1¢ ai majaw, shannga
ada masawp hkat dep na daram ni
mat nna hprawng
ii gaw y
a kal £ a mung nau kajawng
: sara Hkaw Sau a
ai. Shas 1 grip ai sha yu tsap mat ai,
i a hpe raw
nd mule sinat hpy t
; | hpe hpye kahtap da ng% al.
a kaw shat kag pe , au hpe shi lahpa
oi da na shara
md Kaw sara Hkaw Sau a kaji noi ya ai s
. dai shat ka pau hte hpawn hprawng
i ai. Zai la ai nam
hkra lawan ai masha gaw
tai gaw d du hkra I
4) i shat ka not dat ya lu
a zawn n nawn
d g kaw
Lachik bawsang ]a wa hta lal nna kaga kadai nga ni
Mading kahtawng kaw hpungtau langai mi nga ai
hpungtau wa gaw hkum hkrang galu kaba n-gun
hte Lachik ni a sat lawat hte maren, lawan ladan re
Lani mi na nhtoi hta masha mang langai mi hta kau
1a ai. Dai mang hpe da-u hte hpawn nta ndaw kaw shapraw da sai
nga ma ai. Moi na htung hte maren, mang hpai mang lup ai nia
mt 12 chyaru lajang nga ai hte mang hpai mang lup na masha
inl x yang, dai hpungtau wa gaw tsa chyaru n lawm yang,
el ne op ES here hpai sa na nga, da-u hpe hta
lo agying hkan shachyut ra a” rai hpai mat wa ai, mang sa sa ai
on og) Lane ito at 1i nea ai. Lachik bawsang a lawan
maren, hpung masha ni hpe atsawm sha
naw sharin sh colts
aga hpaji jaw nga na matu ndawt sai majaw, gadun ai
119
Waimaw
nga ma ai. Dai
atsam rawng ai
ai wa re nga ai.
a
wi Tew
)
’ i de gaw majing, nta masha ni rawng nga ma aj na
m
i aw mi aw nta masha n law mat wa tim, dap shi nta ngu ai
ail na aie Dal fe n shamat ai majaw rai nga ai. Nta masha n; nga
oh sa . raitim, dap shi nta hpe gaw n kadun shangun may,
£3 kadun Wa, nga ai. Shing rai lani mi gaw bai na mayat nna dap
a um ral wa na ngu nna myit mada ai myit hpe n shamat kay
gi bai pring. nga ai. Gumsheng ai lam gaw tinang a du magam
4 lachyus™ npe makawp maga ai lam rai nga ai. English hpyen du
| sadang Pa hta Jinghpaw bawsang ni hpe tsawra mai aj
ai mi 3 18 ka da ai.
Jang ai amyu ngu ka . Sy, >
qumshens hpaw bawsang ni gaw du ni a ningja ningdan pru na
bog ni hpe kaga san, Aja, Azau, Anang. nga nna
mat; chye ma ai. Kaga bawsang ni hku nna Jinghpaw ni hpe
sharing ai ga malai gaw Jinghpaw tin yang, hpahka hkintau
mada Ph ngu ai ga malai rai nga ai. Kaga bawsang ni hku nna gaw
hy ma ai hte rau hpahka hpe hkintau kaw bang lang nna hkrun
oe de, lu mat wa yang mung lu mat wa na rai nga ai. Raitim
Jinghpaw tin yang gaw hpahka hpe hkintau kaw bang la nhtawm,
naw shakawp nna hpahka lu la ai hpang tsep kawp jin ai shaloi she
rawt nna hkrun lam de hkawm mat wa na ngu ai masa rai nga malu
* Dai majaw shat sha ma jang, hkintau hpe grai lawan aj hku
kangaq yang, dai Jinghpaw la wa gaw grai tin ai ngu chye yu la nga
ai. Ndai prat hta bawsang shagu ni tinang a htunghking laili laika
hpung hpaw nna shakut mat wa nga ai ten hta J inghpaw bawsang ni
gaw manang wa galaw ai hta mung tinang na lawm sai hku myit
kau, tinang galaw ai hpe mung yawng na rai sai hku myit la nna
nga hpang hkrat kau nhtawm, lai wa sai kade nna aj shaning kaw na
he Jinghpaw htunghking hte laili laika hpung rung ni hpaw la nga
al.
Lahta e tg
Marai hte de 4
gun nj raj nga
un lai wa sai bweang shagu hta rawng ai atsam
manu ni gaw Wunpawng Amyu sha ni a sutgan n-
al. Dai bawsang ni hta na langai ngai n lawm ai rai.
123
EES
( Nat Gam
(2) Nat Naw
(3)NatLa .
   
(Mat ,
)Nat Tu LAShe (gg 2 ni
(4) Na -
Matsay, |.
(5) Nat Tang J
g Nat at n;
an wa "ingsang iT %n
. an
@)Nat Yaw . Madai(L gy, Mada py
Nat yan pg, ni U hta ny h :
rai nga ai. yaw €aW Nat |, ai majqy, re n Pungdin Baw Yay,
rai nga ai. Yay Ww in . ay "Bin; dajy
. . . g Njaw ginda; re ai Maja, M is
ginjaw gindaj n u Vludaj ying ai. Muda; aw 4 Ma
byin wa ang ai. Baj Jaw jay 4 hte gai ga oy
hpang e Jau ai, hpang € jaw ai, daj 1, dai a ai a
madai jaw aj. Shawng a si maa; na iy a
ang Sai. Hpa Majaw ng m fo pe mg
ai shaloj, jj Uma, Na¢ chyauhpg, Sinla » Mada; | » Nga npg
joiwa aj,
Dai Majaw Ma Ngu aj gay, adai Nagy hpe jaw g; ngu aj
sha raj nga aj, J Inghpaw pn; kam a; hku raj £, mash Pe jam jay
JaW, mashgq asak hkr g lam hpe htingbgi htingny Jaw ai Sadan Nat
ni hta pn lawm jj sha, Kara; asang hpang Maga pn
Masha nj hpe karum ka i
8aW shinggyim,
Matut ya Jy qi
Majaw nga yang,
kaga Nat p; hpe ;
2. Man
aU a laklaj gj lam:-
Baw [a
a e tsup lai wa sai hte
it Ia nga ma ai. Shanhte 3 myit
n ™yit gi sha, Kar
Um nga ma aj.
ang hpe jaw jau
kata hta mung
ai Kasang hpe JAW jau ai
- i lam
Langa ngu na laklai fans om
i gaw al
maren, manau ngu ai gaw Ma
125
CE
ee
 
jaw jau ai lam sha gaw rai nga ai. Raitimung kaga Nat
ni hpe jaw ai hta Nat Yaw uma hpe Jaw ai gaw shai p, “ahpy King
lam langai mi gaw Nat Gam rai nga ai Sinlap hpe — i, Shag y
jaw ai, raitim manawt dingsawt hte chying bay n law, aw | -
Nat uma rai nga ai Yaw(madai) wa hpe jaw 3 Ia gj.
sha manawt dingsawt hte chying bau lawm 4; iy. Shan; chy,
yawng shang lawm ka manawt lu ai rai ppg as © magh,
sharawng ai poi tai wa nna, poi sa masha law Wa ai he | Qing
jaw poi ni hta grau-ah, grau hkik hkam ai poi taj Wa sai, [ aga Nyy
ngu na laklai shai ai lam gaw Nat uma raj nga aj Mada a
jaw ai shani kaga Nat yawng hte hpe jaw shalawm rq ai rg
i
yawng hta grau kaba ai Nat jaw poi tai wa ai. Daj hta gray nng j |
Jaw
Jau ai madang hpe mung grau shatsaw ra nga lu aj. U jaw ga gi
hpe wa jaw ra ai, wa jaw ga ai wa hpe nga jaw ra aj. Meo wg
laklai lam gaw Nat kaga hpe jaw ai shani shinggyim rade |
yawng nga pra a lam hpe labau n htik ai sha, ji nat jaw jay —
labau sha htik ai. ii,
Raitim, Nat uma Mudai Yaw hpe jaw jau ai shan w
nat labau hte nga yawng nga pra a labau hpe gawn nna dyp
i majaw, dumsa ai aten galu ra mat ai. Kaga Nat hpe dumsa y;
 
 
Jo
| u tsun ai. Raitimung, daini na aten hta gaw manawt
phtoi NE g hku sha chye na mat nga ai.
au :
qu ai tsang amyu myu:-Langai ngu na manau tsang
, it ai re. Madai yit al shaloi gaw chying bau shup sheng
w Madaiy ai, raitim naura pa de n re ai sha, madai dap kaw minit
yawn po daram sha manawt ai majaw, manau ni hta na kadun
hkun, anal rai nga ai. Madai yit ai lam gaw nta htawt, madai
yt haloi hkan madai yit chye ma ai.
Lahkawng ngu na manau (sang gaw shadung jun ,
 padung baw zawn re ai ni, n-grang nna nmyi sha ai shaloi hkan
| de mi sha naura pa kaw nau ai. Masum ngu na gaw kinsa
 padai manau rai nga at. Kinsa madai manau ngu ai gaw madai nat
a hpe kinsa hte galaw nna nat ra lagaw hpe mung shakum de jun
] ai. kinsa madai manau gaw nau baw shana hte rai yang masum ya
te nau ai. Mali ngu na gaw laja madai manau rai nga ai. Laja
madai manau gaw nau baw shana hte rai yang manga na rai nna,
| loja madai gaw Madai Nat ra hpe laja hpun chyen hte galaw ai.
\ Manga ngu na gaw htinghtang manau rai nga ai. Htinghtang
| manau hpe gaw, ndaw de manga ya, nbang de masum ya, yawng
\ matsat ya rai nga ai. Nau baw hte nau dim hpe gaw ndaw de galaw
| nna nau tung masum ya hpe nbantg de galaw nna nta ndaw hte
i nbang kade nde galaw ai majaw, htinghtang manau ngu ai rai nga
i ai. Ndai manau gaw grai lu su ai shani sha galaw chye ai rai nna
s masha yawng n nau lu ai manau rai nga ai.
; 3-Manau langai hte langai na aten ladaw ni:- (1) Manau langai
n hte langai na aten ladaw ni hpe tsun ga nga yang, kinsa madai lang
2 in gaw law malawng masum ning hta kalang dum ma ai. (sam
i 8 a Yawq ngeq) nga nna tsun ai. (2) Laja madai lang ai nkau mi
i Sr » al hta hkan nna manau dum chye ma ai. Ju manau, sut
J h » Padang manau, jadip hpaw manau, lahta na zawn ra wa ai
an nna dum ma ai. (3) Masha langai mi a prat hta manau
127
anau
=X
a i
Jinghpaw a hkap la hkan sg shatyp |
am
   
yang, Wunpawng Amyu langai n mai byin ng, ..
bawsang shagu na bawsang ningja ni Pru wa na A aj Maj,
shagu ni gaw tinang a bawsang htunghking hpung y; hp
lng
shakut shaja ra nga g 1 i. iy
seesnsrssessseversersirenes
POI SHINGRA
Amyu langai mi gaw poi shingra lu shajang ai hkrai raj ng,
ai. Miwa ni gaw Gaw nyen, Myen ni gaw Tajan, Gala ni gaw
dewali, zawn re ai poi ni rai nga ma ai. Raitimung Jinghpaw ni Jy
ai poi shingra gaw shanhte lu ai poi shingra hte poi galaw ai ladat
ni hta shai nga mali ai. Shanhte a poi shingra ni gaw amyu ting,
mungdan ting, aten langai mi hta galaw chye ma ai. Jinghpaw nia
poi shingra ni gaw Jinghpaw ni yawng galaw ai poi raitim, aten
langai mi hta jawm galaw ai lam n nga ai, poi langai mi hpe
dinghku langai mi a poi hku sha galaw ai. Manau poi nga yang, dai
manau dum ai nta hte sha seng ai. Dai mare hte pyi n seng lu nga
ai. Raitim, dai manau gaw yawng dum ai manau rai nna yawng hte
seng ai manau ngu yang mai nga ai. Shing rai nta langai mi a poi
gaw amyu ting a manau poi hku lachyum lat la lu nga ai. Dai zawn
rai poi shingra law law nga ai kaw na kaba dik ai poi shingra
lahkawng hpe sha tang madun na nngai.
Manau poi
L Manau a mying:- Manau a mying hpe chye lu na matu gaw
Jinghpaw ni jaw jau ai nat ni . lam shawng chye na ra nga mali ai.
Ninggawn Chyunun gaw nat shangai ai shaloi-
124
kalang sha dum ai mung nga ai. Ga shadawn oe on dy i
Mali Nmai walawng na Mahtum ni a manau g ra pm Duy,
La Raw shi a prat hta shawng na lang dum ai mana ! ga aj.
Dai majaw manau jaiwa ai shaloi (u s hingtung w
shingra nau Gam shang) nga nna manau jaiwa ai. Dai Manay
Mahtum Duwa La Raw a matu shawng na manau re aj
or Al Majgy,
manau a mying hpe Gam nga nna shamying jaiwa ai raj nga 5;
Shawng de shi a kawa naw nga yang n
a manau gaw kawa p;
manau sha rai nga ai. (4) Manau nkau mi gaw manay dum &
hkringhtawng lu ai ni kaw ja hpaga jaw nna shap dum chye ai. Dy;
zawn re ai manau gaw matut nna sut su aj lam n nga ai rai yang, g,;
nta gaw shawng de mung n dum yu ai, hpang de mung n dun ai,
dai manau gaw manay shigtai sha rai nga ai.
Mangbru poi
Poi lamang kaba ni-
1. Bunghkaw ni:-
madung dat jaw sha aj rai nna jaw jahtum, ya ginchyum ngu tsun,
Dai bunghkaw ngu ai hta shat lit shat kada, u hkai, Wa, nga du hkr,
lawm nga a.
: ~~ Hpu nay bunghkaw gaw si ai nta, 5
al Wa a kahpu kanay pj yawng tinang a hpu nau wa SI mat saj
(®) Mayy bunghkaw.. a :
. ay ni ogyp sa aj y u
bunghkaw a na si ai we tinang deep mba gaw may
a wa hpe sharung
128
ino chwan shing nrai, nta baw gaw Lamu de shayay,
ange Ww fog re de wa mat na ngu ai lachyym, re n: m
Br yang a nnang ngu na hpe grai sung hkry hty og
ai. Dai htu kaw in da ai nhkun hpe lup hig, da
n da ai kata zinlawng hpe gaw Tsu Nat ,
a madu ai shinggyim masha lang,;
a masat garan ya dat ai re nga ma aj.
aw naw hkrung nga ai ni nga pra shay,
amu ga hte htu di garan kau ai re nga pp, ai. Ney
Jasum gaw nta nhku kaw nna nta ndaw, nt, nday,
mg , angwi sha nawt nawt rai, dum na kaw ny,
wa ai lam mung rai nga ai. Nat ra hta p, lawn,
i hking langai mi gaw dawnghkawy rai
‘hta mangbru nta a lapai lahkra sumpan
“dawnghkawn ni hpe jung da nga ma 4
oa si arung arai ni hte n bung ai sh
chyum rawng nga ai.
RE LS
“Jahpu  hkungga
n jun ngu nna hkungga langai
kaw,
ngy Shay, Me
Sharg py; mg
mi raj ngy ,
i
u na ’ Lalay,
kahit
 
GATT
yi hpe Jang chye ma ai. Shing rai shagyi nga ngu shamying
ta SHAE" ©
gi rai nga Av
+ dingsawt lam:-
Manat SR hpe e mangbru poi ten hta shana aten raj
Re a madin hpe shinggrup nna dum nga ma ai. Bau kaj
fang i ai masum hpe dum gindawng nna dum nga ma ai.
per dum ai shaloi nta madin hpe kalang mi shinggrup yang,
am maka langai mi bai galai nna dum nga ma ai. Kabung hpe
. poi aten n law htum lahkawng na dum ai rai yang, nta
an hpe kalang shinggrup yang manawt maka langai galai ai hku
sawn yang maka grai law nga ai. Manau manawt maka gaw shi jan
she nga ai. Raitim kabung manawt maka gaw tsa lam mai du nga
ai. Dai rai nna Wunpawng sha ni a manawt maka law malawng hpe
kabung maka kaw shalawm da nga ai. Kabung maka ni hta na nkau
mi gaw si maka , si ai wa hte seng nna yawn hpa, htum hpa , mat
hpa maka rai nga ai. Raitimung, law malawng gaw shinggyim
masha nga pra maka, galaw lu galaw sha maka ni rai nga ai. 3
(2) Ndawng:- Ndawng kahkrang manawt ai gaw manau rai nga
fangbru poi kaw nau ai majaw manau n ngu ai sha, ndawng
mying ai lam rai nga ai. Manawt ai lam, chying bau
awng manau hkrai rai nna nau shawng lahkawng r:
5
_—
    
 
   
       
     
  
 
 
 
  
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatyy, i
Mm
 
    
 
(4) Darawt hpang:- Draw: igang hg 3 gaw Tg,
i nuns a Bo id SN Mhkun Yan hbe ni
da ai hpe tsun al. ar kar I ; & la wa py "ky a
lit ni, hkungga ni, saw jinghkum nna dumsa a Ty, ayy, Ya
lam madun ai ga bye la hg4 Fo rad high oa Nga gy "haw,
i nna shayu ai shaloi, nbang lam 1p. *" Shi
To. Ee sumri hta dau na, magaw [ap wi 3 Um Ny
matsaw sumri hta dau na, shahpung shachyang lam hig, Seu ",
madaw jahka sumri hta dau na, chyinghkyen hky py, Um pe
” walawng lam hku ndaw yang, karoi nhpang e sa tap Ia yo na py
nna dumsa na rai nga luat. 8a u pny,
(3) Tsu shawawn ai» Shinggyim wuhpawng rai Nga aj may,
kahpu kanau lam, si ai wa a hkum tsawp hte seng 4; ‘} dam,
shku hte seng ai, mang lup ai lam ni mangbru po; pee - kup
bungli yawng ngut.jang gw si ai wa/jan a tsy numly oe aj
ns sha nga masai. Nhku kata na mangbry poi oe sa
ai ni mung yawng run nna shapraw na hte By beng
jahten kau sai. Tsu Nat hpe mung nta nday, : i
aw sa tawn kau sai. Tsu Nat mung shi la wa ang aj
hm
hpaj
at
   
    
  
   
    
  
   
 
 
e gun na hte gun, dun na hte dun, hpai na he
n matsun ga galoi tsun pru wa na sha la nga sai
jin rai sai nga jang , dumsa wa gaw shawn
a ng jun ai shara yang, nta magaw Iy
wng , hkrun lam hkawm na
 
    
 
dawn shakau jaw jahtum dat ai mung rai nga ai. Si ai wa a
nla hte sa garan jahka la sai ngu ai lachyum rai nga ai.
a Dauma bunghkaw:- Dauma ni yawng tinang a mayu wa si
© majaw, htawm hpang de shi hpe shayi hpu jaw na lam n nga sai
(ai NA dai ni sa jaw jahtum shalawm dat ai lam rai nga ai.
2, Tsu nat a nat ra ni:- Mangbru poi ten hta Tsu Nat a matu
sat ra ni hpe galaw nna jaw jau dat nga ma ai. Dai nat ra ni gaw
kaga Nat ni a nat ra ni hte n bung ai, nat ra ni yawng a shingra
maka ni hpe si ai wa hte seng ai hku maka shapraw nna galaw ma
ai. Dai nat ra ni hta jun ai shaloi, hkungga ni hte jun ai zawn bai
baw ai shaloi mung hkungga ni hte bai baw ai.
(#) Numjang:- Numjang hpe nta gumgun Nat a shara kaw galaw
nga ma ai. Numjang hpe hpunpyen hte galaw ai rai nna dai hpun
pyen hta shadung maka ni ka da nga ma ai. Raitimung dai maka
hpe gaw shadung maka hte nhtan shai ai hku ka da nga ma ai.
~ Shadung maka hpe la hkra hku singgaw ai rai yang, numjang maka
~ hpe lapai hku singgaw nga ma ai. Shadung maka hpe matu shadap
nna ka ai rai yang, numjang maka hpe gaw matu shayup kau ai hku
ka nga ma ai. Dai numjang gaw Tsu Nat a matu mangbru poi laman
aten tup shanu nga na shara arai nga ai.
(2) Karoi:-  Lahkawng ngu na nat ra gaw mangbru nta a ndaw
ningchyun ang ang kaw nhkun kaba htu nna lap shatut da ai kawa
ni hpe shabawn jung da nga ma ai. Dai kawa nkau mi hpe gaw
kawa ndung daw kau ai rai nna nkau mi hpe gaw ndung ngam da
nga ai. Ndung daw kau ai kawa gaw si ai wa a matu rai nna ndung
shatut ai kawa gaw naw hkrung nga ai ni a matu re nga ma ai. Dai
hpe karoi ngu shamying ma ai. Dai kawa wahpang gaw Tsu Nat
hpe sat jaw ai hkungga nga wudang mung shatai nga ma ai. Dai
awa wahpang hte rau hpun pyen ladau pinra mung galaw da ai.
kaw Tsu Nat a matu nat shan hpe mara da ya ai.
i Hkinchyang.- Masum ngu na tsu a shara gaw hkinchyang rai
2 lp wa kawng kaw galaw da nga ma ai. Dai hkinchyang a
129
wahkap a hkan sa shatup lay, |
Jinghpa
wa sut ni hpe hkum shalawm pp
woi, nai mam wh daw lam hkan mat wa u, Nbaw upg,
shing rai SUMP? 51 | Nawng Nang 2 € Pru Wa sit, Alam gy py
indai, Wadu a prang hku Tang hpre mare laj mg
wng shying y maga de num she mat wa u, Dy; a |
a bum po R aru kaw rap u, € yang du mat wa y, Ning |
Mali hka hpe W! 2 Tu ga du, LaiKum ga hku zairu ga lj, Ty, |
Yang ¢ pres Supe kaw na Dinggram ga hku Jaw hka rap ,
mang yang € pr an lung, shat hka kaw hka shin, shat sha, hpun
Hkaram Pungga dai shara kaw du jang gaw lam chye aj pg,
pring eh ra sai. Dumsa wa shi a lit rai nna Jinghpay |
rs hpe matsun ai tsu wawn masa lam hku dumsa na raj nga
e gaw ninghpraw hka ngu nna mung shamying
na rai nga ai. Dai shat hka hkahku kaw shat bum ngu ai nga a,
Jawu de yu wa sai ni gaw dai shat bum kaw shawawn bang ai. Daj
bum hpe dahpran bum ngu nna mung nkau mi tsun ma ai,
Lachyum gaw dai bum kaw dahpran nna lamu de lung na hku rai
nga ai. Tsu shawawn ai hte seng nna anhte yu maya masha a matu
grai shuk shanut dum ai lam ni nga ai. Buga nkau mi tsu shawawn
ai hpe mangbru poi a lamang jahtum hku galaw nna tsu ga kaw
shawawn bangda nhtawm, hpang shaning she Jan ga sa ai lam
galaw ma ai.
Hpang shaning she Jan ga sa ai gaw Nat jaw sha ai, manau
dum ai zawn re ai lamang hta dumsa shalawm kau ai hku rai sam
ang ai. Dai zawn rai jan ga sa ai hpe gyiktawq ngu tsun ai. Shara
nkau mi hta dai tsu shawawn ai shana de nan hka shin shangun,
hpun palawng galai , shat sha la nna gaw dumsa wa n lu hkan sai,
naw hkrung nga ai ni n mai sa shi ai shara de dumsa ga hte matsun
a gaa dat nga ai. Mangbru poi hpang ai shaloi nan mang jas!
aa ningshu m lu, ningsha malu pra ni nang hpe
es zumhkum nangbru nan tsamun lamyi yo
ng htum yang nang hpe Jan hkaw de s3, sha
134
Shat hka hp
umes ai hoe mada ves
a na nga ma ai, nga nna dumsa ai hpe madat yang
paw es kaw n re ai sha, kaga mungkan de sa na lam gaw yaw
kan 89
ds ngd — hka kaw hka shin, hpun palawng galai ai hte
} py n rai, Nat majing tai, yu magang kabrim, mada magang
wii mand nga ai, shagun dat ai shat mung dai shara kaw
jm mat si a ai. Shat sha ai mung hpang jahtum rai sai lam tsun
shanguf Bo shat sha n ra sai, dai ninghpraw hka gaw
oh . 22 ga hte Sumsing Lamu lapran na hka shatai nga ai. Hka a
Munk hkran gaw garai n si ai ni kadai mung n du, n lai mai ai, dai
we lung mat wa yang, lam numshe jahku nga ai lam matsun
i ngu ai numshe kaw shang shangun ai. Dai shara kaw wa la
ingtai gale ai shara nga ai, dai shara gaw Sumsing Lamu de lung
ging n lung ging, hkap jep ai shara 'gate’ rai nga ai. Shingtai kaba
lingai mi nda ban rai lam kaw pat taw nga ai, shi a hkum hpe kun
di dat yu, num di dat yu, kren rai jen wa yu rai nga ai.
Dumsa wa gaw Tsu Nat hpe kren rai jen nna nem mat wa ai
shaloi, shingtawt lai shangun nga ai. Lama wa mungkan ga nga
yang, mara galaw hka kap nna Lamu de lung n ging ai Tsu Nat rai
yang, shi gumhtawn ai shaloi shingtai gaw num rai tsaw wa nna
adawt galau dat dat rai, galoi mung lu lai sana n rai, dai shara kaw
nna nga rai mung de yawn mat wa na sha ang ai. Raitimung dumsa
wa gaw dai kaw n lu lai ai lam hpe n tsun ai, lu lai ai hku sha tsun
a, raitim n lu lai nna ngarai mung du ai grai nga ang ai. Lama lu lai
mat wa ai rai yang mare du sai, mare kaw gaw nta ni law law lam
makau kaw nga shajang ai, nta jahku lai kau da nna shi ngu na nta
hta jashawn ai. Dai nta kaw gaw ji woi ji wa ni yawng nga ai. Dai
Tare gaw shinggyim masha sa tai nna bai wa ai numla ni nga ai
Tare rai nga ai. Raitim Sumsing Lamu kata e gaw rai sai, kaga
ol U Madai ni, Mu Nat ni nga ai mare law law mung dai kaw rai
Yuda po al Kasang shi nan up hkung ai mare mung rai nga ai.
am masham hta Abraham nga nga lu ai ngu tsun ai .
135
 
J
pe Jam galu kaw ai shalol lang ai baw rai nga ai. Wan nhtaw
Jaw £3W mangbru pot. aw shadu sha ai mana shat si wawn aj
ptaw daw rai nga at. Dai zawn wanhtaw shalawm ai lam gaw
i shawawn ai Tsu Nat gaw teng teng si sai, teng sha bru makoi
qi ngu al lachyum sakse madun mayu nga ai. Nhtu ndawng gaw
up dan nhtu rai nga a. Lup mung htu sai, mayu ni kaw na mung
up hka dan sai. Dai majaw shi Tsu Nat hpe lam madun shawawn ai
jam gaw shingdang shara n nga sai.
Tara shang tsu shawawn ai hpe mung, mangbru labau tsun
4i zawn kasi hku nna tsun madun na nngai. Dai majaw masha law
malawng chye na ai shara hpe tsun nna lachyum shaleng ga nga
yang, mangbru poi gaw Myitkyina ga kaw re ai hku ga shadawn la
ga. Dumsa wa a makau kaw mangbru poi nta madu shing nrai, dai
mangbru poi galaw ai nta a tsu shawawn lam hpe chye ai salang wa
dung nga na rai nga ai.
Mangbru poi sa masha hte nta masha jinghku ni ywng mung
ndai aten hta gaw kaga galaw na poi lamang ngut sai majaw, Tsu
shawawn ga madat na matu yawng zim nga ma ai. Dumsa wa gaw
shawng € tsun sai hte maren, nri kaw jum let, nri ri pawt kaw tawn
dai lupdan nhtu hte mana wanhtaw hta da hpran da let, si ai wa a
Tsu Nat mying gang ai hte ngai tsamun dara dang, dumsa
dinghkawng majai chyang hkringwa, gaw Tsamun Nat hpe kaji
kawoi wa lam madun sana re ai majaw, nang a arung arai ni yawng
hpe yai ai hprai ai n nga hkra hta gun hta lang nna shajin nu, ngai
gaw nang hpe n-gup aga dumsa ga hte she matsun na rai nna ndai
nri jun da ai kaw na gaw n lai sa wa na nngai ngu shawng tsun let,
kaga num she hkum shang , hkum hkawm, ngai dumsa wa tsun at
lagaw lahkam hkindawt numshe n shut ai sha sa nna ngai tsun ai
daru, dabang sara, mahkrai ni hpe hkum hprai, shaloi ningj!
ningwoi nga ai de hkrang na re.
Shawng nnan e nang a matu galaw da ai lupding lupwa na
~ hkinchyang ningnaw gaw chyawng ni hpe sa la shayan mat wa u,
nga nga ai nta masha ni a gaw kan qumla hpe manang hku hkum
133
|
|
TTT
) i
arung arai yawng hpe lamat bun nna dumsa ai raj nga
hard,
pa sh
mos
law ai gaw naw hkrung nga ai ni a numla n hkum
oalaw ai: oo, i hpe tsun nga ai. mangbru poi galaw
6) 1 bai shaga jahkum ai hp . . 5
a ai hpe asha si ai nan mung numla dam hpa rai nga ai. Tinang
gi nia BAW " ja n hpra re ai n nga mata ai, bai nna mangbru poj
kant Cn gaw masha baw amyu myu hkum ai, sanat mahku,
galaw a! i” nsen, garu kachyi rai nga ai.k Masha sha nrai, Nat lay
masha bike 2 hpawng chye ai, shan sat sangau shamawn sai majaw,
law Ce matse, hpyi lamum, sawa sadan nat hkrai rai na raj nga
| re mangbru poi tsep kawp ngut jang gaw nta masha nia
po ni, hkinjawng dumsa poi lamang jum ai ni a numla nj hpe
ung shaga nna tinang a hkum gawng hkum hkrang de yawng bai
gumbawn na matu, numla shaga lalaw ai rai nga ai.
!
Seeestressststtaernnnnns
SIHKRUNG SI HTAN LAM
Jinghpaw ni kam ai hta masha gaw n mu lu ai Form hkrang
hga ai. Dai n muy ly aj hkrang hte mu lu ai mater ngau pa kahkyin
2yep jang asak hkrung ai shinggyim masha tai wa ai. Dai n mu lu
& ne hpe numla, minla ngu shamying ai. Masha asak hkrung
"84 ai ten hta numla gaw ndan leng ai raitim, nsa hti mat jang grai
an leng aj hiy Nga wa ai. Mu lu ai hkrang hte shinggang da ai
Majaw, Nmu lu aj daw lup nga i 7awn rai nga ai. Hkrang n nga
Mat jang grau dan wa ai, kaga dusat hte arung arai ni hta gaw
uma n ng, tim nsoi nsa ngu ai nga ai. Hkrang mat jang , nsoi nsa
137
Na
 
   
ngam nga ai, sha ai baw rai yang, lu sin wa pn au
arung arai ni hta gaw manu ngu ai nga shajang ot Nga o;
manu nang &i tsun, tinghkra shang ai lun, nga on .
ai baw hpe gaw Nat ni hku nna ga lu sinwa sha gy; Faw, &
u, bainam ni hpe gaw nga sol mayung sai, ngq — aj,
nga ai, masha gaw hkum hkrang, hkum shan hpe nummy. Mk, W
taw nga ai. a hte 1,8 by
Numla dam ai lam:- Shinggyim masha naw
numla dam ai ngu ai nga ai. Hkum shan hte num, i Nga yo
jang si wa ai, dai rai yang, dam ai shaloi nsi mat ai kup Bara,
lam pru wa ai. Dai lam ni hpe ntsa lam chye 0 ss ngy
malawm law law nga ai ngu chye na ai. Lawwaw hin uy
hta la numla kru, num numla sanit ngu tsun ai. Jip ehpar, mg,
. . “ w d ga
hta kade ngu ai n tsun ai, raitim, law law ngu tsun mayy 'Umg,
Raw a gaw kan ni yawng gu wa marit law nga nna i Jai
shaloi, lalaw ga hta rawng ai. Dai majaw masha mara; lan. Shag, a
numla madung hta kaga malawm ni naw nga ai lam ra mi hy
malawm ni langai ngai dam mat chye ai. U ai, Dy;
Dai zawn rai numla dam ai lam gaw kajawng sawp,
hkrit kahpra mat ai shaloi, numla manang ni kaw na hia So ai,
ai. Shing nrai Nat chyasam ni e dai numla langai ngai hpe rip, he
kau nna hkungga hpyi sha chye ma ai. Masha langai mi gaw in
n gu mat ai shaloi, hkum n zeng mat ai hta kaga dai wa hpe lagat
gwi ni kawa chye nga ai. Numla dam n dam hpe ningwawt "
shamawn hta mung mu chye ai. Yi hkan rai yang, shingnawm nap
de malat ni gasat hkat jang, numla dam chye ai.
Dai malat ni gaw Nat a malai masha numla hpe rim makoi
kashun hakt ai majaw, ga law gasat ai nga ma ai. Kalang lang kabai
tawn kau sai yi wa ningsa kaw chyinghkyen pa shara mi masha tutu
nawng e dung shamu ai zawn krin taw chye nga ai. Kaja wa teng
teng byin ai lam langai mi hpe tsun ga nga yang, Malihkrang
Walawng Mashaw woi wang ga kaw 1950 ning jan na laning m
hta e, Hkyet ni a ntsa kaw 2003 ning hta Shatapru kaw nga &
138
J
gti
Hkyet La a kanau Hkyet Tan
pre 2 am n nga ai raitim, machyi chyane aw oi grak dagra 1;
ach Dai ten hta Rawang myihtoi Darawng Hka oo ai na saj,
sa du ai. Dai Darawng Hka ngu ai wa gaw m Ta Shankte a
o an Mung rai nga al. Myihtoi ngu ai gaw Nat e vig po
a mada lu al hpe tsun nga ai. Myisan wa hku nna Hkyet Tan
ype TU ai hte rau, ndai Hkau Tang na numla hpe maning na :
hari 1a yi baw hpun pawt langai mi kaw Nat ni e rim tawn da "
‘1a ai, nga noa tsun ak Dai numla hpe hkraw Iu na matu, myisan wa
jpe nan jahkring tawn da masai. Hpang shani yi shari yi baw hkan
sa hpun pawt shagu hkan yu ai shaloi, hpun pawt langai mi a hpun
wt shinggrup nna lama mi hkawm kayin taw nga ai zawn krin
aw nga ai hpe mu ma ai. Myisan wa bai tsun ai gaw jahtung yan
wn hpe wa lahkawng, u lahkawng hpra shagup nna jaw nhtawm
jkraw la ra nga ai ngu nna tsun ai. Dai majaw dai shani jang,
an sawn hpe myisan wa tsun ai hte maren galaw sai.
ga de myisan wa bai tsun ai gaw garai n dat dat ma ai nga
an Nat ni kaw bai sa nna kanu Nhkrai
hkrap nga ai, lawan dat dat ya
 jahtung y
Shana ma
na tsun ai. Myisan wa shi n
Kaw kasha hpe n ja ai majaw, grai
mi ngu nna Nat ni hpe sa tsun ai.
| Dai shaloi Nat ni gaw dat dat sai, numla shi nan nta de wan
| gwi mat, wa n kam mat ai zawn rai nga ai da. Dai majaw myisan
wa bai tsun ai gaw numla shaga lalaw ra ai nga sai. Dai nta masha
ni gaw nbaw shat dam nna u hkrawng, u shan, nga shan ni tawn, u
di, tsahku ni tawn rai lalaw ai lam galaw sai. Lalaw ai shaloi,
dumsa wa lalaw ga hte shawng na daw lalaw ai hte rau, hpun pawt
kaw na yi wa dingsa kaw du sai lam, myisan wa tsun ai.
Dumsa wa gaw lahkawng lang pumdaw nna bai lalaw a!
shaloi, yi shari kaw nna mare numshang du wa sai, masum lang
 tingdaw nna lalaw yang, mare numshang kaw nna nta npan du ve
a, bai ningdaw nna lalaw ai shaloi, hka htingnat kaw Wa du al. H >
htingnat kaw nna nta gawk de n shang Wa aw ai, dai majaw
139
 
hpaw a hkap 12 hkan sa shatup lam
Ahbraham gaw masha tai yu sai wa rai nga ai. Nkau mi j
kaw re ai nga ma ai. Yuda ch
numshe ngu ai gaw mungkan ga A
laika ni hta Yaw Dan hka wawra hkran ngu ai gaw Sumsing
ung ngu ai mung Karai Kasang ,
Jin
hpe mung tsun nga ai. Hka nan mung un
mungdan hpe mung tsun chye al. Dai zawn rai ai ga shabung pj i.
hpe Lamu de bai shawawn aj Jon,
nga ai. Ya gaw numla Tsu Nat
dai numla gaw kanang na pru ai rai ta?
gaw ngut sai. Raitim,
mayu ai lam nga na rai nga ai. Npawt € Kara Kasang gaw mag,
hpe hpan ai shaloi, tsang hte tsang shabyin ai ngu tsun saga
Shawng npawt € asak ngu ai, dai asak hpe nsa summwi zawn eel
ngu tsun ai.
Dai hpang Chyi Nma, Pri Npra, Rip sumwawp, Hk
Sumhkrawp, Dum Sumwan, p
Woishun, ndai Ninggawn Chyanun hte Hpunggam Woishun yan
gaw hkrang hte wenyi
hkum hkrang lu ai mas
masha gaw wenyi numla
nga ai.
ha, dusat hpe shangai nga ma ai. Dai hta na
hta hkum shan hkum hkrang dagraw aj raj
Dai majaw hkum hkrang si jang , wenyi numla gaw myi na
shi a npawt nhpang
ai lam rai nga ai. Jinghpaw ga gaw mu lu ai maza hpe hka hte
shatsai ai hpe kashin ai ngu tsun ai hte maren, n mu lu ai mazan
hpru na mai , n kaja ai hpe hka hte jasan ai hpe lapri ai ngu tsun
nga ai. Ndai shara kaw mangbru poi galaw ai nta, shat gawk
dawdap, di sumla, ban hka wan, nhtu n-ga, nta adh hkinjawn
dumsa gainu gaihpang, hpajau hpala, jinghku ni yang mung
am» a lam lamang jum sai hte dai n ra sharawng hpa lam hta
as 8) awn jai lang sai arung arai yawng hpe jasan jaseng lara
a sai Dat Hagen Tsu Nat hte shi a rai ni yawng hpe lupwa de sa
Ba © nta lapri ai lam galaw nga ma ai. Nta lapri ai hpe
mp a nan dumsa ; a hte kawa dumlawng kaba kaw hka
pring lang nna shaga din, wum hte shawng e tsun lai wa si
136
Ninggawn Chyunun, Hpunggam
kayau ai yan rai nna hkrang kata Nat hte
 
Karai Kasang maga Karai a buga de bai wa mat
 
*Jinghpaw a shachyen shaga hte daw ang ai lam*
141
AI Co]
  
   
     
      
     
     
      
     
    
     
     
    
    
 
    
   
   
   
 
   
  
  
 
; kap la hkan
Jinghpaw a hkap 22 shatup lan,
Masha si mat ai shaloi, num|
| Si mat ai lam:- Ls ; a gaw dy;
kaw na tsep kawp pru mat sai. Shing nral numla Ws Mag,
) masha gaw asak n rawng lu mat nga ai. Asak n ray, Mat in
masha gaw pumla he garan mat sal rai nga ai. Raitimy, > May -
yan numla gaw Jangai sha rai nga ma al. Langai sha vi , ring
byin mat sai. Hkrang numla n rawng sai, numla mung kag 2
sai, shan lahkawng buga n bung hkat nga ai, hkrang gay, oe Shy
na rai nga ai. Numla gaw ntsa de nga ai Karai Kasang . a gg
nga ai. Dai majaw dai yan hpe garan nna buga madun kay hy; 1a pg
‘Mangbru ai, mang makoi ai:- Numla gaw shi a by =
‘mat lu na matu hkum hkrang hpe shamat kau ra aj, a 9s wg
hkrang hpe shamat ai bungli hpe mangbru, mang makoj Wi
i : . nga
‘Mangbru, mang makoi ngut al shana de gaw numla hpe my
“de shawawn kau lu sai. Dai majaw mangbru poi a ho 9
aw Tsu shawawn ai lam rai nga ai. dim
~~ Jinghpaw ga Tsu ai ngu tsun ai shaloi, kaja aj
na rai nga ai. Shat tsu ai ngu tsun ai shaloi, shat "s
nmai mat ai, yat mat ai ngu yang shat nan gaw hy bi
te maren, Tsu Nat ngu ai gaw Nat ngu yang, hkran
gu yang gaw asak n rawnag sai hpe Tsu Na
ang hpe n makoi kau dingsa Tsu Nat sha arai
Nat hpe shat jaw sha ai shaloi gaw Nat ni
masha sha ai shat hpe masha hpe jaw sha
 
 
 
 
    
  
    
 
 
 
1 hpa n nga ai sha ngan
‘nna shana de jan sha
   
im masha ni a mat Jit li dik ai lam tai
PH e grai sum ai hku mung myit la wa masai. Hpa
i i si ai lam n nga al rainna
g kadai n gun jaw nga ma ai. Dai hta kaga
i nga ai raitim, shinggyim masha ni kaw gaw
I Ds ai rai nna lagawn bu nga ma ai. Shing rai shinggyim
i na myit rawng wa nga ma al.
mish? a i gaw el eo n rai, Jan wa Shata wa ni hpe
jasu na hku rai wa sai. Masu na sha n-ga, Karai Kasang hpe n tsen
4i lam mung byin nga ma ai. Dai n tssen al Jam gaw shanhte
punghkaw n lu sha ai hte Karai Kasang gaw 1 teng man al
an da sai kun nga nna myit la nga ma ai. Shing rai shanhte kaw
law na myit
Ip
punghkaw n htang du na matu, mangbru poi masu ga
wa nga ma ai. Raitim, mang n lu ai majaw, masu na m n lu
hka hkahku kaw na
Dai aten hta nan Hkrang
jkraw taw nga ma ai.
langai mi gaw galang tsip
shalung hpun ndung kaw galang kanu
sip nna galang kasha hkai ai rai nna kasha ni a shat tam rawt mat
wa ai ten hta lapu langai mi shalung hpun ndung de lung nhtawm,
 galang kasha ni hpe sha kau sai. Galang kanu bai wa yu yang,
kasha ni hpe n mu sai.
Kasha ni hpe sha kau ai kadai kun? tam mada masem
| jahproi mat wa yu yang, shalung hpun hpunban kaw tsahkai dingla
 langai mi yup taw ai hpe mu dat nu ai. Galang kanu gaw shi a
kasha ni hpe sha kau ai gaw tsahkai rai na sai ngu shadu ai hte
tsahkai nga ai de htim yu wa jang, tsahkai mung hpun lakunghkan
nna hprawng mat wa yang, Hkrang hka kaga hkran de nna tu sa wa
Spa lakung hta moi shawng de shi naw ram nga yang, gumtsat
ie = ai wh nna ya mung bai gumtsat yu yang, shi hta dingla sai rai
= n ran na hpun lakung de n hkap lu sai majaw, Hkrang hka
wa sai. Dai a . a o Ie ny net
wa shang mara nga sai hinegyim masha ni a madim kaw
 
143
 
  
Ey nowy
a
H
          
   
  
   
        
       
     
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatyy, ,
byan hpe hka htingnat kaw dun nhtawm, myisan yg di
kaw wa dun ai, dai kaw na Kalang mi bai lu sha da, da 8 aj shy
j dun da nna lalaw yang, dai ri byan hku dam mg, ai 4 shar, Y
hkadawn kanu tai 10a pyen shang wa ai. Daj pe | Mla
mahkyu la ai hte yup gawk de la mat wa ai. ue hy
Dai shaloi myisan wa tsun ai gaw numla neg als
wa sai lam tsun ai. Ndai lam hpe yu yang, numla ngy, ,; Savy a
mung rai, masha mung rai nga ai rai nna Nat hte ata Nag
jang, Nat hte nga pyaw dum, masha hte kanawn na jan, ma Va
nga pyaw dum rai chye ai lam rai nga ai. sha fq
Lalaw ai(numla shaga ai):- Dam mat ai numla hpe py; a
shaloi gaw dumsa matan ga hte shaga nga ai. Dai dum, 3 ai
kaga dumsa ga nsen hte n bung ai. Dai majaw dumsa aj Wh,
oy law ai ngu tsun ma ai. Shawng e tsun lai wa gj a
a kaw na bai shaga la na rai yang, shaman way k Vi
an hpru ai ni hte dumsa wa dai yi wa nsa de sa na raj a
wa dingsa de sa ai shaloi, nbaw shat, chyaru, udi, shan, jun
wng hte dumhkrak pasi, nba yan ni lawm sa na raj ey
i i yi wa dingsa du jang, nbaw shat hpe dam nn 2a
shaw sumpum ai hpang dumsa wa lalaw gg
dat na rai lu ai. Dumsa wa shaga tim numla
       
      
   
 
  
 
       
 
     
    
   
    
i nbaw shat dam da ai de n sa wa chye ai.
i lalaw ga na ai hte hkakrit, kadawn
kanu ni nbaw shat dam da ai de
wn ni hpe pasi hte sanen nna
  
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
g-awn hta awn yawn hte dagup da ai tsahkai mang hpe mu hkrup
; majaw, Jan ga du ai shaloi, kanu yan kawa hpe shinggyim mang
gw n mu ai, tsahkai mang sha mu ai ngu wa tsun jang, tsahkai
pang hpe shinggyim mang hku masu bru ai rai sai chye nna
singgyim masha hpe shawng e n si na hku hpan da sai raitim,
ghanhte nan nan si mayu ma ai majaw, gumgai dingla nna si na hku
nungga bai jahkrat sai.
Dai mungga hpe mung ma ni hpe sa tsun shana shangun ai
pajaw, mungkan ga de bai sa wa ma yang, lam kaw sinnen mare
kaw du ma ai. Sinnen ala wa gaw shi a shayi sha Nhtoi Raw si mat
4i majaw, yawn ningtsang aten hta ang ai, kaja wa nga yang, sinnen
ola shi a shayi sha gaw si ai n rai nga ai da. Di lang hpe si ai shadu
gna yawn taw nga ai, sinnen ala gaw Jan ma ni hpa rai mungkan ga
de yu sa ai lam san jang, shinggyim masha ni asak ugut gu, gumgal
(dingla jang si shajang na hku sa tsun shangun nna yu sa wa al lam
sun dan ai shaloi, sinnen ala gaw shi a kasha Nhtoi Raw mangat
pyi si ai majaw, shinggyim masha ni mung ma kaji mahkawn
shabrang yawng si na hku she sa tsun masu ng uga jahten ai nhkan
¢ mungkan masha ni asak aprat n lata ai sha si hkrung si htan
hkrum ai re nga si majun gawn nga ma al.
Mangbru majun:- Mangbru poi galaw ai mung lachyum nga
nga ai. Shinggyim masha a asak hkrung lam hpe lachyum shapraw
4 lam rai nga ai. Makam masham langai hte langai, htunghking
lingai hte langai yawng ni gaw masha a asak hkrung lam hpe
manu shadan lachyum shapraw dan ai ni hkrai rai nga ai. Jinghapw
htung hta si ai lamang gaw masha a asak hkrung lam hpe grau nna
lichyum shapraw dan nga ai. si ai majun, si ai lachyum hpe tsun
siga ai rai nna mangbru ai lachyum hpe mung naw matut
bawngban ra nga ga ai. Mangbru ai lachyum gaw mangbru majun
%wn ai lam hta mu lu na rai nga ai.
: Dai rai nna mangbru majvn hpe tsun ga nga yang, Moi
hpun hte tsingman ban tu sai. Dai yan gaw tu jin, tu na nna
jata hta hkraw si mat sai, lanam shang wa marang htu ai shaloi
145
L
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup |,
marang hka hte mang kashin sai, lanam marang ¢ tsip,
hpe bru makoi yang, tsingdu pawt de tsingdu mak, ™ Man,
ninghpawng wa sai. Tsingdu pawt langai mi hkraw si mg iy
kaw tsingdu maku 'aw law bai prut wa sai. Marang hka ¢ Don
tsingdu mang gaw tsam yat nna ga bum jat ai, nam hpy 1550 Ug
nna tsingdu ban ni hpe shawng na hta grau law htam kaba, ts
shangun nga ai. Shawng e hkraw tsam mat ai tsingdu gay, hp
tu ai tsingdu hpe grau galu kaba na akyu jaw da nga ai.
Dai hpang hkatu hpun mung tu nna tu jin, tu ng "
hkraw sawng tsam mat sai. Hkatu hpun daw mat ai pawt Bhp
de hkatu maku bai ninghpawng tu wa sai. Shawng na hkag, hpuy
chyahkraw shatsam hpe lanam marang e mang Kashin np, by
makoi yang, ga bum jat, ga bum tsaw shingkawng nna hpang ¢ (, i
catu ban ni hpe galu kaba alap lap, apu pu, asi si shangun nga 4;
Dai hpang chyahkya hpun mung tu na jang, tsam nna dg
hyahkya pawt de chyahkya ban chyahkya nnaw baj ray;
1g wa sai. Daw mat ai chyahkya hpun hpe gaw wuhkup
yang ga bum jat shingkawng nna lamu ga kaba dap
ai. Dai lamu ga hta chyahya ban law law bai tu wa sai,
ira nhpang mung tu jin, tu na nna nyawp mat sai,
hpe lanam marang e mang kashin nna wuhkun
im jat shingkawng nna wahpang pawt d
ai. Dai ga bum h
. Dai hpang shalun
; am
Iq;
ang ¢
 
     
 
      
      
 
   
     
~-
soi NSA yum mat wa sai. Ngam nga ai madu jan kasha kanam ni ¢
; ahpu sharut hkungga hte hpawn di nna bru makoi yang, kashu
‘(asha ni hpe nhtang shaman da ya ai rai nna kashu kasha ni mung
nangbru bai akyu hkam la sai majaw, mayat maya galu kaba law
yam nna mungkan sinpraw sinna dingdung dingda chyam nna bra
wa masai nga ma ai. Dai hpang Wahkyet wa magam mung kaji
kawoi he mangbru ai akyu hkam la nna galu kaba, nga mu nga mai,
payat maya nna dinghku de, kashu kasha law law lu, nai mam sut
gan U, Wa, yam nga, sagu bainam sut su, ja bau yam nga hte mayu
Jauma, kahpu kanau hku masing shangang nna nga nga yang, asak
kaba gawngkung, n jin n ngut wa sai rai nna yup raw yup ra kaw
sha shanu nga mat sai. Kade nna yang, shi si mat sai, shi hpe mung
ggam nga ai madu jan kasha kanam hte makyin jinghku ni e
mangbru poi galaw ya ai gaw manau poi daram jahkik nna jahpu
sharut hkungga hte shawawn ai gaw Wahkyet Magam mung kaji
kawoi ni a ga de prat janat shim mat sai nga ma ai. Ngam nga ai nta
masha ni gaw kanu kawa, kagu kamoi ni hpe bru makoi ai akyu
nkam la nna nga mu nga mai mayat maya hkam ja nna nga ta masai
nga ma ai.
Wahkyet wa Magam a hpang e Maran wa Ningyan Naw
kajum kaji hpe bru makoi ai shaman chyeju lu la ai rai nna dinghku
de, kashu kasha law law shaprat, hkauhting hkauna , hkarang
shatam yi baw kaba hkyen, nai mam nhpraw nhkyeng, manaw
shingnan hpang asut, hkaipyek shangma, u gum, u ra, chyahkyawn
bainam , suyang dumsu, loilung loilang, gumra lawze, sanat miba,
htunawng hkra nawng , didam, au ma, pasi bakang, bau sa yam sa,
lunghpau palawng, lakhkyik yam sa, sut su nna nga sai. Kashu
kasha malat ma Shawng, lapran Kying Nang bin htum htang
Hkawn shayi shadang, shayi shingwoi kaye, shadang n-gang hpye
mma mung nga nga sai. Kahpu kanau shat jaw jahproi, mayu ni a
sharung kungdawn sha , shayi dauma ni a dinhkawn hpu hta sha
al, dauma kashu kahkrui hpe kung lawn shakau jaw, jahproi nna
182 ta sai. Kanam hpungdim la shagu, wan wut di dun rai nna nga
147
 
 
= = 4]
Hpang jahpawt e madim I
ram
yang, kadai re ai, hpa baw re ai shamying n chye Sh
aaj
de salang ni kaw wa hpai madun ai shaloi, sa] Maja My
tsahkai mangbru nn: Jan ga de lasu su dat phic og nj gay a
sha na hku di na myit lu masai. Dai hte maren a bungh
lajang nhtawm, Jan ga de shabrang marai lahkaw,
shangun dat sai. Jan wa gaw shinggyim masah ni hos hpe |
shaloi grai mau mat sai. #1850 su shi a
Dai majaw lasu su ai yan hpe shinggyim masha kag.:
ngu san yang, kadai si ai gaw hkrak n chye ai, raitim si adai §j gor,
sai nga ai. Shaloi Jan wa hte Shata wa gw shinggyim al gaw tey
asak sumri hpe sumrat yu yang, gara mung n di, n a a
masha kadai n si ai lam hpe chye sai. Jan yan Shata gaw 5 aw,
nga ma ai.Shata wa a mying gaw Zau Doi rai nna Jan jan i. lari
gaw Nang Koi rai nga ai. Kasha ni gaw Jan ma Nal Shat a”,
Hpraw Ji ngu ai ni rai ma ai. Shinggyim masha ni lasu su a ip
kanu yan kawa n sa ai sha kasha ni hpe sha mungkan ga de dat
masai. Jan ma ni mungkan ga de du ai ten hta shinggyim masha ni
~ gaw mangbru poi galaw nga nga la sai. Ma ni a shingra hte maren,
du ai hte rau sha na, pyaw na, kamanawt na sha chye ma aj,
mangbru poi na mana shat mung grai mu ai hku asharawng shara |
sha kau masai. Kabung mung dum manawt lawm sai. Ndawng
mung kahkrang lawm masai. Jan masha ni nan dai hku si lamang |
hpe galaw lawm ai a jaw e shinggyim masha ni gaw kadai nsiai
raitim, si sai lam shagrin kau ai rai mat sai.
Hpang jahpawt gaw Jan ma ni jau jau wa mat masai. Jan ma
ni mare numshang du yang, shan nau ni kaw na marai langai ™
gaw kanu yan kawa shinggyim masha kadai si sata? nga san yang
kaning ngu na nga sai, shaloi she mangbru poi de kalang m! y
nhtang sa nna si mang sa tam na hku myit lu nna bai nhtan® ny
Shinggyim masha ni hpa rai hai nhtang sa ai lam san Jang po yu
kabung dum ai shaloi, pasi ja krat kau ang sai majaw, naw ¢ Kaw
na ngu jut shingnaw shagu tam bram hkawm wa Yang
144
|
aw
8bru po; Hye.
 
 
 
jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Kanam ni € agu amoi ni e ngu tim, nhtan mat sai majaw,
anghkang mang tawn mang wawn nna mang shin nhtawm, dumsa
ingwa shaga nna dinghta amying dawm, katsan _amying
chamying rai, shalen galaw numjang shajaw rai, kaji kawot wa lam
arai n madun ai laman e gaw jahpawt shana n gau htu nna shat
-w shat jau tawn da ai nga ma ai. Shing rai htap htuk ai latsai da-u
slaw nhtawm, da-u hta shatsawm bang nna lawu lahta, bading
qumtsan lasu su , mayu dauma kashu kahkri, hpu nau ni yawng
mayu bunghkaw hte du, tsit karoi jun, lupding lupwa de marng
hkinchyang gap, jahpu sharut dan, bau nu bau sa gindawn nna
qumhkring kabung dum, sut ndawn gumlawt, katsan ndawng
gumjawt rai, ju manau daram jahkik rai, mangbru poi galaw nna
mang bru poi lamang gu ai jahtum shana gaw dumsa hkringwa e
Jan hkaw madun Shata hkaw de shalun nna tseng di kau sai nga ma
ai. Dai hpang htawm nga htawm pra ni gaw mangbru poi ning-ran,
si lam nummaw maban gaw shi jun da, htan lam nummaw shoi
mawng aju gaw shi gran da sai nga ma ai.
Dai hpang Pungga Tu Shan a kasha Pungga Ja Tawng gaw
kawa hpe bru makoi ngut nna mungkan hpaji sharin, kashu kasha
shaprat, mayat maya, moi na makam hta Hkristu hpe kam ai
makam jat la , hkalup hka shin hkam, kashu kasha ni hpe mungkan
hpaji chye la na lam hpaw, madu Yesu hpe kam sham na mahkrun
shaw nna nga yang, aprat sak htum, shadawn jitna gu sai rai nna
zhpaw wa Njangdung buga sagu lawng kaw hpung masha
manang, kasha kanam ni e gawn lajang nga ai kaw madu Yesu nan
woi la sai rai. Shing rai shi a asak wenyi hte seng nna hpa tsang n
. - majaw, shi a hkum tsawp hpe gaw kahpu kanau mayu dauma
a grin ni rau Karai Kasang a sagu rem kasa, hpung up
i oN shaga nna si shakram da ai kasha kanam, kashu kahkri
bot ara Kasang a wenyi lu la na matu, shalan shabran kyu
gan hs ngut jang, san da ai lupding lupwa de makoi nna lup
agam ga hte gaw shangang da sai rai.
 
 
a
~~
Jinghpaw a hkap la hkan sa Shatup lam
JINGHPAW HTE NGA YAWNG NGA PRA
Jinghpaw ni chye na ai nga yawng nga pra, shing nr
tinang a makau grup yin, tinang gara hku seng hkat 2], 50m aj,
litnga hkat ai ngu ai lam ni gaw, kaga amyu nkau mij chye na I
ni hte shai hkat ai lam ni nga ai rai nna laklai ai hku my Iu nga py
Ndai lam hte seng nna sara kaba Rev. gum Se tsun gj The
Phylosophy of Kachin hta madung tawn nna tang dan mayy 4
Jinghpaw ni tsun ai hku rai yang, n mu lu ai rai hte my [y ai raj
shing nrai atawng apa n re ai arai shada hkrum kadeng hkat aj ken
na, nga yawng nga pra a npawt hpang wa ngu tsun ai. Atawng ap,
n re ai wam wam samwi zawn san ai hte lagat gat tung kany Zawn
san ai atawng apa shan lahkawng hkrum kadeng hkat ai kaw nna
Chyi n ma hte Pri n pra ngu ai atsam n bung hkat ai yan baj byin
wa ai.
Dai yan hkrum kadeng ai kaw na Rip Sumwawp hte Hkrip
Sumhkrawp yan bai byin wa ai. Dai yan hkrum kaden hkat aj kaw
na dum Sumwan hte Hkrup Sumhkran bai byin wa ai. Dum
Sumwan hte Hkrup Sumhkran bai hkrum kadeng ai kaw na
Ninggawn Chyunun hte Hpunggam Woishun bai byin wa sai. Ndai
yan hpe shinggyim masha ni tsun shamying ai hku rai yang,
Hpunggam Woishun gaw ala rai nna Ninggawn Chyunun gaw ayi
rai nga ai. Shinggyim masha tai ai shaloi, raitimung, Anum hte Ala
gaw n htan shai hkat ai lam nga ai. Anum a hkum hkrang ashan
shachyaw da ai hkrang hte Ala a hkum hkrang shachyaw da ai
hkrang shai hkat ai yan shada hkrum hkat ai nhkan e, kashu kasha
bai shaprat wa lu nga ai.
Dai re ai rai nna Jinghpaw nj hkap la ai hku rai yang , n
bung ai, nhtan shai hkat ai yan hkrum kadeng ai kaw na kaga grau
kaja ai byin wa lu ai ngu bap la kam sham ai lam rai nga ai.
Jinghpaw maumwi hku rai y ng, Hpan da madu gaw Ninggawn
Chyunun hte Hpunggam Woishun kay du hkra shabyin da ai. Dai
150
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
nga yang, asak ugut gu, baw hpraw kahtan daw, tsam ku
nu, ningnen machyi lawt, dingla machyi shang nna Yup ray ou
# machyu, nsoi yum, nsa htum mat wa sai. Yup r,
Ee Shi hpe mur 2 jinghku jingyu mayu daumg |
; Jahkum, Jan, Shata alawng hkringwa, dumsa shaga nnj ¢
dang, dinghkawng majai chyang dumsa e jahpu ap, sh
tap nna mangbru lamang ngut, yung myen layung gy, Mang},
nhtoi htum ai shana de gaw tsamun dara dang dumsa e kaji oy
~ Wa num maw matsun, tsamun wa lam madun, kaji kawoj Ni ngg >
ga de matsun madun nna chyashim maga shim. tsalim maga lim -
Wa sai nga ma ai. Ngam nga ai madu jan kasha kanam ni gaw "
i kagu kawa kajum Kaji hpe bru ai akyu hkam la nna ngg |
nayat maya galu kaba nna nga ta masai nga ma aj,
ai hpang Pungga Tu Shan gaw kaji kawoi hpe bry makoj
ju hkam la ai rai nna Hkaram Pungga ga e maya
galu kaba wunli lu, kashu kasha dingrawng , lakung
kung ran, shi dap htingnu gran, shi bai daw hpum
| magaw bu nna sut yang naura wan nna nga nga sai
mare de, jali num shang hpaw, agyi salang
kahtawng ninghtawn chya rai, Lamu Madi
u, gumgun gumhpai jau, ju manau dum,
ali lit jaw sha wa wang |, tsa gun lit ya
a nga sai nga ma ai. Kahpu
auma ra galaw, lawu lahta shat
Sumba
 
   
  
  
   
  
   
    
 
    
  
 
 
 
 
   
    
 
ahpy |
: “dng,
Samuyp dar
ala
arut kung,
   
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam,
2. Shinggyim masha hte Nat:- Shinggyim mashg h
gaw atsam shai hkat ai. Nat gaw hkrang kata rai nny by N;
masha gaw hkrang hte rai nga ai. Raitimung shada Karum i
hkat lu nga ai. Nat e n mai galaw ai hpe shinggyim mash, ;
ya ai. Shinggyim masha en lu galaw ai hpe Nat e win Balay
Tinang nan ra ai arai ni hpe galai gachyai mai ai, shada my, ¥ a,
hkat mai nga ai. Shada jaw lu jaw sha hkat ai, nga del
marai shai hkat ai raitimung, akyu jaw hkat ai. Dai ray
masha ni chye na ai Nat hte Jinghpaw masha ni chye na aj Ny 2
‘hkat nga ai. i:
~ Kaga amyu ni chye na ai Nat gaw Nat hte masha gay aten
tup nhtan shai hkat nna hpyen tai nga ai hku chye na ai, shing rg;
asha ni a matu gaw Nat jaw ai ngu ai hpe sum ai lam, shy;
: ye na ai. Jinghpaw gaw Nat jaw lu ai lam gaw ara
pa ai hku she chye na ai. Nat hte shinggyim mash
ghku hku chye nga ai.
du hkra ladaw:- Lamu marang du hkra ladaw
te seng hkat ai hku kam nga ma ai. Ga shakin
taw yang, marang aja awa htu nna dai sai hpe
chye ai. Shinggyim masha ni hta n tsun angai
hing nrai, shaga dat ai shaloi, lamu marang htu
shinggyim masha ni nau kahtet ai maja,
ai majaw, n gup lahpyaw hpya¥
ng ting marang htu chye ai. Dai
shinggyim masha ni hta lama mé
t ai rai nna Jan kri mat che
 ladaw yawng hie
; se! 7
at
Bin
Ngtup,
  
 
 
 
  
 
  
 
 
 
   
   
   
   
 
 
      
  
   
angai ai hkraj raj nga aj.
U nna shangai wa nhtaw
 
Ninggawn Chyunun hte H
chyinghkai aj lam yawng gaw Hp
myi kata kaw raj nga ai. Shi em
kaw nga pra nga ma aj. Dai raj
punggam Woishun a shangai
an Ningsang Chye Ningchyang a
atsun hpajang lam madun 2 kata
nna nga yawng nga pra yawng gaw
Karai Kasang hpan da ai. Many dan ai hkrai raj nga ai. Hpan da aj
Nga yawng nga pra shada seng hkat akyu jaw hkat na matu rai nga
ai.
1. Hpan da madu hte shinggyim masha :- Jinghpaw ni kam aj
hku ral yang, hpan da madu hte shinggyim masha
pra ai lam tsun ai, Shinggyim masha a labay ma hkra hta lajang
gaw shi a bungli yi
shinggyim masha gaw hpung shingkang atsam grai shai hkat ai
raitim, dai hpan madu a hpung shingkang kata kaw shinggyim
masha a asak hkrung lam mung adaw achyen hku shang lawm nga
ai. Ninggawn chyunun yan Hpunggam Woishun lama mi shangai
shagu mying jaw hkringdat jaw bungli matsun madun ai gaw hpan ;
madu shi hkrai rai nga ai.
Daini du hkra shangai wa ai ma a gam maka mahkra hpe shi
hpajang ya nga ai. Shinggyim masha ni a asak hkrung shamu
shamawt ai lam hta shi n lawm ai n nga ai. Ga kaw rawng ai kagyin
hku hpe lagaw hte shingdit pat kau ai rai yang, dai wa hpe na hpang
mat ai hku mara jaw nga ai, hpang jahtum shani jeyang na hku nre
ai sha, daini jang mara jaw nga ai. Shinggyim masha ni eum
chyalai yak hkak hkrum ai shaloi. shaga dat yang, na lu na shara
kaw she nga taw nga ai.
151
  
 
 
shanhte na mayu she rai nga ai. Dai maja Jingh rh
nga yawng nga pra hpe hkrit n ra Nga ma aj, shing May ng
ningpawt gaw Jinghpaw kaw nga nga ai, Simg, lan
8. Shinggyim maha shada gara pi, Seng hig
Mungkan ntsa e nga ai shan hpraw gay kahpy p, Gag, lim,
Shan chyang gaw kahpu ji kahpu Bawk, Naw re aj g : re gi &
ni gaw anhte shan htoi amyu re aj da. Shing ra; an nay z ag kaghy
majaw, ga li ga law byin n maj aj nga ma aj, Shanhto; kon Arg
Miwa gaw kahpu ba, Gam re ai da, Kahpu p, re aj being
kanau ni yawng a ntsa myit su myijt £aWp ai, kgm Maren,
manat ai, Miwa hpraw gaw kahpu bawk kahpy ji mahtg PA may;
Shi mung kanau ni a ntsa e grai chye tsawrg aj Mal, g
Kaya, Mun, Yahkai a kaji re aj da. Dai majaw Jinghp
 
TT
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
shinggyim masha shada simsa lam mung Jinghpaw kaw sha nga
nga ai. Marip yan Maran hpe sai garan ya na ngu yang Maran a
kanu gaw Marip kasha rai nga ai majaw, gara hku mung n mai ga
law shangun nga ai. Nhkum yan Maran hpe ga law shangun ga ngu
yang mung, Nhkum a kanu gaw Maran kasha rai nga ai. Lahta na
sawn byin nga ai rai nna ga law hprai shai hkat na ngu yang, matu
{am nan n mu nga ai. Shing rai Jinghpaw a mungdan dinghku
daram pyaw ai gaw Jinghpaw sha nga ai, mungkan hta laklai ai
Amyu rai nga ai majaw, laklai ai hku nan nga ra ga ai. Jinghpaw
nga ai shara shagu hte Jinghpaw du ai shara shagu simsa ngwi
pyaw ra nga ai.
SHACHYEN SHAGA HTE DAW ANG Al LAM
Shachyen shaga lam gaw Jinghpaw ni a htunghkring hta
grai ahkyak ai lam rai nga ai. Shing n rai shachyen shaga lam hta
inghpaw htunghkring a namnak hpe shapraw shadan dan nga ai.
da hkrum ai shaloi shachyen shaga hkat ai lam gaw mungkan
Soy ‘hta nga nga ma ai. Raitim Jinghpaw a sl
 
hpang ga nga yang, maren mara asak bung ai la shada hg,
shaloi, hkau ngu nna shaga hpang ai. “hy
Hkau ngu ai gaw mayu hte dauma lapran asak hb
sha yan shaga hkat ii ga rai nga ai. Raitim ndai shar, k
mayu nna kadai gaw dauma ai lam hpe n tsun ai, shaw, ugg
hkat ai gaw sha rai nna maren mara re ai hku shaga hpang ay
nga ai. Bai nna la sha hte num sha asak ram bung ai yan ry; Yang .
sha hku hkri, num sha hku tsa ngu nna shaga hpang Al
kanam ngu dat yang gaw ngai na madu jan e ngu mayy gi hte ot
at wa ai, gu ngu yang mung madu wa ngu mayu ai de shanang
ai. Hpu, nau, ngu yang mung amyu bawsang lama n bung tay
n htuk dik ai lam byin wa lu ai. Dai majaw hkri, tsa ngy 4
@-ang rai nna hkungga hkat ai daw ang ai lam raj nga ai
hte katsa daram hkungga hkat ai lam kaga n nga sai, Dg
ri hte tsa, ngu shaga hkat hpang ai gaw htap htuk dik gi
shachyen shaga lam nan rai sai majaw, Jinghpaw htung
tsawm htap ai hpe shapraw nga ai. Asak bung ram ai
ai shaloi ga hpaw shachyen hpang mai ai ga ni-
htang rai wa sata?
Ung al
la
aw kad
ng garai n shachyen shi ai.
SRREH |
 
 
—_—
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam il
gpaloi Marip Naw Awn hku nna hkau hpe mung atsawm n chye i
a nna bai san chye ai, ; ; i“
ghaloi Maran Gam re, ngai gaw Maran kasha rai nngat, if?
Nshang Ran rai nna Pungga Lana nga ai baw rai ga ai, ngai Gam ;
mahtang rai n ngai, shaga mying gaw Ja Li nga ma ai. if
Shaloi Marip Naw gaw rai nga ai, nang dauma wa nan re, ii?
an hkau nan rai sa, buga gaw gara kaw rai, ya Myitkyina Shatapru
Mungna daru lawk, nta hti hkum (9) kaw re. Shawng de gaw gara
aw na kun? Shawng de gaw Mali Nmai walawng Jaw krung, i
ikram Pungga ga kaw nga ga ai. Hkau ni gaw taw? Myitkyina i
Manghkring lawk masum, nta hti hkum (14) e nga ai. Moi gaw 1
Mali hkrang walawng Bawm Wang ga kaw nga ga ai. Lahta e
madun ai kasi gaw kalang mung n mu yu hkat ai katsing galang
chyasam shachyen hkat ai rai nna shachyen ngut ai hte gaw hkau
i, hkau Awng nga nna shaga hkat lu sai lam hpe madun ai.
Lahta e tsun sai hte maren, num sha langai mi gaw shi hte
sak ram ai la sha hpe tsa ngu nna shachyen hpang ra na rai nga ai.
(2) Asak kaji ai ni kaba sai la salang hpe shachyen hpang yang gaw
myit su wa gaw kadai. (3) Asak kaba sai ni, asak kaji ai lasha hpe
rai yang, hkau ma gaw kadai, shing nrai brang wa gaw kadai. (4)
kaba sai hpawmi hpe gaw yu nna hkawp ngu bai an
‘nga ai. Ndai shara kaw masha kadai re ai, tinang pa bay
, gara buga na masha re ai hpe chye chya
3 A
2 whe 5
 
   
 
   
    
     
   
 
 
  
  
   
 
       
1 FEY
     
   
1 hkan sa shatup lam
Jinghpaw a hkap |
pun kaw nlung, hpri
u yup mang mu yang , masha si chye ai, | we
awn ai ni shachyat tawn da ai rai yang, dai zawn ga aw wa
machyi galu, machyi grum chye ai. Dai hku byin ai lam mung pus
Kawa hte masha a asak hkrunglam gaw matut taw nga ai ngu kam
ai lam hpe madun nga ai.
5, Dusat du myeng hte s
hinggyim masha:-Mare de u gan,
chyahkyi nam shan ni shang yang, mare kaw Jama ma byin chye al.
Shing nrai mare hten chye ai. Nta nhku de nam u shang yang, nta
| nasha ni lama ma byin chye ai. Nta nhku kaw yu, shalip, manut
sawn re ai ni ladu shalai law htam wa jang , nta masha ni lama ma
pyin chye ai, hkan, uhka, u hkru zawn re ai ni shaga yang, n kaja ai
shiga lama ma na chye ai. Ndai zawn byin ai lam gaw shinggyim
masha hte seng ai byin wa na lam hpe dusat du myeng ni hku nna
au hkrau chye nna madun shana ai hku lachyum rawng nga ai.
6. Tsingdu tsingman nam banda:- Mam, shagyi, ya ni gaw
singdu tsingman hta lawm nga ma ai. Shanhte mung shinggyim
masha ni a matu asak hkrung ra ai ngu hkap la nga ai. Mam lalaw
i ngu tsun ai gaw shanhte hpe agaw lakawn ai hpe tsun ai rat nga
Shaba lap ni, kahtan ni mung shanhte hta shamawn maka
na atsam lu ai rai nna shanhte lu ai atsam hte masha a asak
hpe karum chye nga ma ai. cuakiag oid
e Hka:- Masha yawng wan hpe akyu jashawn ai
sum ai masha mung law nga ai.
    
    
   
 
  
  
  
  
  
 
 
   
    
  
   
IE ——
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Shu mashi, shu masha
Tinang a kash 2 kasha hpe shu mashi ai.
1) ghu mashi a kasha hpe she masa al, shumasha le igawagalol
Be n hkrum ya na rai sai rai nna shu masha ngu ai rai nga ai.
paw shamying ai lam:-
} Tinang a kawa akahpu kanau ni yawng hpe kawa ni ngu shaga
y Kawa a kajan kana ni yawng hpe kamoi ni ngu shaga ai.
3, Lasha ni gaw kamoi a shadang sha ni yawng hpe hkau ai.
4, Kamoi a shayi sha ni hpe hkri ai
5. Num sha ni gaw kamoi a shayi sha hpe ning ai, kamoi a shadang
sha ni hpe kagu, garat ai.
6. Kahpu kayung a madu jan ni hpe mung kaning ai.
7.Kanu a kawa ni hpe kaji ai.
§.kanu a kanu ni hpe kadwi ai.
9. Kaning a kanu ni hpe kani ai.
10. Madu jan a kawa ni hpe katsa ai.
11. Madu jan a kanu ni hpe kani ai
Bs ni a madu jan ni hpe garat ai
  
   
   
 
 
  
a shaga ai, kawa a kanau majing ni hpe mung
i ng haga ai, raitim, lawu lahtg do. PAW, y,
doi nga nna shaga ai, raitim, lawu lahta (py, ang 0 Wag
< ni | f)
y Wy
Tam, Wa baw 3
8 Madypg |, 4
€ na ly 4 D m
lial
nga aj, hy
ang gaw kawa kahpu ang ai wa hpe wa di zy, (
nga nna mying nadung hpe shalawm aj, myi
kawa a kahpu kanau majing n re ai hpe chy
 kamoi katsa ni mung dai hte maren raj
wt hte shaga ai mying ni:-
ying mying hkawt ni
Gam hpe wa ba, wa di ai
aed
Chill a He
 
———— AUD lam,
    
GALAW LU GALAwW SHA Al Lam
Hkarang yi hkyen sha adung raj nga aj.
Mare buga langai mi gaw gp; , yen sha dep ai kaw dy
hkra sha dam lada nga ma), ai. Hiinggaw Jaw al mare kab
yi gaiwang langai mj hpe
ai lam £aW bungli m
a hkyen |y
 
Sw
i sata? ya hie g
hpa shara ra
San; Ya hte gaw |
> it ta? i gaw bungli langai hte langaj lapry an p
gies! na zawn nn Sa ang ai, ga shadawn, yi hkyen 1. i
~ aten hpe san ai, Bn mam mu apes er 2 ys
i m ta gaw
nat lapran, y chye ai aten
i san ai. Aten peek Ra hgut wa sani? mam
gaw lu ra myit ni hye nga ma ai.
la lu sani? nga nna san chy
aw hpa sha
re aj aten
n raj Yang
gaw Mow
Grai hkay a
Y€ na, saws gi
hka?
kapaw na jan, ya nang naw hkrung nga a hka?
e
hpang chye ma ai.
nga
i hpu nau
au ni hpe la ai ni yawng np
<dnau nit
ot ale iV
 
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam |
yang mung, shaba hpru nna jahpawt e hpun kran hpang ai wa
g hpun kran nna yi ngam sa chye ma ai.
Dai yi hkyen ga saw ai shani gaw masha law law hpun kran
ai nna hpun kaba ni daw mat wa ai nsen ni gaw kawa wahpang
jan ang Wa yang, grau hkrit na daram ngoi ai hte kawa wahpang
j kabu nhpap ngoi nsen hte nhtu dingwa kahtam nsen ni hte masha
ou marawn ai hte mau hpa nsen pru nga ai, hpun kaba nkau mi
qarai lahkawng masum jawm kran ra ai rai nna jahpawt kaw nna
qn ai shana de maga she shadaw lu ai ni lawm nga ma ai. Yi law
malawng gaw ga saw ai shani hkyen shakre kau lu ma ai. Raitim, yi
au mi gaw lahkawng lang saw ra ai ni lawm nga ai. Du ni ayi
yen ai hpe gaw shawa ga sa ai nga tsun chye ma ai.
law
fawn
  
    
 
   
   
   
fkran lam ten:- Yi hkyen ngut ra ai hte yi hpe hkraw hkra
fin lam ai aten loi mi lu nga ma ai. Hkran yi nat na matu jahkrum
jgut jang, yi htumpa makau de ang ai ni gaw wan shanan shit nna
in ja dik ai aten hta nat dat na rai nga ai. Yi nat wan hkut gaw
u ntsa de summwi zawn rai lung wa ai. Dai wanhkut gumdin
ningchyan kaw basi zawn rai pu hpraw ai hpe dawlan ngu
nying ai. Dai dawlan pu ai hpe yu nna dai shaning mam lu
au nna tsun chye ma ai. TRE
     
 
  
    
  
NORE"
i
    
 
es Te
galaw shajang nga ma ai. Yi wa galaw la n chye ai gaida jahkry; ni
hpe gaw jinghku ni, ni nawn ai ni galaw ya chye ma ai. Shing pp,
mare agyi salang ni woi awn nna galaw ya ai lam mung nga nga pm,
ai.
Mam ting ai:- Yi kaw nli jahkrat hpang ai shani kaw na she yi ngy
masat hpang mai nga ai. Mare duwa a yi mung dai shani she yj
shadip lup nna yi wa kaw mung shadip maka ka na wu ai. Kaga nj
mung tinang manang a yi kaw nta na gumgun gumhpai Nat ni hpe
laning mi na matu sa shadun na rai nga ai. Mam ting ai lam hpe
gaw mare ting ga hku nna jawm kanawng let ting chye ma ai. Mam
| ting ga saw ai shaloi, shat shadu sha ai. Tsa malum lu ai lam galaw
nga ma ai. Hkarang yi hpe gaw dinghkaw hte ting ai rai nna ma
salang mahkawn shabrang yawng shang lawm mai ai bungli rai nga
i. Mam ting ten hta ga sa ai ni yawng dinghkaw langai mi hte
ingwoi langai hpra gun sa shajang nga ma ai.
Dai shingnoi hta nta madu ni mam nli bang ya jang, shawa
a ni gaw mam ting na yi ngam de mam ting na rai nga ai.
nga m lawan na matu mam ting masha ni a makau
m ting kung ai masha ni woi awn nga mai ai. Shing rai
: oi gaw dai ningbaw tai ai yan e maga mi de woi
li maga mi de bai kanawng mat wa , mam ting ;
1 ang ai ku n re ai sha, 2 a lajem de
a
 
   
  
   
 
 
 
 
   
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
hkrai law malawng galaw chye ma ai. Ga hkyen ai hpe num my, ni
law malawng hkyen chye ma al. a
Yi hkyen ga saw ai lam:- Ga hkyen ai yi ngam malawng mg,
rai wa jang, ga saw ai lam galaw ai, yi shagu hta tinang hkrai hkye,
shangut kau ai lam n nga ma ai. Mare masha manang ni hte jaw,
hkyen ai lam galaw ma ai. Dai yi hkyen ga sa ai de nta langai mj n,
langai ngai sa ai hku n rai nga ma ai, mare masha yawng sa ai hky
rai nga ma ai. Dai majaw Jinghapw ni a bungli galaw ai masa gay,
ga tsun, ga la lam n rai nga ai, ga tsun , ga la ngu ai gaw ga lang;
hpe ga langai mi hte bai tsun ai rai nga ai. J inghpaw ni gaw masha
n law nna ga langai sha sa ai yi kaw raitim, masha law ai ni gaw
nga ai hte yawng bai sa nga ma ai. Dai majaw bungli hpe lit jawm
la ai masa she rai nga ai. Manang wa a bungli mung tinang a bungli
hku sawn nawn hkat ai lam rai nga ai. Tinang a bungli ngut tim,
nang wa n ngut yang, bungli ngut sai hku n myit la mai nga
lu ai. Ga tsun kanawng ai hku mung n rai nga ai, yi baw langai
 hkyen shangut la na lit gaw mare masha yawng a lit hku rai
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
w ga tsun ga la n ngut ai masha shingtai gaida ni
1ai nga ma ai. Yi hkyen ga saw ai gaw ga hkyen
t wa de saw chye ai rai nna ga sa ai shani gaw
la ni gaw hpun lang rai nga ma ai.
ha nna sa wa ai, yi du ai shaloi gaw
Num sha ni gaw nhtu langai hpra gun
   
 ——
ai. Dai nam dusat ni gaw shani e u byit u tswi, u hkring, hk
hkaike, woi ni rai nna shana e gaw wadu watsa, dums; p;
ma ai. Dai majaw yi wa shagu machya galu chy, ping J.¢
htawn, u jawng tsaw ni gap rai, machya galu shingjawng oi g
kaw nampan mawn, shabrang ni htu ren dum matan hka rj nga Vi
ai. U byit, u tsa hpe jahkrit na matu, wa hpu, wahpawk gindav,
hpru hpre, htem lem ni rai nna wadu ni a matu hka shun, hs
dawng ni ra nga ai.
U gawn marawn nsen, htu ren, wahpu wahpawk nsep hte
garu kachyi rai nga ai. Mangai ta rai sai hte maren, hkainu hkalung
kumgyin si ni ngai sai majaw, hkai nmai ni lu sha wa saj hte lo;
mam lu sha shajang wa sai. Shana aten rai jang , nta langai hte
~ langai mam nnan shadu sha pyaw chyai ai aten nan rai nga sai,
‘Hkai nmai ni shawng ngai ai hpe Nat shadun dumsa nna, sha chye
ai. Nkau mi shat nnan n sha ai sha tsa nnan lu ai lam Nat
dun galaw chye ma ai. Tsa nnan lu ai hpe nmi sha ngu nna
shamying chye ma ai.
i hpe gaw, mam nnan hpe tsing nna tun jang kangau
‘kaw htu la ma ai, dai hte tsa hpe tinang nang a
hpe jaw chye ma ai. Shawng ngai ai nsi nai si ni hpe
kaba htum ai wa shawng sha ra ai ngu kam
rang hkan kumgyin si ganghkak mu yang lata
ngu tsun ai. Ladawn hkrup jang lata layung
1 tsun ai. Bai salang ni garai n sha yang ma
kyeng mat na ngu tsun da ai. Dai
sha yang, n la sha gl
rudy
rai ng,
 
 
 
   
     
 
      
   
   
    
 
   
 
   
 
    
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
awn shabrang ni kumgyin ru poi, hkainu ju poi, namsi ru poi
aw pyaw chyai ai aten mung rai nga ai. Dai hta kaga shata la
a mahkawn shayu ai lam) mung galaw chye ma ai, shata ga
hpe shayu nna, san da ai shara langai ngai kaw nba
anep ni kahtap nna hkyen da nhtawm, kawa dinghkang kaba
Jangai mi kaw lahkawn daw, gumhpraw dengga kasha ni bang nna
magap htep di nhtawm, majan ga hte shata mahkawn hpe shaga
chye ma ai. Shata mahkawn shayu na shana gaw san da ai shara
kaw mahkawn shabrang ni yawng sa hkum nna shat kabaw sha, tsa
malum lu hkyen ai ni gaw hkyen rai, shata shayu na ni gaw shata
mahkawn hte seng ai arung arai ni hpe shajin na rai nga ma ai.
Shing rai jin ra jang shata shayu na wa gaw shinggan shara
mi kaw galaw dung hkra rai shata mahkawn hpe shi a kanu kawa
ata kaw na shayu na rai nga ai, shatamahkawn du ai shaloi gaw
kawa dumlawng kata kaw bang da ai lahkawn daw, gumhpraw
hkyep ni shi krai hkrai ngoi shara wa na rai nga ai. Dai zawn nsen
na ai hte dumlawng mahka hpe sumpan hte pat nna dumlawng hpe
nhtang hku lat jum na hkat na shatut nhtawm, dumlawng jaw ban ni
shatut rai hkyen da ai nba sumpum kaw adit let shachyat nhtawm,
shata mahkawn gaw Kaw mahtang kun? Lu, Roi kadai ‘mahtang
? shachyen ngut ai hte gaw shana ting dai shachyen da ai myi
ang nna jawm pyaw chyai na rai nga ai. Shata mah  hpe
yu ai lam ni san ai shaloi gaw n teng n jaw
: Aa vial :
mnahk
i gal
ais (shat
q mahkawn
   
  
  
  
 
  
   
ll
     
    
 
 
 
   
  
     
    
    
    
 
 
 
 
  
       
 
|
|
hinghkring ni gaw n shayu sai, ram ram kaba sai nj gp, ;
: Sha §
al. a
YU my
  
  
   
  
  
  
  
 
   
 
   
   
   
   
    
 
   
   
J
Mam mu ta(nmut ta):- Nmut ta gaw bungli hi,
mu ai ta rai nga ai. Ndai ten gaw bungli grai kyin aj hy Map, 7
du kaw pyi lata shatut mai yang shatut mayu ai ten "a hpuy §
ma ai. Tinang a kanu kawa ni si ti pi jang kau da nna yj g, . ch
nga tsun chye ma ai. Jinghpaw ni yi sa jau dik ai aten ry 3 fe
Ndai ten hta bungli kyin ai lam kaba masum nga nga ai. Lap, L
mi gaw nam u dusat ni hte nai mam kashun shu mu la ra 4 aH |
rai nna, kaga langai mi gaw mam myin ang ai gaw shata mj mi :
rai nga ai. Dai aten hta lai jang , mam bai krawp mat wa pa
nga. Mam myin ang ai aten hta nlu mu la jang , shaning ting ng |
hkatum n-gun sum ai hte hpang shaning na lu sha gam maka nds
ten hta madung ai majaw rai nga ai. |
‘mu ga saw ai:- Mam mu ai hpe gaw ga saw nna jawm mu
Mam mu ai shaloi shingwoi langai hpra, nhtu ninghkyi
pra lang nga ma ai. Shing rai mam shingkai kaw kadoi di
ai hpe shingnoi de bang nga ai. Myit su n kau mi shingdu
‘mung gun da nga ma ai. Dai shingoi kaw gaw
1 nga ai, mam n re ai manaw shingnan ni hpe
i, nawkyu zawn re ai hpe bang ma ai,
a hkan nna mam hkan hta la lab
  
   
 
Ro i SWS ed iS i £2 == a
J }
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
i shani na mam a manang tai na matu shangun dat hkrum ai re ngu
iu shatup ai lam rai nga ai. Mare duwa a yi kaw yi matsu lup jang,
mam ting ai hpang lahkawng ya na na chye ai, mam ting ai ni
ginghkaw nhkun kaw n lu sha-ang bang ai mam li law law rai nga
i. Dai hpe gaw nrip rip ai ni e rip jang yawng dinghkaw nhkun de
shang lu nga ma ai. Mam ting ai aten hkra du jang, hkai li ni nam u
ii e aloi sha kau ya nga ai. Hkra lep ai rai yang nam u ni aloi sha
kau ya ai lam n nga ai, mam ting ngut ai shani she yi lu sai ngu kam
mai nga ai.
Yi magang ai(sh) tsing magang ai:- Yi magang ai lam hpe gaw
finang nang galaw chye ma ai. Yi magang ai hpe gaw tsing laja
yang laja ai hku kahtap magang ra nga ai. Dai shaning na yi 8
hkalung ai, ginsa ai hta hkan nna tsing laja nga ai. Yi naw hkalung 3
ai rai yang, tsing laja nna yi ginsa jang tsing nau n htat ai. Dai hta
kaga yi nat ai shaloi yi hkru n hkru hta mung hkan ai, ga du hkra
hkru nna tsing si hkru ai rai yang, yi magang loi nga ai, tsing si ni n
hkru ai rai yang, yi magang grai laja nga ai.
 
 
 
   
 
 
 
     
 
 
  
i Nat galaw ai:- Mam kabawng wa ai aten gaw nu num
atu numru tsing ni , kawa ningsing ni htu shakre wa sai ten
ai. Wa la ni a bungli gaw shingnawm hkyen, yi makau
wi yang, nga hkwi, madim, htamawk jung rai A
i la da ai hpe shaw nna mahkri jahkra
nan yi ginwang na nam Nat ni hp
    
    
  
    
baw mam dum gaw yu n lung na matu shaday, |
di nna jung nga ma ai. Npu ngu na daw hp air daw |,
awn daram pa ai praili hpe shadaw kaw mar, o. 1a tup a
shadaw bai shadun ai rai nga ai. Dai majaw g, oy de 4 Nisg ok
yu ni dai hpun shaprai kaw dang nna ntsa de p ail na lyn, hy
dum de lung na rai yang, lakang hpe shayu htan 3 Nga gj Vi
de na bungli ngut jang , lakang hpe ntsa de bai day io al, ma, se
ma ai. Mam shaw na mam dum de shang yang, nia = kay nga
htum ai jan sha mam hpe shang la lu ai, kadai fi kad AW na kop,
shang la ai, mam hpe hte ai shaloi mung sadi let i rau ny;
shaja nna hkawt ai, htawk ai hku n mai galaw ai, lata i ma gj,
sha ye bang la ai hku galaw ma ai. Mam numla dam oe ds
mam dum kaw ahkawk ahkak shangoi shara ai lam sadi ma "
ni hpe hkrup mara n shang shangun ma ai. Mam shaw aj jan =
nta de la wa nna garap kaw garai na rai nga lu ai.
ilam:- Mam htu ai bungli hpe gaw num sha
lit hku tawn da ma ai. Jahpawt myi garai n mu ai
htoi htoi ai aten du hkra, hkying hkum masum
ten hku masat da nga ma ai. Mahkawn sha ni
 mahkawn hkawn let htu ma ai. Dai hpe
um sha nkau mi gaw nsen pyaw
 
 
Pm seaasialiaE
a} TT —
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
nga ma ai. Shat shadu ai lai gaw hka hpe shawng shaprut nna n-gu
hang ai lai hpe lang nga ma ai.
N-gu hkut hkyet jang wan hpe makau de ga da nna shat di
atsa kaw lahpaw magap nna de a ntsa e wan up dap kahtet hte bai
ndap nga ma ai. Shat di hkut ai hte rau htawn la nna si mai ntsin
shadu ma ai, bai nna jap htu ngu ai majap jap ai si mai kaji mi hpe
kai htum hta htu ma ai, madung hku nna si mai ntsin hte jap htu
myu lahkawng rai nga ai. Shat hpe gaw lahpaw hte makai ma ai,
jahpawt shadu ai shat gaw shani ka-ang na lawm nga ai. Dai
jahpawt shana na hte yawng hpe makai ma ai, shat sha ai shaloi ma
ni hte num ni gaw rau hpawng sha chye ma ai, raitim law malawng
 gaw rau sha chye ma ai, la salang ni hpe gaw ka htang gaw bang
| nna shanhte nga ai dawdap kaw wa hpai sa ya ai, shanhte kam ai
ten, ra ai aten ni hta shanhte nga ai kaw nan sha chye ma ai.
A
yr A
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup, lm
nga ni shanu nga ai hka yawng ting hpe pinra hte ja sh
i shamying ai re. Dai madi alen dim Jy
majaw, madim ngu shamying ai re. Dai madim hpe gay, Manos
ten marang htawng jahtum wa ai ten hta galaw my i Tin ta
’ J
Paw
y htu ai lam gaw lanam shang pp;
buga kaw marang g na my pt wo
marang htu nga at.
Dai marang gaw nga ni didi na, nga ulun lung shangup ai, ga kg
na gapun hpaw shangun ai, ga mati ni tu shangun ai. Daj Maran 2
) hpang e gaw lanam marang hpun tun kaba rai nga ai, py; Jaman
: marang gaw shani shagu htu nna sawng ai ten ni nga aj za, li
hpa ai aten ni nga ai. Dai majaw bumga hkaraw nhkap hkan gy ”,
mat ai rai nna sharut ni ye gyi chye nga ai.
 
 
     
      
 
Dai marang lai jang gaw marang hpa mat wa sai, Dg
ang kaba hpe gaw jadaw marang ngu tsun ai, Jadaw lai jang
htin bai du ai, jahtin hkrai lahkawng lang nga ai, nloi jahtin, ndai
ht ung shi ya daram matut manoi htu chye ai, nloi mam myin
htu ai majaw, nloi jahtin, ndai jahtin mung shi ya daram
oi htu chye ai, nloi mam myin ai ten hta htu ai majaw,
shamying ai. Dai marang lai ai hpang gaw yi nu
Dai marang gaw shaning ting na hpang jahtum-
hka shi kaw gaw nga hpan Gn i
  
a
 
   
   
   
  
  
    
  
    
Jinghpaw a hkap | hkan sa shatup lam
galang u du hkra gary nga ai. Woji lagang shara pj mung, shalay
nga ma ai. Ndai ten gaw lu sh
 
yi wa kaw shing nrai, yi wa la
shingjawng ai lam hpe hpund
da nna kadai hkra hkra shingj
kata de zing bang ngut jang
nai amyu myuy hpetam htu jin
pan gap
Jahkang
pe yi wa
ngnan rai nga ai
u hkan nhtu hte hka ahprang
awng ma ai. Mam nj yawng h
gaw kaga manaw shi
ghkum chye ma aj.
pe yi wa kaw mam singkai nawng she
nna naw kabye sharun Ia ra nga ai. Dai
Zawn mam hpe kabye sharun aj bungli mung ga saw nna bye nga
ma ai. Kalang lang shana aten hkan mung bye ma ai, mahkawn
shabrang ni yi wa kaw sa du mahkawng nna |
      
 
a .
————
n
 
£1]
ngu ai gaw hka Iwi lam lahkawng a
kau nna hka hkyet mat ai maga de nga ni myj jap de sha,
numru ni hpe adup shayawng dat nna nga nj my; i bay, Nam,
nrai si mat jang, hk an hta la ai lam rai nga aj. Heat, Mat, shir
Jam langai mi maga de shalen shalwi kau ai. py; - kag, hi,
maga hpe zinla ngu shamying nna shawng e [wi nga en kay
zinnu nga ma ai. Ztnnu hpe pat jang, zinla de Iwi mp, We Maga pe
ai. Zinnu kaw hka hkyet mat jang, nhtau ru, num, hit: "dl ngy
bang ai, lahkrawt ru, lahkrawt lap abraw bang ai, pp, » ni aq
myu mi adup bang ai, ru htu na shara hpe nlung hte nhky nby lap
nna dai nlung nhkun kaw ru lap hpe bang nna kawa Tt Galay
hte masha manga kru jawm abraw jang, dai ru ntsing Ma
dingyang yawng mat wa ai rai nna zinnu kaw nga ai rE ii
mu nna gumlawt hkawm nhtawm jahtum e si mat wa ai. Daj pg ;
gaw zinnam de hprawng ma ai majaw, zinnam pat kau ra nga a
Dai hpe namhpai mung nga ma ai. Tsing htut sha ai gaw tsing gal
jang lahkawng ya daram nga hta chye ma ai.
 
Tsing galu yang deng mi, deng mi jan du hkra galu chye
nga ai, dai majaw hka pat hpang ai hte rai yang masum ya pyi na
chye ma ai, tsing htut sha ai shani, du salang ni gaw shara langai mi
kaw nga nga ma ai. Shabrang wa ngan hte num ma ni nga hta nga
ma ai, yawng ni nga hta mat wa yang lahkawn la na rai nga ai, lu
lahkawn ai nga hpe salang ni lajang ai hku dai mare htinggaw
shagu nna nga garan na rai nga ai. :
 
 
 
 
   
    
 
Nga kaji ni hkatsu, chyahkan zawn re ai hpe gaw dai shan!
wng a si mai hku shadu sha nga ma ai, nga lahkawn ai I! lai
va ai hpang bai lu hta ai nga hpe gaw tinang a nta de la vel
\ga gaw masha law ai htinggaw hte marai langd! *
ggaw miaren sha lu ai raitim, masha law ai ii &
hpang bai “ita ai nga law ai majaw, rap a
  
   
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Hkarang de hkwi sha ai lam;- Jinghpaw buga gaw law
II jawng bumga rai nna masha nga ai lam n htat ai majaw, hkarang
fe dusat law law shanu nga ai. Dusat hta na magwi hpe gaw
de nam : . ; 1 Maftl
pan hku nna hkwi sha ai lam n galaw ma ai. Mai lung garawt
nn ai lam hte lamu ga dam ai de nga ai ni gaw hkauna htu
s
ghangun ai Jam galaw ai. Raitim grai dam lada ai hku akyu n
iashawn ma ai. Gumra hpe mung Miwa mung ga de lit gun, daw
To shangun ai lam ni galw shangun chye ma ai. Ngam ai ashan ni |
hpe gaw sha shan hku nna asung jashawn ma ai. Nta dinghku ni hta
rem ai dusat ni rai nga ai wuloi, dumsu, wa, bainam, u ni hpe nta
kaw rem ma ai.
 
Dai dusat du myeng ni hpe shan a matu san san sat sha ai
hku n re ai sha, tinang kam hpa manoi manat ai lamu madai matsaw
ningtsang nat ni hte gumgun gumhpai nat ni hpe nawng jau shagu
| hkungga jaw ai hku nna shan hpe sat sha ma ai rai nna myu masha
| ni a matu shan n dumhprut nga ma ai. Dai rem ai dusat ni hta na
 gwi hte bainam hpe gaw nat kaja ni a matu hkungga mung n shatai
ai hte masha e mung grai ra sharawng ai hku n sha ma ai. Dai za
nna shan ni hpe n dumhprut ai lu sha ai lam gaw mare langai mi
w sha ai lam n nga tim, kaga mare langai mi nat jaw sha jar
vng jawm sha nga ma ai. Nta langai nat jaw sha ai |
   
 
      
   
   
 
 
 
.
  
i
kaga nta langai mi kaw nat jaw sha ai lam
—
wa
oa na salang ningbaw hku nna myit ky
dK;
kay a my
ngrai dai salang wa nam shan hkam da 4
ahten ya( shing nrai)mayun mayoi lagu Wi am
2 ai. Hpa majaw nga yang shi shan hkam gj ga Ya ng myit
sawn rai nga ai. Dai shan hkwi chye aj dip’ yay
@ hkrum wa ai rai yang, shan lu sha aj i 2
ru hka hpe mung jawm daw, jawm wa on
i shan lu gap ai rai yang, kaga mare mash A =
a ngu al myit n rawng ai sha, shan sa LL
sha rawng nga ai. Shan lu gap ai shaloi, jawm h :
upawng sha ni a shing-ra htunghking ningli
arang de hkwi sha ai hta hpawlam, shat nga, ya
, sharu, uri, ugan, ukraw, ugam, hkadu ha,
shun, ura ni rai nga ai.
Nga
t hte
awm
ya, shat nga ni hpe gaw sanat hte
ai shaloi lu sha ai rai nna kaga shan Kaji ni
«wi, lu gap chye nga ma ai. Dai nam
n am ni gaw dumdan, singgau,
a ai, dai hta kaga kalang lang lagat
ng gaw gat shang doi ai lam
 
|g i lam rai nga at. Madim jung ai shaloi tinang madim jung na hka
ype hka mau ngu ai hka n-gun hpe kaga de shale kau ai lam hpe
chawng galaw ma ai. Dai zawn hka n-gun kya taw sai shara kaw
gnang ra ai hku hka pat nna pinra galaw da na rai nga ai. Tinang ra
ai hku dim pat nna pinra shalen ngut jang, shawng e pat da ai hka
mau hpe bai hpaw dat na rai nga ai. Dai hku galaw da jang gaw
madim sin ai ngu marang galoi htu nna hka tung hkrat wa na hpe
sha la nga sai.
Marang htu hka tung hkrat wa na gaw yuptung e¢ mung mai
byin ai, wan shanan du hkra lajang da ra nga ai, hka tung hkrat wa
ai kaw hkanu de bai hprawng yu wa ai nga kaba ni gaw dai pinra
kaw yawng yan shang wa na rai nga ai. Hpa majaw nga yang
'madim pinra gaw dai hka yawng hpe pinra kaw shalen bang tawn
sai majaw rai nga ai. Dai lu la ai nga ni hpe madim jung ai kaw
lawm ai ni yawng jawm garan la nga ma ai.
 
 
   
  
 
(2Htamawk;-Kaga langai mi gaw htamawk rai nga ai, law
malawng htamawk gaw nga jau man ni hpe hkwi la ai rai nga ai.
tamawk hpe gaw hka shi hpe shi a hka Iwi lam kaw nna hka kau
 
    
     
   
 
  
~ Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
3 inghpaw a hkap la hkan sa
shatup lam (Pang- 2)
Ei RE
yo Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup a,
£»
 
     
  
  
  
  
  
  
   
»
A Dip Shapraw ai = Yup sawk gyin ginra
;
2. Htang dip ai - Tain Tain Ta Ying
(Sumdai - copy right)
(Htang dip rung)
- Buk (500)
ter layout & cover - N'dup Bum Hkrang Dy
= Pungga Ja Li
- Hpa-kawn Nang Hkam
- Second Edition
12.9.2011
a
i \% we
QTY
He
— 5
{
{
l
J
4
| Qi FAN [Lr
@n %
| Vt Hl
[=~  }
(What Kachin Believe And'Practice)
Volume - II
 
Ee ———————
hkap la hkan sa shatup lam
hpawankap lah
YEN GA INTRODUCTION
NALIIYEIM L
sha ni a makam Masham hte
npawng
dai wu
hkan 5a
i da sa d ke be
, 9g d
ai la ad
Ni ka
a da ai kay,
i hta shamyet shanat nna ka da aj 3 :
far oe kkasu jawng ni hta sharin aj hpaji nj
Bh a, a ai. Da hi wh
Be i mung n rai nga ai. Dap
shanat ai
et shana
r n [ j ia ht
Jinghpaw salang ni tsun jahta ia h
i
a hka '
i sha rai nga ai. Dai jahta ia salang
ka da ai s
 
_
 
  
  
  
 
bukk hta gaw law malawng matsun maroi mungga hta shamyet
shanat ai majaw, kaja wa byin ai lam n nga ai ni lawm ai zawn,
kaja wa teng ai lam ni gaw lawm nga ai.
Dai hta kaga ndai laika hpe ka ai masa lam ni gaw hpaji
chye ai ni chye na shapraw la na hte, jaiwa, dumsa ga chye ai ni
mung hkawn hkra chye na lu na hte, kaga hpa mung n chye ai
laika sha chye hti ai ni mung chye na myit hkawn lu na matu,
sumroi laika ka hkrang hku mung ka da sai. Jiwoi jiwa ni a
matsun maroi mungga hta shamyet nna ka sai hte maren, laika
hti ai wa gaw Wunpawng sha ni a lam hpe grau nna chye na wa
lu na rai nga ai. Wunpawng kanu kawa ni gaw Wunpawng sha ni
a makam masham hpe nau n tsun ai sha, galaw hkan shatup ai
lam hpe sha law malawng tsun nga ma ai.
Dai majaw ndai laika hta gaw hkap la kam sha
  
EE ——
Jinghpaw a hkap la hkan sa shat
AE Pp lam
dai laika buk hta ka da ai lam ni yawn aw Ja,
a ky
dl Ning,
naw jahkum shatsup ra ai laika buk raj nga ai,
* Va
| ai wa hkaja dep ai hte hpe sha ka da | air
majaw matut nna gram lajang, jahkum shatsup mat yw, ra ai
 
   
 
 
  
majaw, jahkum shatsup ra ai hpe mu mada ai ni kadai raitimyng
laika ka ai wa hpe garum la na matu htet shana ai. Ka tay, da
sai lam ni hpe gram shangun mayu ai lam ni nga yang mung
ik ka ai wa a nga shara hkringdat de sa du nna Wunpawng
li laika hkum tsup wa na hpe myit mada ai shawang
1gban la na matu htet shana nngai. Wunpawng
ang tsaw wa na matu, gara hku, kaning raj
E— eC
 
   
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Sara Ja Li hte Shanhpyi Laika
= ara Pungga Ja Li ka ai htunghkring lam, Wunpawng sha ni a
lam laika pang hte pang pru wa shajang sai. Shi ka ai laika
buk ni hpe gaw dai laika buk a shawng kaw buk shagu hpe
shachyen ya nga sai.
Raitimung, laika hti ninghkring ni gaw laika hpe garai n hti shi
yang, kadai ka ai hpe shawng ahkyak la nga ma ai. Dai laika ka ai wa
hpe chye ai hpang mung dai wa gaw hpa baw hpaji hte jan mau lu ai,
shi hta laklai ai atsam hpa nga ai, laika ka ai lam hta mying
gumhkawng ai kun? Shi a chye chyang ai shingdu maumwi ni hpe
chye mayu nga ma aia. Dai majaw sara Pungga Ja Li hpe chye sai ni
 
  
 
nga ai zawn, n chye shi ai ni mung law law naw nga na re maj;
Ja Lia lam shawng na pang langai laika hta n lu bang
langai hti ai wa gaw pang lahkawng mung hti v
  
  
~ Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
—————— —————————————————————————— ————————————————————
[EET
  
   
  
 
 
No. Gabaw Laika Man
1. Shachyen ga -----------memnemmmmcocccee eee 4-5
2. Numhtet ga----------cnnnnnrmmmmmmmmcmcnemeneeeea 6
3. Sara Ja Li hte shanhpyi laika ------------eeemmeeeeev 7-14
4. Rawt malan hkrun lam yan ----------------ceeeeeeev 15-43
5. Makoi magap nga ai Jinghpaw ni a Karai-------- 44-59
6. Wunpawng sha ni hte shan sha lai ---------------- 60-73
7.  Wunpawng sha ni hte tsa chyaru ------------------ 74-82
8. Jinghpaw hte maka tsi --------=--======znnnnnmcnmnas 83-88
9.  Jinghpaw hte masat dingsat-----------------===----- 89-99
10.  Jinghpaw hte n'htu -----------oomomoooooomemeeeeaee 100-114
11.  Sharung shakau hte shatsawm da ai ni ----------- 115-121 3
12.  Wunpawng sha hte nat-------------eeeoeeeeee 12 7
—
w
 
Wunpawng sha hte si mang----------------------.
Wunpawng sha ni sutgan madu ai lam
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
hku nna mung loili shai hkat ai, du leng ga, hkahku ga,
mung nawk ga, Hugawng ga, Htingnai ga, Manmaw ga,
Mali hkran ga, Gau Ri ga zawn rai law nga ai kaw na
walawng ga hpe ga hpang ai wa rai nga ai. Walawng ga ni
hta na mung manawng hpan naw garan ai kaw na Adan
Lanaq ga hpe shaga nga ai. Ndai Adan Lanaq ga gaw
dingyang brang brang asan sha nga ai rai nna kaga
manawng shaga ai ni mung chye na loi ai ga rai nga ai.
Adan lanaq ga hte loi bung ai Gara ga ngu ai naw nga nga
ai. Dai Gara ga hpe Manmaw Mali hkran de sha ga ma ai.
Sara kaba Maji La Ja shaga ai gaw Gara ga rai nga ai.
Shingrai sara Ja Li ga ai hte sara La Ja ga ai ga gaw
manawnghku bung nga ai. Lawwaw ga hpe mung n'pawt
  
 
n'hpang ga (mother tongue) hku chye ga ai wa re, Lawwaw
ga mung Htaw Law ga, Chyanawq Lajin ga, Lhosu g:
   
ga, Wahkauk ga, Dagawq By
  
ghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
g ga sung hpe chye nga ai.
k ga hpe gaw jai lang mai na daram chye ng, a
hta Hpyi Maw ga, Kang Fang ga Htaw Lang g,
os ang ga, Shichyang ga nga nna law law Nga ai kay,
tai ai Bangli mung, Bamwaw mung, Mading
~Zahkung mung ni rai nga ai Tam
asawn kaw ga ai ga hpe chye nga ai,
awa ga rai nga ai. Myen ga hpe
shana yang myen salang
1g U shagrau hkrum nga aij,
 
 
 
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
myit mada ai English ga malawk pru wa chye ai. Dai majaw
Nawng Nang chyum jawng na sara Marip Bawk San gaw
English ga chye ninglen n shaga ai wa hku shadu nna "hkau
English ga ga hkum mi sha pyi shaga dan yu rit" nga nna
shagyeng da hkrum yu nga ai.
Sara Ja Li hte mung chying mungsa lai:- Shi a kaji dwi
Pungga Shan Tu gaw Tingkaw, Hpuk shik, Hkatsu, Shau fa,
Pungga mare ni hpe up ai gumchying gumsa du rai nga ai.
Dai hta n-ga kaji dwi gaw Jinghpaw mung dang ai hte rung
shagu hta mung sumpu hku lang hkrum ai wa rai nga ai.
   
Dai hkring htawng a majaw, hpung zuphpawng ni hta shai
   
hkat ai ningmu ni hpe jahkrum ya lu ai wa ngu myit su
   
langai mi mung shakawn hkrum yu sai, wuhpung
   
hkawm sa ai shaloi raitim, langai hte langai myi
   
wa ai shaloi shapri shanem chye ai maja\
   
e kissinger ngu shamying hkrurn
  
 
sa shatup lam
—
rai jang ga gale ai wa gaw Mr. Ja Li tsun aj jap,
graij yak
dum ai i? ngu bai san yang n re ai, shi lama ,, |
“ Npe
~ shaleng (demonstrate) galaw ai method gaw profess, i
pyi n lang ai ladat ni lawm chye ai hpe yu la mayy np, ba
san san di ai re nga ai.
Sara Ja Li hte shawa gaq lai:- ~~ Shawa hpawng ka, a
shaga yang, shawa hpawng gaq lu ai wa rai nga aj, 1976
g, june shat hta Manmaw ga de jaw masat myit
rawt sa ai. Robert htingnu kaw myit sharawt mungga
ga de yu wa yang, jaw masat poi amu mady
 
paw a hkap la hkan sa shatup 3,
¥ oS
kasha alat rai nga ai. Shi gaw asak 13 ning dy 1,
0 kra
a nga nga ai. Asak 5 ning kaw nn; 13 nin
: 9 dy
htoi lahkum mung rai, dumsa kaha Kaiji i
: an
: lei) kanu Lamuk ming Dau a ta,
' pe
 
am 3
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
N-gan Tang Gun gaw sara ja Li hte grau hkrum shaga yy 5
wa rai nga ai. Sara kaba N-gan Tang Gun gaw Jinghpay,
Karai hpaji shalat shapraw na lit hkam mung rai nga ai. Da;
rai nna Jinghpaw Karai hpaji maw gaw sara Ja Li kaw ra;
sai hpe mu da nu ai. Raitim sara Ja Li chye da ai daram hka
ja na matu aten n lu ai rai nna shi tsun ai gaw "hkau nang
gaw Jinghpaw Karai hpaji shan nga gap galau da nit dai ,
 
       
   
   
   
raitim dai shan nga hpe hpya shadu na matu ngai hta jin
jin n rai shi ai, lu gadoi la ai hte rawng hkun, joi mi hku
shadu garan jaw magang na, hkau nang hkam ja lam sadi
~~ nnasha shakut nga u" nga tsun ai.
jaram madun shachyen ya jang, sara Pungga Ja Li ka ai
n-gun nga na sai ngu shachyen ya dat ai.
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
I. RAWT MALAN HKRUN LAM YAN
(Life Struggle of Kachins)
Malan ai ngu ai gaw gaw tinang shamu shamawt ai shaloi, dut
dang ahkang ai hpe gun kau, la kau ai lam rai nga ai. Shing n rai tinang
sa wa na lam hta shingdang ai lam, je bat ai lam ni hpe lam tsan mat
wa ai lam mung rai nga ai. Shing n rai, tinang hpe dip kamyet, ka-up
da ai lam ni hpe gun kau mayu ai. Dai zawn re ai ni kaw na lawt Iu
hkra n-gun dat lak ai lam ni hpe tsun nga ai. Masha gaw shing rai lak
shamu nna galu kaba wa ai baw re ai nga masha hte seng ai hpaji
 
 
   
ninghkring ni tsun nga ma ai. Masha wuhpung hku rai yang rai, langai
hkrai hku rai yang rai, lu shamu shamawt malan ai hta hkan nna g
kaba wa ai nga nga ma ai. Niu shamu shamawt ai rai yang, n
   
na, shing nrai, galu kaba na lam n nga ai sha, nan n
   
nga ai. Ningnan shangai ai ma ngai hpe |
   
hkayawp da ai.
  
NN
awm aj...
ai, wa hkawm hk
a '
m w
hkaw
j m
hkaw
d
dul
5a
; asa de
kawm kagat m
h
lam
ap,
rawt ts
Sang hte
malan |
| mung
sha n
awng
wunp
aren
am hpe
i mat ng lam f
hkring
lu ka
t ga
raw
’ J
{3
an d ya 1g, la
: Ndai aMmyu kab,
| hte shan
anhte
i, shanhte gaw
: 2 aloi,
Sn
alan
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
gaw tengman ai makam masham n rai nga malit dai. Dai tengman ai
hpan madu mung nrai nga ai majaw, tengman ai Karai Kasang a lam
tsun dan na ngu sasana galaw sai. Tengman ai Karai Kasang gaw
Yehowa sha rai nga ai ngu sai. Nanhte a hpan madu gaw n teng ai,
ngai tsun ai Karai Kasang she teng ai ngu tsun ai. Jinghpaw ni a ntsa e
sara tai mayu ai sasana sara ni hta sara kaba Ola Hanson lawm nga ai.
Dai majaw shi Yehowa ngu ai hpe Jinghpaw ni a Karai Kasang ngu
chyum laika gale bang sai.
Dai ni du hkra myit su nkau mi Karai Kasang ngu ai hpe myit n
dik ai rai nna Yehowa ngu nna tsun shakut ai ni naw nga nga ma ai.
Yuda ni a maumwi hte Jinghpaw ni a maumwi gaw kaga ga rai nga ai,
 
oe
VI.
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
shi a sara hte manang ni gaw sara kaba Gum Se, sara kaba
N'ngai Gam, sara kaba Zinghkang Tu Nan, sara Layang
Gam, sara kaba Lanye Ze Lum, sara kaba Lamung Naw Htoi,
sara kaba Ja kashin Naw Awn, sara kaba Maran Ja Gun,
Sara Marip Bawk San, sara Palawng Naw Tawng, sara kaba
Dr. N-gan Tang Gun ni rai nga ma ai.
Sara Ja Li hte sawk gyin bungli:- Ma kaji prat na mahkrum
madup dap hkun myit jasat hpe anhte mu saga ai. Ya gaw
sara Ja Li shi hku nna 1989 ning kaw nna manau bai dum
shangun, jarik jaga shaw ya nna poi bai galaw nhtawm,
nsen rim, sumla dem, tingnang nan ta tut shang lawm,
mang bru poi, hkung-ran poi, manau poi ni galaw nna nsen
 
   
 
rim da ai tape lahkaw yawng 600 jan hte hpe shi nan la
n hkawn hkrang ai lam hpe jaiwa du
shaga la nna san jahkrup ai gaw ba
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
rai nga ai. Teng sha ganoi mat mat sai. Jinghpaw a makam masham
hte htunghkring ningli ni gaw prat n dep mat sai, nat jaw htung she
jaseng tawn ai a majaw, garan ginhka hparan hpyan la na matu n loi
mat ai lam gaw rai nga mali ai. Dai majaw nat jaw nawku htung kabai
ai nga yang, Jinghpaw a manu dan ai hpe kabai kau mat wa ai de du
wa sai.
Ill. Mung masa ningsa hpe malan ai lam:- : Mung masa shingnrai,
shinggyim uhpawng ningsa hpe malan kau ai lam, kaga amyu
mungdan ni galaw nga ma ai. Jinghpaw ni mung moi na msa ningsa
rai nga ai gumchying gumsa lai ni hpe gun kau, malan kau ai lam
galaw nga ai. Raitim anhte a buga byin da hte kaga mungdan ni a byin
da n bung hkat ai majaw, dai zawn rai hkan galaw ai shaloi, sadi ra ai
lam gaw nga ra na rai nga ai. Miwa mung hpe yu ga nga yang, moi na
Miwa gumchying gumsa arang madu masa hpe gumlau ai masing nga
nna hpung lahkawng shada gumlang hkat nga ma ai. Shaht
gumlang lam gaw grau kaja ai de sa wa lu nga ai. ah iG 4
roy
Jinghpaw a gumlang ai lam gaw kaja ai de
   
yu shara rai nga ai. Miwa gumchying gumsa
 
 
 
  
  
hkap la hkan sa shat, lam
g kau nna 1960 ning kaw nna Uphkang Mas,
49a
g masa n'nan lama hten run mat wa yang, a alg;
pang na mung mat rai wa lu aj. Masa hingsq Wh,
P
gun kau ai. Myen mung Asuya mung n-gun kay ai 3
ar anhte gun kau ai. Ya Myitkyina mare gaw Shaw
 lamu ga rai nga ai. Dai hpang Lahtaw ga tai aj, kaga
lu la da ai hpe lai wa sai hkun ning daram hta Gan,
ye tim, ya gaw Lahtaw wa kaning raj |, dai aj byi
natu yak mat sai. Putao, Myitkyina Hkindu yang, Hugawp,
‘ga ni, Sam ni shanhte a shara re ai lam Maumw;
aw ni 1960 ning kaw nna sha hkai hpang yang Sam
yen mung kata de Jinghpaw ni hkan shang nang
pov ug: kaw Jinghpaw ni moi kaw nna nga
ang, dang na n rai nga ai. Dai majaw mas
I yang, Jinghpaw labau yawng hpe malan
 
   
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
shagawng a sinpraw maga ginra, ndai ginra ni gaw dai bum ni hpe lai
di yak ai a nhkan e Wunpawng sha ni shingra hku nna garan taw nga
chyalu zawn rai nga ai. Shingrai nga ai byin da aten hta Britisha Asuya
gaw shi a mung maden uphkang masa loi na matu, Pakkai shagawng a
sinna ginra hpe Indai mung hku nna up ai.
Pakkai shagawng hte Chang Yin shagawng lapran hpe Myen
mung hku nna up ai. Chang Yin shagawng a sinpraw ginra hpe Miwa
mung hku nna up ai. Britisha Asuya shi nan wa mat na shaloi, dai
lamu ga jarik ni ngam nga ta sai. Dai majaw Myen mung shanglawt Iu
ai shaloi, myen mung Asuya hte malan dara hkat na lam pru wa ai.
Dai aten hta English mungdan kaw Atlee hte Charchil wa ra lata
shingjawng ai aten rai nga lu ai. Charchil aw aa mung masa gaw mung
maden mung masa rai nga lu ai. Raitim English mung masha ni hku
nna kaga wa a mungdan hpe hkan madu tawn da ai iasa hpe nau
myit n shawrawng mat wa ai aten rai nga ai. i
 
fi i
yaw a hkap la hkan sa shatup 1am
Jinghpaw rau sha shanglawt la ng Mat,
aly
: Of
al lam galaw sai,
ai
ai lam hta Myen mung Asuya ningbaw t, ai ng
i g San rai nga ai. Shi gaw Jinghpaw buga de hi nap
gban sai. Dai aten hta Jinghpaw ningbaw p; hia
: gaw ningbaw ningla shara kaw Nga ai ate, Fai
nglish n ju ai wa rai nga ai. Daj majaw shanglay,
English 1 hte naw kanawn nga na hpe n ra sharawng
wa e Myen mung hte rau shanglawt ra, la
aloi, dai masa hpe shawng hkap Ia hpang aj wa
 
ca ERE SE CE —
: Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Yanggung sa rai nna aja awa dara hkat lai wa sai. 1948 ning hta Myen
mung shanglawt lu ai hpang Jinghpaw mungdaw a gam maka hte
seng nna aja awa dara gumlang hkat lai wa masai. Dai hpang 1951
ning kaw nna 1961 ning du hkra shaning shi ning tup Jinghpaw
mungdaw Asuya hpaw ninghtan nna Jinghpaw mung hpe madu
mungdaw Asuya hte uphkang lai wa sai.
V. Shanglawt rawt malan ai lam:- : lahta e tsun lai wa sai
Jinghpaw wunpawng amyu sha ni a mung masa ningbaw ningla ni
gaw 1960 ning de du shang wa ai shaloi, Myen mung, mung masa
byin da a majaw hpung masum hku garan mat ma ai. Hpung mi gaw
myen mung Asuya hte matut zahpaw yu na nnna myit lu ai ni rai nga
ma ai. Dai ningbaw ningla ni hta duwa Dingra Tang, Du Bawm Ying,
 
 
 
  
   
Du Ndu Zau Tawng, ni hte manang ni rai nga ma ai. Shanhte gaw
gone
hkring mat sai.
Kaga hpung mi gaw tinang a
nga ai ni rai nga ma ai. Dai |
  
ai nawku htung rawt malan nnan hpang w
a aj ate N hig
g hku sat ai shan n mai sha aij,
a mung de na chyum laika sharin la aj hpung sar,
paw htung hte makam masham a lam baj
i
myit
nga nna sinna de na chyum laika sharin la aj
2
linghpaw makam masham a lam grau grau
ira kaba Dr. Saboi Jum shatapry
ung a ningbaw langai mi mung
 
 
\\
Jinghpaw a hkap la meee
———————— ——— ———————————— |
hpyen la tai sai wa hpe gaw masha hta pyi jan sai wa, shing nrai, laklai
 
ai wa hku yu nawn ma ai. Bum ga na mahkawn ma ni mung hpyen
dap nga ai de hkun lam, shi lam hku hpyen la ni lata la hkrum nna
hpyen jan tai lu na matu yan yu wa chye ai nga ma ai. Hpyen la ni
nkau mi hpe lata la sai.
Lata la n hkrum ai ni gaw bum ga de bai wa mat ra ai. Dai
shaloi wa lam kaw tinang hpa majaw, hpyen la jan n lu tai ai lam ni
myit yu nna du bawng a majaw rai ang sai nga, tinang a du bawng
tinang lahtum, du bawng na a majaw hpyen jan n lu tai ai nga nna
  
 
 
 
    
sinda kaw lahtum, du bawng kaw lahtum rai bawng na kw gaw n
bawng, n bawng na kaw gaw bawng ai nga tsun shajang ma ai
tsun chyai ai hpe na yu ai.
Lahta na lam teng n teng hkrak n chye lu
mahkawn sha ni hpyen jan tai sharawng ai hp
Myen mung shanglawt lu ai hpang aw
— i
   
nghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
~——
AW ram ram, nay
itim tinang a hkum tinang tsaw dum, raj dum
gaw n rai na re. Lamu du na matu g
' rawng
ye tsun mayu nga ai. Jinghpaw dap kaw na Pru ai hye,
i hte laika ka ai wa hkrum shaga yu ai, sp; tsun dap,
gung myo kaw hpyen ni shang wa ai, dai hpe hakp gasat a
3p nga ai kaw Jinghpaw dap ni lawm ai, dai jahpawt jay jg,
pe hkap ngai ai shaloi, Jinghpaw ga hta Ja; Na hp,
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Ee —
SHANGLAWT RAWT MALAN ARANG
Lahta e tsun lai wa sai lam ni gaw tinang a ngu ai san garai n
rai nga ai. Masha ni, kaga wa a kata kaw rawng let galaw ai bungli ni
sha rai nga ai. Raitimung 1961 ning February shata praw (5) ya kaw
nna tinang a hpyen dap nan, tinang a mungdan a shanglawt hpung
ngu nna kade kata e mung n re ai sha awm dawm lawt ai Asuya
wuhpung, hpyen dap hpaw dat ai shaloi gaw lahta de tsun lai mat wa
ai prat hte prat hta madun lai wa ai ningja atsam htum hkra kabrat
pru wa ai hpe mu lu nga ai. Shanglawt hpyen la ngu nna tinang a
amyu, tinang a buga tsit lali ai lamu ga nsam bung ai, tsit ai bu hun
palawng bhyen hkring sumraw dat ai hte shingkang mi anang re ai
gup chyawp (lagup gup) chyawp, ta lahpum e mung tinang a m
 
2 mau na
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup la |
 
shanglawt hpyen la ni na matu lana sat sha rai nga ai. Jawng lung Ning
hpaji laika tsang shatsaw la nna tinang a matu kan bau bung); Kun
dinghku nga mu nga mai lam tam na hpe kabai rap di kau q ny
hpyen dap de yan sa nga ma ai. Jawng nkau mi jawng sara hte Jawng
ma, jawng ting nawng hpyen shang mat ai nga ai zawn, dakkag,
 
jawng ni hta jawng lung nga ai ni mung kade nna yang, shabraj cq,
\ sha, hpaji janmau kaba lu arawng sadang hte tinang a kun dinghy,
shangang, shatsaw, shachyip Iu na sha rai sai ni mung dai ahkay
 
 
    
    
ahkang hpe n lahpawt ai sha rawt malan de shang ai rai nna nkay mi
A
0.
mat tim, tinang a akyu gaw kat mat shajang sai, Nkay
i awn nga ma ai. Wunpawng mungdan shara pj
— per ie I Fn es
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
division mali hpe anut ai, langai mi mung n sum hkra hprawng yen
kayin kau lu ai, mau hpa atsam rawng nga ai. Munggawng kaw na
hpyen la pru langai mi jahta ai na yu ai. shawng e Hpakant lam de
kaichyan kin-yu sa ai shaloi, mung masha tai nna leng gawt let lung ai.
Hpun pawt shagu hpunggaw shagu shanglawt hpyen la nga nga ma ai
da. Bai yu wa nna hpyen hpung hte lung wa yang, shanglawt hpyen la
hkum tsun shanhte hte bung ai pyi n mu mat ai nga tsun ai.
Dai hpang jang leng gawt let bai lung wa yang, moi na hte
maren nan nan bai hpring taw nga masai. Dai zawn re ai hpyen wa pyi
mau ai zai ladat ni gaw hpyen la ni a myit atsam arang hta madung
nga ai. Buga kata kaw byin ai gasat poi hta sum ai nau n nga ai sha,
  
 
 
   
dang ai gasat poi gaw grau law nga ai. Dai gaw hpyen la nia m
atsam arang hta sha madung ai. Rawt malan asak shi ning ja
naw rai yang, ningbaw ningla ginjaw salang nkau mi hkra
shaloi, mung masha hpyen ma, ngam ai ginjaw
 
 
Sik
lakai , gahti gari, n tain mai myit mada
   
—_—
v maling kaw nna marawn hpyi na nga py, R
(
ly Ung
uty u, by,
rai Nga m
ag
i du hkra naw grin nga ma aj rai nna ndai p,
Pun
rai nga ai. Dai hpung hta Duwa Lahtay, Za,
u Pungshwi Zau Seng hte Manang nj
awngban na myit yu ang nga ai.
VT Al SHINGDU N-GUN
nawng de majan gasat ai nga tim, hpyen dap,
asat ai lam n nga ai. Buga langai hte langa;
pun palawng, tinang hta hkrup aj laknak
kat ai fe sha rai nga mali aj. Dai ht,
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
 
Nam de sha nga nna galoi mung n hkrum yu ai shanglawt ni hpe gaw
manang ni nga nna tsun ai. Dai lam hpe du kaba Labang La hku nna
grai mau ai hte tsun shapraw ai hpe na la ai myitsu wa langai mi gaw
laika ka ai wa na ai kaw bai jahta hkrup ai hpe na yu ai.
Kalang mi na Sumpra bum lam hku hpyen mawdaw ni yan yu
wa ai. Dai aten hta shawa jawn mawdaw n nga ai. Dai majaw hpyen
mawdaw ni lai ai shaloi sha, mung masha ni mawdaw lu jawn ai ten
rai nga ai. Shaloi e hpyen hkring hte laknak n lawm ai shabrang langai
mi hpe n tsen ai majaw, lam kaw na rim mat wa ai. Shi hpe sumri hte
lata gyit nna mawdaw kaw gyit daa nga ai. Grak dagra sharen gyit ai
lam n nga ai. Hpa majaw nga yang , n tsen ai majaw san jep na matu
sha rai nga ai, bai mawdaw gaw gat let gumlawt nga ai majaw,
hprawng yak na shadu nna saw sawn di ai rai ang ai. Wad
Shara mi na nam maling hkaraw n-gam kaw mali
shaloi, dai shanglawt hpyen la wa hkaraw de gumhi
roads
 
      
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
—
machyi sai kun? si sai kun? nga nna ntsun ma ai, yawng ni gaw Pyen
nan pyen mat wa sai hku sha tsun ma ai. Dai zawn tsun ai lam aw
mung masha ni hku nna shanglawt hpyenla ni hpe byin ai lam htg
shaywm nna n kam tsun ai lam rai nga ai. 1964 ning aten hkap,
Myitkyina ga shanglawt nna pru wa ai shaloi, ramma ni yawng ngu na
 
daram shanglawt dap de shang mat wa ai. nsa wa lu ai ni mung, sa wa
lu na mahkrun tam hkawm nga ma ai.
Shingrai shanglawt a lam myit rawt myit lawm na hku tsun
kajai nga ai ten re, shing re ai aten hta laika ka ai wa gaw nawku
hpung kaw na karum ai jawng lung jarik hte hpaji sharin nga aitenre,
ngut jang, chyum jawng sa nna dai nawku hpung de magam wa
   
   
   
   
a matu rai nga ai majaw, shanglawt dap de n sa wa lu ai sha,
nna myit rawt taw nga ai ten rai nga ai. Lani mi hta
mahkai nga ia 2 su langai mi hte hkrum ai, shi
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
de yawng mat wa saga ai. Ubyit mare hte lamung zup mare lapran, la-
pai maga Nhkai bum lagaw maga de shang wa yu ai shaloi, nam
sumwum kata kaw lagaw leng ni law law shanat taw nga ai hpe mu lu
ai. Lagaw leng ni masha kadai n nga ai kaw shanat jawng ai lam tsun
yang, ya na aten hku myit dat yu ai shaloi, langai sha pyi lagu dut sha
na wa nga myit hkrup ai ni mung nga chye ai. Teng ai ndai ten hku
myit yang, dai masha wa myit ai lam n shut nga ai.
Lagu dut sha yang grai mai byin ai. Raitim dai aten hta dai
zawn re myit rawng ai masha nan garai n nga ai ten rai nga ai. Dai
 
   
zawn lagu na lam n lu myit shangun ai lam madung langai mi gaw
   
shanglawt amyu shanglawt hpyen dap a shingkang grai kaba ai,
    
 
mayun mayoi myit na lam hpe kadai mung n myit gwi ai lam
Bai nna kaga lam langai mi gaw mung masa pru wa ai
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
MUNG MASHA NI N-GUN JAW Al LAM
Shanglawt hpung pru wa ai ten hta mung masha kadai Faitim,
1 dai hpung a magam bungli lama ma shangun hkrum ai shaloi, gra;
arawng la ai hpe mu lu ai. Dai bungli hte seng nna grai atsam dat
  
shakut ai lam ni hpe mu lu ai. Laika ka ai wa Yanggung mare lam 33,
htap 4 kaw nga yang,
   
 
    
Jinghpaw buga de nga yu sai myitsu langai mij sg
Wa ai, shi du ai hte rau tsun ai gaw sara na a nta lakang sa lung na
Matu mung shanglawt N-gu gun sa ai daram she ba nga ai nga nna
tsun ai. Raitim dai zawn rai yak ai, ba ai lam hpe myit htum ai lam,
dum ai lam hku shi n tsun nga ai, arawng la ai lam hku tsun aj ga
nga lu ai. Du kaba Labang La, dap dung 46 kaaw dap up galaw
hta dai dap dung gaw Jinghpaw buga kata e nga ai dap
 
dap she sa ai wa shanglawt hpyenla hpe kajawng hkrit na lam n nga ai.
Tinang a mungdan tinang a amyu hppyen la hpe shawng n'nan mu yu
ai majaw, byin ai sha rai nga ai, ngai chyu sha dai zawn hkam sha ai
kun ngu yang, manang yan mung ga n shaga mat ai hpe yu yang,
maren sha hkam sha ang ai ngu myit Ia lu ai.
Anhte masum sha nrai, dai de sa du ai ni yawng mung dai hku
hkam sha ang na masai. Lam kaba hkan nna hkawm sa mat wa yang,
Tangshang hku na mawhke hkaq ginra de pru ai nam maling kata kaw
masha baw layang sha mu lu ai. Dai masha ni yawng shaga laika jaw,
mam ting ga saw ai zawn shaga la ail kadai mung n lawm ai, yawng ni
Nawng Nang, Alam hkan na
HERE
 
 
 
 
   
B.
!
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
chyinghkyen sha-ku atsawm galaw da ya ai, shat hpe gaw Shat-bgy,
lahpaw hte n re ai sha kawa wakang hte bang jaw ma ai, si htu sj
mung nga shan, wa shan rai nna si mai ntsin hpe kaw dinghkang hy,
bang jaw ma ai. Shat Iu sha ni hpe ra ai daram hkru hkra sha na may,
seng ai ni tsun ma ai. Raitimung shat sha nga ai shingdu maga de Vf
ngu ai hpyen la ni pali pyen daram pa ai shingna langai phra lang nng
shat hkyep hpe ga de jahkrat ai kadai hpe raitim kayat na re lam sag
Jaw nga ai.
Shingrai wakang kaw na shat hkyep ga de n hkrat hkra sadj
nna sha nga ga ai. Kade nna yanag ngai hte marai lahkawng daram
na salang langai mi hpe shi jahkat da ai shat hkyep madun
iikoyat dat ai hpe mu ai. Dai kayat dat ai n'sen gaw kayat
hku n re ai sha, machyi na daram kayat dat nga ai. Dai
aw bang da ai shat mung ma-ut dat mung n lu mat
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
kawa maling kata kaw yawng ni wa dung shajang sai. Zuphpawng woi
awn ai ni nga na pinra kasha hpe mung mu lu ai, dai pinra kaw kawa
punghkum dung shara lajang da nga ma ai. Dai lahkum kaw masha
marai mali daram shra la ai hpe mu lu ai.
Dai ni hta na mrai langai mi gaw Jinghpaw labu hte palawng
hpraw hpun da nga ai. Shi a du hkawp (collar) mung atsawm sha
gumba da ai, shi a kara hpe yu yang, galoi mung gup chyawp chyawp
da ai hpe raw da ai kumla pru ai. Shi a myi man n'sam gaw tsem si rai
myitsu salang man man nga ai. Shi kadai re ai hpe shawng de mung n
mu yu ai majaw, n chye lu ai. Kadee n na yang, zuphpawng hpa-awn
wa pinra ntsa de lung wa ai. Shi a lata kaw maisau pa lang da ai, dai
maisau pa kaw yu nna ga tsun hkyen ai majaw, zup hpawng lamang
rai ang ai ngu chye lu ai. Pinra a shingdu maga na shakum kaw n'htu
 
ginchyai kap ai dawnghkawn shakap da nga ma ai.
Zuphpawng hpa-awn wa a nga | te. mi
tad mag de man nd png hkungg
all
   
   
  
 
   
  
 
 
    
 
   
   
    
    
    
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
kaw na yu mat wa sai. Zuphpawng hpa-awn wa gaw hpyen hkring
hkrak sumraw da nga ai. Duwa Hkachyihtu Sin Wa gaw mungga gra;
galu galang n tsun ai. Jinghpaw shanglawt dap hpaw sai, da;
shanglawt hpung gaw ya Myitkyina du sai. Nanhte Myitkyina e nga
ai kanu kawa ni madi shadaw ai rai yang, madi shadaw ai sakse
madun marit ngu shaga ai re. nga sha tsun ai. Mawhke hkaq na hpe
tsun mayu nga ai.
Zuphpawng bra ai hte rau, mawhke hkaq ai lam hpe kalang
lata hpang sai. Mawhke hkaq ai gaw hpun tawng ntsa kaw kumba ri
shachyaq shachyen da nna dai kumba ri nshan kaw nhtu ningshan
dawn nhtawm, nhtu a ntsa kaw nna mawhke hkaq ga sadi la ai wa
gaw la ya hte abrep nna matsat jahkang da na matu rai nga ai. Dai
: kaaw typt(laika jak) hte laika ka ai masha mung langai mi dung
kaw mying bang ngut ai hte mawhke hkaq masat da ai lam
a ai, kaja wa nga yang dai kumba ri kaw nhtu hte 3
masat da na matu
¥
sha re. Ra
i
itimung mi
   
   
hkawm ai hkang ni hakng ai raitim, lam ngau masat na dara, re a)
nga ai. Anhte mung galing gale rai Nhkai bum lagaw de Tangshyy,
hka hpe han ai hku sa mat wa yang, chayhkyi shat nga lam hkan
dummsi wuhkyang zawn re ai hku sa mat ai shaloi, bum lagay,
mahka e gaw sa ai ni yawng wa zup ai lam kaba byin mat wa aj 5p,
 
 
~ kaba du ai hte hkawm ai hte gagat ai kayau kaya rai sa mat wa yang,
 
   
  
    
Am a lapai, lahkra n shsamu ai sha tsap nga ai hpyen la lahkawng hpe
wng sha mu hkrup ai, atsawm sha yu ai shaloi, dai hpyenia
‘gaw shawng de kalang mi mung n mu yu ai hpyenla hkring raj
RB 14
A
aloi kara ni yawng lamu de marawng mat wa ai zawn
Hkum ting mung nshung si hte hprwi nga mat ai. Dai
na langai mi gaw hkau ni mawhke hkaq sa ai kun?
Jlinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
hkam ai hpe bai nhtang htim gwi ai myit gaw ahkyak nga aj Dai 1
salang wa hte ma a lapran kaw pri nem ai lam galoi mung Nga sa ng
|
|
n
rai, tinang a ntsa e n jaw n ang ai hku galaw ai wa hpe jinghku shady
manang shadu ai lam mahtang gaw lawt lam n hku ai lam rai nga aj.
Du na ra ai shikru ning daram hta ma kasha de a matai hpe da;
salang wa hkam lu sana n re, aten shikru ning la la ra ai hpe dum ra
nga ai. Sara N'ngai Gam tsun ai hte maren, wunpawng buga hta byin
ai majan ni gaw shana e u lawng kaw hkan shang ai hte bung nga ai. |J
 
gaw hkan hpe n htim lu ai, hkan gaw lamyin tu ai, kaw na akawng lu aj,
a u ni hpe kawa sat lu, nma shakap nna jung shangun lu ai. shana ting u
Ld ni hpe jahkrit da lu ai, jahpawt nhtoi htoi wa ai shaloi, u lawng kaw
    
      
     
hkan shi matut rawng nga yang shi a matu si lam sha rai na re, ulawng
oh Ee
 gaw hkan lawng n tai lu nga ai, u lawng gaw u ni a nta sha rai nga ai.
 
Ndai hku tsun ai shaloi Wunpawng u lawng kaw n'htoi galoi
BRE )
rai ta? aga san mayu na ma ai. Nhtoi ngu ai gaw jahtoi dat
 
 
A
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam |
tsun saga ai, raitimung rawt malan ai akyu gaw galoi raitim akyu kata
n re ai lam gaw mungkan labau hta sakse nga nga ai.
Rawt malan a n-gun gaw rawt malan ai myit sha rai nga ai.
Shawng na daw ni hta tsun lai wa sai hte maren, shanglawt ginjaw
salang ni gara wa mung rawt malan ai myit gaw moi na hte nan nan
sha naw rai nga ai. Hpyen du hpyen ma hta magam gun Kaji kaba
mung rawt malan myit gaaw nan nan rai nga ai. Mung masha kaji
kaba ji nban a n-gun jaw ra sharawng ai myit mung moi na hta galai
shai ai lam hpa n nga ai. Dai majaw dinggrin dingnawng ngang grin
nga ai rawt malan lam yan rai nga ai.
MAJAN JAHKRING DA Al LAM
 
I
hpe n hkra ya lu nga ai. Majan jasim da ai hte seng nan seng ang a; ni
a bungli masa, yi ngam masa ni nga nga na re, laika ka ai wa gaw dai
masa ni hpe yawng chye na da ai wa n rai nga ai.
Raitimung, tinang chye na, tinang sawn nawn ai hpe k,
shapraw ai lam sha rai nga ai. Tinang myit hkawn ai hpe tsun shapray,
ka shapraw Iu ai hpe shanglawt lu ai nga ma ai. Hpyen wa gaw anhte
hpe gasat ai shaloi sanat lang ai wa hpe sanat lang ai hpyen la hte
gasat ai, maung masa jum ai wa hpe mung masa hte gasat nga ai,
 
Mung masha hpe mung masha nga sat nga sa lam hku gasat nga ai,
  
  
     
Ndai hpyen man masum hta na gar hpyen man a majaw gasat gala
4 lam jahkring ra a ta? laika ka ai wa chye lu ai daram nga yang, laknak
lang ai shanglawt hpyen la ni langai mi mung n ngam, si htum hkra
at na jin jin rai nga ai. Ginjaw salang mung masa lang ni, mung
at nna yawng ni htawng rawng mat na mung jin jin rai |
     
   
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
majaw mung masha ni a matu, majan jasim ai hpe ahkaw ahkang la
nna n mai yp malap nga rai nga ai. Dai majaw gasat gala jahkring ai
ten hta mung masha ni shakut ai lam hta n mai hkring ai lam dum ra
nga ai.
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
j Il. MAKOI MAGAP NGA Al JINGHPAW NI A KARA|
 
(The hidden God of Kachins)
| Pang langai laika buk hta Jinghpaw hte Nat jaw htung ngy g;
hku tang madun lai wa sai. Dai Jinghpaw ni a Nat jaw htung hpe sha
ndai pang lahkawng laika buk hta ga baw loi jashai nna tang dan ng
hku ang ai. Ndai pang lahkawng hta tang madun ai daw gaw moi na
salang ni hte jaiwa dumsa ni nan pyi atsawm n hkawn lu ai daw hpe
4 ndai prat Karai Kasang a chyoi pra ai Wenyi jahpaw ya ai hku sha
hkawn hkrang ai daw rai nga mali ai.
2 ’ hyoipra ai chyum laika na pru mat wa ai laika hta Yehowa
  
ng gaw Maw She hpe Equtu mung e mayam tai nga ai shi a
  
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
nna mawhke hkaq ai shaloi n kumba ri lap pyi di mat wa ai hpe tsun ai
sha rai nga li ai.
RAWT MALAN A SHINGRA MAKA
Rawt malan ngu tsun ai gaw dip da hkrum ai wa dip da ai kaw
na lawt hkra, shing nrai dip da ai wa hpe yen mat gun mat lu hkra
galaw ai hpe tsun nga ai, kaga wa hpe dip ai wa gaw shi dip na wa hpe
dang gwi, dip gwi nan she dip ai majaw, dip da hkrum ai wa gaw dip
da ai wa hpe dang kau na matu aloi sha byin lu na shingra n nga nga
ai. Dai rai yang n dang na hpe chye ninglen hpa majaw gumlang
malan ra a ta? Gumlang malan ai n nga yang, lawt na lam nan n hku ai
majaw, malan ai lam rai nga ai. Malan sai kaw na gaw lam gaw hku sai.
Dai majaw rawt malan ai ngu ai gaw laknak n-gun kaba ai, hpyeh n-
gun law ai hte hkrai n seng nga ai. =
wa na n mai ai. a shadawnl
Fil
 
Rr CT
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
| nawku jawng kaw n rai nga ai. Sa madat hkam la na shawa nj Mun
Hkristan ni n rai nga ma ai. Nat jaw ni she rai nga ma ai. Aten du jan
mare ka-ang kaw na tsingdu pa kaba kaw masha baw she layang mg;
sai, Paw lu mung Anhten masha ni n chye ai ji Nat wa a shara kaw
Hkristu a lam hkaw matsut bang wa nu ai, shaloi she Ahten masha ni
gaw shanhte n chye ai wa mahtang grau ahkyak ai wa re ai hpe chye
na la masai.
Yuda nawku htung hte shanhte a htunghkring byin pru wa aj
npawt hpe tsun ga nga yang, Yehowa gaw Isrela masha ni hpe lama
ma tsun mayu yang, myihtoi ni a n-gup hku tsun ai. Yuda ni mung
Yehowa a mungga na jang, shanhte bai galaw tai mayu ai lam ni hpe
 
 
~Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Dai hta n-ga, Kolose laika hta yawng mayawng gaw Hkristu hta
nnan bai hpan sai nga ai. Dai rai nna mungkan mashan ni a nawku
htung ni yawng, makam masham ni yawng gaw hten mat ai hku n re
ai sha, HKristu hta nna bai hpan da hkrum sai. Hkristu hta nna hpan
da hkrum ai ngu tsun ai shaloi, ningsa ni galai mat ai hpe tsun ai arai
nga ai, shawng na nsa, nnan myu myi tai mat ai hpe she tsun ai.
GAshadawn, wudang gaw n hpru nmai dagam dalaq hkrum ai ni hpe
sat ai wudang raitim, HKristu hta nnan bai hpan da ai shaloi, chyoipra
ai nawku jawng hkrang ni, chyoipra ai ni a sinda hkan, chyoipra ai
      
    
   
shara hpe shang la mat ai hpe she tsun nga ai. Dai rai nna Jinghpaw
sha ni tha shanhte a makam masham, htunghkring ningli, nawku
JE
htung yawng mung n'nan rai mat sai. Yuda ni a htung gaw Kar
Kasang hte matut mahkai lit nga hkat ai kaw na byin paw pr
 
 
 
ai kaw na byin paw pru wa ai rai a ta?
} i ' LH yl ae
5 Bil Ndai ga san hpe sha Jingh) > : »
 
NE
ma hta hkra nna daw mat, hten mat, ga mat ai hpe Jinghpaw nj My
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
|
achye ai nga ma ai.
Dai achye chye ai Mug gaw Mug nat shan nau ni kaw na Ma
La mahtang rai nna Mugq She, Lashe ngu shamying nna matsaw Nat
Jaw yang, nga hpraw, wa hpraw, u hpraw hkunggga sa nna jaw jay ai
Nat nan rai nga ai. Yehowa gaw tara kanu shi mungga jaw ai wa rg;
nga ai. Dai mungghpe ta tut lungpa kaw ka ai gaw Muq La, Lashe ws,
rai nga ai. Muq achye na law ngu nna sha tsun yang, achye hkra n raj
nga ai, achyeq u law ngu tim kadai hpe gara kaw hpa majaw achyequ
flgus hkrak Bsn Jang she achyeq nga ai. Yehowa shangun nna sha
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
dik rai sai. Kalang lang masha n shaga ai raitim, shi a ntsa na wa e ra
rawng mu nna achyeq ai lam nga chye ai.
Maling kata na hpun, nlung hkan achyeq da ai shara kaw
shinggyim masha ni hkarang yi hkyen hkrup ai, muq achyeq ai hpun
mung tsam hten mat sai, n mu lu mat sai raitim, dai achyeq ai wan
yam, wan wu kaw kap ai nhprang wan gaw mat mat n mai ai rai nna
shinggyim masha ni yi magang, yi sawm ai shaloi, hkum shan hta kap
wa nna mu shakrwi hkum ting twi hpye wa chye ai. Dai shaloi gaw dia
mu hpe nan bai tsi ya shangun lu ai. Dai hpe Lhovo ga hku muk bap
  
   
  
 
mugq chyayat, shing nrai mug lam ngu tsun ai. Dai dumsa ga hpe ka da
 
nna lachyum jawm lat la yu ga.
DUMSA: : Hpaw... n nga e.matsaw duwa muq la
ig
duwa gumhpan e, lamu sharat nang gara, bu wa nin aw
shingja, matsaw mugq lan, ningtsa gumhpan, hk
J
   
  
ntsang hkringdat gaw ri hkrang, dur
 
 
  
 
 
 
  
 
 
  
 
   
   
   
   
   
   
   
   
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
wa kadai re ai hpe n chye tim, shangun ai bungli hpe hkrak sha galaw
shatup sai. Amyu masha ni mung kadai e shangun dat ai hkrak n chye
tim, dai wa a hpang kaw grai yak ai hkrun lam ni hpe lai di lu hkra
madat mara han nang masai.
Kasa Paw Lu a prat hta Ahten mare masha ni gaw shanhtea
mare numshang kaw ji Nat law law hpe shaning shagu jaw jau ma ai,
shanhte jaw jau ai ji nat ni a hkung-ri ni hpe mung nlung hte tawk ka
da nga ma ai, Kasa Paw Lu gaw Hkristu a kabu gara shiga hpe dai Nat
jaw mare kaw hkaw tsun dan na ginjang lu la nga sai. Raitim shi tsun
na gaw Karai Kasang a lam, Yesu a lam rai nga ai. Ahten masha ni gaw
Nat jaw masha ni she rai ma ai. Shingrai Yuda htung, Yuda chy
laika hti nna hkaw tsun yang, madat hkap la ya na n rai nga ma ai ):
majaw Paw Lu gaw Ahten masha ni hpe hkaw dan na chyur
hte Karai Kasang kaw kyuhpyi sai.
Akyu hpyi let Ahten mare a sat lawat
  
 
mat wa yang, shawng e tsun ai ma
i a ie Or Al
a
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
NAT; - Dai gaw hkring wa e, matsaw duwa a sainu pyi gaw hkinjawng
e gun, hpunlum wa e run nna lit jaw sa masa, lit ya nga manga ni
garan nna la, kachyan nna sha yang, myi wan na san tsi she tai na sai
akraw hpaji she lat wa na masai law.
Lahta na dumsa ga lachyum hpe shawng tsun ga nga yang,
ngai dumsa wa dumsa nsen hte shaga yang, mug nat nang na nga nni?
Au dumsa wa tsun ai nsen atsawm sha na sangai. Dai majaw tsun
mayu ai lamang hpe adaing tawk tsun yu u. Tsun mayu ai gaw myi
nga hpe garai n sat yang, shan hkut hpe kalang mi bai dumsa ya na
    
   
   
   
   
       
ngu da sai hte maren, hkinjawng wa gaw hkungga shan hpe nga hkum
jut shagu na shan ni hpe jahkum nna pung hta mung, di kaw | :
mahkyit shadu jahkut ngut sai rai nna dai mahkyit makai N
lahpaw katsing bai kahtap makai nna hkungga nge
masat matsing nna nat hkung ri shabung pinra ki
Da pa ma
   
i hpe dai hku nan
at gH
 
  
Te —
na sai. Lahta e tsun nga ai lachyum hku rai yang, Jinghpay Jaw 9
hkunggaw gaw muq wa mung n sha ya jang gaw kadai sh, Satg)
Chyum laika hta Karai Kasang gaw shagu hkungga shan ra aj yy, Mire
Nga nna rawng nga ai. Dai majaw JInghpaw ni mung hkungga shan
ai wa n re nga nna rawng nga ai. Mu wa tsun ai, salu nsa Marawp Sai
Nga ai, salu nsa sha ra yang gaw Nat shan di kaw prut taw Nga 4
shaloi, marawp la yang grau mai na n rai i? marawp la sai, sangay,
chyu sai nga ai gaw myit shapyaw tsun ai sha mai byin nga ai, pa hpe
mung nat jaw poi sa masha ni sha sha na hku rai yang, shing nrai saly
nsa sha sha na rai yang gaw hkinjawng yan hpunlum hku nna dai
daram hpa rai saki jahkum shatsup kadoi makai lajang ra na kun?
4 at aa!
 
~Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
jahpring nna Nat ra hkungri kawtawn da sai ngu kaja ai hku jahpan wa
tang na hku she rai ng ai. Dai majaw Jinghpaw ni jaw ai Nat gaw kasa
wa sha rai ang ai. Yuda ni myit shingran mu ai lamu kasa gaw singkaw
tu nga malu ai.
Jinghpaw ni mung mug achye ai nga yang u zawn rai singkaw
tu ai rai ang ai. Dai majaw Yuda ni a lamu kasa hte Jinghpaw ni a muq
gaw hkrang bung ai hku rai yang, jinghpaw ni a Nat mung kasa sha
hkoi rai nhten! Dai kasa wa jahpan wa madun ai wa gaw kadai rai na
 
 
 
 
kun? Moi Ja Nyi yan Ja Nga a prat hta mung ji Nat hpe atsawm |
ai, nkau mi tsep kawp n jaw mat ai, jaw ai ni mung dums
hkrup mara dumsa ai, hkinjawng wa mung Nat shan hf
dai lam hpe ji Nat ni gaw shanhte a sara wa hp We
 
wa gaw langai mi pyi ji Nat atsawm n jaw
   
  
yan Ja Nga sha atsawm sha jaw ma
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
Dai majaw Nat jaw ai gaw Karai hpe kam ai lachyum n pry wa
na kun? dai hku rai yang, Jinghpaw ni nat bai jaw ra na kun? shawng
na daw kaw tsunsai hte maren, makam masham hte htunghking ni |
yawng Hkritsu shatup sai, shi hta nnan bai galai hpan sai rai nna Nat
Jaw n ra sai. Hkristuhpe tau la na ga shaka dingsa htung langai mi hi,
chye na ai hte dai htung na htunghking ningli ni hpe shatsawm nna
Hkristu hpe shagrau n mai na a ni?
Matsaw ntsa nat jaw ai lachyum hpe tsun saga ai. Dai h al
matsaw nat jaw ai nga tim, Jinghpaw dumsa ni hte ga shaga hkat aj
wa gaw kasa wa daram sha rai nga ai, matsaw Madu langai mi nay N
nga ai zawn tsi nga ai lam hpe tsun sagta ai, ya gaw kaga langa
‘hpe bai bawngban na rai nga ai.
an
 
   
  
ma ai. jan hkungri ngu tsun ai, shinggyim masha ni lamu madu Mug
wa hpe shagrau sha-a jaaw jau manawt dingsawt hte shagrau ai
shaloi, Mug uma yan sa yu, sa jep maram ai hpe madai nau ai, Madai
jau ai kaw na Manau ngau mying byin wa ai. Dai majaw manau galaw
ai lam hpe matut bawng ban ga.
Manau shani Jan wa sa ai nga tim, shi nan gaw n sa chye ai, shi
a kasha Nang Koi shing nrai Hpraw Shoi gaw shata wa a kasha Zau Doi
kaw wa ai, dai rai nna Jan wa a malai Jinghpaw hku tsun ga nga yang,
 
kasha hte dama wa sa chye ai. Shingrai manau nkau mi hta Jan wa
 
a dumsa chye ma ai. Man
 
Hpraw Shoi, shata wa Zau Doi e nga nn
 
hta gaw lamu Madu hpe shinggyim masha ni hkungga
shagrau ka manawt ai hpe nat uma yan rai nga ai Jan
 
   
  
wa nan sa yu jahpan la na re ai rai nna chyahtum
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Hkringwa du ninghpang kri ningkrai she tsun magang yu rit, Du,
Pru n'pawt pri ningprai kajai shanang yu rit.
DUMSA: : Aw rai a, myi matsaw hkungga sainu madat a; Gay,
hkinjawng wa hkalai, hpunlum wa lai sa e gaw matsaw hkungga sha
hpe ningnaw ningnai, n-gqup n-gai, shinglet shinglai shan, yu hkray,
mahka shan, nuq amai, mang amai, dinghku shan, sinda shan p;
yawng shinglum rai, kan hpyi kan htat shan taw tsip taw tsai, pu sang
pu shi, pu nu ashan, pu yit pu wai shan, sin tsin, sin prai, sinja, sinty,
sindai, sin wawp, sin htat ashan, sate shapre, hkyun marung ashan,
dang hkawk dangga shan ni hpe pungdu hta shanai di dam au ma hta
   
shakrai nhtawm, hpaw si hta hpaw nan bai kanap nna pai tawn hkra
 
 
sat nhtawm shabung e lau, ladap e hkrau di sai. Matsay,
 
  
  
i sindum hpe pyi nawng dinghpawng e gun, panawngl
   
yi nawng la, pa nawng sha, matsaw duwa an-gau
Hep
  
Hpang shana ningrimrim aten kaw nna joiwa wa, hpunlum yan
hkingjawng joitaw ni gaw Madai ga de joiwa ga hte lung mat wa na
ai ma ai. Shanhte hpe shim lam jaw na matu, gumgun nat Banang
Naw hte kasha Tsum Hkat Naw gaw madai ga de hkan nang mat wa
sai. Poi nta kaw gaw Hpungnawn Naw hte ndaw na Banang Poi sin
nga ma ai. Ning-rim ten hta lung mat wa ai gaw hpang jahpawt hkying
4 hte hkying 6 daram hta she Madai yan nu ni hpe woi let, manau nta
de du hkrat wa mara ai. Manau nta du ai hte chying baw de Madai
madu yan, chying mai de gaw madai num, Madai ma ni hpe shadun
nna lam hkawm ba nna pru ai salat hpe lahpaw hple ninghpap na
salat jahkoi yit na rai na ai. Dai hpe madai yit ai ngu tsun ai. Mada
salat jahkoi ngu jang, hka ni, tsa ni, u di, nga hkraw ni, n
jaw na mu ai.
Dai shani tup joiwa wa gaw manau
baw ra nna dum ai lam, gara hku hkye
Jam, manau madu ni nta ‘mash
 
  
yang, shingggyim masha ni lamu Madu hpe
shut ai, jaw ai manau maka ni hpe yu na
Tang nan sa lawm taw ai majaw
Yu na rai nga ai,
Ntsa de, hkum de,
Ndai aten hta gaw ahkyak htum ai aten nan raj
C C dad Yc
   
   
a Hpa majay, ,
hkungga shagray aif
Mmatu My
 
 
 
  
 
   
  
  
  
 
 
   
      
  
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
wa a dinghku kashu kasha, u, wa yam nga ni si wa chye ai. Joiwa wa
nga yawng nga pra shalat shut yang mung mara lu nna shi nan mung
si wa chye ai, hkungga n
e mara jaw ai rai nna manau dum ngut ai h
i hta n tsawm ai rai yang, manau nta madu ni
hp pang shangai ai ma ni
myi n mu ai, nan na ai, n chye shaga ai ma ni shangai wa chye ai.
Kadai mung n shut hkra tsawm htap sai rai yang, nta madu ni
mung grau hkm ja, lu su jat wa na rai nga ai. Joiwa hkinjawng nau
shawng ni mung wunli grau lu nga ma ai. Dai majaw Manau ngu ai
gaw Muq duwa hpe shinggyim
Mug kasa uma yan nan sa yu maram ai hpe tsun ng
pe hkap madat la nna shinggyim masha ni hpe chyéju j
Maw She hpe mying n tsun da : hk
masha ni hkungga shapraw ai shaloi
a ai. Dai jahpan
wa tang ai h
mara jaw rai nga ai wa gaw
   
au ai n mai b
RT
  
nna sha sawn maram nna jaw j
Tans th dg
     
 
   
   
    
   
  
 
   
      
  
linghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
kade n de nat chyasam ni n shang lu na matu matse dik ai 5aq wa not)
ni hpe sai katsing jaw nna grau matse jat shangun sai majaw, kaga ny
matse ni gara hku mung n lu shang sai.
Shinggyim masha mung manau poi jahten manawn Masha
myit rawng let sa ai rai yang, bawp lele, kan mase, sai madawn ai
manau poi de n lu du na rai nga ai. Dai hpang shani gaw zahpu by
 
sin ai matsaw duwa Zau Tu hpe nga hkungga jaw nna krawn lahpa
lawng de hkanam hku bum lang bum, sinna maga shangun da nga m
ai. Dai majaw bum lang bum tawt nna nbungli hkum tsun wahkyi hj
tu nang pyi pyen shang n mai na hku zahpu bum mu nat Zau Tu
nan sin taw nga sai. Madai ni lu na hka hpe mung tsu majai nt
Jau ja shjin da sai.
       
   
Manau
ig
poi nta madu tai na matu, shanhte a na
   
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
Shing rai asak galu mayu yang, namlap law law sha ra ang ai. Sharaw
gaw namlap n sha ai, shan sha ai, shan sha sha ai, shing rai shi a asak
gaw 15 ning grup yin sha re ai nga ma ai. Raitim shi gaw shi hta htam
masum daram kaba ai nga kanu hpe hta kabai kau lu ai. Sharaw gaw
nga kanu kaw htim du ai hte shi a lapai maga hku lahtum dat ai shaloi,
nga kanu galau mat wa ai, galaau mat ai nga kanu hpe hta kabai kau
dat ai gaw, nga kanu wa hkrat ai shara kaw shi mung hkan hkrat nang
ai, nga nna mukhkyu kaba ni tsun ai na yu ai.
Dai re ai rai nna namlap sha ai magwi gaw asak galu ai, shan
sha ai sharaw gaw n-gun ja ai. Dai hku rai yang anhte Jinghpaw ni n-
 
 
 
 
gun ja mayu ai kun? asak galu mayu ai kun? lahkawng yan byin mayu
ai rai yang, dai yan hpe maren mara sha ya ra na rai nga ai. Jin
a lam hpe tsun nga ai rai nna Jinghpaw ni lu la mai ai nar
myu hpe anhte n lu tsun ga ai, namlap sha ai wa hte
   
hta shai hkat ai ahkyak kaba langai mi naw nga
  
Cr mm—eeeee ree
gumra shan zawn re ai ni hpe chyoi pra ai chyumn laika hta hkum dg
nga ai. Rung tu ai du sat gaw shi a rung hpe kam nna share shagan,
gwi-ai hte maren, rung tu ai shan sha ai ni mung share shagan gwi a;
nga ma ai. linghpaw ni share shagan ai mung rung tu ai shan law lay,
sha ai majaw rai ang ai. Ndai hpaji ga ni gaw prat dep ai mungkan
hpaji hta shamyet shanat madung da nna tsun ai sha n rai nga aij,
- Jinghpaw ni tsun jahta kam hpa hkap la ai hta madung dat nna tsun aj
“she re. Dai majaw teng ai hte teng nna n teng ai daw ni mung lawm
na re, teng timung, n teng timung Jinghpaw ni kam ai lam rai nga mali
1. MANG SHAN: : Jinghpaw ni hku nna shan hpe amyu lahkawng
| da nga ma ai, asak kaba nna baw hpraw sai ni sha, mai sha ai
 
 
aw kaji ai ni kraw shan sha ai shaloi, shan sha ai wa a hkum
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
i
ai, asak n
hta angwi sha akyu yawm ai lam byin shangun ai ngu chye na hkap la
ai hta shanhte a mahkrum madup lahkawng nga ai hpe mu lu ai.
Shawng na langai mi gaw hkan ni sharaw ni, shan rim sha ai shaloi, lu
rim ai shan hpe tinang a shat shatai nna sha kau na rai nga ma ai,
Raitimung shanhte sha ai shaloi kraw shan , sin shan ni hpe ngam da
nga ma ai. Dai majaw dai kraw shan sin ni hpe dusat pyi n sha ai rai
nna masha mung n mai sha na hku sharin la nga ma ai. Kaga langai mi
gaw kraw shan sin ni law law sha ai ni hta hpang jahtum asak kaba wa
ai shaloi, n kaja ai akyu hkam sha wa ai mahkrum madup a majaw rai
nga ai.
    
 
 
Dai rai nna asak kaji ai ni n mai sha ai shan daw i
shan ngu shamying kau nga ma ai. Sara kaba Dr. Hkyen |
i Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
===]
IL. SHAN JU: : Jinghpaw ni a htunghkring hta mying dan hkung 4 |
 
gaw shan hpe ju sha ai lam rai nga ai. Shan ju ai shaloi, shan tawng
hpe kaba kaba di nna tawk sumpum da na rai nga ai. Dai kaw jum hte |
majap, shanam, shaban, shingtawn pan ni hte jum majap chyung hk,
i | manat na rai nga ai. Shing di ai hpang lata tup daram galu ai shingn,
| sumbrut ni hta shajoi nhtawm, wan chyi nga ai wan mang wan ns
(fit wan shinglet ntsa kaw ju kakang da na rai nga ai. shing di ju kakang da
ai shaloi, bum ga kaw nga ai ashu ashan ni gaw tsit lali ai sumprg
 
maku, kasen kinla maku ni daw sha ai rai nna shan hkut wa ai shaloj,
hkraw mat wa ai lam n nga ai sha, shan kaw na ntsin asau ni shan
 
hkut ai ten du hkra madi sau taw chye ai. Shan hpe jahkkut ai wan
gaw wan shinglet, wan nsa wan nhkut wan n-ga wan wu, wan numji
 
ok i yl wl SR {OC =r
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
La ka ai WA gaw asak 6 ning daram kaw na 13 ning du hkra shan
, mukhkyu jaugawng mung rai, dumsa kaba mung re ai salang
= : htawngpa shagun nna nat jaw poi shara shagu woi hkawm ai,
ih shan ju sha sharawng ai hpe chye ai majaw, nat jaw poi shagu na
shan k
atsing lu jang, shanju ju jaw ai. Nta e nga yang chyahkyi shan,
oi shan zawn re ai ni gaw chyahkring hkring lu gap sha ai. Lu gap ai
hte shan ni sin ni hpe ju jaw ai. Dai majaw mare kaba de du sa wa ai
ten hta mung gat na shan lu mari shagu shadu ai hta kag ju ai
shalawm nna sha ai akyang nga ai.
  
  
 
   
Asak 20 ning daram du ai shaloi, kan hkyeng byin ai, masha
kaga ni sha ai kan hkyeng tsi gara sha tim n mai ai. Raitimung an J
sha bai hkyam sa mat ai. 1985 ning hta kan hkyeng bai b:
Myitkyina tsi rung kaba kaw Dr. Than Myit Maung ga
bai hpun wa ai. Shing rai tsi rung kal
  
ar Maung nan (int I
   
—
 
\ A NI HTE SHAN SHA LA]
(Kachins And Meat)
im masha yawng ni gaw namlaw nam
lap, tsing, Shy
nna hkrai nga pra ai ni rai nga ai. Namilaw Namiay, Dh
) am myu myu, shalap, chyingdaw, shari lap, Janghpa,
ive 3 vital nga ai. Tsingsi hta mam n-gu, ya gy; ain
Ci fia zawn re ai ni rai nga aj, Shan ngu 4
shan sha ai hpe madung dat nna
asha sha n rai, dusat ni Mung
han ni hta mung shan sh, ai
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
hpe tsun dat ai. Laiza du yang u lagaw ju sha ai ngu tsun dat ai, u
lagaw gaw n mai byin ai lam shi tsun ai, raitim u lagaw kade sha sai
kun nga bai san ai, u langai mi sat yang u lagaw lahkawng sha lu ai rai
yang, laiza ga e u lagaw san san law law mai lu ai lam tsun ai shaloi,
shi ngai hpe yu nna mau dung mat ai. Dai hpang shi bai san ai gaw u
lagaw hpe gara lai hku jahkut sha ai lam bai san ai, shaloi ngai gaw u
lagaw kaw sau ai baw, hkri ai baw, jap ai baw chya nna wan mang
ntsa kaw mara jahkut nna sha ai ngu tsun ai. Dai shaloi she sara wun
kaba gaw um..nga nna aja wa tsun dat ai hte ngai na tsi laika kaw
laika ka let mai byin ai nga tsun dat ai.
  
     
   
   
   
Ngai gaw u lagaw sha ai lam sha tsun dan nga ai. Prat ting
shan ju sha wa ai lam hpe n wam tsun dan ai. N tsun dan ai raitim,
ngai hkrai ngai yin la nga sai. Dai ni raitim ngai hte hkrum ai marai 5
daram gaw ngai na machyi ai hte bung ai lam , machyi ana lu ai
tsun dan nga ma ai. Ndai shara kaw hkam kaja lam tsi hpaji
ya ai hku n re, Jinghpaw sat lawat, Jlinghpaw nga
 
yo Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Swi'e tsi lajang ai, shi tsi lajang ai lam hta pu kata lam yan tup Pipe
shawn nna manpyawng hte yu ai, shi yu nga dingngam e ngaj hpe
mung, Video kaw yu shangun ai. Dai shaloi pu shakum ni hta hpa bay,
byin taw nga ai ngu ai hpe ngai hpe nan tsun dan nga ai, Video kaw y,,
ai shaloi, tinang a pu kata de tinang lam hkawm nna shang wa ai zawn,
hkam sha ai.
  
  
 
Shinggyim masha ni a pu shakum ni gaw grai kya mani ai arg;
i hte lajang da ai hpe mu ai. Shi a kya mani ai lam gaw pasi zawn rg;
ai, nsam ni mung gyin shau si ga da ai nsam pru nga ai, naw kaja
3 Bkaw shang wa yang, grai Pyaw ai zawn rai nga ai. Shara nkay
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
najaw nga hkum langai ting hpe hkum nawng ma-ut bang da ai
me y
g nga ai. Jinghpaw ni ndai nat shan di na shan sha
daram akyu rawn
.ha nga dingsa hkum gawn
Jinghpaw ni a shan shadu sha ai ladat hpe hkan galaw
g hta shan n-gun yawm na lam n nga ai.
Dai ni raitim,
shadu sha yang manu dan la nga ai. Dai ni gaw dumsa n ra ai, nat
shan ngu kaga n san ai, shadu s
e Jinghapw ni kadai kaw na sharin la , galoi aten kaw na chye
ha mai na rai nga ai. Dai baw hpaji ni
hpang wa sai ngu n tsun lu ai. Dai lam hpe madi shadaw ai lam langai
mi hpe tsun ga nga yang, kalang mi na Myitkyina Zi-un hkalup hpung
kaw chyum laik sharin hpawng galaw ga ai. Dai chyum laika sharin
hpawng hta myi na hte seng ai sara kaba Dr. Ze Hkawng hpe tsi hpaji
  
 
 
 
 
hte seng nna sharin shangun ma ai.
Sarawun kaba hkam kaja lam sharin nga ai ten f
masha kaw na myit su langai mi rawt nna ama ni ku Ku |
ai shaloi, hka hpun yang kaw nga ai lag nyan kan
jujaw yang, mai ai lam teng a ni nga san ai. Sa
ma dai gaw shi a hkum hta lama mi sha
 
nra, lasa, shan, sai, laswi, hpyi, la
 
   
ku byin ai re. Dai majaw d
PTY Eo Sa
 
    
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
rai yang nga kanu langai mi a hkum hkrang adaw shagu na shan ni
hpe shadu shadu jahkut shanai da ai nat shan di na shan sha aj Jaw
laq nyan langai mi sha ai hte n bung na a ni?
IV. SHAN PUNG: : Shan pung ngu ai gaw kawa dumlawng hpe di
shatai nna shan hpe jahkut sha ai rai nga ai. Jinghpaw buga hta kawg
lula na matu grai loi ai rai nna kawa hpe ndi shatai ai lam, hkrun lam
hkawm ai hkan du hkra lu sha Jjahkut sha lu ai majaw, masan sy
sanglang dik ai lam langai mi rai nga ai. Jinghpaw buga kaw kawa n
taw n tsang tu ai a nhkan e, Jlinghpaw masha a nga sat nga sak
akyang lai len hpe du hkra hpajang ya nga ai. Nta gap na hkyen a
shaloi nta gap na shara kaw kawa ngau ni hpe ntsa lam sawn htang
nna hpai kahkyin sumpum da nga ma ai. Nta ngut ai shaloi, ngau day
ngau chyen ngau ngam ni nta grai n galaw yang na ngau sumpu
sumpum mali hta na sumpum mi daram nga chye ai.
eR E
 
rawng ai nta n ngang ai majaw, nta madu ni a myit hta mung n ngang
ai myit sat lawat ni kap nga chye ai. Haji hparat ninggam, hpaga
yumga ninggam, nawku makam masham ninggam de htawt lung
kabye sit nawt lawan ai mung kawa hta shamyet shanat asak hkrung
ai akyu ni lawm ai.
Masha a myu nakau ni nlung, kagam hpri nta zawn re ai ni hta
shanu rawng ai nhkan e, asak hjkrung lam nnan hpe n lu galai ai amyu
law law nga ai. Kawa hte seng nna Jinghpaw ni tsun kajai ai lam langai
mi gaw Jinghapw dinghku ningnan shang na rai yang, kawa yan
lahkawng n kran ra ai, langai mi kran yang dinghku rai hkum sai nga
 
 
 
 
 
nna tsun ma ai. Kawa a ningpawt daw galaw hprang shatsawm la
bunghkum shatai na, de a lahta daw hpe hka nhtung shatai Te
nhtung a lahta daw hta sha kapung, si mai htingkray
shatai nna ndung de kawa lakying kai mai, grau k
hkra galaw la mai ai rai nna dinghku aru
 
   
ma ai. Shingrai kawa gaw lJinghpaw
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
nga n si dingsa galun na wu ai. Nga galau wa ai hte rau nga hpya ai
gaw dai nga hpe abaw, adu, magyin ni, dinghku ni, pu sin pu an gy.
kaga ga hpya garan kau nga ma ai. Dai hku hpya garan tawn aj Nga y
hkum daw ni kaw na hkinjawng wa gaw ladi kaw na lagaw ndung gy
hkra, nga a lapai lahkra kaga ga di nhtawm, shan ni hpe kadoi jinhkyg,
na wu ai.
Kadoi jinghkum la lu ai shan hpe nhku nat rai yang, nhku kat
kaw, shinggan nat rai yang, ndaw yang shara mi hta nat shan di kabg
hpe shadun nna shawng e jinghkum tawn da ai shan, lapai lal /
matsing n htawm, dai di kaw kaprawng jahkut na wu ai. Dai shan pj
   
   
   
   
   
hkut jang shawng e jahkum da ai shan tawng ni hta na loi loi kadg
nhtawm, makai mayawn ngut jang, nat ra kaw mara nhtawm, sl ar
hkut sainu sindum, bai dumsa ap na rai nga ai. Nat shan di
kaprawng jahkut da ai shan nkau mi hpe shan amyu hpar
nhtawm, lahpaw hte galaw makai, pali hte jumhpa sha
makai ngu dai mare shing nrai,
‘nna |
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
ai nta n ngang ai majaw, nta madu ni a myit hta mung n ngang
wat ni kap nga chye ai. Haji hparat ninggam, hpaga
u makam masham ninggam de htawt lung
rawng
ai myit sat ld
yumga ninggam, nawk
kabye sit nawt lawan ai mung kawa hta shamyet shanat asak hkrung
ai akyu ni lawm ai.
Masha a myu nakau ni nlung, kagam hpri nta zawn re ai ni hta
shanu rawng ai nhkan e, asak hjkrung lam nnan hpe n lu galai ai amyu
aw law nga ai. Kawa hte seng nna Jinghpaw ni tsun kajai ai lam longai
mi gaw lJinghapw dinghku ningnan shang na rai yang, kawa yan
lahkawng n kran ra ai, langai mi kran yang dinghku rai hkum sai
GEE
nna tsun ma ai. Kawa a ningpawt daw galaw hprang shat sawn
 
bunghkum shatai na, de a lahta daw hpe hka nhtung
  
 
   
  
 
  
   
 
 
 
 
 
 
  
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
aleng nga nga ai. Raitim, kawa shadaw gaw n nga sai, Daj hta kag,
kawa a akyang gaw shaning shagu asi n si ai. kawa asak 70, 80 ning g,
ai shaloi, kalang mi sha asi si ai. asi si ai hte kawa a asak kalang mi
htum ai. Dai kawa a asi hpe dusat ni, yu ni sha ai shaloi, n sharam ai |
sha mayat maya wa nna yu li byin nhtawm, shinggyim masha nj aly
sha jahten kau ya ai majaw, Jinghpaw masha ni yu li shagu hta sj Mat
chye ai rai nna masha jahpan law ai kaw na bai yawm mat shangun
lam nga ma ai. Ya gaw anhte tsun nga dingngam, shan kapung de bai.
shani mat wa yu saga. Shan hpe kapung sha mayu ai shaloi, tinang ry
ai hkrang hku atawk azat da ai shan hta jum majap hpe jahtuk ba q,
kaga manam pyaw ai baw ni hpe mung bang rai nna htuk dum )
 
 
  
namlaw namlap hkri hpa ni hpe mung kayau bang na rai nga ai.
  
 
Dai zawn rai lajang da ngut Jang, kawa laman Ryan
kang ni hpe tinang ra ai daram daw la nna shawng e lajan
   
 
 
———
cha yang mung kya ai rai nna sha ai ni a matu, n-gun akyu kaba hkam
la mai nga ai.
ereranennan EEE EEE EERE EE EEE
 
 
      
 
 
 
 
  
  
  
  
    
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
aleng nga nga ai. Raitim, kawa shadaw gaw n Nga sai, Daj hta i
al. kawa asak 10, 80 ni
/ ing gy 3
asi si ai. asi si ai hte kawa a asak ka|
kawa a akyang gaw shaning shagu asi n sj
ai shaloi, kalang mi sha oe :
htum ai. Dai kawa a asi hpe dusat nj, yU Ni sha ai shaloi. n rg ]
sha mayat maya wa nna yu li byin nhtawm, shinggyim Masha a
shajahten kau ya ai majaw, Jinghpaw masha ni yy j shagu hta
 
 
chye ai rai nna masha jahpan law ai kaw na bai yawm mat shangun 4;
il
de bai.
ang ry
lam nga ma ai. Ya gaw anhte tsun Nga dingngam, shan kapung
shani mat wa yu saga. Shan hpe kapung sha mayu ai shaloi, tin
ai hkrang hku atawk azat da ai shan hta jum majap hpe jahtuk ba /
kaga manam Pyaw ai baw ni hpe mung bang rai nna htuk dum 4
 
namlaw namlap hkri hpa ni hpe mung kayau bang na rai nga ai.
 
Dai zawn rai lajang da ngut Jang, kawa laman pya
    
dinghkang ni hpe tinang ra ai daram daw la nna shawng
ang , tsep kawp jep da ai ni hta grau hten za lam byin ai ngu
hpe YU Y
mai ai Hpa majaw nga yang, n mai lu sha sai hpe lu sha ai ngu
sun Mme
nna tinang a hk
u shayawm kau ai lam hta kaga wa e mung tsa ya, tsa lu ai wa
um hpe tinang nan manu dawn kau ai majaw, masha
man
ngu shayaw
dum ai lam grau byin shang
ada hkam la ai lam hpe tsun shapraw ai lam nga ai. Dai lam gaw
m mada mu ai hte tinang nan mung tinang manu yawm
un nga ai. Shingrai tsa lu ai masha ni nan
mu m
tsa hpe, tsa shadu na ahkang lu ai nawku hpung ni e shadu ai, dai hpe
tsa shadu na ahkang n lu ai hpung ni lu ai, tsa n mai lu ai ni lu ai hpe.
 
 
 
 
   
   
   
  
kaga hpung ni hta tsa wa nang ai nga tsun agya chyai ai lam nga
Tsun mayu ai gaw tsa shadu ai gaw hpung mi, lu ai gaw kaga hpt
bai nang wa ai gaw kaga hpung mi ngu mayu nga ma ai. Lac
Jinghpaw ni a matu tsa shadu ai, tsa lu ai, tsa nang ai ga
%
tim, mahtai gaw langai sha pru ai ngu mayu ai.
Dai zawn byin ai lam gaw Jinghpaw |
  
tawn ai, gara hku lang ai lailen ht.
 
   
   
    
    
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
dwi majan shawng pra sai nga ma ai. Shi gaw mungkan ga py
hkawm mat wa yang, shi a chyu kaw na chyu kahte hkrat
ap:
magaw gaw hkri ai nam chyim pru nna lahkra maga gaw mi a Pa
' chy
pru ai nga ma ai. Dai chyu kahte kaw na tu wa ai hpe wong Wy
i'n
shamying ai. Dai ni gaw-
1. Matsi lup hpat - (shawang myit lat)
2. Matsi lup pai - (shawang myit aj)
3. Matsi lup dwi - (shawang myit ngwi)
 
4. Matsi lup hka -
 
(shawang myit jag)
 
5. Matsi gai hpu -
 
(shawang myit ku)
    
6. Matsi lup mun - (shawang myit dum)
    
(shawang myit htap 3
   
    
    
     
 
    
 
   
paw a hkap la hkan sa shatup lam _
myit masin, sai lam lasaw lasa ashan ni hpe shamu shamawt
a 5
masha
awn ya lung
yaru hte bau la nga ma ai.
a ai. Shing rai chyu chyu ai ma hpe kanu si shakram
ginr
Kau yang: tsa ch
Lahta na tsi amyu ni hpe mung shinggyim masha ni lu tam 1a ai
i nga ai Dumsi e sharin ya ai majaw chye la ai nga ma ai. Matsi lu
nral ‘
wa ai majun mau maumwi h
awm ai. Dai maumwi hte maren nga yang, moi Shingni Htu Bam
pe gaw joiwa, lanyi ai shaloi matsi la ai
kaw |
Majan ngu ai hpaw mi langai mi nga ai, shi gaw grai lu su ai sahti kaba
langai mi re ai nga ma ai. Shi lu ai sutgan ni hta u la jahku hte hkumli
 
tsin jahku lawm ai, lana mi hta hkan hte dumsi yan gaw shada n
hpaji ladat kahkyin nna shingni Htu Bam Majan a hkumli ts
hte u la jahku hpe jawm lagu na hku hpaji da masai nga ma
tsin gaw dumsi a matu rai nna ula gaw hkan a matu ra 1
hpaji daw nna lagu ai hte maren lu lagu la masai. Jahy
ayai mat wa ai hpe mu nu ai.
Mare shingnawm
EE TS
IV. WUNPAWNG SHA NI HTE TSA CHYARy
IV. WUNPAWNG SHA NI HTE T5A CHYARY
(Kachins And Alcohol)
Mungkan masha yang gaw tsa chyaru lu ai hkraj ry; ang
Raitim, dai chyaru hpe gara ladat hku lang ai, gara lachyum py, :
ai hta loi li shai hkat ai. Dai hta n ga gara hku galaw shabyin |, a, gy
tsa gaw tinang a matu akyu jaw ai lam, akyu shayawm ai lam p; hts 4
li shai hkat chye ai. Bai nna dai tsa chyaru hpe lachyum lat Ia aj lam py
hta mung shai hkat chye ai. Dai ni na aten hta gaw tsa hpe grajp, Kia
ai hku shinggyim masha a hpyen majing hku tsa lu ai wa mung magh,
       
   
hta grit ai wa hku hkap la nga ga ai. Dai lam gaw masha a Mahkry
  
kaw na pru wa ai mung mai byin ai. Hkristan makam mash;
i mung mai byin ai. Dai majaw tsa chyaru a ntsa e tinang
up hpe tsun ga nga yang, Ji
hpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
 
Jing
Kaji ai ni lu yang ra tsam chye ai ngu kam ai, shi hpe lanyau myi prwi
| ’
hing nral Jamu salat ngu shamying chye ma al.
1931 ning hta Asha mungdan ting na chyaru shingjawn poi kaw Rast
mungdan Ukrine mungdaw na chyaru gaw No.1 lu nna Jinghpa
a na Jinghpaw lauhku gaw No. 2 lu ai nga Jinghpaw
mung Kawa hk
wa sai sara Rossna tsun dan yu ai. Dai ni raitim,
 
   
 
    
  
  
  
  
   
    
   
mung kaw nga la
i PE ngu shamying ai lauhku lu ai
Myen mung kaw shapraw a
PE hpe myit n dik sai majaw,
w lauhku lu hkrup jang
san yang, Jinghpaw hpe tam ai |
a ai, Dai rai nna J
Jinghpa
mung hkan (cogié §ooat)
ghpaw lauhku tam ai she rai ng
Jin
w lahta e tsun lai wa sai hte maren, No. 1 ¢
bi ry
chyaru ga
de gara hku lahkam htawt na kun? Ka-ni gaw
zawn chyaru mung No.4 gaw hkrit ra na rai
Lahta e tsun lai wa sai hte mar
 
 
si ni sai ba hpraw ai ni sha lu lang
dai hpe lu lang nga ga ai.
al hku nna beer nqu ai yawng ni lu lang yang, nau n 1Sang ra a b
galaw la nga ma ai
Jinghpaw masha ni hte seng nna hkam ja lam hpe chye ng ain
tsun jahta chyai ai na yu ai, moi gaw bumga kaw shamu shamawg ng
nga pra ai majaw, hkam ja ai amyu tai lai wa sai. Ya gaw bum lung,
bum yu n nga sai hte hkam ja lam hkan lagawn ai. Bai kaga langaj mi
gaw lu sha n-gun n grung ai, dai majaw lup wa kaw tu ai wudang hta
ka da ai hti hkum ni gaw 30 makau grup yin hkrai tsa lam shadang
(60%,80%) lupwa kaw ka da ai hti hkum hpe hpajang ya nga ai.
 
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
jadat woi shaw wa nga ma ai, na lu ai shiga hte maren nga yang
’
shaning shagu hpai gang lu poi ngu ai nga ai da.
yi gang lu pol hta tsa law law malum da nna shawa
awm lu chyai ai poi rai nga ai. Dai lam gaw shawa law
Dai hp
amara)
tsa pyi hpe shachyen
g ai nam chyim hpe matsi hte n re ai sha, dat (chemical)
yawng r
ya ai ningpawt byin wa lu nga ai. Tsa
malaw hte
 
yi hta rawn
pe kayau la nhtawm Jingh
gu n tsun lu ai. Shawng na daw ni hta tsun sa ga ai hte
Pp
nih paw tsa pyi hpe mungkan a gat lawk de
   
 
   
 
 
nsawanan
maren, shan ju mung Jinghpa
jushaain rai, dai shan ju hpe mung tinang h
 
w a shan ju rai nga ai. Kala, Miwa kadai
mung shan up
ju sha rawng taw nga yang, machyi ana sha shabyin la ai |
 
saga ai.
 
Shingrai shan ju hpe mung gat pa de la sa
 
mungdaw lamu ga jarit mayan Hka S
Janghkawng, Shwe Li, Jegau hkan lam
ga a Raitimung dai shan
AF
    
    
    
   
  
    
     
    
   
  
   
   
 
 
te Boum tein alias mat a agut Ra jun rw
ou Bakoven ai wlalon ww oy aw mak {aw
wi 2 AAT WN ‘ 154 tawng ban nna u hoe
™
n mai byin sai
Ja
i, dumsi gawy | b J
1aling de wWOI 5a nna
Tr wie CYTE alu ba AW a ma
ats past maang madun na ngu tsun ai shal
adium da a tw pawl amyu shh hpe nam n
?
nN
Ua mayaw Jinghpaw sha ni dai shani kaw nna matsi lu aj rai
5a chyaru chye dun lu wa ai rai sai nga nna maumwi majun gawn
ma ai. Jinghpaw ni a tsa chyaru galaw shapraw ai tsang ni gaw |;
fa hte maren rai nga ai
1. Malum Tsa:: Shing nrai ru htu, tsa Pyl ngu shamying ai, Sh; d
Saw sa pa kaw hka bang nna ntsin hpe shup la ai ladat rai nga a v
hpe bungsap hta jen la ai. tingra hta chyup la ai, chyinghk
Ptawk la ai. Ndai tsang gaw tsa nsa kya ai, masha hkum
”
 
  
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
| V. JINGHPAW HTE MAKA TS
(Kachin And Dye)
Singgyim masha ni gaw shawng npawt e nsam n rawng ai (sh)
sam n hkum ai bu hpun palawng arung arai ni hpe lang lai wa ang sai.
Daire ai raitimung, nga sat nga sa lam galu kaba sa wa ai shaloi, maka
nsa
    
 
   
   
    
  
       
   
m ni mung amyu myu jahkum shapraw sa wa nga ai. Dai maka ni
mung prat hte prat grau grau tsawm, grau grau ngang ai hku galaw
shatsawm shangang la sa wa nga ai. Jinghpaw masha ni mung shawng
e lachyit ri hpe da hpun ai lam nga ang sai. Mali hka a lam tsun ai
shaloi, Mali hka a hkahku hka deng de gaw lachyit ri tsing ai si gat
sha re nga nna tsun ga ma ai. Dai lachyit ri gaw nsam maka h a
ai hku hpun sumraw lai wa sai.
|. Mahtat: : Mahtat gaw nambanda namla
mahtat lap hpe shayat da ai shaloi, shi a ma
 
   
   
  
   
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Pu kan mung naw baw kau ra ai nga jang, lap 2000/- hte dut jj,
aw)
a _- ay
dat sai. Shanhte gaw u langai mi hpe lagaw lahkawng daw nna
Ulgaw langai............. 100x2 ..........- lap...... 200/- hte dut aj
singkaw maga mi.......300x2. .......... lap...... 600/-
du hte baw hpe .........50x2... ...........1ap......
sessnnnnes sananssnenn Ain
siren EIUUARL cvvvvvnnnnn Idee es
creas
srrnnnanan dP)
 
  
   
 
  
   
   
      
   
 
  
   
    
  
 
    
  
  
p la hkan sa shatup lam
 
 
   
ca lu ai gu tsun ai, grai ba ai shaloi, (sh) grai kan si ai shaloi,
e nh :
Wy ,, nhkut marawp dat al shaloi, ba mai mat ai ngu nna
alt
m ,ra wun ni n hkap la ma ai. Shanhte tsun ai gaw ba
i. Shalo! tsi sar
malut kaw rawn
n ma ai. Gara hku mi aitim, malut kaw hpamitsi
sun ¢
g ai hpam tsi a majaw ba n na, kan si
simat ain re,
ana ai she re, Nga su
mé
rawng ai teng nga ai. Dai hpam tsi gaw masha hpe yin lu, ya byin
shangun ai.
i ngu ai gaw dai hpam tsi hpe lu lang sai wa gaw bai n
Ya byina
n mayu nga ai. Malut hta rawng ai
yang n mai ai hpe tsu
ju lang
shaleng ai hku tsun ai maumwi langai mi
tsi atsam hpe
aumwi hte maren nga yang,
i da. Shan lankawng hta na marai langai r
Jd
, shada grai tsawra ai kanawn r
yanngamaa
maya chye ai, kaga langai mi gaw asan sha nga chy
da. Asan sha nga chye ai wa gaw shi a manang W
rai nna shi a manang wa malut pa ma
Manang wa malut pa maya ai asan sh
 
shingrai shi a manang wa malut pa rr
     
  
  
  
  
  
sha nga lu sai, raitim, shi mahtang gaw madang kaw malut pn chya y
In |
nl
|
Lahta e tsun ai lam teng ai n teng ai lam gaw ahkyak Nien
lu nga mat ai nga ma ai.
4
masha hta malut yin kap loi.ai hte dawn na matu grai yak ai
 
shaleng ai sha rai nga ai. Dai majaw Jinghpaw ni malut maya 5 Gay
malut kaw rawng ai hpam tsi a majaw, re ngu tsun ly Nga 4
Raitimung Jinghpaw ni malut maya ia shaloi, (1) malut, (2) shiji 3
namhtun (4) byin lang, malut kaw na hpam tsi sha rai yang, laht,
formula ra ai a ni? malut kaman maya nna mayen hpe prat aj sha
 
3
malut sha mayu yin bri ai, raitim malut mayen n hkyeng tsawm
 
nkau mi na malut mayen gaw grai hkyeng tsawm nna nkau mi na
 
- nau n tsawm ai. Dai zawn byin ai gaw shi a n'gup kaw hpaw )
    
1a formula jaw n jaw hta hkan nga ai. Dai majaw shan
| DR “end i  ——
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
   
  
Laika ka ai wa ma prat hta jawng sa lung ai shaloi, jahpawt
shagu man myit ra ai, wa htu ra ai nga nna sara ni tsun ai, nta ga de
au ni, dwi ni kaw bai wa ai, shanhte ngai na myi man hpe atsawm n
yu ai, shanhte tsun ai gaw tinang a kashu kasha raitim, wa nau hpraw
yang kaya na zawn zawn, matsat na zawn zawn nga nna tsun ma ai da.
Hkalup sasana kaw na hpung up sara usa langai mi tsun dan ai,
shanhte naw kaji yang, buga de sasana nnan shang wa ai shaloi,
hpung shang hkalup hkam la lu na matu, chyum laika sharin hpawng
 
  
  
    
galaw ai, masha law law wa marai langai mi tsun ai hpe jawm madat
. ek
sharin la ai akyang Jinghpaw ni hta nau n nga ai, kadai mung kadai
tsun ga rawng rawng nna sharin la ai lam grau law ai. wv
Dai majaw chyum laika sharin hpawng kaw nkau 1
 
 
  
 
  
  
  
  
 
 
  
  
   
a
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam E
yang, numru, namlap ni kade arut tim, msan nl hten hkraw aj, qo.
nsam hte da da ai labu palawng hpe hpun al shaloi, masha a
shan hpe katsi, kahtet galai shai shangun ai lam n nga ai, dai
mahtat labu palawn hpun da ai gaw hkum kaw tsi chya da ai zawn gy
nga ai
\ nu hpun gam rai nga ai. Hkrj
Il. HKri: : Hkri hpungaw hpur
Jinghpaw ni lang 3
kaw na shup la ai ntsin hpe shayat tawn nna,
shingbang, hpundang ni hta kahtap, kahtap di chya da nhtawm, ci
x
da ai shara hpe masha nsa e kawut yu ai shaloi, nsam n galai jang gi
hkri dai gaw kung mat sai rai nna asung jashawn lang mai s
   
 
 
 
Hpundang, shingbang hkan chya da ai hkri ni gaw nam dawk
sa ai shaloi raitim, nam banda ni hte arut tim nsam hten ai lam
1D
   
law law shatut nhtawm, kaga mungdan buga de gun rai
   
_ nga hkra galaw la mai nga ai.
  
GTI
VI. JINGHPAW HTE MASAT DINGSAT
Masha amyu langai mi gaw tinang nga ai shara kaw ngang grin ai
paw lama ma galaw da nga ma ai. Ga shadawn Egutu mung kaw Egutu
masha ni shaning kade na ai kawn na nga sai ngu ai hpe shanhte a
hkawhkam ni a lup hpe grai ngang grai tsaw hkra galaw da nga ma ai. Lawu
mung de shaning grai na sai ngta gagam gawkngu nga ma ai. Dai hpe yu nna
dai gawkngu galaw ai amyu masha ni gaw dai shara hpe madu tsawn ai
aten kade na sai ngu ai hpe sakse madun nga ai. Dai hpe yu yang anghte
Jinghpaw buga hpe madu ai shaning sawn la lu na matu hpa baw lu ga ta?
1h Lup Hka;- Jinghpaw ni lup hka garai n htu yang, masha lup ai shara
AJ
   
   
   
kaw ga jawm sumpum ai nga ma ai. Jinghku law ai wa a lup gous ga b
grau tsaw na rai nga ai. Jinghku n law ai n a lulp gaw ga bum kaj
rai nga ai. Mali hku maga de lup hka nau n mu ai, ga bum sha
h
pe hpraw hkra htu shangun ai. Masum ya daram nga yang kalang mi
bai shaga nna wa ateng apang rai htu jahpraw da ai ni hpe hkalup
hkam lu na jahpan kaw bang kau ai. Hpang e kalang bai shaga ai
shaloi, hpraw hkra htu da ai ni hpe jahpan bang la nna ngam ai ni hoe
hkalup n hkam ya ai, hpang shaning hkn
majaw, hkalup hkam jahpan hta n lawm lu ni mung Jawm wa sai nga
gaw malut n sha jat ai i$
nna tsun ai.
:
7
Dai zawn galaw ai lam gaw chyum laika chye n chye hta
shatai ai hkunre ai sha, hpung masha tai nam
akut ai hta hkan nna hpung ma
nna hpung masha
“kade awng sharawng nna sh
a ai. Jinghpaw pe ni gaw wa chyan:
ai lam rai ng
 
 
ee EE TT TTT
   
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
    
    
 
  
  
hpang ai re mung nga ma ai. Dai lam teng yang, JInghpaw ni gaw lup hka
qarai n htu al prat kaw nna nga nga ang sai. Hpang e Miwa ga lasa yu ai sara
” manawn kau ai hpe chye jang, kanu kawa a moi mang hpe lup ai shara
hte lup hka htu ai shara kaga ga di kau ai nga ma ai. Dai majaw bumga na
htu gawan da ai lup shagu hta mang n rawng ai.
2 Jai wa Dumsa ga;- Jai wa dumsa ni tsun ai maumwi hte ga si nkau mi
Tibet ga e nga pra ai ten na lam ni lawm nga ai. Ga shadawn ginding ga nai
 
wa nnan nga yang, madut gaw lunghkrung nrai gumdin, waga gaw hkaw-
 
awn nrai kayin ndai ga ni gaw prat hte prat nhtung kaw na htinglaw,
htinglaw kaw na dinghkang, dinghkang kaw na law tawk, joiwa kaw najaiwa
hti ginlen hkrat wa ai ga ni rai nna dai ga si ni, ga yuan ni, mahyin
gara prat kaw na tsun hpang ai hpe sawn shapraw la lu nga ai. Shaw
tsun ai jaiwa ga hte maeren, mungkan ga gaw din din rai nna st
 
hpe shi kayin tsaw nga ai ngu jaiwa ga hta tsun ai gaw gara |
 
ai kaw na Jinghpaw ni ginlen sharin la ai lam ni rai kun? |
 
na matu Chyanun yan Woishun gaw nlung hp
    
‘mai ai.
 
  
  
  
     
     
  
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
majaw2004ningDecember shata na wan bum kapaw prut pru wa a ‘oa
mung"su na myi" hka leng ngu shamying nga ma ai. Dai wan bum Kapa
majaw, mungkan ga hpe shangang da ai nlung pa, nlung tawng ga mat Wa gj
Dai ga mat wa ai yi ngam gaw dingdung maga India mung du hkra Nlung |
shakungje mat sai. |
Dai nlung pa kaba mung sinpraw chyen hte sinna chyen tai mat h
ai. Dai nlung shakung ga mat wa ai shakung lam gaw India nammukdara ka-
ang hku lai mat wa sai. Nlung pa ga je mat wa ai sinna maga na chyen gaw |
sinpraw magta na chyen a kata de sangan e kahtap matsut shang mat wa ai
Dai majaw sinna maga na nlung pa kaw mara taw nga ai nammukdara
panglai gaw nlung pa sit mat wa ai sinpraw de Iwi ru mat sai, sinpraw mags
 
na nlung pa ntsa kaw ing tsaw ai nammukdara panglai hka gaw lungp
 
mat wa ai sinna maga de Iwi sit wa ai pangtlai hka gaw lungpa sit ma
 
sinpraw maga de Iwi sit wa ai panglai nammukdara hka hte sinna ma
  
   
na Iwi ru sit mat wa ai hka n'gun lahkawng wa hkrum ai shaloi, nam
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
    
kaw dum nta masha arung arai hti n rin hkra nammukdara panglai de
magawn bang kau sai. Dai gaw Chyanun yan Woi Shun e shangai ai nlung
hpundaw asak nau kaba mat sai majaw, n ngang mat nna byin ai lam mung
rai nga ai. Dai nlung ni n ngang mat jang, anhte nga ai hkarang bum lam ga a
kata de kaga lamu ga ni shada daw kahtap nna kata de shang ai gaw shang,
de mara ai gaw mara, byin wa lu ai. Dai lam gaw JInghpaw ni tsun ai
ntsa
a hpe ngang na matu nlung hte shangang da ai raitim, nlung
mungkan g
tsam wa sai majaw byin ai lam rai nga ai.
Ninghtoi hte ningsin gin tawng hpe mung shangai sai nga ai. |
wng ni gaw mungkan ga hte kaga nga yawng nga pra ni hpe shada
Ginta
gang hkat ai, (gravity) hte ngang taw nga ai lam teng ai nga ma ai. Jinghpaw Bry
a
aji kaba ni hpe gara hku, galoi prat kadai k
 
  
  
    
n dai zawn re ai hpaji kaja hp
na sharin la lu sai nchye lu nga ai. Dumsa wa lang ai ga gaw moi na ga
 
 
 
  
   
   
 
   
     
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
shaning kade ning na sai, shing nrai, dai shingbut htawm SUMpUMm a
kaw na dai ni du hkra rai yang, shaning kade na sai shadawn la mg; Nga a
Dai hte maren JInghpaw buga kaw nga ai lup hka ni grai garaj
shajang ai, dai lup hka kaw shingbut ni bai gyi bang ai, dai ga gaw shingg
tai ai shaning kade na sai ngu ai hpe shing but kaw na ga chyashim maj
bai tai wa ai hpe shadawn ai hpaji ht shadawn yang, ningsa dik aj lup
Madang gaw shaning kade na sai hpe chye lu nga ai.
Dai hpe chye jang, Jinghpaw ni dai shara kaw lup hka htu nna nga
shaning kade rai sai, luphka htu ai kade ning rai sai ngu ai hpe shaning nthg
  
hte hkrak shadawn la Iu na rai nga ai. Dai shaloi she lamu ga ndai Jinghpa
ni madu da ai shaning hpe tsun mai nga ai. Lawu ga de gagam gawkngu]
Ey
 
 
wa sai aten hta Jinghpaw buga kaw mung kawa shadaw, hpun shad
 
 
i. Rai dai kawa shadaw, hpun shadaw ni mung tsam mat .
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
hpaji ni hpe masha yawng n chye ai lam rai nga ai. Jinghpaw ni 9aw gy; 3
£0 al mol na sutgan lu da ga ai raitim, dai hpe mahtai shapraw tam oy
%
Daw hpaji kaba ni hpe garai n chye ai sha ra saga ai. i
1969 bubg gta American ni Apolu 11 shata ga du aj, Jinghpay
gaw de a shawng shaning law law na sai aten kaw na nan Kinanng ,
 
 
  
 
   
 
  
dumsa wa jan ga de chyahkring hkring du nga sai. Hkrinjawng dum, Gay
matsaw mu nat jaw shagu, manau dum shagu yi sa ai zawn du aj, py, nna ul
Yu wa ai sha rai nga ai, shanhte mungkaja wa lung du nna baj YU wa a hk,
‘hkam sha nga ma ai. Dai majaw Jinghpaw ni kam ai, tsun ai lam nj 9aW n mg
Dyin I lam ni hpe tsun ai n rai, mai byin ai lam hipe kam ai ni sha raj nga i
e tsun lai wa sai hte maren mungkan ga gaw din din re aj lam, hi
a de nna sinpraw de kayin nga ai lam ni gaw teng ai hpe sha.
rai nga ai. Dai lamu ga hte seng ai hpaji gaw tsang 7,8 kaw shy
 
 
nga ai. Dumsa wa tsang7,8 lung yu ai n rai, raitim-
ap 1a hka! =
pan dawdan ai lam noua
ai gaw Kaj? ai, bawnd
a chye ai. Shawng tsun ¢
at janyan wa
Kk al, dawdan sai, nd ji
 
 
 
 
  
   
      
i chye ai hte maren, hpang
e send al hpaji jan mau Qup
Jinghpaw ga hta Jaw ngu ai ga hkum ga gr
i lang ai ga re nga nnat \
shing nrai shada :
da nna tsun ai 4
dat ai sholol i
 
 
E =. Doi ga we 99° en hta lang a ta? ng2Y shabawn,
Ji ai ningpawt maga de tinan
sa kaw shadaw pawt mara da nna
1 ai sha, lata hkintum nna yu tsap n
 
  
      
      
  
 
  
g a lahpa kaw mara
Jaw ngu nna tsun
ga na kadai n nga al.
I on
  
ai hp
  
nang hta grau galu ai ni rai ra
\abaw tai ai nkau mi shing nra
ni gaw ti
A ——
   
pungli kaw shawng htim lu ny matuy ahkyak al Masha |
y . Ia ~
nta shanglawt galoi lu na kup Nga nna MY nga uals myit
Wunpawng sha ni yawng shanglawt bungli gal
Mung masha yawng langai m| mung n ng
sha ni lu sai ngu tsun ma; Nga ai. Sh;
 
Pungga Zau G
 
  
 
| ai gaw gumchying gumsa kaw na ningb.
aw ningla
ni a mying
nat
DL awa !
nga & kaga !
al. Shi ,
ng rai gumchying gumsa mying rai
ai nga ai
pa pa she nga
nung masa hta Du n nga, darat n pra,
rap rap ra
ra, hp
npye”
| Kab my shatsam da hkrum sai du ni
gaw gumchyi 1
ying sor
ing hte :
baw ningla hkrak tai nna woi awn na matu shad
adut mayu ai
ai. Ndai hku
un shaloi, moi na mungt masa ningsa hpe bai al
alai tsun a
i hkunra |
ingali
   
  
 
  
   
   
    
  
4i, Gumchying gumsa Du ni hta rawn gai myit, yana D
, Ya na Du ni hta
mung rawng
na matu sha re, dai hku rai yang gumchying gumsa D
u ni a myit ga
w hpa
him :
paw rai ta? Shanhte amyit marai gaw ngai na bug
v a, n i
nqai na hpang hka i + Nga iam)
g | pang hkan hpyen la ni, hpyen a lata de langai mun ng masha,
ai myit jasat rai malu ai i mai gn jasu
u ai. Dai majaw English hte Japan sh Jjasum na ngu
ang wa ai shaloi
aja
aw hkap gasat ai ht i
a gumchying gumsa Du ni law nga ai. D.
. Dai hku rai ya
nN mu saj
Nga nna tsun ai, laika ka ai
Mat wa aj
Majaw re
n
ute qu tsun a
anhtg
     
 
Ngai na masha
hte hte jinghku daw, Mayu dauma tai Majaw,
shan
byin ai. Dai shaloi shanhte
y .
maren, lup hkg htu ang
i. Raitim, hpang e Jinghpaw mat Mat nna Hkam
sal. !
an ni daj lup hka htu ai
htung hpe n lang ai majaw, lup hka Madu tam n m
U mat ai lam mg; byin ai
ngu tsun ai shaloi, Mandy Pearwon ningdang ai |
am kaga n nga aj
teng sai ngu myit la mai aj.
 
 
VII. JINGHPAW HTE NHTU
(Kachin And Sword)
Jinghpaw ni a labau hte htunghkring ningli asak hkrune |
shada mung mayu ni hku nna dauma ni hpe jaw ai sh
kungdawn ni hta hpaga ningbaw rai nga ai. Nhtu Iu j
 
tai Ya nga ma ai. Moi na salang ni tsun ai labau hta Hugawng iin
JInghpaw n garai n du hkrat wa yang, Hkamung Hkanam ngu ai ni on
sal lam tsun ma ai linghpaw ni hkan du hkrat wa Jang, dai amyuy
kayau kaya rai rau nga ai shara ni nga ai, shanhte hte gaw gasat gala PE
n nga ai sha, hku hkau let nga ai hpe mu lu ai, sara kaba Rosana oun aif
rai yang, Hkamung Hkanm ni gaw jawu Myen mung de sit nawt nna ”
mung masha ni hta asak kung sai Mon amyu tai nna nga ai nga ai.
Shanhte amyu a masat kumla sumla (shwihinta) gaw Jing
mangbru poi aten hta jun ai dawnghkawn kaw shadun ai u sumla
taw nga ai. Jinghpaw ni mung dai u sumla gaw hpa baw u a sumla
n tsun lu ma ai. Dai majaw Mon htunghking masat kaw na ka
tsun mai ai. Dai majaw JInghpaw myen mung masha amyu
sakse rai nga ai. Bai nna Hkaman ni gaw Myen mung
Combodia kaw hkamani nga nna mying mat wa ai ng
Lai wa sai kade nna yang sha England na Brigto )
 
nu il
 
Hkungran poi hpe woi awn al nawku hpung ningbaw vin ) :
kaga rapdaw salang ni wol awn ai htunghkring masa gaw kaga on i
wa lu ai. Kaja wa nga yang, hkungran poi hpe woi awn aj vow
hpung ningbaw ni hte gawk dung salang ni gaw dai dinghky h
shabyin ai lamang hta shang lawm ai ni hkrai rai nga ai. Nawky hpy
ningbaw ni hte htunghkring ningbaw ni shada n chye na hkat jan i
masa n bung hkat jang, anhte amyu a htunghkring tsawm htap ,, |
Karai Kasang ra sharawng ai dinghku byin wa lu na n rai nga
Dinghkku de mayu ai ni a myit kam hpa ai lam hta mung na A
 
nya ai wa hte mung seng nga ai, hkungran ya ai wa m
IK
pkund ; :
MI gnkring ningh hpe chye na yang grau kaja ai. N'htu jahpye af
hurt &
jal
mung jawm ai ngu ai hte n ram ai.
ng
am >
Lahta e tsun lai wa sai hte maren, laika ka ai wa hpung up sara
nga ai ten hta dai lamang ni hpe lang shalawm ai raitim, hpung
gala
ara kaw na hkring ai hpang, shaning shi ning jan ai shaloi, Du
up
f
e buga hpung kaw galaw ai Sadan Hkan Hpa Tu a hkungran poisa
ma
awm YU ai. Num nnan hte la nnan a ga shaka hpe ta chyawp hte |
d ”
shaka tawn da ai rai nna ta chyawp jaw ya ai ga shak
 
hpung up sara wa gaw ka da ai laika buk kaw n
nti ai hte ga shaka tawn da shangun nga ai.
Dai hpang num nnan h
lamang hpe matu
 
 
htai ai. Moi na sasana sara ni gaw maigan masha ni rai nga pm, ”
I,
maigan masha ni gaw maigan htung lang shangun na sha raj Nga 4
’
kaja wa nga yang, ta chyawp gaw Jinghpaw masha ni manu Shady, |
lang ai arung arai tsep kawp n rai nga ai. Jinghpaw ni lang ai gaw nh
n-ga mahtang rai nga ai.
i
Bungli ginra kaw lang ai lam:: Jinghpaw ni gaw nam kata kaw pg,
wa ai rai nna nam tsawn, nam hkyen sha, shim lam a matu, lapy,
sharaw, tsap zawn re ai ni hpe share na matu mung tut na \
hkawm sa nga ai lam shakrin raitim, hpun lakung, kawa dings a |
numru ni lam shagrim pat mat chye ai rai nna nhtu n lawm yang Ia
n hkawm mai nga ai. Nam dawk nam bram re ai shaloi mung nh
 
w ya ai hka jun na wu ai. Dai nhtu la lang hkrup ai wa mung na |
sha
du jan hpe mu mung n mu yu, chye mung n chye ai raitim, nta y
jan hpe shut ai, masha jan shut ai sumrai daw ra nga lu
madu
i Hunghkring
i mayu hte dauma lapran na ga shaka mung rai nga ai.
hku tsun ga nga yang, madu jan madu wa a ga shaka
shan ra
Raitimung, ndai ten hta daihtung hkring ningli gaw
magang ai htunghkring arai tai wa nga ai. Laika ka ai wa hpung
naw galaw nga aiten hta, ri nthu jaw ya ai shaloi raiti
lam hpe salang gawk k
hte hte jaw hkat ai hku n re ai sh
aw dauma kasa wa hte ga
dum dum
hpaga shat ka yan sha ai kyu hpyi hpa
man e nawku hpawn woi awn ai tin
langai hku nan masat nna mayu
 
 
J | TSN
htu hkang, lahkawng yan wa matut ai sha ra hpe tsun a, Daj %
ir
hpe n kahtam di ai sha, tawn da ra ai, Dai shara gaw hp, tan
Ni
maga rai nga ai. Dai ningngu hte ningchyan hpe gaw hpyp, day,
: Yi
mahka e hpun hpe shading kadang na matu dai shara hp yg
Jashawn na rai nga ai.
Shingrai Jinghpaw ni gaw hpun langai ngai hpe kran shal
“nlung kaw, hpundu kaw, hpun lahkawng a lapran kaw shi shag
mayu ai kaw hkra hkra lu kran sha-ang nga ma ai. Ningtai hpe Ningga,
hta loi mi shataw dai ai majaw, hpun dai gaw ningdan maga de sr,
mai daw nga ai. HPun kran ai wa a lahkra maga de daw shang,
     
i rai yang, hpun dai hpe shi daw shangun mayu ai bandung,
 
 
     
  
    
   
  
  
   
     
 
   
,m da nga al Shing ai pali shit ai wa Ga ya shi shit na pal
5 IL 3
f haw hkang na ngu ai hpe chye ra nga ai. Dai pali gaw shanqgu 1
qaw P?
i i Kun «hare hkang pall kun, lapa pa pali kun, pali shit ai wa
a pall
kalul
paw hkang na rai yang, pali hpe kade daram hpa , htat na
4aW hpa ' i
ga" ve nga ai. Dai zawn re pali hpa na, htat na, kya na, ja na hpe
nau art ’
\ ya ai gaw nhtu nrai nga ai. Pali pyen hpe jum da nga ai lata
jghtuk J¢
tang pali hpe jahpa jahtat ya nga ai.
ma
Dai zawn re ai hpaji ladat n chye ai sha pali shit ai ngu pali
oyen hpe nhtu hte ga sha ga ai hku rai yang, dai pali gaw hkang n mai
i Jinghpaw ni gaw lapraw (Lahpaw) gap ai shaloi mung uh
ahpraw hpe shading sha-ang ai lam kaga n galaw ai, lahp
wa gaw u hpe yu da nna lahpraw kaw shinggyin k
gap ai wa a myit ha dai u hpang de shinggyi
ai myit atsam hte sha u hpang de shir
  
mai ai. Lahpraw hte shinggyim h
kaw shinggyin wa du hkra ang
2 a " ign; id nu
hpaw a hkap la hkan sa shatup lam
2003 ning, May shata hta Jinghpaw buga de manam pun,
du ai. Dai manam ni hpe hkap tau ai shaloi, nkau mi Jinghpay, fh
lang shajang ma ai nga nna shiga shamawng ai. Dai hpe Bp .
shabra dap kaw na Jinghpaw nhtu lang ai nga teng a nj? nga p
Jinghpaw myit su langai mi hpe san ai. Jinghpaw myit su yw; oy
gaw Jinghpaw nhtu san san kaga n nga ai. Jinghpaw nhtu ngy 4; g
ay
g hte a nhtu ni sha san san nga ai. Dai ni ga kata,
 
aw ni aw are ¢ ¢
p ga ial langai mi hpe kahtam d
ai shaloi
’ ai arai
I
shin c ¢ ¢
g nrai, kawa yan rai yang, d
, dai hpe kade
lang
Jingh
hpun tawng °
gav
a na ngu ai hpe garai n kant
m yang, m
yang, myit kaw shawng sawn
Jan kau nga ma ai. Kalang mi sha kahtam
yang di na
kun? shi
(08
ht na rai gaw kalang mi kahtam yang di
i yak nan
awn rai
yang ,
Jai arai Pe dum hpyawt ai hku kahtam
nna katam ai
ai n-gun hpe
tsam htum hkr
a shaja dat na, shaloi she dai ra
i gaw © mat)
wa
¥
aim
g i hpe kahtam na shaloi, kalang kahta
m yang
grai lan
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
hpa n di ai ai arai re, raitimung hpa majaw hpri shama aten Shan,
dup ra nga ma ta?
Jinghpaw ni a design jaw nna dup shangun ai majaw re, My,
prat e Mali hka hte num myen hka a lapran Maran ga rg; ng
Shingbwi, Uri, Sharang, Laban ni nga ai lamu ga re. Shawng e tsy, li
wa sai hte maren, Mali hka kua layang daw de hpu nau mungsa Sam
ni hpe nga shangun na matu, jinghiu shaga tawn ai nga ma ai, Shing
rai shanhte nga ai shara hpe shanhte a ga hku Mungsung, Mungna G |
ngu shamying la ai nga ma ai. Moi shawng de na prat ni hta dai kay
‘Danda ni gaw Jinghpaw hku Maran mying ai ni hkraj rg
 
  
 
le main
yang, Mran
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
Lahpai re ya gaw Lahtaw re nga tsun ma ai da. Sam ni dai
gaw hkrak n chye ai raitim, tsun ma al nga nna ts
¢ un
moi gaw
u tsun Nn tsuf
gaw hkrak nga ai. Labau lam hpe yu ai shaloi, Sam hte
kamung Hkaman ni a hpang e moi prat kaw na dai ni
hk
masha
 
  
   
  
  
  
  
     
 
a rau sha nga nna amyu lakung mying ni mung rau sha jawm
du hkr
i hte Jinghpaw ni a grai ahkyak a
g shalawm da ai hpe m
i dumsa ga hta Sam
ga ban u lu nga ai.
inghpaw ni a htunghkring arung arai ni hpe kaga
u nga ai. Shanhte gaw anhte a amyu
m da ai ni she rainga
Dai majaw J
e dup ya ai ngu n tsun |
bungli lamang garum shatsa
ni e galaw ya ai arung arai ni lawm
amyu ni
zawn nan rai nna
‘Shing nrai, kaga amyu
esign jaw nna galaw shan
    
  
te nan d
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
   
alaw da ai hpe htu nawng ngu tsun nga ai. Ri naw
( ‘ ng
| phku nawng g
ai mung 1 lap hte lang ningchyawn yawng hpe hpri langai mi ka
w
ngu
aw da ai hpe ri nawng ngu ai rai nga ai. Dai ni hpe
di nna gal
nawnd
n hta langa ai, ri bat ngu ai gaw ri lap hte ri chyawn
ptunghkring lar
tinang ra ai galu kaba lat
ge ge htunghkring lam hta n lang ai, lak nak kaji myu mi
 
pe a la ai ri lang hte shachyaw da ai rai nga
ai. Dai rib
hku shatai ai, asak kun
 
g wa ai shaloi hkrun lam hkawm yang sumdoi
shatai lang ai.
 
Ndai arung arai ni yawng, dai ni Jinghpaw ni n dup ai teng ai,
      
       
     
    
labau hpe yu ai shaloi, shawng de dai arai ni hpe Jinghpaw ni
u nga ai. Nung Rawang bawsang ni a madun
 
 
dup ai lam mu |
Jinghpaw ni lang ai arung arai ni yawn mu lu nga ai. t
Sam Danda ni hep dup shangun nna
 
 
hpu nau
sa ni ngu nna shamying nga ma
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Jinghpaw ni nan asharawng ashara n bu mat wa ai a nhkan e masha
wa elabu hpe Jinghpaw labu n shadu kau ya ai lam rai nga ai, Num
sha ni palawng kaw mung gumhpraw gapgau, gumhpraw sairu ni
shakap ai gaw Jinghpaw hkring rai nga ai. Shara nkau mi hta palawng
kaw gumhpraw gapgau sairu n re ai sha, palawng ntsa kaw sumpan
hpraw, ri hpraw hte ka da ai hpe mu lu ga ai, gumhpraw hte n re ai
majaw, Jinghpaw palawng n re ai ngu n tsun lu nga ai. Ri hpraw hte
she ka ai raitim, Jinghpaw maka nan rai nga ai, mahkawn ninghkri
Saing Hti Saing mung mahkawn Intro shang ai shaloi, Jinghpav
hte shang manu dum nga lu ai.
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
sha asak nmai hkrung sai majaw, n'htu hpe gaw masat dingsat
3 arg
hku sha tawn da ra sana ga ai.
 
 
g— i
| SHARUNG SHAKAU HTE SHATSAWM DA Al Ni
 
  
 
 
 
 
 
  
 
     
     
    
Vil
(The Symbol of Kachins)
Jinghpaw ni a matsun marol maumwi hta matsaw ningtsang
Lamu Madai ni hpang de mayu daw ai lam grai tsun lai wa saga ai.
Raitimung num ningnan ni a mying hte la ningnan ni a mying ni gaw
mau
hkat ai a majaw, grau teng ai lam byin shangun nga ai. Shingrai shai
mwi hkai ai hta shai hkat ai lam ni nga nga ai. Dai zawn rai shai
hkat ai daw ni nga tim, Lamu Madai matsaw ningtsang de mayu daw
ai ngu ai hta hkrum nga ma ai. Lamu Madai matsaw ningtsa de na la
ai num n'nan ni a mying ni gaw laika ka ai wa na yu ai sha pyi
lawu na hte maren re.
1. Mahtum Kaw Tsalat : : Ndai gaw nat ni a
~ Gam a nta na shayi sha rai nga ai.
     
: be i 2. Mudi shayi: : Ndai gaw Mu Nau
a
ale
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
BE EE er ~~
Dai hku rai nna mungkan a masha jahpan ka-ang hkup jan ka, %
 
hkan sa nga ai makam masham kaba e ahkyak shatai da aj nhty |,
Pe
Jinghpaw ni mung ahkyak shatai ai gaw gara hku byin wa gp; iy
gawn yu sawn yu n lu ai chyeju nan rai nga mali ai.
Lanta e tsun ai Jinghpaw ni a arung arai hpe kaga wa e Galay,
ai hte seng nna du na ra ai ten hta mung naw byin na lam nga 4
mn, maigan ni da ai shadang hpe n dep ly
I shamying ai raitim, da ai gaw
     
kang gaw n
| I i arate Gia
Ju bak ang madu rai
     
    
    
 
       
     
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
     
 
Jinghpaw ni madu ai n rai, mayu ni jaw ai majaw, madu ai sha rai
hpe I" Re
P i, Nhtu kumla hpe manu shadan ai lam mung, mayu hpe
nga 4 . . i»
gga manu shadan ai lam rai nga ai. Kaga masat dingsat kumla
hkun
Jangai mi gaw htunghkring maka rai nga ai.
Anhte wunpawng sha ni grai shareng ai htunghkring maka
mung mayu ni jaw ai sharung shakau rai nga ai. Ndai maka shingja a
majun hpe yu ai shaloi, moi baren, Num Raw ngu ai hpe la yang,
kumba shalai ai hpang shani num nnan jan dum nta de nau dum,
kanu kawa hpe nau marit ai nga yang, lapu sumla hte hka sumla soi
madun da ai shaloi, num nnan jan dai hpe yu nan ai nga yang,
shinggyim masha jan tai nan mat ai nga nna majun hkai |
Shingrai dai majun maumwi a lachyum hpe azin ayang myit
  
nga ai, baren ngu ai gaw pu ren ngu ai kaw na wa ai ga.
ngu ai mung lapu ngu ai a jahtum na ga hkum
haga ai hta shara aten hta hkan
h g na ga hkum langai ng
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup, 3
 
  
 
 
mung grau galu ai, jan galu ai ngu ai lachyum ry; Nga aj. Dai -
Pu ren nga jang lapu hta jan galu ai ngu lachyum rai ng, ol LL
hta grau galu ai lapu gaw shinggyim masha hpe shalat ai
shinggyim masha tai wa ai, dai hpe num raw GU ai. Ra aw |, ea,
gu ai
gaw masha a mying re. Raw dai gaw la sha Raw hku shamyip %
Jang shi a shawng e la mying bang ra ai.
La Raw, Tu Raw ngu nna num sha rai jang, Hkawn Raw ig
Raw, Htu Raw ngu nna bang ra nga ai. Jinghpaw ni a Kawaoj yi
baren kaw na byin wa ai shinggyim masha a num rai nna sh; qaw
Kaw, Ma Lu ngu nna shamying ai hpan Jinghpaw n re ai Majw, Ma
Ksaw, Ma Lu a shara kaw Num ngu nna sha shamying da aj hpe my 3
sinh hku rai yang puren hte seng ai gaw kadai ta? Puren hte
 
1g nrai, dama ni, shing nrai, puren
‘nga ang ai. Dai majaw
 
  
 
  
  
    
  
  
   
   
      
     
      
      
   
RAwW num hpe la a1 wa gaw | ¢
Nda! num a gaw Daru Magam lang ai
ai wa,
ai Daru Magam lu ai wa e la sai. Dai majaw dai maka hpe
hing po
ai wa sha lu sai, yawng ni mung lu ai n rai Daru
, Magam Iu
mung Dat
na wa ai shaloi, Du ngu nna sha tsun sai, magam lu
ga hpe tsun
ngu al
pe la kau nna jahtum na wa hpe sha la sai. Dai majaw
2 wa ngu ai h
gu nna byin wa sai. D
duwa lang ai maka, baren lung ai palawng ni gaw
puwa ai majaw ya na Asuya gaw duwa a malai
rai Nga ai majaw,
te sha seng ai. Dai rai nan Asuya hte seng ai manau
psuya ni h
ung kaw paren sumla lung ra ai,
g ni baren lung ai palawng hpun ra ai, ngam a
chad Asuya hte seng ai manau kaw
sha nau shawn
nawku hpung hte htunghkring san san hte seng ai tinggyeng
Gi
hta gaw kaga maka ni lang lu ai. Asuya manau ngu ai ga
mungdan shanglawt manau
hed
  
rawt malan mana,
rai nga ai. Manau nau ai shaloi, Asuya
) t & aN
 
g kaw Ningbaw ningla ni
 
  
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
   
     
es : s jaw al sharung shakau
hkrai rai na masai. Shanhte | KUNGdavy,
 
  
  
 
   
    
      
    
     
   
     
my
hpan langai hkrai ral nga ma a Dai ni gaw shingqyirm Mash Ug
N ay f
’ . Pay,
nhpang ra kadawn ai mam sut, u sut, wa sut, Sali wy; May "
« a m
a
lam. hkai li. naili, nai mam li, manaw shingnan |i pn; hte
J ’ y e
di hkrg
hpun palawng ni rai nga ai.
Hkungran poi shang hkyen taw nga ai la n'nan yy, hpe by 3
: : Aw
na lagaw du hkra anhte mada yu ai shloi, shi a bunghkay, Mung my
Yu
ni a kungdawn lit na rai nga ai, palawng , labu hte SUmraw gg
ai
yawng mayu ni a kungdawn lit na hkrai rai nga ai. Daj Mayu pj ,
shatsawm ai sumraw rai yawng hpe makum bu ai gaw nh, N'gang
  
’ oye rai nga ai. Dai hpe jahpye dat ai hte gray tsawm, gray
a n'nan tai wa nga ai. La n'nan hku nna mung nhty n'gang hpye
‘tsawm grau hkum tsup dum ai hta n-ga, magrau grang
 
    
aw kadai ni rai ma ta? mungkan e
sut
yu ni rai nga ma ai Dai maj
‘ ajaw nanhte
a Jan
japan
amyu ni mung anhte a htugnhkring hku
nna
dik a
am hpe anhte
ga hkrat wa g
a ai rai nna jinghku rai ga ai ngu Jinghpaw shat |
it
a ai, shing rai Jan hpe manu shadan ai
ai
i karum hpyi mai nga ga ai.
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup, la
    
Lahkawng ngu na tsang gaw mayu Miwg 0
Dai'ni gaw ya mungkan hta kaba dik ai mungday, ,. ai it Ya "
ai ;
anhte Jinghpaw ni lang ai baren maka, manag shadung p. iy
akg {
hkum hkum tsup tsup sumla dem lang nhtawm dai re ni |
Sarg p,
anhte prat janat manu shadan hkungga lang sa wg sai gu 4; is
Pa
 
  
 
   
  
 
 
tang dan nna sharung shakau kungdawn wa hpyi 1a mai
Shanhte Miwa ni a htung mung dama shayi sha pj hpe kay
hkau na du hkra Sali wunli garan jaw ai htung Iy Nga ma 4 Sh
anhte mung Miwa a dama ni rai ga ai ngu ai hpe lahta Na saksq p,
hkrak madun lu ai rai yang, sharung shakau lu ging aj nj rai ga aj.
Dai lam hte seng nna tsun nga yang, kaga tsun Mai ai jp
langai mi naw nga nga ai. Jinghpaw ni a nta ningchyun shagu hta
hte shta sumla ni noi nga ai, Jinghpaw ni a makam masham
200
 
 
shagu j jan ga de manau dum ai lam mung tsun saga a
Has Ay :
   
 
 
   
   
  
  
  
 
 
   
    
    
 
   
 
   
Chyoi Pra ai wenyi gaw Karai Kasang rai nga ai. Karai Kasang
» wenyl rai nga ai. Shing rai Karai Kasang mung Nat hkrang hta
mu
| ai. Chyoipra ¢
pirit) S12 shai ai. Jinghpaw ni gaw holy spirit hpe chye ai sha rai nga
5
u ai lam, jaw jau ai lam n nga ai, shi hte hkrang bung hku
ai Nat hte n chyoi i Nz
- yoipra ai Nat (holy spirit and Evil
ai. Nawk
hangai 02 ai spirit hpe jaw jau ai, holy spirit a lawu na spirit ni hpe
Mu Nat matsaw ningtsang Nat ngu nan tsun ai. Evil spirit hpe mung
ai. Dai hpe matse Nat ngu shamying ai.
Jinghpaw hku chyoipra ai Nat ngu n tsun ai sha, Karai Kasang
ngu shamying ai. Raitim, Nat gaw shi hte hkrang bung rai nga ai.
Shinig rai holy spirit hpe chye nna spirit hpe jaw jau ai AY d
spirit hpe jaw jau ai majaw, Jinghpaw ni makam r
tsaw ai. Dai hpe Dr. Hanson shingnip shingnan
Ry gaw Nat spirit n jaw yang, mad
“nare. Dai majaw Jinghpaw a spi
hpaw a hkap la hkan sa shatup lam
AT 15 3
ai Jing! 2! nakam a ma Mw yan
| W AW 1
au ni (6) ida
1angai hpra dung ai lam dumsa nga ma ai.
Miwa - $052)
[. £..
PEI)
Bara AGS dared
(6) kindawn, Ndai lam 4 Majaw,
ai amyu masha sha n raj, ginsa gi
‘tung makam masham, hte shin Sai
ry . 9
no i Ra
1 [e
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Masha
1 Ninggawn Magam
2 Shawa Nang Naw
3, Chyahti La
4. Ka-ang Shing-ra Tu
5. Mashang Labat Tang
6. Majaw Wabaw Yaw
Dusat
1. Magwi Gam
2. Dun Naw
3. Hpaw lam La
4. Su Hting Tu
5. Shan nga Tang
6. Chyahkyi Yaw
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
IX. WUNPAWNG SHA HTE NAT
(Kachin and Spirit)
Hpan da madu Karai Kasang gaw Chyanun yan Woi Shy, hiy
nna nga yawng nga pra hpe shangai dat sai lam tsun saga aj, Shan i
shangai ai hta asak n rawng ai nlung, hpri ni lawm ai zawn, ask
hkrung lam nem ai, tu galu kaba asi si chye nna shamu sha
hkawm sa n lu ai hpun kawa ni lawm ai. Dai hte maren shanhte hg
madang tsaw nna hkawm sa sit nawt lu ai, dusat du myeng ni
‘nga ai. Dai dusat hta madang tsaw ai, shinggyim mas
hanhte ni gaw hkum hkrang apa atawn
 
  
 
arai n tsun ai raitim, sara Lahtaw G
g d
am Nawku j
awng kata gwi shang
ai hpe grain ra ai lam hpungtau wa chye da ai lam sha rai nga aj,
Chyum laika hta rawng ai shung nqu aj gaw gaw dai Madang
daram sha mu lu ai. Jinghpaw ni tsun aj Nat Shung Ngu nna tsun aj
 
  
  
    
      
shaloi, dai nat shung hkrum ai wa gw tsep kawp malap mat aj hpe
tsun nga ai. Shi hpe shung ai nat gaw shung hkrum ai wa a htauli
htaula myit jasat aga, shamu shamawt lam mahkra hpe shap la kau
sai.
Nat shung ai: : Nat shung ai shaloi, matsaw ningtsa Mu Nat ni hte
Ningggawn Chyanun e shangai ai Nat ni gaw masha hta shung ai lam
WE)
ri Boel,
   
nnga ma ai. Masha a numila Nat ni chyu sha
       
  
» shung chye ma
raitim, masha shagu kaw numla Nat n shung lu ma ai. L
Ce i 3 iy
   
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
=
chye mai, n chye lu ai lam ni hpe mu chye nna tsun dan lu aj nay sar
wa gaw dai num sha hpe Panghka mare hku shang wa yang na shar
“langai mi de woi mat wa ai. Dai shara kaw du jang, manu dan a; ara;
lup da ai shara ahpe tam shangun sai. Tam ai hte maren mu gay, my
ai raitim, hpun ntsa kaw chyang ai masha langai mi dung taw a; hpe
mu ai. Dai masha shachyang gaw manu dan ai arai makoi da aij hpe
1 da ai. Shi hpe gawt kau lu yang she, dai sutgan Iu shaw na taj 4;
Ndai lam gaw hpu nau myen ni kam ai lam rai nga ai,
 
Shung ai lam: : Shung ai ngu ai gaw Jinghpaw ga raj 1,
y ay
n
tsun sai hte maren, n-gup n tu ai, nsen n shapraw ma; 2 pal 0
4 Nat
| Ga
shinggyim masha ni kaw na n-gup shap la, lagaw lata shap | W
a Nn
id
d aj, Ch
i ; Yu,
laika hpe Karai Kasang shung ya ai hte ka da sai ngu tsun aj, Lacy,
m
hkawm sa, shamu shamawt tsun shaga ai hpe tsun ng
hku nna bung ai raitim, namnak loi shai nga ma ai. Chyum [aj kag
wa gaw Karai Kasang ra ai hpe shing nrai, Karai Kasang tsun may, i,
mayu ai hpe chye tsun, chye ka ai ngu mayu ai. Karai Kasang a my
hpe chye jang, dai Karai Kasang a myit ra ai hpe n galaw yang n ngaly,
n di yu ai, lani mi na laban hta.
tJ od? +o
/ lawm ¢ . Dai
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup am
—
NN
Myi san: : Masha nkau mi Nat hpe mu chye ai. Gwi p, Mung on
hpe mu lu ai ngu ma ai. Moi Nat hte masha nnan gary, wa
masha hku nna nat hpe n mu sana hku madin dat kau saj. Raitiny, 3
gaw naw mu taw ai majaw, gwi hpe gara hku mu ngu san g; sha; ’
skis haku mu ai ngu masu tsun nna gat mai lep hte pa Vag
, wi maidang mahka chyang ai nga ma ai. Gwi gaw hpa n nga
aw gral wau taw chye ai, masha mung dai zawn nat thee m,
 
RE C0 Ce
   
     
    
 
  
  
  
   
   
   
   
   
 
    
achyang € manaw sai tsing htawn 4 gaw la n mai hkra hkri
as!
asha > ai
m gam ai 3 sha mu htuk ai. Dai shani kaw nna hpungtau Hkang
pat 3" i :
gaw n dum shamyi nat mu hkrup ai lam byin ai nga kaga ni
g tsun ai hte nan mung laika ka ai wa hpe tsun dan yu ai.
un
yintoi: : Myihtoi ngu ai ga hpe mung chyum laika hta nan mu
u nga ai Raitimung, lachyum namnak gaw shai ai lam tsun saga ai.
Chyum laika na myihtoi gaw n dum mat, malap mat ai lam n nga ai.
vRaitim, dun
maren lu tsun ai ni rai nga ma ai. Jlinghpaw myihtoi gaw shawng e
ara ai aten hpa byin na hpe Karai Kasang e madun ai hte
sun lai wa sai hte maren, nag.shung ai lam rai nna hkrup mara nat,
 hkrup mara masha n lata ai sha shung ai hpe myithoi ngu n tsun |
 Myihtoi ngu ai gaw greng ai Nat, nden rawng ai nat rai
ai shaloi mung masha langai kaw sha shung
shung nga ai masha hpe Nat lahkum ng
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Shingrai myihtoi hpe gaw nta dinghku kata kaw nat Jaw
galaw mayu ai ten hta shaba shaman ni hte shaman wawt 4; 2a,
asung jashawn ai lam rai nga ai. Raitimung, kahtan shaba ap, 1, 4a
hta ni htana teng man ai wa kaw na lu la ai shamawn rai npg My
htoi ai lam gaw dai myihtoi nat wa shi a hkawn hkrang lu ai ats, hy
rai nga ai. Shingrai myihtoi hta shamawn gaw grau atsam rawng
~ Myihtoi nkau mi tsa lu let htoi ai, nkau mi hpahka lu let htoj gj, kag
 
1 mi hka sha lu nna htoi ai nga ma ai. Shingrai myihtoi htoj Shara
a
~ Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
   
Nat nbat ngu ai wa gaw nat ga chye na ai wa rai ra ai, nat nbat ve
- shingdu maga de nat nbat wa atsawm n matsing lu, nat wa tsun § i
u ai hpe hprai kau ai lam n nga na matu, nat nbat ningtau ni dung lu %
ka
i. Kasup kabrawng ai ma ni hte num ni, gwi ni n mai shani ai, nat i
it
jahkum myihtoi wa gaw shakau nawhpu, galang ngam, hkan sharaw.
agam 1 mai sha ai. Labu lam sumri kata, punghkaw kata hku n mai la
ai, ntainpu de mungn mai shang ai, myi htoi htoi shra shajin da ngut
jang myi htoi lahkum kaw dung ai hte shanam hpe makret sha na wu
ai. Dai aten hta hpahka lu ai nat rai yang hpahka htingkraw lahkaw )
yan prut n'ga ra sai.
 
 
   
4fi manga ya kaw nna wa mat sai ngu nta de wa tsun sai. Dai majaw
me ;
ai jawm tam sagawn tim n mu n chye mat sai majaw, kyu hpyi
gre :
awng galaw kau ma al.
hp
Kyuhpyi hpawng galaw ai shana de kyuhpyi ai sara ni wa mat
   
  
  
 
   
 
   
   
Ji hpang: Nga ai nta masha ni hte jinghku ni, bungli galaw masha ni
poi 1d arung arai jawm zing shakre let, tsa ni jawm lu chyai rai nga
nga yan
hi hpe lagu sat kau nna du-u n lawm ai sha htu lup da mi ai nga nna
g, kahpu ni hta na langai mi nat shung wa ai. Shi tsun ai gaw
| sat kau hkrum ai wa a numla gaw sat kau ai kahpu langai mi hta
shung nna tsun pru wa ai. Ndai hku tsun ai shaloi, myit masin hpaji
hku gaw tinang hkum n shim dum ai kaw na tsun pru wa ai, kadai
shung n ra ai nga tsun mayu na ga ai, teng ai.
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
_
Hristan sasana hte Hkristan masha ni hpe n ju n dawng ai lam n tsun
ma ai. Na
sun nga al shinggyim masha ni hpe rem ai ma rem bungli ngut nna
{ shi nan mung matsan mayan hprawng mat ra sai hku n
[amu Ntsa Jan ga de wa mat sa na lam she tsun nga ai. Myihtoi nat
aw ningtsa Lamu Madai nat ni mung, Hkristan ni hpe nt
J)
sha nrai, mats
ringhkap Ma ai. Nawng Nang ga na Lahtaw duwa Karing La gall |
Hkristan tai wa na re ai shaloi, ji woi ji wa prat kaw na shi jaw ja i ;
pkrat wa ai Lamu Madai Nat ni hpe shakram ‘poi hku manau poi du :
.
 
ai shaloi, gara matsaw ningtsang nat ni mung n ninghkap ai sha n-ga |
|
ring La hpe shaman ya let, HKristan tai na ahkang jaw nga mé
 
duwa Ka
| al.
LANGE
Nat jasat ai shaloi nat nbat e n san ai lam ni hpe shanhte
¥ ATE
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
ntsa de kabai dat ai. Kalang lang wan seng hpe nta hkan nna Shapye,
kau dat chye ai. Dai hpe lawan kashin nan bai dat jaw ra aij, Myihty
|
wa dai zawn galaw ai gaw dai nat shayu ai nta hta nat shada raj Yang
rai , masha hte rai yang rai, manghkang loili nga ai ngu ai hpe Madyp,
nga ai. Dai hpang myihtoi wa gaw dai nta na nat ni hpe shagu np,
hkungga sumrat ya na rai nga ai. Nga wuloi wula jaw ra yang, hkump,
Eo
os nga nna tsun na rai ag ai. gs kanu ra yang, hkumpa shu yinga
jase ngit ai hte nat lahkum wa gaw
Ks 7
 
y
WES
|
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
, amyu myu madun chye ma ai. Dawng 15 daram tsaw ai nat
hpa ;
inrawng de lakang n lawm ai sha, myihtoi lung htoi taw chye ai, nat
1
oi mat jawng , nat lahkum hpe lakang htan nna shayu la ra ai.
alang lang hpri ni ju nna makrang dan ai lam, hkra ni wan ju nna du
«aw gali dan ai lam, myihtoi nat hpe nga hkungga sat nawng ai shaloi,
wudang pawt kaw nat shung let nga htau yang nga htau ai sai n-gup i
gagraw nna nga langai mi na sai yawng chyup lu kau chye ai, n'htu
ginchyai ni lung chye ma ai.
Myihtoi nat shagreng la ai lam: : Yu maya nat shung ai kaw 2
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup 1am,
X. WUNPAWNG SHA HTE SI MANG
(Kachins and decease)
Jinghpaw ni gaw si mat sai masha hte seng nna gars hky hye
na ai, si mat ai wa hte seng nna kaga daw ni hta tsun Saga ai hpe Nd
daw hta bai jahkum shatsup ai lam rai nga ai. Chyum laika hts Mash,
sin at tim, bai hkrung rawt na re ai lam tsun ai. Jinghpaw gaw by;
® en hye na ai, n kam ai, hpa majaw nga yang, si z
h um hkrang gaw si jang mat sai, dai
a sa ningpawt taw ai she raj ngaa,
vas )
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
bam re hkai taw ne lauk) nga ai. Shi tsun ai ga gaw mam ht, ht
shapoi ai laru kab du wa ra ai, nye shu ni hpe gara kaw da na ky, ng
ai rai nga ai. Lachyum gaw jahkring n lu ai Hkristan sasana Pru wa ,
sai, nat jaw masha ni hpe gara kaw makoi na kun ngu ai rai nga aj,
Sara usa Kun Le tut e shalai ai nat jasat ga, myihtoi ga hpe nda
ghara kaw ka madun na nngai, nat jasat ga hpe matsing kyem da ya ai
ors usa Kun Le hpe mung chyeju dum mai nga mali ai. Shi tsun aj nat
gaw "panglai mu hkup du ra ai, chyawm rawm du ngugq ai nj
ai, sida kata nan masin ai ni rai ma ai, dai majaw anhte ji
 
hpaw a hkap la hkan sa shatup lam
—
NS
langai mi kaw shawng tawn da ang ma ai. Da; “hati,
fin
Ek w 1 da ai sum kaw du kaba shi woi awn sa wa ai hpe mm, Iu ne
3 9a 4 dj
ga dai ningbaw ni a nra hpe tawn da ai sum chyinghkg
¥ g ghyinghts kaw hkungga lagra ai hte tsap nny rg
: gl fom, nga myit ni e, nga shawng san ai, s; Mat sg;
ni
 
i lup de, htawt bang na matu sa htawt |
na chyinghka hpaw shang wa ai hpe m,
 
a al Kaning
hl
4
 
|
kaw makoi da nna madu jan shatai ai hpe makau na ni chye wa nna
pp
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
adi madu jan, madu wa raitim, nsa hti jang gaw manang kaga n
aw rai yang, hkrit chye ga ai, nam de sinat gap sat ai,
saw’
nga a shara K
raw mang hte rau ypu lu nga ai, lama wa hkrit ai rai yang mung
a
st ; Eat
n si shi ai sharaw ni hpe hkrit ai she rai nga ai.
gard
Sj mat sai sharaw mang hpe n hkrit ai, sinnna mung na sumla
langai mi kaw mu yu ai. Dai sumla hta ma langai mi hpe nta langai mi
kaw shi hpe hkrai sha mang sin shangun nga ma ai. Ma dai mung hkrit
ai lam hpa n nga ai sha, shana tup mang makau kaw yup taw nga ai.
Mau hpa mahkawn langai mi a lam hpe hti yu ai, dai laika hta rawng
ai lam gaw mahkawn langai mi si mat ai, dai hpe mu ai masha langai
mi gaw dai mahkawn mang hpe lup tawn ai kaw na alai shaw nna i
kashin kau, n yat ai baw tsi chya kau, shakya shatsawm kau nna gawk
 
11a nhtawm, tara jeyang ai lam rawng ai.
RL
J.
ik a3
timung Jinghpaw makam masa ga
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Shi gaw shawng e hpa hpe mung n kam ai, Karai Kasang, hat
salang kadai hpe mung kam ai myit n rawng ai wa re ai, nawky, hpung
hta shang lawm ai lam n nga ai, kyuhpyi hpawng n 5a yu ai, sh; Nan
mung kyuhpyi, chyum laika hti yu ai lam n nga ai. Kaga ni tsun dg, ai
hpe mung n kam ai, madat hkrup yang ningdang hkat, ga law hkat
4 wa ai, shi mung dinghku hte rai sai, kasha mung shaprat sai.
hta shi a kasha ma kaji hta hpyi sa shung ai, ma dai gaw hpyi
h loi, m myit mada ai ga ni tsun wa ai.
I
ni sha lu tsun ai baw ga ni tsun ai, n-gun mung ma shi
-gun hta jan wa ai, ma hpe jum tek ai shaloi, kawa
i gaw shi ra ai arai hpyi ai, hpyi ai hte ma a
jang, wa sana nga nna tsun ai hte rau ma
hkrak bai rai mat sai. Dai lam hpe shi
, kaga wa tsun ai rai yang, ningdang
lam shi nan tsun ra mat sai,
na matu kaya hpa ;
ef 5
Lip Wy A A
 
gaw " lang sai, nta masha hte jinghku ni sha si tim, hkrung nga ia hku
kam nga ma ai.
Si ai wa a arung arai ni mung shi a makau e tawn da ya nga ma
ai, nu € Wa e nang n nga jang, an nau ni kaning rai na law e, Karai
Kasang a mungdan du yang, an nau ni hpe hkum malap kau lu yaw
nang chyawm gaw Abraham hte wa hkrum na sindai i? jidwi ji hk
hpe mung an nau ni hkam ja nga ta ma ai ngu wa tsun yaw, nga hkra p
nga ma ai, kanawn manang ni mung manang wa e ya hte sha kumshi
rau dan ai wa i? mam dan yi ngam rau tsap ai wa i? nang gaw nda
zawn rai na hku she myit da a hka i?
 
 
Wang na hpungtau Maii Brar
nang mat wa tim, nta de byin ai lam mung dingyang she nay na |
Wry,
taw nga ai nga ai. Kaga numla mungkan de byin ai lam hpe nda |
x ak,
hta n tsun sana, mungkan de byin ai lam gaw shana de hkyip (30
" ul A)
daram rai jang nsa loi loi bai nsa lu sa wa sai raitim, bum, "
da
“shingnip kaw re ai majaw, shi a sinda ni, kan ni loi loi shamy, ,; hp
e
“kadai mung n mu ya ai, myi n lu hpaw ai.
ai, kaga mungkan de byin ai lam gaw angwi ngwi sha yawm
a kaw byin ai lam gaw grau grau san wa ai, lachyup,
i kaw na bai hkrung wa sai lam teng wa ai majaw raj
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
XI. WUNPAWNG SHA NI SUT GAN MADU Al LAM
Masha langai shing nrai, amyu langai mi ngu ai gaw sutgan
madu ai hkrai rai nga ai. Shing rai sutgan hpe madu ai lai he sutgan |
amyu hta sha shai nga ga ai. Sutgan tsep kawp n lu ai ni gaw sut su
wa na matu , machye machyang hpe shagreng la ra nga ai. Shaloi gaw
pawnu sutgan lu ra nga ma ai. Dai rai nna nhprang sutgan Iu jang,
: E |
pawnu sutgan hta ningra wa chye ai. Ga shadawn tsun ga nga yang, =
Japan amyu, Hongkong masha, Singapo masha ni gaw nhprang
sutgan hpa nan n lu ai. Dai majaw bawnu sut gan hpe madung dat | a
nga ma ai. Shingrai kaga shara na nhprang sutgan ni gaw shanht
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
—
Langai English shang wa ai shaloi, India mung gaw ninghkar,
mung gaw kaga hpyen gang wa ai, shingrai English ni hku np,
hpe pinsieap = ai mungdan hpe gaw mung masa hku up 5
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
istan arawng alai, Hkristan sat lawat nau n nga ai.
ung pungli Hkr
Kasang tend teng mai nga ai ngu kam ai sha naw lula ai ware ai
oe
Sara usa Minzai Dau Hkawng gaw shi kalang mi si yu
e lu ai.
hpe chy
hkam ai laika pe hti yu sai. Dai laika gaw 1958 ning han
sai lam sakse
Kuthkai chyum jawnag shiga laika rai ang sai. Laika ka ai wa dai
na
jaika hpe kalang sha lu hti la sai. Nta langai ngai kaw shing nrai,
manang langai langai kaw na lu hti ai.
Dai laika hte maren nga yang, hpung up sara usa Minzai Dau
Hkawng shi brang lawn naw rai yang, kalang mi si malu yu sai lam
rawng nga ai. Dai byin ai aten na sara wa a asak ni, byin ai shaning
: nhtoi ni laika kaw tup hkrak rawng ai raitim, malap mat sai. Lani mi
 hta sara wa naw kaji yang, jahpawt hkying (9:00) daram kaw si mat ai,
shana de hkying (4:00) daram hkan bai dum hkrung wa ai nga ai, si
ah ai hte shi hpe hpun palawng galai nna ri byan hte gyit nhtawm,
jang kau s sai, sara a kanu hte jinghku ni shi ae Jew mara
 
i
Layang ga de gaw masha hpe up ra ai, masha gaw hkaun,
~
Iy
al majaw hkauna hpe up shalawm ra ai. Ngam ai sh Go
man, pa kaman, hpun n tu, hka n Iwi, masha n nga Nga 4
ut gan mung hkauna sha nga ai. Dai majaw layang q
2 nga ai ni gaw htingra garan sun hkauna (licence) Maddy
TR htingra a matu, licence gaw sun hte hkauna a Mat,
ai majaw pa layang up hkang masa hku up a;
masa kaw gaw masha hpe uphkang na mat
 
 
 
   
mung 9aW sut masa kat, hpyen masa mung masa a majaw, sut
en
i gsa td hkrat sum ai gaw 1988 ning du hkra rai nga ai. Masum ngu
myen mung shanglawt lu ai hpang British Comonwealth
   
  
  
 
  
 
 
   
pa 9aW
ppung kaw né
g rai nga ai sut masa hpung kaw na pru mat ai majaw shanglawt
pru mat ai. Dai hpung gaw sut masa kanawn mazum
hpu"
I] ai hpang p
t mat ai. Matut nan di hkrat ai mung, hpyen mung masa a majaw
a sut masa gaw shanglawt garai n lu yang na hta grau di
hkra
ghpaw sut masa de bai kayin myit yu saga. Britsih mung maden ni
a rai na re. Ya gaw myen mung a sut masa ngut jang, ]
Jin
en mung hpe uphkang ai shaloi, bum hte pa layang garan nan
   
gaw my
uphkang sai. Dai hpe divide and rule ngu shamying ai.
   
   
Dai hpe anhte hku nna mungchying sha ni hpe garan uphkang
   
jaw sai garan kau da ya ai ngu mara shagun yu yang, s!
   
 myi naw nga malu ai. Shanhte tsun ai gaw sh:
  
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
baw law law galaw sai majaw, tara shang wa na n raj, Mung Mag}
: a ap
shinggyin jaw ai n-gu sha nna shaning (40) ning jan grin nga sai i
djay,
ara :
c Wng ai raj
Rane Engg,
Asuya gaw shi a uphkang lam ngang na hte tara shang na Mat
ai
tara shang lam sha mai tsun ai. Mung masha ni n ra sh
yang, shaning (40) ning kadai shat jaw sha nna bau |
npawt nhpang uphkang masa hta nan tsap nna MUNG mag
en
mungdan gaw sai.
SE
-
Shi uphkang ai tsang hte tsang matut sa wa nna bum dy %
fei n
1 du a lawu bum up, (tawng ok) tawng ok a law, mung g,
     
    
tawng chuk gaw mi na nga chyalu mung du raj nga ai
ata mare du, mare du a kata kahtawng salang nj tsang
j Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
   
 
a ai ten du hkra naw shakung na she bai hkyen ai. Mare
pun pai kab
a nau Jaw wa nna yi htap grai Jawan wa na tai jang, kahtawng
mash
ai. Bum g
pai hpaW
maling hpe mal
wan sharaw hkru wa yang,
jat Ja ma a mare ni htinggaw n law ai gaw hpun
kaw da, hkang makawp maga ai ladat rai nga malu ai,
aja awa wan ga, je lan .
Nam 1) ga, J ga ma ai
Yi nat yang wan ntat na matu sharaw ga ai lam hpe grai shakut
a mi hkru mat u ga nga ai myit
ni tu ai. Dai hpe pagawn n kran kau ma ai. M
35 n mai rawng, buga kaw hpun
kaba Ni, lagat hpun
u kawa wa hpang ni atsawm sha m
hkra nhpan kum gawan da chye ma ai. Mung
are
  
 
    
      
   
maka akru kru shangun ma ai. Nga
ni nsa daw sha lu
a ai mat ai shani gaw mare hte mash
daru magam ngu ai gaw n-gun ja ai wa shawng e up
masa
Uphkang
   
a hpe up na ahkang shanhte n
———
 
 
 
 
hpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Ed A TTRd]J Id TIRdIT 5d SITALUD) fe
— —
Anhte Wunpawng sha ni madu ai nhprang rai shaw dut nn
a
mungdan gaw ra sai. Amyu masha ni a sut masa rawt galu kab, lam
tam ra sai. Hpun kawa n hprang rai lu taw nna asak hkrung (ay, ht
a
asung n shang yang, hpa akyu nga na, dai lamu ga na hpun nga, hi
dut sha nna lu su dam tim, mungdan amyu matsan nga yang hp; aky,
Ju
nga na. Dai majaw hpun shaw dut na hpaga mung shing nrai st dap
‘hpaga dap ni hku nna gaw mungchying sha ni a n-gu laku lapai hte
EI
gaw sharawt da sai shanglawt ni hku nna daini galu kaba mat wg sai
w Asuya magam dap hpe gaw mung masha ni a n-gu bye chyarg
a
ok Nn mai matut wa sai majaw, anhte a mungdan kata na
A
thprang madu ni hte bawngban ra nga ai, Dai
LA ~£3. 4
~dut sha manu, mai dut ai ginra na ni hte
jo
 
TTT TTaBn—_——
kau @ ta? Nga nna san na masha n nga sana re majaw, tara kaw na
mung lawt sai, ndai ten hta buga a shinggan kaga mungdan hkan kaw
pan mung buga kata na mung masha ji nban, hpun kaw na gumhpraw
sha sai ni, n lu sha shi ai ni yawng a n'qup kaw na buga kata na hpun
ma sai. Kade ning n rai yang, numhpu mawng rai mat sana re nga nna
myit tsan ai ga shaga shajang nga ma ai. Dai myit tsang ai hpe mahtai
jaw ya ai kadai mung rai n nga nga ai. Shing rai ndai laika hta myit Iu
ai lam hpe tang dan ai.
Mailung kran ai hte seng nna nam kawn dap a tara masa hpan
masum nga ai hpe chye lu ai. Dai hpan masaum kaw na hpan nkau mi ]
gw maisak malilung kran la kau ai raitim, hpun maling hpe machyi |
 shangun ai lam n nga ai. Jinghpaw buga na hpun ni gaw moi chyaloi
oi kaw na tu ai, dasang kran kau ra ai hpun nkau mi lawm nga ai,
'nigsa kran kau Jang Se pan BER nnan gale kaba wa
 
cE NERS NTO ESR om.
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
Bum masha re ai majaw bum madu nga ma ai. Nam masha re
ai majaw nam madu nga ma ai. Dai majaw shanhte madu ai sut gan
mung gaan n nga ai. (warranti) n nga ai. Shing rai kadai gara kaw nna
jarik nna madu ai hpe madu yan hte jahkrum nna buga jarik reng da
ya nga ma ai. Dai buga jarik sumla hpe tinang nan naw madu ai mung
nga na rai nga ai, n nga sai rai yang, mungdaw lamu ga shadawn kaw
yawng nga ai. Dai buga jarik ni gaw India hte Myen mung ga jarik,
~ Miwa mung hte Myen mung ga jarik ni hte maren tara shang manu
dan ai. Hpa majaw nga yang, yawng English wa reng da ai hpe shagrin
ai sha rai nga ai. Mungkan tara hta dai hpe hkungga ai zawn buga
kata na ga jarik ni hpe mung hkungga ra na rai nga ai.
Gumchying gumsa dawm ai shaloi, uphkang mung masa she
vm ang ai, madu a lamu ga hpun kawa, hka shi hka wam madu ai
    
jawm ang ai. Communit Sg Ho mung sun madu
   
 
  
 
 
    
 
 
 
f=" eee
Shi gaw dai lamu ga hpe shawng nnan sa madu ai, shi a
shawng e nhprang ai nga nga chyalu rai sai, Dai majaw dai lamu ga
kaw lungseng gumhpraw ja ni rawng nna htu jahten kau ra yang, hten
ai lamu ga a matu loili jaw ang yang jaw shara nga ai, nhprang rai gaw
Asuya hte dingtawk seng Iu nga ai. Hpa majaw nga yang, lama wa
madu hkrai htu sha yang mung dang byin ai baw n rai nga ai. Dai
majaw yawng shawa a ntsa kaw bawngban na lam sha nga mali ai.
Jinghpaw buga kaw ja bum nga ai. Maigan mung de gaw gumhpraw
| bum bank jahpan bum nga ai. Shanhte a bank kaw rawng ai
gumhpraw mai sau ni na jahpan gaw ja kade rai yang kade ja a manu
n tsa kaw ja hte ama hkam nna manai shapraw nga ma ai. RAitim,
nhte a lamu ga kaw ja rawng ai n rai nga ai, gumhpraw jahpan
fi
an dollor sen kade nga ai sha nga nga malu ai.
he
 
NN
gaw anhte a matu mung lama mi n lu la yang, shakut ya nj lam
n
ai. Shing rai shanhte kaw n lu ai arai ni hpe bai jep yu ga nga y,. a
1. Radio: : Jinghpaw ni radio hpe madat ai lam
NB. nga ai
x. d
Asak kaba sai ni sha madat chye ma ai. Dai majaw asak (60) fing 4
Pan Bie : Gy
Jang she myi hpaw ai amyu rai nga ai. Asak kaba yang she
Burg
hpa baw galaw ra ai hpe hkawn hkrang ai amyy sp, roi gg
hte grau nna nu num ni radio hpe madat aj Jam , qu
BY “gun
i Jaw
aw shapoi nga ma ai. Hpu nau myen
 
}
|
4
}
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
ga ai. Cassettee kaji kaba marawn ai nsen ni bettry lahpawt na
daram rai nga ai. Kalang myi grai ahkyak ai zuphpawng a nsen htawn
sadek makau kaw cassettee kaji kaba 2,3 shadun da ai hpe yu yang,
zuphpawng lamang nsen rim hkyem ai hpe chye lu ai, zuphpawng
gaw hpang mat wa sai, dai cassettee hpe s shala ai masha kadai mugn
n nga ai, sara kaba nkau mi grai ahkyak ai ga ni tsun shag mat wa
masai. Dai hpang mahkawn hpung a aten du jang, cassette hpe sa
shachyen shajang ma ai. Mahkawn hpung ni ngut ai hte hkarawk nga
nna bai jahtim kau ai hpe mu Iu ai. Mahkawn hpaw ai, mahkawn rim
ai hpe n-gun njaw mayu nna n rai nga ai. Mahkawn hta kaga hpaji
mung ra ai hpe tsun mayu ai.
~ 3.TV: : Jinghpaw mung na ja bum ni nem mat wa hkra htu shaw ai ja
hte TV ni mari Iu sai. TV Kaw MWD hte MR line lahkawng sha sa ai.
a mi hta discovery sa ai, kaga maga mi hta state show sa ai, nta
il ge yang, lengai mi daram sha Gseovery yu pe
iid state show yu ayy nga ma ai. |
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
rai yang, hpun mailung hpe kalang mi sha kran dut ai hte hp, m
 
ling
4 machyi ai lam tsep kawp n nga na rai nga ai. Kaga langaj rm; Mag,
C 4
tara hte nseng ai sha, shingra tara hte seng nga ai. Hpun Maling k:
J Kay
  
  
 
 
 
     
hka htung htu yang, dawng shi htu yang hka lu lu ai.
Hpun kran kau ai hpang, bai htu yang, dawng shi Manga py,
yang she hka lu lu sai. Hpun bai tu wa tim, dawng shi sha hty ra hkry
w bai n mai lung wa sai. Hka tsan mat jang, shinggyim Masha p;
a, alap sha ai baw n tu lu mat nna ju hpun ni masha a Maty
na 'n shang ai baw hpun ni sha tu mat sai. Hpun kaba ni n
1g n nga sai majaw, Karai Kasan mung hka jaw n ran,
ng n htu, jan kri mat nan masha nga n main ars
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
aia hkap lalhikan sa shatup la Dm
Xil. WUNPAWNG SHA NI KAM Al "JAN GA’
(The Sun and Kachins)
Salang kaba sumda La Awng gaw laika ka ai wa hpe Jan GA
ngu ai shara gaw nat ga she rai yang, masha numia hpe sa dat ai gaw |
htuk na a ni? nga nna ga san san da ai. Dai ga san gaw laika hti ai ni
yawng a matu akyu rawng ai ga san rai na sai. Dai majaw ndai daw
hta "Jan GA " hte seng nan matut bawng ban ga ngu ga saw ai. Jan wa
gaw Chyanun yan Woishun a kasha Tang rai nna jan wa ningsang
Tang rai nga ai. Shi a kasha jan ma Nang Koi gaw shata ma Zau Doi
aw wa ai rai nna manau shani jan wa a malai manau poi de sa du ai
nna manau shadung pawt kaw jan hkung-ri galaw nna jaw nga na
    
hi gaw Tang a matu ! madai gaw Yaw a matu mara nat ur
aw a hkap la hkan sa shatup lam
Dai majaw asak kaba gumgai dingla nna sj yang, dum,
shaloi, "bum lang shagawng e bu, shawa nang dinghkung ey
nna dumsa nhtawm asak kaba tim si na daram garaj 1. “Qumga; 4
“din
ai ni hpe gaw ‘bum lang shagawng wa ganoi by, awa
3
din kung gaw ganoi ku" ngu nna jan shang ai hte shaday,
i. Kanu kawa, Jan shata shang rai yang, nga aj gaw so 2
hte hka mat yang ngu mayu ai. Shi a Hak: wm
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
yawng gaw ja dut nna lu ai teng sai. Raitim, dai ni yawng gaw lani
|
kalang hka shin, man myit ai shaloi, atsai awai bai kashin kau gp;
ai
majaw, na na akyu jaw shangun ai lam n nga ai.
Lu hpa sha hpa , coffee, beer, rum, wine, wiskey ni gaw gra
Spe
anu kaba ai hte grai lu sharawng hpa, lu pyaw hpa nan
rai sai.
gan kalang pru ai hte yawng bai ma mat sai. Lahtg na
 
WL mat sp; rai Nga
ajaw , u ni yup ra hta
m
wt sai
n bai ra
gaw ja
a ai, DD;
2 ya makau grup yin rai nga i
nhtoi Saw January 22 y hani gaw Jinghapw shaning Ningnap, Shani,
-awt i sha
aga bai rawt hpang a haning ningsa hte nnan matut 4; sharg diirg
: "n
ai. Dai shara gaw hku “zing waw " ngu aj, Zing ng,
a
Lawwaw g
aj Jay,
i Mayu aj
Waw ngu ai gaw shang ai ngu y
rai nga ai. Wa
ning rai nga.
z Lachy,,,,
lahkawng hpe bai garan yang,
ladaw
A |
 
wn
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
mare madai mare nga nna nga shajang ai kaw Jan mare mung nga
'
nga ai, shinggyim masha tai nna si mat ai numla ni gaw dai Jan mare
kaw lawm ai.
Dai mare kaw si mat ai kaji kawoi ni a nta nga ai, si mat ai
numla ni gaw shawng e si mat nan wa nga magang sai ni hte wa
hkrum ai, chyum laika kaw Lazaru gaw Karai Kasang kaw ading tawk n
re ai sha, Abraham a lahpyen e du ai lam tsun ai, Jinghpaw ni kam ai
hte bung ai. Dai mare kaw gaw ya na Jan a ahtoi pyi nip mat wa lu ai.
Hpa majaw nga yang, Karai Kasang a hpung shingkang gaw Jan hta
grau htoi ai nga nan chyum laika tsun ai.
Royo 1 $l) 1 ¥ vt
ese
        
Baviiig, Ha RY 5
 
Jinghpaw a hkap la hkan 33 shaty, )
~ Xiil. MASHA HTE SHABUNG a) Amy, NI
; ya sat lawat hie ¢
; ung shanhte a sa * Mash; ,
“Uni hpe m !
  
  
uw: : Jinghpaw ni lang aj
u amyy hts
v tsaw dik rai nga ai. Shi gaw | p, a hkawhiar,
ni hte shabung shapre tsun chye mj 4; Jinghapy,
hkawngrang baw hte hkawngrang mai pj in
pe Jaiwa dumsa ga hku hkin ny hkinrang, j,
n ai. Du kasha la ni hpe u ga hkawngrang adi
sha ni hpe gaw baren lungpu, Pin-yawn
li ni nga nna tsun chye ai. Dai y pj
 
    
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
 
kaw tsat nga ai. Dai majaw shi mung ahkyak ai kaw lawm ai. Lanung u
hte sinwa u gaw loi shai ai nga ma ai. Lanung sinwa u ni gaw u
pkinchyi pang hta lawm nna shingkri hpan sha rai nga ai. Shi hpe gaw
ningbaw ningla kasi hku nna la ai. Shi a ningbaw ningla a kasi hpe tsun
ga nga yang, shi hta grau kaba ai u ni hpe du hkra woi awn nga ai,
Shi a ningbaw ningla kasi gaw si mani nna magyep ai hku woi
awn ai ningbaw nigla ladat rai nga ai. Lanung snwa u gaw hpun
maling kaw na kawa wa soi sang shing nrai, dandau re ai hpun lakung
hkan sha dugn nan nam sumwum kata hkan n nga chye ai. Shi gaw
dugn shra langai mi kaw aten loi na hkra dung nga ai akyang kap ai.
~ Dai dung nga ai ten hta shi a nsen hpe mung tut nawng e shapraw
nga ai. Nsen nkau mi gaw naw dung nga na re ai lam shapraw ang ai,
Lr kau mi gaw shara kaga de htawt pyen sana lam tsun ang ai. Shi a
n hpe madat nna shi a makau grup yin nga ai hpang hkan ni
awt nga ma ai. Shi gaw u hinji nam u hkum hkra, law
J
kawm nga ai.
 
kan
Mm ai hta
ai u ni hpe gya
kawm
de h
lam
Dai ga
+S a law,
ki
Hkady hka,
ma ai,
hkan nang nga
hku
lam
ga
hkra
S is Shan
na
Mada ai
wadu nj q, ira n
Nga Yang Sinwg
i. Kaja wa hkrak g
i.
hye a
wa c
aw lawm pru
w law
at nga |,
chyahkyi, sh
sharaw,
awn,
By -
a. U hkinji ni lay
rain
rai yang
ingbaw
u hKinji jahkrat aj
ni,
kalang
aga
sha gj
yu myu, dai hpe rim
m
aiua
kawm
m
ahkawng
achyu hkat nan m
ada m
myit me
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
g a gam maka hpe bawng ma ai. Ju hkra ladaw, lamu
masha yawn
inli, majan mahpan yawng hpe hpajang na,
marang nbung laru, ana z
awp maga n lam bawng nga ma ai. Da
a ni, nat lahkum ni, nat myi htoi ni, dingman
i Jan rung de sa ai ni gaw
mak
sanseng
sanseng ai mash
ai ntsa nat ni lung ma ai. Shanglawt bum, chyaying bum, Dawnggaw
bum na nat ni gaw jahtung re ai majaw, Jan rung n lung ai.
Dumbau bum, Sumpyi bum, Nhkai bum, Bumlang bum,
Loilung bum ni gaw Mu Nat ni re ai majaw, Jan manau lung ma ai.
Manau aten gaw Jan shi ginhtawng e hkanam maga de yu mat wa nna
bai nhtang na rai yang, shawng jahpawtg pru ai shara kaw nna shawoi
na daram lahkam n tsan ai kaw Jan wa pru ai. Hpang jahpawt gaw Jan
dung ai a shawng jahpawt pru ai shara kaw bai w pru ai. Dai gaw Jan
nhtang sai lachyum rai nga ai. Lawu de n matut yu wa sai sha, nhtang
 
i jahtum pru ai shara, dai shani hpe Jan dung ai ngu tsun ali
 
  
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa sh
SAN JA HKRUP HKAM Al 101, 1
KAI KANU,
atup ap,
IVsa
MANGRAWNG SARA HTE MYT gy; N|
No  Mying
1. Joiwa kaba Npawt La
a du Gum Sau
i Gum Lai
Buga
Mali Nmaj Walawng
Mali Nmaj Walawpg
Washawng
Shadan Krung
Mali Nmai Walawng
Mali Nmai Walawng
Hugawng
Mali Nmaj Walawng
Mali Nmai walawng
Htingnai
Hugawng
Mali Nmai Walawng
‘Maki Hkran
 
 
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
25. Kaiji kanu Mading Zung Hkaw --------- Mading
26.  Mangrawng sara Rapma HKin ---------- Putao
217. Dumsa kaba Waze Naw ---------cccuuv N-gan
28.  Dumsa kaba Langa Zau La ------------- Shatapru
| 29.  Dumsa kaba Lapa Lum Zawng---------- Wuyan
30.  Dumsa kaba Yajaw Htaw Hkaw -------- Waimaw
31.  Dumsa kaba Dingga Gawng ------------ Shadan krung
32.  Dumsa kaba Shatung Hpan------------- Lawa
33.  Dumsa kaba Maran Tang -------------- Shwegu
34.  Lakjet sara Rev. Nngai Gam------------ Nawng Nang
35.  Lakjet sara Rev. Lahtaw Gum Se-------- Myitkyina
36. Lakjet sara Dr. N-gan Tang Gun-------- K.T.C, Nawng Nang
Shamyet shanat ai laika ni |
1. Shanhpyi laika ----------- athens ace eee te volume! |
SNANNPYIlIBIK ===» ===n == {Bj =onmnnnnnsrmmnsscazsst=ac= Volume ll
    
   
Jinghpaw a hkap la hkan sa shatup lam
sha na aten jahkring mi jaw nna she kaga shara de bai matut pyen
wm nga ai. Shi pyen htawt nna w
ma ni a matu nam htat nna lu sha tam sha mai ai shara
nka a dung ai hpun lakung gaw kat
deshiaalia
hkan sha shi dung ai. Shi sha na lu sh hkakrit hadawn ni hpe kag shi a
kri amyu ni e tam jaw ai ng nna tsun ma ai. Lu sha tam jaw ai hte
shing
n hkrak n mu yu ai, mu yu ai ni tsun
seng nna gaw laika ka ai wa na
dan ai share.
Lahta e tsun lai wa ai sinwa u a nga pra masa hpe hpa baw a
majaw, shanhte hpung kaba rai nna kahkyin ai lam hpe n chye lu ai
raitim, Jinghpaw ni chye na ai gaw lanung sinwa u gaw u du rai nna
! zawq hkringmang law law lu ai wa, dai zawn hkringmang ni hta shi
gil pe sha kau lu ai u matse galang ni du hkra madat mara ai wa ngu yu
 
‘nga ma ai. Shingrai Jinghpaw masha ni a ningbaw ningla
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
EE ———————————————————————————————————————————
36. (a)
(b)
(c)
(d)
(e)
36. (b)
37. (a)
(b)
(c)
(d)
(e)
®
34. (¢)
35. (a)
(b)
35. (a)
Dai Hkawng - lau Sam ni a
lakung
Dai Lum - Du Hkum Saw
Hpawng Seng Myo Za
Dai Dau - law Win Kawng
Myitkyina Ja Pu kaw nga ai.
Dai Hru - Kut Hkai kaw nga ai
Dai Zawng -
Dai Lum a lakung
Lum Hkawng - Hpawng Sen
Myo Tsa
Lum Dau Na Hai Pa Du
Lum Hraw
Lum Zawng Hpawng Sen Maru
Du
Lum Hru
LumChyawng - La Sho ga de nga
ai
Gyung Hraw lakung
Hraw Hkawng
Hraw Lum
Hraw Hkawng lakung
36. Hkawng Zawng
37. Zawng Hraw - Nam Hpak Ka kaw
nga ai
142
 
TTT.
Miwa Mung hte Tibet! ga na Zaw Buk Labau
(b) Ze Lum - Sam Yu
(c) Ze Dau - Chya She
(d) Ze Zawng - Lawk Hpam
(¢) Ze Hraw- Wa Am
(f) Ze Gyung - Lagoi
(g) Ze Dai - Myit Win
(h) Ze Rye- Wo Lau
(1) Ze Zang -Hpa Yem
(J) Ze Shawng - Mang Wang
(k) Za Hrang - Hpuk Hrang
30. (e) Dau Htaw Law lakung
31. (a) Htaw Dau - Waw Hpat
(b) Htaw Chaw - Shay Shang
(c) Htaw Zawng - Law De
31. (c) Htaw Zawng Law De Lakung
32. (a) Zawng Hraw - De Tang
(b) Zawng Lum Law De Wu Man ta
30. (f) Dau Hkam lakung
(1) Zuk Sak
(2) Labat
(3) La Hkam
(4) Ryit Naw
(5) Labye n dai ni labau grai n
sagawn la lu ai
30. (g) Dau Hraw Sha Zaw Lakung
144
 
 
Miwa Mung hte Tibel ga na Zaw Buk Labau
38.
35.
36.
37,
33.
32.
33.
30.
31.
3.
2. (a)
30.
3].
Hraw Dau
(b)
Hraw Lum lakung
Lum Hraw - Bang Lum mare Du re
Hraw Dau La Sho kaw nga E.X.P.S.0
(b)
. (b)
. (a)
(b)
(c)
(a)
(a)
(c)
(a)
(b)
(c)
(b)
(b)
Dau Lum lakung Hpuk Jawng
Muk Hkawng lakung hpe grai n
mu sagawn la ai. Nam Hkam Oi
Law mare hkan nga jahtum mat
ma ai.
Lawk Lum Lakung
Lum Dau
Lum Ze
Lum Hraw
Lum Dau lakung
Dau Lum - Salti Maru ngu mying
mat ai.
Dau Dai Myit Nawq lakung
Dai Zang - Myit Nawq
Dai Hraw -Lawk Hkam
Dai Gyung - Kaja
Dai Hraw lakung
Hraw Hkawng - Lawk Hkam
Hraw Hru - Kyaw Htuk
Dau Zé Lawng Hpam lakung
(a) Ze Hkawng - Mum Saw
143
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(e)
(nN
(2)
. (a)
(b)
(c)
(d)
(e)
. (b)
. (a)
(b)
(c)
(d)
(e)
¢)
- (b)
- (a)
(b)
. (a)
Dau Htaw - Bam Waw
Dau Ryu - Gau Ri
Dau Dai - Dabak Sama ga de nga
ai
Hkawng Dau - Hpwi Daw
Hkawng Ze - Wang Hte
Hkawng Zawng - Walawng
Hkawng Htaw - Bam Chyang
Hkawng Gyung - Man Hkring
Wang Hte
Lum Htaw Man Maw Rya Maw
Htawng
Htaw Hkawng - Mashi
Htaw Dau - Lau Pye Lamauk,
Mang Dawng
Htaw Law - Hpuk Lau
Htaw Min - Gaaw Maw Lawng
Lam
Htaw Dai - Lajo Lawk Xok
(1) Htaw Ze - Nawng Gawng
(2) Htaw Ze - lawk Hkawng
Htaw Dau Mang Dawng lakung
Dau Hkawng - Lamuk Lau Pye
Dau Gyung - Mang Dawng
Gyung Hkawng - Nyuk Zang
146
 
  
  
   
   
  
 
 
   
   
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
31. (a) Hraw Hkawng - Sha Zaw
: (b) Hraw Dau - Nang Hkram
31. (a) Hraw Hkawng Sha Zaw lakung
32. (a) Hkawng Dau - Lazuk Labau
(b) Hkawng Zawng - Byu Wa
(¢) Hkawng Htaw - Sha Zaw
(d) Hkawng Ze - Sha Zaw Lakung
33. (a) Za Hkawng - Sha Zaw
(b) Za Zawng - Jit Ding
(¢) Za Lum - Wa Sau
29. (d) Hkawng Shawng Byuk Hkawng
lakung
Shawng Hkawng - Wa Am Hpau
Dung
Shawng Lum - Maru
Shawng Dau - Bam Waw, Wang
Hte
Shawng Gyung - yuk Hkyawng
Shawng Rye - Wama Ryuk
Hkyawng
Shawng Dau Wang Hte lakung
Dau Hkawng - Chya She She
Dau Hraw
Dau Ze - Jang Zang
Dau Chyaw - Bang Li
. (a)
145
 
 
  
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(b) Gyung Dai - Mang Dawng
31. (g) Hkawng Hru Maw Jaw lakung
32. (a) Hru Min - Chying Hpye Lai Ma
(b) Hru Dau - Za Ryang
(c) Hru Gyung - Maw Jaw Larawng
32. (a) Hru Min lakung
33. (a) Min Dau - Lai Ma
(b) Min Dai - Chying Hpye
+ 30. Shawng Gyung Ryuk Hkyawng
lakung
31. (a) Gyung Dai - Ryuk Hkyawng
(b) Gyung Zawng - Aw Chyit (Ao
Cid)
(¢) Gyung Hru - Aw Chyit
31. (b) Gyung Zawng Aw Chyit lakung
32. (a) Zawng Hu - Aw Chyit
(b) Zawng Hye - Wa Yaw
28. (b) Dau Rye Kanaw Kawng
29. (b) Rye Hkawng - Chye she
(b) Rye Hraw - La Hkam Balawng
ga de
(c) Rye Gyung - Ka Naw
(d) Rye Hrung - Hpuk Hrang Sam
Rywi
(e) Rye Dau - Hrang Kum
147
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
35. Dau Hkawng
36. Hkawng Lum
37. (a)
(b)
(c)
(d)
(e)
®
30. (a)
31. (a)
32. (a)
(b)
(c)
(d)
(e)
®
69)
Lum hkawng - Maru Jau Sin Wai
Maw
Lum Ze - Maru La Nawng Ang
Lum Zawng - Maru Lum Nawng
Ang
Lum Gyung - Maru Tang
Lum Dai - Maru Yaw
Lum Htaw - Maru Hka Ja
Gyung Hraw La Saw lakung ni
Hraw Lum - La Saw
Lum Hkawng - Sin Li ga de yu ai
La Saw
Lum Dau - Ryaw Mi La Saw
Lum Ze - Lakang Wa Tau
Lum Htaw - Dung Shan de wa ai
La Saw
Lum Gyung - Saw Pye
Lum Zawng - bang Waw Wang
Ht eLa Saw
Lum Zang - Gan Yuk La Saw
30. Gyung Zawng Hpala lakung
31. (a)
Zawng Hraw - Wa Htung
149
 
a,
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(D Rye Ze
30. Za Lum
31. Lum Zawng
32. Zawng Hraw - Layan ngu Mying mat
ai
33. (a) Hraw Hkawng - Zaw Buk
(b) Hraw Lum - Nyuk Zang
29. (¢) Rye Gyung Ka Naw lakung
30. (a) Gyung Hraw - La Saw
(b) Gyung Zawng - Hpa La Wa
Htung
(¢) Gyung Ze - Chyi Hpap
(d) Gyung Pye - Maru Shang Hting
(e) Gyung Chaw - Lachya Sha
Hpawk Wa Xuk
(f) Gyung San - Ngaw Lawk
(g) Gyung Dai - Shalaw
30. (d) Gyung Rye Maru lakung
31. (a) Rye Hraw - Maru
(b) Rye Dau - Shang Hting
31. (a) Rye Hraw Maru lakung
32. Hraw Hkawng
33. Hkawng Lum
34. Lum Dau
148
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
32,
33.
34.
3s.
36.
37.
38.
39.
28.
29.
20,
30.
29.
30.
30.
(a)
Gyung Dau
(b) Dau Hkam
Hkam Hraw
Hraw Hkawng
Hkawng Hraw
Hraw Dai
Dai Hkawng
(a)
(b)
(®)
(2)
(b)
(c)
(a)
(a)
(b)
(©)
(b)
(2)
(b)
(c)
(d)
(d)
Hkawng Lum
Hkawng Dau
Gyung Zang Hrang Gau lakung
Zang Dau - La Nam
Zang Gyung - Mang Kyi
Zang Ze - Hrang Gau
Zang Dau La Nam lakung
Dau Hkam
Hkam San
Hkam Gyung - Lawk Hpyu
Zang Gyung Mang Kyi lakung
Gyung Hkawng - Lahuk La
Hkam
Gyung Dau - Lawk Naw
Gyung Htaw - Mang Kyi
Gyung San - She Koi, Lagau,
Shuk Ja, Ba Kaw
Gyung San She Koi lakung
15]
 
| Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
EE —————————————————————————————————————————————————————————
(b) Hraw Ze - Hpala Bam Hkam
Myaw Jawng
(c) Hraw Gyung - Jasan Lamuk
(d) Hraw Hkam - She Zang
(e) Hraw Chaw - Dan Ma She Soi
32. (b) Hraw Ze Hpala lakung
33. (a) Ze Dau - Hpala ’
(b) Ze Zawng - Myaw Jawng Sin Li
ga de
(c) Ze Hraw - Myaw Jawng
(d) Ze Chaw - Bam Hkam
30. (e) Sha Hpap lakung
31. (a) Chaw Dai
32. Dai Hraw
33. (a) Hraw Hkawng
(b) Hraw Lum - La Chaw
(c) Hraw Ze - Wa Zuk (Vo Xug)
27. (b) Hkawng Gyung lakung
28. (a) Gyung Hkawng - Lahta Ryaw
Aw (Tho Qao Ngho)
(b) Gyung Zang - Hrang Gau
(¢) Gyung Dau - Lashu
30. (d) Hkawng Chaw lakung
31. (a) Chaw Dau - Paw Lau
(b) Chaw Gyung
150
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(h) Zawng Lum - Shau Fa La Chyam
31. (a) Zawng Lum Ryit Mang La Kyit
lakung
32. (a) Lum Hkawng - Kyit Zang
(b) Lum Dau - Lakyit
(c) Lum Xan - Ryit Mang
(d) Lum Zawng - Ryit Mang Sin Li
ga de yu mat ai
(e) Lum Dai
(f) Lum Gyung
31. (b) Zawng Htaw Jaw Maw lakung
32. (a) Htaw Lum - Jaw Maw Bam Ya
mung de
(b) Htaw Chawng - Wa Baw
31. (c) Zawng Zang Hrang Gau lakunng
32. (a) Zang Gyung - Uma Hrang Gau
(b) Zang Ze - Wa Hau
(c) Zang Htaw - Balawng ga yu mat
31. (f) Zawng Lawk lakung
32. (a) Lawk Hkawng - Na Hkye
31. (g) Zawng Koi Mayaw lakung
32. (a) Koi Hkawng - Mayaw
(b) Koi Chaw - Ryawng Saw
(c) Koi Gyung - Kum Litat
31. (h) Wamaw Zawng Lum lakung
—
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
31. (a) San Gyung - Shuk Ja
31.
32
29.
30.
30.
31.
 
31.
(b)
(b)
(a)
(b)
San Dau - She Koi
San Dau Hrang Gau lakung
Dau Hkawng - Ba Kaw
Dau Gyung - She Koi
Zang Ze Hrang Gau lakung
(a)
(b)
(c)
(d)
(e)
(a)
(a)
(b)
(©)
(a)
(b)
(©
(d)
(e)
®
(2)
Ze Lum - Myi Yuk
Ze Dau - Naw La
Ze Zawng Hrang Gau
Ze Hraw - Mang Aw (Qao Ngho)
Ze Hrang La Hrang
Ze Lum lakung
Lum Hkawng - Kawa a moi
mang
Lum Dau - Ju Nga tam nga nna
Sam mung de yu mat ai kaw bai
n wa sai.
Ze Zawng Hrang Gau lakung
Zawng Lum - Ryit Mang Lakyit
Zang Htaw - Jaw Maw (Jao Mo)
Zawng Zang - Hrang Gau
Zawng Dai - Hpawng Jaw
Zawng Gyung - Ja Ryang
Zawng Lawk - Na Hkye
Zawng Koi - Mayaw Ryang Saw
152
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labav
34. (d) Dau Dai Man Za lakung
35. (a) Dai Hkawng - Mau Za
(b) Dai Hraw - Sum Ha
(¢) Dai Hru - Waga
34. (f) Dau Hraw lakung
35. (a) Hraw - Hla Ram
(b) Hraw Ze -
30. (d) Ze Hraw Ryaw Aw (Qao Ngho)
lakung
31. (a) Hraw Hkawng - Wa Maw
32. (a) Hkawng Lum - Ku Bung Chang
Din
(b) Hkawng Hraw - Hkyaw Law
(Khyao Lao)
(¢) Hkawng Hru -Wa Maw
32. Hkawng Hraw Hkyaw Law lakung
32. (a) Hraw Dau - Luk Zang
(b) Hraw Lum - Zuk Te
(¢) Hraw Zawng - Hkyaw Law
(Khyao Lao)
© 32. (a) Hraw Lum - Ku Maw Ga e nga ai
lakung
(b) Hru Ze - Tsane (Zho Ne)
(¢) Hru Htaw - Kum She Mungna ga
nga
155
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
32,
32
33.
34.
34.
35.
36.
37.
37.
38.
(a)
(b)
(c)
(b)
Lum Hkawng - La Cham
Lum Dau - Shau Fa
Lum Zang - Shau Fa, Balawng
ga yu
Htaw Chaw Wa Baw lakung
Haw Dau - Wa Baw
(a)
(b)
(c)
(d)
(e)
H
(8)
(a)
(a)
(b)
(a)
(a)
(b)
(a)
(a)
(b)
Dau Ze - Sam mung yu mat
Dau Lum
Dau Zawng - Wa Baw Uma nta
Dau Dai - Mau Za (Mali n mai
Wa Lawng)
Dau Chaw - Wa Hpya
Dau Hraw - Hkram
Dau Gyung - Wa Man
Dau Ze lakung
Ze Hkawng - Chyayu Cha Shi
Ze Lum - Miwa ga de
Lum Ze
Ze Dau lakung
Ze Dai
Ze Dau lakung
Dau Hkawng - Kut Hkai kaw nga
ai
Dau Lum - Myitkyina Mye
Myint kaw nga ai
154
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
34.
35.
35.
36.
37.
 
(d) Hru Zawng - Wamaw
Zawng Lum
Lum Gyung
(a) Gyung Ze
(b) Gyung Htaw
Gyung Ze lakung
(a) Ze Hkawng
(b) Ze Dau
(c) Ze Gyung
(d) Ze Dai
. Hkawng Lim lakung
. (a) LimHkawng - Kabung
(b) Lum Gyung - Chang Din
. Lum Hkawng Kabung lakung
. Hkawng Lum
. Lum Hraw
. Hraw Ze
. Ze Hkawng
. Hkawng Lum
. Lum Hkawng - Man Xe Kaw nga ai.
. Lum Gyung lakung
. Gyung Tang
. Tang Chin
. Chin Je
. Je Ze
156
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
38.
39.
31.
32.
32.
33,
34.
32.
33.
31.
32.
Ze Hkawng
Hkawng Dau - Chang Din
Hraw Gyung Che Zaw lakung
(a) Gyung Hkawng - Che Zaw
(b) Gyung Dau
Gyung Hkawng lakung
Hkawng Dai.
(a) Dai Saw (Dai Sao) - Lawk
Lawng Wa Yaw
(b) Dai Lang - Hkin Dau ga de nga
mat
Gyung Dau lakung
(a) Dau Hkawng - Madang lakung
(b) Dau Hraw - Wa Kau lakung
(¢) Dau Gyung - Lawk Hpyu
(d) Dau Ze - Ya Jaw (Yo Jao)
(e) Chyaw Je - Chaw Je (Cao Je)
Yin Jin Hkawng Gau lakung
(a) Rye Hkawng - Bam Awk (Bam
Aug)
(b) Rye Dau - Hpawng Gaw
(¢) Rye Gyung - Yin Jin Ga nga ai,
Ryaw Ngaw (Qao Ngho)
 
37.
38.
40.
4].
3s.
36.
36.
37.
37.
39.
40.
41.
28.
29,
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Gyung Dau
Dau Hkawng
Hkawng Gyung
Gyung Dau
Dau Hkawng
(a) Hkawng Lum
(b) Hkawng Dau
(¢) Dau Zawng lakung
(a) Zawng Hkawng
(b) Zawng Dau
(c) Zawng Gyung
(a) Zawng Hkawng lakung
(a) Hkawng Dau - LaLaw (La Lhao)
(a) Hkawng Dau lakung
(b) Hkawng Ze lakung
Ze Lum
Lum Nyi - La Yen Jan
Suk Hakm lakung
(a) Suk Hkam a kashu kasha ni hting gaw
law law a labau hpe naw sagawn matut la ra ai
ni a hting gaw mying ni (1) N Lam, (2) Wa Na,
(3) N Hkang (4) Hpa La (5) Myi Tung (6) La
Yang (7) Paw Hkawng (8) La Na (9) Je Htawng
(10) Chyaring (11) Wa Nyik (12) Wa Yip (13)
Wa Li (14) Hkaraw (15) Hpau Dau (16) Pa Lai
159
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Ze Hraw a kasha shabrang shi langai re ai hta
na ndai labau laika marai masum a lakung hte seng
nna Sha naw Lu ka bang tawn ai. Naw ngam ai hpu
nau ni marai (8) ni a lakung labau ni hpe hpang na
lang hta ka bang sha lawm lu hkra shakut na hte
shakut shajang ga ngu lajin n ngai.
27
28,
29.
30.
31.
31.
33.
34.
34.
35.
35.
Hkawng Suk lakung
(a) Suk Nyi - Zang Nyi
(b) Suk Tsawng - La Law (La Lhao) mying
mat ai
(¢) Suk Hkam - Jinghpaw ga shaga mat ai ni
Suk Tsawm lakung
Tsawng Waw (Zhaung Vao)
Aw Hkam (Vao Hkam)
Hkam Gyung
Gyung Dau
Dau Hkawng
Hkawng Dau - La Law Zuk Dau (Lai Hao Zuk
Dau) ngu mying ai.
Zuk Dau lakung
(a) Dau Gyung - N myen Yang nga ai
(b) Dau Hraw - Min Sin Yang nga ai La Law
(c) Dau Zang - Hkawng Hkoi Yang nga ai
(d) Dau Ze-WaXelLalLaw
Dau Gyung lakung
158
 
i
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
ning bai wa nga nna htawt sa wa ai gaw (4) Sha Ngaw
krung ga kaw shaning (70) ning nga da nna bai htawt
sa wa ai gaw ya Sadung ngu ai lahta Hkan Maw
Hkang Hku lai di nna, dai Miwa ga rai nga ai Sama
Hkyet, Dabak Sama de yu wa ai n dai gaw anhte rai
sal.
23. Hkawng Ze lakung ni
Ze Khao, Zug Bawng, Ja Li Htan Bawng, Num
- Lahpai Nang Grawng yan a kasha
(D
2)
(3)
4)
5)
(6)
(7)
®)
Da Mang Wa La N gan, Dau Mang
La N Naw U Ri Htaw Gyaw Naw Nam Bup,
Man Je ga wa ai ni
Prang Wa ga wa ai ni
La N Tu - Matau Shau Jai kaw nga ai ni
La N Tang Magawng Lai Law de nga muat wa
ai ni.
La N Yaw - Gun Htang Lang Zing Maru Gau
Ri Krung de yu wa ai ni
La N Hka - Sam Hpum Wa
La N Roi - Jai Wa - Chying Htawng mare kaba
kaw nga ai Jai wa mying sai. Ya anhte gaw - si
161
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
ai shaloi mying n la ai. Naw hkrung nga ai N
Gam - N Naw - N La shamying tim maren sha
rai nna si ai shaloi gaw, Gam Hpe Jali La
Gawng Ngu nna, Naw hpe gaw Ja Li Ning Nau
she nga ai n dai hku chye da ra ai. Hkao Suk La
- matu ni (Maran) N Gang Pri Htan hpe la nna
Bu Gang ga shang mat wa sai. Jinghpaw ga ga
mat sai. N-Gum La hte Kahtan Tu kaw
gumrawng gumtsa Gum lau mung tai mat wa
sai. Shaloi Gum Lau hprawng nna, Hpung Mai
hka hpe, shawng rap mat wa sai. Hpung Mai
daru de n nhtang ai sha, lawu N San daru kaw
rap nna, la yang lam hku yu wa ai re. Shanhte
gaw Jinghpaw ga shawng ga mat wa ai hte Wu
Li N Sang mying mat sai.
(a) Shae - Ja Sham Dap Gaw - Shangaw
Krung kaw rai sai. Zi ga shaga mat wa sai.
(b) Join Yoo - Tsin Yu dap Sha Ngaw kaw ran
nna dung Hkung de Lai sai dai kaw nna ya
Jan Shi Ga Buk Yu kaw nga ai.
(c) Dau Dai - Lam Haid Vo, Ka Mai mying ai.
Sha Ngaw kaw ran nna ya Shadan Lawng
de nga ai ni. Sama Hkyet ga kaw (50) ning
nga manga lang Manau dum da nna sit wa
ai re nga hkai ai.
162
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
hpang na lang labau laika buk bai ka lajang aj
shaloi gaw, Tang Bau (Zao Buk) amyu sha nj
yawng a a htik labau mau mwi
21. Jinghpaw ga ga mat ai Hkaw Zuk a
kashu kasha ni
 
Shang Din, Shang Htin, Hpau Dau, Sha Dau,
Hkang Da, Hkang Ma, Ba Lu, Hpau Yu, n dai
Jinghpaw ga ga mat sai.
22. Dau Hkawng a lakung ni
(a) Dau Hkawng
(b) Dau Dai - Da Bak Sama de yu wa ai
ahhte rai sai. Jaw Maw ga kaw nna rawt yu wa ai gaw
Wang Hte ga rai ga ai. Wang Hte ga nna bai htawt sit
sa wa ai (a) Anhte Lamu ga Ma Jen Je sa wa ai ni gaw
Wang Hte kaw shaning (80) ning nga da sai da. (b)
Bang Li ga bai htawt nga ai gaw shaning (60) ning
nga da nna, bai sit ai gaw (3) Wa Yaw ngu ai shara
bai htawt de da nna, dai shara hta (40) ning nga da nna
bai htawt ai gaw Hpawng Jawng ngu ai shara hta (30)
 
 
- 1" —_-—
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(f)
(g
Nr
chye ai Mung Lai Hkyet kaw (3) ning wa
nga da sai.
N dai dabang hpunau ni hte Lai Lum bum
kaw wa garan ai nga ma ai. Gam, Naw, La
dai ni hpe n sagawn la lu sai.
Anhte jaw Maw ga kaw na kum ran yu wa
ai Man Nau bum na Palawng Bau Sa hte
Magri Chying Lai Lum, Gum Ja Maw lagu
la nna, Myen Min Dong Hkaw Hkam hpe
jaw kau ya sai da. Dai kaw na bai htawt
lung wa ai gaw Je Yang Hka hkan lung wa
yang Hparang ga du ai shani Je yang Zing
Yang wa jawmgalaw sha ai ni.
(I) Hka Magawng, Manang Lama
hpyen la wa hpe woi ai Ga Du Ga
Wan, N Hkram,
(2) Gau Ri Lawn Li manang n woi ai
Ta-gaw hka rap sai Gauri Krung ga.
(3) Lahtaw Tsin Yu Tang manang n woi
ai A Law bum hku yu wa sai Lahtaw
Tsin Yu ga.
(4) Hawng Dai (Dingsi Ladut Tu) Kawn
Tu Ring (Kaji Hpau Lu Tu hpe Woi
ai)
164
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
24. Nhprang La hte Tsin-yu La
 
Nhprang Ga La gaw Lahtaw tsin yu la hpe wa
shana ya ngai lai yu wa na magwi manang lai yang
manawn sumpra gamyen ai da ngu htet dat ai da.
Shaloi Lahtaw Tsing Yu Tang bai tsun ai gaw lai yu
wa na da n dan pala jasat jahku hkru ai gaw lu ai ngu
dai gap dat yang hkra gawng htu n rai yang pai gawng
htu gaw hkra na re da ngu nna, Nhprang Ga La hpe
Lahtaw Tsing Yu Tang bai shana dat jang Nhprang
Ga La hkrit mat nna kaga lam hku shau numdu ngu ai
gale mat wa nna Janda Pa hku yu wa n Htawm Hpara
ga anhte a kaji ni hte bai wa hkrum nna chyai um
nhtawm Hpara ga e si sai. Dai ni du hkra shi a lup nga
ai. Shi gaw Nhkum amyu re da. Hpara ga e naw nga
yang arihte a kaji Hrawng Dai (Ding si La Dut Tu gaw)
Kahkau N-Gawn Ta Ring ni a Kaji Hpau Lu Tu hte
Jahkrum la nna lung wa yang Tsa tsing ya (tsa tsing
Hka Ngu ai mying ya du hkra nga ai. Dai kaw tsa pa
jawm Garu lu la nna lung wa yang nam salun lung
hpraw yang kaw Shadan Hpai wa hte wa hkrum nna
165
 
 
 
     
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labav
Dai kaw nna yu wa ai hkrum lam
(a)
Bwi Daw ga (25) ning nga da sai Dai kaw
* Bwi Daw mying ai nta ni hkring ta ai gaw
(b)
(c)
dai ni du hkra nga nga ma ai.
Dai kaw nna bai lai ai gaw Law Hkam ga
wa hkring sai. Dai kaw Law Hkam du
hkap madun ai shara kaw Wang Htu nta
hkring ta sai. Rai tim shara gyip gyeng ai
majaw bai htawt ai gaw, Mung ji ga
Makau Chau Lang kaw ya du nga sai.
Bai anhte ni gaw shanhte hpe lai da nna,
Lai Law ngu ai de sit nga sai. Dai shara hta
Jawng Ding nta ni nga ta sai (12) ning nga
sai.
(d) Dai kaw nna Dabak Hka hkan nna Ake
(e)
ngu ai shara hta Mali Hka rap nna sinna
hkran Bum Chyang ga du da sai. Dai shara
hta (30) ning nga da nna, Lai Law kaw nna
garan hkrat wa ai Jawng Ding nta hpe Bum
Chyang ga, rem shangun da sai.
Di kaw nna, sinpraw maga de Ling Kana
ngu ai shara kaw Mali hka rap, Namsan
hka hkan lung wa nhtawm dai ni yawng
163
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
(1)
2)
G3)
4)
(5)
(6)
(7)
8)
©)
1.
2.
 
—
167
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Khao Lum - La N Gang U Di Bu Gawng
mying sai.
Khao Dau - La N Naw Dap Ban Shi Naw
Shagawng mying mat wa sai.
Khao Ze - Lan La - Seng Hkawng La Doi
mying sai
Khao Zaong - Shang Goi Tu mying sai.
Khao Thao - Tang, Hka Lan Tang
Khai Qu - Byu Chyawng Dap
Khao Gyung - La N Yaw re
Khao Dai - La N Hko, Shying Kyet Dum Sa Na
Li mying sai.
Khao Zang - La N Roi Sam Hpum mying mat
wa sai. Dai wa gaw N Hkum Naw Gu Wu Rung
Nang Doi la nna, (12) ning yu nang nang ai
majaw mying hkawt rai mat wa sai.
26. Hpara ga e nga ai Dingsi La Dut Tu a
kasha ni
 
Anhte a kaji Ding Si Naw, Num - Hpau Mai
Hka ngu ai wa re.
Yu ni a kaji - Ding Si Tu, num- Maran Gum
Tung Htu
(1) Shan Di ni - La N Gam- - Mai bau ni
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
dai ni kaw nna Shadan Hpai wa mung n sit yu wa na,
Maru wa mung hkum sit lung wa ngu nna lamu ga
gadi chyai di da sai. N Hkat bum, Lung Hkrung
Lunghpraw kaw le, Nam Yawng hka kaw hprang di
nna Lahpaij wa a Jamu ga, Maru wa a lamu ga nga nna
garan ga sadi tawn da sai.
Yawng yawng chye nga ai Hpara Ding Sa kaw
shaning (50) ning hpring Manau (5) lang dum da nna,
ya Naw Gu ga ngu ai Bum Hpara kaw (5) ning sa nna
ya Shai kahtawng ngu ai Maru a Kata ga du hka ntsa
kaw (3) ning sa n htawm shara tam ai gaw, ya shari
kahtawng hte Chying Htawng mare kaba lapran e nga
ai Ding Sa ga kaw (50) ning bai nga nna (5) lang ngu
na Kumran Manau dum n htawm dai ni Nshawn,
Nmau, Hka Tau, Man Gang, Loi Law. Kut Hkai, Na
Hkyem, Gang Min, Hpawng Seng rai nna bra ayai mat
wa ai kaw nna ya anhte gaw Chying Wang mare kaba
kaji nga nna jawm nga ai gaw anhte Ding Sa ga sin ai
ni rai sai.
25. Ta Jai e nga ai Zaw Buk ni
Khao Thao kung
Hkao Thao a madu jan Hpau Tsin Kaw Shawng,
Lahtaw Num
166
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(1)Mayaw - num Maran Gum Tung Htu a
Kasha Nga Hkwi wa Ma Gam NumLau Lu kasha
(2) Ma Naw Lau Hkai wa Naw - Sum Du Na
Hpaw Roi, hpang Num - Nam Bang Du ni a Npan dap
num a kasha - La Pau Wa La - La Pau Tang num la ai
num
I. Lawu Na Gang n nga - Prang Kahtawng de wa
nga ai wa.
(1) Lau Hkai Naw - num Hpau Mai Ru Bawk
(2) La Wa jan - Na Hpaw n ta na n ji jan
(3) Ma Tu jan - La Hpai N Bau num
(4) Tang wa jan - Wa Jau na Kin num
29. Hpungdim Numbhtet
Hkawp tsawra hkungga ai hpunau Zaw Buk
Tangbau amyu sha ni hpang de ndai Tangbau (Zao
Bug) amyu ni a ningpawt ninghpang labau laika buk a
hpungdim hku garai n hkum n tsup ai lam ni hte seng
nna, numhtet numra shana lajin dat n ngai.
Zaw Buk Tangbau amyu a lam hpe sagawn dat
yu ai shaloi manang hpu nau n kau mi gaw Maru ga
(LLhao Vo) ga shaga shagu hpe (Zaw Bug) Tangbau
amyu shadu ma ai. Maru ga shaga shagu Zaw Buk
169
 
Bom a
 
PAD PE.
= ———en
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
EE ———————————————————————————————————————————————————
(2) Yu Dap La - Hkwi Ze Ni Re
4. Hkraw Ni Kying - Ma Yawng Mying sai
5. Yu Dap ni Yu Tu wa a jan, num - Ma Hkaw Pri,
Yu Tu a kasha Yu La - jan Shang Lu
(a) Shawng Ba a kawa, Yu Tang - jan Maru
Na - Na Na Zen Yu La yan Shang Lu a
kasha Jang Hkam wa
(b) Yu Tang jan Marip Za Tau num a kasha -
Shawng Ba mying mying sai.
27. Labu Dap ni a labau
(a) Ding Si Nawng a kasha langai sha kaba ai.
Ma Naw jan Hpau Mai Kai, Ma Naw a kasha Ma
Gam langai sha. Ding Si Gawng - Ding Si Gawng shi
chyu sha - num Hpau Mai Lung Ding Si Gawng a
kasha la langai sha La Bu mying - num Tsin Yu Roi
(1) Ma Gam - Byau Wa Gam Chyu gaw n ta ni
(2) Ma Tang Dap San Gawn kahtawng na ni,
Gaw Pai ni - N Hkat Bum na ni.
(3) Mayaw Dap Prang kahtawng re nga ai ni
28. Mayaw Dap ni a labau
168
 
10.
1.
j2,
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
2s.
26.
22.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
ee
IT
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Hkin Maw Ku
Ku Hkyik Hkyuk
Hkyik Hkyuk Yin
Ying Byik Ka
Ka Hpawk Jum
Jum Law Ryu
Ryu Law Lam
Lam Law Lawk
Lak Law Chi
Chi Law Sawk
Sawk Law Kyang
Kyang Law Xan
Xan Law Dau
Dau Law Zuk
Zuk Law Myang
Myang Law Lawk
Lawk Law Ze
Ze Law Lum
Lum Law Hraw
Hraw Law Zawng
Zawng Law Dau
Dau Law Hraw
Hraw Law Gyung (La Ryu Hraw Gyung) rai sai.
Gyung Law Hkawng - kasha ni (1) Hkawng
Law Lum (a) Lum Hkawng
171
— P00 No UnA WN —
0.
11.
12.
13,
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(b) Lum dau (2) Hkawng Law Dau
31. Ginru Ginsa yu wa ai majoi shingra ni
Byu Sum Myit Gyaw Muk
Law Htaw Ngaw Hkum Chyawng
Te Muk Yuk
Hka Mung Dang Gaw Bum
Sam Pyi Bum
Wa Ryung Bum
Zang Lang Hkawng
Jum N-hkun ga kaw du
Gayung Ga
Ja Na
Jan Shi Hkawng Htaw
Bau Yawk Hrang
Ka Daw Hkawng
Tang Kaw Ryang
Ryang Pyi Ryang
Jan Da
Gyu Chying (Ying Jang Pa)
Loi Ngung Ryang
Ning Hkyem R yang
Hu Gaw Ryang (Lapua bai n htang © rap ai)
Mau Hru ga
172
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Tangbau n re ai hte hpa baw amyu htunghking ga
shaga ai raitimung Tangbau amyu su nga jang gaw,
Zaw Buk Tangbau sha arai nga ai. Hpang de ya garai
n hkum tsup lu ai lam ni naw law nga ai. Hpang de
dang lu ai daram naw shakut na ngu nna Nu Wa Hpu
Nau ni hpe ra rawng ai hpe sharai nna, n-gun jaw la na
hpe hpyi lajin dat nngai law.
VI. CHAMLOIT DAU LUM
30. Sak Hkung hka hkan hkrat wa ai Zaw
Buk Labau
Sak Hkung Hka hkan hkrat wa ai Maru Tang
Bau ni labau
Byu Chyawng Muk Mawk Gam
Gam Lam Chying
Chying Chyap Ryuk
Ryuk Zo Xo
Xo Zo Byu
Byu Zo Te
Te Muk Yuk
Yuk Mung Zak
Zak Hkin Maw
© XN URW
170
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
3. BaLaw Ze Hkung 4.  N Myen Ze HKung
5. Mau Yang Ze Hkung 6. She Hkung
7. Laling Ze Hkung 8. Hkawng Maw Ze
Hkung
9. She Maw Ze Hkung 10. Lawk Je Ze Hkung
11. Htan Da Ze Hkung 12. Mungji Ze Hkung
nga nna mying hkawt ni mying ma ai.
4. Zahkung ni a Labau Ginsi
1. Yuk Gye 2. Gye Hkyawng Jik
3. HkyawngJik Saw 4. Saw Nguk Tang
5. Tang Law Waw 6. Wan Law Jawn
7. Jaw Law Bam 8. Tang Law Waw
9. Wan Law Jawn 10. Jaw Law Bam
11. Bam Law Htawk 12. Htawk Law Hkawng
13. Hkawng Law Htawk 14. Htawk Law Hkawng
15. Hkawng Law Dang 16. Dang Law Rye
17. Rye Law Ze 18. Ze Law Lum
19. Lum Law Xin 20. Xin Law Rye
21. Rye Law Lum 22. Lum Law Hkawng
23. Hkawng Law Lum
Ze Tang
174
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Ze Hkung ni a labau No.6 dai gaw Wa Jawna
lakung ni hpe Ze Tang nga ma ai. Ze Tang a labau -
I. Jaw Law Fawq 2. Fawq Law
Xam
3. Xam Law Lawk 4, Lawk Law
Bawng
5. Bawng Law Lawk 6. Lawk Law
Chaw
7.  Chaw Hkawng 8. Hkawng Lum
9. Lum Hkawng 10. Hkawng Lum
11. Lum Hkawng 12. Hkawng Xin
13. Xin Hkawng 14. Hkawng Dai
15. Dai Lum 16. Lum Hkawng
17. Hkawng Lum
Sumlut ni a labau
 
Sumlut gaw Te Muk Yuk a kasha Yuk Yam a
matu ni re.
© 1. Kyam Xaw Sawk 2. Xaw Sawk Kyawk
{ 3. Hkyawk Gai Tawng 4. Tawng Hpawk Myaw
5. Myaw Lam Cham 6. Cham Law Loi
Loi Law Gam 8. Gang Law Hkyi
175
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labav
22. LaPe Dam
23. Pang Wai makau kaw La Qu Qang ngu nna
shamying na shadi sa jung ai. La Qu Jadip mare ngu
ai langai Ryik Nang Ryang Gau ngu ai langai, Hka
Zang Garang ni Jadip mare langai yawng rai yang
masum sa nga ma ai. Ndai kaw du ai gaw La Qu Ze
Lum ngu ai wa a prat hta re.
3. Ze Hkung mying lu wa ia lam
Te Muk Yuk a kasha Yuk Gye gaw Ze Hkung a
kaji re. Ndai Yuk Gye a matu ni hpe Ze Hkung ngu
shamying ai. Hpa majaw Ze Hkung mying ai re nga
yang shi kahpu ni e wa shat woi tam ai nga nna
hkarawq shagu woi hkawm kau ai majaw ngai n du ai
hkarawq n nga sai ngu ai ga hpe Lhao Vo hku nna
Law Hkawng ngu ai gaw Hkarawq hpe tsun ai, Zaw
ngu ai gaw ma kasha shi hpe tsun mayu ai. Hkarawq
shagu chyam hkawm ai ma kasha ngu mayu ai. Dai
hpe Lhao Vo ga hku Ze Hkawng ngu nna tsun ai.
Ndai Ze Hkung a myu ni, amyu lakung hku nna,
1. WaHrang Ze Hkung 2. Man Jwi Ze Hkung
173
=
EEE
 
 
Ii.
13.
1s.
17.
19.
21
t
3.
5.
wa)
27.
Io ND
1.
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Hkyi Law Pyaw
Fawq Law Yaw
Bawng Dau
Hkawng Je
Hkawng Je
Hkawng Lum
. Ze Hkawng
Ze Htaw
Lum Dau
Lum Hkawng
10.
12.
14.
16.
18.
20.
. Hkawng Ze (ndai wa prat
Pyaw Law Fawq
Yaw Law Bawng
Dau Hkawng
Je Hkawng
Ze Hkawng
Lum Ze
hta Pang Wai du ai)
Htaw Lum
. Dau Lum (Labau hkai ai
. Ze Hkawng
Nga pra hkrat wa ai buga ginra ni
Byu Shum Myit Gyaw Muk 2. Law Htaw
Ngaw
Chyawng
3.
5.
Law
7. Hka Mung Bam
Ga Yung Muk
Jit Loi Bum
176
Hkum
4. Te Muk Yuk
Hkawng
6. Shawng Deng
8. Dang Baw Bam
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
na Nhkum krung maga de a dingtawk du hkrat wa ma
ai. Shing rai lamu ga mu kau da nna Hpung Mai krung
de bai lung wa nhtawm jinghku jingyu ni hpe bai wa
jahkum woi la nhtawm n-gawq htawt hkrat wa ma
yang shawng na lang yu wa ai lam hku n re ai sha
Mali hka hkan hkrat wa nhtawm sinna maga hku
shanlite mu da ai lamu ga de bai du sa wa ai nga ma ai.
Dai shaloi shanhte a dauma rai nga ai Lahpai Lu
Myang ni mung shanhte a hpang kaw hkan nang hkrat
wa ai nga ma ai. Hang Kum ni gaw mali hka hkan
hkrat wa ai hkrum lam kaw a ten ram ram na mat ai.
Dai shaloi dauma Lu Myang ni dantawk lam
hku yu wa n htawm Maru Hang Kum ni yu kau da ai
lamu ga kaw shawng sa nga ai nga ma ai. Maru Hang
Kum ni bai hkan du shang wa ai shaloi gaw Lu
Myang ni bai tsun ai gaw nanhte lamu ga sa yu da ai
nga tim masat masa hpa baw galaw da myit a ta?
Nanhte yu da ai buga n re ngu ai hku Hang Kum ni
hpe hkap tsun masai da. Dai lam hpe mayu Hang Kum
ni a mayu Hka Zang wa grai n yu ra ai rai nna Lahpai
Lu Myang ni hpe gawt kau na hku tsun wa sai nga ma
ai. Lahpai Lu Myang ni yen kau da yang Maru Hang
Kum ni hpe sa ra marawn ngu ai kaw nga shangun sai
nga ma ai da. Dai shara gaw Man Yau ngu ai mare hte
gahtep ai shara rai nga ai. Dai man Yau ngu ai ni gaw
178
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
lai wa lai sa hpaga la ni kaw hpyi sha kashun sha rai
nna masha yawng e n ju ai mare re nga ma ai. Shing
rai Man Yau ngu ai mying nan shanhte a alai hte bung
ai hku shamying da ai mare re nga ma ai. Mayu Hka
Zang wa mung dai Man Yau ni hte Jarit nna nga nga
ai. Dai shaloi gaw Man Yau ni hte Hka Zang ni gaw
shada lamu ga shalaw hkat ai zawn re lam ni pru wa ai
Dai hpe salang shaga nna bai hparan ya tim galaw lu
galaw sha shara shada masat garan ya ai lam n nga ai.
Dai shaloi Man Yau gaw Hka Zang ni a buga makau
kaw yi wa hkyen ai. Dai yi kaw Hka Zang ni a wa sa
sha ya ai. Dai lam hpe e Hka Zang wa hpe sa tsun ai
shaloi, nye a buga kaw she re nye wa hpa mi sha yang
sha hkawm u ga ngu hkap tsun ai da. Hka Zang wa a
ga hpe Man Yau wa na pawt ai rai nna, wa mam bai
sa sha ai shaloi n-ri hte galun sat n htawm wa baw hpe
gaw Hrik Maw Lo ngu ai kaw sa gyit noi tawn da ya
ai. Hka Zang wa mung shi a wa baw hpe shi mu ai
shara kaw sa noi da dan ai hpe n ra nna Man Yau ni
hka kau kaw bu hpun palawng sa hkrut lam da ai hpe
dawng hkawn shatai nna sa noi da ya ai nga ma ai.
Dai shaloi gaw majan byin na hku tai wa sai. Dai
majaw Maru Hang Kum ni gaw Manawq krung
(Manuk) ngu ai shara de wa hprawng nga mat ai.
Shingrai wa nga nga yang Lahpai Lu Myang ni hte
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Nhkum Kum Shin ni majan byin na hku bai rai wa sai
da, Kumshin ngu ai ni gaw Nhkum rai nna shanhte a
kaji galng ja ngu ai wa a prat kaw nna nga nga sai re.
Dai hpang Nhkum Kum Shin ni gaw Maru Hang Kum
ni hpe dinggun shatlit hte rau sa woi la nna Lu Myang
hte Kum Shin a lapran kaw shapri shanyem hting ram
ya nna tsi tai ya na matu bai wa woi tawn da sai.
Shingrai jang Maru Hang Kum ni a mayu rai nga ai
Hka Zang wa gaw ya na Jinghpaw Mung, Daw Hpum
Yang maga de lamu ga matut tam wa ai kaw nna bai n
hkrum mat ai da. Dai hpe Lu Myang yan Kum Shin a
lapran kaw Maru Hang Kum ni gaw htinglu htingram
wa galaw ya ai da. Maru Hang Kum ni gaw Maru
Lum Gyung ngu ai wa a prat hta n dai ga de htawt
hkrat wa ai nga ma ai. Maru Hang Kum Lum Gyung
kaw na dai ni na aten du hkra nga yang masha aprat
(17) rai mat sai. Maru Hang Kum Lum Gyung a prat
kaw nna Jinghpaw hte gayau hpang wa sai. Shing rai
Lum Gyung a nat hkring dat gaw Ning Sam Zau Sam
ngu nna she hkring dat gang sai. 1830 ning jan daram
hta Zuk Ze ngu ai wa a prat hta Sam Mung Ging Ma
ga de nkau lai hkrat wa sai nga ma ai.
VIII. HPUK JAWNG ZE HRAW
180
| Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labay
9. La Nye Bum 10, Man Yu
Hkawng
11. Saw Htuk Hkyawng 12. Lawng Byit
Law
13. Nga Chyawn Law 14. Law Muk
Mang
| 15. Bam Nang Buk Maw 16. Ga Yung Muk
17. Je Ne 18. Ga Daw
19. Tang Gaw Ryang 20. Jan Shi
21. Gyu Ching 22. Hpau Shan
23. Loi Ngum 24. Ning Hkyam
Ryang
| 25. Man Ling Gai 26. Man Mung
| Ryang
| 27. Muk Gam Bam 28. Bang Wai Waw
 
VII. MARU HRANG KUM ZUK DAU
 
Zaw Buk Maru lakung ni gaw Cho Hko Dau a
matu mara rai nna maru ngu ai htinggaw mying lu ai
ni re. Dai hpang Hang Kum ngu ai mying hkawt lu ai
ni rai ma ai. Shanhte gaw Wunpawng buga Hpung
Mai hku kaw nna lamu ga tam hkrat wa nga yang ya
177
4
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labav
—————————————————————————————————————————————————
Anhte a kaji ni a prat hta Hpung Mai Hkahku
maga Lha Hrawng Gawq ngu ai kaw shawng sa nga ai
nga ma ai. Hra Gyung a matu mara ni dai shara kaw
nna htawt yu wa ai rai nna Hra Gyung gaw anhte a
kaji shi a matu mara ni re nga nna hkai ma ai. Shi a
kasha Gyung Hra, de a kasha gaw Hra Htan, Hra Htan
a kasha gaw Htan Hka, shi akasha gaw Hka Gyung,
Hka Gyung a kasha gaw Gyung Hra, Wa yan Hra
Lum yan Hra Ze yan kaw na wa gaw Hra Ze mahtang
re. Annau ni gaw Ze Lum, Ze Ha re. Kaga lahta de
mung Aji ni, Awa ni n hkai dan sai majaw, chye sai.
Raitimung Lha Hrawng Gawq kaw nna yu wa ai gaw
Dabak hkahku, Nga Htung kaw sa nga ai ngu ai daram
sha chye sai. Dai majaw, Labau sagawn ai ni hku nna
matut shachyawq la ya marit ngu mayu ai.
IX. HTOIMA LA (YAWNG BA LA)
Lahta de gaw jiwoi ni mung n tsun dan da sai
majaw n dep hkat mat sai. Anhte matsing lu ai daram
nga yang Ga Ai ngu ai wa a prat kaw na sha matsing
sai. Shi a madu jan gaw Maji Hka Pyang Lu Nau ngu
ai wa re. Shan a kasha gaw Myihtoi Sham Yan shi a
181
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
shamying ai. Hpa majaw shamying a ta? nga yang,
mangai ten hta ku ku nna prawn na zawn n shadu ai
raitimung angwi sha hkam kaja wa nna kaba wa ai re
majaw, shi hpe Yawng Ba ngu shamying ai kaw na,
htinggaw mying lu mat ai. Hka, Kying Roi masum
gaw Shadan Krung ni hte Sinli mung de n-gawq htawt
mat wa sai. Manau dum na matu hkyen taw nga yang,
Shadan Krung ni n-gawq htawt hkrat wa ai hpe mu
jang, hkan nang mat wa sai rai nna, ngam ai nta masha
ni gaw, kawa manau shadung sha jung nna, manau
shakre kau masai da. La Roi wa gaw kasha Ma Tang
du hkra shaprat ai. Dai wa hpe A Roi Tang ngu
shamying da ai nga ma ai. Dai wa gaw buga de bai
nhtang wa nna dumsa kaba bai wa tai ai da. Shing rai
Maji wa Kawng wa hte, Nga hte Gumra jawm galai ai
kaw anga daruq nna, n nga mat sai. Shingrai anhte
Lahpai kaw nga ai ni gaw, Yaw a matu ni rai, Gam a
matu ni rai, La a matu ni gaw shara mi kaw naw
majaw nga ga ai.
Aji Yaw a kasha ni hpe gaw Gam hpe Yawng
Ba Gam ngu, La wa mahtang gaw majan kaw hkrat
sum mat sai. Dai majan gaw Miwa hte Hkwi amyu ni
gasat ai majan re nga ma ai. Tu wa gaw anhte a kaji re.
Tu a kasha Gam wa gaw anhte a kaji rai sai. Naw wa
gaw lawu nta rai sai. La wa gaw n nga mat sai majaw,
183
 
ee err, ee =
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
madu jan gaw, Ashang Langan Sa Koi ngu ai re da.
Dai hpang gaw Sama ga kaw Mashang ni rau wa
hkring sa sai da. Shan a kasha ni gaw Gam, Naw, La,
Gam hte Naw gaw Lahapi ga e nga ai. La wa gaw
Nam Buk ga de lai mat wa ai. Nam Buk ga kaw nau
kahtet nna dusat kasha ni n ring hkraw ai majaw, bai
nhtang lung wa nna, Langan Yang Gwi Htu kaw bai
wa nga nna Nhkum Du ni kaw nga lawm nga nang na
ngu lajin yu yang, she mai law, Azaw Anam hpe n ra
ai gaw kadai n nga ai gaw e, ngu nna hkap la sai hte
maren, dai shani kaw na Manam mying mying ai Hkin
Du ni ¢ shamying ya ai re da. La wa a matu gaw dai
hku tsun wa ai. Langan Yang Gwi Htu kaw wa nga ai
gaw Nawng wa hte Gam wa re. Gam wa gaw Shagyi
gat mying mat wa sai rai. Naw matu ni hpe gaw
Yawng Ba ni ngu shamying mat wa sai. Madu jan
gaw Nhkum Gumtung Nem, shan a kasha gaw
Balawng Gam, shi madu jan gaw Hpaude Roi, shan a
kasha gaw shadang sha ni Ma Hka du hkra lu ma ai da.
Gam wa npe Nla dap ngu shamying da sai. Naw hpe
gaw Dang De ngu shamying da ai. La wa gaw Nhkum
Krung de nga mat sai. Tang wa gaw Wu Hkut ga de
wa nga mat sai da. Prat masum sha wa nga nna htum
mat sai nga ma ai. Yaw wa gaw anhte kaji re. Dai
Yaw wa a matu hpe Yawng Ba ni ngu mying hkawt
182
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Zau Htin ngu ai wa gaw Wa Lawng ga hkindu
yang de bai htawt lung wa sai nga ma ai. Shanhte gaw
Zau Nawq matu ni re da. Zau Nawq mahtang gaw
Sumpra hkang ga de bai nhtang mat wa ai. Dai kaw na
bai akayin yu wa nna, Wanghte ga de bai du mat wa
sai. Wanghte kaw nna gaw kalang ta Sama ga Miwa
hkran de du shang mat wa sai nga ma ai.
X. HKAWNG LUM SAI BAU, HKAWNG
LUM HTE LUM HKAWNG TSUN AL ZAW
BUK LABAU
 
Zaw Buk Tsin-yu ni a labau tsun ga nga yang,
Ginru ginsa hkrun lam hpe matsun maroi labau ginshi
hte maren nga yang, anahte Tsin yu ni gaw Muk
Mauk Lawm ngu ai shara kaw na nga pra hkrat wa ai
re nga ma ai. Anhte Tsin yu ni sha n rai, shinggyim
masha ni yawng mung dai shara kaw nna shawng nga
pru wa ai nga tsun ma ai. Dai hpang Mauk Lawm gum,
Gum Chying Chyak, Chying Chyak Quk, Quk Zo So,
So Zo Byu, Byu Zo Te, Te Mung Yuk, Yuk Mung
Zak, Zak Hkin Mo, Hkin Mo Ku, Ku Hkyik Hkyuk,
Hkyik Hkyuk Yum, Yum Di Ka, Ka Hpauk Jum, Jum
Lo Qu, Qu Lo Lam, Lam Lo San, San Lo Dau, Dau
185
 
TEs
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Lo Hka, Hka Lo Chyin, Hka Lo Chyin gaw Kadawgq
ga shawng sa du ai wa re. Dai shara hpe, majan ten
hta htu da ai, ga kaduk grai sawng ai rai nna, dai buga
a mying hpe mung, Kaduk ga ngu shamying ai kaw na,
hpang e Kadawq ngu ai nsen hte, bai shamying mat
wa sai.
Dai Kadawq ga kaw nga nga ai ten hta Lahtaw
ni hpe mayu shatai nna, nga ai ten re. Kalang mi na
Tsin yu ni a kaji gaw Lahtaw ni hte Tsin yu ni a mare
lapran kaw nga ai Sam mare na, Sam la langai mi a
Nga hpe lagu la nna, mayu Lahtaw ni hpe Hpu Nga
ngu sa dun jaw ai. Dai laman Sam la wa gaw shi a nga
mat mat ai majaw, grai tam shakut yu tim, Lahtaw wa
a npan kaw du mat sai majaw n mu tam sai. Hpang e
nga hpe wushat shayaw na matu raw dat ai hte kalang
lata shi madu a nta rai nga ai Sam wa a nga lawng de
wa mat sai. Sam wa mung, nga bai hkawm na mat na
tsang nna, Nga lawng kaw sha rawng da nhtawm, nga
wushat dan jaw nga ai laman Lahtaw wa mung Nga
mat mat ai nga nna, tawng marang mi nga tam ba
hkawm ai. Hpang jahtum Sam la wa a Nga lawng kaw,
sa mu sai hte maren, Sam la wa hpe Nga lagu shadu
bang wa sai. Dai majaw Sam ni pawt wa nna, Lahtaw
la wa hpe sharen da sai. Lahtaw la wa hpe sharen da ai
kaw na shaw la lu ai hpang raitimung, Lahtaw wa gaw
186
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Yawng Ba ni gaw Gam hte La sha rai sai. Ah Ji wa
hpe gaw Htoi Ma ngu bai shamying ai. Ah Ji a kasha
Gam, Gam a kasha gaw annau, La matu ni gaw
manam mying mying mat wa nna, Naw hte Gam gaw
Lahpai kaw naw ngam nga ta sai. Manam mying mat
wa ai lam gaw, Nam Hpuk Ga kaw na bai gayin lung
wa yang, Nhkum Du ni a lamu ga Nhkum Krung kaw
nga na matu wa lajin ai shaloi, Zawq Nam gaw she ra
law, ngu ai kaw na Manam mying mying ai nga ma ai.
Myihtoi ngu ai htinggaw mying gaw shanhte
nan myihtoi htoi ai gaw n rai sai, shawng de myihtoi
htoi yu ai ni a matu mara ni re majaw, shamying ai re
nga ma ai. Gumgun nat kaga n lu ai mung nat ngu
shamying ai Wagang hpe she jawm jaw ga ai.
Wagang wa ngu ai gaw anhte a kaji wa Wagang kasha
langai mi hpe dumsa shamai lu ai nhkan e, Wagang ni
hte rau nga mat wa yu yang, mam ting da tim n tu,
dinghkaw nhkun kata de krawk yu yang gaw mam
maku tu manai hkawan rawng taw nga ai. Dai majaw,
shabaq wawt yu yang Wagang ni a nat hpe n htawt hta
na mi she bai hpru re ai da. Shingrai Wa Gang wa hpe
kumhpa shakap yu yang mali ya ngu ai shaloi num bai
tu pru wa sai. Dai majaw, Wagang ga hku lai ai ni
vawng Wagang nat hpe jaw mat wa ai re nga ma ai.
184
 
 
 
Miwa Mung hle Tibel ga na Zaw Buk Labau
 
3. M
au Hi lam kaw Mam paw (Lusha)
4. M
au Lam Ngu kaw Nga paw (Wuloi)
3. M
au Shang gyin kaw Gwi paw (Gwi)
6. M
au Hpu Ling kaw Mungkan paw (Aga Ginding)
7 M
au Yang Ye kaw Gumra paw (Gumra)
8. M
au Chyap Lap kaw U paw (U)
9 M
au Hkyung Mang kaw Hkyang ma paw (Hkyang Ma)
10.
au Ywi yam kaw Wa paw (Wa)
x
Tsin yu mying lu wa ai lam:-
Tsin yu ni a Kaji Nam marawn langai mi kaw
hkarang yi sa hkyen ai. Dai hkarang yi kaw yi hkyen
ai ten hta, Kasen (Chying) bau pawt langai mi mung n
tu ai. Raitim yi nat dat ai hpang hkamagq yikaw Kasen
ban, Kasen maku ni law law tu wa ai. Dai zawn byin
ai lam gaw, shi hkran lam da ai ten hta, nbung laru e
Kasen pu Kasen tum, shapoi jahkrat da ai byin mai ai.
188
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Dauma Tsin yu ni hpe grai myit machyi mat sai. Dai
lam hpe Dauma ni, Mayu Lahtaw ni hpe shapri
shanem ai hku, Ja hpaga law law hte law law lang sa
tawngban timung, Lahtaw wa n hkap la sai. Hpang
jahtum Dauma Tsin yu ni gaw shanhte a buga rai nga
ai Kadawq ga hpe jaw ya jang sha hkap la ai. Dai
majaw, Tsin yu ni a Kadawq ga mung Lahtaw ga tai
mat sai. Dai buga kaw na nga pra ai Lahtaw ni yawng
hpe Kadawq Lahtaw ni ngu nna, shamying ai nga ma
ai.
Tsin yu ni a ginru ginsa hkrun lam hpe, matut
tsun ga nga yang, Lung Ji wa wi Gung ngu ai shara
kaw nga hpang nna, Jang Lam lahpawq hkyam,
Hpawq Lik Jum Zo Loq ndai ni gaw moi Tsin yu ni
nga pra hkrat wa ai Majoi kaba ni rai nna nat sa jaw
jau hpang ai shara mung re. Nat hte masha sa garan ai
shara mung dai kaw re. Lahta e tsun lai wa ai matsun
maroi, Muk Mawk lam kaw masha paw nna, Mau
ding ling kaw Nat sa paw ai. Mau Hi Lam kaw Mam
paw ai nga ma ai. Dai lam ni hpe matsun maroi hte
hkrak bai tsun ga nga yang;-
I
uk Mawk Lam kaw masha paw (Masha)
to
M
M
au ding ling kaw Nat paw (Nat)
187
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Jinghpaw Buga kata na Tsin yu ni a Ginru
Ginsa lam
 
Shawng nnan e Jik Loi ngu ai shara kaw
shawng nga ai nga ma ai. Dai mare mung shanhte
Zaw Buk ni nan shamying da ai mare rai nga ai.
Masha yawng tinang a mangai yi sin makawp maga
kyin nga ai aten hta, Zaw Buk la wa gaw, manang ni
kaw hkrai wam hkawm ai nga ma ai. Dai laman e
uhkring ni Lhao' Vo' hku Jik ngu ai u wunawng ni
gaw shi a yi ntsa hku pyen lai wa let Mam singkai ni
di hpai mat wa wa re majaw, shi a yi kaw mam n kap
mat sai. Dai majaw Zaw Buk wa e na a yi u hkring e
sha ma wa sai ngu nna tsun dan ai shaloi, Mam sha aj
n re, pyen lai mat wa ai she re nga nna tsun ai da. Dai
hpe Lhao' Vo' ga hku Jik loi ngu nna tsun ai. Tsin yu
ni mung dai mare kaw na nga hkrat wa ai nga ma ai.
Dai shara kaw nna shawng e tsun lai wa sai Kadawq
ga de htawt hkrat wa ai nga ma ai. Kadawq ga kaw
nna she Zaw Buk Tsin yu ni Lhao' Vo' ga kaw na,
Zaiwa ga de galai ga mat wa ai nga ma ai.
Labau hku tsun ga nga yang Qu Lam Lakung re.
Qu Lam a kasha Lam San, San Dau, Dau Hta, Hta
Gyung, Hta Gyung a prat hta Kadawq ga du ai nga ma
ai. Kadawq ga kaw nna she Tsin yu ni, Zum Wu nat
190
arama
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Wunpawng sha ni gaw, Mam hte Kasen lipe 'shada
jinghku re ai hku chye na da nga ma ai. Dai majaw yi
nnan tam ai shani Kasen laman hpe yi jahpan bleu ns
de la wa nna shabaq wawt chye ma ai. Shing rai
Kasen tu ai kaw Mam sut nga ai ngu kam ma ai. Ba
nna Kasen gaw U Wa yam nga sut mung gun ai ng |
kam ma ai. Nat hpe Nga ju jaw ai shani Nga hkungga
hpe jahpraw dumsa mayu yang, Kasen maku sha nna
kaba wa ai nga re ngu, shanyam dumsa chye ma ai.
Tsin yu ni a Kaji mung shi a yi kaw shawng e hpa n tu
ai raitim, shi a yi kaw Kasen ban tu wa ai hpe Mam
sut yam nga sut lu la sai hku kam ang sai. Dai majaw,
dai yi kaw nan mare de nta gap hpang wa sai. Shing
rai shi mying mung Kasen yi, Chying yaw mying lu
sai. Dai hte maren shi a mare mung Kasen maling,
Kasen yi na mare Duwa tai wa sai. Hpang jahtum shi
a nta shangu num gaw kaw, nbung e Kasen pu shapoi
mara ai rai nna, shangu num gaw kaw Kasen ban tu
wa ai. Dai Kasen ban gaw hpang e Kasen nhpang
kaba tai wa sai. Shingrai shi a mying mung, Kasen yi
kaw na, Kasen mare, Kasen tu Duwa ngu hkam la sai.
Dai hpe Lhao' Vo' ga hku Chying yo, Chying yauk |
ngu ai kaw na, Jinghpaw nsen hte Tsin yu nga mat ai
rai nga ai.
 
gy
 
TEESE
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
—Mwamunghe OC 8
jaw hpang ai nga ma ai. Dau Hta a kahpu kanau ni (1)
Dau Hkawng gaw Chyanawq ga de (2) Dau Zawng
gaw Shangaw de (3) Dau Hkam gaw Hpakant de (4)
Dau Hta mahtang gaw Jan Shi ga e nga ai, Tsin yu ni
a kaji rai sai. Dau Hta a kasha Hta Gyung gaw Ding
Hkung ga de sa nga ai. Ya ten hta Jana Jan Shi kaw
Tsin yu ni htinggaw 200 daram nga nga ma ai.
 
 
SO OF CO RC ATE TARR RREV AND EEL OAR) FEEVI§3) (ry yp “Me wy
IEEE Tae
-
-
fa
-)
-
>
=
J
=
=
=
-
 
FAR IITA rare aE ORR Tahini VOLE ORR ETAT Tots
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ee A 2,
WUNPAWNG AMYU LAKUNG MYING
NI
| unpawng sha ni hte Miwa, Korea, Japan,
| Thai, Lao, Cambodia, Victnam ni yawng
| Amyu lakung mying lu shajang ai hkrai
rai nga ai. Wunpawng sha ni mung dai bawq hpan ha
lawm saga ai hte maren, dai amyu lakung mying ni hpe
hkrak sha chye ra nga ga ai. Anhte amyu a htunghking hta
Amyu lakung gaw bawgqsang hta pyi grau ahkyak nga mali
ai. Madung mung dai Amyu lakung mahtang rai nga ai.
Shing-rai ndai laika hta Amyu lakung a lam dang lu
ai daram tang madun na rai nga ai. Raitimung teng man
hkum tsup ai lam gaw n nga yang n nga na re. Grau chye ai
ni laika hpe hi hkrup ai shaloi sharai ya na hpe grai myit
mada let ka da ai hku rai sai. Amyu lakung mying shing n
rai htinggaw mying hte seng nna lachyum hpe sagawn ai
shaloi langai sha n re, lahkawng masum tsun dan ai lam
er ————————— EE —
Kil
 
LL
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE ——————— ——  ——————————————
Bindu - Bindu ngu ai ni gaw Maran ni rai
ma ai. Ndai ni gaw Mali hka a sinna maga de bra
mat wa ai mi hpe gaw Jinghpaw nsen hku Maran
Dumdu ni ngu shamying nna sinpraw maga de bra
mat wa ai ni hpe gaw Zaiwa, Lhovo nsen hku Bindu
ngu nna shamying ai. Mali Nmai Walawng kaw
ning-yan bum lagaw lanyep ¢ Maran Amyu ni nga
pra law htam wa ai shaloi mare law law de jat wa ma
yang Lahkyang maling kaw mare langai mi sa de ai.
Dai mare gaw Lahkyang pu pu wa ai shaloi Lhovo
ga nampan aka agawk mare ngu ai hku (Bin tauk)
mare ngu shamying ma ai. Dai mare a du wa hpe
mung Bin tauk Duwa ngu sai. Dai hpe tsun shaga ai
na wa jang Bindu shing n rai Dumdu nga mat ai re
nga ma ai. Myen hkaw hkam hpe majan gasat garum
ai wa mung Bindu la re pyi nga ma ai.
Udi Chyang Maja - Udi Chyang Maja
ngu ai ni mung Magawng Layang ni hpe tsun ai sha
re. Chyang Maja ngu ai gaw Chyang Maja mying
hpang ai wa shangai ai shana jahtawng htu shadai
lup ai shadaw gaw hpunchyang hpun shadaw re. Dai
shi a shadai lup ai hpun chyang hpun shadaw a
mying hpe la ai hku nna hpung chyang Ala ngu
33
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
————— ee ———— th
nga chye ai. Dai hku byin ai shaloi gaw lahkawng yan n
mai teng ai. Teng ai gaw langai sha rai na re, n teng ai
aitimung manu nna akyu n yawm ai rai yang langai ngai
pe teng ai hku shading la mat wa ra sana ga ai. Ndai laika
hta amyu lakung mying yawng a majun hkridun hpe garai
n lu ka madun ai. Raitimung angwi ngwi sha jahkum
shatsup la lu na hpe myit mada ai.
(1)
Bawm Wang (Pawm Wang) -  Ndai ni gaw
Nding pyen tingsa ni re. Shanhte a buga mying hta
hkan nna Bawm Wang ni ngu nna tsun ai. Bawm
Wang ngu ai ga gaw Pawm Wang ngu ai kaw na sa
ai ga re. Pawm ngu ai gaw Hka shi a mying re. Dai
hka shi hpe Pawm hka ngu nna shamying ai. Dai
Pawm hka gaw Iwi gawan nna mi na shara kaw
kanoi matut hkra rai Iwi gayin wa nhtawm, kaga de
bai Iwi gayin mat wa ai. Dai Pawm hka e Iwi shing
grup da ai lamu ga gaw Nding pyen tingsa ni a lamu
ga rai nga ai. Dai Pawm Wang ga hpe madu ai rai
nna lamu ga a mying hkan nna Pawm Wang ni ngu
ai kaw na na wa ai shaloi Bawm Wang ngu ai nsen
pru wa ai.
32
 
w
“4
unpawng a hkap la hkan sa shatup lam
Ce ———————— ee ——
dumsa sai hte maren dai wa kaw na prat pra ai ni
yawng hpe Chyang Maja ni ngu shamying ai. Daj
Chyang Maja ni gaw wa lam hkyet ngu ai shara de
lamu ga la nna sa nga ai. Dai Uulam hkyet kaw nga
ai shaloi na ningbaw wa a mying gaw Kum Ji wa
ngu ai re nga ma ai. Shing-rai shi a mying hpe Ulam
hkyet kaw nga ai ten hta kashu kasha law law
shaprat sai. Dai shi a kasha ni hta na langai mi nau n
hkam kaja ai. Shani shanhte a kawoi dwi hte nta nga
al shani jahka sha ai shaloi kaga ma ni gaw hkrup
maraq hte sha lu ai. Dai n hkam kaja ai ma gaw Udi
hte shat sha lu ai. Shing-rai dai ma hpe kawoi dwi e
Udi wa ngu shamying ai. Dai majaw shi a kashu
kasha ni hpe Udi Ulam htinggaw shing n rai U di
Chyang Maja ngu shamying ma ai.
Hpakawn - Hpakawn ngu ai gaw Maran
lakung kaw na lawq malawng zi ga ga mat ai amyu
lakying langai mi a mying rai nga ai. Shanhte mying
lu wa ai lam gaw Hpung mai hka hku Myitkyina
kaw na deng (73) Lawkhkawng Chihpwi lam kaw e
Jawa hka ngu ai hka langai mi sinnaq maga de na
hpungmai hka kaw zup ai. Dai hpe Jawa zup ngu
nna tsun ai. Hka hku maga sinprawq hkran de
—_—_—
34
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE ————————— a ——
Wawhpawng bum nga nga ai. Dai majaw Hpakawn
ni a labau hta Jawa hte Wawhpawng bum hpe mu lu
na re. Dai shara lahkawng a lapran kaw hka wawn
sharap ai daru langai mi nga ai. Dai daru hpe
shingkawn daru ngu nna tsun ai. Hka daru dai gaw
sinprawq hkran de Zi Mahkaw ni nga nna sinnaq
hkran de gaw Maran laika ni nga nga ma ai. Dai
daru kaw Chyihpwi maga hku yu wa ai Maran La
langai mi Maran kahpu kanau ni hpe machyu let
shingkawn daru kaw hka sa sharap sha nna nga nga
ai. Shi a kaji Maran Hkun Seng ngu ai wa ¢ la ai
kawoi dwi gaw Mahkaw kasha rai nga ai. Dai majaw
hka sharap sha ai Maran wa hpe mung mayu kasha
Mahkaw ma hpe bai la ai. Shi hpe shingkawn daru
kaw hka daru sin ai hpe lakap nna Maran shingkawn
wa ngu shamying da ai nga ma ai. Dai wa gaw grai
chye pyaw ai poi lung Majan ninghkring mung re
nga ma ai. Shing-rai num ma ni mung shi hpe grai
hkau shajang ai rai nna shi dingla wa ai shaloi Zaiwa
ma ni e ajum shingkawn ngu nna mying hpring hkra
n shaga ai sha Hpawk Kawn ngu kadun ai hku
shaga ai kaw na Hpakawn mying lu mat ai nga ma
ai. Mayu Zaiwa ni n-gawq htawt ai shaloi Maran
 
i RS |
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
——————————————  ———————
Sang wa sa yup ai ten gaw yi nat ai hpang kade n
naq ai shaloi mung ang ai. Dai yi nat ai shaloi na
sharawq wan hkru mat ai shara kaw shanaq de nam
U gan goi ai. Jangmaw La Sang wa mung si mat ai
nta madu wa a Ndan sinat la lang nna U gan U yup
gap na matu U gan goi ai shara de lanyan sa wa ai.
Sharawq wan hkru ai shaloi kaw na hkat taw ng ai
hpun pawt shatsam wan wu nhkun kaw sa kabye lut
nna lagaw wan wu hte hkat malu mat ai. Shing-rai
dai lagaw hpe gawn lajang ai nta madu kasha
mahkawn ni hta na langai mi hte myit kap hkat nna
| dinghku shang sha mat ai nga ma ai. Dai nta gaw
Lisu ga ga ai nta re. Dai htinggaw kaw na prat pra ai
ni hpe La Sang ni ngu na amying shing teng jaw wa
ma sai. Dai majaw ndai lakung lama ni hta Lisu ga
ga ai htinggaw law ai nga ma ai.
(6) Chyasen - Chyasen ngu ai hpe dumsa ga hta
Jasan nga nna tsun ai. 2002 ning hta Hugawng lam
Mung Nawk ga La Wa mare kaw Lashi ni shanhte a
kaji hpe bru makoi ai shaloi tsu dumsa ai gaw Maji
Bum na dumsa kaba shatung Hpan re. Lashi ni a
shagyi nga dumsa mangbru labau htik ai shaloi
shanhte a kaji dajuq wa a mying hpe Jasan wa Tu.
 
37
8
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EEE o———_—.
 
3)
Hpakawn ni mung Mayu ni hte rau htawt nang mat
ai majaw dai lakung ni Zaiwa bawgsang tai mat ai.
Jangmaw - Jangmaw ngu ai gaw Lhovo ga
Jo Maw ngu ai kaw na re. Lachyum gaw Jang kaba
lang ai wa ngu ai kaw na re nga ma ai. Shi gaw gun
rai dut ai hpaga la wa re. Shi a jang hkrang kaba ai
kun shing n rai jang masuq, jang mawp ai kun?
hkrak n chye ai. Shi mung Chyang Maja ni sha rai
nga ai. Hpung Mai hku kaw Gyan Nawq Mung
langai mi ting nga ai. Dai kaw na Chyang Maja ai
kun? hkrak gaw n chye lu ai. Hpung Mai hka rap
nna Hpung Mai hka sinnaq hkran hku yu wa ai wa
hpe Chyang Maja wa ngu nna Hpung Mai hka
sinprawq hkran hku yu wa ai wa hpe gaw jang kaba
wa Jang Mo wa ngu shamying ai. Dai majaw
Chyang Maja Jangmaw Jangma langai sha re ai nga
ma ai. Jangmaw La Sang ngu ai wa Hpaga ga
hkawm ai hkrun lam kaw ningsin sin mat ai majaw
nta langai mi kaw manam yup ai. Dai nta gaw shayi
sha mahkawn law law nga nna kade n na ai ten hta
kawa si mat ai rai nna gaida nta kaw yup ang ai nga
ma ai. Dai shaning hta mare kaw na nau n tsan ai
kaw yi hkyen ai shaning mung ang ai. Jangmaw La
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE —  — — — — — ————
WUNPAWNG HTUNGHKING HPE
HPUNG MAGAM GUN NI
MU MADA AI LAM
unpawng buga de shawng nnan hpung
magam gun hpang ai gaw sumtsan
SaSana sara ni rai ma ai. Shawng nnan
Amerikan hkalup SaSana sara langai mi gaw shi SaSana
galaw na Amyu masha hpe Mali hka nu hkan nna tam lung
wa yang, Mogawng hka hta hkan mat wa ai shaloi
Mogawng mare du ai rai nna hpang jahpawt Mogawng gat
kaw shi ra ai masha hpe sa tam ai. Gat a shing-ra hte maren
gat kaw gaw masha baw she layang taw nga ai. Shi tam ai
masha gaw shawng shawng kaw na chye hkat da ai masha
hpe tam ai n rai nga lu ai. Kalang mung n mu yu ai masha
hpe tam ai rai nga lu ai. Jahpawt myi nnan mu wa ai kawn
na Jan grai tsaw ai ten du hkra shi tam ai masha hpe garai n
mu nga ai. Masha grai chyat ai shara kaw kalang mung n
 
73
ani
pe
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
 ————— a ee AAS
™
 
kaw jaw bun ya ai shaloi Ma Naw myit dik mat ai.
Dai majaw shi hpe dumsa ga hku Ja krang Ala ngu
nna dumsa ai. Hpang e shi gaw Lahtaw ni a kaji tai
wa ai. Shing rai daini du hkra Lahtaw ni a mying hta
Krang lawm ai nga ma ai. Dai hpang Ma La a hpang
na Ma Tu bai nga kaba wa ai. Kanu yan kawa mung
Ma law wa sai hte maren Ma ni hpe hkum jasan
jaseng ya ai htagawng kya dum hprut wa ai majaw
Ma Tu jaseng ya ai hta gawng kya dum hprut wa ai
majaw Ma Tu gaw kan ka ka rai mare hkan wam
hkawm ai. Mare hkan na Salang ni ¢ ningnu yan
ningwa gaw ninghpu yan hpe Ja hte shadai kashin ya
ma ai. Nang hpe gaw hka hte pyi n kashin ya ma ai
ngu tsun jang Ma Tu gaw kanu yan kawa kaw wa
nna lachyum hpring hkra gaw n chye tsun ai a
majaw Nu yan Wa Ja n nga sai i? ngu jahkring
hkring wa san ai majaw shi hpe Ja san Tu dumsa ga
Ita Ja san wa Tu Jawng ngu ai kaw na tsun ai na wa
ai shaloi Ja san kaw na Chyasen tai wa ai nga nna
tsun ai.
Kumding Kum yang  - Kumding Kum yang
ngu ai ni gaw Maran ni rai ma ai. Bwi Lum bum’
kaw na nga yu wa ai shaloi Maran htinggaw langai
39
 
 
| wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
———— a ——
Jawng nga nna dumsa ai. Laika ka ai wa hku nna
dumsa wa hkringsa ai ten hta shinggan kaw Chyasen
nga ai hpe dumsa ga hta Jasan nga nna rawng ai.
Hpa hpe tsun mayu ai kun ngu nna san ai shaloi shi
tsun dan ai gaw Wahkyet Ma Gam a kasha Ma La
hpe shangai ai shaloi shi a shadai hpe garai n lup
yang shadai majawq mat mat ai. Gwi ni nyau ni e
sha kau ai shadu ai. Raitimung hpang e chye lu ai
gaw masha c¢ gangau sha kau ai lam chye lu ai. Dai
hpang Ma ngai Ma La gaw shadai machyi nna shana
tup tup hkrap ai. Shadai hpye n mai hkraw, ana taw
nga ai majaw shi hpe Dai Na La ngu nna pyi
shamying ai nga ma ai. Ma gaw shadai makret nna
shana tup n lu yup ai shadai kangau sha kau ai ni hpe
hka jun ai shaloi shanhte hku nna kahtan dinghkang
kasha kaw Ja tsing nna Ja ntsin ningma kaw jaw ya
ai shaloi katsi ai majaw ma hkrap zim ai. Dai majaw
Ma a shadai kaw bang ai Ja dinghkang kaman ni dap
kawp kaw hpreng dingren tawn da ai. Dai aten hta
Ma La a kahpu Ma Naw shi a kanau hpe Ja ntsin hte
shadai kashin ya ai mu yang shi a shadai mung Ja
ntsin hte kashin ya na matu aput bang wa sai. Dai
shaloi kawa gaw Ja dinghkang kaman kaw hka bang
nna krang garu nhtawm, kasha Ma Naw a shadai
38
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EEE LE Mt
na kun? Gawt galau kau na kun? ngu nna bai wawt
yu ai shaloi gara hku di timung shannu ni n lawt sai.
Lawt mai ai lam langai mi gaw dai nlung yan hpe
shannu ni a dinghku hpawa kata de shawn la na
shawn la ai shaloi shanhte a mying hta nlung yan a
mying shakap shalawm yang mai na lam shabaq
hpru ai. Dai shani kaw nna mying galai nat jaw poi
kaba hpe dai manam hpung ni hte rau hkyak hkyak
galaw la sai nga ma ai. Nlung gumdin a mying hpe
la ai hku Kumdin - Nlung galu a mying hpe la ai
hku Kum-yan dai yan hpe matut dat yang Kumdin
Kum-yan shing rai dai ni hpe Kumding Kum-yan
Maran, shing n rai Maran Kumding Kum-yan ni
ngu nna shamying wa masai.
(8) Laika - Laika ngu ai ni mung Maran ni
rai ma ai. Ndai ni gaw law malawng Manmaw hte
Sam mung de nga ai. Shi gaw shi a kawa Ning Yan
Naw a kasha Law Tsang La a prat hta kawa Lawt
Tsang La myi man lata ai nhkan e kanau ni e n ju
nna sat kau hkyen ai kaw na hprawng mat wa ai re.
Dai majaw, hka hku ga de Maran Laika ni n nga ai.
Sam mung Manmaw de nga ai, Maran laika ni gaw
grai galu kaba ai hku gap na ni Hauwa ni, Namhkyet
 
 
41
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ss tn A me a ee i
mi Gumtung bum kaw mare sa de ai. Dai htingaw ni
kaw na prat pra ai ni hpe Maran Gumtung shing n
rai Gumtung Ran ngu nna shamying ai. Dai
Gumtung Ran kaw nna bai garan ai htinggaw langai
mi gaw kaga mare bai de nna nga yang kashu kasha
shaprat shagu si mat ai nga ma ai. Dai zawn rai
matut mayat maya na lam n nga mat wa ai ten hta
lani mi na shani ka-ang e nta madu jan Shahpung
Kawng tsingdu pa kaw da dun dung nga ai shaloi
hka hku ga de na Ningwawt, dumsa, joiwa langai mi
lawm ai manam hpung mi nta madu jan da dun dung
nga ai kaw saq la let hka hpyi lu ma ai. Shada
shachyen shaga mat wa ai shaloi lahta na zawn
Ningwawt kaba lawm ai hpe nta madu jan chye kau
jang dai manam ni hpe jahkring nhtawm, shana tsa
malum daw hkungga nna shanhte a dinghku gam
maka lam hpe tsun dan nhtawm hpang jahpawt
shaman wawt shangun ma ai. Ningwawt wa mung
 
shanhte hpe jahten mat wa ai gaw ndaw yang naura '
pa makau kaw taw nga ai nlung tawng galu langai
mi hte nlung gumdin langai mi a majaw re ai lam
shaba shamawn kaw mu ya wu ai.
Dai hku rai yang dai nlung gumdin hte
nlung yan galu hpe gara hku di na hprawng shakram
40
="
4 wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
. EE ——————————————————
ni nga nna nga shajang ma ai. Raitimung shanhte a
labau ningpawt daw hpe n chye ma ai. Shi garai n
hprawng hkrat wa yang marc makau kaw kawa wa
ka tu ai Waka kawng kaw nta gap ai majaw Maran
Waka ni ngu shamying ai hpe Sammung du ai shaloi
Sam ga hku Jinghpaw ga nbrat ai rai nna loi ai ga,
Maran laika ni ngu shamying ai majaw Maran Laika
mying mat ai re.
(9) Lahtaw  - Lahtaw ngu ai mung Rawang ga
rai nna joiwa wa dung na lahkum tam ai kaw na lu ai
mying sha rai nga ai. Ndai mying gaw Nhkum a
shawng na mying rai nga ai. Nhkum ngu ai gaw
joiwa lahkum dawq ai wa ngu ai re. Lahtaw ngu ai
gaw Lahkum daw na matu hpun maling kaw hpun
amyu hkan tam ai kaw na mying ai. Joiwa lahkum
dawg na matu nam maling de masha nkau mi rawt
| mat wa ai. Dai ni hpe gaw La Hpe Lahkum hpun
| tam sa ai ni ngu ai re. Htaw Hpe ngu ai gaw hpun
tam ai masha law law kaw na hpun hpe mu tam ai
wa ngu ai re. Dai majaw La Hpe = Lahkum hpun
tam ai, Htaw Hpe = shawng mu ai wa Lahtaw = _
Lahkum hpun shawng mu tam ai wa.
42
 
A —————————————————————————————— ee
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
(10)
an
Lahpai (Rawang ga) ~~ - La Hpe Lahtaw kaw
na Lagaw-nsen tsaw ai Lahpai kaw na Lagaw nsen
nem ai, shing rai La Hpe, La Hpe laika si bung ai
raitimung nsen shai ai. Hpai ngu ai gaw lata hpaji la
ni chye ai baw lata hpaji hpa sha mung n chye ai
majaw La rai ninglen kaga htingbu la ni hpang de sa
nna nhtu nhku shachyawq shangun ai lam, dingwa
shanghkawp shachyawq shangun ai lam ni galaw ai
majaw, lata hpaji kata ai wa La hpaji n chye ai wa
ngu ai lachyum re nga ma ai.
- La Hpe, Bang Hpe =
La Bang chyingma lungpu kaw nga ai wa Labang ni
a kaji nga ai lungpu gaw Chyingma grai nga ai rai
nna Chyingma lungpu rawng ai wa Lahpai ngu ai re
nga ma ai.
Labang (Rawang ga) - Labang gaw
Chyasen a matu mara ni re. Rawang ga hku
Chyingma Lungpu gaw shanu ai wa ngu ai re. Dai ni
na aten hta Jinghpaw bawgsang hta Chyasen Labang
gaw Kala, Asam, maga de bung hkan nna,
Wunpawng buga hpe Masha jahpan law la ai Kala
43
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
a
Amyu ni hte Wunpawng sha ni a lapran kaw madin
tai nga pra nga ai lakung ni rai nga ma ai.
(12) Lasi -  Lasi ngu ai ni gaw Marip Amyu ni re.
Ndai Marip lakung ni mung Mali hka sinpraw hkran
de law malawng yu hkrat wa ai. Dai majaw ya
Manmaw Gauri krung maga de nga shajang ai. Lasi
ngu ai mying garai n lu’yang shanhte gaw Marip n-
gang ni rai ma ai. Shanhte gaw sinpraw hkran maga
hku yu wa yang ya Miwa mung Nawng Hkyeng ngu
ai shara kaw sa nga ai shaloi dai aten hta sharaw grai
ju ai rai nna Ma ni hpe nta shinggan de lam hkawm
ai lam n galaw shangun mayu ai majaw, kanu kawa
ni gaw shanhte kasha ni hpe Lasi tum (Nawhpu
shadu ai baw) jaw da nna nhku kaw kangau kapaw
sha na matu htet da ai. Dai hte maren ma yan nau ni
mung nta shinggan de n lam hkawm ai sha nhku kata
kaw Lasi tum kangau kapaw sha nga ai nga ma ai.
Dai shaloi kaga nta na ma ni mung Marip yan nau ni
Lasi tum kapaw sha nna nhku kaw sha rawng nga ai
kaw shani tup sa nga lawm ai lam nga wa sai. Dai
hpe kaga nta na kanu kawa ni mung ma ni shinggan
de n wam ai hpe ra sharawng nna dai nta de Lasi sa
kapaw sha na hku mahtang lajang ya wa sai rai nna
44
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE ————]
13)
 
(14)
 
 
dai nta gaw Lasi kapaw sha ai nta tai wa sai. Dai
shani kaw na Marip Lasi mying Iu la ai nga ma ai.
Bai nna Marip Lasi ni kaw na Bum Chyang bum de
htawt nga ai ni hpe gaw Bum Chyang Lasi ngu nna
shamying ma ai. Shing rai Lasi hte Bum Chyang
Lasi langai sha rai nga ai.
Mading ni - Mading ngu ai gaw Lachit ga rai
nna shi kaw hkring ai ngu ai lachyum re nga ma ai.
Shan hpu shan nau ni law law nga ai kaw na du
galaw na masha lata ma ai da. Dai du lata ai shaloi
Myihtoi wa hku nna bau shachyai dat yang bau wa
hkring ai wa du tai na matu rai nga malu ai.
Raitimung Myihtoi wa shachyai dat ai bau gaw du
tai ging ai wa kaw ading tawk n hkring ai sha
shawng langai mi kaw hkring na zawn rai garen mat
wa nna kaga langai mi kaw bau galau taw nga ai.
Dai hpang jahtum bau galau taw mat ai wa mahtang
teng sai ngu dai wa hpe du san sai. Dai majaw
Mading ngu ai gaw Myihtoi bau e du shateng sai wa
ngu ai re nga ma ai.
Mwi Ho (Mahkaw ni) - - Mahkaw ngu ai gaw
Zaiwa ga hku nai hkai ngu ai re nga ma ai. Shi gaw
45
 
(1s)
(16)
|
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
a ——————=|,
naiyi kaw shawng shani nai sa hkai da ai majaw shi
hpe nai hkai wa ngu hpang e shamying hkrum sai.
Mwi Hpu - Mwi Hpu nga ai mung nai alai
wa ngu ai re. Kahpu hkai da ai hpe sa alai shaw kau
ya ai a nhkan e shannau e shannau a lapran kaw
manghkang byin ai a majaw nai hkai nai lai nga nna
amying shingteng langai hpra lu wa ai mung nga ma
ai.
Magawng - Magawng ngu ai gaw Chyang
Maja lakung ni kaw na garan wa ai lakung garan ni
re. Magawng ngu ai ga hkum gaw Muq Gong ngu ai
Rawang ga re. Hkrang hku lahta daw moi shawng de
masha n nga ai Lamu ga grai pyaw ai shara langai
mi nga lai wa ai da. Dai shara gaw dam tsawm ai
layang pa hte tsaw ai bum ni nga ai rai nna tsaw ai
bum ni hte shani tup muq ngoi marang htu ai
raitimung bum lagaw dam lada ai layang de gaw
shani tup jan mai ai. Dai shara de sa du na matu
hkranghka rap ra ai rai nna masha law malawng n sa
du mai ai shara re. Dai shara hte Muq Gong Ga, Mu
ngoi ai shara ngu shamying da ai. Hpang e Chyang
Maja la ni dai shara de sa du nna law htam wa ai.
 
46
 
eS.
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE —————
Jaiwa ga hpe laika hte shawng nnan ka da lu ai SaSana jau
rai nga ai.
Raitimung dai ni na ten hta Nawku hpung magam
gun ni hte Wunpawng htunghkring gaw hka hte nga zawn
n byin ai hpe mu lu ai. Dai zawn byin shangun ai npaw!
nhpang ni nga nga mali ai. Dai lam gaw Wunpawng buga
de sinna de na mung maden ni hte Sasana ni rau sha du ai.
Mung maden Asuya tai ai gaw English Amyu ni rai nna
Hkristan Sasana galaw ai gaw shan hte n rai nga ai.
Raitimung shan hte a mung maden bungli hta Hkristan
SaSana hpe lam hpaw ya ai shada chye na hkat ai lam nga
ai. Dai majaw English mung maden ladat hta(M-3) ngu ai
ladat masum kaw na langai mi gaw SaSana rai nga. Sasana
ni gaw mung masa ladat hku galaw ai n rai nga ai.
Raitimung mung maden ni gaw Sasana hpe shu a myi di
hku jai lang nga ma ai.
Dai hkring htawng gaw ndai sum roi laika a ga baw
hku nga yang Wunpawng htunghking hpe hpung magam
gun ai ni a ningmu tsun ra wa sai. Hkristan hpung labau hta
(State and Church) ngu ai mang hkang nga lai wa ai. Dai
manghkang a sama gaw (Culture and Church) byin wa sai.
English mung maden ni wa mat sai. Gumchying gumsa hte
gumrawng gumtsa ni mung dawm mat sai. Dai majaw
Wunpawng sha ni gaw state n nga ai sha culture sha nga
 
75
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
————— —————————
mu yu ai masha hpe tam ai gaw ningsin kata kaw nyau
chyang tam ai hta grau yak nga ai. Masha paling bow
masha tam ai ngu ai mung mau hpa rai nga. Raiimung Jan
chying law du ai shaloi shi tam ai masha hpe mu la nu a:
Dai masha wa mung dai hpawt manap my! Bhan Bl Wa a
kaw nna Mogawng gat de lagat dum bre hkrat wa rai yang
hkying shi daram hta she Mogawng gat de du hlerat wa ai
wa rai nga. Sasana sara wa shi hpe mu al lite mying san
shachyen wu yang “Ga hkyeng” wa rai nngal nga nna fsun
ai . Dai hpe SaSana sara wa shi a matsing buk hta ka la sai
. Shi chye na ai nsen hte Kachen ngu ka la nga ai. Dai
shani kaw nna Kachin ngu ai mying lu ai nga ma ai.
Lahkawng ngu na SaSana sara gaw Dr. Hanson ngu
ai wa re ai. Shi tsun ai gaw Wunpawng Amyu hta Karai
Kasang a hkang hkang ai ngu nna tsun ai. De a lachyum
gaw Wunpawng sha ni manu dan ai ngu mayu nga ai.
Shawng na Sasana sara wa gaw masha grai law ai hpawng
kaw manu dan ai masha hpe lata la nga ai. Hpang na
SaSana sara wa mung manu dan ai hku mu nga ai. Masum
ngu na SaSana sara wa gaw Manmaw ga de du sa ai Wa
Jau Ji Lawt rai nga ai. Shi mung Wunpawng sha ni manu
dan ai hpe mu sai rai nna hpa majaw manu dan ai ngu ai
hpe tam sawt wa yang Wunpawng sha ni hpe sharin achyin
lam madun ai gaw Jaiwa ga re ai hpe mu wu ai. Dai majaw
74
 
(18)
endo LIE
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
———————————————————
sumwum kaw tsap dingding nga ai rai nna baw hpe
shadap da nna makoi ai majaw makoi tsap ai wa ngu
shamying ai kaw na ma hpe = makor ai, tsap ai wa
ngu shamying ai kaw na ma hpe = makoi ai, Rip hpe
= sap al wa Marip = tsap nna makoi ai wa.
Maran - Maran ngu ai mung Rawang ga
hku sani hpun ngu ai re. Maran ni a kaji sani hpun
pawt kaw na lungpu kaw nga ai shaloi shi a kashu
kasha ni hpe kaga shara de nta yi hkyap ni gap nna
nga ai raitim, nbung marang shiga marang htu na,
laru ru na, sin hkrat na zawn re ai maka pru jang sani
hpun pawt kaw nga ai kawa dingla wa nga rung dum
dat ai shaloi yawng ni dai sani hpun pawt de
hprawng kahkyin shingbyi ai lam galaw ga ma ai da.
Dai shani kaw na dai dinghku uhpung ni hpe sani
hpun pawt nga ai ni sani hpun pawt dinghku ni nga
ai hku nna Maran mying wa sai nga ma ai. Dai
Maran dinghku ni Chang Hka hka kau de nkau mi
htawt nga ai. Dai ni hpe gaw Chang Maran ni bai
ngu ai. Dai hpung ni gaw Chang Hka, hkan hkrat wa
nna Mali hka de du sai. Mali hka bai hkan hkrat wa
yang Jinghpaw ga ga ai ni kaw du ai. Jinghpaw ni
mying hkap san yang Chang Maran ni nga nna tsun
 
 
 
¥ | |
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE EEE ———
Shing rai Mu Gong ga de sa nga ai masha ni hpe
mung Muq Gong masha ni ngu amying shingteng
jaw masai. Dai ga hpe Jinghpaw nsen hku tsun ai
shaloi Magawng nga mat sai. Dai masha ni hpe
mung hpung lahkawng bai karan sai. Bum daw de
nga ai ni hpe Magawng ngu nna, bum lagaw de nga
ai ni hpe gaw layang ni nga ma ai. Shing re
Magawng layang ngu ai mung langai sha re nga ai.
(17) Marip - Marip lakung ni gaw Wunpawng
bawqsang yawng hta lawm nna grai dam lada ai
amyu lakung langai mi re. Dai majaw Marip ngu ai
mying nan mung grai jau sai kaw nna lu ai mying rai
nga ai. Marip ngu ai mying hpe Nung Rawang ga
hte shamying dat ai mying rai nga ai. Marip ngu ai
mying lu wa ai ningpawt majun hpe tsun ga nga
yang Rawang ga hku ga hkum lahkawng hpe kayep
da nga ai. Dai ga hkum gaw ma ni nawq kaji yang
nam sumwum kaw makoi ginsup chyai ai kaw na lu
la ai mying rai nga ai. Ma hpe ngu ai gaw makoi
chyai ai ngu ai re. Ma nkau mi makoi nna nkau mi
gaw makoi ai hpe hkan tam ai hku nna ginsup ai.
Rip Hpe ngu ai gaw makoi ai shaloi tam ai ni shi
 
hpe shawng mu hkrup na hpe sharawng nna nam
47
a
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ee —————
   
nga ai. Raitimung shawng nnan Maran Manam a
lam hpe shawng ka madun na re. Ndai Maran
Manam gaw law malawng Mali hka sinpraw hkran
Manmaw maga de nga ma ai. Shanhte a kaji wa
malum tsa pyi grai lu sharawng ai. Madu jan mung
tsa shadu grai kung ai. Maran wa shi mung lam
shagu hta grai ram ai wa re. Maran jan mung ram ai
hta lawm ai. Lani mi malum tsa lu mayu nna madu
jan hpe tsun yang manam du yang hpa n chye daw
na re. Manam du ai shaloi she malum lu ga ngu nna
tsun ai. Madu wa mung madu jan shadu ai nan lu
mayu ai. Dai majaw lani mi na nhtoi hta kaga buga
de hkawm sa na ngu lit bawn la nna nta kaw na pru
mat wa ai. Shinggan de shara mi du ai shaloi gup
chyawp langai mi mari chyawp kau, nhka mun
masu, nyeng mun masu shakap kau, nsen hpe kaga
nsen shaga rai nna tinang nta de madu jan kaw tsa
pyi lu lu na matu manam tai nna shana ningsin sin
wa ai aten hta bai shang wa ai. Madu jan mung loi
zen ai ral nna mare de La Salang ni hpe shannu ni a
nta kaw nta madu wa n nga ai manam du ai, naw sa
shachyen shaga shalum ya mi ngu nna hkan shaga la
nhtawm tsun lai wa sai tsa yam hpe malum jaw sai.
Dai tsa gaw grai kung sai rai nna manam hte madu
»
50
<i
© —
(19)
(20)
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
———
ai kaw na dumsa gahta Ningshang Maran nga nna ga
ningkap la ai majaw Ningshang Ran mying lu wa ai
nga ma ai.
Mawun - Mawun htinggaw mying hta
Amyu lakung lahkawng lawm ai. Mawun lachyung
nga jang Lahtaw ni re. Mawun Nawq La nga jang
gaw Maran ni re. Mawun lachyung shawng e
Mawun mying wa ai majun mung lahkawng nga
malu ai. Lahtaw mawun gaw Majan gasat ai shaloi
kaban hpe baw kaw n-gup ai sha shingma kaw gun
da ai majaw, Lhovo ga hku kaban gun ai wa ngu ai.
(Mauk Win) ngu ai kaw na Lahtaw Mawun tai wa
al. Kaga langai mi gaw Ja htu de na wa shajang ai
shaloi lam kaw damya hkrum chye ai. Dai majaw ja
hpe gup ban kata kaw makoi wa ai majaw kaga
manang ni a ja kaw damya ni e la kau ya ai. Shi a ja
lawt wa ai hpe san yu yang kaban kaw gun wa ai
ngu ai. (Mauk Win) ngu ai Lhovo ga kaw na Mawun
Nawq La mying lu wa ai. Dai wa gaw Maran
Mawun a kaji re.
Manam  - Manam htinggaw mying mying
ai law law nga chye ai. Langai hkrai a lam ka na rai
49
 
 
RR
@n
51 us
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
I ————————————————————————————————
hte yawng ni ndum n dam bri ma sai. Shaloi hkum
kaw masu sumrawq da ai gup chyawp, nhka mun
galai da ai nsen ni yawng mi na madung rawq bai
byin wa ai shaloi gaw manam wa mung nta madu wa
nan rai taw nga ai. Dai shani kaw nna dai Maran nta
ni hpe Maran Manam ni ngu shamying mat sai nga
ma ai. Shachyen shaga ai shaloi Manam ni rai ga ai
nga jang hpa baw Manam kun? ngu bai san yang
Maran rai ga ai nga jang gaw ndai ni rai sai.
Male - Rawang Bawsang ni kaw Male
ngu ai htinggaw mying shing n rai Amyu lakung
mying nga nga ai. Shanhte gaw Nhkum lakung ni re
nga ma ai. Male mying lu wa ai lam gaw moi
shawng de Wunpawng du Magam ni num law law la
ai htung nga lai wa sai. Num law law la ai raitimung
kumba shalai ai kumba num gaw langai she re.
Ngam ai kumba num n re ai ni mung tara shang num
ni re. Shing rai Male ngu ai gaw kumba num a
hpang na No. 2 num a kasha ni ngu ai re nga ma ai.
Kasha ni law law nga wa sai hte maren ginghka
garan nna shaga mayu yang langai jan a kasha,
lahkawng jan a kasha ngu nna shamying la chye ma
ai.
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EEE a —
(23)
(24)
  
mung Marip Sumlut hte kahpu kanau re nga nna yin
la nga ma ai. Dai hpung ni mung bawqsang langai
mi hku nna pyi nga mai ai ni rai ma ai. Dai majaw
shanhte a shara gaw Mali Walawng lahta daw hte
Lama bum, Maji Bum ni rai nga ai.
Nhkum - Moi prat hta dumsa na rai yang
Madai joiwa ai shaloi hpun lahkum ningnan dawq la
nna Joiwa ra ai. Dai hpun amyu gaw nam maling
kaw raitimung loi mi tawq ai majaw tam loi yak ai.
Nung Rawang ga sing ngu ai gaw hpun ngu ai
lachyum re. Hkum ngu aig aw dung lahkum hpe tsun
ai. Lachyum hpring hkra tsun ga nga yang Hpun
lahkum dawq ai wa nga Sing Hkum dumsa joiwa
ga hta sing hkum hpe Zing Hkum nga nna nsen pru
ai. Shing rai Nhkum ngu ai gaw Rawang ga hku
joiwa hpun lahkum dawq ai wa ngu ai re.
Nawq La - Nawq La ngu ai mung Maran ni a
mying rai nna Lhovo ga lawq law ngu ai kaw na
byin wa ai. Nawq La hte Ning Ting gaw arau sha
byin wa ai. Lhovo ga lawq ngu ai gaw lahta hte noi
nna rap ai mahkrai hpe tsun ai. Shing n rai sumri hte
goiwat rap ai hpe mung tsun ai. Ning Ting yai
 
   
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
 
(22) Min Ji Min La (Maji) - Maji ngu ai gaw
Mum Joi Mun law ngu ai Lhovo ga kaw na byin wa
al re mung nga ma ai. Mum joi mum law kaw na
Min Ji Min La byin ai. Dai kaw na Maji tai ai nga
ma ai. Mum joi Mum law ngu ai a lachyum gaw hka
deng du hkra hkan lung na ngu ai lachyum re nga
ma ai. Ndai ni mung Marip Sumlut ni sha rai ma ai.
Ginru ginra hkrat wa ai shaloi Ngaw Chang hte
Hpung Mai lapran hku yu wa yang Ngaw Chang hka
gaw Hpung Mai hka hku de Iwi lung wa nhtawm
Hpung Mai hku kaw wa zup nga ai. Lawu de nna
lahta de Iwi lung wa ai Ngaw Chang hka hpe hka
hku du hkra hkan na nga nna Marip Sumlut hpung ni
hka hku du hkra hkan na nga dakren lung wa yang
Hpung Mai hka kaw zup mat ai. Dai shani kaw na
hka deng du hkra hkan ai hpung ni ngu mying lu mat
ai nga ma ai. Hka hku de hkan na lam mung n nga
sai hte hka nam de mung n kam hkan mat nna,
Hpung Mai hka rap nhtawm walawng hkran de sa
nga mat ai. Dai shara gaw Lhovo, Nung Rawang,
Jinghpaw ni hte jarit ai lapran kaw rai nga ai. Dai
majaw Min Ji Minla ga hta dai bawsang masum ting
a ga hpe gayau ga da ai hpe mu lu na ga ai. Shanhte
go real
52
ge
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE ———
(25)
(26)
Yawpang Ran - Yawpang Ran nga timung
Maran sha rai nga ai. Ndai ni gaw Hkrang hka lahta
daw hte sinna maga Hugawng ga du hkra nga chyam
mat wa ai Maran ni re. Shanhte hpe Hka hku Maran
mung nga ma ai. Mungmasa hku nna shanhte gaw
Gumrawng Gumtsa Maran rai ma ai. Mying a
lachyum gaw dai Maran lakung a kaji dajuq wa a
lata yungnu kahtap ai. Myu mi tsun ga nga yang
layung kabraq ai, shing n rai layung kabrang ai.
Kabrang ai ngu ai ga hta hka hku nsen kaw ra n mai
bang ai. Dai majaw brang n byin ai sha bang byin ai.
Bang hpe nsen shaprawq na wa ai shaloi pang byin
al. Shing rai yungpang hpe tsun shaga naq wa ai
shaloi Yaw Pang byin mat ai. Dai majaw Yaw Pang
Ran ngu shamying ai re.
Zame - Rawang bawsang kaw mying
gum hkawng ai htinggaw mying langai mi gaw
Zame ngu ai htinggaw mying re. Zame gaw Maran
lakung kaw na rai nga ai. Shi a lachyum gaw bau la
al ma a matu mara ngu ai re. Htinggaw langai mi
gaw kashu kasha n lu ai rai nna kaga kahpu kanau
htinggaw kaw na hpyi bau la ai kaw na mayat maya
 
55
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
\ : i
Nawq La gaw shannau re. Lani mi na aten hta
shannau lahkawng Hpung Mai krung Lhovo ga de
wa sa lam mari ai. Wa lu mari gun nna bai wa ai
shaloi sumri hta goiwat nna hka shi mahkrai rap ra
ai. Dai sumri hte goiwat ai shaloi masha gaman
goiwat na rai yang goiwat mat wa na shara masat da
ai. Dai masha wa gaw lit lawm ai rai yang, lit kade li
ai hta hkan nna hpang de hting nut la ra ai. Nawq La
aka kaji wa gaw wa gun nna n-goi hta goiwat rap ai
shaloi wa gun ai hpe malap kau ai rai nna masha
goiwat ai kaw na sa goiwat ai majaw hka hkaraw n
tawng ai sha ka-ang kaw noi mat ai. Dai hpe Lhovo
ga hku mahkrai kaw noi taw ai wa ngu ai hku lawq
law ngu ai kaw na Jinghpaw nsen hte Nawq Lang
nga mat ai re.
Ning Ting ngu ai mung dai n-goi kaw noi taw
nga ai kahpu wa hpe gang jahkring ai shaloi
hkinggau de du hkra n lu gang jahkring ai majaw
chyam chyaq yak taw nga ai hpe Lhovo ni e sa
garum la ai. Shing rai Lhovo ga hku dai wa hpe gang
jahkring ai wa (Lo Tam) ngu ai kaw na Jinghpaw
nsen hte Ning Ting byin mat ai nga ma ai.
 
54
 
 
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
2
wa ai ngu lakung ni hpe Zame htinggaw ni ngu nna
shamying ai,
Zawbuk - Zawbuk ni ngu ai gaw Lhovo ga
rai nna jahpan hkra ai majaw ba hkrum ai wa ng ai
re nga ma ai. Shi nawq kaji ai ten hta manang ni hie
jahpan shingteq ginsup chyai ai shaloi shingteq dang
ai wa hpe yawng ni e jawm baq na matu ga sadi
tawn da sai hte maren, shi dang ai majaw jawm baq
hkrum sai. Shing-rai jahpan dang nna baq hkrum ai
wa ngu ai mying rai nga lu ai. Dai mying garai n lu
yang na shi a mying madung gaw Yuk Zak ngu ai re.
Ndai Zawbuk ni hpe Tangbau nga nna mung tsun
chye ma ai. Tangbau ngu ai mung Zaiwa ga Zawbuk
hpe Zang Bau ngu ai kaw na nsen hpreq wa ai re nga
nna tsun ma ai. Zawbuk la wa kasha Ma Tu lu ai
hpang shingkra kra nna Jinghpaw num bai la ai jan a
kasha Ma Tang ang ai majaw Zawbuk Tang ngu ai
kaw na mying wa ai nga nna mung tsun ma ai. Bai
kaga langai mi gaw Zawbuk la wa Marip Hprup
Sumpra jan gaida hpe gaida hta ai kaw na shadang
sha kanu hku nna hkan yang Ma Tang ang ai majaw,
Zawbuk tang kaw na Tangbau mying ai nga nna
mung tsun ma ai. Shing-rai nta langai mi kaw na
Zawbuk kasha ni hte Hprup sumpra Marip kasha ni
56
| wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE —
MALI HKU MAJOI
D 1700-1800 aten hta Malihku ga kaw
Wunpawng sha ni ginru ginsa yu hkrat wa ai
shaloi mabyin gara hku nga ai lam hpe ya
Miwa mung na Kolofeng masha ni anhte a buga hpe lai di
nna gala mung Assam ga du hkra sa du hkawm ai matsing
sumhting laika a lam hpe ya Miwa mung madun gawk kaw
nga nga ai. Dai aten hta Mali hku ginra kaw ya na daram
masha n-dang law ai. Mare ni mung htinggaw shi htawng
ai pyi n nga ai. Dum nta ni mung anhte mu yu ai daram
hkik hkam ngang kang ai nta n nga ai. Lungpu lungma ni
hpe matut htawn la ai yi hkyap ni daram sha nga ai. Mare
langai hte langai a lapran hta mung grai ni hkat ai rai yang
lani sat lam rai nga ai. Lahkawng masum ya hkawm yang
she mare langai hkrang lu nga ai. Mare lapran lam n nga,
tinang manang hkrup mara, ang katut hkawm sa ai lam ni
sha nga ai.
 
58
 
 
 
(28)
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
Ee a —————
kayau nna pra wa ai. Shing-rai rau nga sai rai nna
tara shang kayau na matu nga wuhpaw langai mi sat
sha nna Marip hte Zawbuk hpunau kumba jun ai nga
ma ai. Dai mare gaw Jin bum makau kaw rai nna dai
mare hpe Hpawlang mare ngu shamying sai. Dai
mare ya du hkra nga ai nga ma ai.
Zahkung ni - Zahkung ngu ai ga gaw
Lhovo Lachit ga rai nna ma hkawng ngu ai
lachyum re ai nga ma ai. Chyum laika kaw Yaku
gaw shi a kasha ni yawng shi lahkawng tup re ai
kaw na kaji htum ai Benjemin hpe gara de mung n
sa shangun ai sha nta kaw hkawng da ai. Dai hte
maren kahpu ni zawn nau n hkam kaja ai kun, kaji
htum re majaw kawa grau tsaw ra ai rai nna bungli
laja lana n shangun ai sha ku da hkawng da ai ma rai
nna ma hkawng hpe Lhovo Lachit ga hku Zaw
Hkung ngu ai kaw na Zahkung byin wa ai nga ma ai.
Ndai ni mung Marip hte kahpu kanau shing n rai
Marip ni rai ma ai.
57
 
 
d wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
! a ——
I. Lep - Ndai ni gaw lahkawng masum rai nna nga
chye ma ai. Shan hte a hkum shing yan mung hkum shing
yan hpe mu hkrup yu ai ni tsun ai hku rai yang dawng
lahkawng jan daram sha galu ai. Anum, Ala rai nna nga
chye ai. Kalang mi na mare masha ni gaw nta dawq ha
galaw na matu hpun langai mi hpe sa gaq ma ai da. Hpun
ga ai shaloi sumprat langai ngut langai gayat bang mat wa
ai. N-ngut lu shi yang Jan du mat ai majaw nta de wa mat
masai. Shana aten hta lep kanu langai mi dai sumprat bang
da ai hpun tawng hpe sa mu nna sa gang malawq kau ai.
Dai lep gaw ayi rai nna hpun sumprat malawq kau ai shaloi
shi a chyu hpe hpun lakran kaw matep dau nga ai hpe
hpang jahpawt mare masha ni sa mu nna sat kau ai nga nna
tsun ga ma ai. Mare masha hku nna dai sumprat hpe
malawq na matu n loi nga ai. Dingwa hte shing n rai hpun
tawng kaba hte adit shachyat da ai rai nga ai. Raitimung
lep kanu a matu aloi sha gang malawq lu nga ai. Dai lep
kanu gaw kara galu ai. Hkum hkan mun tu ai. Mare masha
Anum hkrang rawq rai nga ai.
|
|
|
2. Sanam - Ndai baw gaw Anum hkrai shing n rai
Ala hkrai langai ngai sha rai nna nga chye ai. Hkum
hkrang gaw lep hta grau galu kaba ai. Nam kaw hpun
tawng ni nlung tawng ni hta sit kahkyin da ai lam ni galaw
chye ai, nam na yi wa dingsa madim wa dingsa hkan na
 
60
 
 
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
a —————————
Dai aten hta shanhte a matu hkrit tsang hpa kaba
gaw masha hte bung nna masha gaw n rai re ai dusat hpan
ni nga taw nga ai. Dai mahkrum madup ni law law nga nga
ai. Dai ni hta na sara kaba Maran Brang Di a Wunpawng
labau nhprang laika hta Sanga Hkum hte Machyang Hkum
yan a mahkrum madup ni mung tsun lai wa masai, ya
mung tsun nga ma ai. Dai masha nhprang ni gaw masha
kaw na nhprang mat wa ai rai kun? Shanhte kaw na
mahtang masha chying ring wa ai kun? Dai ni gaw u-
hpung grai law ai hku n chye nga ai. Shangai chyinghkai
mayat maya na matu mung yak ai. Shangai ai kasha shagu
n ring ai lam gaw gawn lajang ai lam n nga ai majaw rai
nga ai. Kaga dusat ni gaw shi a shing-ra hte shi shangai dat
ai hte kunghpan wa nga ai. Ndai masha nhprang ni shangai
ai ma gaw gawn lajang ai lam n nga jang si mat ma ai.
Dai hpe yu yang masha kaw na hpreq nhprang
mat ai ngu na zawn rai nga ai. Shanhte gaw nam maling
kaw sha nga lai wa ai rai nna mare na shinggyim masha hte
lawan ladan re lam, n-gun ja ai lam ni grai shai nga ai.
Hkum hkrang gaw mare masha ni hta grai kaji ai.
Raitimung Anum Ala hkrang ni gaw mare na masha hte
maren sha rai nga ai. Dai ni hpe masha hku nna ningmu
amyu myu, mying amyu myu jaw shajang ma ai. Dai
mying ni gaw kaga rai kun? langai sha rai ma ai kun? a
tsawm n chye ai.
 
59
 
 
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE  ————
kawa lawq tawk dinghkang, jum, majap, di sum laq ni hpe
la mat wa chye ai.
3. Hpyi hpai - Shi mung galu kaba re hkumhkrang
lu ai. Atai rai nna nga chye ai. Masha hpe mu yang hpyen
galaw chye ai.
4. Nshang Chyawoi - Ndai baw gaw baw shing du
maga de rung zawn re ai nrung masen tu ai. Hpun pawt
kaw tsap nna hpun kaw dai rung hte achyeq jung nga chye
ai. Hpun kaw na rung malawq la ai hte rau a-ngwi sha lam
n hkawm ai pyen ai daram chyang nna lagat mat wa chye
ai.
5. Sawn Num - Ndai baw gaw mare masha hte grau
ni ai. Hkum hkrang hte myit jasat ni mung ram ram bung
ai. Ga shaga ai mung masha chye na ai shanhte mung
masha ga hpe chye na ang ai. Nam maling kata ningsin
hkan La langai hkrai sha yup hkawm yang sa yup lawm
chye ai. Masha hte maren si mat jang shan hte a numla ni
naw nga nga ai. Dai numla hpe Wunpawng sha ni shing
gan nam nat hku hpun gabraq kaw ladap bang nna jaw jau
chye ma ai. Dai majaw shanhte hpe gaw n mu lu ai nat hku
nna mung mu lu ai. Hkum hkrang hku nna mung ganawn
mazum mai nga ai. Shing rai ndai ni hte ganawn mazum ai
sakse law law hpe tsun nga ma ai. Minji minla ga gaw
sawn ni nchye na na matu ga makoi kaw nz yin wa ai re
 
 
  
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
mat ai. Shingrai ya gaw Church and Culture rai taw nga ai.
Kaja wa nga yang shan gaw langai sha re. Church gaw
culture kata kaw na re. Lahta e tsun lai wa ai majun ni a
majaw n hkau chyap ai lam sha rai nga . Ga shadawn
hkung-ran ai lam gaw culture rai nga. Raitimung
Wunpawng sha ni gaw daw lahkawng hku galaw nga ga ai
. Daw mi hpe htunghkring hku galaw nna daw mi hpe gaw
Nawku hpung hku galaw nga ga ai. Moi na mung maden ni
hte SaSana ni shada akyu jashawn hkat ai zawn ya na
magam gun ni mung shi ra ai hte hpe sha akyu Jashawn
nga ai. Hpung zuphpawng kaba ni grau lum na matu
htunghkring kaw na ka manawt hpe la nga ai. Hpung
masha ni mani chyai na matu htunghkring shala hkrang ni,
nat jaw chyai ai zawn re ni sha galaw mat nga ai.
Nawku hpung magam gun ni ngu tsun ai shaloi
yawng hpe tsun mayu ai n rai. Nawku hpung hku nna ning
mu masa hpa n nga ai rai nna tinang manang a ning mu sha
rai nga ai majaw ning mu n bung ai hpe tsun mayu ai.
Hkalup hpung sara langai mi tsun ai Pungga Ja Li gaw
Wunpawng sha ni hpe hpang de shaning latsa ning woi n
htang sai nga nna tsun ai. Lani mi nta na Magam hpe Wa
Jau Naw Din hpang de lai ka langai sa jaw shangun dat ai.
Ma dai nta de bai du wa ai shaloi Wa Jau hte hkrum sani
ngu nna hkap san yang Wa Jau hte nan hkrum sai nga nna
 
76
 
 
ER TE
 
 
wunpawng a hikap la hkan sa shatup lam
I ——
mana sic lawn shajang ai lam, maran ni a nat gun Hiang
De Game nga ab wa ha shung nna nat ni hpe Manau
shachyen (sun ai gaw nat manam bum hpa bum na Mu nat,
ling bum hte sumpyi bum na Mu nat, loilung bum hte Joi
hkam bum na Mu nat ni du shajang ai hte dumbau bum,
cheying bum, Dawng gawq bum kaw na jahtung ni mung
sa du shajang ai,
Hpang jahtum ¢ Shangngaw bum na jahtung wa du
tak nga nna myihtoi labkum wa tsun dat ai hte rau
Ningting duwa a dap shi hting-nu nbang maga de loi nawt
mat wa ai zawn nga shamu ai, Myihtoi lahkum wa mung
Shangngaw duwa a kawng grai galu ai nga tsun let rawt
hprawng hkyen ai zawn rai nna bai galaw dung nhtawm
myihtoi htoi jasat shakre ai hpe mu lu ai, Lahtaw Du ni a
kaji daju Lahtaw Naw gaw shi a asak hpang jahtum daw de
ngaw( bum na nat ni hte law malawng ganawn mat wa sai
rai nna shi si mat ai hpang shi a numla hpe lahtaw amyu ni
yawng “Ngaw Naw Chyau Hpa Lahtaw Jau Sagya” ngu
nna jaw jau lai wa masai. 1990 ning , January-25 ya shani
nau ai nbau ga na Mahtum ni a Manau hta shanhte a
gumgun nat ni kaw Hpung Nawn Naw ngu ai nat gun
langai mi lawm nga malu ai. Hpa majaw Hpung Nawn
Naw ngu nna shamying ai. Labau hpe san yu ai shaloi
shanhte a kaji Mahtum Naw ngu ai wa sawn Num jan hpe
 
63
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
———
 
n-gyi shaba ma shakap da ai. Dai ma gaw kaba wa ai shaloi
kawa hpang de du sa wa ai.
Kanu hpe gaw n mu mat sai. Dai masha wa gaw hka
hpun-yang de kanu hpang de sa nga dat, kawa hpang de wa
nga dat re ai majaw shi hpe Hpung Nawn Naw ngu nna
shamying ai. Shi si mat ai numla hpe ningsang Hpun Nawn
Naw ngu nna jaw jau ai re nga ma ai. shi hpe jaw jau ai
shaloi kaga shinggyim masha numla ni hta grau nna sadi ra
ai nga nna mung tsun ma ai. Dai Manau hta mung manau
hkungga hku nna nga wuloi wulawn jaw ma ai. Mahtum ni
a nta hting bu kaw shanhte a jinghku nta langai mi nga ai.
Dai nta gaw hkungga nga hpya ai shara hte htep sha rai nga
ai. Dai htingbu wa gaw Hkristan rai mat sai majaw nga
shan hpe nat garai n sha yang kadai mung n mai sha ai ngu
ai hpe n kam mat sai majaw rai ang ai. Nga hpya ai kaw na
pudung hpe nat shan garai n-nawng jaw yang shi a nta de
la wa nna shadu sha kau ai. Manau ngut ai hpang Manau
madu mahtum La Raw hkum n mai shamu mat ai.
Shaba wawt yu ai shaloi nat shan nawng jau ai kaw
shut sai lam dawng pru wa ai.Gara hku di yang mai na hpe
bai wawt yu ai shaloi nga langai mi bai kahtap sat ju ra ai
lam hpru ai. Lachyum gaw Manau shani jaw ai hkungga
hpe Hpun Nawn Naw n ra mat ai. Dai majaw nga bai
nawng jaw na ngu ga ningdat kumhpa shakap jang she Du
 
64
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
—— Ral —
nga ma ai. Mare masha marai lahkawnag dai na yi YUpiga
ngu nna shada gintan hkat ai hpe maling na sawn ni na
hkrup jang shana yi wa kaw sawn ni mung 5a yup nang wa
ai zawn re ai lam ni byin ai majaw ga makoi, ga shaga ra
al. Sawn ngu ai ni gaw law law rai nna mung nga chye na
ai. Shanhte a nga shara gaw hka hpung yang hka nawng
makau hkan law malawng nga chye ai.
Ndai zawn rai nna nam de nga chye ai nat ni yawng
hpe jahtung ni nga nna tsun ma ai. Jahtung ngu ai gaw
maling dinggram hpe tsun ai. Lachyum gaw maling kaw
nga ai nat ni ngu mayu ai. Lahta ¢ madun mat wa ai ni
yawng gaw maling de nga ai ni hkrai rai nga ma ai. Dai ni
hta na masha ni hte grau ni ai gaw sawn ngu ai ni re ngu
nna mung tsun saga ai. Lhao Vo ga hku(ye byo) shi hpe nat
hku nna mung jaw ai lam mung tsun saga ai. Shi hpe jaw ai
shaloi nat hkungri makau kaw hpun palawng ni noi jau da
chye ai. Dai hpun palawng ni gaw Num hpun palawng ni
rai nga ai. Shing rai num nat re ngu tsun lu nga ai. Shanhte
ni hte Wunpawng sha ni hku hkau hkat ai lam sakse law
law nga ai kaw na n kau mi hpe madi madun ga nga yang
Mali nmai walawng lahta daw Shang ngaw bum, Ngawq
yi, Ngawla bum ni hta shanhte jahtung nat ni shawng nga
ka-up lai wa sai shara ni rai nga ai. 1958 ning, May shata
hta jashe krung na Ningting Du wa La Raw a Manau
naubaw shana shara shagu na jahtung nat ni hte Mu nat ni
 
62
 
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
—————————————————————————————I—=\
mam dum galaw ya na matu nta kaw numchyang langai mi
saw da ar. Dai numchyang wa gaw, bum sanat lang ai rai
nna shan hkwi sharawng ar wa re nga ma al.
Lana de mi u gan yup ai shara mu da ai raitimung
ningsin nau htat mat ai majaw n lu gap la ai rai nna hpang
jahpawt myi n-nan mu wa yang sa gap la na hku nta madu
Jan hpe mung (sun nna yup mat wa masai. Hpang jahpawt
bum du rung kaw byan mali bau ngoi ai hte rau
numchyang wa gaw rawt nna kaga manang langai ngai shi
hpe sa shaga ai zawn “e-law e-law™ nga htan let shinggan
de lawan ladan pru mat wa ai hpe nta madu gaida jan na
dat wu ai.
Raitimung dai u yup gap sa ai numchyang wa
hkyimg matsat chyen jawng bau ngoi ai ten du hkra sanat
mung n-ngoi ai, wa mung n wa ai. Dai majaw htingbu
manang ni hpe jahpuq nna gawn yu ma yang sanat gaw
lakang pawt kaw sha taw nga ai. Lakang pawt na n-hpu
sumpum kaw lahkawng pren daram ram sha pa ai lagaw
lahpan hkang ni mung hkang taw nga ai. Dai hkang hpe
nam de gawn mat wa ai shaloi nam de shang magang dai
lahpan hkang kaji law magang re ai hpe mu ma ai. Shing
rai hkang hkan ai ni gaw numchyang wa hpe lep e rim la
sai hpe chye nna bai nhtang wa nhtawm shi a jinghku ni
mare salang, hpung salang ni hpawng nna kyu hpyi la rai
 
66
 
# ER
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
—— ———————————————————l
Wa La Raw hkawm sa shamu shamawt lu wa ai, Dai shaloi
du wa shi nan ngai kaw sa du nna dai lam ni yawng tsun
dan ar hpe sut du kaba Yup Zau Hkawng kaw na |
gumhpraw lap (300,000) la jaw dat ai hte nga ju jaw nna
mal malt sai nga ma ai,
 
Kaga mabyin langai mi gaw maran ni a kaji Ning-
yan Naw ngu ai wa Mali hka hka-nam de hpaga sa yang u-
bat hkum lai (veuuéors:) kaw sawn Num langai mi hte hku
hkau hkrup ai rai nna sawn num hta ¢ n-gyi shabat kau da
al. Ma dai kaba wa ai shaloi Mali Nmai walawng ning-yan
bum ga de du pru wa ai. Dai wa dingla nna si mat ai hpang
shi a numla hpe Ning ting ni, Nawla ni, Pungga ni nat gun
hku nna jaw jau ai hta u-bat wa ngu ai nat gun gaw dai wa
nan rai nga. 1964-68 laman hta shan -hte ni nat kabai kau
ai shaloi she kabai shalawm kau sai.
Bai nna 1950 ning daram hta Sumpra bum mare kaw }
byin lai wa ai mabyin langai mi nga ai. Dai aten hta
Sumpra bum mare kaw bum du rung nga ai. Shan hpraw
hkalup SaSana rung mung nga ai. Makau grup-yin hkan na
Hkristan ni, nat jaw ni hte nam na nat ma-tse ni a lapran
kaw nga yak wa ai rai nna SaSana rung nga ai Sumpra bum
mare de kahkyin wa nga ai. Dai masha ni wa nga ai shara
hpe Watsathku lawk ngu nna shamying ai. Dai Watsathku
lawk kaw gaida jan yan nu ni mung nga nga ma ai rai nna
 
 
65
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
 
 
Hkang hkan ai hpung ni gaw sanat kaw majap, shanam ni
bang nna shawng lam de sanat shawng gap dat Akyu hpyt
la Mahkawn hkawn rai nna hkring la, bai rawt mat wa 1a
nga ma ai. Dai nat jaw ni tsun ai gaw nanhte Hkristan ni
dai masha hpe lep a lata kaw na bai kashun la lu ai rai yang
anhte yawng mung Hkristan tai na ga ai nga ma ai da. Dai
hku (sun ai lam gaw shawng de na shanhte a mahkrum
madup hte maren lep a lata kaw shang sai masha galoi
mung, bai nlu jeq la sai majaw tsun ai rai nga ai. Lep a
hpang hkan ai ni gaw shani ka-ang lai, Jan kayau mat wa ai
shaloi a ngwi ngwi sha lep hkang ni mat mat ai. Hka shi
langai mi kaw du ai shaloi lep hkang ni tsep kawp n mu
mat ai. Dai hka shi gaw shawng shaning na shanhte
Watsathku ni a yi gaiwang kaw na hka ja lu ai hka shi rai
nga.
Dai majaw shanhte mung hka shi hka hku de hkan
mat wa nhtawm yi shari hku nta de wa mat na matu hka shi
hka hku de hkan hpang mat wa yang, lung byen ntsa kaw
shanhte hkan ai masha wa mau dung taw nga ai hpe mu ma
al. Shanhte mung dai wa hpe shinggrup tsap nna kyu hpyi
n-gun lagaw la ngut jang shawng shaning na yiwa de
Jawm hpai wa mat ai. Dai masha wa gaw hkum hkrang ni
alum sha re. Nsa man man sa ai. Raitimung ga n shaga ai.
Shaga yang mung n htan ai. Shi a hkum hta hkalaq nbaq
ahkawk ahkak re ai lam hpa n mu ai. Yiwa kaw du aj
eee
68
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
 
ma ai. Dai shaloi nat jaw ni gaw n mai hkan sai lam hkan
tim lu la sana n re ai lam tsun ai.
Hkristan ni gaw lu hkra hkan na lam tsun ai. Dai
aten na Hkristan ni gaw makam masham grai ja ai ni sha
Hkristan tai lu ai ten rai nga ai. Shingrai lep ni a hpang de
hkan na matu masha wa-ngan marai kru hpe san ai. San la
ngut jang a kyu hpyi n-gun la nna shanhte hta mung bum
sanat langai hpra nhtu n-ga hte hpawn shani na matu shat
lu sha, Chyum laika Mahkawn buk ni lawm mat wa ai. Dai
lep hpe hkan ai masha marai kru hta deng shi mare kaw na
salang langnaw Zawng lawm ai. Shi a kasha Zawng Hko
gaw Nawng Nang chyum jawng jawngma n-nan (23) hta
lawm lai wa sai. Kaga langai mi mung deng shi mare na
Chyaw Dung Hraw lawm ai. Shi a kasha Hraw Hkawng
gaw Naga SaSana ginra ungdun bum, galawn amyu ni
kaw hpaw da ai SaSana jawng kaw jawng sara galaw lai
wa sai. Lang nawq kasha ni hte chao dung kasha ni ya
deng shi mare kaw teng sha naw nga shajang nga ma ai.
Ndai mabyin gaw jawngma manang langnawq
Zawng Hko shannu ni a nta de sa chyai ai shaloi kawa
dingla hkap tsun dan ai mabyin re ai. Kaga marai mali a
mying hpe malap mat sai. Lep hkan ai ni nam de du
magang, lep ni htawq mat wa ai hkang ni gaw nga wuloi
wunawng htawq mat wa ai zawn rai hkang mat wa ai.
|
67
 
 
wunpawng a hikap la hkan sa shatup lam
ee es ——
lor tor ban dum waar shalor gaw shi on makau kaw kaga ni
she bar nga aw sat Dar nt yawng paw hpun palawng
ahpraw hpun da nga ma ad *Atsawm sha dum wa ai shaloi
saw Sumpra bun Watsathka na manang ni rai taw nga ai,
Sumpra bum hkan na nat jaw ni mung shanhte a ga sadi hte
maren HKeistan tar shajang ma ai nga nna tsun ai, Hpang ¢
manang wa lang nawq hko (sun dan ai hku rai yang 1964
davam hea dai lep e shapoi hkrum ai wa Myitkyina Myo,
Dap kawng mare sumpra bum lam ntsa kaw lagat hpun kaj
langai mi tu ai Dai lagat hpun hie nau ntsan ai kaw nta sa
MATT NASA nga nga ai nga nna sun ai,
Bai Kaga langai mi gaw lai wa sai Communist majan
ten hta hpung mai hku htawq gawq lam ni yawng pat mat
at Lam ntsa na mare ni mung nam kata de htawt nga mat
at ten rai nga ai. Lam kaw nna nam dabang de sa wa na
lam hpe n waw shakrin da ai, tinang manang chye ai hku
shang sa ra ai. Dai majaw jau man ni hta lai nna lai wa lai
sa manam ni amatu nam dabang mare hpe tam mu na matu
n loi nga ai. Dai aten hta Chihpwi kaw nna htawq gawq de
lung wa ai ma yan nu makoi camp de du pru wa ma ai.
Wunpawng sha ni a htung hte maren shachyen shaga yu ai
shaloi gaw nta madu ni hte chye hkat ai jing hku amyu ni
Kaw na ma yan nu ni rai taw nga ai. Raitimung nta madu ni
hku dai mayan nu hpe shawng de n mu yu shi ai. N-mu yu
 
70
 
oh
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE EE
shaloi hka ni jaw lu ai kashung ta re rai nna wan mang
kaba wut shalum nna shanhte gaw shani shat sha la ma ai.
Dai masha wa gaw machyi masha leng rai mat sai. Nta de
wa ai shaloi jawm ba jawm hpai rai ma ai.
Yiwa kaw na rawt wa hkyen ai shaloi shi hpe woi la
ai hkaraw de mada nna lata wak let gintan shaga wa ai. Dai
shaloi dai maga de sanat bai gap dat jang nta du hkra n
shamu mat sai. Ganoi laning mi na jang she lusha atsawm
sha, ga atsawm shaga pru wa ai. Dai masha wa ga shaga
wa ai shaloi shi tsun dan ai hte maren dai jahpawt jau jau
mu da ai u yup sa gap na matu chye hkat ai manang wa
langai mi shi hpe shaga ai rai nna pru wa yu yang, shi a
manang wa n re sha, kaga masha hpung mi shi hpe woi mat
wa ai. Shi hpe woi mat wa ai shaloi shi hpe pawn nna pyen
al hku re ai. Pyen let shi hpe jawm kashun ai. Shi gaw
langai mi a lata de du mat wa, kaga langai mi a lata de bai
du mat wa rai nga ai. Kalang lang shi hpe lata lapran kaw
jahkrat kau na zawn byin ai raitimung n jahkrat hkra pawn
mat wa ai. Dai ni a myi man hpe yu ai shaloi kalang hte
kalang mu mada ai n bung hkat nga ai.
Kalang lang gaw bainam zawn re myi man mung mu
lu ai, masha zawn re myi man mung kalang lang mu lu ai.
Shanhte hta singkaw tu ai n mu ai raitim pyen ai zawn
mung hkam sha ai. Hpang jahtum daw de shi n dum mat ai,
 
69
 
 
   
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
Dai aten gaw marang ta rai nna lagaw hkang ni hpe
atsawm sha mu lu ai ten re. Mayan nu a lagaw hkang gaw
sa sa dat ai yan hte garai n hka ai shaloi masha hkang naw
rai nga. Raitimung dai yan hte hka ai hpang gaw lahpan
hkang ni kaji mat wa ai. Ma yan mu dat al shannu pyen
mat wa ai lung htawn kaw shan nu a hkang htum al.
Bai nna Ja Tawng maumwi hta ma-un tu ai hting-ra
Kaw nga ai, Ja Tawng La ni marai masum rai ma ai. Kahpu
ba Ja Tawng Naw, Kanau marit Hpri Tawng, kanau
hpungdim Yut Li U-ma ni rai ma ai. Kahpu Ja Tawng Naw
gaw shaban zup hpaga sa ai shaloi hpyi hpai Num mung
myit Nang Raw ngu ai jan hpe n-gyi shabat da ai. Dai n-
gyl ma a mying hpe Alawng ma Gyesu ngu shamying ma
ai. Dai sumrai hka shi hpe Daihpoi wa Dai Yin hpe Ja
Tawng ni hpang de shangun dat ai. Ja Tawng ni mung
sumrai hka dawq sa masu nna hpyihpai htingnu hpe sa
hpya Kau ai lam rawng nga ai.
72
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
——
tim jinghku yan nu rai sai majaw atsawm sha hkalum la
nna camp kaw woi shayup ma ai.
Jinghku manam rai sai ngu jahpawt u langai mi sat
jaw ai. Ma hpe u lagaw mung daw jaw sai., U shan si mai
hte jahpawt shat sha ngut jang shani na matu shat kadaq
mung bawn ya nna, manam yan nu gaw htawq gawq maga
de matut lung wa na rai sai. Mana de gaw chihpwi maga
hku nam dabang de shang sa wa ai rai nna mana de wa ai
hku rai yang hpang de grai nhtang mat wa ra ai. Dai majaw
shawng lam de hkrang mat wa na lam matsun na camp na
ma lahkawng hpe sa sa shangun ai.
Ma kanu jan tsun ai gaw shannu hpe n sa sa ra ai
shannu hkrai lam chye ai ngu nna tsun ai. Sa sa ai ma yan
mung ndai shara de kalang mung n du yu ai masha wa lam
makoi chye ai nga ai majaw n tsen ai lam loi mi gaw rawng
wa ai. Hpang e sa sa ai ma yan hpe nan ndai shara kaw na
bai n htang manu an-nu gaw htawq gawq bum de lung wa
na n re htaw ra mu mada ai lung htawn kaw nna hkaraw de
na an-nu a shara de pyen mat wa na she re ngu nna tsun
pru wa ai. Sa sa dat ai ma yan mung n htang mat wa masu
nna shara mi kaw makoi yu nga yang kaja wa dai lung
htawn de lung mat wa nhtawm shan nu lahkawng arau sha
pyen ai zawn re gum htawn ai hpe mu ai majaw n'ta de wa
tsun dan ai shaloi dai yan nu a hpang de sa hkan yu ma ai.
Al
4
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ah
tsun ai. Wa Jau hpa tsun dat a ni ngu san ai shaloi “Brang ¢
na wa gaw anhte yawng ni n galaw lu ai Wunpawng sha ni
a matu ahkyak dik ai bungli galaw ai wa re, dai majaw
nanhte kasha ni nta masha ni mung grai madi shadaw
garum ra na re” nga nna tsun ai nga ai. Hpung up sara wa
hte Wa Jau lahkawng yan Hpung magam gun rai nga ai.
Raitimung htunghkring a n tsa ningmu gaw shai nga ai. Lai
ka ka ai wa gaw Wunpawng sha ni a hkap la hkan sa ngu ai
Wunpawng sha ni ahtung hkring ningpawt ninghpang laika
buk hpe pang mali du hkra shapraw sai. Shawng nnan pang
langai dip ai hte rau Myitkyina myu kata na hkalup buga
hpung sara ni hte sa jahkrum sai. Buga hpung nkau mi
laika buk n law ai nga nna bai htet la shajang nga ma ai.
Buga hpung nkau mi gaw laika buk makai hpe la da
nhtawm makai nawng bai sa jaw ma ai. Dapkawng buga na
hpung up sara wa gaw bawng yu nna ra ai made sa la na
ngu nna htet dat ai. Raitim dai ni du hkra nsa la sai.
Kalang mi na K.B.C hkalup hpung shing wang kata
na La ning hkring ni a zuphpawng hpe Myitkyina mare
kaw galaw ang ai. Dai majaw Jan ga de sa dat ai ngu ai
laika buk hpe La ninghkring ni hpe garan ya na matu jaw
dat sai. Raitimung La hpa-awn wa kaw nna Nat jaw laika
she re ngu nna bai n htang dat ai. Kaja wa nga yang Jan ga
de sa dat ai ngu ai laika buk gaw Wunpawng sha ni a
 
77
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
a ————————— es A ea Ah
mat ai. Shingrai ya gaw Church and Culture rai taw nga ai.
Kaja wa nga yang shan gaw langai sha re. Church gaw
culture kata kaw na re. Lahta e tsun lai wa ai majun ni a
majaw n hkau chyap ai lam sha rai nga . Ga shadawn
hkung-ran ai lam gaw culture rai nga. Raitimung
Wunpawng sha ni gaw daw lahkawng hku galaw nga ga ai
. Daw mi hpe htunghkring hku galaw nna daw mi hpe gaw
Nawku hpung hku galaw nga ga ai. Moi na mung maden ni
hte SaSana ni shada akyu jashawn hkat ai zawn ya na
magam gun ni mung shi ra ai hte hpe sha akyu jashawn
nga ai. Hpung zuphpawng kaba ni grau lum na matu
htunghkring kaw na ka manawt hpe la nga ai. Hpung
masha ni mani chyai na matu htunghkring shala hkrang ni,
nat jaw chyai ai zawn re ni sha galaw mat nga ai.
Nawku hpung magam gun ni ngu tsun ai shaloi
yawng hpe tsun mayu ai n rai. Nawku hpung hku nna ning
mu masa hpa n nga ai rai nna tinang manang a ning mu sha
rai nga ai majaw ning mu n bung ai hpe tsun mayu ai.
Hkalup hpung sara langai mi tsun ai Pungga Ja Li gaw
Wunpawng sha ni hpe hpang de shaning latsa ning woi n
htang sai nga nna tsun ai. Lani mi nta na Magam hpe Wa
Jau Naw Din hpang de lai ka langai sa jaw shangun dat ai.
Ma dai nta de bai du wa ai shaloi Wa Jau hte hkrum sani
ngu nna hkap san yang Wa Jau hte nan hkrum sai nga nna
 
76
 
 
 
JP a N
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
a : EE ——————
ni a lapran e myit mang n hkrum ai kaw na byin ai masa re.
Gumchying gumsa hte n seng nga ai.
Bai nna moi na nat jaw prat hpe ladu shalai jahpoi
mayu ai myit rawng ai nat jaw makam masham a majaw
Wunpawng sha ni hpe Jahten shamat kau ai hku hkam la
mayu ai ni nga ai. Ya pra nga ai Wunpawng sha ni kaji dwi
a shawng na prat hta she nat jaw rai sai kawa prat hte
tinang a prat mahkra Hkristan rai saga ai. Kawa a prat kaw
na tinang a prat du hkra, ma prat kaw na salang prat du
hkra Chyum laika sharin la nga ga ai. Ya Wunpawng sha
ni hpe jahten ai gaw hpai da da ai, Se le sec ke galaw ai, lu
lai sha lai ai, shawa num galaw ai, ka-ni dut ka-ni sha ka-ni
htu, shada myit n hkrum, rai dum, gumrawng gumtawng,
sin pawt la htet, shatan nhkan re ai lam ni gaw nat jaw prat
a hkring htawng n re ai. Nat jaw prat hta n galaw yu ai lam
ni she rai nga ai. Dai majaw tinang a mara hpe tinang yin
la ra ai. Nkau mi tsun ai kabung dum yang masha si ai nga
nna tsun ma ai. Kabung dum nna masha si na rai yang
kabung dum ai wa si ang ai. Kabung dum ai wa n si yang
kaga masha wa si ai ngu ai gaw nat jaw prat hpe jahpoi
mayu ai lam sha re. Mare langai mi kaw hkala nba n hkrum
| na matu Akyu mung hpyi nga ai raitimung kabung dum
Jang hkala nba hkrum ai dai hku rai yang kyu hpyi ai hta
kabung dum ai gaw nsa grau ja ai hku rai wa yang kam
 
79
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ee ————
makam masham hpe shadan dan lu na matu laika ka sara
wa hku nna masha langai mi si n-sa ti ai kaw na hpang
jahtum tsu shawawn ai kaw du hkra na galaw ai lamang,
dumsa ai ga ni hpe hkumtsup hkra ka da ai laika buk rai
nga. Dai laika buk a lachyum gaw Chyum laika kaw rawng
ai hte maren shinggyim masha gaw si ai kaw n-ngut ai sha
, tai hpang wenyi prat naw nga ai lam, dai Wenyi prat hta
Wunpawng sha ni shamying ai hku Jan ga ngu ai Sumsing
Lamu de wa mat ra ai hpe madun da ai laika buk rai nga.
Dai laika buk gaw ya langai mi mung n ngam sai. N-la hti
ai gaw La komiti hpa-awn wa sha ngam na sai. Tsun mayu
ai lachyum gaw Hkristan ni hku nna n mai hti ai ngu ai
masa n nga ai hpa-awn wa myit n hkawn ai masa sha re.
Kaga lam langai mi gaw lai wa sai prat hpe jahpoi
mayu ai myit masa re. Mahkawn langai mi hta tinang grai
tsawra ai sumtsaw jan hpe kaga masha hpe shadut shanaw
di nna jaw sha kau ya ai majaw hkam sha ai marang e
shalat ai mahkawn re. Dai hpe gumchying gumsa, masa a
majaw re nga nna hkawn da nga ai. Gum chying gumsa
dawm kau ai grai na sai shingrai hpa n seng ai wa hpe mara
shagun mayu ai myit rawng nga ga ai. Dai zawn rai tinang
wa mayu ai kaw n lu wa, la mayu ai jan hpe n lu la ai lam
gaw gumchying gumsa n nga ai, hpu nau myen sam ni kaw
mung byin nga ai. Dai lam gaw kanu kawa hte kashu kasha
78
 
 
Ti pe —— 1 /
_Wwunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EEE RR a
garan jaw rai na rai nga ai. Shing rai vedeo kaw madun ai
hku, ngai na, nang na nga nna garan la ai lam gaw tinang
Amyu hpe jahpoi ai lam sha taj ai. kaga sumla langai mi
naw nga ai. Dai sumla hta nat hkyawt kau ai lam rawng ai.
Nat hkyawt ai shaloi nat ra hkung ri, nga dang, yawng hpe
magawn nna wan jang ju kau ai. Ndai hku galaw ai lam
gaw SaSana nnan shang wa ai kaw na daini du hkra rai
nga. Raitimung myit yu mai ai lam langai mi gaw nga ai.
Dai magawn ju kau ai hkungri hkungga wudang nhtawt ni
yawng gaw Chyum laika kaw rawng ai ni hkrai rai nga.
Grau nna nga wudang gaw daini du hkra manu dan Chyoi
pra nga ai. Dai Wudang hta shagu hkungga nga hpe gyit
sat lai wa sai. Dai nga hpe hpa majaw sat a ta? Nta madu
wa si na malai gawng malai tai nna si hkam ai nga hpe dun
ai wu dang rai nga ai. Shing gyim masha si na malai yawng
a malai tai nna si hkam ai Yesu Hkristu hpe jen da ai
shadaw hpe mung Wudang ngu nna sha shamying nga ga
ai. Nat jaw prat na Wudang ,Yesu jen hkam ai Wudang
gaw lachyum hku nna mung shamying ai mying hku nna
mung matut hkat nga ai.
Shing rai moi na ngadang hte Hkristu a ngadang
lahkawng yan hpe shakap jun da nna lachyum lat ra nga ai.
Yesu a Wudang mung Yesu hpe garai n jen yang dingnye
lu ai Wudang rai timung Yesu jen hkam ai shani kaw nna
 
81 |
TT
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
chyoi pra ai Wudang tai mat sai. Dai hte maren Wunpawng
sha ni a nat jaw ngadang mung Hkristan tai ai shani kaw
nna chyoi pra ai ngadang tai nna Wunpawng Amyu sha
gaw moi kaw nna Hkristu si hkam na hpe la nga al Amyu
ngu ai masat dingsat hku ning nan pyi bai galaw jun ra nga
ai. Hpa majaw ndai rai ni hpe baw magawn sumpum ju kau
ai lachyum hpe myit yu yang dai arai ni hta nat wukrwi,
nat sama kap taw nga na zawn nawn nna ju kau ai rai ang
ai. Kaja wa nga yang dai rai ni hta nat ngu ai ni kalang
mung sa dung yu ai n rai. Wunpawng sha ni Krai Kasang
hpe myit shing ran mu myit chyau hkawt la ai lam sha re.
| Dai kaw nat ni nan sa shanu sai ngu nna kam ai lam gaw
makam masham lam dam ai lam sha rai nga ai.
| Asan re hku myit yu ga nga yang hpun kawa dai ni
gaw Karai Kasang shinggyim masha ni akyu jashawn na
matu hpan da ya ai Chye ju kumhpa ni rai nga ma ai. Kran
tawn da ai na sai rai nna ju hpun di na matu htap htuk dik
sai arai ni re Wudang nat hkungri ni hpe atsawm sha
kahtum daw nna kang da yang laning mi daram shat shadu
sha na matu hpun kang lahkawng, masum Iu mai ai. Hkrup
mara sumpum nat kau ai gaw Chye ju hpe n gawn n sawn
di ai lam rai nga . Shawng de lachyum lama n rawng ai ngu
shadu ai rai yang daini kaw nna Akyu rawng ai hku bai jai
lang mai nga ai. Moi na ni pyi akyu rawng ai hku asung
 
82
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
—————————————————————————————————
shut ai lam sha re ai, Kyu hpyi ai gaw kabung dum ai hta
n-gun grau rawng ai. Nawku hpung a ningmu hku dem da
ai vedio sumla hkrung hpe yu yu ai. Dai sumla hta gaw joi
masum daram rawng ai wa kasha langai mi sat nna dumsa
shabrai wa magyi langai mi, hkin jawng shabrai ngu wa
shan rawng hkun daram hpe garan la ai hku madun da nga
ail. Kaja waq nat jaw htung hta dai hku n nga ai. Hkring la
sha dumsa hte hkring la n sha dumsa ngu ai re. Wa kaba,
dumsu, wuloi hkungran poi, mang bru dum sa ai ni gaw
dumsa shabrai nga ai. Dai hku rai yang vedio kaw madun
ai wa kasha gaw shabrai sha n ram ai wa rai nga ai, bai nna
galaw ai lai mung nat jaw htung hte shai taw nga ai. Nat
jaw htung hta dumsa wa gaw nat hte ga shaga na lit nga ai.
Hkinjawng wa gaw nga hpya nga ju ni san ya ai hkung ga
shan hpe shadu makai mayawn nna nat ra kaw mara da na
lit nga ai. Ipunlum wa gaw nat hpe jaw lu na tsa hpe pyi
lajang na lit nga ai. Shan hpya shan ju ai ni gaw nat hpe
jaw na shan hpe hkinjawng wa hpe jaw, madu ni hpe jaw
na shan hpe madu gawk de hpai da ya, dumsa wa hpe jaw
na shan hpe dumsa wa hpe jaw hkinjawng wa hpe jaw na
du hpe hkinjawng wa hpe jaw, hpunlum wa hpe jaw na
dinghku hpe hpunlum wa hpe jaw, shan ju ai ni hpe shan ju
shan garan ya, pu shup ai ni hpe pu garan ya, dai shani na
nat jaw shawa sha na hpe shadu kachyawng makai nna
 
80
 
TN
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ee —————
RAWT MALAN HTE WUNPAWNG
unpawng Sha ni a asak hkrung lam hta
rawt malan sat lawat n-mu lu ai . Rai
timung dai ni na aten hta rawt malan ra
mat sai rai n-na rawt malan sat lawat hpe da sang shaman
la ra nga ai. Rawt malan hpaji hpe mung npawt kaw na
sharin la ra nga mali ai. Lachyum hku n-na tsun ga nga
yang rawt malan n lawm ai asak hkrung lam hte rawt
| malan ai asak hkrung lam ngu daw lahkawng nga ai hpe
tsun mayu nga ai.
RAWT MALAN N LAWM AI ASAK HKRUNG LAM
 
|. Hpyen masa: : Sinpraw maga sakhkung hka
rap n na mung, majan htim yu ai maumwi nga ai ya miwa
| mung Mangshi “Muk Lum”moi na Wunpawng sha ni a
 
 
84
 
 
Se a SCS
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
jashawn da ai rai hpe ya na ni hkrup mara sumpum nat kay
ai rai yang nat jaw masha hte Hkristan masha kadai
mahtang masha kaja rai nga ni?
 
83
r
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE ————
2. Yu ngwi: : Yu ngwi n sen ni, sha ngwi shapyaw
nsen ni hpe madat yu ai shaloi mung majan rawt hkyen ai
n-sen hte simsa taw nga ai ten na n sen myu lahkawng sha
nga ai. Ga shadawn (mmm. rl Ld; meme. ddl). Ndai
e, Yang
 
n-sen gaw majan rawt n-sen rai n na - Yang
Civeoes poi lung nga jangka bra na, shau jen a ginshang
shakya). Ndai n-sen lahkawng sha nga ai. Rawt malan n-
seng n-nga ai.
3. Manawt dingsawt: : Manawt ding sawt sat
lawat ni hpe yu ai shaloi mung, majan htim sa wa ai sat
lawat nga n na majan gasat nga ai sat lawat n-mu lu ai.
Manau dum ai sat lawat hpe yu ai shaloi naudaw a hpang
de na nau pa pa nau wang wang ai gaw simsa ngwi pyaw ai
kumla hpe shapraw n-htawm naushawng ni gaw n-htu lak
nak hpe ngang ngang jum lang n na hpyen nga ai kaw du
hkra lagaw lahkam htaut sa wa ra ai kumla hpe mu lu nga
ai. Kaga amyu ni a ka manawt hpe yu ai shaloi hpyen wa a
machyu pala hpe hkap ning gang kau ai manawt ding sawt
hpe shadan dan nga ma ai raitim, wunpawng sha ni a ka
manawt sat lawat gaw htim sa wa ai sat lawat hkrai rai nga
ai. kabung dum ai shaloi mung kabung shingna ngu ai
adup gayet manu ai hpun tawng hpe lang nna htim sa wa ai
maka rai nga.Tagaw manawt hpe yu ai shaloi mung htim
gumtsat na maka hpe shapraw nga ai. Ndawng kahkrang ai
ee
86
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE EE —————————————————————
majan ginra re nga n na mung (sun ma ai. Myitnge hka
hkan n na Kyawkse ginra du hkra majan htim ga ai lam
(sun ma ai. Htingnai maga de Kata, Naba lai n na sa htim
gasat yu ai lam mung (sun ma ai. Sin na maga de Pakkai
shagawng tawl n na mungnu Assam ga du hkra sa htim
gasat ai lam tsun ai, Lahta na lam ni n-teng ai kun ngu
yang nau (sun sai majaw mahkoi teng na kun? ngu na
daram rai sai. Dai majan ni teng ai rai yang rawt malan
majang n rai nga ai, Tinang a lamu ga jarit tawt n na masha
kaga wa hpe sa htim gasat ai lam sha rai nga ai. Rawt
malan majan hpa n nga ai majaw nga lagawn n na lagawn
shabran htim gasat hkawm ai majan ni rai nga. Nga shara
chyat ai majaw shara shalaw hkawm ai majan mung n rai
nga. Kyawkse du hkra sa gasat ai raitim shara sa madu da
ai lam n rai nga ai bum ga de sha bai wa mat ma ai.
Manmaw pa kaw kadai mung n nga nga ai. Kata Naba du
hkra gasat ai rai tim Mo Nyin hkan n nga ai sha bum ga de
sha bal wa mat ma ai, Mung nawk Hugawng, mungnu ga
du hkra gasat ai nga timung masha n nga jahpring ai dai
majaw lamu ga maden hkawm ai n rai nga ai. Tinang a
buga kaw nau simsa ai rai n na hkum shamyang, lagawn
shabran hkawm ai majan sha rai nga ai.
85
 
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ee e———
SHU (FROG
hyinggyim Masha ni gaw dusat hpe yu nna
tinang a amyu tinang a hkum hpe shareng
shagrau mayu yang du sat hte shabung shapre na
shagrau la shabung la rai chye nga ga ai. Wunpawng sha
ni mung du sat hte shabung ai lam law law nga ai hpe
shawng na laika ni hta ka madun lai wa saga ai. Ndai laika
hta gaw shu hte seng nna ka madun na rai nga ai.
Hkristan hte shu
Hkristan makam masham hku nna shu hpe ga shaka
ningsa kaw sha mu na ga ai. Dai shara gaw Mawshe hku na
Hparau hpe gasat ai hta lang nga ai. Marai langai sha rai
nga ai Mawshe gaw Mung dan a Hkawhkam hpe shu hte
gasat nga ai. Kaga gasat mai ai baw laknat law law nga ai
kaw na hpa majaw shu hpe lata nna lang sai kun?
 
88
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
_————————
Shu hte seng nna laika ka ai wa a mahkrum matup
Shu gaw tinang nga ai shara hta hkan nna shi a
hkum hpraw nsam hpe galai mai ai. Wunpawng bum ga
kaw lanam shang wa jang shu ngoi nga ai, dai shu hpe
shana aten hta wan shaman hte hkan rim la ai bungli gaw
ma ni a matu grai awng sharawng hpa rai nga ai. Shu gaw
Uli lawt ai shaloi mung kaga du sat hte n bung ai shu yi
kaw na lu la ai shu di hpe shinggan kaw du ai shaloi she
shu la hte rau lagaw hte jawm kabye bawp shalaw la ai
masa hku na mayat maya nga ai. Tsit lali ai nam lap nam
sumwum hkan nga ai shaloi gaw shi a hkum hpe namlap n
sam sit ai n sam rawng nga ai. Hkumpup nawng kaw nga
jang hkum pup a n sam mut ai n sam galai mat ai.
Mungkan ntsa e nga ai dusat ni kaw na No-1 gumtsat
lahkam byin htum gaw Wa Hkalwi re nga ma ai. Shi gaw
shi a hkum htam latsa a lahta de tsan hkra lu gumtsat ai.
Dai majaw gumtsat lahkam de No-1 lu ai. Shu gaw shi a
hkum a htam manga shi a lahta de lu ai rai nna mung kan
hta No-2 lahkam byin dusat rai sai n hten!
 
(1966) ning lani mi na lanam ta hta Nawng Nang
Chyum Jawng lung nga yang manang ni rai nga ai Lakum
Aung, Kawp Shau, Pau Sa Gam ni the rau Nawng Nang
hka kau mare de Chyum Jawng ma ni a matu simai sa tam
hkawm mat wa ai. Dai aten hta Nawng Nang hka kau lam
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
Be  —————— EE —————————————————
shaloi mung n-ri hpe lang da nga ai. Htim sa wa ai maka
hpe shapraw nga ai. Kaiji byu ai ka manawt gaw majan
htim ai shaloi tinang wuhpung mi hku nna myit hkrum
ngang kang ra ai lam hpe shapraw dan ai rai nga ai. Lata
hte ngang ngang jum hkat n-htawm lagaw hpe shara da nga
ai majaw dai hpyen hpung gaw bra ayai mat, kadang mat
na matu yak la nga ai. Dai zawn rai majan htim ai shaloi
tinang jin ai hku, manu-ai hku, ra ai hku, n-htim ai sha
matsun hpe madat nna htim ra ai rai nna chying bau n-sen
hpe madat nhtawm ka manawt ra nga malu ai.
 
 
pe rer TEE
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
a — a ————————
 
gaw gadai mung n galaw lu ai marang hpe shaga lu ai
atsam rawng ail ngu tsun mai nga ai. Wunpawng sha ni a
nta hting nu Ngau gun kaw kap ai dusat sumla ni hta shu
sumla mung lawm nga ai. Wunpawng sha ni a manau kaw
dum ai Chying galu a jumhpa hpe shu sumla tawk nna gyit
da nga ai. Mayu ni jaw ai di hte hkra hpe shu kawng di hte
shu kawng hkra ngu nna shamying al. Shani ka-ang e jan
nyip wa yang hte shata shagawng shana nyip mat wa yang
jan shata shu mayu ai nga nna tsun ai. Hpa rai na shu hpe
dai daram kaba ai hku lang ai kun? Wunpawng sha ni a
mying kaba dik ai madum sumpyi rai nga ai Dawraw hpe
shakang ai hta hpa baw hte mi shakang ai raitimung shu
hpyi hte shakang ai ngu tsun ai. (Po Haung Hrit Zang
Tang)
Wun pawng Chyum ninghkring Sara kaba N-ngai
Gam gaw Hkristan Makam Masham hpe lachyum sang
lang ai shaloi hkristan makam masham gaw sung htum ai
ninghkun kaw gumhtawn bang ai hte sha nbung ai, sung n
htum ai n hkun kaw gumhtawn bang ai hte she bung ai ngu
nna sang lang n htawm, hkristan makam masham hpe
hkap la ai wa mung Shu a rum gumhtawn rai ra ai nga
nna tsun ai. Shu gaw hka rum de gumhtawn mat wa ai
shaloi hpun du kaw wa a chyawq hkra na, hka la-ing kaw
ang nna hpung lip si na, nlung kaw ang nna baw ga ayai
91
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
——————————————_——
kaw hpun kaba tu ai maling naw nga ai. Dai maling hku lai
wa yang marang kaba htu wa na marang n hkra ai hpun
kaba pawt langai mi kaw marang shingbyi (sap nga yang
makau kaw (u ai masha tup daram tsaw ai hpun kaji lang i
mi hpe mu ai. Dai hpun hta sumbra mun ahpraw kap ii
sumbra law law wa dai hpun a alap sha nga ai hpe mu ai.
Marang shingbyi let dai hpun hte sumbra ni hpe azi yu nga
yang sumbra n kau mi ndum shami ga de di hkrat mat wa
ai hpe mu ai. Ga de hkan yu ai shaloi hpun pawt kaw shu
| chyit kaba langai mi dai hpun kasha pawt kaw shinggrup
manau hkawm ai rai nna hpun pawt grup grup krin taw
nga ai. Atsawm sha yu ai shaloi dai shu chyit a hkum kaw
na ntsin zawn zawn nhkut salu zawn zawn re ai lama mi
shapraw dat ai. Dai nhkut salu zawn re ai gaw ntsa kaw
nga ai sumbra kaw wa hkra jang sumbra gaw shingtai kanu
rai mat ai. Dai shaloi ga de di hkrat mat ai. Dai hkrat mat ai
shingtai hpe shu chyit hta sha kau nga ai. Shu chyit a atsam
hpaji grai sung nga ai ngu sharing la mai nga ai.
Wunpawng sha ni hte shu
Jan grai kahtet nga yang shu shaga jang marang htu
na rai sai nga nna tsun chye ma ai. Shu gaw jan kahtet
sawng la ai ten hta myit mada shara mung rai nga ai. Shu
ee
90
 
 
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
re  —
Nat hpe gaw Karai Kasang a kasa hku Wunpawng sha ni
kam ai. Shingrai Shu hte seng ai wa gaw Mu Matsaw
Ningtsa, Karai Kasang hte mung ading tawk seng nga ai.
Shanhte a kaji Nding Hkam Lam ngu ai wa gaw shan jau
gawng kaba re ai nga ma ai. Lani mi hta shan tam sa ai
shaloi Shu chyit, Shu kawng langai mi shi a nhkun mahka
kaw naura zawn shakrin da nna shi mung dai kaw sha zim
rai hpum taw nga ai. Raitimung shi hte nau n tsan ai hkan
sumbra shingtai ni hpe mu hkrup jang shi a shinglet galam
dat dat rai nga ai hpe mu nga ai. Shinglet galam dat ai
shaloi dai sumbra shingtai ni mung shi hpang de tin tin rai
shani sa wa nga ma ai. Shu kaw ni wa ai hte mun ni yawng
krin mat nna shingtai leng rai mat jang hta sha kau ai hpe
mu lu ai. Dai zawn re ai hpe Nding Hkam Lam mung grai
myit lawm ai hte yu nga yang shingtai sumbra sha n rai, U
hkinji du hkra shu e mawng la nna mun shakrin kau
nhtawm, mayu kau kau rai nga ai. Shaloi Nding Hkam
Lam mung Shu hpe mahtang rim wa nhtawm, jahkraw gun
hkawm wu ai. Dai hpe Shu hkan hpa ngu nna shamying ai.
Kaja wa dai Shu chyahkraw hkan hpa gun ai shani kaw nna
laja lana n tam shakut timung lu lawm wa ai nga ma ai. Dai
hpe “Tam n tam e sut lu, hkwi n hkwi e shan ku” nga nna
dumsa ga hta pyi lawm wa ai. Dai shani kaw na Nding ni
nai nam n dum hprut ai sha hku hku hpang garaq n nga ai
 
93
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
a
amyu re nga nna tsun ai. Grau nna naimam sut a matsing
sha lu wa ai lam gaw mare shawa ni hka kau de nga sa
hkwi sha ai nga hkwi shawa ni shat shadu sha ai shara
makau kaw shanhte sha n ma ai shat ngam hpe sumwum
kata kaw kabai bang da ai. Dai shara hku Nding Se ¢
Hkam ngu ai wa lai ang ai shaloi nam sumwun kata kaw
masha langai mi hkrap ai nsen na nna sa gayen tam yu ai
shaloi shat makai hkrat taw nga ai hpe mu wu ai. Shaloi
Nding Seng Hkam gaw nta de la mat wa ai. Dai shani kaw
nna Nding Amyu ni naimam grau lu wa ai mung nga ma ai.
Dai hpang Nding Gum Jaq ngu ai wa a prat hta nam mali
de hkawm mat wa yang Sharaw jawn hkawm ai Jahtung
Nat hte hkrum sai. Nding Gum Jaq mung dai Jahtung Nat
hpe htim gamu wu yang, Nat hpe dang tawn nu ai. Nat wa
asum jaw ai hku nna Nding Gum Jaq ra ai hpe jaw na sat
gaw hkum sat kau rit nga, tawngban lajin nga ai. Shingrai
Nding Gum Jaq mung Jahtung Nat hpe jawn sharaw gap
mi jaw na hpyi sai. Dai shani kaw nna shi nam de shang
shagu Sharaw ayi hte ala shi a makau de ni sa wa wa re ai
nga ma ai. Nding Gum Jaq mung Jahtung Nat e jaw ai
jawn sharaw rai sai ngu tinang ra ai mahtang kaw gumtsat
jawn nna shi sa mayu ai de gawt mat wa yang hkraw nga
ai. Raitimung Nding ni Sharaw jawn ai hpe adan aleng re
shawa yawng e jawm mu ai lam gaw n nga ai. Hpa majaw
94
EE
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
——— a
mat na hpe galoi tau nna n myit yu nga sai. Lahta e tsun ai
hte maren sung htum ai n hkun ngu ai gaw ga de sung tim
nhkun htumpa nawq nga ai. Sung n htum ai n hkun nga ai
gaw htumpa nan n nga hkra sung ai hpe tsun ai. Shing rai
shu a sat lawat gaw hkristan makam masham hte f vi
dingdaw sharing la mai ai sat lawat nga ai hku lang nga ma
ai.
Wunpawng Myu Lakung Lama ni lachyum lat la ai shu
Shu hte seng nna wunpawng sha ni yawng hku nna
hkap la ai lam hpe ntsa lam tsun saga ai rai nna tinang a
lakung Lama ni hku nna lachyum lat la ai lam ni mung
naw nga shajang nga ai Dai hte seng nna kasi hku Nding ni
lat la ai lam hpe tsun na rai nga ga ai.
Nding ni hpe Nding pyen tingsa mung nga ma ai.
Shanhte a kaji dajuq gaw Lapyen Tang re nga ma ai. Ndai
ni hpe daini na ten hta sut du Bawm Wang La Raw,
Htunghking ningbaw, Bawm Wang Ja Yaw, Duwa Hkyet
Hting Nan, Duwa Lung Jung Ja Naw, Duwa Lung Jung Tu
Raw, Duwa Nda Yu Tu, Duwa Nban La Awng nga nna mu
lu na ga ai. Jeng Hpang ni, Dumbu Pauhkyi ni mung dai
lakung lama ni rai nga ma ai. Shanhte mung Shu hte seng
nna akyu hkam sha ai amyu ni re nga ma ai. Shu kaw na
Lapu, Lapu kaw na Sharaw, Sharaw kaw na Mu Nat, Mu
92
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ee —— ee —————
Matse dusat m yawng lagaw lata lamyin grin galu ay hkrai
re a Ratimung shanhte a nu sha nga ai shaloi lamyin hpe
n mu ya lu ar Shan hpe mu ar shalor shing n-rai masin
pawt wa ai shalor she lamymn galu wa nna lahpan pri mat
mat a1. Nam kaw Sharaw hkang hpe mu yang lahpan hka \g
sha mu ar. Masha hpe hkrit nna hprawng ai shaloi nsen n
pru hkra hpawng mat wa lu ai. Raiimung shan mu nna
shachyut ai shalor gaw lamyin hpe shachyen lang ai rai nna
shia hpang de ga ni gamang mat wa ai hpe mu na re a1. Shi
a n-gup hpe mahka ai shaloi mung mawdaw ni kaw na
ninggam (gear) lahkawng nga ai. Shan kaj gawa na rai
yang shawng na ninggam sha mahka nna shan kaba rai
Jang lahkawng ngu na ninggam hpe mahka ai. Shi a n-gup
hpe mahka dat ai shaloi tsan tsan kaw nna pri na hkra nsen
pru nga ai. Sharaw hte sat lawat bung ai gaw Lapu rai nga
dl.
Lapu mung Sharaw hte maren lu sha hpe aten shagu
n sha ai, sha ai ten nga ai zawn, n sha ai ten ni grai nga nga
ai. Nding amyu kaw na Nding amyu, Lung Jung nta hta
Lung Jung Lapu Sai Neng ngu ai wa nga ai. Shi hpe Lapu
mying jaw ai lam gaw shi a atsam hte gam maka hte bung
ai majaw shamying ya ai lam rai nga ai. Lapu nga tim, yu
maya Lapu n re ai sha Lapu Sai Neng rai nga ai. Nam wa
wuhpung kaw kaga wa ni hta jan nna laklai wa jang wa du
96
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE a aS
ngu ai mying lu nna kaga san nga mat chye ai. Wa du ngu
al gaw wa ni a du ngu mayu ai. Woi nawng ni hta mung
kaga woi ni hta jan kaba wa jang woi lup ngu ai mying la
nna kaga san nga mat chye ai. Dai hte maren Lapu Sai
Neng mung Lapu hta jan ai Sai Neng ngu ai mying lu nga
ai. Sai Neng ai gaw lapu a amai hte kan matut ai shara kaw
chying hkyi kasha kap wa ai. Dai chying hkyi gaw lu sha
hte hkrum na rai jang shinggan de shachyen pru wa ai. Hpa
n hkrum na rai jang gaw kata de lup rawng taw nga ai.
Lapu gaw nam de gumrawt mat wa ai shaloi lu sha pru na
shara kaw du jang Sai Neng dap wa nna numru hkan
mahkai dau mat chye ai. Dai shaloi Lapu gaw dau ai shara
kaw nhtoi law law taw nga jang lu sha gaw shi a n-gup de
shi hkrai sa wa ai. Dai majaw, Sai Neng lu ai Lapu ni gaw
shat tam sha n ra ai shat mahtang shi kaw sa wa ia. Dai
majaw Lung Jung duwa hpe mung Lapu Sai Neng ngu
shamying tawn ai nga ma ai. Shawng na daw hta tsun lai
wa sal hte maren mungkan ga de mu nau n achyeq wa ai
rai nna myihtoi htoi yu ai shaloi mu lashe hpe hkai neng
nga hpraw ju na hku htoi ya sai. Mu lun na hkringwa mung
hkringwa La Yawng rai u ga ngu sai. Raitimung hkai neng
n lu ang ai majaw, nga chyang hkungga shalun sai. Dumsa
wa La Yawng gaw nga chyang hkungga hpe lashe kindawn
kaw sa da ya sai. Raitimung dai nga hkungga gaw Mu nu
 
 
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
nga yang Sharaw gaw nam maling de she nga ai rai nna
mare du wa jang shayu da da rai nga ai Raitimung kaga
masha ni hku nna kam ram ai sakse ni nga nga ai. Dai
zawn kam lu ai lam gaw, kaga masha ni lani sat hkawm ai
hkrun lam kaw Nding wa gaw chyahkring sha du mat wa ai
majaw kam nga ma ai. Tsun lai wa saga ai hte maren, Shu
a hpang e gaw Sharaw rai nga ai. Shingrai Nding wa
Sharaw jawn ai lam tsun nga ga ai. Dai majaw, Sharaw a
lam mung ntsa lam tsun ra nga mali ai. Sharaw a lam tsun
ai shaloi daini nam dusat hte seng ai hpaji ninghkring ni
tsun ai hku n rai, moi na jiwoi jiwa ni a Sharaw mahkrum
madup hte sha tsun na rai nga ga ai. Sharaw gaw kaga
dusat ni zawn shani tup aten tup tam sha hkawm ai wa n rai
nga ai. Shu hte maren, sha ai ten hta hkru hkra sha, n lu sha
ai aten naq naq kan kaman nga nga chye ai. Shat n lu sha ai
ten hta mung shat shatai nna yup nga chye ai nga ma ai.
Lani mi hta la langai mi gaw nam dawk mat wa wu yang
Sharaw langai mi sha hkru nna yup taw nga ai hpe sa mu
ai. Dai Sharaw a n-gup hkan hkum ting jinu tsit hkrai
gumpup taw nga ai. Shan sha da ai majaw, yat bat mung
manam ai. Shingrai Sharaw si yat taw ai shadu nna Sharaw
kawng krau malawq la na matu Sharaw a n-gup kaw nhtu
hte lahkawng lang daram kahtam dat ai shaloi Sharaw gaw
hpun ndung du hkra rawt gumlawt nna hprawng mat wa ai.
95
 
 
 
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
———t —
nna hkyen da sai. Shi hpe Mu ni e sa shaga ai gaw shi a yi
tsing magang nga yang Mu htim sa nna sa kanawng galau
kau da ai. Dai gaiwang hpe daini du hkra Mu htim yi
ginwang ngu shamying da nga ma ai. Dai gaiwang gaw
Bawm Wang mare hte Hting Nan mare lapran kaw nga al.
Lung Jung Sai Neng gaw Muq e kanawng gadang ai kaw
na n lu rawt mat ai. Raitimung shi a hkum lum taw nga ai.
Shi a numla Muq ga de wa nga mat ai gaw nhtoi (7) ya na
na re. Raitimung nta masha ni hku nna dai lam hpe n chye
ai majaw, si taw ai nau na wa jang myit kahpra nga ma ai.
Lung Jung Sai Neng hpe Muq ni bawng ya ai sutgan sali
wunli hpe Mu kasa wa e sut hteng ya na hku rai nga ai. Dai
sut hpe hteng ya ai shaloi Muq ndum kaw bang ya ai. Dai
Mu ndum gaw kata de salam grai law ai hte arai bang dat
ai shaloi magyi magawq rai shang wa ra ai. Dai majaw,
hpring sai ngu tim, ndum hpe garuq dat jang bai dawng
mat mat re ai nga ma ai. Dai hta n-ga sut rai gaw ja
hkangwi zawn re mi rai na zawn nga ai. Bai nna sut hteng
al wa a lata lahpan mung mun hkrai re ai lahpan re ai nga
ma ai. Dai majaw, sut rai ni gaw lata lahpan mun kaw tsat
achya mat mat re ai rai nna bai ahpu sharun la grai yak ai
nhkan e sut hteng aten (7) ya ting ra ai. Nta masha ni gaw
(7) ya du na matu lani mi hte lanaq mi naw ra ai. (6) ya hte
(6) na naw rai yang shade na tim n hkrung wa sai majaw, si
 
99
 
 
{
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ee ———————
 
 
ga, Hpan Ning Sang hpang de shalai ra ai hkungga re ai.
Lahta tsang de shalai na matu nga chyang rai taw nga ai rai
nna lahta de hkungga shalai lu na matu myihtoi bai shayu
yu yang Lapu Sai Neng janmau lu da ai Lung Jung duwa
hta ang sai. Lung Jung duwa a lam hpe garai n tsun ya ig
Lapu saineng a lam naw tsun shakreq ra nga ai. Lapu Sai
Neng gaw dan lung naw lu ra ai. Danlung ngu ai gaw myi
hprap gashoi ai shaloi lapu a baw kaw Mu achyeq n hkra
na matu Lapu a jawban kaw tsat da ya ai. Mu kashawt
dingwa hpe tsun nga ai. Lapu saineng gaw Mu kashawt
dingwa dan lung lu na matu (7) ning lu sha n sha ai sha
bum tsaw de lung nna wa hpyi la ra ai. Dai nlung lu jang
gaw hpa hpe mung hkrit n ra sai. Raitimung masha asak
hpe n mai hkra ai. N tara ai lam hpa mung n mai galaw ai.
Galaw hkrup jang dai danlung hta n-gun grau rawng ai Mu
dingwa hte achyeq kau ai hkrum wa lu ai. Danlung madang
de du jang gaw Lapu dai gaw Mu hte ading tawk matut
mahkai lu sai rai nga ai. Dai majaw, Lung Jung Duwa
Lapu Sai Neng mung Muq hte matut na matu jin jin rai mat
sal lachyum rai nga ai. Shingrai Lashe kindawn kaw nna
Munu kindawn de lai na matu Lung Jung Lapu Sai Neng
hpe shaga ai hkrum sai. Shi hku nna Munu kindawn shing
n-rai Hpan Ning Sang hpang de du lu ai shaloi gaw Muq
ga kaw nna shi hpe kumhpa shagrau na hku Muq ni hku
 
98
 
 
EE
Nunpawng a nkap la hican sa shatup lam
   
kapaw nna wan hkat wa ai re nga nna tsun ai. Dai majaw
mungkan masha ni mung dai hku hkap la nga ai.
Raitimung masha amyu nkau mi hkap la ai gaw Mu achyeq
ai mung yaw shada ai lam nga ai hku hkap la ai. Dai hku
hkap la ai ni hta Muq achyeq ai hpe lachyum lahkawng lat
ma ai. Shawng na langai gaw Muq ni kaw nna sadi jaw ai,
mara je yang ai hku hkap la ai. Lahkawng ngu na lam gaw
shaman chyeju jaw ai, garum ya ai, makawp maga ai hku
hkap la nga ma ai. Dai hku hkap la ai masha amyu ni hta
Wunpawng sha ni hte Isarael amyu ni lawm nga ai.
Chyoipra ai Chyum laika hta (Pru: 33:7-21, 19:16-20,
20:18-24) hta mu lu ai. Ndai laika hta duwa ngu nna lang
al gaw moi prat hta lamu ga madu ai, masha hpe woi awn
uphkang ai ni a mying hpe tsun mayu ai. Ndai prat hta gaw
duwa nga jang hpyen dap na (Captain) hpe tsun nga ai.
2009 ning hta duwa La Awng Munglai hkyat lagaw kaw
hkarang yi hkyen ai. Shi a yi grai kaba ai rai nna yi wa law
law galaw da ai nga ma ai. Dai yiwa ni hta na yi wa
lahkawng gaw madung re, kaga ni gaw hkyep kasha ni sha
re ai. Mangai ta du yinu jahtin ten hta yiwa kaba lahkawng
kaw Muq achyeq ya ai. Kalang hpra sha achyeq ai n rai,
yiwa shadaw ni amwi amyit achyeq kau ya ai. Duwa La
Awng hku nna Hkristan tai mat sai raitimung shanhte a
moi na lam ni hpe bai nhtang dum nna lama mi laklai sai
 
101
 
irl
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
ee ————————
hku hkam sha nga ai. Dai majaw, moi na htung hku Miwa
mung shadan krung sharawq kawng mare na ningwawt
kaba Kareng Dingga Gawng hpe shaman kapaw shangun
yu yang duwa shi a asak hkrun lam lahkam htum taw sai
hpe mu ai. Shi gaw shawa magam gun mung rai nga 10. |
Shawa magam bungli hkrun lam htum ai hpe tsun ai
kun? Shing nrai shi a dinghku asak hkrun lam htum ai
hpe tsun ai kun? Shi a dinghku hkrun lam hpe rai kun?
ngu yang kashu kasha ni yawng dingrawng dingbang she
raw marawng nga ai rai nna n mai byin ai. Magam bungli
hku tsun ga nga yang simsa lam htum taw nga ai ten re.
Dai majaw, gara hku galaw yang mahkrun bai mu wa na,
lam bai madun la na kun? bai wawt yu ai shaloi moi na hte
maren, hkaineng nga hte dinggun shat lit, hpaga lit bawn
nna Muq lun ai lam galaw sai. Dai hpang duwa La Awng
shi mahkrun mu la ai hte hkrun lam hkawm mat sai.
Npawt e tsun saga ai hte maren, lahta na zawn Muq
sharaw ni hte kanawn ai lam htinggaw shagu hta nga chye
ai. Kaga htinggaw ni a lam mung mahkrun ang wa ai
shaloi jawm ka na rai mali ai. Maran Kum Je ni mung Kum
Je garai n mying yang La Naq ni re. La Naq ngu ai gaw
Lho Vo ga, La Na ngu ai sharaw nga ai ngu ai re. Maran ni
a mare shang wa shagu mare makau kaw sharaw hte hkrum
ai. Mare kaw nna pru wa yang mung bai hkrum ai. Dai
 
102
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
   
ai rai na sai ngu mangjang kau ma ai da. Mangjang na rai
yang mang hpe kashin ra ai. Mang kashin ai hte rau si sai
hpe shateng shagrin kau ai rai sai. Ndai prat hta Sarawun a
salum shadawn ai arai hte shadawn nna si ai lam hne
shdteng ai. Raitimung moi na prat hta gaw hka hte si ai hpe
shateng ai rai nga malu ai. Hkristan makam masham hta
yubak hkum hkrang hpe hkalup, hka lapri ai hte si ai hpe
shateng nna hka kaw na shalawt, hka hte lapri jahkrung la
ai hku kam nga ai. Shingrai Wunpawng sha ni a hka hte si
ai hpe shateng ai makam masham mung teng na zawn rai
nga ai. Lung Jung Sai Neng mung garai n si ai raitim, hka
hte shateng sai majaw, si teng mat sai. Dai majaw Matsaw
ningtsa kaw na jaw ya ai Sali wunli hpe shanhte a lata de
atsawm n du mat ai.
Raitimung Lung Jung Lapu Sai Neng shi nan gaw
Muq ga de nga nan mat sai rai nna shi kaw nna ging dan
dum ai wa hpe dai atsam rai nga ai sutgan lusu na, arawng
aya lu na, hkring htawng hpe naw jaw ya nga ai nga ma ai.
Lung Jung Nban La Awng
Shi shangai wa ai shana shanhte a nta shadaw kaw
Mu achyeq ai nga ma ai. Mu achyeq ai lam hpe hpuntang
hpaji sara ni tsun ai gaw summwi kahtet hte katsi kayau
 
100
NN FE RT SW
wunpawng a hkap la hkan sa shatup lam
EE ————————— a — ee —eiint
 
majaw mare hpe Lho Vo ga hku sharaw nga mare ngu,
shamying ai. Dai mare duwa hpe mung sharaw nga duwa
ngu bai shamying sai. La Na kaw na La Naq byin wa ai re.
Kaga lakung lama ni hta mung lahta na hte bung ai lam ni
grai nga ai. Shawng nnan kasi hku Nding Pyen Ting Sa
Lung Jung, Nban ni a lam hpe shawng madun ai hku sha
rai nga ai.
103
 
 
Edition
2011-2012
enc
oy | aC
re
SET CD 1enit 51 Kr marti, c=
C1
 
 
ol
HAYA UN GIN KEE]
(GENEALOGY OF THE ZAW BUK CLAN IN CHINA)
TR RA
 
 
MIWA MUNG HTE
TIBET GA NA
ZAW BUK (TANGBAU)
LABAU
   
by
Pungga Ja Li
 
 
 
Cover
(Edin’LZz)
6.
 
© Pungga Ja Li
All rights reserved
Dip shapraw ai -
Zaw Buk Labau Sawk
Htang dipai -
Dip ai jarang -
Buk ( )
Laika gayet ai -
Labau sawk ni
Computer layout &
- Lahpai Zau Shan
Ka ginjup gale ai -
Pungga Ja Li
Dipailang -
Shawng na lang
Dip ai nhtoi ~~ -
2012 ning
RT EE a
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
lam sha re ai majaw, di mat ai lam galai tsun kau ai lam, ashawng
ahpang nhti nhtang tsun tawn da ai lam pj nga ai hpe chye lu ai.
Raitimung, jaw ai hku bai gram ka Iu na mat Jinghpaw hku ka da ai
Tangbau Labau san n nga ai, yawng ni yu hkrat wa ai hkrun lam hpe
Miwa laika hte ka da ai lam sha nga ai. Miwa laika mung ginru ginsa
hpe ka da ai Miwa laika hte ya lang ai Miwa laika yen shai mat ai lam
ni nga ai. Dai majaw, moi na Miwa laika chye ai ni hpe garum hpyi ra
ai lam ni naw ra nga ai. Dai hta n-ga, masha mying, shara mying, hka
mying ni anhte a nsen hpe Miwa ga, Miwa laika hte ka ai shaloi nsen
shai mat wa ai lam ni nga ai. Ga shadawn hkrang hku majoi ngu ai hpe
Miwa hku n mai ka ai majaw, shanhte mai ka ai manawng hku "Gansu"
ngu nna ka da ai. Tsin-yu ngu ai hpe Miwa ga hku Ja lu ai, Ja madu ai
ngu lachyum pru ai. Dai Miwa ga hpe Lhao Vo ga hku bai gale ai shaloi
hkrang kum, gumhpraw gawm shing nrai Hanggau nga nna lachyum
bai pru wa ai. Tsun mayu ai lam gaw hpang de shajaw jahkaw la na
lam ni grai naw nga ai rai nna n hkum tsup shi ai labau re ai ngu laika
buk a ga nhpaw hku lajin ai lam re.
Pungga Ja Li
Htunghking Labau Sawk
Laiza Muklum.
Miwa Mung hie Tibel ga na Zaw Buk Labau
GA NHPAW
Wunpawng Buga kata na Zaw Buk ni a Labau ginru ginra lam +
ni labau ginshi ni hpe shawng na laika buk hta Hpung Up Sara Wu Mwo
Byung Lum hku nna ram ram hkum tsup ai hku ka lajang da sai hpe
mu lu na ga ai. Dai laika buk hta gaw jat ra yang ndung matu de jat
bang la na sha ra na sai
Buga kata na npawt daw de gaw ram ram hkum na sai. Ndai
laika buk hta gaw Miwa Mung de nga pra mat wa ai Zaw Buk ni hte
majoi shingra bum ga Wunpawng buga de garai n du yang gara hku
ganing rai nga hkrat wa sai hpe matut hkaja na rai nga ga ai (I)
Shawng nnan ya Miwa Mung kata kaw nga bra taw nga sai Zaw Buk ni
a lam npawt hpang ai daram sha naw rai nga ai Hpa majaw nga yang
shawng shawng kaw nna Zaw Buk Labau ka da ai lam hte ka da na
matu hkyen lajang ai lam hpa n nga shi ai rai nna Labau kyem da ai
Salang ni a matu malap mali byin mat ai lam ni nga mat sai rai nna,
akajawng sha pri nyem hkra n lu tsun mat sai. Raitimung. Labau hte
seng nna san sagawn bawngban lai mat wa ai hpang she grau grau
bai dum hprang wa na lam ni nga ai. Dai majaw. Miwa mung na Zaw
Buk ni a lam gaw ya she hpung ni hku ang ai. Hpang de she grau hkum
tsup hkra jahkum shatsup wa na tai ai.
(2) Majoi shingra bum kaw nna gara hku ganing rai yu
hkrat wa sai lam laika hte ka da ai lam n nga. n-qup hte tsun ginlen ai
a 1
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Numhtet Ga
Zaw Buk Lhabau hpe
lailkka bulk hku ka da lu na
hpe shawng de na hpu
shawng hpu ba ni shanhte
dang lu ai daram shalkut
shaja lai wa, masai.
Raitimung ja gumhpraw mn
lawt nn lawm ai hte ka da lu
na matu ladat hpaji lam ni
loi naw ningra ai majaw,
hkrang n lu shapraw ail.
Karal Kasang a chyeju hte
Duwa, Gunhtang Gan
Shawng hte ngai Minzai
Gung Lum Dau hpe galaw
lu na ja gumhpraw chyeju
hte myit daw dan Iu na
ahlkaw ahkang jaw ya ai
Karali Kasang hpe chyeju
dum ai. Munglkan ntsa e
amyu nga ai, mungdan lu
3
 
 
 
 
fii
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
al, raitimung habau n lu ai
majaw nga garen val
hkawm ai amyu sawng
sawng rai nga ga ai. Anhte
Zaw Buk ni mung amyu
langai mi hikxu nna nga nga
Saga ai lam tinang nan
mung chye chyalu rai na
saga ai. Buga jadip
shahpang mung lu chyalw
rai ga ai. Raitimung lata
kaw hpai madun na labaw
lailka buk n lu ga ai. Dai
majaw, tinang nan mung
tinang a hlkum hpe n chye
mat, n kam mat rai nna
asalk hkrung na matu n-
gun yawm wa ai hte labaw
hpe nn chye jang kahpuw
kkanau mung n chye mat ai.
Shing rai amyu langai mi
rai ninglen shanut
shanawng tai mat wa lu ai.
Dai lam ni hpe myit dum ai
=a Sha
hpu shawng hpuba ni a
hr a
 
 
 
 
  
  
 
 
 
 
 
 
  
  
 
 
 
    
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
 
myit jasat malkun da al
labau hpe an hpu hiku nna
ja gumhpraw yal ai raitim,
ka da lu hikra shalkut da sal
hpe nu wa hpunau ni
vawng raw hilum tsup al
labauw byin wa lu hikra
machye machyang lam,
labaw lasang lam, ia
gumhpraw Lam. jawm
shaltut nna grau hlkum
tsup ai labau lailka bulk
byin hikra jawm shaltut sa
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
II. DaMang Uma La
1. Zaw Buk Labau 36
2. Zaw Buk ni Wugang nat jaw wa ai majun. 43
3. Gam Gya ga e nga ai prat na mabyin
masa ni. 55
4. Mali hkran de N-gawq wa n hkrang mat
ai lam. 58
5. Gumsa Du ni hte Gumlau Du ni a
lapran asak sum ai lam. 61
} 6. Graugra Yaw a prat English gasat ai lam. 77
[1I. Gauri Gam
-  Tangbau Labau hte Wunpawng
Labau gaw langai sha re lam. 80
IV. Maru Gawng
1. Zaw Buk Labau 87
2. Maru matsun maroi hte Miwa matsun maroi 89
V. Sara Maru Mai
I. Zaw Buk mying lu ai lam. 91
2. Jum Qu mying lu wa ai lam. 94
3. Htinggaw mying hkawt garan wa ai lam. 94
4. Masha Ningpawt Labau 96
5. Lakat htinggaw ni alam. 106
6. Tsin yu htinggaw ni a lam. 109 |
 
dat
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
MIWA MUNG HTE
TIBET GA NA ZAW BUK
LABAU
MALAWM NI
Ga Nhpaw
Numhtet Ga
Malawm ni
Pungga Ja Li (Labau Sawk) a san sagawn
masam maram yu ai lam ni.
1.
LI) to
Miwa Mung na Labau Sara, Du Kaba
Manam Tawng hpe san yu ai lam.
Mali hku ga de ginru ginsa yu wa ai lam.
Lhao Vo hte Htunghking bung hkat ai
lam ni.
Jinghpaw hte Lhao Vo ga naw bung
hkat ai ga nkau ni.
Zaw Buk ni a htinggaw mying ni.
Miwa Mung na labau sara ni hte Hpung
Mai hku na labau sara ni shai hkat ai lam.
10
18
20
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
7.
8.
0,
10.
11.
12
13.
14.
15
Wo —-
DO 0
BS
wn
DD
~N Oo
e
Miwa ga de nga ai Tangbau
Jum Qu Tsin yu ni a ginru ginsa lam.
Chyin-yu, Kadawgq, Hrisawng Miwa
ga de sa wa ai lam.
Kadawq Lamye pa ga bai du wa ai lam.
Tsin yu ni share shagan ai lam.
Kadawq kawng
Ga dat ai ningbaw ningla ni a mying
Tsin yu ni majan shang lawm ai lam.
Sam Mung ga, Kying Dung, Kying Seng
ga du hkra majan gasat ai lam.
. Zaw Buk Qu Nhae Chaw Hkawng
Kung zet wa ai lam.
. Chyaw Hkaw dinghku de ai lam.
. Chaw Hkaw manau dum ai lam.
. Zaw Buk ni a labau ginshi.
Jinghpaw ga ga mat ai Hkaw Zuk a kasha ni.
. Dau Hkaw a lakung ni.
. Hkawng Ze a lakung ni.
. Nhprang La hte Tsin yu La
. Ta Jai e nga ai Zaw Buk ni.
. Hpara ga e nga ai Dingsi La Dut Tu a
kasha ni.
. Labu dap ni a labau
. Mayaw dap ni a labau
8
124
129
130
131
160
160
161
165
166
167
168
169
 
(aT
I. LABAU SAWK (PUNGGA JA LI) A SAN
SAGAWN MASAM MARAM YU AI LAM
NI
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
1. Miwa Mung na Labau Sara Du Kaba
Manam Tawng hpe san yu ai lam.
Zaw Buk labau sawk sagawn ai wa gaw 2012
ning, May 21 ya shani Mangshi de rawt mat wa sai.
Mangshi kaw du ai hte rau shawng shawng kaw na
sawk sagawn da ai gasi ga ngau ni hte ginra ni hpe Du
Kaba Manam Tawng hpe san yu sai. Shawng san ai ga
san gaw Nga Lawng Bam ngu ai ga re. Nga Lawng |
Bam ngu ai hpa baw ga re ngu san ai shaloi Du Kaba
Manam Tawng hku nna htai ai gaw Tibet ga re ngu
nna tsun dan ai. “Nga” ngu ai ga hkum Tibet ni a nga
wuloi dumsu ni hpe shamying ai mying re “Lawng”
ngu ai gaw nga ni hpe tawn da ai shara, dat da ai shara,
nga shangun da ai shara hpe tsun mayu ai.
Dai Tibet ga gaw dai ni raitimung Jinghpaw ni
mung dai hku sha tsun ai. Raitimung ginra hta hkan
nna nga lawng nga jang nga ni hpe rawng da ai nta
kaji ngu tsun mayu ai. Tibet ga hku dai a ten hta nga
ni hpe rawng da ai nta kaji hpe tsun mayu ai n rai.
 
—_— 10
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
VI. Chamloit Dau Lum
I. Sak Ikung hka hkan hkrat wa ai
Zaw Buk labau 170
2. Ginru ginga yu wa ai majoi shingra ga. 172
3. Zahkung mying lu wa ai lam. 173
4. Zahkung ni a labau ginshi 174
VII. Maru Hrang Kum Zuk Dau 17%
VIII. Hpuk Jawng Ze Hraw 181
IX. Htoima La (Yawng Ba La) © 181
X.  Hkawng Lum Sai Bau, Hkawng Lum hte
Lum Hkawng ni a labau 185
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Nga ni hpe dat tawn da ai, nga shat tam sha ai bum
marawn hpe tsun mayu ai. Dai bum marawn hpe Tibet
ni mung nga lawng bum ngu nna sha tsun ai. ZawBuk
ni a labau ningpawt kaw “Byu Byo Nga Lawng Bam”
nga nna rawng ai shi a lachyum gaw Shinggyim
Masha ni nga pra wa ai ningpawt ninghpang bum ngu
mayu ai. Raitimung Zaw Buk ni (sun ai gaw dai bum
gaw grai tsaw nna grai kaba ai bum re ngu tsun ai.
Shanhte tsun ai bum kaba dai gara mahtang re,
shanhte ni tsun ai hte bung ai bum n mu shi ai. Tibet
ni tsun ai Nga Lawng Bam ngu ai nga wudat bum gaw
orai kaba ai bum re nga nna tsun ai. Raitimung Zaw
Buk ni tsun ai hku grai tsaw ai bum hku gaw n rai nga
ai. Grai dam lada ai tsingdu pa kawng rai nga ai.
Mungkan lamu ga a lam sharin ai shaloi Tibet ga kaw
orai dam lada ai tsingdu pa nga ai lam sharin yu ai.
Dai ni na aten hta gaw dai tsingdu pa kaw madu n nga
ai dusat dumyeng amyu myu hte hpring nna
hkanghkyi sharaw ni shanhte ra ai daram rim sha nga
ai hpe mu lu ga ai. Ya gaw dai shara ni hpe dusat
dumyeng ni hpe jashim jahkum da ai shara rai mat sai.
Sara kaba Maran Brang Di tsun dan ai moi prat hta
tibet ga kaw nga, dumsu, sagu, bainam rem sha ai
masha amyu law law re ai ni dusat dumyeng shada
nga gayau wa sai n hkan e mung nga wudat shada
11
 
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
shadut shalawq hkat ai n hkan e mung a yan e majan
byin hkat ai lam mung tsun ai. Hpang jahtum e majan
sum ai ni gaw dai shara hpe kau da nna kaga kan bau
bungli galaw mat wa ai nga ai. Yangon deng (8)
chyen kaw nga lai wa ai Maran Dau Lung Zau Nan
gaw (M.S.L Asuya) a prat hta myen mung ramma
hpa-awn galaw lai wa sai. Dai aten hta shi hte manang
nkau mi hpe Miwa mung de shinggan hpaji hpungjat
na matu dat dat ai hkrum ai nga nna tsun ai. Dai shaloi
Tibet tsingdu pa hpe mu yu sai lam hpe shi tsun ai.
Tsingdu pa a shara nkau mi hta nam sumwum kaji
kajaw hpe mung mu lu ai lam hpe tsun dan ai. Dai de
sa yu ai shaloi nhkun ni nga ai rai nna kata de masha
law law shanu rawng nga ai lam chye lu ai. Grai
gashung ai ga re ai majaw shata law law wa nhkun
kata de rawng ai lam chye lu ai nga nna tsun dan yu ai.
Du Kaba Manam Tawng bai tsun ai gaw Tibet amyu
ngu ai hta dai amyu kata kaw bawsang law law nga lai
wa ai lam Miwa labau ni hta mu hti ai lam tsun ai. Dai
labau ni hta rawng ai hte maren “Hpawk” ngu ai nsen
shapraw ai bawsang langai mi mung lawm ai. Hpang
na daw hta dai hpawk amyu ni mung wuhpung angwi
ngwi sha garan wa ai. Wuhpung garan ai shing n rai
garan ai hpang raitimung ga shaga ai lam htunghking
ningli lam langai sha re. Garan wa sai hte maren
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Tsing Yu Hkawng Dau ngu ai wa tsun ai gaw Maru ni
a labau hta Byu Chawng Muk Mawk Lam, Mawk
Lam Gam ngu ai mying ni gaw Maru ni a buga mying
ni re nga nna tsun ai. Shi bai matut tsun ai gaw gara
kaw du yang u chye rem wa ai, kaga shara langai mi
kaw du yang wa chye rem wa ai, nga ni hpe gara kaw
du yang chye rem wa ai nga nna tsun ai. Shanhte hte
rau nga ai Yee Su amyu ni gaw tinang nga ai buga
mare hpe grai myit kap myit dum tsawra chye ai. Dai
majaw buga langai mi hte langai htawt mat wa ai
shaloi shawng e nga kau da ai mare mying hpe
shalawm nna hpang e nga ai mare mying hpe
shamying chye ai. Dai htung gaw Maru ni a htung n re, |
Yee ni a htung re nga nna Du Kaba Manam Tawng
tsun ai. Ga shadawn Byu Chawng Muk Mut Mawk
Lam, Mawk Lam Gam, Gam lam Chyap ngu ai mying
gaw shawng na buga hte hpang na buga hpe matut da
ai mying rai nga ai. Hpang na daw hta buga mying sha
n rai masha mying hpe mung dai hte bung ai hku-
shamying la ma ai. Ga shadawn kawa Hko rai yang
kasha hpe Hko Dau, Dau Lum, Lum Ze nga nna
mying wa sai. Yee amyu ni hte Nga Nga Yang na
Maru ni a sakse n kau mi Miwa mung kaw nga ai nga
nna tsun ai. Ga shadawn Maru Dang Chyu nga Jang
Maru ni ningbaw ningla lata ai lungpu dai ni du hkra
« 4
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
mying ni shaga ai ga ni gaw a ngwi ngwi sha shai mat
wa ai. Dai zawn rai garan mat wa ai hpung ni hta
Maru Hpawk ngu ai hpung langai mi lawm ai. Dai
laika buk ni hta Maru ngu ai hte Hpawk ngu ai hpe
sang lang dan ai lam n nga ai.
2012 Jannuary shata hta Mandalay kaw tsi sa tsi
nga yang Sara Kaba Dr. Hkyen Naw sa jahkrum ai.
Labau ginru ginsa lam jawm jahta chyai ai shaloi
Maru ngu ai gaw Maru ngu ai lamu de mugq ni hte ru
dun hkat ai ni re ngu ai lachyum re nga tsun ai. Shi
mung kam ging ai sakse langai ngai kaw nna lakap
nna tsun ai rai na, sai. Du Kaba Manam Tawng bai
tsun ai hta Maru ngu ai du ni marai masum nga lai wa
ai. Kaga amyu ni hte majan byin ai shaloi du
lahkawng a lam gaw a tsawm n Ju gawn sai. Du langai
mi a hpang hkan ni hte mung masha ni gaw Tibet ga a
lawu daw de hprawng yu wa nna Yee Su ngu ai amyu
ni kaw sa nga nang mat ai. Dai a ten hta ndai Yee Su
ngu ai amyu ni masha grai law ai hte n-gun grai ja ai
amyu rai nga ai. Maru ni Yee Su a myu ni kaw hpa
majaw gara hku gayau mat ai hpe atsawm n gawn ai.
Raitimung Yee Su amyu ni hte Maru ni gaw shaning
tsa kaba hku gayau nga sai hku sakse nga ai nga nna
tsun ai. Dai majaw Maru ga hte Yee ga gayau nna
shaga mat ai nga nna tsun ai. Miwa mung Jan Shi na
 
13
 
 
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Lo Dau nga jang sharaw hte mying hpe jahpraw da ai
mai byin ai. hpang na daw hta shanhte a labau kaw
Dau Rye a mang hpe sharaw lahkawng sa sin ai nga
hha tsun ai, Zaw Buk Wo Mo Gyung Lum ni a Kaji
gaw lani mi Sharaw (9) ting hpe kahtam kau ai lam
tsun ai. Wa Gang nat a majun gawn ai shaloi n lung
hnan sha na matu si mai tam hkawm ai shaloi sharaw
¢ rim ya ai wa ndu shan hte n lung n nan shat sha ai
lam tsun ai. Shing rai Maru hte sharaw gaw seng hkat
ai zawn byin ai. Du Kaba ManamTawng tsun ai hte
maren Maru ga hta Yee ga kaang hkup lawm ai nga
nna tsun ai. Dai hpe bai myit shachyaw mai ai lam ni
nga ai. Teng n teng gaw hkrak n chye lu shi ai. Dai
lam gaw Myen ga hte Maru ga bung ai shara law ai,
hpa majaw kun? Yee ni hte Maru ni gaw rau pra sai
mung tsun saga sai. Myen mung de yu wa ai Pyu
amyu ni gaw shawng de Yee amyu kaw nna garan wa
ai ni re ai Jam shingnip shingna nga ai. Hpang jahtum
na Myen labau hta Myen ngu ai gaw Pyu kaw nna nga
hkrat wa ai lam tsun da nga. Dai hku rai yang Pyu ga
hte Myen ga bung na sha re. Dai hte maren Pyu ga hte
Yee ga mung bung ai. Dai majaw Yee ga shaga ai
Maru hte Myen ga mung bung na sha re. Myen hte
Maru gaw labau htunghking ni hku nna ni hkat ai lam
n nga, shingrai Maru gaw Myen amyu re ngu tsun n
16
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
nga ai. Maru Ta Wang nga jang Maru Gingwang Du,
Mung Daw Du ngu ai lachyum re. Dai mung daw du a
nta shing n rai hkaw dai ni du hkra naw mu lu ai.
Maka lung hkra re ai nhtu kaba langai nga ai. Dai nhtu
kaw Maru nhtu ngu nna ka da ai. Hpang na daw hta
ndai Maru gingwang du a hkaw majan hta hten mat
wa ai hpe tsun ai. Dai majaw shanhte gaw sinna maga
de nawt mat wa ai. Dai maga de gaw Yee amyu kaw
nna bawsang langai mi rai nga ai “L o Lo” ni a shara
re. Maru ni mung dai “Lo Lo” ni hte gayau mat ai.
Lachyum hkrak n chye raitimung hpyen hpe hkrit ra ai
majaw Maru ngu ai mying hpe n kam shadawng mat
ma ai. Ndai shara kaw ga hpe di nna kaga lam langai
mi tsun shara pru wa ai. Dai lam gaw shanhte “Lo”
amyu tai mat sai majaw Lo Su ngu nna mying mat sai.
Shanhte a dumsa ga hta kawa a mying hte lapran kaw
“Lo” ngu ai bang ai. Hpabaw lachyum re kun myit yu
ra ai. Ga shadawn Hko Lo Lum, Lum Lo Dau nga nna
“Lo” .ngu ai mying hpe lapran kaw bang da ai. De a
lachyum gaw Lo Lo tai sai ngu ai lachyum rai kun?
Kaga lam langai mi gaw Dr. Maran Ja Gun tsun ai
moi shawng de Maru ni gaw sharaw tai ai hpaji pyi
chye ai ngu tsun ai. Shing nrai jang sharaw hte maren
laram ai ngu ai hkam la ai amyu re ngu nna tsun ai.
Shing rai lo ngu ai gaw sharaw hpe tsun mayu ai. Hko
15
 
 
a
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
mungdan kaw naw nga yang mung ningbaw ningla
lata mayu ai shaloi nam maling kata na lungpu kaw
hkap nga nna namlap lapran hku gale pru wa ai jan
lagaw shawng hkra ai wa hpe ningbaw san ai htung
nga chyalu rai nga malu ai. Dai Zang bum kaw sa nga
ai wa mung Shawng de dai lungpu kaw lata da sai ni a
aru sai kaw na rai yang rai na re. Dai ni na aten hta
Wunpawng buga kaw sa nga ai ni gaw moi shawng de
Tibet amyu rai nna Myen ni yu wa ai maga de hkan
nang hkrat wa ai hpung ni re (Tibet To Burmar). Dai
kaw naw nga ai ten hta gaw aga langai sha shaga ai.
Htunghking langai sha jawm lang ai ni re ai hte maren
Mali hku ga e ga n bung timung htunghking bung ai
hku sa nga mai nga ai. Gan bung ai ngu tsun ai shaloi
tsep kawp n bung mat ai hpe tsun ai n rai Lhao Vo ga
hte Jinghpaw ga moi na hte maren naw bung ai lam ni
hpe mung katsi kamang hku nna nkau mi hpe madun
dat ai. Naw tam sagawn yang law law naw bung na re.
2. Mali Hku ga de ginru ginsa yu wa ai lam
Shanhte ginru ginsa yu wa ai lam kaw
hpunnawn yang ngu ai sha-u nawng langai mi nga ai.
Dai sha-u nawng hpe kalang mi shinggrup lu na matu
kilomiter (160) du ai. Dai hpun nawng yang gaw hka
18
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
mai ai. Ya gaw Maru mung Lo Lo ga shing nrai Lo Su
ga dagrawq la mat sai ngu tsun saga sai. Hpang na
daw hta Sak Hkung hka hpe hkan nna Tibet htumpa
maga de bai wa du ai. Dai shara gaw Tibet amyu kaw
nna bawsang amyu mi rai nga ai. Zang bawsang ni a
buga re. Ndai shara gaw shawng de Jinghpaw,
Hkanung, Rawang ni nga kau da ai ginra rai sai. Lo
Su ni kaw nna ram ram magrau grang zet let ai masha
langai mi Zang Bum ngu ai shing nrai Zang kawng
ngu ai shara kaw nta sa gap ai. Dai majaw shi hpe
Zang Bum wa ngu nna jawm shagrau shamying ai.
Shi gaw ningbaw ningla maka kap ai wa mung re. Dai
Zang Bum wa ngu ai kaw na dai wa a nshang hkrat
aru asai ni hpe Zang Bum ni Zaw Buk ni ngu
shamying wa sai.
Ngam ai Lo Su ni gaw Zaw Buk n re ai sha Yu
Yu Lo Su ni sha rai nga ai. Dai Zang Bum ngu ai ga
kaw na Lo Vo n sen hte tsun yang Zaw Buk rai nga ai.
Zi n sen hte bai tsun yang Zang Bau rai mat sai.
Jinghpaw n sen hte bai tsun ai shaloi Tang Bau tai mat
sai. Ndai lam hpe gaw Waimaw Labang kahtawng
kaw nga ai Jawngup sara kaba Ma Hraw Hraw mung
hpaji jaw laiwa yu sai ga re. Ndai lam gaw grau teng
mai ai lam rai nga ai. Cho Hko hpe lungpu kaw du
lata ai nga ai mung dai shaloi sha lata ai n rai, Yee Su
17
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
n tsa kaw tsing tu nna hka zawn n nawn ai ni dai
nawng de gagat bang yang tsing kaw dau nna bai n
mai pru wa ai. Dai hpun nawn yang kaw Lhao Vo ni
gaw Ting Roi hpun hpe kran hpreng nhtawm dai ntsa
kaw namlap nyep ga bang ginsum gap rai dinghku hte
dinghku mare hte mare, la ni gaw kawa yan hte htu
ganawng hka shap ai gaw shap rai nawng matu du
hkra ginru ginsa yu wa ai nga ma ai. Ting Roi hpun
gaw shan hte a chyeju madu hku nna Madai nat ra ni
hpe mung Ting Roi hpun nihte galaw ai hpe Miwa
mung na Tang Bau ni a mayu Sumlut Lum Dau shi
nan mu yu sai nga tsun ai. Jinghpaw ni gaw dai hpe
Kinsa Madai ngu nna tsun ai Kinsa hte Ting Roi gaw
ntsa lam bung ai. Shara langai mi kaw du ai shaloi
shawng e shanhte hte rau nga kau da sai Jinghpaw ni a
shara de ni sa wa ma ai. Jinghpaw ni nga ai maga de
shu grai jawng ai, shan ngu na gaw shu shan sha nga
ai. Kalang lang shu shan hpe shat hku pyi sha ai.
Jinghpaw ni a buga shu mung mung lawu daw hte
lahta daw ngu nna nga ai. Lhao Vo ni gaw shu ni hpe
matsat ai. Dai majaw Jinghpaw ni hpe Hpawk Vo Pa
Hkyait ngu nna tsun ai. Shanhte shu shan sha nga ai
ten hta Lhao Vo ni gaw gwi sat sha ai. Dai majaw
shanhte hpe tsun ai hku bai n htang tsun ai hku Maru
gwi ju ngu nna tsun ai. Maru ni Lhao Vo tai mat sai
19
 
 
 
 
   
 
   
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Dai zawn re ai lam gaw galoi ten kaw na bung
hkat ai kun gara shara kaw nna shabun g la ai kun?
Mali hku ga kaw du ai hpang jahkrum la ai kun? Mali
hku ga kaw sa du ai shaloi ya na zawn Wunpawng sha
nigayau gaya tai nna sa nga hpang ai n rai, tinang
manang gingra garan na she nga ai. Dai majaw Mali
hku ga kaw sa shabung la ai n mai byin ai. Raitimung
Majoi Shingra bum kawhtung langai sha jawm hkan,
ga langai sha jawm shaga nna nga kau da ai hpang
ginru ginsa lam kaga ga hku hka mat nhtawm shanhte
hte hkrum gayau hkat ai amyu ni kaaw na ga jat bang
la ai lam tinang a ga hpe shingkram kau ai lam ni a
majaw Mali hku ga kaw du ai shaloi htung bung nna
ga n bung ngu anhte shadu ai. Raitimung kaja wa nga
yang moi kalang mi ga langai sha jawm shaga yu sai
lam sakse mu lu na ga ai.
Htunghking bung ai lam
Jinghpaw Maru
1.  Kumba shalai ai lam Myi hpawng
Fin
2. Hpunau kumba jun ai Bak hpawng
tsawk
21
 
 
dit
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
hpe Jinghpaw ni n chye ai. Mali hku ga de hkan nang
du hkrat wa tim Lhao Vo rai ga ai nga nga ninglen
Jinghpaw ni gaw Maru nga nna sha a tsun nga ai.
Sara kaba Dr. Ja Gun ginru ginsa lam de lung
yu ai shaloi dai hkan nga ai shinggyim masaha galaw
da ai arai ningsa ni yawng ni masum masum re ai hpe
mu lu ai nga nna tsun ai. Shawng de gadai ni nga lai
wa sai kun? atsawm n chye ai nga nna laika ka ai wa
san ai. Laika ka ai wa mung lawu na lam ni hpe myit
dum nna Maru ni a shara re ngu nna tsun ai. Hpa
majaw nga yang Maru ni a ga shaga ai lam hta
“Sam tawng byu, sam baw vo
Samxe byu na li, Sam baw vo yawk li
Sam qui na, samxe kyaw
Sam gau, gau £0 sam sing sing ling
Sam zing quyao nge ra
Sam pawk mai
(1) Labyu lanhae
(2) Shoquang chid law
(3) Ngawq quang chawng she ngu ai ni gaw dai
arung arai ni hpe maru ni a nan re ai hpe sak se madun
nga ai.
3. Lhao Vo hte Htunghking bung hkat ai
lam ni
19 19 19
CORTES
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Mare du san ai lam
l.am Tsu ai lam
Jaw jau ai nat ni
4. Jinghpaw hte Lhao Vo ga naw bung
hkat ai ga nkau ni
Jinghpaw
1. Lup
2. Mang
3. Kabung
4.  Numjang
5. Dumsa
6. Hkin Jawng
7. Nang
8. Ngai
9. Mug
10. Sinlap
11. Masum
12. Mali
13. Manga
14. Kru
15. Sanit
TT ———— A}
Maren
Maren
Maren,
Maru
Lap
Mo
Kabain
Minjang
Damsa
Hkin Jawng
No
Ngo
Muk
Samleq
Sam
Byik
Ngo
Hkyawk
Nhat
 
 
A
3.
lam
(ORCOENEORL
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
  
 
Hpu bang ai lam Hpu bang ai
Sharung shakau Ne Shuk
Kasa La Gyaw
Jadip jahpang Zaw hkyuk myit hkye
Ningkawn Ningkawn
Kabung bau gindawng ai lam Maren
Hkin Chyai gap ai Maren
Mangbru ai lam Maren
Mang shabawn ai lam Maren
Hkungga nawng ai lam Maren
Shat lit baw Maren
Manau dum ai lam Maren
Shadung jun ai lam Maren
Daw hpum jung ai lam Maren
Sumrai hka daw ai lam Maren
Ru hka daw ai lam Maren
Galaw lu galaw sha ai lam Maren
Mayu dauma makru jung Maren
N nan sha Maren
Shadip lup ai lam Maren :
Jahtawng htu ai lam Maren
Matsi htu ai lam Maren
Na Na ai lam Maren
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
43.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
 
Tingse
Sumgawn
Chyinghka
Nsa
Yam
Hkai nu
Kawa
Joi/Jang
Ma ba
Shinglet
N bu
Zau
Myi
Yup
Shalau
Pawng
Htat ai
Apa
Manam ai
Hka ai
Hkyen
25
Tang
Gum
Hkam
Sawq
Ye
Hkawng
Waw
Jao
Zaw ba
Shaw
Bau
Zuk
Myawq
Yap
Lhau
Pawng
Htau
Apeq
Ne
Hkaw
Gyu
I
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
EE
16. Jahku Guk
17. Gumra Myo
18. Poi Poi
19. Shawa Shawa
20. Hpu Hpuk |
| 21. Numshang Lam Shang |
| 22, Jahtung Jahtaung
23. Madai Madai
25. Asi Ashi
26. Sai Sa
27. Sagu Suk guk (yaw)
28. Hkali bu No hram buk (Hkali
buk)
29. Nga Ngo
|
24. Lakung A kawng
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
80. Hkaai Hko
gl. Wa Vawq
82. Sum kau ai Sum
83. Boi mat ai Boi law
84. Baw Nu Au Nog
85. Manai ai Nai sham
86. Myityu ai Myit Qu
87. Bawng taw ai Bawng jaw
88. Masawp Suiq
89. Share Sale
90. Nbusi Bau shi
91. Shing let Sho
92. Satai Seq
93. Baw Hkum Au hkau
94. Chya htai Hting
95. Kawa wa sum sum ai Wo sam sam
96. Hka htung Quik htawng
97. Lahtum Htum
98. Yan hkawm ai Yan lo
99. Hkainu Hkong
100. Sam Sevo
101. Numru Nui
27
 
TTT TTT ES
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
58.
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
C73.
74.
75.
76.
77.
78.
79.
Pung
La saq
Kahta sumri
Je ai
Na
Sau
Mun
Yi
Hkyi
Ting nyang
Lahpaw
Hpa
Yar
Loi ai
Sin
Mying
Ngai nau
Chyup ai
Htu ai
Hpa hpa sha ai
Gam ai
Mu ai
‘Mangng
Pang
Wa sui
Kahta toi
Jait
No
Xau
Muk
Yo
Hkyik
To Hkau
Hpawq
Lahpawq
Yo
Lui
Sang {
Nga nau
Chyap
 
Htawng
Lha hpawq
Ge
Myaw
 
 
 
I. Yam (Yham) Hpat
3. La Mat (Mhaid)
5. Madang
7. Jaw Maw (Jao" Mo")
9. Ruk Hkyawng
11. Wang Hte (The:)
13. Hpuk Shawng
15. Wo Ne
17. Jaw Maw (Jao: Mo")
(Qang:)
19. LaBau
Qang:)
21. Hpuk Ma"
Xug')
23. JaRam (Qam)
Jhao:)
25. Chying Hpye
27. BaTsam
29. She Soi
Pyi)
31. GaLuk
33. Myit Naw
35. Lawng Hpam
37. Zuk Sak
39. Lawng Pyi
    
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labav
2. Ka Naw (no,)
4. Go Do, Wo
6. Myaw Zo Wo
8. LaZum
10. Bam Wo
12. Hpwi daw
14. Tau Ba
16. Hpuk Tsoi
18. Buk Rang
20. Ja Rang (Ja
22. La Suk (La
24. Ma Chyaw (Mha
26. Lai Ma
28. Hkawng Hkoi
30. Ryit Pyi (Qid
32. Hpawng Jaw
34. Shi Gaw
36.Law De (Lhao: Dae)
38. Shi: Zo:
40. LaLa(LiLa)
 
  
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
102
103.
104.
105.
106.
107.
108.
109.
110.
. Lanyau La nyhau
Chyam Tang Chyam Tang
Magwi shing lam ~~ Shang lam
Amu Mau |
Ma brai ai Byai
Madawn ai Dawk
Makai Kak
Nsam A saum
Chyinghka Hkam
S. ZawBuknia htingaw mying ni
(1)
2)
©)
, (4)
(©)
(6)
(7)
(8)
Jum Ru
Min" Zai
La Kaid
Hpauyu
Chyingyu
Jid Laui:
Gin si
La Khin"
Ru Ne (Qu Nhae') Lakung Htinggaw mying
Hko Dau Lakun
28
 
a a AA i
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
EEE —————————————————
41. Hpuk Jawng
43. Lawk Hkam
45. Kyu Hkuk
47. San Yu
49. Wo Am
Gae;)
51. Myit Win
53. Hpa Yin
55. Hpuk Hang
57. De Tang
59. LaHkam
No,)
61. Nang Hkyam
63. Byu Wa
65. Wa Sau
67. Maru
69. Nangzing
71. Gauri
73. Bum Chyang
| 75. Lamuk
77. Hpuk Lau
79. Lawng Lam
81. Lawk Sawk (Laug Xaug')
83. Lawk Lawng (Lhaung)
85. LaMuk
 
30
42.
44,
46.
48.
50.
52.
54.
56.
58.
60.
62.
64.
66.
68.
70.
72.
74.
76.
78.
80.
82.
84.
86.
Sa Hte (The")
Ka Ja
Mein Saw
Chye She
La Goi (La
Wo Lau
Nang Wang
Shat Shang
La Bat
Rit Naw (Qid
La Zuk
Jit Din
Hpau Dung
Gunhtang
Bangli
Wa Lawng
Ma Shi
Mang dawng
Go, Maw
Lalo
Nawng Gawng
Lau Pye
Ja San La Muk
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Hko Gyung Lakung
Htaw Rang Aw (tho'qao 0) 2. La Shu
1
3. Hpuk Shu 4. LaNan
5. LaLung 6. Lawk Hpyu |
7. Lawk Sawk (Laug Xaug') 8. LaHkam |
9. She Koi 10. La Gawk
Il. Mang Kyi 12. Ryit Nang (Qid
nang)
13. LaKyit 14. Hpawng
Jaw
15. Ja Rang (Ja Qang:) 16. Wa Hau
17. Nung: Khyae 18. La Chan
19. Shau Wa (Shau Fa:) 20. Hang Gau (Qhang"
Gau"
21. WaBaw 22. Mau Za
23. WaQGa 24. Sum Hka
25. HkaTu 26. Hka Ram
27. LaHa 28. Ma Yo
29. Rawng So (Qaung So) 30. La Rawng (La
Qaung)
31. KuMaw 32. Hkyaw Law
33. LaKu 34. Tsaw Ne
35. Gum She 36. Wo Maw
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
87. Nyuk Zang (Nyhug' Zang) 88. Za Rang (Za
Qang:)
89. La Rawng (La Qaung)
(Qaung So)
91. Aw Chit (Ao: Cid)
93. Hpuk Hang
Qui)
95. Hang Kum
So’)
97. Saw Pyat (So' Pyaid')
99. Wo Tau (Vo Tau")
101. Wa Htung
103. Bam Hkam
105. Ja San
107. Maru
109. La Chaw
111. Wo Suk (Vo Xug')
113. Shi Law (Shi Lho")
115. Muk Hkawng
117. Phuk Zang
Co’)
119. Ci Bab,
121. La Tsa
nga:)
123. Hpau Dau
125. Chying Htawng
 
31
90. Rawng So
92. Wo Yaw
94. Sam Ru (Sam
96. La Saw (La
98. Pa Kang
100. Hpa La
102. Mang: Byo
104. Myaw Jawng
106. She Zang
108. Shang Hting
110. Sho Hpap
112. Ngo Laung
114. Chya Sham
116. La Bin
118.Lo', Cho (Lo;
120. Daw Jaw
122.La Nga (La
124. Da Mang
 
—
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
15. LaNa 16. Je Htawng
17. Chya Ring 18. Wa Nyik
19. Wa Yip 20. Wali
21. Hka Raw 22. Hpau Dau
23. Hkangda 24. Po Lai
25. Magawng 26.. La Nang
27. Ding Hpawt Yang 28. Wa Lai Tu
29. Hkra Ni
1. Ru Lam Lakung yawng 8
2. Hko Dau Lakung yawng 125
3. Hko Gyung Lakung yawng 66
4. Hko Suk Lakung yawng 29
inggaw Yawng Hpawn:-
6. Miwa Mung na labau sara ni hte Hpung
Mai hku na labau Sara ni shai hkat ai
 
lam
Miwa Mung na labau sara ni hkai ai hte Hpung
Mai hku na labau sara ni hkai ai gaw shara n kau mi
hta tsep kawp shai hkat nna shara n kau mi hta gaw
lachyum bung nna mabyin shai ai hpe mu lu ai. Ga
shadawn n kau mi hpe tsun ga nga yang
34
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk tabau
37. Luk Zang 38. Wo Hpait
39. Nang Chu 40. Madang
41. Lawk Hpyu 42. Wo Kau
43. Yolao 44. La Ryit (Qhid')
45. Chole 46. Bam Awk
47. Hpawng Gaw 48. Lahta Rang Aw (O)
149. Rang Aw (Qao O) 50. No Law (Nha Lho)
51. LaHang (La Qhang") 52. Jaw Pa
53. Kum Htat 54. Chang Ding
55. Zuk Te 56. Lawk Lawng
(Lhaung)
57. Shuk Ja 58. La Kum
59. Go Ryak (GoQaq) 60. 'PoLau (Po Lhau:)
61. La Hkyuk 62. Wo Kau
63. LauKau 64. La Huk
65. Hpuk Dang 66. Zo To
Hko Suk Lakung
1. ZaNyi 2. Lalaw
3. La Hkyuk 4. Myitung
5. UHkru 6. Kaili
7. Hpaula 8. Layang
9. NgaSu 10. Nlam
11. Po Hkawng 12. Wa Na
13. Hpuk Myo 14. Nhkang |
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
———D I NS se D0 NO aN BY OO
(4) Hpung Mai krung na labau sara ni gaw
htinggaw mying Tsing Yu mying lu wa ai gaw n ta
magw kaw kasen hpun tu ai majaw kasen tu ni ngu ai
lachyum re aj nga ma ai. Raitimung miwa mung na
labau sara ni gaw Zaw Buk yan nau ni yi langai hpra
hkyen ai. Yi hkyen ai shaloi kade a yi kaw mung
kasen hpun n tu ai. Raitimung yi nat kau ai hpang
marai langai mi yi kaw kasen hpun tu wa ai. Dai wa
hpe kasen tu wa ngu shamying ai kaw nna (Chying
Yuk) ngu nna tsun ai.
II. DA MANG UMA LA
 
1. Zaw Buk Labau
Byu Chong Muk
Muk Mawk Lam
Mok L:am Gam
Gam Chying Chap
Chying Chyap Ryuk
Ryuk Xo Zo
Xo Zo Byu
et
36
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
8.
9,
10.
I.
12
ao
13.
14.
18.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22,
[ae
ND
w
  
 
  
  
Byu Zo Te
Te Muk Yuk
Yuk Mung Zak
Zak Hking Maw
Hking Maw Ku
Ku Hkyik Hkyuk
Hkyik Yin Byik
Yin Byik Ka
Ka Hpawk Jum
Jum Law Ryu (1.Ryu Lam, 2.Ryu
Ne)
Ryu Law Lam
Lam Law So
So Law Kyang
Kyang Law So
Sau Law Dau (1.Dau Zuk, 2. Dau
Rye, 3. Dau Hkam, 4. Dau Htaw)
23. Dau Htaw (1. Maru Naw - Ja Sham
ni a kaji, 2. Maru Tu)
. Maru Tu (1. Maru La - Balu ni a kaj,
2. Maru Tu, 3. Maru Tang)
. Maru Gam
. Wo She/ Hkawng Dau - Hkawng
Dau a madu jan gaw Lahtaw Shaya
37
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(1) Mi wa mung na ni shanhte a ginru ginsa hkrun
lam hpe tsun ai shaloi Chawng De Nga Yaw kaw na
Hkrang Hku Majoi de du ai lam Hkrang Hku Majoi
kaw nna Hpung Mai hka hte Nga Chang Hka mazup
kaw rap n htawm Dawng Gawng Bum, Sum Pyi Bum
sinpraw maga hku Jana Janshi de shawng du nna
Miwa mung shara shagu bra wa ai lam tsun ai.
(2) Cho Hko a kasha Hko Dau, Hko Dau a kasha
Dau Rye, Dau Rye a kasha mala hpe Maru wa La
Hpri ngu shamying ai. Dai shani kaw nna Maru mying
ai ngu tsun ai. Hpung Mai krung na labau sara ni gaw
Cho Hko a kasha Hko Suk, Hko Suk a kasha Suk Myi,
Suk Tsaung, Suk Hkam, Suk Hkam gaw mala rai nna
Jinghpaw ni e La Hpri ngu nna shamying nga nna tsun
al.
(3) Zaw Buk mying lu wa ai lam hta Hpung Mai
krung na labau sara ni tsun ai gaw Jahpan shingteq
yang Jahpan hkra ai majaw yawng e jawm ba ai kaw
na hkra nna ba ai ngu ai lachyum re nga ma ai. Miwa
mung na labau sara ni tsun ai gaw ma yan nau ni a
kahpu ba tsun ai nye kanau ni ngai n ba ai langai
mung n lawm ai (Ngo mazawn buk ru dayawk re ma
bo) ngu ai kaw na Zaw Buk mying ai nga nna tsun ai.
35
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
27.
28.
28.
30.
 
Lu, kasha (1) Zau Hting (2) Zau
Hting Naw — Tsin-yu ni a kaji
Zau Hting - Madujan Shaya Lu
Htan Bang - Madujan Lahpai Nang
Grawng (1.Wo Htan, 2. Hpau Gai, 3.
La Zu
Htan Bang - Madujan Lahpai Nang
Grawng (1.Wo Htan, 2. Hpau Gai, 3.
La Zu, 4. Maru Tu - Jang hkawng ni
a kaji, 5. Maru Tang, 6.Maru Yaw, 7.
Maru Hka -Sam Hpum a kaji, 8.
Maru Sharoi -Jaiwa ni a kaji
. Wo Htan - Madujan Npyen Hka
Lam, Kasha ni gaw (1) Damang
Tang -Hpau Dai a Kaji. (2) Damang
Yaw
Damang Yaw - Madujan Hpaw
Dawq Wa Hkang Lu, (1) Damang
Gam - Lan Ran Dap
(2) Damang Na - Grau Gra Dap, (3)
Damang La - Mali Wa Lung Dap (4)
Damang Tu -Seng Dawn Dap, (5)
Damang Tang - Ting Gya Dap, (6) °
Damang Yaw -ShaGawk ni
38
 
 
 
  
  
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Hkranghku Majoi ni hta shang da nna Mali Hkrang
Wa Lawng Jin Bum makau hkan du yu wa ma sai. Dai
hpang Hkrang hka rap nna (Hpaw Bap Na Myaw
Hawng, Ja Htum Bum Shagawng Lam) Hku nna N |
Mai Krung maga de Lamu ga tam sa wa sai.Mang Ji
Buk kaw sa hkring sai. Shingrai Jaw maw mare ngu
na shara de htawt sit nna Tangbau amyu ni naw hkum
nga ai shaloi gaw de nga ai shara buga hpe Jaw Maw
mare nga ma ai. Tang Bau amyu ni yawng gaw Jaw
Maw buga kaw nna garan bra mat ai hkrai rai nga ai.
Shingrai Maru Tangbau ngu nna shingteng a mying lu
mat ai mung n dai Jaw Maw mare kaw nna rai sai. Bai
Jaw Maw Wa Hrang ga lapran na Ding hput htingra ni
hpe n lu tsun sai. Maru krung e nga yang Wa She ngu
ai wa gaw La Htaw Shaya Num La ai wa re. Wo She
hte La Htaw Shaya Lu Yan gaw Zau Hting, Zau Naw
ngu ai a la kasha lahkawng, lu nna nga nga yang
shada lu su madang manawn hkat Du magam a hkaw
a hkang kashun hkat ai hpyen lagut nga nga ai. Lani
mi hta Wo She gaw kaga buga de hpaga rawt nna nta
nhtang wa yang Hkrang hka Mahkrai hta rap wa ai
shaloi shi a jinghku manang ni e Wo She hpe mahkrai
hku n wa ai sha kaga lam masun hku she wa su jawm
nga masai da. Shaloi Wo She gaw shi hpe gaw lamu n
tsa de na mung hpan sagya ni mu ai ga n tsa de na
 
 
    
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
     
   
   
  
 
40
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labav
31.
32.
33
34.
33.
36.
37.
Damang Naw - N kum Sham Roi
hpe la ai, (1) Damang Gam, (2)
Damang La, (3) Damang Tu -Mada
Bum
Damang La - Jeng Htang Hka, (1)
Damang Tu Ja, (2) Damang Tang
Damang Tu Ja a madu jan Hpau
Dawq La Jawng Htu, (1) Damang
Hpaga Naw, (2) Damang Grau Gra
Naw, (3) Damang Ilka Htung
Damang hka FHtung Hpau Dawq La
Jawng Kai, (1) U Ma Gam, (2) U
Ma la Chyang (3) U Ma Tu, (4) U
Ma Tang
U ma Tamng - Madu jan Hpau Tsen
Kai, Kasha U Ma Brang Nu
U Ma Brang Nu -Hpau Tsen Lu hte
A Sau Hkawn Raw, Kasha ni (1) U
Ma Gam, (2) U Ma Naw (3) U Ma
la
U Ma La — Madu jan Labang Roi
Ginru Ginsa ginra ni
Maru Tang Bau ni nnan nga pra sa wa ai gaw
tsaw htum shagawng Bum ga hpe shingra bum nga ma
ai. Ndai Majoi shingra bu kaw na Chyaihku Majoi hte
39 7
 
 
   
 
  
    
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
mung sharaw ningba e yu sin ai. Mayun Ting Sun re
ai lam hku sha gaw n lai nan ngai nga sai da. Shi hpe
hpyen na ni gaw mahkrai lashum lahkawng maga na
hpe gang gayep shajup tawn nna lagyim hkap nga ma
yang Wo She du wa ai hte dai mahkrai lashum hkang
shajup kayep ai hpe mu ai. Raitim n hkrit n kang hte
hpau Maw nhtu kaba shaw la nna mahkrai lashum hpe
azat di mat wa nga ai. Mahkrai ka ang du wa ai hte
Wo She hpe n dan pala marang zawn jahtu bun masai.
Raitim Wo She gaw sharang nna ding yang sha a zat
di mat wa wu yang hpang jahtum n dang sharang ai
majaw makrai n tawn ai hka kau zaibru jang de
gumhtawn yu nna galau taw mat sai. Hpyen ni gaw sat
tawn lu sai nga nna shi a hkum na arung arai hte du na
shawa nang hkachyi hpe raw la mayu nna sa jum ma
yang shi hpe sa jum ai masha mali hpe kahtam sat nna
shi a hkum makau grup yin kaw jang tawn da ai. Dai
man gmali a lapran kaw n sa hti mat ni ai. Shingrai n
sa hti mat ai hte sharaw ningba lahkawng hka hku hka
nam de nna Wo She a mang nga ai de sa wa n htawm
Wo She a mang hpe sin da ma ai. Shaloi hpyen ni gaw
kajawng ai hte jawm hkrit mau nga ma yang la langai
mi shi myit lu ai hte maren na a nta de lasu wa su a ga
num htet sawm ni hpe mung wa sa ya na ngu nna
matan dat yu yang sharaw ningba lahkawng gaw Wo
3
v—
JINGHPAW HTI AI LAIKA
HPUNG MALI
yo 3
 
    
    
i
KACHIN READER
 
. NY
 
  
  
    
    
 
JINGHPAW HTIAI LAIKA
HPUNG MALI
OKO
KACHIN READER
FOR
 
 
 
DAW GA BAW LAIKA MAN |
1. Anhte A Munghpawm Mungdan — ... 1
9. English Shata Hi AiLam 5
3. Majoi Sha-u IngWa AiLam 9
4. Jangnyi Hte Jangnga Yan Nau A Lam DAW |... 13
5. Jangnyi Hte Jangnga Yan Nau A Lam DAW II... 17
6. Jinghpaw Masha Ni Galaw Lu Galaw Sha
Hpang Wa AiLam ~~ ... 22
7. TiPawt Nhpang Gawn Ai Lam DAWI 25
8. Ti Pawt Nhpang Gawn Ai Lam DAW II... 29
9. U NiManau Dum Ai Lam DAI eee 34
10. U Ni Manau Dum Ai Lam DAWEH. eee 38
11. Jinghpaw Masha Ni Manau Dum
Hpang Wa Ai Lam - DAWI .. 41
12. Jinghpaw Masha Ni Manau Dum
Hpang Wa Ai Lam DAW II... 45
13. Shawng Nnan Num La Hpang Wa Ai Lam DAW | ........ : 48
14. Shawng Nnan Num La Hpang Wa Ai Lam DAW II ....... 51
15. Jinghpaw Masha ni Num La Yang
ne all Bang Lang Chye Ai HpuJaNiALam ~~... 54
16. U, Wa Sat Nna Nat Jaw Hpang Wa AiLam ~~... 58
17. Shinggyim Masha Ni Shawng Nnan Mam -
   
.LuLlaAilam  .. 62
1. Jan Sha Ni A Wa Hpe Nhkum Tu Yau : ;
Galun Alam. oie,
ru ng nl Shabawn Ai Lam
‘A Npawt Nhpang Lam
3
nna sun hkauna galaw let assk bau shajang nga
ma ai.
5. Sinna chyen maga tup ngu na daram namuk-
dara panglai hte matut nga ai majaw, maigan
mungdan de nna panglai sanghpawli kaba ni mung
shara shagu sa du hkring sa lu nga ma ai. Dai majaw,
maigan mungdan kaw nna arung arai ni rai nga ai
jak rai amyu myu, motor oar nbungli, wanleng,
tsi mawan amyu myu, hpun palawng amyu myu hte
shahpa amyu myu ni hpe aloi sha lu la shajang nga
ma ai. Mungdan kata kaw nna nai mam, maisak
hpun, ja lungseng hte nhprang rai amyu myu mn
hpe maigan mungdan de dut shabra dat Iu nga ai.
Dai shang wa ai hte pru wa ai hpaga rai ni yawng
hpe, Munghpawm mungdan a daju mare rai nga ali
Rangoon mare kaw nna, shelai dat nga ai majaw,
Rangoon mare gaw chyinghka lam kaba langai mi
zawn rai nga ai.
6. Munghpawm mungdan masha ni hpe yu yang
malaw maga gaw yi sun hkauna ni hpe galaw lu
galaw sha let kan bau shajang nga ma ai. Hkai nmai
ni hpe yu yang hkainu, mam, ohyagyi, hkau ya,
shapre, pasi hte chyingnam ni hpe mu lu nga ai
Ga hta na pru ai nhprang rai ni hpe bai yu yang
yenan, lungseng, ja, gumhpraw, magri, g
hpri hte manu dan ai baw amyu myu r
Dai hta kaga maisak, pyi ¢
  
 
    
    
    
      
 
   
4
Ss. Hkawm sa nga ai lam ni hpe yu
lam, hkarang lam, wanleng lam, hte h
nga ai, Hka lam ni hta sanghpawli
hkawm sa htinglet nga ai hte shara shagu hpagg, yu
ga ga ai lam hte bu hkawm sa ai lam ni raj nga -
Nbungli lam hta Munghpawm mungdan sharg shagy
hta hkawm sa htinglet nga ai hpe mu lu ai, Hkaran
lam hta motor car wanleng, hte gumra ni sa aj Jay,
ni rai nga ai.
yang nbung);
ka lam pj rai
kaji kaba ni
t
|
9. Munghpawm Myen mungdan gaw, lai wa gai
aten ni hta English Asuya ni a up hkang ai a npu e
nga lai mat wa sai rai timung, lai wa sai lahkawng
lang ngu na murgkan majan kaw nna shanglawt lu
ai mungdan langai mi tai wa sai. Dai majaw Mung-
‘hpawm Myen mungdan gaw 1948 ning January shata
praw 4 ya jahpawt hkying 4 minute 20 aten kaw nna,
English Asuya up hkang nga ainpu kaw nna sheng-
lawt lu ai mungdan tai wa sai rai. :
4 ~~ SHAMAN NA GA SAN NI
 Munghpawm mungdan a nga shara hpe (1) Tsun-
wn hte madun nna ka yu u. (2) Longitude
madun nna ka yu u. (3) Latitude degree hte
nna ka yu u.
n mungdan kata e nga ai dusat du-
ing hpe chye ai daram ka yu wu.
 
 
 
      
    
 
  
 
BEA
        
kata kaw nna pru ngs
ve ai hpaga rai ni
 
2. ENGLISH SHATA HTI AI LAM
1.  Ndai mungkan ga ntsa e mungkan masha nj
gaw nhtoi hpe rap shara nna chye hti lang na ma-
tu hpaji rawng ai ni gaw, nhtoi hpe karan da ma
ai. Karan hparan da ai hte maren mung hkan hti
lang shajang nga ma ai hte shata shi lahka ]
laning mi ngu nna karan da ma ai. Dai shat
lahkawng hte mung langai hté langai m
shajang ma ai hte lachyum rawng r
jong ngo ma al. on Se GRR SE
 
 
  
 
  
   
Fo
 
  
 
6
Shata nkau mi gaw loi ai nambat nj A mying |g
nna shamying ma ai hta n ga, nambat hku sha.ang
ona shata mying ni hpe shamying ma ai,
3. Moi shawng de Roma masha ni gaw, March
shata hpe nambat langai shata ngu nna shamying
let February hpe gaw hpang jahtum ghata Namba
shi labkawng hta sha-ang tawn ma ai. Rai timup
~~ hpang e bai gram lajang ai gaw January shata hpe
| Wog na shaning nnan shata ngu nna nambat la.
ngai jaw nhtawm December shata hpe hpang jahtum
shata nambat shi lahkawng hta bai sha-ang tawn
ma ai. %
4, Ya na shata langai hte langai hpe shamying
~ tawn da ai gaw shawng nnan March shata hpe
nambat langai shat Dgu nna naw masat tawn da
ai aten na mying re. Dai shata ni a mying hpe
~~ nambat galai aj raj timung mying shamying ai
~ n galai nga ai,
6. Ndai aten hta hti lang nga ai gaw January
shata hpe nambat langai shata ngu nna htj lang nga
ai. Dai mying gaw Roma masha ni a Hpara JENUS
gu ai mying hpe lakap nna, hti lang ai rai nga
i. Dai Jenus ngu ai wa gaw shawng hte hpang
mu lu ai myi man lah awng nga ai. Ndai
aw shaning dingsa hpe mung mu, shaning nnan
ng mu, rai nna lahkewng maga mu lu ai wa
ningnan hte dingsa hpe yu
kan nna January shata. hpe
nan na shaning nnan shata
ga ma ai.
 
 
   
 
  
 
   
  
  
  
 
 
     
2
du hkra, deng 1300 galu nna, sinpraw jahtum kaw
nna sinna jehtum de deng 675 dam kaba nga ai.
Dingda maga de bai yu dat yang, deng 1200 hte gaw
namukdara panglai hte matut nga ai. Degree masat
hku hkan nna bai yu dat yang, sinpraw Longitude 92
hte 100 lapran hta nga nna, Latitude hku hkan nna
bai yu dat yang, dingdung Latitude degree 10 kaw
nna 29 laman hta nga ai.
2. Dingdung maga hte sinpraw maga ni hta Miwa
htingbu mungdan ni nga ma ai hte sinpraw dingda
maga de Yudiya mungdan nga nga ai. Bai, siona
maga de sinpraw Pakistan mungdan, Assam mung-
dan, re ai ni nga nga ai. Sinna dingda hte dingda
maga ni hta namukdara panglai ni hpe mu lu nga
al. Dai htingbu mungdan ni hte shani shagu
bpaga yum ga lam ni hpe mung shada da jinghku
hku let makyit mahkai rai nna angwi apyaw sha nga
shajang ma ai.
3.  Munghpawm mungdan hta Sam mungdaw, Ka-
yin mungdaw Kayah mungdaw, Jinghpaw mungdaw,
Hkang mung ‘gin wang ni rawng nga ai hte nta
langai mi hta na masha ni zawn myit hkrum let nga,
shajang ma ai. Dai ni gaw Myen, Sam, Kayin
Kayah Jinghpaw hte Hkang re ai ni rai nga ma ai,
 
 
  
 
 
 
  
 
    
      
 
| gaw, dingdung maga Majoi shingra
£, lata layung ni
 
funghpawm mungdan a ga man ni hpe yu 4
 
   
 
8
la ai re. Dai hie maren Nine ngu ai nampgg
hku kaw na November shata mung lu la aj hie
ecember shata mung Ten nguo ai hti hkum nambag
Shi kaw na lu la ai rai nga a.
SHAMAN NA GA SAN NI
1. Shaning dingsa hte shaning nnan lahkawng
maga hpe mada mu lu ai wa gaw kadai wa
rai ta?
2, January shata hpe shawng na nambat langai
shata ngu nna htawt gram lajang ai gaw hpa
baw amyu ni rai nna hpa majaw gram lajang
ma ta?
Shaning mali ning hpring shagu nhtoi langai mi
. wa ai hpe hpa majaw kaga shata ni hta
at bang ai sha, February shata hta jat bang
Kaga shata ni hta jat bang yang n mai
‘majaw rai ta?
nuary shata hpe shawng
ngu ang, ew gram
 
 
3. MAJOI SHA.U ING WA AI LAM
1. Majoi sha-u ing wa ai lam hpe Jinghpaw ma-
sha ni kadai rai timung, moi shawng de mungkan ga
nnan lat ai hpang mungkan masha ni hpe jahten
kau na matu, Majoi sha-u kalang wi ing lai mat wa
sai lam hpe kam shajang nga ma ai.
2. Jinghpaw masha ni hte maren kaga amyu ma-
sha ni nkau mi mung, majoi sha-u ing wa ai lam
hpe tinang a matsun labau hku hkan nna tsun hkai
hkrat wa ailam ni nga nga malu ai. Sha-u ing ai hte
seng ai maumwi ni hpe, America mung na bum
masha ni hta law law tsun hkai shajang nga ma ai.
Mexico masha ni a maumwi hta majoi sha-u ing wa
ai shaloi, masha num yan la gaw wawn langai mi
hte jawm jawn let panglai ntsa e waw hkawm ma
ai, Panglai makau hkan o bum ni nga ai hte uhkru-
du ni, langda ni mung pyen shajang ma ai, nga nna
ka da ai hte dai yan la chyu sha majoi sha-u hta na
lawt lu raa 2i lam hpe tsun hkai nga ma ai.
3. Bai, dingdung America mung Cherukei ngu ai
bum masha ni mung majoi sha-u ing wa ai shaloi,
nte htinggaw langai mi chyu sha lawt lu nna, mung.
kan masha ni nlang hte gaw si mat shajang wags,
nga nna kam a hte ka da nga ma ai.
  
 
 
10
4. Greek mesha ni hia mung Inshan neu Al agra
kaba langai mi ka da ai gow, mungkan ting na
washa ni mara lu shajang mo ol ajaw, ark jaw na
mata majoi shu.u ing wa ai rai nna, Dukalian ngu
oi ding hpring ai masha wa gaw shi a madu jan
keshu kasha ni hte rau, sadek kaba langai mi hta
shang makoi rawng nna, shanhte htinggaw ni hta lai
nna kaga' mashe ni yawng hten za mat mosai; sadek
kaba hta gaw dusat dumyeng ni yawng yi hte la yep
yep rai nna shang lawm shajang ma ai majaw, asak
lawt In ma ai, nga nna kam ai hte ka da ma ai,
5. Ndai lahta‘de na zawn re ai maumwi ni gaw
mung, Tibet mung, Miwa mung hte Australia
mung hkan e mung, tsun hkai shajang ma ai hte kam
shajang nga ma ai. Rai timung, No-a yan nu wa ni
a sanghpawli mara ai bum hte grau nna ni ai hkan
na masha ni gaw, ndai lam ni hpe grau kam shajang
ai hte grau teng nga malu ai. Chyum laika hta rawng
ai hte maren majoi sha-u ing ai lam gaw, teng teng
| byin lai wa sai hte dai lam hte seng nna masha amyu
| hta tsun hkai shajang nga ma ai. No-a hte shi
nta masha ni hta lai nos kaga masha ni yawng
 B bys mat ai masai. Dai hpang
 & kashu kasha ni gaw mungkan ga a ga man
maga do bra hkawm mat wa shajang masai
gy dai bkrit bpa majoi sha-u ing wa ai lam
3 0 malap kau lu shajang nga ma
pe tinang nan mu da ai wa gaw
wn tsun hkai dan da sai
1! bkrat
 
 
 
   
  
  
 
  
7
ning hta nhtoi 3656 © d
rawng nga ai. Dai majaw mali ning du shagh nda}
bkying hkum 6 gaw lani mi tup hpring mat Dg& al.
Shing rai mali ning du shagu dai jan ei nhtoi lani
mi gaw February shata hta jat dat dat rai nge ai.
Shing rai jat dat dat re ai gow January shata hpe
nambat Jangai shata ngu nnd hti hpang 8i shani
kaw nna jat hpang ai re ai.
hpring ai sha hkying hkum C
7. March shata ngu ai mying hpe Roma masha
ni & majan Hkawhkam wa MARA ngu ai wa a
mying hpe lakap nna shamying da ai re. Dai hte
maren April ngu ai mying mung Roma ga OPENER
ngu ai kaw na la nhtawm ghamying da ai re. Ndai
Myen mung hta ladaw masum nge ai rai timung,
Sinna mungdan ni hta ladaw mali du hkra nga ai,
Dai jan ai ladaw gaw’ SWEET SPRING SEASON’
ngu ai, Ladaw hpaw hpang ya ai, ngu ai lachyum
kaw na lakap let April shata hpe shamying ma ai.
May shata mung, MAIA ngu ai numsha hpara langai
mi & mying hpe lakap nna, shamying da ai -re,
June shata mung JUNO ngu ai hpara langai mia
mying hpe lakap nna shamying da ma ai. July shata
gaw Roma bkawhkam kaba JULIUS CAESAR a
mying hpe lakap nna shamying da ma ai. August
shata gaw AUGUSTUS hkawhkam hpe lakap nna
shamying da nga ai. : :
8. September shata a lachyum raw Shata
pgu ai lachyum re. Sanit Ji e : as
fe SYN ngu ai nambat hti ai hku hk:
 
 
   
 
     
    
12
langai mi, samyib jahlcu, gatwai lop tawng wi bang
ya dat mu ai. Dai hpang Jang Nyi yan Jang Nga
yan nau gaw wnajoi gha-u ntea e, tsawt waw hkawm
mat wa masai.
10. Shingrai Jang Nyi hte Jang Nga yon nan
gaw majoi sha-u hia tsawt bkawm mat wa ai hpang
mali ya na jang ula gaw, «Te tare te, majoi gha-u
tse,” ngu nna goi wu ai. Shaloi Jang Nyi hte Jang
Nga yan nau gaw majoi sha-n hkyet sam gai, nga
pna samyit hte achyaw waw yu ma yang hka naw
shang wa ai majaw, gatmai lep hte pat kau nhtawm
hai naw rawng nga ma ai.
1}. Dai hpang masum ya lai jang ula gaw, “Te
tare tet, majoi sha-u hkyct”, nga nna bai goi wu
ai. Dai shaloi Jang Nyi yan Jang Nga yan nat gaw.
Majoi sha-u hkyet sam sai, nga nua samyit hte bai
achyaw waw yu ma yang hka bai un Iwi shang sai
majaw, majoi sha-u hkyot sai lam bpe chye nna
chyingtawt hta na pru nhtawm, mungkan ga shara
shagu de nga na ghara tam, dinghput htingra bram
let wam hkawm mat wa masai ral
12. Ndai gaw Jinghpaw masha ni {sun hkai ai
muumwi kaba langai mi rai nga ai rai.
 
SHAMAN NA LAM
joi sha-u ing wa a1 lam Thpe kadai amyu
‘matsing hkrat wa shajang ma ta? :
a oi lam hpe Jinghpaw 1
a tsun hkai ma |
 
    
 
    
      
 
 
1 ing w
na
       
  
13
5. Majoi sha-u hta na lawt lu ai gaw kadai ni
rai ma ta? Kanang e nga nna lawt lu ma ta?
ai nhkyet ai gaw kaning rai nna chye lu ma
|
6. Jahkrai ma yan nau gaw majoi sha-u hkyet
ta? Kadai shadum dat dat rai a ni? i
7. Madum chyingtawt langai mi a sumla ka dan
yu u. :
      
     
1.  Jangnyi hte Jangnga yan nau ge
sha-u aati ai hpang Madum chying
na pru nhtawm, mungkan ga shara shag
shan nau nga na matu dinghput hin,
wam dam hkawm mat Bi
2.  Shingrai
 
i
ds hkungga agam ai ngu ai n nga, NaNa0g
shada da dip lu dip sha, maw lu maw sha ral let
tinang ra ai myit hku hkan nna gumlu gumlang rai
let nga wa shajang ma ai. Dai prat na masha ni
gumlu gumlang, gumrawng gumtawng rai nna nga
shajang ma ai majaw DARU GUMRAWNG, MAGAM
GUMDAWNG MASHA NI ngu nna shamying mu ai.
7. Dai aten hta Daru Guwrawng, Magam Gum-
dawng masha ni hte rau N-gawn Wa Magam yan
Numrawng ma Ja Kai a kashu rai nga ai DARU
CHYANI MAGAM SHAPYI ngu ai yan nau mung
nga ma ai, Ndai yan rau gaw sumnung shingdi ai
yan nau rai ma ai majaw, majoi sha-u ing wa ai
aten hta Mahtum Mahta ni gaw shanhte ga de woi
la kau mu ai. Dai majaw, Daru Chyani yan Magam
Shapyi yan nau gaw majoi sha-u hta na lawt lu ma ai.
 
8 Mungkan masha ni gaw n hkru n kaja shajang
wa masai majaw, Shinggyim masha ni hpe jahten
kau na matu Mahtum Mahta ni gaw majoi- sha-u
gha-ing dat na maw mu ai.
 
  
 
 
  
 
   
9. Dai aten hta Daru Gumrawng ngu ai hte
Magam Gumdawng ngu ai yan nau mung nga ,
ai. Dal yan nau gaw mayaw htinggaw de nn
wa ma yang JANG NYI ngu ai shayi sha
NGA ngu ai shadang sha hpe shaprat mu
hpang kade n na yang Mahtum Mz:
mungkan ga e nga ai Sh n ms
wa 3 hkru n kaja wa shajang
4 e shi ]
  
 
 
13
gaw kanang de nne du pru wa myit ta 7” ngu 8
wu yang, jahkrai ma yan nau gaw, “Jie, en n
hpe sha na nga nua Shalewa dingld, wa e rim ta
ai kaw na hprawng wa ai rai ga ai,” nguhtan t
ai. Dai shaloi Mahtum Mahta dingla wa
jahkrai roa yan nan hpe Mahtuns Mahta rapdi
kata de hta makoi bang da wu @i.
6. Dai hpang Shalawa dingla wa gaw, jahki
ma yau nan a hkeng hkan let shachyut nang 1
wu yang Mahtum Mahta ga de hkan du nang 1
wu ai. Shalawa dingla wa gaw, Mahtum Mah
dingla wa hpe mu jang, “Ji e, jahkrai ma y
nau nang ¢ n du pru ma ni? Jahkrai ma yan mi
a hkang nang e htum sai,” ngu wu ai. Mahtu
Mahta dingla wa gaw, “N mu nngai” nga wu |
Jabkrai ma yan nau gaw, “Ya chyawm ga
Shalawa dingle wa hkan du nang wa re sai; kani
rai timung n lawt na roi saga ai,” ngu myit |
bkrap nna rawng nga ma yang, m; iprwi si ni ge
Shalawa dingle dung nga ai shara bta kahte hkr
wa ma ai. Shalawa dingla wa gaw, Jahkrai n
yan nau a myiprwi si ni hpe hkap kahtawk ohyi
ya wu yang grai mu dum wu ai rai nn
“Jie, ndai yang hpa baw wa m1 kahte hkrat
grai mu la ai ntsin mi she kahte hkrat ng
wu ai. Mahtum Mahta dingla wa gaw
gaw sana tsa hku ngu aire,” ngu tsu
Shaloi Shalawa dingla wa ,
rai nmai a ni?”’ngu wu
wa gaw,” Ndai gaw
 
 
  
 
  
   
   
 
 
     
14
Jangnyi hte Jangnga yan nau hpe mu jung, «pg
ra, rai sa, dai ni chyawm sba shan du ra, Iy shan
pru ea,” nga nna hkap rim la kau wu ai,
3. Shaloi, Jangnyi hte Jangnga yan nay gaw
Shalawa dingla wa a lata hta na kaning raj Jay
lu na i? nga ona hpaji daw let, “Ji o, an nau
hpe sha na wa rai sayang gaw an nau lam hkawp,
nna ba la ga ai majaw, hka sha gaw naw ja jaw
marit,” ngu mu ai. Shalawa dingla wa gaw jahkrai
ma yan nau hpe jaw na matu hkaraw de hka jala
pa nga, 8a wu ai. Jahkrai ma yan nau gaw shalaws
dingla wa hka ja rai n sa yang bke nhtung hpe
shawng achyaw waw kau ya mu ai. Shingrai shalawa
dingla wa hka ja sa mat ai laman hta jahkrai ma
yan nau gaw bai hprawng mat wa mu ai.
 
4, Shalawa dingla wa gaw, jahkrai ma yan nau
hka ja shangun ai hte maren hka ja nga ai rai timung,
hka mung n hpring wa hkraw ai majaw’ grai mau
wu ai. Shingrai hka ja nga yang, hka hku maga de
nna hka masen langai mi gaw hka nam de lai, rai
nna pyen lai mat wa wu ai. Shalawa dingla wa yu
‘dat yang shi a hka nhtung kata hku pyen lai mat
wa ai zawn re ai hpe mu dat wu ai. Shalaws
y wa gaw, shia hka nhtung hpe sharawt mada
yang, hka nhtung waw mat ai hpe mu wu
shalai Shalawa dingla wa gaw, “Hka masen
za nh! hpe achyaw waw kau ya
‘hte hkan shachyut
‘dingla wa gaw
nu ; ta de
     
     
         
   
   
   
    
 
   
   
 
    
 
S. JANGNYI HTE JANGNGA
YAN NAU A LAM
DAW 11
1. Ya Shalawa dingla ws, wa mat ai hpasng
Mahtum Mahta dingla gaw Jahkrai ma yan nav hpe
rapding kata kaw na shayu la nhtawm langs nga
hkra lap ni hte labu palawng galaw shabu ya mu ai.
Dai hpang kade n na yang Mahtumn Mahta dingls
gaw jabkrai ma yan nau hpe YUN LANG ngu ai
tsun langai mi sa dim shangun wa ai. Jahkrai ma
yan nau mung Mahtuin Mahta wa e shangun ai hte
maren tsun sa dim mu ai. Jahkrai ma yan nau
gaw nahtam lap ni hpe ru shatai nna nga bhtut mu
ai rai nna hkum ting kaya wa ai wajaw, mahkyit
hy rai mu yang shan nau a hpun
nga hk h
 
18
ma gaw grai hkrap wu yang Mahtum Mahta dingy
wa gaw, “Shinggyim masha tai na wa e, ngap yu.
mungkan ga bpring hkra mayat maya na wa e, ngap
0 nua shayu wu yang, ma gaw hkrap ai zim
mal wu ai. Dai hpang ma gaw ningdaw ning,
bas hkrap wu yang. kade shayu timung ma hkrap
ai n zim bhkraw wu yang, Mahtum Makita dingla
wa gaw, “Ma naug dai ni ngai chyawm azat azs
di kau na law,” ungu nna shayu wu yang ma hkrap
al zim mat wu ai.
4. Dai hpang ma gaw bai hkrap wu yang kaning
ngu shayu timung ma gaw sha abkrap nga ai
maja, Mahtum Mahta dingla wa masin pawt nna
ma bpe azat aza di kau wu ai. Dai ma a pu ein
ni hpe mung shaw la nhtawm, hpa malum tawn
u Hpa malum na matu pu sin ni hpe
shaloi sin hkyep langai mi gaw chyinghkyen
na npu de gale hkrat mat wa wu
hkyep gaw hpang e¢ Lapawp tal nua
Mahtum Mahta dingla wa gaw, ma
‘shara hta hpuntawng langai mi hta
zawn di nhtawm “iba Jobpun
 
16
tewm, hpunlum shedu fawn wu ai. Sumpra;
agai mi hpe mung ju jshkyeng tawn roi a
alawa dingla wa hpe la let nga wu ai, i
Shalawa dingla wa gaw ganit ya lai ai hpan
shtum Mahta dingla wa htet dab ai hte maren on;
wu yang, Mehtum Mahta dingla wa gaw, “Shy
shachyang lan e hkap u law; hkuwawt lam o tgp
law: n gup mohka u law; n-gau mala u law," ngy
a Shalawa dingle wa gaw D-gup mahka let hky.
wt chyinghka lam © tsap nga ai shaloi, n-gup hky
hpunlam ru jaw bang dat ya let, ju jabkyeng da gj
mprang, hte mung bai galun bang dat ya wu ai.
Shaloi Shalawa dingla wa gaW, “Jie, ya ngai
w kaning rai na law e,” ngu nna jahtau wu yang,
thtum Mahts dingla we gaw,” Shu e, rum re, rai
re,nga ai de sa su law; rum wu, na dawng su, nga
de sa su law,” ngu nna rum bkindawt ni nga ai
ara de shabawn dat wu ai. Dai matsun ga hkan
a Shalawn (Lop) nigew rum hkindawt ni nga ai
“ara hkan e nga shajang ma ai, nga. nna Jinghpaw
ni dai ni du hkra kem shajang me ai rai.
 
 
       
~ SHAMAN NA GA SAN NI
a- hte na lawt lu ai jahkrai ma yan
 
 
  
 
20
i i ma yan nau gaw Jan Walawng
3 Hons ind nga 3 ghaloi sharaw kaba langai
ii gaw tam lu tam sha na nga nna hkawm sa wa
um yang, lapawp langai mi hte hkrum wu al. Dai
haloi sharaw gaw Lapawp hpe sha na matu hta
pai mat wa wi yang Lapawp gaw, “Ningba sharaw
, ngai hpe gh. na wa rai n yang gaw, ngal hpe
ora Jan Wal wng makau du hkra hpal wa nna
he sha rit,” ugu wu ai.
1. Sharaw gaw Lapawp a ga hpe na kam nna
an Walawng makau du hkra mskrang hpai wa
nu yang Lapawp gaw, * Ningba gharaw e, ya
gai naw ba la nngai, loi mi naw hkring la ga,
ai hpang she, sha u,”’ ngu bai tsum wu ai. Shaloi
weraw gaw loi mi hkring sa let dung nga yang
apawp gaw yat yat sha hkawm sa wa let Jan
Jalawng makau na nlung lakran de hkrat bang
1at wa wu ai. Shaloi sharaw gaw alawan sha hkan
hpre yu timupg n lu la kau nu ai. :
2. Ya sharaw gaw lapawp hpe n lu la kau nu
i rai nna bai nhtang mat wa let hkaraw langsi mi
aw lai wa yrog shat nau kawsi ai majaw, dai
karaw na ga <agam hpe makret sha nna bai lai
‘wu ai. Ndai matsun ga hkan nna sharaw ni gaw
tam she nne n lu jang ga kagam sha chye
nga nna Jinghpaw masha ni tsun hkai
. Jinghpaw ga malai Sharaw matsan
Dorat num la, nga ma ai.
 
    
21
hkyep she rai ndai meajaw an nnu yan nwa gaw
ndai Jan Walawng hta rawng nga sagan ai: Jan
Walawng chyinghka naw bpaw ya rit,” ngu tsun
mu yang, Lapawp gaw, “Ngai ndai chyinghka hpaw
ya yang hpa baw shabrai jaw na myit ta? ” ngu
wu ai. Shaloi jahkrai ma yan nau gaw,” Ya, an nnu
yan nwa mada yu ai lam de shara shagu hkan e
hpun kawa ni bkraw si mat na re majaw, dai hta
tu pru wa ai kamu hte makrat ni gaw nang prat
tup sha nna n ma ai shabrai rai na ra ai,” ngu tsun
mu ai. Dai shaloi Lapawp gaw shi a panen chya nna
Jan Walawng chyinghka hpe hpaw ya wu ai. Ndai
matsun ga hkan nna ya du hkra Jinghpaw masha
ni gaw bungli galaw ai masha ni hpe shabrai jaw
chye wa ai rai nga ai da,
14.  Jahkrai ma yan nau gaw Jan Walawng hia 1
naw rawng nga ai ten hta Jang Nyi numsha gaw si A
mat wa sai rai nna, shi a tsu hpe dai ni du hkra 3
Jinghpaw masha ni JAN HKU NINGSUM ngu nna
jaw jau shajang nga ma ai. Jang Nga lasha mahtang
gaw Jan Walawng kaw nna pru nhtawm wam dam
hkawm mat wa wu yang NINGWUM NINGHKYENG
BUM de du pru wa nu ai rei nna, dai yang taw
marang mi nga nhtawm bai si mat wa nu 8
mung dai bum hta MANG SHA GALA
‘nga mat nu ai rai. ni
   
 
 
 
 
 
   
19 Lal
ana lu kau manit dai,’ ogu tsup dun wo ai. R
timong, jahkrai ma yan nsu gaw sha ahkrap ng
ma ai rai nna, hpang jahture ¢ Mahtum Mahta ding
wa gaw, “Shu yan e, nan nau o kasla hpe mu may
nyit yang gew, leva jahko numshe de sa yu masu,
ngu tsun dan mu ai.
6, Jahkrai mo yan nau gaw, kasha hpe grai mar
ai hte mu mayu me ai rai nna, Mahtum Makht
dingla wa tsun ai hte maren jahku numshe de ¢
yu ma yang, shan nau a kasha zawn san ai hk
bkrai hpawng de jawng nga male ai hpe sa m
ma ai. Jalbkrai,ma yap nau gaw, grai mau ms
ai bte nts de bainhtang wa mat mu ai. Dai shar
kaw nna shan nau mada yu ai share shagu na hpu
kawn hte tsingdn tsingmsn namlaw 1 amlap ni yawn
hkraw si mat wa malu ai. - 3 :
7. Ya shan nau a kashse hpc Mahtum Mahta wa
azat aza di nna jahku numshe e sa kabai tawn d
ai shan hkyep ni yawng hte gaw, SAWN, NDANC
NAT ni tai nna nga mot shajang masai rai. =
  
    
8. Jahkrai ma yan nau gaw, j
nna bai nhtang wa ma yang Maht
gaw, “Shu yan e, nan nau gaw n:
sha kau manit dai
 
 
  
 
  
 
23
ai gaw Chyaihisu a hks hku hpe ngn aire) Dai bis
n-gs, dum nta ni hpe mung ohye galaw rawng wa
ma ai. Jinghpaw masha ni gaw Chyai bku majol
ga de du ai ten hta she ginru ginsa nuan chying wa
shajang ma at
2, Jinghpaw masha ni gaw dum nta ni hpe chye
galaw rawng lel nga wa @a yang, N-gawn Chyanun
hte Hpunggam Woishun yan a ga ningdat hte mareu,
Nhpye Bai u shaga pru wa ai hpe na ma yang yi
ni bpe kawan katsan yu let hkyen hpang wa shajang
ma ai. Hkyen jat u bai shaga pru wa yang bai
hkyen jat shajung mu ai. Shingrai nga nga ma
yang Shanan Gam u bei shaga pru wa ail sbhaloi,
yi nat ten du sam sai nga noa, yi ni hpe nat
shajang ma ai. Dai hpang Hkanggawng Hkangkawt
u bai slaga pru wa ai shaloi yi ni hpe sawm kau
una nai mam ni hpe ting da shajang ma ai. Pakdun
u bai shaga pru wa ai hpe na ma yang, ya gaw
tsing magang ten du sam sai nga nna yi ni hpe
magang hpang wa ma ai. ;
3.  Shingrai bungli lam shagu hta N-gawn Chyanun
yan Hpunggam Woishun a ga ndat ni hpe hkan let
galaw lu galaw sha shajang wa masai rai.
4.  Jighpaw masha ni gaw dai ten hta law law
galaw lu galaw sha ailam garai n chye shajeng ma
ai hta n-ga, nli naili ni mung law law n lu ma
ai. . Yi ni hpe loili sha chye galaw sha shajang wa
wa ai bta n-ga, chysgyi, kanya hte nai, hkainu
ni hpe sha hkai sha chye shajang ma ai. Shingrai
Chyaibku majoi e masha prat labhkawng daram nga
wa shajang ma ai rai nna, ram ram law htam mayat
maya shajang wa masai rai. :
5. Jinghpaw masha ni nga hkrat wa ai shara
shagn hkan e bkai sha ai shanhte a hkai nmai
madung gaw, nai, chyagyi, hkau ya hte hkainu CL
‘ni rai nga malu ai.
 
 
  
 
22
9. Sharaw ni ga kagam sha chye at maumwi tsun
dan yu u.
4, Sawn Ndang Nat ni byin bpang wa ui lam
maumwi hkai dan yu u.
8. Jinghpaw masha ni Jan Hku Ningsum Nat jaw
hpang wa ai matsun hkai dan yu n.
 
 
7. TI PAWT NHPANG GAWN Al LAM
DAW I
2 Moi shawng de Jinghpaw masha ui ginru ginsa
e nnan yu wa ai ten hta kadai mung LASAWP lu
ai, TI ai, Hpyi lamum lu ai, ngu ai kadai mung
nlu ma ai. Ginru ginsa chying wa ai hpang kaw
nna she nga wa shajang ma ai.
2. Moi shawng de Shinggyim masha ni Dinghta
Wa Yang ga e naw nga ai ten hta gaida jan langai
mi nga ai. Daj jan gaw shi hkrai sha nga ai
majaw, yi kaba n lugalaw ai rai nna yi hkyep kasha
mi sha galaw ai hte chyagyi hkauya ni hte kahkum
kumgyin ni hpe hkai da wu ai. Mangai ta du wa
yang, kahkum kumgyin ni pu wa shajang ai shaloi,
Mali hka hta rawng ai baren kaba langai mi gaw
kahkum pu ni hpe sa chyu chyu rai wu ai. Baren
gaw shani shagu sa hkawm chyai chyai rai wu
yang gaida jan hte hkau chyap wa nna, kanawn °
mazum ma yang shadang sha ma marun yan nau
hpe shaprat wu ai. Ma yan nau hpe kawa n :
a1 sha HKRAL GAM yan HKRAI NAW n
shamying da wuai.
   
    
  
24
8. Bai Chyaibka majoi go
hkra, Jinghpaw masha ni hpe GINRU GINSA LA
NI ngu ona shamying mé ai. Shanhte Chyaibku
majoi de du yang ghe myi hpaw wa shajang ma
ai majaw, PAWNG YAWNG JINGHPAW MASHA
NI ngu nna bai shamying galai jat wa mb ai. Dai
shara kaw nos Jinghpaw 'masha ni bai kumran bra
wa shajang ma ai INajaw, Chyaibku Majoi ga gaw
shawng na Jinghpaw masha ni yawng & UMA ga
rai nga ai.
de du ai ten du
   
  
   
   
   
 
  
  
 
 
  
  
 
 
 
    
    
SHAMAN NA MATU GA SAN NI
1, Jinghpaw masha ni gaw gara shara du yang she.
hkai lu bkai sha chye wa ma ta?
2. Chyaihku majoi ga ngu ai gaw, kanang e nga
a ta?
3. Jinghpaw masha ni shawng nnan @ hkai sha
chye ai hkai nmai ni a mying ni hpe ke dan
yu u. :
4. Jinghpaw masha ni gaw kening re ai du hkra
~ ladaw ni -hpe yu nua hkai nmai ni hpe hkai
sha shajang ma ta? Ndai prat hta kaning re
daw hpe yu nna bkai sha shajang ma ta?
aw kade a matsun ga hp
   
     
   
  
   
 
bai matep hang
dat mu ai 1ajaw | au nd moog dal mi du
hkra hkyeng ai rai nga malu ai da. Dai hpang
Nga htang langai mi bai pre sa nna, “Dai yang
hpri hkum dup na da; Ji du a baw gara ai da,”
ngu baissa tsun wo ai. Shaloi sumprang hte ladi hpe
ashawt dat ya mu ai. Dai kaw nna dai ni de hkra
nga htang ni a ladi ke ke rai nan mat ai rai ngs
ai da. Shingrai kaga nga amyu myu ni mung hpri
a dup na matu, sa tsun ma timung bn madab ai
sha adup nga me ai.
gaw, hkatsy
   
 
 
1. Baren wa gaw nga amyn myu hpe tsun
shangun ai rai timung rn madat hkraw ma ai majaw,
shi nan shinggan de pru sa noa tsun wu ai. Shaloi
jabkrai ma yan nau gaw shan nau dup da ai hpri
sumri hte hkap gyit mu ai. Gyit ngut jang hpun
hta dun chyam yu ma ai rai timung, baren wa
kadau ninglang nga ai majaw, hpun mung daw mat
wa mu ai. Dai hpang nlung hta bai dun mu ai.
Rei timung nlung mung bai baw mat wa malu aj,
Shingrai baren hpe kanang dun timung daw hkrai
daw mat wa shajang malu ai rai nna, kanang e nch
dun manu ai Rai timung, shan nau gaw n
sha ahtawt dun nang mat wa nga ma ai.
 
 
 
  
    
  
   
 
   
8.  Shaloi baren gaw, “Ngai sha
dai daram wa mi n dat mayu m
nji hta she dun mu; shaloi
    
   
ee
  
 
 
  
  
  
 
 
  
   
 
 
  
  
  
 
  
     
        
   
da na nogai, ’ nga wu ai. Jahkeai wma shan nau
i mung raw dat mu yang, Hora Gam ht po Nia wng
nhtu langai mi hte ja shingwoi kaji langed wi jaw
dat nna Hkrai Naw hpe gaw nlung hte bum ni bpe
gap dinghkren lu ai baw Bumhkrang kungli ngu ai
ndan kaba langai mi jaw dat wa ai Dai kaw nag
baren wa gaw Bkrai Gam hpe DU NAU GAM, Hkrai
w hpe DU NAU NAW ngu nna mying mung
mying ya dat wu ai.
Du Neu Gam yan Du Nau Naw gaw kawa
dat ai rai ni hpe lu la ngut jang langs wawn
i mi galaw la nhtawm, Mali hka hkan nna
rat wa ma ai. Shingrai yawng hkrat wa
ang baren wa gaw kasha yan nan & wawn
& ban rai nna gran lai wa wu ai. Shaloj
am gaw kajawng nna Ntawng nhtu hte
Wu yang shan nau jawn ai wawn hte
16. daw lahkawng di mat we, malu
shan nau gaw, wawn daw langai hpra
awng hkrat wa ma yang, Du Nau Naw |
2i shara hta Mali hka 5 sinpraw
B tsan ai chara hta key pru |
AI gaW ram ram tsan gj
a sinna hkran de Low
   
 
8. TI PAWT NHPANG GAWN Al LAM.
DAW IX :
2. Du Nau Naw gaw hke kau de kaw pru wa ai
hpang Mali hka hkan let hka hku de bai nhtang 3
lung mat wa wu yang, Dinghta Wa Yang ga deda 3
pru wa wu ai. Dai shara h'a nga ai Ningwum
Ninghkyeng bum hta mung mang sha galang kaba
langai mi gaw, hpun langai mi hta tsip tsip nna
ngs wu ai. Dai hpun hta gaw jahku hkam kaba
ai naidum ru langsi mi mung lung nga malu ai. ¥
sha galang gaw dai yang nga ai ma kaji ni hpe
sha shateang mu ai rai nna, Dinghta W
masha ni gaw Du Nau Naw 1
| u saw mu
  
  
  
    
 
  
        
    
  
26
3. Jahkrai ma yan nau gew kaba. wa nna shani
shagu mare hkan ne wa ni hte gasup chyal chyai
rai nna nga ma ai. Shingrai nga ai ten hits ma
manang ni gaw, “Kawa kata ai ma yan nau, hkrai
ngu ngu di mu ai. Dai ma yan nau gaw ma manang
ni jahpoi asawng sawng re ai majaw shana de du
jang kanu hpe, “An nau a kawa gaw kanang nga
a ta? madun myi,” ngu nna hkap tsun {sun
rai ma ai. Rai timung kanu gaw n madun hkraw
wa ai.
4, Jabkrai ma yan nau gaw shana de du wa shagu
kanu hpe kawa madun ua lam hkap tsun tsun rai
ma yang, kanu gaw, “Nan nau a kawa hpe mu
mayu myit yang gaw lera mali hka maksu na kahkum
yi de sa yu masu,” ngu wu ai. Shingrai jahkrai
ma shan nau gaw mali hka makau de sa yu ma
yang baren kaba langai mi gaw kahkum pu ni tam
di sha hkawm nga ai hpe sa mu mu ai. Shana de
nta de bai du wa wm: yang, ‘“An nau a kawa gaw
n mu ga ai; baren langai mi gaw kahkum pu tam
di sha hkawm nga ai hpe sa mu ga ai’ ngu nna
kanu bpe tsun dan mu ai. Shaloi kanu gaw, “Nan
nau a kawa gaw dai wa nan rai sai,” ngu wu ai.
6. Dai kaw nna jahkrai ma yan nau gaw “An
nau & kawa hpe she gyit dun la ga,” ngu nna baren
gyit na matu hpri sumri kaba langai mi hpe dup
mu ai. Shan nau gaw shari shagu mali hka kau
e hpri sumri dup let nga ma yang chyahkan langai
mi pru sa nna, “Dai yang hpri hkum dup na da
1 gara.ai da,” ngu tsun wu ai, Shaloi
an bpe hpri lakap hte matep la nna
dat mu ai, Dai kas
   
   
 
31
yang, kahpu gaw, “Dai rai taw, ndai ma kaji ni
hpe kaning di kau da na i? ' bai ngu jang kenau
saw, “Ya ngai bkakrit kadawn ni bpe naw sa hkwi
la se ga;' ngu wu ai, Shingrai shan nan gaw woi
kasha ni hpe hkakrit kadawn ni hkwi jaw kau da
uhtawm Mali hka kau hku bkan nna bai lung mat
wa mu al.
 
  
   
   
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
    
   
6. Du Nau Gam gaw Woi num la nna nga ai bum |
hpe ya du hkra WOI SHI BUM ngu nna shamying
mu ai. Dai bum kaw nna Iwi Lkrat wa ai hkashi v
hpe mung WOL SHI HKA ngu nna shamying da :
mu ai. Ndai bka gaw Mali yan 'Hpungmai hka mazup
a lahta Myitkyina mare kaw nna deng 31 tsan ai
shara hta sinna maga de nna mali hka de Iwi shang
ai hka shi langai mi rai nga ai.
7, Du Nau Gam yan Du Nau Naw gaw shingrai
lung wa ma yang, Dinghta wa yang ga de du pru
wa mu ai. Du Nau Gam gaw shi lang ai Ntawng
abtu hte jabku hkam kaba ai naidum ru hpe kah
dut kau dat nu ai rai nna, numru gaw n
wa wu ai. Shaloi galang hpe mu lu sai m
Du Nau Naw gaw shi lang ai bum hkr
hte galang hpe gap sat kau lu many
dO
ty
  
       
wa yang mash
a nigaw jawm
D
| 3. Dua Nau Naw gaw kal
yg Mali hka & einpraw hkreo
yang Mali yan Hpuogmai hka mazu
du wo ai. Dai shara hta sinna hlran hk
yu dat yang Woi num langai mi gaw ja shio
Jun Jet, hka kau hken na ohyingma ni hpe
Jet nga hkawm ai hpe mu wu yang Du Nau Naw
gaw, “Ndai Mali bka gaw kede wa sung & ni?’ ngu
san wu ai. Shaloi woi num gaw, “Sung sung tang
tang,” ngu bai htan wu ai. Dai hpang Du Nau
Naw gaw, “Ndai hka gew kade wa sung 2 ni?” ngu
bai san wu yang, woi num gaw, “Sung sung tang
tang,” ngu sha bai htan wu ai. Du Nau Naw gaw
hkay masum.lang kahtap san timung, sung
ig tang tang, ngu sha ahtan nga ai majaw masin
pawt ai hte shi lang ai ndan hte woi num hpe
» sat kau dat nna lagaw hte rap mat wa wu ai.
pgrai hka rap tawng nna gap sab kau
{ m kaw na ja shingwoi hpe hta la nhtawm,
Rn  B pai mi hkan let bai lung wa wu yang
kabpu gaw woi kasha ni pawn nna
shara de du pru wu ai. Kahpu gaw
era hkan ning rat hte n hkrum
yang,” nhkrum n ngai, “ngu bai
   
   
 
hkan
‘kahpu gaw, “Taw, ndai nang
gaw kanang na rai liv
w," Lora kaw woi num
33
MATSING HPA
Ya htu nat : Masha hpe si hkra kawa lu ai nat.
Gaw sa : Masha hpe si hkra, gaw n kawa lu
nna jam jau shangun ai nat, 4
Shu mau: N.gup hpye shangun nna sharu
shatsang ai nat. ’
Myinju ~~: Nhpye langai ngai hts manaw
hkrup yang lata lamyin ni hpe hpye
yat hkra kawa chye ai nat.
 
 
  
  
  
 
Lasawp  : Salum hte masin ni hpe kawa sha
kau ya chye ai nat.
Shapawt : Magyi pawt hte lahpa apu na mo
hkringnang hpe bum shangun chye
ai baw nat. Ca
 
  
  
Bumhkrang kungli-Bum hpe gap ding
ai baw ndan kaba.
.Ntawng nhtu: Nhtu nshan lahkawng
ai hte masen ai
      
 
& Dinghta Wa Yan
  
 
    
 
 
  
   
   
 
   
     
   
 
   
   
      
 
 
9. U NI MANAU DUM Al LAM
DAW 1
w 1aasha ni gaw Hkrang
hku majoi ga de naw nga ai ten hta Ma Ding Yau
‘ngu ai la langai mi nga ai. Dai wa gaw grai lagawn
e masha ni yawng
ai hte jahkrai ma re ai majaw, mar ;
e n ra shajang mu ai rai nna, htingga ran langal
mi galaw nhtawm, dai htingga rau hta Ma Ding
au hpe bang let lagat si grai myin tsawi ai hpun
gai mi hta sa gyit noi da mu ai. Dai yang
lagat hpun masum tu ai rai pna u ni gavw hpun
langsi hte langai a si pi myin wa jang manat dum
Jet sha na myit mu ai. Rai timung, dai ten hta u
i gaw manau lang mi mung n dum lu mu ai. Hpang
¢, Ma Ding Yau noi nga ai hpun bta ang
en hta she manau dum lu mu ai.
Moi shawng de Jinghpa
 
ni manau dum na maw ina lagat si
N-nyeng Nyet n gaw “Anhte yawng
a she sha ya,” ngu wu ai.
, “Anhte yawng PRI rai
Dai hpang bkungrang
rai u
 
 
 
 
‘dum nnn she sha ga,”
 
35
yu dat yang galang hpe gaw lang mi . mung p mu
kau dat dat rai mu ai. Shingrai u ni gaw shani
shagu bprawng hkrai hprawng nna galang. hpe hkrit
ai majaw, mansu lang mi mung ndum lu mu ai.
  
    
 
   
  
 
  
 
 
 
  
    
Ya u ni gaw shani shagu hprawng hkrai hprawng
rai timung galang hpe gaw n mu rai nna hprawng
jin wa ma yang, u ni gaw, ‘Ndai Hkataw u gaw
anhte ndai daram hprawng timung galang hpe gaw
lang mi mung n mu, anhte hpe masu nna ya sha
ya sha woi hprawng hprawng rai nga ai. Shi hpe
Mupgnun ga de she sa dut kau ga,” ngu jawm
bawng mu ai.
Dai hpang u ni gaw Hkataw Naw hpe Mungnun
ga de sa dut kau na maw mu ai. Rai timung, manu
kade daram hte sa dut yang mai na lam? nchye
ai majaw, Uju Naw baw hpraw hpe, “Ndai Hkataw
Naw hpe manu kade daram hte sa dut yang mai
na kun? Nang gaw baw hpraw sai majaw manu
she dawdan yu u,” ngu mu ai. Shaloi Uju Naw gaw,
“Ngai gaw baw mi a hpraw timung, anhte Uju amyu
ni gaw baw hpraw ai baw amyu rai ga ai majaw
Hkataw Naw a manu hpe gaw, ngai n chye dawdan
nngai,” ngu wu ai.
Dai hpang u ni gaw Nga machyawng u hpe,
“Ndai Hkataw Naw hpe manu kade hte sa dut yang
mai na kun? Nang gaw nhka mun tu sai apes
dawdan yu uw,” ngu jawm tsun mu ai. Dai shalo
Nga machyawng u gaw, “Sam hawng, Si he
hawng, Huk hawng,” ngu nna Hkataw
rawng sumshi, mali shi, manga shi,
dut yang mai na re, “ng
 
 
  
 
 
 
 
   
 
36
u hpe, “Nang she lang
shajang ma yang Shingbwi
npu mu yang, Shingbwi
mi bai naw dawdan yu uv,”
n gaw, “Rawng sumshi manga, Rawng mali shi,”
ngu nna bai dawdan ya mu al. Dai ga hpe u nj
ghajang masal ral nna, Hkataw
li shi hte sa dut manu ai, Ndai
matsun ga hlkan nna Shingbwi u tan ai hte maren
rowng sumshi manga hpe RU JOI ngu nna mung,
rawng mali shi bpe HICANG SA JOI ngu nua mung,
Jinghpaw masha ni dai ui dn hkra shen lang shajang
nga ma ai rai. Ru joi hta gaw gumhbpraw bku sawn
yang lap 100;. tup rawng nna, Hkangsa joi hta
gaw Lap 140/- bup rawng nga al.
yawng myit hlkrum
Naw hpe rawng ma
Shingrai Hkataw Naw hpe dut kau dat ai hpang
u ni yawng gaw manau dum na bai mew mu ai
Rai timung galang gaw hii hkrai htim rai usa u
ni yawng hpe rim sha shatsang mu ai rai nna,
manau mi n lu dum mu ai. Ya u ni gow manat
n dum lu ‘ma ai bta n ga, htm wa .shajang masai
rai nna, shanhte gaw galang hkriv let nam de
hprawng makoi ai shaloi bai bawng mu ai gaw,
«YMdkataw Naw n nga sai majaw, anhte u nigaw
htiuse mat na tai wa sa ga ai; dai majaw nda
Hkataw Naw hpe bai sa hkrang shaw la ga; Mungnun
ga de na u ni hpe mung shaga wa let manau bai
dum sha ga,” Dpgu mu wi. Dai hpang u ni gaw
Mungnun ga de sa nna
bkrang shaw la mu ai.
   
  
he
Hkataw Naw hpe bai ss
 
32
10. Ya galang hpe gap jahkrat dat nne wa hkrat
taw ai shara hta kade n na yang mati kaba langai
mi tu pru wa wu ai, Dai mati gaw, pawt de jahku
hkam kaba nna mati lap gaw jahku lam pa nga ai.
Dai mati tu ai lam hku shawng lai sa hkrup si masha
ni gaw mati lap hpe di sha lai mat wa mu ai. Lap
sha ai masha ni gaw, “Lap pyi ndai daram machyim
rawng ai gaw hpang de pawt sha ai mashs ni gaw
grau mu na rai masai,” nga myit la nna, pawt sha
ai masha ni hpe n rup n tsen mu ai. Dai hpang
pawt hpa di sha ai masha ni mung, pawt pyi ndai
daram machyim rawng &i gaw lap sha ai masha ni
gaw grau mu na rai masai,” ngu nna lap sha ai masha
ni hpe n rup n tsen mu ai.
11. Shingrai Jinghpaw masha ni gaw langai hte
langai shada da n rup n tsen hkat shajang mu ai
rai nna, marailangai ngai hpe Ti aj, Bawp ai, ngu
~ una Ti pawt nhpang gawn ai shaloi, ndei maumwi
hpe tsun gawn let hpyi lu, lamum su, re ai masha
ni hpe Gumlau Pang shang ra ai, ngu nna hpyi
gi ge Is hpyi jahkoi chye ngs ma ai.
Nai gan i masha ni moi prat kaw
 
 
38
 
10. U NI MANAU DUM Al LAM
DAW II
1. Ya lagat si myin ai ten hta bai ang ai hte
maren Hkataw Naw ni mung bai du sai majaw,
manau dam noa sha na bai hkyen mu ai. Dai shani
kaw nna u ni langai hte la manau lamang jum let
manau dum hpang wa masai. Hkungrang u gaw
manau madu tai, Ura gaw manau jaiwa tai, Bawk
Hkyeng u gaw Gwi ninggrau tai, Lanungu Sinwa gaw
nau shawng tai, Upoi u gaw matsan shadut, N-yung
Yu u gaw manau manam kade re ai hpe hti yu let
manau hpunglum tai, Chyik Karoi u gaw manau
chyare tai nna shan kadoi, U gum gaw manau
hpunglum tai, Uri gaw manau ghatmai di, Ugam gaw
manau shatmai tam, Ugraw u gaw manau shatmai
dagaw, Uka La gaw manau hkinjawng tai, Tsau
Gawng Tang u gaw manau bausa hkat tawng dum
ya, raisnna a ni yawng gaw manau lamang jum let
manau dum manu ai. : ;
 
 
 
    
     
        
  
 
     
   
   
 
9. U ni manau dum ai shaloi Utu gaw manau
shan hpe hkan karan ya wu ai rai nna, grau ai ni
granu ai hku, grit ai ni gaw grit ai hku, kaji ai ni ga
bku, kaba "ai ni gaw kaba ai hku rai n
w hkawm wu ai. Shaloi Htingre
awt nna Utu a baw
SUL
  
  
   
 
      
1 Cl
  
a9
Uke Le gaw mansu hkinjawng tei nns nhku
6 ngs oi chaloi menau madu jan hpe suman ya wa
ai rai one kade n na yang mansu mada jen gaw
kasha langai mi shaprat wu si. Dai majaw Gawhks
(Gawle hka) u ni gaw n-gyi matu ni rai nga ai majaw
baw hte hkum hkrang ni & nsam hte hkrang gaw
kanu hkan nna,shage yang gaw Uke La nia neen
zawn kyek let shaga ai rai ngs ai da.
b. Ya u ni yawng hte gaw menau dum ss ws
shajang ma yang Shingtung u gaw kaya nna n ss
hkraw wu'ai. Kegs u ni gaw Shingtung u hpe*Mansu
ea ga law,” ngu saw mu yang Shingtung u gaw,
“Ngai gaw hpun pelawng n lo nngai majaw kaya
nngai law,” ngu wo ai, Shaloi kags u ni gaw,
“Hpun palawng gaw anhte jaw na law,” ngu nna
shanhte a mun langai bpra baw tsat -ya mu ai. Shaloi
Shingtung u gaw mun smyu hkum sumhpa tu nu
ai rai nna u yawng hte grau tsawm wu ai,
6. Shingrai manau sa wa yang Shingtung u gaw
manau du jang, “Ngai daram tsawm ai u gaw kadai
mung n nga eai,” ngu nna guwrawng mat ai hte a
manang ni hte n kam kanawn mat wa ai. Dai shaloi
kaga uv ni yawng masin pawt nna, shanhte jun ya
ai u mun ni yawng hpe bai baw la kau ya mu ai
rai nna Shingtung u gaw manau ka-ang e kaya kahpa
hkrum mat wu ai. Ndai gs matsun hkan nna
gumrawng chye ai masha ni hpe ndai Shingtung u hto
shadawn nna gumwai ga tsun let shadam chye ma ai.
7.  Shingtung u ni gaw, manau hta sa du shajang
ma ai rai eel kanau rai ngs ai u ni yawng hte
gav, WA TSIT NAWT ngu nna. sinpraw maga de
jabtum ai lakung ni hte namsi ni hpe di sha let
pysw nga ma ai, Dama maga de na u ni yawng
hte gaw LAHPAW SET ngu nna dingds maga de
 
jahturn ai hpun lakang ni hta dung let namsi ni
a di sha Ne pyaw ngs ma ad, ‘Mayu daw ai u
  
40 !
amyu ni yawng hte gow hla hku de jehtum ai hpup
lakung ni hta MADANG GRIM Al ngu nna manau
dum let di sha shajang mu ei.
8. Ndai maumwi ga hte maren Jinghpaw masha,
pi mung u ni & manau dum ai kasl hpe hkan let
hi Watsit nawt, Lahpaw set, Madang grim, nga nna
| manau lamang shagu let, hkan galaw chye nga ma
ai. Ndai gaw Jinghpaw masha ni tsun hkai ai hte
I hkan galaw nga ai htung lai kaba langai mi raj
hi nga ai rai.
   
 
  
  
    
   
   
SHAMAN NA GA SAN NI
1. Uni manau dum &i hpe kadai la wa mi sa mu
a ta? Dai wa gaw kadai wa rai nna kaning
re ai la wa rai ta?
2. Hkataw Naw hpe manu kade hte dut sha kau
ma ta?! Manu hpe kadai wa dawdan a ta? Dai
~ dawdan ai sakse gaw hpa hta mu lu ai i?
. iy :
3. Hpa majaw gumrawng chye ai masha “hpe
~ shingtung u hte ga shadawn tsun chye ma ta?
 
  
   
       
 
 
 
 
  
  
   
  
37
U ni gaw Hkataw Naw hpe hkrang shaw la nna
bai nhtang wa ma, yang Hkindu yang dan Ja ra ©
loi hkring mi sa lot Hkataw Naw hpe ga de shayu dat
mu ai. Shaloi Ubyit La gaw kaji ai majaw Hkataw
Naw hpe shayu ai shaloi,Hkataw Naw gaw a kajawng
sha gumshut mat wa wu ai rai nna shi a dangkang
ga de dung a dit kau dat wu yang, hkindu gunglang
hta dangkang dung ju kau dat wu ai, Ndai
matsun hkan nna dai ni du hkra, Hkataw Naw a
dangkang hkyeng ai rai nga ai da.
SHAMAN NA MATU GA SAN NI
I. U ni gaw lagat si myin jawng nga yang kaning
rai nna sha na maw ma ta? U ni langai hte
langai kaning nga tsun ma ta? Es:
2. U ni gaw hpa majaw manau n dum lu shajang
ma ta? Hpang e hpa majaw manau dum lu
ma ta. )
3. Hkataw Naw a dengkang gaw hpa majaw
ni du hkra hkyeng a ta? Hpa baw mau:
nga a ta? ;
 
4, Ubyit La ni gaw hpa majaw ma-u
tal. Hpa matsun nga a ta?
 
    
 
 
11. JINGHPAW MASHA NI MANAU
DUM HPANG WA Al LAM
DAW 1
1. Moi shawng de Jinghpaw masha ni'gaw Majoi
shingra ga kaw nna nnan yu hkrat wa ai aten hta
kedai mung mansu n chye dum ma ai. Jinghpaw
masha ni gaw Chyai hku majoi ga kaw nna Hkrang
hku majoi de nnan yu hkrat wa ai shaloi, Ja Wa
Rum Ja gav Lemu Madai shayi sha hpe la wu ai.
Ja Wa Rum Ja gaw Hkrang hku majoi e nga nga
yang shawng nnan e Lamu Madai ni e ‘sharin nna
manau dum hpang wu ai.
9. Ja Wa Rum Ja a kasha Sut Madu gaw Hkrang
hku msjoi kaw nna Hkrang hka masawn hkan let
ya hkrat wa nna, pa layang kaji langai mi kaw rare
kahtawng de nna nga wu yang, kawa a lailen la nna
manau dum wu ai. Ndaigaw lahkawng lang ngu na
_ hta Jinghpaw masha ni dum ai manau rai nga ai.
Ndsi Sub Madu manau dum ai shara hpe dai ni du
hkra NAU RA YANG GA ngu nna shamying mu ai.
 
 
 
     
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
She a mang hte tsan ai de ven mat ai. Shaloi dai la Wa
mung kachyi ni sa hta la nna kachyi lu la ai hte ray
kachyi hpe madu la na myit rawng wa nga ai hte mare |
de lagat wa nna Hko Dau rai n ngai nga madu jan
kasha ni hpe hpun lum di kaba shaprut da nna yawng
hpe htau bang kau ai nga ma ai.
Dai hpe mu jang kaga langai mi gaw teng sha
sawm ni hpe e madu janni kaw sa sa ya na ngu matan
nna dal wa lang ai shaloi mung lungpu kaw makoj
yang mu a chye wa ai. Hpun pawt kaw makoi yang
mung mu achye wa ai. Hpang jahtum kaja wa sawm
hpe madu ni kaw sa sa na ngan nna rawt mat wa sai.
Wo She a n ta de kalang ta n shang ai sha Wo She yan
nu ni ja lu ai hka singat hka hku de lung n htawm hka
Ja sa wa ai Wo She a madu jan hpe mu ai shaloi hka
hpe hkanu dat nu ai. Wo She jan mung hka hpa majaw’
hkanu ai hpe chye lu na matu hka hku de lung yu yang
la langai mi dung nga ai. Dai la wa mung shawa nang
kachyi hpe madun let Wo She a sawm sa ai re lam
azing a yang tsundan ai. Raitimung Wo She jan mung
sawm sa sa ai wa hpe n woi wa shi ai sha shi hkrai n
ta de wa nna chyaru shatlit dinggun hte sa tau wu ai.
Dai hku di nna sawm sa sa ai wa hpe mung a mying
ningnan langai mi shamying dat wu ai. Dai mying
gaw hka hku de nna pru ai re a hka ngu ai hku Maru
42
  
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Lashi ni gaw dai ni du hkra Hka Yu mying shamying
ai Lashi ni nga ai.
2. Zaw Buk ni Wagang Nat jaw wa ai
majun
Moi Wagang Rum Dum ga ngu ai Wagang
mare hta Lahpai Wagang ni hte A Nang Dum Bu ni
mayu dauma rai nna mare jawm de nga ma ai. A Nang
La Raw gaw Wagang shayi sha hte shana ningrim e
pyaw chyai chyai rai ma ai. Lana mi hta gaw a dum
kaw hkrum ga nga nna ning dat hkat ai. Bai A Nang
wa a kajan num sha hte kaga shadang sha mung dai a
dum shara mi kaw sha ning dat hkrup ma ai.Shaloi
shawng sa du ai gaw A Nang wa a kajan shawng sa du
ai. Dai hpang A Nang La Raw mung Wagang shayi
sha hte ningdat da sai hte maren bai sa wa sai.
Shingrai sa zup tim kada mung kadai ningdat ai
manang n re hpe chye lu sai. Raitim n sin kata kaw re
ai majaw hkrak kadai re ai hpe gaw n chye hkat ma
ai.Shingrai sa hkrum la nna bra mat ma sai. Dai num
kasha gaw la wa hpe shingdu maga palawng kaw ri
mahtawng gyit shakap nna matsing dat wu ai. Hpang
jahpawt gaw ka yung La Raw a palawng kaw rai taw
nga ai. La Raw a kajan num sha gaw mama htu shoi
 
43
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
yu wa ai shaloi gaw wawn law kaleng ai zawn bai rai
mat ai. Wawn mung masha nga ai hka kau de
makyeng yawng yu wa ding yang rai nga ai. Shing rai
hkau e hkye la rit ngai tsun ai ga naw madat yu u nga
nna tsun ai. Raitim La Se la wa e yu yanga byet she
mawng re ai a mang rai nga ai majaw yu kajawng nna
yu nga yang sam la langai mi kaga de nadu pru wa ai.
Dai sam la wa gaw mang dai hpe yu yu yang a ga
shaga ai majaw nang zawn re a byet she mawng raiwa
mi nga nna mayen mahtwi bun nna bai lai mat wa sai.
Latau La Se la wa gaw gadi re ai n chye yu mat ai
majaw san shachyen yu yang Wa Gang mare na A
Nang La Raw rai nga n ngai nga nna tsun pru wa ai.
Shaloi ka hkau wa mung shi kahkau wa re ai hpe
hkrak chye lu ai kaning rai nnan dai zawn byin mat ai
Jam san ai shaloi shi hpe kadai ni e kaning di nna sat
kau ai lam mahkra tsun dan sai. A Nang wa gaw ka
hkau wa hpw hpa rap hpawng a ta ? ngu bai san wu ai.
Shaloi ka hkau wa mung mam n nan sha na matu yu,
nga, shan hkwi hkawm ai ngu htan wu ai. Shaloi ka
haku wa hpe kaga de hkum hkwi hkawm nga sa bai -
wa nu mam nnan sha na si htu si mai gaw wa lam de
nga na re ai. Nang wa yang hkra maga de hkum shang
sa, Pai maga shang nna mahkam hpe sa yu su. Dai
shaloi na a mam nnan sha na shan lu na re. Dai hte
. i -
- 4 i
id
45 = 1
 
vy
Tere,
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
wa ga de nna “She shang shana fu yang gaw ning
sin a gu re, She shang shani du yang gaw Ja Yung a
hpu nga” nga nna shoiwa nga ai. Dai ga hpe mare na
ni na ai majaw n dai A Nang La Raw gaw kajan hte |
J
nga sha hkyen sai ngu nna gyit dun tawn masai da.
Shingrai A Nang La Raw a a bawng du nga ai majaw
ka tsa Wagang wa hpe shaga la sai. Ka tsa Wagang
wa mung sa du ai hte n pan kaw ri bat jung tawn nna
nan hte a a mu la wa hpw gaw ya du hkra naw du
tawn da mu a ni nga nna n hku de lai bang mat sai.
Dai Salang wa ngu mayu ai lachyum gaw raw kau mai
sai ngu mayu ai. Shi mung n hhku de shang wa nna
salang ni hpe shang daru na hku rai nga ai. Raitimung
n pan yang e nga ai a bawng sin masha ni gaw sat kau
mai sai ngu shadu nna katsa wa jung da ai ri bat hte
wa hku shadung kaw dun tawn da ai. A Nang La Raw
hpe galun sat kau ma sai. dai a mu gaw A Nang wa
shi a n ta kaw nan rai nga ai. Dai mang hpe gaw kawa
wawn galaw nnna Hkrang hka kaw shayawng kau dat
sai. Hka nam de gaw A Nang wa a dauma ni nga nga
ma ai. A Nang wa a kahkau Lahtaw La Se wa gaw
mangai ta e mam nnan sha na matu Hkrang hka de
nga hkwi sa wa sai. Hkrang hka kaw sa du ai shaloi
hka kau de nna wawn kaw masha tsap ai zawn n rai
shaga let yawng yu wa ai hpe mu ai. Shi hpang de ni
44
 
  
  
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
gaw, Kan bai grup ai hkai lawm nga ai, dai majaw A
Nang wa ya madat hkam ai hku dawm tawn nna sanit
ning du ai hte wa mawn dai hpe sat nna Wagang mare
de htinggaw shagu hpe numju wa gam sai. (A Nang
wa ya madat ga gaw numju gam ngut jang gaida gaina
ni nga shara kaw masin dun shing grup tawn nna nga
nga u: nga ai ga madat hte maren, wa shan numju n-
gam gu ai gaida nta ni hta masin dun shing grup tawn
nna nga nga yang lamu htum pang de amu: ru ru nga
nna ngoi ai hpe na ai hte yu dat yang kaja sha lamu
htum pang de masha sumla zawn re samwi kap lung
wa ai hpe mu dat sai da. Shing rai amu mung ding
yang gung ai hte maren masha zawn rai tsap nga al
samwi mung Wagang ga du wa ai hte mung bra wa ra
ai. Shing rai byin wa ai laru bungga gaw Wagang
mare du ai hte aja lawa rai lung wa ra ai hte maren,
namji ni mung aga e pyet pyet rai nga ai. Nta ni poi
mat wa ai hte htum jun ni poi mat wa ai hte, masha
mung poi lawm rai nga ai da. Shing rai ngam nga ai ni
mung nbung laru hpang e anat bai jaw sha ai nga yang,
sangau shamawng ai majaw, kan hkyeng ana byin nna
si ru mat masai da. Ndai lachyum hpe moi na ni tsun
ai ga, Wagang gumli shamyit hkau hkam madang
shagrit ai nga nna tsun ma ai.
47
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Mam nnan wa sha nna ngai hpe mung mam nnan shat
chyaru lit sa gun jaw rit nga nna matsun dat sai.
Shingrai n htang wa ai shaloi hkra maga de tam shang
Wa yang sam la wa hpe sharaw e gawa tawn ai masha
mang rai taw nga ai. Pai maga de shang wa yu yanng
£aw nam wadu grai gaba ai langai mi hpe sharaw e
gawa tawn ai mu wu ai. Dai Latau La Se a wa gaw
sharaw e gawa tawn ai wadu shan hte mam nnan wa
sha sai. Shingrai mam nnan shat shadu tsa malum, si
htu si mai ni yawng hkut jang shana a ten hta n bang
de na sharaw lahkawng lahkawng lang tawt shang sai
da. A Nang wa hpe sa jaw na shat chyaru lit mung
hkyen tawn, mam nnan shat sha ngut ai hte shat
chyaru lit baw gun nna hkrang hka kau de sa wa ai.
Dai shaga chye ai mang mung bai shaga pru wa ai.
Dai mang tsun ai gaw mam nnan shat hpe shawng e
sha la se ai, ya bau gun sa ai gaw nanhte sha mu apyi
apa gaw ngai n sha na n ngai, taitim aga htet da mayu
n ngai. Hpang de nanhte dauma ni a nta kaw kan baj
grup ai wa kasha mi hkai pru wa na ra ai. Shaloi daj
hpe dawn kau nna (7) ning du jang Wagang mung de
htinggaw shagu nna wa mawn sat na numju wa gam
ya marit ngu da sai.
Shing rai A Nang wa tsun da ai hku dama Latay
Lase la wa a nta kaw hkai ai wa la kasha langai mi
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
    
pkawm ai re gaw n chye sai, nhtang wa ai shaloi
Wwagang Du yan nu ya ndaw yang kaw salat shakawp
ya nga nna jahkring mi wa dung nga yang agwi wau ai
hte Wa Gang num Ba gaw nhku de nna gat pru wa
shtawm, dai manam yan hpe hkrak sa yu la nna bai
gat shang wa ai hte kanu hpe “Nu mani lai mat wa ai
manam yan dai ni bai lai wa mara ai” nga nna galoi
mung n shaga yu ai Wagang Num Ba gaw shing nga
ga wa shaga hpang ai majaw, kanu gaw tsa shadu
ningdap nna, shalau lang nga ai lakung pyi tawn kau
malap ai hte lakung hpai nna bai gat gumpye pru wa
let, goi law goi sha e ama ndai wa shaga pru wa ra ai
law, rat yan hkri e she shang wa marit nga nna nhku
de woi shang wa sai. Dai majaw, kumhpa kap tawn da
ai nat ni hpe mung jaw kau ya sai da. Dai kaw nna
Wagang Num Ba mung shaga chye mat wa sai hte
maren, Kanu gaw Maru Krung na Maru ni hpe
Wagang mung hta wa nga marit nga nna Zau Htin hpe
aja awa tsun lajin nga ai majaw, manam ni a kaji Zau
Hten Sum Nut shanhte masum gaw Wagang Mung hta
nga bang wa masai.
Ndai Wagang gaida yan nu hpe gaw Maru nie
wa yu gawn tsang ai re majaw, Wagang Num Ba hpe
gaw, Nya ma hkum ni hpe jaw ya sha kau sai da. Dai
49
 
  
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Wa Gang Gumli myit ai hpang Mary
Tangbau ni shang bang wa ai lam
Moi Lahtaw shaya num shan nau ni masum
gaw, Lahtaw shaya kaw gaw Wagang du jan Lahtaw
shaya Lu gaw kamoi Lahtaw shaya Lu a kanam
makyin Maru Zau Htin jan, Lahtaw shaya Roi gaw, ya
Mahkum jan, rai ma ai. Shing rai Wagang Du ni
gumli myit ai hpang Lahtaw shaya Kaw gaw gaida
nga ai. Kasha Wagang num Ba ngu ai numsha
shingtai gaw num mahkawn kaba rai hkra shaga n
chye nga ai. Maru dama sum Nut wa hte Zai Hting
gaw Maru Krung de nna kaga buga tsan ai mare de,
gat dut hpaga sa wa let Wagang mare na Wagang
gaida yan nu gaw num hpang hpu wa jinghku re
majaw, sa shang hkring yup ma ai. Dai nta madu
Wagang Du jan gaw, rat yan hkri e nan wawt dumsa
mahkoi chye nga mit ni? Ngai sha ndai wa gaw, n
shaga chye na zawn sha gaw n rai ai wa mi, num
mahkawn kaba rai hkra wa n chye shaga nga ai, “Nga
yan” Sum Nut wa gaw ndai ningrat wa gaw dumsa
kaba rai nga ai, nga nna Zau Htin wa gaw chyaba
wawt ya sai hte nat kumhpa mung da ya sai. (Pahtau
hpe awa mi jahtung hpe mung wa mi, asawn hpe agwi
ni, ga jat hpe u lahkawng) di nna kumhpa shakap da
ya nna lai mat wa masai. Shing rai kade na hkra nga
 
pot =e
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Kasha Ja Mun Naw gaw uleng laru e poi mat
wa nna walaw makru kaw ju si mat sai da. Shing rai
Maru ni gaw Wagang Mung ha yi hkyen sha yang,
mam ting bang ai hpang mam n tu hkraw ai majaw,
7au Htin gaw chyaba bai wawt yu yang, Wagang Du
ni e re nga nna nat kumhpa bai da sai da. Dai hpang
mam pru wa ai ten hta mam bai san wa ai majaw, bai
wawt yu yang jaw jau ra ai nga nna jaw jau hpang wa
masai da. Dai shani kaw nna Wagang Du ni gaw nat
n-ga de du saga ai nga nna Wagang nat jaw ai Maru
Tangbau ni Zau mying n mai mying mat sai da.
Ndai Wagang mare kaw nga ai aten hta Zau
Htin a kasha Htau Gyaw Naw ngu ai wa gaw Maru
mung na ajum shadaw kaw Jinghpaw ni hte ajum
nhkun gashun ai hpyen majan hta sa si mat sai da.
Ndai Maru Htan Bawng wa gaw Wagang rum
dung ga nna Wunpawng amyu ni kadai mung garai n
nga dep ai shara de lamu ningnan ga ningnan bai
htawt tam mat wa sai. Raitim shawng de gaw balawng
amyu ni nga mat sai re majaw, balawng ni kagam bum
kaw nga, Htan Bawng wa gaw Sama hkyet kaw sa nga
sai da. Dai Sama hkyet ngu ai shara buga hta Maru
Htau Bawng hte Gauri Lahpai Nang Grawng gaw
~~ shadang la sha matsat bai shangai ma ai. Shadang la
sha dai ni yawng gaw mungdan chyam nna nga mayat
51
    
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
majaw, anhte Maru Tangbau ni dai ni du hkra Nya Ma
hkum ni hpe dama shatai ai madat nga nga ai rai.
Bai nna Wagang Du ni hpe nat shatai nna jaw
Jau ai lam gaw, Wagang amyu hte Wagang mare
masha ni yawng gumli myit ai hte maren, kawa
Wagang wa gaw, dingla nna si ai re, lup ai shara, Da
Bup ngu ai shara rai nna ginra gaw Wa Lu Krawn
mali ngu ai re majaw, shi hpe hkringdat gang yang,
(Da bap rum dung e ngat, wa lu krawn mali e hkring
dat) ngu ai re. Kasha Wagang Yawng gaw gwi lawng
langai mi hte shan gap hkawm ai shaloi hkhrang hka
hkahku lung pran yang ngu ai shara hta, hkrang hka
kaw ahpun pung hkawng langai mi htan nga ai majaw,
Wagang Yawng gaw dai pung hkawng hta gau lai mat
wa sai. Shi a gwi lawng gaw n lai wa hkraw ai wau
nna tsap nga ta ai majaw, dai gwi hpe bai nhtang ba la
nna dai pung hkawng hta gau wa yang hka ka-ang du
wa ai hte pung hkawng daw mat wa ai majaw, hkrang
hka hta htin si mat sai gwi gaw hka laman chye ai
majaw, hpungyawt pru mat wa lu sai. Shing rai si ai
mang hpe gaw hka na Nga ni e sha kau sai. Dai majaw,
Wagang Yawng hpe hkringdat gang yang (Wagang
rum dung e ngat lung pran yang mali hkringdat) nga
ma ai. Shi a mang hpe Nga ni e sha ya ai majaw, jaw
jau yang nga gai tsu n ra nga ai.
50
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
s >
mat wa sai. Ala n-gam matu ni gaw, Da Mang mying
gun nna, Shadan mung, Nhkum Krung, Sam Mung
daw hta Myen dang, pang hkrem sinna dingdung
maga mali hka rap mat wa sai. Lamu ga shara ndai hte
hta nga bra nga ai, La Naw wa hte La wa gaw, mayu
Gauri Lahpai ni hte Gauri mung de wa mat wa aj hte
maren, Mung Myit Sinli, Sam Mungdaw ni hta ‘nga
bra chyam mat wa sai. Tu hte Hka, Roi ndai ni gaw,
Nhkum Krung kaw nga ningpat nna, nga pra ai majaw
Tahkaw hka rap nna Sam Mungdaw mayan de nkau
mi nga bra mat wa masai. Tang wa gaw, sinna jan
shang maga de, Lama, Lungga ngu ai shara de nga ma
al da. Kade daram nga mayat mat wa ai hpe n hkan
chye sai. Ala Yaw matu ni gaw Mali hkanam Gara
mung de nga ma ai da. Ndai ni mung rai law mayat
mat wa masai nga nna aji awa ni tsun ma ai.
3
Wa Htau wa gaw kanau ni yawng hpang hkrat
nna nta sin nga ta sai. Raitim, kasha prat hta Da Mang
Tang yan Da Mang Yaw gaw, Nhkum Krung de shing
nrai Mung Myit, Sinli mung de kahpu kanau Ge)
hkan mat wa na nga nna n-gaw yg rawt mat wa s
Shing rai n-gaw rawt yu wa ai ‘shaloi
Wawm tawng ga hkan kaw du yang Lz
shang dau damya hkap mya ai hkrt
ni e hkap la kau ya ai arung arai gaw
 
  
   
   
  
52
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
mung nanhte Maru Da Mang hte gaw nhpa ru nhpa
hka gaw n lu nngai law, shut sai law ra sai law,
nhkum nhprang galang re ngu nna hkap hpya ai wa re.
Ndai Nhkum nhprang galang wa gaw anhte Lamyang
ni hpe hkyi n-gaw wa a lam naw yan n-yen yang gaw
magwi manang wa ai kaw na num nawn sum pra ga
nyen rai na re nga nna aga shamu ai majaw, anhte gaw
maja nga ai rai nna Nhkum nhprang galang ya azaw
manang rai sam ai ngu nna hkap shut ai re. E anhte
Maru Da ‘Mang ni gaw nhkum nhprang galang hte
gaw mayu dama wa gaw jaw ga ai raitim, shi n-gaw
wahkyem ai lam hpe anhte gaw n chye ga ai. An gaw
Mung Myit, Sinli mung de kahpu kanau hkang hkan
mat wa ai she rai ga ai ngu nna tsun shadang ma ai da.
Shaloi Lamyang Du wa gaw e rai jang gaw kadai wa
nhpa gun nna wa yang gaw, nhpa gun hkrat wa
shangun nna nanhte ya ningnyep ninghkyeng gaw
hpawt de shabai ya sana re nga nna nla dap de yup ra
htu ya nna hpawt de she bai shaga chyai saga nga nna
nla dap de shayup kau sai da. Shing rai Da Mang yan
hpu yup mat wa ai hpang e dai Kumli yan Nawng Li
gaw hpang'e sa du nhtawm npu de asim shang lagu
madat ai kaw nna pru wa ai hte daw dap de bai shang
nna Lamyang Duwa hpe e Lumyang Duwa e an gaw
ning hkri Sama Rip e dat ai kasa yan wa rai ga ai.
54
TN
 
 
 
  
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
kasha, wa tang bungga gam, sumpu sumhtang shi, J
nhtu shabawn sum shi hkap la kau ya sai da. Dai
majaw, Maru Da Mang La yan hpu gaw anum ama hte
hprawng nhtang nna Gam Gya ga, Wuhlirawng
marawn ngu ai kaw wa hkring ma ai da. Shing rai
Maru Da Mang yan hpu gaw dai hpang shaning
.amyang Du ni kaw hkan hpu hpe damya hkap mya
ai gaw galoi na nhpa ru n hpa hka rai kun? Nga nna
san sa wa masai. Dai lani jan mi sha Sama Kawng na
gama Du Sama Rip ngu ai wa mung Lamyang Duwa
hpe mung ga sa tsun na matu, Kum Li yan Nang Li
hpe sa wa shangun nga ai. Maru Da Mang yan hpu
mung Kum Li yan Nawng Li hpe n chye ai majaw,
hkawm sa ai lam gaw hkrum shara n rum ai. Da Mang
yan hpu sa jang Kum Li yan Nawng Li gaw hkawm,
Da Mang yan hpu hkawm jang gaw Kum Li yan
Nawng Li gaw bai sa mat rai nna hkyen hte shada
mung n shachyen ai hkawm sa wa masai. Lamyang
Du ni a nta kaw shawng sa du ai gaw Da Mang yan
hpu shawng sa shang ai da. Shing rai Lamyang Du wa
a nta kaw sa du ai hte maren, Da Mang yan hpu gaw
mung tsun bang wa masai. E Lamyang Du wa e anhte
Maru Da Mang ni hpe gaw, nhpa ru nhpa hka e hkap
hpye ai wa rai myit dai kun gaw woi, nga nna tsun
bang wa sai da. Shaloi Lamyang Du wa gaw e ngai
53
 
 
| Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
EE —
lahkawng lang dum ma ai da. Dai hpang Da Mang Tu
hte Da Mang Tang hkan nau gaw, Hka Ya ga bai wa
nga ma ai. Shing rai hkan nau gaw ju manau bai dum
na hkyen nna manau hpan bai htang masai. Dai manau |
hpun htang ai shani Hka Ya Du wa gaw shi a nta e
kasha shayi sha langai mi si mat ai majaw, ndai yang, |
Maru Da Mang baw mi manau hkyen nna ngai a
kasha si nga ai nga nna jawat ga tsun wa ai majaw,
Maru Da Mang ni gaw manau madai nat hpe wahkyen
kau, bai kasha myi hte num shang na lagat hpun kaw
) dai pawn sapawn da kau sai majaw, ju manau n teng
mat sai da.
Bai Da Mang Naw hte Nhkum Mashang Roi
yan a kasha Da Mang Gam hte Dingsi Kumba kasha
langai mi gaw Gam Gya ga kaw nna Nhkum Krung de
ahkri hpaga ga mat wa sai da. Lani mi hta Ta hkaw
hka pa layang lam hkawm jan du nna Sam Miwa ga
mung n chye rai nna Jinghpaw mare mung tsan mat re
majaw, Htai Hpyin hte Man Mying lapran na Bau
hpang Sam ni Hkau Ka wa kaw du yup ma ai da. Bai
nga lagu ai lagut ni gaw Bau Hpang Sam ni a nga lagu
dun mat wa ya ai majaw, Bau hpang Sam ni gaw,
shana e nga lagut shachyut hkawm ma ai da. Shing rai
lagut ni hpe gaw n dep kau dat rai nna, dai lam makau
na Hkau Ka wa hta gaw, Jinghpaw la lahkawng yup
it eeeeeeeeee—
 
 
gg
|
|
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(aw nga ai hpe mu mada ai majaw, yup tawk tawk kau
Ja ma ai. Si hkrum ai yan a lahkap e hpin dang dan
nga ai, shing rai Mang mung n hta kau ma ai majaw,
jam lai ai masha ni mu mada nna kaning re masha re
lam hpe myi man hkum hkrang ni yu matsing la nna
shiga shabra dat ai majaw, makyin jinghku nta masha
ni na nna sa yu yang hkrak rai nga ai majaw, dai
hpang makyin jinghku nta masha ni masin nsi nna,
nhpum nam bang hkan na makyin jinghku hpyen gin
rawn la nna Bau Hpang Sam ni hpe sa hpya kau dat
sai da. Padang dip la lu ai arung arai gaw kade re n
chye sai. Sam kasha gaw, jahku lu rim la sai majaw,
sanit hpe gaw hpyen garum ai ni garan la kau sai.
Lahkawng hpe gaw mi na du baw sum mat ai malai
hku nna langai hpra di, garan la kau sai. Da Mang ni
la ai wa a amying gaw, La Jaw ngu ai re. Bai Dingsi
Pauhkam ni la ai gaw, Hkawng Se ngu ai re. Shing rai
wa ai shaloi, Sumlang Du wa ya nta e wa shang yup
yang Sumlang Du wa gaw, grai shakawn ai hte shat
chyaru hkap daw jaw ma ai. Shing rai hpang jahpawt
du jang, Sumlang Du wa gaw yup mang rawt tsun nga
ai. “Mana na nye a yup mang wa gaw, kan dawn kau
ai mi mu woi; ai nanhte Sam bawng woi wa nna rai
sam ai. Ngai mung kasha n lu ai gaw, kasha shatai na,
nanhte ya Sam kasha langai mi naw garan ya na wa
57
 
—
 
BD
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
———————— EE —
Ning hkri Sama Rip danga yang ndai Maru Da Mang
ni hpe ning nyep ninghkyeng garai hkum bai na da.
Nang, ndai Maru Da Mang hpe ningnyep ninghkyeng
bai jang gaw, Mung Myit, Sinli mung lai mat wa na
rai ma ai da. Anhte ndai Sama mung hta masha n law
masha n rin ai majaw, adu ja ai jan naw woi ja, adu
madi ai marang naw woi madi, adu hpe gawa ai wawt
ji wawt yan naw woi gawa rai na re da. Ningwawt
dumsa mung kung ai re majaw Shadan Du rai ni naw
woi rai na wa re da, ngu nna Kum Li yan Nang Li e
Lamyang Du ni kaw na ningnyep ninghkyeng pat kau
ya sai da. Dai majaw Lamyang Du wa gaw hpang
jahpawt ladaw dap de bai sa dung hkum ai shaloi e
Maru Da Mang La yan e ngai anhte Lamyang ni n
kam bai nna n bai ai n re, nanhte gaw Shadan Du ya
asik lu reng masin dai nga mat sai hte maren ningnyep
ninghkyeng n bai ya mat sai. Dai majaw, nhtang wa
nna Gam Gya Mu Hkrawng Marawn kaw htinghput
htingra de nna wa nga mat sai rai. '
3. Gram _Gya ga e nga ai prat mabyin
masa
Gam Gya ga e wa nga ai Da Mang Yaw a kasha
ni ala kru du ma ai. Moi jiwoi prat kaw nna aju manu
dum nna nga pra yu wa ai re majaw, aju manau
55
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
na rai yang gaw, i ga de wa saga ngai nau ngai sha ni
e, ali ama woi mu; agun agang hta gun mu; ngu nna
woi mat wa sai da. Shing rai Gara Yang kaw du yang,
Mali hkran de gaw mahku lik majan ngu ai Myen Sam
hte gasat ai majan nga mat sai majaw, Mali hkran Da
Mang wa gaw woi lai wa na matu n gwi mat ai majaw,
ngai nau nga sha ni e ndai yang naw gayin hkring mat
mu; hpawt hpra ni e mi she gayin woi la sana, ngu nna
shi hkrai lai wa mat sai da. Ndai mahku lik majan gaw
Myen Sam ni galun gahtam, ndai rai gasat shadut
bang wa ai majan re da. Woi gasat ningbaw tai ai
Jinghpaw ni hpang maga de na Maran Mahku Lik ngu
ai majan nga nna tsun jahta nga ma ai rai.
Da Mang Tu Ja wa gaw Mali hkran Da Mang
wa e tawn da kau ai hpang, Nawgu mare kaw masum
ning du hkra la yu yang Mali hkran Da Mang wa nga
ai Shingran mung n na mat ai hte maren, n gayin woi
la sai majaw, lamu ga ninghtawn kaga bai htawt tam
mat wa sai. Shing rai Da Law pa mayan hku nna yu
wa yang, Grau Gra ai lamu hta nga mayu ai majaw,
lung du hkawm yu yang, abum ga e tu ai shabying
walai, chyinghtawng htingra ni tu nga ai hta n-ga, nam
u numji ni hkum tsup ai majaw, htinghput htingra yu
da nna mare de bai nhtang du wa yang mare masha ni
gaw e Maru Da Mang wa e, nanhte gaw lamu ga
59
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
she rai sam sai nga nna hpyi lajin ai majaw, Da Mang
ni gaw anhte Sam kasha ndai gaw num yam shatai na
ngu nna woi wa ai n re, anhte a kahpu malai re majaw,
 
kahpu kanau shatai na ngu nna woi wa ai she re, nang |
Du wa raitim nang kasha majing she shatai ya marit
ngu nna, La Jaw ngu ai shadang sha hpe gam da sai.
Dai majaw, Sumlang Du wa gaw, Dumsu kanu mi hte
nba chyung shabawn mi bai kumhpa gam dat sai.
Dingsi Pauhkam ni kaji malai, Hkangse ngu ai wa hpe
gaw, bai woi lai wa nna Summa mare kaw bai wa dut
ya kau sai. Sumlang Du kasha tai ai La Jaw matut ni
gaw ndai prat hta dingyang sha galu kaba mayat maya
nna nga nga ma ai.
4. Mali hkran de N-Gawq wa n_hkrang
mat ai lam
Tu Ja a prat hta Gam Gya ga e nga nga yang,
Mali hkran Da Mang ngu ai wa sa du hkawm ang ai
shaloi, Gam Gya mare masha yawng gaw, Nai mam
lusha ningra ai majaw nam nai fung htu la nna shat jat
sha ma ai da. Dai hpe Mali hkran Da Mang wa gaw yu
matsan dum ai majaw, anhte Mali hkran ga de gaw nai
mam gyi ai ga re, mam gaw hpang shaning du jang
kabai she shalep wa ai re. Ndai zawn re ahku ga e nga
PPO pg pa
8
y
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
kanang e mu tam sani ngu nna san yu yang, htaw ra
Grau Gra ai lam kaw yu da sai ngu tsun dan ai majaw,
yawng mayawng gaw Grau Gra ai bum ngu nna tsun
shamying ai rai nna, dai ni du hkra Grau Kra Bum
(shing nrai) Grau Gra bum nga ma ai. Shing rai Wa
Yaw Ran ni gaw mayu re majaw, Maran ni hte mayu
dama rai nna galang ta Grau Gra Bum e nga bang wa
sai da. Ndai Grau Gra bum hta kru ning naw nga yang,
Shadan Krung htingra kawng de na Da Mang ala n-
gam hte Nhkum Nalaw htu yan a kasha kashu Zau
Doi ngu ai Du Da Mang hpu nau ni gaw lai jum laika
hkin jawng dumsa n chye ai majaw, nNawng N-gam n
hka ai nga ga nga nna Zau Doi wa gaw Hpunau Pawn
ba nba chyung gun nna sa wa ra ai da. Shing rai Zau
Doi wa tsun ai ga gaw, ahpu ngai nau ni e nnawng n
hka ai nga ga, lamu ga mi gaw kadai wa kade wa
galaw sha lu na, ahkru htingnai ga gaw ama chyangai
n ring ai ga re. Dinggai dingla n-gu ai ga re. She lung
wa ga nga yang, Tu Ja Yaw e anhte Da Mang rai
marai yawng wa mi nanhte Adu kaw nga nang yang
gaw n mai na re. Ndai Grau Gra Bum gaw anhte Maru
Da Mang yawng nga, Lamu ninghtawn aga ninghtawn
ngu nna ging lawn sai re, nlung wa nang na ga ai ngu
nna tsun ningdang kau nga ai. Dai Zau Doi ga gaw
kaning raitim, nlung wa n hkraw ngu ai hku nna sanit
60
|
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
ya sanit na shagwi dara yu yang, n dang dara ai majaw,
ngai gaw yawng a man e hpunau woi la sa wa ai lam
tsun kau sai re majaw, hpunau n woi ai gaw n lung wa
sana, nga nna shi gun ai nba chyung sha shaw tawn rai
nna, ndai ngai gun ai nba chyung hte ngai hpe gayin
pawn ba la mi, ngai mung nanhte hpunau ni kaw nga
nang mat sana nga nna chyahpung dun e galeng kau
rai mat sai da. Dai majaw aji ni bai myit yu nna Adu
gaw n woi nga na re, Adu ndai wa hpe naw wa sa kau
nna htawm hpang de bai gayin nga na re ngu nna
jawm bawng la ai hte adu wa sa ai nga yang Htingra
Kawng ga nga nan mat ai rai.
5. Gumsa Du ni hte Gumlau Du ni a
lapran asak sum ai lam
 
Da Mang Grau Gya Yawng a prat hta Htingra
Du Zau Doi a kasha Lau Gam hte Hting Bap Ma Seng
ngu ai hkan nau gaw, Mare na darat ni e lahkawn jaw
ai, nlap rai lap shadang kashun sha ai, lachyum gaw,
kahpu Lau Gam gaw, Mare na darat ni lahkawn jaw ai
nlap shadang hpe nta e amu ara rawng ai shaloi Mare
masha makyin jinghku hte sha kau ai lam hpe kanau
Hting Bap Ma Seng gaw kahpu wa hpe hkrai sha kau
shadu nna ga law wa ma ai. Shaloi kanau wa gaw
61
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
EE ——————————— EE —
| kahpu wa hpe “Nang gaw Anu hpe Awa e hkungran la
| ai hpang e shata kru nga yang pra ai gaw, nang gaw
agwi kasha rai ndai” ngu nna tsun sai da. Aga dai hpe
kahpu wa nang zawn nga kanau wa hte aga n hkrum aj,
lawu lahta du manang ni hte ganawn mazum mat jang,
kanau Hting Bap Ma Seng gaw, kahpu wa hte lawu
lahta Du manang ni e, shi hpe sat hkyen ai re nga nna
alam hkan masha hkrum jang anam de hprawng bang
mat wa wa rai ai da. Shing rai lana de mi na gaw, shi a
hkauna de nna nta wa yang shi a shawng lam de shi
hpe chyan yu chyan yu re masha mi mada mu ai hte
shi a ahpang kaw gaw Myi Hka ngu ai ama langai mi
hkan nang nga ai. Dai wa hpe tsun sakoi ai ga gaw,
Myi Hka e wadi hkauna kaw wachyang hkakying
malap kau da sai. Nang naw wa magang su, ngai gaw
naw nhtang na nngai ngu tsun masu nna, anam hku de
hprawng ashep mat wa nna, lawu kahtawng na Da
Mang La Ran ngu ai wa a nta e hprawng pru wa nna,
e ahpu ngai nau ni e ngai gaw Du Ntu a baw Ntu ai
she nga nngai. Ngai hpe gumlau htingnu de woi shang
nna, nye a du kaw naw woi matut marit, ngu tsun sai
da. Shaloi Da Mang La Ran wa gaw, e ngai gaw n
chye ai, ya yang gaw hpa lam hta mung, Wa Yawng
| she chye sai, ngu sai da. Shaloi Hting Bap Ma Seng
| gaw, e Wa Yawng kaw raitim naw woi du marit ngu
 
62
 
 
 
EE ——
Miwa Mung hte Tibet ga na zaw Buk Labau
jang, hpang jahpawt du yang Da Mang Mahtin gaw
Hting Bap Ma Seng hpe Grau Gya Yawng kaw lung
sa sai da. Shaloi Grau Gya Yaw gaw dawdap lam dum
de dung, Mahtin gaw npan kaw dun e dung, Hting
Bap Ma Seng gaw nbang dun de dung rai nna aga
shaga hpang wa ma aj da. Shing rai Mahtin gaw Grau
Gra Yaw hpe tsun sai. Wadim e ndaj Hting Bap Ma
Seng gaw kahpu kanau nj e sat hkyen nna Adu n tu,
abaw n tu sangali, Gumlau htingnu naw woi shang nna
nye a du baw naw woi matut nga nga ai ngu jang,
Grau Gra Yaw bai tsun sai, Mahtin e Adu ndai ni gaw
tsun ai lam n teng ma ai, hkan nau nj hkrai nlap rai lap
shadang gashun sha nna rai na ma ai. Gaman pyi n sat -
ai ngu na tsun dat jang, Hting Bap Ma Seng bai shaga
pru wa ra ai. E Wa Yaw e nang shing hkum nga nlaw,
teng teng sat hkyen ma ai, ngai hpe alam hkan gade
lang she hkap sat hkyen ai re, ngai hprawng mat nna
she lawt ai re, nang Wadim nye a du baw naw woi
matut ya rit, ndai Htingra Kawng gaw ngai lu ngai sha
na matu nang Wadim naw yu nu. Shing rai ngai hpe
gumlau htingnu naw woi shang nna nye du kaw naw
matut ya rit, nye a du baw lu matut ai shani gaw nang
Wadim hpe mung hpaga ning zang manga kaw n-gu
tum sha ai ni ya na nngai ngu sai da. Raitim Grau Gra
Yaw gaw n madat ya ai hte maren, Ma Seng e nanhte
 
63
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
kahpu wa hpe “Nang gaw Anu hpe Awa ¢ hkungran la
ai hpang ¢ shata kru nga yang pra ai gaw, nang gaw
agwi kasha rai ndai” ngu nna tsun sai da. Aga dai hpe
kahpu wa nang zawn nga kanau wa hte aga n hkrum ai,
lawu lahta du manang ni hte ganawn mazum mat jang,
kanau Hting Bap Ma Seng gaw, kahpu wa hte lawu
lahta Du manang ni e, shi hpe sat hkyen ai re nga nna
alam hkan masha hkrum jang anam de hprawng bang
mat wa wa rai ai da. Shing rai lana de mi na gaw, shi a
hkauna de nna nta wa yang shi a shawng lam de shi
hpe chyan yu chyan yu re masha mi mada mu ai hte
shi a ahpang kaw gaw Myi Hka ngu ai ama langai mi
hkan nang nga ai. Dai wa hpe tsun sakoi ai ga gaw,
Myi Hka e wadi hkauna kaw wachyang hkakying
malap kau da sai. Nang naw wa magang su, ngai gaw
naw nhtang na nngai ngu tsun masu nna, anam hku de
hprawng ashep mat wa nna, lawu kahtawng na Da
Mang La Ran ngu ai wa a nta e hprawng pru wa nna,
e ahpu ngai nau ni e ngai gaw Du Ntu a baw Ntu ai
she nga nngai. Ngai hpe gumlau htingnu de woi shang
nna, nye a du kaw naw woi matut marit, ngu tsun sai
da. Shaloi Da Mang La Ran wa gaw, e ngai gaw n
chye ai, ya yang gaw hpa lam hta mung, Wa Yawng
she chye sai, ngu sai da. Shaloi Hting Bap Ma Seng
saw. e Wa Yawng kaw raitim naw woi du marit ngu
62
|
 
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Adu gaw nga ai n teng ai amyu rai myit dai. Ninghpu
ningnau ni nang hpe gaman n sat na re, akatsi tsi sha
nga nga u, ngu sai da. Shaloi Hting Bap Ma Seng gaw,
Wa Yaw nang gaw ngai hpe si wa ai wa hpe mani ai
nga ai baw she rai nga ndai, nga nna chyahpung dun
de mali lang lahtum nna bai ninghtang tsun ai. Ndai
Kawng e ngai lu ai naw lu, ngai sha ai nang naw sha,
wa si wa, si magyi nang naw numdu nkawn
chyinghkyi nang naw numdu nu, gumlau htingnu woi
bang nna nye du baw naw matut ya mi, she nga yang,
Wa Yaw gaw ngai hpe si wa ai wa hpe mani ai she rai
nga ndai, nga nna tsun atik tawng nga ai majaw,
Gumlau Htingnu de woi du sai da. Hting Bap Ma
Seng hpe Gumlau Htingnu woi shang ai Salang gaw,
Da Mang La Ran hte Grau Gra Yaw rai ma ai. Shing
rai shanhte masum Gumlau Htingnu sa du yang nta
madu gumlau du ni n nga ma ai. Dai nta madu Du
Salang ni gaw Mare numshang nat galaw ai de sa mat
ma ai majaw, sa shaga la sai. Nta madu Du Salang wa
Kawng Gun gaw nat dumsa nga ai re majaw,
numshang wa shadaw kaw nat htawt shanat da nna nta
de wa sai. Shing rai Wa Kawng gun gaw du sa ai
salang ni hpe e hkau ni e kaning sha nga nna du sa nit
ni? ngu nna san dat yu yang dai Salang yan gaw, e
kaning wa ngu na law woi, ndai Htingra Du Hting
64
 
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
lapran e Janshi na Lashi la wa hte hkrum jang, hkau
Lashi e nang kade nna wa nni? Htaw nye a ladaw naw
wa sin ya rit, ngai du wa jang ladaw sin shabrai wa
Jaw na nngai ngu tsun dat ai hte rau Lashi [a wa gaw
Wa Kawng ni a ladaw kaw hpun jum sha hpai ju rai
nna ladaw wa sin nga ai. Dai Wa Kawng Naw gaw |
kade ya du sai re gaw n chye ai, nga hkawm la nna du |
wa ai hte Lashi la wa hpe ladaw sin shabrai mung n
jaw ai, wa gawt kau dat nu ai. Dai majaw Lashi la wa
gaw kade n na yang janda pa lam, Bin Shan Krung
kaw hpyen hte lam sa hkap nga ai. Dai aten hta gaw
Hkinru Wa Kawng ni gaw kadai mung Janda gat
kadai n sa jaw ai hte maren, Mai Mai mare na ni gaw
Ndup Gawng Gang dingla wa lawm hkra rai nna ali
ama aram mi gaw, Janda gat sa wa ma ai. Shaloi Lashi
la wa a hpyen ni nkau mi gaw nam kata de lagyim tam
marai lahkawng gaw lam kaw nga rai nna, dai gat sa
al ni du ai hte hkap shaga ai hte nanhte ningwawt
dumsa chye ai n lawm myit ni, ndai manang wa kan
machyi nga ai ngu hkap tsun masu nga ai. Shaloi
Ndup Gawng Gang dingla wa gaw lam makau na
wuraw ningren langai mi hkren la nna chyaba wun
lam nnan lam bang wa ai hte wun lam ningren ga yat
jahkrat kau ya rai ai hte rau nam e makoi nga ai hpyen
ni mung agajawng sha pru wa nna ali ama ram ni hpe
 
  
 
66
EE
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Bap Ma Seng gaw kahpu kanau adu manang ni ¢ shi
hpe sat hkyen ai majaw, shi a du baw matut ya na
matu Gumlau Htingnu shang sa ai da, ngu nna tsun
dat jang, Gumlau Du Salang ni gaw, e gaw i teng ai ga
rai nga nni? ngu san dat jang, Hting Bap Ma Seng
gaw akam asham nga nna tsun shaga pru wa ra ai.
Teng ai law Gumlau Du Salang ni e. N teng ai ga gaw
malama sha n re ai.gaw kadai na tsun ai. Ahpu ngai
pau ni gaw ngai sha n hprawng mat yang gaw kade
* shara she sat hkyen sai re, ngai hprawng mat lawan
nna she dai ni du hkra lawt ai re. Dai majaw, dai ni
gaw, Gumlau Htingnu de du baw matut hkrat wa
nngai. Dai majaw Nhkang Du dap hpe rat, hpau Woi
Shawng yan nau ni hpe nat ahpu lau gawn ya adap ran
madai dap kaw nna lawu de nat; shing rai nye a du
baw matut lu ai shani gaw, Gumlau Htingnu kaw
hpaga ningzang manga kaw n-gu tum sha ai mi ra di
ya na nngai, nga sai. Teng i nga yang, teng sai, nga
nna aga gadi chyai rai sai da. Dai majaw ladaw dap
kaw ahkra kaba lagaw mali tu ai kaw ahkra kaji langai
mi mara nna wuchyang wunang kanu mi jawm sat sha
ma ai da. (Amu ndai byin ai gaw mangai ta e re).
Gumlau Du Gyi Salang Wa Kawng Naw lawu
mung de Gumlau byin ai shara shagu du hkawm na
matu hkawm sa mat wa sai. Shing rai mali hte hpalap
 
 
are vy
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Ya mi ngu sa sun yang mung n hkraw ya ma ai. Daj
hpang jang Wura Tsen gaw bai si mat sai. Dai majaw
Wura ni gaw Wa Kawng ni hpe nanhte a bawng num
Roi jan bai si sai, ndai makoi mayang rai na matu
hkungga langai mi naw jaw mi, bai sa ngu sai. Shaloi
kasha Wakawng Naw gaw n nga ai majaw kawa
wakawng gun jaw gaw nanhte yu nna dun gang ram ai
mi wa bawng kawng na sa gyit dun la masu ngu nna
matsun dat sai. Dai majaw Mai Mai ni gaw HKinru ni
ya Wabawng kawng na nga langai mi gyit dun mat wa
sai. Dai hpang Wa Kawng Naw gaw nta pru wa ai hte
Kawa gaw dai lam hpe hkap tsun dan sai. Shaloi
Wakawng Naw gaw, grai n hkraw ai hte Hkinru mare
masha yawng hpe jahtau marawn nga ai. Hkinru mare
ni ¢ nta shagu na nhpye n-gang dang dang ai ni yawng
rawt ga law, dai ni n rawt nang ai ni gaw Hkinru ga
kadai hkum nga law, htaw ra Mai mai Wura ni a npan
na nye a nga naw lung kashun ya marit law nga ai hte
mare masha ni gaw nga shara mari ra reng sai nga nna
yawng rawt nna, Mai Mai Wura ni a npan na nga
lung htim kashun la kau sai rai. Dai majaw, myit n
pyaw ai hte maren, Wura Shawng gaw nat mi htoi
kaba langai mi rai nga ai.
Lani mi hta Naru mare na Chyi Naw gaw Mai
Mai mare de kahpu kanau wa jahkrum da nna nta yu
68
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
rim shakyek bang wa masai. Dai majaw Ndup Gawng
Gang dingla wa gaw hkau ni e hparu hpahka rai nga
ani, lawan she tsun yu mu, ngu jang, dai hpyen ni gaw,
Hkinru Wa Kawng ni ya ladaw sin shabrai n jaw ai
hka re, nga nna tsun ai hte Ndup Gawng Gang dingla
wa gaw anhte gaw Hkinru ni n rai ga ai law. Mai Mai
mare ni she rai ga ai, dat mi law ngu yang mung, ¢
kalang mi jum shut sai re majaw, n dat sana, nang
salang wa, Hkinru Wa Kawng ni hpe wa tsun nna
bawng lung shaw la ngu mu, nga nna Salang wa hpe
chyu sha dat dat ma ai da.
Shing rai Ndup Salang wa gaw nta du wa ai hte
Wa Kawng ni hpe shiga wa tsun dan yang Wa Kawng
Naw gaw anhte Hkinru Wa Kawng ni a hpyen rai
yang gaw anhte Hkinru ma ni hpe she rim la na re.
Nanhte Mai Mai mare ni a hpyen rai nna she nanhte
Mai Mai mare ni hpe rim ai rai na re, ngu ningdang
kau sai majaw, abawng kaning di kadai n lung shaw la
ma ai. Dai majaw, Mai Mai mare ni gaw langai hprai
hprai rai hprawng yu wa mat ma ai, hpang jahtum
hprawng pru wa ai gaw Wura Tsen ngu ai num sha rai
nga ai. Dai jan gaw nta du yu wa ai hte machyi hkrum
ai majaw, Mai Mai Wura ni gaw Hkinru Wa Kawng
ni hpe nanhte ya bawng num Roi jan wa machyi nga
ai. Ndai moi lajang la na hkungga langai mi naw pru
67
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
wa ai kaw Wura Shawng hkan nang nna Mai Mai
mare hte Hkinru mare lapran na woi lang hka kaw du
ai hte myihtoi nat ga ga nna yu wa ma ai. Hkinru Wa
Kawng ni a nta kaw du ai hte Wa Kawng jan ni gaw
ada da nna nga nga ma ai. Wura Shawng gaw nat ga
hku nna dai Wa Kawng jan ni hpe wa shaga nga ai.
“Shu ni e nga pa gaw pa nga myit ni?” ngu sai shaloi
nga gaw nga nga ga ai law; ngu jang, Shu Zingran
lung n nga i? nga yang, n nga ai ngu jang lawan pyen
mu, ngu sai da. Shu galai ning nawng zat wu rang n
nga le rai nga sai. Shaloi mung n nga ai bai ngu sai da.
Shaloi mung lawan pyen myit, bai nga sai. Shing rai
Layang Lasi hte Wa Kawng Naw hpe shaga du wa ai
hte e aji ni e nhpa wa rai nga mi ngu san dat jang Shu
Ja Wu Rang hte galai ning nawng zet Wu Rang hpe
nga dam wa n mu wa sai. Htawra sum praw Hkawng
num ga de wanang ningsin sin ai wa mi chyip chyip
nga, binshan lam law hkyu de sharawt dawng hkawn
wa mi ahpra, Lahpai Ja ni a myit magaw ai gaw i mu
nga myit ni? Shu Ja Wu Rang hpe gaw, hkauna hka
hpunggaw kaw amyi amut mut re hkwi sha ai kaw
ahpri laprang hte shatawng na nga masai. Shu galai
ning nawng zet Wu Rang hpe gaw, hkauna lam kaw
ahpri hkai lawng hte madi na nga masai, ngu nna htoi
jahkrit dat ai majaw, Gumlau Du Salang galaw ai
69
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
rai rawt nna hkap shaga ma ai. Shing rai hkap shaga ai
ni mung Tsa Yaw e Hkau Yaw e, Gu Yaw e nga nna
masha shagu hkap shaga ma ai. Ya nde jau nna du sai
gaw, nga ai gadi gaw teng sai hku re. Da Mang wa e
moi ya na Hting Bap Ma Seng a ga hta anhte Gumlau
latsa gaw nga n mu n mai she rai saga ai. Dai ni gaw
Hting Bap Ma Seng a ga sha teng nna nang nga ai
kaw na adu ni hpe naw nat shamawng kau ra sai ngu
nna tsun dat ai hte Grau Gra Yaw gaw masin hte hpra
nga nna hkrit kajawng si wa sai hte maren, e dai gaw
kanang na mai na law e, ngai gaw hkrit ai law ngu aja
wa tsun dat nu ai. Shaloi Gumlau Salang ni gaw, nang
gaw hpa n hkrit ra ai anhte she nga n mai mat saga ai,
anhet Gumlau latsa kaw nna lai ai ri nhtu she nang Da
Mang wa kaw du na re ngu sai da. Raitim, Grau Gra
Yaw gaw, ya ngai Nhkum Krung matau de hpunau ni
kaw mung naw sa du na, Chyinyu Krung de Chyinyu
hpunau ni kaw mung naw lung du rai na nngai, ngu
nna tsun sakoi tim n madat ya ma ai. Nang shalaw
shalang ga galoi du hkawm nga sana anhte gaw dai ni
dai na shabyin sana re. Anhte Gumlau latsa kaw nan
lai ai ri nhtu she nang Da Mang wa kaw du na re ngu
nna shanhte Gumlau Du Salang a lapran kaw tep di
nna woi hkawm mat wa manu ai. Mai tawng myihtoi
wa gaw Sama Kawng mare ting Sau Lang Gya ni ya
71
 
 
  
 
  
}
Layang Lasi hte Wa Kawng Naw gaw gaw Wury
Shawng a myit n pyaw ai anyan hpaji ga re hpe n chye
nna teng ai nat ga rai sam sai ngu nna myit la a
majaw, Hting Bap Ma Seng a ga shateng na hky
bawngban bang wa masai.
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Bai nna Gumlau Du Salang ni gaw Hting Bap
Ma Seng Gumlau Htingnu shang wa ai, Hting Bap Ma
Seng a Salang gaw Da Mang Grau Gra Yaw hte Da
Mang La Ran Roi a majaw, sakse lu ra ai nga nna
Grau Gra Yaw hpe Gumlau mare Ahkum Yaw a nta
de hkrum zup na matu, Layang Lasi hte Wakawng
Naw gaw Gumlau mare de yu wa let hkauna yang
kaw Grau Gra Yaw a kasha ni hpe htet da ma ai. Daj
na ningwa hpe alu sha wa tsun, moi ya na Hting Bap
Ma Seng a aga rai sai da ngu, hpawt de manap e
Gumlau ahkum ni a nta de manap shat sa sha na hku
jau jau sa wa na da ngu, shing rai Grau Gra Yaw gaw
shana kasha ni wa tsun ai hte maren, hpang jahpawt U
kalang mi goi yang madu jan hpe shat shadu shangun
nna u lahkawng lang goi ai hte nhpye kaw shat makai
mali hta bang gun nna Gumlau de sa wa sai. Gumlau
Ahkum Yaw a nta sa du yang nhtoi htoi mahka dan n
dan rai yang du sai. Shing rai nhku shang wa yang
shana ting ze ai zawn wan n si ai Salang ni gaw dap
grup rai yup nga ma ai hpe jasu dat ai hte agajawng
70
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
masha mung law nga ga ai. Adu wa tsun ai hku galaw
na rai nga ai, nga nna hpyen ni gaw, Adan Yaw a nta
kaw nga lang sha na arai shachyip bang wa masai.
Shing rai nam de nga gyit ai gaw gyit rai nna nat
mung jaw sha kau ya di nna hpyen rawt na matu
maraw kumba mung shatut masai. Gumlau Hpyen ni
shing rai nga yang, Htingra Kawng Du ni hpe gaw shi
tsun dan ai masha nga sai re majaw, nta na arung arai
ni yawng hte sutgan hkrung rai dum gang mai ai hteng
hpe yawng shawng lam de sa makoi kau masai majaw,
masha hkum gaman, ningrim kaba she ngoi hkra
hprawng mat wa sai.
Bai Gumlau hpyen ni gaw shana yup tsut e lam
lahkawng de na aga karing she ngoi hkra rai htim pru
wa nna nta hpung kraw she lu nat masai. Shing rai
hpang jahpawt nhtoi htoi ai hte gaw Hting Bap Ma
Seng mung hkawm pru wa nna e manang la ni e, ngai
a nta wa mi anat kau ya ai gaw, nga jang, Gumlau
hpyen ni gaw nang tsun ai hku madai dap kaw nna
lawu de she nat ga ai. Nan hpu a dap lapran kaw hka n
din jaw sai ngu nna hkap tsun mu ai. Hting Bap Ma
Seng gaw galing gabyu rai hkawm nga yang Gumlau
hpyen nkau mi gaw Hting Bap Ma Seng hpe hkum tat
kau mu lu; nga ai hpe Hting Bap Ma Seng myit gale la
nna shi hpe bai hkwi ai zawn shadu nna bau sha gyit
73
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Manau shadung baw ai de sa mat ai majaw Gumlau
Du Gyi Salang ni yawng gaw Mai Tawng myihtoi wa
kaw hkan nna Grau Gra Yaw hpe sha lapran kaw dat
nna Sama mare de sa wa sai. Shing rai Gumlau Du
Gyi Salang ni Sama Mare e sa du ai hte maren, Sama
mare e mung Hpau du hpyi hpya ai hpyen manga shi n
run ai nga nga la ai majaw, hpyen dai ni hpe n run ai
raw di nna ka-ni makai mi zen gam nna bai woi
hkawm mat wa sai.
Dai hpyen ni hpe gaw Wura mare e Ndan Yaw
a nta e hpyen rat kumba tu na matu woi bang wa
masai. Adan Yaw gaw, e ngai gaw Lahtoi Dap hte
gaw n hpa ru nhpa hka n lu nngai, nga yang; Gumlau
Salang ni bai tsun ai gaw, anhte mung nang a kahpu
kanau Hting Bap Ma Seng a regau hpyen she rai ai
majaw nanhte Shadan Du ni npan kaw kumba tu ra ga
ai, nga ai majaw, kaning n chye ngu nna, ngai hpe dai
ning ningwawt ni nhku de ang ulang nmai re. Ndawng
wa hpe dumsu noi dam mi; amuq hpe wa hkyeng wala
mi n-ya yang, anam dam lam pyi n hku ndai ngu ai wa
re, bai ngu sai da. Shaloi mung Gumlau Salang ni gaw
Duwa e nang shing nga yang gaw she rai nga ai, nhku
de mung nga she lang ai, ndawng wa hpe mung dumsa
noi dam she nga ai. Amuq hpe mung nga wahkyeng
wala nga na rai nga ai. Anhte gaw hpa galaw na
72
3
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Jinghpa gun rai nna kahpu kanau ni kaw bai hprawng
nang mat wa sai. Shing rai kahpu kanau ni gaw ru hpe
nang galaw ai lam rai sai ngu nna tsun shara jang,
ndai lam gaw ngai galaw ai amu n re. Anhte adu raj
marai hpe sat hkyen ai Gumlau hpyen she re nga nna
gale tsun kau sai. Dai Gumlau hpyen ni gaw, Grau
Gra Yaw a nta de shat bai shadu sha ai majaw, Gumsa
du ni gaw Grau Gra Yaw hpe myit n pyaw nna, Da
Mang ni hpe lahpawt jau mi e masha sanit sa sat kau
dat sai. Ndai Gumsa hpyen ni gaw, jahpawt nhtoi san
wa ai hte htim bang wa ma ai. Rai yang, Da Mang Tu
Ja a kasha ni la masum rai nga ai. Shing rai sat kau
hkrum ai masha gaw, Da Mang Hpaga Naw a kasha
hte kashu ni yawng rai yang marai mali sat kau ya sai.
Da Mang Grau Gra Yaw a kasha ni lahkawng sat kau
ya sai. Da Mang Hka Htung a kasha la n-gam wa hpe
sat kau ya sai. Hkan nau ni masum a nta masha sat
kau ya ai yawng hpawn marai sanit du sai. Nta du
hkra nat kau ya ma ai. Shing rai Wuhpra na Tang Du
Hkalam Naw gaw, hkauna galaw nna nga nga yang,
Htingra Kawng mare de sinat ngoi wa ai hpe na dat ai
majaw, Da Mang ni kaw hpyen htim sai nga nna lam
pyi n hkan ai woi mahka hku hkan lung wa nna
Htingra Kawng mare du ai hte atsawm sha madat yu
yang, masha langai mi jahtau hkawm nga al hpe na
  
 
 
74
NN
 
Mivia Mung hie Tibel ga na Zaw Buk Labau
kade nde na ni hpyen n-gun rawt wa sai, Shadan Du nj
mung Lasi nhkang kaw Adu wuhpu dung ai nga nna
shaa magup na adu rai marai hkum zup nna Miwa
hpyen saw tawn rai ma ai,
Shing rai Gumlau hpyen ni gaw Lasi nhkang
kav lung htim gasat ma ai, Miwa hpyen tsawmra mi
sat kau ai hte maren, Gumlau hpyen ni mung masha
mali manga lung sum mat ma ai da. Gumsa Du ni a
Miwa hpyen mung sum shi daram sum ai nga nna tsun
jahta ma ai. Shing rai matsat jahku ning gasat wa sai,
hpang jahtum na Gumlau hpyen n-gun gaw masum tsa
du hkra bai htim lung wa ma ai raitim, masha gaw n
sal ma ai hta n-ga, Lasi nhkang kaw mung n shang
pasat ai sha kahtawng kaga hkan e gawan hkawm mat
wa masai hte maren, Wuhpra Duwa kaw wa du yang
Wuhpra duwa gaw shi lahkawn lu lahkawn sha lai wa
sai shi a matu Gumlau hpyen ni hpe hkap tawngban
nga ai hte maren, Nga shi hkap dun ya u ai. Dai hpe
Wuhkrung numju shi nga nna shamying ma ai. Shing
rai Wuhpra Duwa tawngban ai ga gaw, ngai dun ya ai
Nea ndai hte gaw, nlap nailap shadang a mung rai sai,
musi wasi magyi a mung rai sai. Ashan chyahkyi
magyi a mung rai sai. Uri u-gan magyi a mung rai sai,
n du n tup ai lam hkum tsun sa! nga sai da. Dai majaw
Wuhpra Duwa hpe awan n nat ma ai da, Gumlau
 
 
76
_— a
 
 
Is Ee
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
hpyen ni a jahtum na hpyen hpung kaba langai mi rai
sai hte maren, dai shani kaw nna hpyen hpung kaba
hku nhkawm mat sai da.
Ndai Gumlau majan gaw, Gumchying Gumsa
Du ni lahkawn lu lahkawn sha ai ahkaw ahkang dawm
kau ya ai prat madang rai nga ai. Ndai hpe nkawn
tinghkyi dan ai Gumlau prat nga ma ai.
6. Grau Gra Yaw a prat English gasat ai
Jam
flat
Moi Englisha hpyen ni Wunpawng myu ginra
de shanyen gasat bang wa ai shaloi na English hpyen
la gaw, Du galaw ai gaw English myu nan rai nga al
Hpyen la galaw ai gaw Kala amyu rai ma ai. Dai hpe
Kala hpyen gasat ai nga ma ai. Shing rai Wunpawng
amyu ni gaw Kala hpyen ni hpe gahtawng shagu
shang wa jang hkap gasat ma ai. Wunpawng amyu ni
gaw laika hpaji n lu ai hte maren, Mungdan hku nna
n-gun atsam n shabawn ai majaw, English Kala hpyen
ni hpe gasat n dang sai rai. Raitim, English Kala
hpyen ni e sat kau ai Wunpawng amyu hpyen gaw,
hkik hkam ai majan poi a madang hku hkying shadang
77
— eee
eee eet
fi
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
dat ai hte sinat hkyen lang nna lam makau de sit tsap
nna la nga yang, lahta de nna ngai gaw Gumlau wa re
ai, ding ye chyahtum rai nngai law, nga nna jahtau yu
wa ra ai. Dai makau kaw du ai hte hkap gap sat tawn
lu nu ai. Masha dai jahtau tsun ai ga hte maren,
Gumsa hpyen du kaba langai mi rai nga ai. Gumsa
hpyen ni langai sha si ai raitim, amang n Ju hta wa
manu ai. Da Mang jan ni gaw, Tangdu Hkalam Naw e
gap sat tawn ya ai Gumsa hpyen du walhpe anhte a
kasha sha kau ya ai sharaw re nga nna nhkyi magaw
hte sa jawm achye ma ai da.
Shing rai Da Mang Grau Gra Yaw gaw Gumlau
Gumsa lahkawng maga na ni hpe yawn nna, Gumlau
Du Gyi Salang ni hpe tsun lajin dan wa sai. E Gumlau
Du Gyi Salang ni e nanhte Gumlau latsa kaw nna lai
ai ri nhtu rai nga nni, dai ni ngai gaw ndai zawn
madawng machyen she jawng mat sai, ngu nna tsun
lajin wa yang, Gumlau Du Salang ni bai tsun ai gaw,
ndai lam gaw nang Da Mang wa hpe sat ai n re, anhte
Gumlau latsa hpe sat ai she rai sai. Dai ni gaw darat
daroi Gumlau latsa Yawng Naw bai rawt ra sai. Adu
ndai ni hpe gaw, lawu de rai yang Dabak hka n rap
gaw shachyut na re, lahta de rai yang gaw Ta hkaw
hka n rap gaw shachyut na rai sai, nga nna bai rawt
ningpun wa masai da. Dai majaw Gumlau Gumsa
 
a
75
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
nna English Kala hpyen ni a lata e si sum mat wa aj
lam hpe maram chye lu nga ai.
Shing rai kaga ginwang ninghtawn mare de na
ni n dang gasat ai majaw, anhte Shadan mung shara
hta bai shang bang wa sai. Dai majaw, Shadan mung
ginwang na Gumrawng Gumtsa hpyen hku nna
Nhkram Ga Gam, Gam Gya, Sama, Mali, Hpalap ndai
mare shara hta Shadan mung ting na Gumrawng
Gumtsa hpyen ni sa hkap nna gasat ma ai. Ndai
Gumrawng Gumtsa Hpyen ni lang kau ai wan tsj
machyu gaw adaw shi shadang nna gap lang kau sai.
Dai hpang jahtum hta gaw Nhkram mare na Lahtaw
Dum Hpya kasha ni e Kala hpyen ni hpe kaga nam
lam hku nna woi shang gasat ai majaw, n dang gasat
shadaw ai majaw, Hpalap mare na aga gaduk nhkun
kaw Gumrawng Gumtsa hpyen sum shi rawng nga ai
hpe Kala hpyen ni e wan hte nat kapung sat kau ya sai.
Shing rai Kala hpyen ni gaw Sama Kawng kaw hpyen
dap galaw nna nga mat sai. Dai hpang Shadan Krung
ni kalang mi bai ninghtang gasat yang Sama Kawng
IHpyen Dap na Kala hpyen ni bai hprawng mat wa ai
majaw, Kala hpyen ni a gumra shi lu gashun la mat
wa ai awng padang lu ma ai. Dai hpang Liru Kala
hpyen ni hte htinglu htingram nna Shadan mung na
Du Salang ni English hpe hkap hta ai hku rai sai.
   
 
78
III. GAURI GAM (Shwi Li)
Tangbau Labau hte Wunpawng Labau gaw
langai sha re lam
Tang Bau ni a labau Wunpawng a myu ni a
labau n dai gaw maren sha re. Ya Tangbau ni a labau
n dai mung anhte wunpawng ni a labau sawk sagawn
na mung ya n dai ngai nau wa ka da ai jaiwa laika (Du
Kaba Manam Tawng a jaiwa laika) ndai gaw
ningpawt rai na re. Dai hku n rai yang mung labau
hkrang jaiwa laika dai ni hpe ningpawt hku jun tawn
nna sawk sagawn na ra nga ai.
Bai nna htung hking ngu ai mung manau kaw
ningpawt nna sawk sagawn ai n rai yang mung ram
ram yak na tai ai. Ya ngai sawk sagawn tawn ai
manau amyu (40) dang nga ai. Madai dap kaw nna
jaiwa naushawng kungdaw du hkra hkai wa yang
naudawq, naupa, shadung, hpajau hpareng du hkra dai
ni a kata hta hpaji ram ram rawng nga ai. Dai kata a
kri hpe chye na yang she htunghking hpe chye na na
rai nga ai. Anhte amyu gaw a ga gaw lu ai, raitimung
ndai a ga a ningpawt n chye tam la jang mung kaga
80
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
o rai English ni gaw Janda mung de lai bang mat
hin
wa sai da.
English Kala hpyen ni hpe gasat magrau grang
qi nia ga shagawp “Hpau kyang tang, Kala gap
satsang, Hpalap shau gawn, Kala gap sha lawm,
gumtsaw Naw ningmawk, Laisi amyawk tawk” nga
ona shamying ma ai.
Sam myu ni English Duwa hpe shapawt ai Jam
gam Du langai mi English Duwa hpe Duwa nang
mungdan de wa mat jang ndai nang nga ai nta ngai
hpe jaw da rit nga ai majaw, English Duwa gaw
Jinghpaw ma ni hpe ndai mung na Sam amyu hpe
Gumli Shamyit kau ga, Sam ndai ni gaw n kaja ma ai,
anhte English mung na Sam amyu ni gaw grai kaja ma
ai. Anhte mung na Sam li kaja ai wa lu tawn ya na nga
nna Jinghpaw ma ni hpe Sam sat na hku saw lajin ma
ai. Dai lam hpe Jinghpaw ma ni n hkraw ai majaw,
English Duwa saw lajin ai lam n teng mat sai hte
maren, Sam amyu hte Myen amyu ni hpe English ni
hpyen la n hta ma ai da nga ai hpe na Iu ai hte maren,
English hpyen la galaw yu ai Jinghpaw la ni mung
Sam hte Myen amyu ni English hpyen la shang ai n
mu yu ai nga nna law malawng tsun ai hte maren,
English hpyen la dingsa Salang Lakang Hkang mung
sakse hkam ai hku tsun nga ai.
79
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labavu
amyu ni a ga, ga gayau mat nna ga ningpawt n chye
tam la mat na. Dai shaloi gaw amyu a ga mat na,
amyu mat sai lam re. Aga ngu ai ningpawt gaw
kanang nga a ta? Jaiwa dumsa ga kaw nga ai. Kaga
mali ngu na gaw anhte a makam masham madung hpa
baw re ai hpe jep sagawn jang tinang a makam
masham ningpawt a tsawm n chye jang kaga a myu ni
a makam masham hpe sa kam sham na sa sagawn na
mung grai yak na lam nga ai. Dai majaw dai amyu
gaw Karai kata myu tai mat na rai nga ai. Bai nna'laili
laika mung ningpawt tam ra ai. Gara hpe shawng chye
nna chye jat wa ra ai ningpawt kaw nna tsun ga nga
| | yang Tangbau ni a labau sagawn ga nga yang mung
shawng na daw hta gaw Wunpawng amyu ni a lam
hpe tsun mayu ai. Ya gaw Zaw Buk ni a lam hpe
matut tsun na rai nga ai. Zaw Buk ni a labau mying
shamying hkrat wa ai ya na a ten du hkra rai yang grai
law mat sai. Gunhtang Gam a kawa hte anhpu ndai
manau ten hta grai sagawn yu saga ai. Raitim matu n
dim lu ai. An jep.sagawn lu ai daram hpe dai ni nanhte
hpe hti dan htawn dan mayu nngai. Jep lu ai daram
ngu yang atsang 5-6 daram gaw lu tawn ai.
Zaw Buk ni gaw Wa Hkyet kaw n lawm ai. Dai
rai nna anhte myit yu na a hkyak kaba lahkawng nga
ai. (1) Yuk Muk Zak ngu ai nga ai. Kaga buga de
81
 
 
 
Miwa Mung hte Tibel ga na Zaw Buk Labau
manam ti hkawm yang shachyen hkat ai shaloi Yuk
Muk Zak rai n ngai ngu tsun yang shi hpe a lak mj
hkungga ai. Dai majaw hpa mung n seng n ang aj
raitim madu ni ¢ shagrau shareng ai hkam la mayy
yang Yuk Muk Zak a kashu rai n ngai shing n rai Yuk
Muk Zak a dauma kahkri rai n ngai ngu tsun ai shaloj
 
she a tsawm sha manam hkalum ai lam hkam la yu aj
ten mung lai wa sai da. (2) ngu na gaw Muk Gum
Gam ngu ai wa re. Shi gaw jahkrai rai nga ai, Miwa
hku gaw (Hpyen Sin Rin) ndai wa gaw sharin nra ai -
wa n sharin tim yawng chye ai wa re nga ma ai. Dai
majaw Zaw Buk labau hpe ka ai shaloi ndai yan a aru
asai ni gara gaw gara ni ngu ai hpe gawn jang she
labau teng ai lu la na. Ndai yan a matu mara kaw na
Hko Dau ngu ai wa gaw zet kung ai rai nna kadai n
shangun timung shi hkrai shawang myit kaba hte
masha yawng a bungli ni hpe tau garum ya chye ai °
nga ma ai. Shingrai ndai ma kaba wa yang yawng hpe
zinlum woi awn lu na re ngu mare shawa ni mung
myit mada kam hpa nga ma ai da. Raitimung n kau mi
gaw n dai wa galu kaba hkik hkam wa jang kaga
mung masha ni nga yak wa na re, dip sha yam sha wa
na re ngu nna myit la ai ni mung nga wa masai da.
Shingrai nga ai a ten hta Jaw Maw mare ngu ai kaw
jaiwa dumsa ni gaw jaiwa dumsa ga ni hpe ma dai wa
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
nga dumsa shangut kau ya ai. Dai hpang shi hpe jep
Joi ai hku nna tsa chyaru hpe e nhkyeng, nhpraw,
nchyang, hkainu, ya, shagyi kaga ga di nna lagu shadu
n htawm, shi hpe gara gaw hpa baw hte shadu ai tsun
shangun sai. Ndai shara kaw ma gaw tsa grai lu yu ai
lam mung n nga shi ai hta n-ga hkum hkra hte shadu
i
ai mung lu jahkum yu ai lam mung n nga shi ai majaw
ma sum na hku hpaji daw ai lam rai nga ai. Raitimung
ma dai gaw gawm shagu hpe chyim yu nna gara gaw
n hkveng tsa. nchyang tsa, hkainu tsa, ya gyi tsa re
ngu nna hkrak hkra sha tsun pru wa sai da. Dai hpang
Hpung Mai hka kaga hkran kaw nga ai gumra ayi ala
lahkawng hpe ayi ala ginghka dan na matu bai san sai.
Ma Hko Dau gaw hkrak sha lu tsun sai. Kaga langai
mi gaw Hpung Mai hka kaw hpun tawng kawa tawng
ni shayawng dat nna ningdung ningpawt ginghka
shangun ai, dai hpe mung hka de htin ai gaw ningpawt
hka n tsa waw ai gaw ningdung ngu nna teng ai hku
htai lu ai da. Hpang jahtum langai mi gaw du lata poi
galaw ma ai da. Dai du lata poi hpe gaw du tai mayu
ail ni yawng maling kata na lungpu kaw jan garai n pru
ai kaw nna shang matsut rawng na hku rai malu ai da.
Dai shaloi mung Hko Dau du lu mat na tsang nna
lungpu htumpa sung htum ai de matsut bang da ai nga
ma ai. Jan pru wa ai shaloi gaw nam maling hpun lap
84
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
na matsing la mat jang shanhte a jaiwa dumsa arawng
yawm wa na tsang ai lam mung byin wa sai. Dai
majaw dumsa na aten du jang ma hpe hkaraw de hka
sa ja shangun ma ai da. Shi hpe jahpai dat ai hka n
htung mung htumpa de achyaw waw kau nna jahpai
dat ma ai da. Ma Hko Dau gaw hka n htung kaw hka n
hpring hkraw nna mau let ja taw nga yang hka hku de
nna u hkinji langai mi hka n htung kaw pyen shang
nna hka n htung htumpa hku bai pyen gale mat ai hpe
mu dat ai. Ma gaw shi a hka n htung gara hku byin ai
lam chye jang hka nhtung hpe dum a kawk let dumsa
ni nga ai mare de manawt lung mat wa ai.
Dai ten hta dumsa ni mung nat hkring dat gang
a tsawm sha chye ai dumsa n lawm nna shada san
jahkrup yak hkat nga ai ten ang ai. Dai shaloi ma Hko
Dau mung dumsa ni hpe loi yu kaji ai hku dai sha wa
pyi ya du hkra n dumsa ngut a ni? hpa baw wa dumsa
nga a ta? ngu nna ga ja ja hte wa tsun dat ai. Dai
dumsa ni mung masin lun nga nna nang wa dumsa yu
u le ngu dumsa chye na n shadu nna tsun dat masai da.
Shanhte myit la ai gaw dumsa kaba ni pyi n chye
dumsa mat ai majaw ma kasha mung chye dumsa na n
rai ngu myit nna shanawng tsun ai lam rai nga.
Raitimung ma gaw hkrawn hkra sha dumsa lahkum
kaw wa dung nna shanhte dumsa yak ai ga ni hpe re re
83
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
dai ma chye ra ai. Yuk Muk Zak ngu ai wa Gyo Dang
Gyo Lo mare kaw nga ai. Zi ni gaw nta hpe “Yum?
ngu tsun ai. Dai majaw “Yum Muk Zak” ngu yang
£aw nta sin nat ngu tsun mayu ai. Zi ni nat hku anhte
chye na ai. Zi ni gaw Yum wu ngu nna jaw jau ai,
Raitimung ndai labau hta yu yang Yuk Muk Zak gaw
Zaw Buk ni a nat she rai taw ai. Daj majaw Yum Wy
ngu ai Zi ni nat gaw Yuk Muk Zak ngu ai Zaw Buk ni
a nat she rai sam ai ngu ngai hku na kam ai. Hpang
jahtum e anhte Zaw Buk ni hpung Mai hku de sa du ai.
Marut Dingga ngu ai shara kaw Tibet mung de lun?
Hpung Mai hku de kun? dai ma chye mayu ai. Anhte
n dai Miwa mung maga de nga ai ni gaw Yin Shau,
Hting Chung, Mangshi ndai hku sam mung du hkra lai
wa ai. Ndai ni gaw Hpaw Bap Ku ngu ai kaw na yu
wa al ni re ngu nna tsun ai. Yawng e jawm tsun ai
labau gaw Hko Dau ngu ai wa kaw na bra ai lam tsun
nga ai. Hko Dau a kasha ni kadai kadai rai nna, dai rai
yang ndai anhte lakung lama ni gaw gara kaw wa
matut la na dai gaw a hkyak re. Ndai Shwi Li maga de
gaw Gunhtang nta gaw law dik re. Nkau mi Zahkung
mung Zaw Buk re nga nna tsun ma ai. Ndai maga Uri
ngu ai mung nga ai raitimung hpa majaw uri mying ai
shanhte mung n chye ai. Dai shaloi Nangzing wa ngu
ai salang langai mi gaw Nba Pa kaw manau nau ai
86
 
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
lapran hku mai pru wa ai jan lagaw lungpu a kata
maga ntsa hku htan shang wa ai rai nna lungpu
htumpa na Hko Dau a kahtan kaw di jan lagaw hkra
sai. Dai majaw Hko Dau du tai na a hkang lu sai. Dai
shaloi gaw shi hpe n ju ai ni hku nna sat kau mayu ai
majaw ka lam jahku re galaw nna hka de shayawng
kau masai da. Hka kaw shayawng kau nna bai sai la
nna Jaw Maw ga kaw wa nga ai. shi gaw lani hte lani
gumhkawng wa nna Miwa du wa mung dai shiga hpe
na nna Hko Dau hpe shi nta de woi mat wa nna
kumhpa amyu myu hte wa shagrau sai. Hpang shani
kumhpa hte rau Miwa hpyen la (50) daram hte Jaw
Maw ga de bai sa sa dat sai. Shaloi Hko Dau mung
sutgan law htam wa ai majaw du tai manau woi dum
sai. Shi hpe Chau Hko Dau ngu shamying ai. Ndai
shara gara kaw re ngai hku nna n chye lu ai. Ngai myit
lu ai daram nga yang Majoi shingra bum kaw na yu
wa ai. Hpung Mai hku de du shang wa ai rai ang sai.
Jaw Maw ga gaw gara hte re ai hpe anhte ningpawt
gawn la ra na ga ai. Dai hta n ga ndai jahkrai ma
kawoi dwi hte sha nga ai nga nna tsun ai. Kanu kawa
kadai re ai chye mayu ai. Ya hte lu la ai laika hta Gyo
Dang Gyo Lo ngu ai mung lawm ai. Ngai matsing ai
hta mung lawm ai. Jinghpaw hte anhte gaw langai sha
re. Dai rai yang hpa rai na Lo Vo ngu mying mat ai,
85
 
EE ———————————————————————————— Ea.
ai re da. Madu jan hpe
a. Nung Rawang nda;
g Ngaw bum, moj
n kam ya ai majay
a kasha hpe gaw, Dau Rye ngu
gaw Sumlut Kaw Bu ngu ai re d
kaw mau mwi gadunnga ai. Shan
gaw shanglawt ni a ginra re. Num
lamu ga hpe Tang Bau ni hpe ya kau da nna Sumlut nj
lawu ga htawt sai da. Jau Maw Gauri ni ngu ai nj
htawn yang aji Zau Hting, Zau Maw hpe shalat masaj
da. Jan Shi gadaw kaw nna aji Zau Hting gaw Bu
gang yu sai da. (Gumdi Sam Lahpai) Mau mwi gadun
nga ai. Dai kaw nna, yum mu jan shata nat hte jan hku
nat n jaw sai.
Wagang wa lu nat hpe jaw mat wa sai. Dai kaw
nna, kanau Zau Naw gaw Lung Gyang hka hkan nna
yu mat wa sai da. (Ruili hka) Dai kaw nna, Zauhting
nat ni gaw shang Ngaw bum ngat ngat kalang dung
bum a mayan lawu Dabak hka hku Wa Ja Bum, Nga
Hkyi yang Jahtu Yang Manmaw ga, Sinpraw Sinna
chyam bra mat wa sai da. Dai kaw nna de a matu
langai mi gaw Sama hkyet nta ngu ai kaw bai wa nga
sai da. Ndai shara kaw Maru NHtan Bawng, Lahpai
Roi Nang Grawng ngu ai kaw nna chyam bra mat wa
sai. Ying Kyang, N HKum krung, Shadan krung,
Lungshawn law malawng gaw labau hkrum nga ma ai.
Dai re ai majaw sinpraw sinna dingdung dingda mung
myit sinli ga hkrat ai ni mi raitim Maru Zaw Buk matu
Ei
 
I. TE ER
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Hpau De Dau (Hpuk Rye Dau) a kasha ni mau mwi
 
labau hkring htawng sha hkrum yang gaw ru hpawng
langai chyu jaw kanu langai, aji mungdan langai awoi
Sumlut Kaw Bu yan a magyen singkaw kaw nna hkrat
ai chyu rum ai an nau ni rai na ga ai.LLawu a htik nga
yang Wagang gu nang nung ai, aji Zau Hting, awoi
Wagang Nang Ba, Aji Maru Htan Bau , Lahpai Roi
Grawng yan a magyen sing kaw kaw nna hkrat ai ni
mau mwi labau hkring htawng sha hkrum yang gaw ru
hpawng langai rai na re. Zau Maw n ta matu ni Jan
Shi kaw nna Mung Yang, Mang Shi, Ja Hpang, Sak
Hkung mayan hku law malawng yu hkrat wa ma ai da.
Shingrai lawu Mung Myit sinli, Kala chyingma
ga mi du timung, Aji Hpau De Dau Hawng Dau Laye
a woi Sumlut Kaw Bu yan a magyen sing kaw nna
hkrat ai rai nga ga ai. Yum mu Jan shata jaw jau sha
naw hkrum yang gaw gin dai langai, ru hpawng langai
sha rai na ga ai.
2. Maru Matsun Maroi hte Miwa Matsun
Maroi
 
I. Byu Chawng Mawk Lam |. Mau Mu Lam
2. Mawk Lam Gam 2. Mu Lam Gam
3. Gam Chying Chyap 3. Gum Lum Lik
89
RRR EE
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
shaloi manau naushawng Gup duru kaw Uri mun tsat
nna nau ai majaw Uri ni ngu mying ai re ngu sa tsun
dan ai shaloi shanhte nan mung mau si ma ai.
IV. MARU GAWNG
1. Zaw Buk Labau
Jiwoi jiwa ni dumlawng kaw nna dumhkang hti
Maru Zaw Buk ngu ai ni gaw Wahkyet n lawm ai da.
Lawu de tsun n jaw ai lam, n hkum tsup ai lam ni hpe
jahkrum la ya marit.
Jinghpaw ga hku tsun ai hte maru ga hku
shamying ai shara ra shai na re. Anhte Tang Bau Maru
ni ru sang galu ni Hpuk Rye a kashu rai ga ai. (Hong
Dau) Moi ninggawn chyunun shalat ai kaw nna majoi
bum bum langon (Ararat) bum kaw nna, Mongulia
kaw na, pra hkrat wa ai ni maru Zaw Buk ru htang
galu ni rai ga ai. Hkranghku shagawng lai (Gan Su)
Tibet Si Zang hku lai yu wa sai da. Tibet chyinghka
wa mi hpaw sai da. Tibet chyinghka hpaw yang mali n
mai wa lawng Maran hkang sumpra ngu ai kaw du,
Mayu Kun Nu maran ningshang ni hte hpawng zup
ma ai da. Aji Hpuk Rye ngu ai re da. Aji Maru Lahpri
87
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
23. Maru Tu 23. Hpau Jong
24. Maru Tang 24. Hpau Nong
25. Maru Gam 25. Hpau La
26. Wa She 26. Ho Seng Gam
27. Zau Htin 27. Hpau La
28. Htan Lawng 28. Hpau Reng
29. Wa Htan 29. La Nong
30. Damang Yaw 30. Yo Ying
31. Damang Naw 31. La Ming
V. SARA MARU MAI
1. Zaw Buk mying lu ai lam
Shinggyim masha amyu baw sang shagu ni a
ningpawt nga pra hpang ai daju gaw majoi shingra
bum (Nga Lawng Bum) rai nga ai. Dai hpang Gyoi
Dang Gyoi Law (Gyoe Dang Gyoe Lo) ngu ai buga'
kaw sa nga sai. Dai hpang gaw shinggyim masha ni
lani hte lani law htam jat wa ai hta n ga, bawnu kung
zet chye chyang kung kyang ai Zaw Lau waw (Zao
Lau Vo) ngu ai masha langai mi paw pru wa ai. Dai
wa kaw na bai woi ningbaw nna htawt hkrat wa ai
21
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
£5
Chyin Chyak Ryuk
5. Ryuk Saw Zaw
6. Saw Zo Byu
7. ByuZaTe
8. Te Mung Yuk
Yang
9. Yuk Mung Zak
10. Zak Hkin Maw
[1. Hkin Maw ku
12. Ku Hking Hkyuk
Hko
13. Hkyuk Hkyuk Yin
14. Ying Lik Ka
[5. Ka Hpawk Jum
16. Jum Law Qu
17. Qu Law Lam
18. Lam Law Saw
19. Saw Law Kyang
20. Kyang Law San
21. San Law Dau
22. Dau Htaw
 
4. Lim Lik Wo
5. WoZoTe
6. Te Mayui
7. Mayui Hpyui
8. Hpyui Byi
9. Byi Yang Dum
10. Dum Che Lik
11. Che Lik Min
12. Min Yang Sam
13. Hko Htu Ling
14. Ling Lik Ting
15. Lik Ting Htoi
16. Htui Lum Mau
17. Mau Ra Nong
18. Nong Ra Lang
19. Lang Ra Wang
20. Wang Ra Bum
21. Bum Ra Chin
22. Chin Ra Htang
"Te
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
| —m
mare hpe Zau Law Wa Ryang Gawng (Zao Lao Vo
Qang Gawng) ngu shing teng a mying shamying ma aj
da. Dai kaw nna ma tut nga hkrat wa ai gaw, Yuk
Mung Zak (Yug Mung Zag) prat hta Yawng Hrwj
(Yawng Qhui) ga kaw sa nga ma ai. Dai Yawng Hrwi
(Yang Qhui) ga kaw nna, Saw Kyang hka hku (Zao
Kyang Mum) de bai sa nga ai, Saw Kyang hka (Xao
Kyang Gyawng) hte Me Hka (Me Gyaung) gaw bum
langai kaw sha jawm hka deng ai re. Me Hka kaw na
bai htawt sa wa nna. Chawng De Nga Yaw Ga kaw sa
nga ma ai da. Dai kaw na bai nga htawt yu wa ai gaw,
Nmai hka sinna maga Hkrang Wa lawng lahta Da hka
ningtsa Marawt Dingga kaw sa nga ai. Marawt |
Dingga ga kaw nna ka lang bai htawt sit ai gaw,
Hkrang hka rap n htawm, Abuk jahtung magaw ning
shagawng (Pho Bab Nan Myao Haung) lam hku Nmai
krung de gale wa ai N mai krung hte Myit Byu Lau
ga kaw nna Wa Xe Wa Ryang Dai (Vo Xe Vo Qang
Dai) kaw htawt nga ai. (Wa Xe Wa Ryang) dai hpang
Jaw Maw (Jao Mo) ga de htawt sit yu wa nga ai. (Wa
Se Wa Ryang Dai ngu buga gaw, Maru Jum Shada
ningtsa yang kaw re) Jaw Maw kaw du hkra Zaw Buk
| Tang Bau a myu sha ni yawng sha nga pra hkrat wa ai
Jaw Maw ga du ai shaloi Rye Lam a lakung lama ni
| gaw n hkring nga ai sha lai yu wa nna, Nmai hka hte
N——nn 9p
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Ngaw Chang hka zup lawu Gau Maw Daru (Gau Mo
Tham) hku nmai hka a sinpraw hkran de rap lai wa ma
ai. Zum Waw ga e loi hkring sa la rai Ngaw Chang
hka sinpraw hkran de matut rap lai wa nna, mayu
mading (Lachid, Lashi) ni a lamu ga rai nga ai Gye
Byaw Jik Loi (Gye Byo Jid Loi) kaw hkring n
htawm,dai kaw na kalang mi Ngaw Chyang hka sinna
hkran de bai rap wa nna Chyanaw ga kaw majoi daju
shatai nna nga pra hkrat wa ma ai.
2. Zaw Buk (Tang Bau ) ngu mying lu wa
ai lam
Zaw Buk Tang Bau ni a kaji Yuk Mang Zak
(Yug Mang Zag) ngu ai wa gaw n dan gap hte ningri
jinghkyen grai kung ai da. Manang law law hte n dan
gap shing jawng ai shaloi shing te (Ja hpan shing te)
hkra ai wa hpe manang ni yawng e kalang hpra jawm
ba ga ngu ga sadi tawn let shing te jawm gap ma yang,
Yuk Mung Zak wa gaw shing te hkra ai majaw
manang ni yawng e kalang hpra jawm ba ma ai hte
(Chyum Buk) ngu ai kaw na Zaw Buk Tang Bau ngu
na shing teng a mying lu ma ai da. Dai shani kaw nna
dai ni du hkra amyu langai mi hku nga pra galu kaba
hkrat wa ai re.
93
 
 
 
i ERR.
  
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
  
 
 
   
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Zaw Buk Tang Bau a myu langai mi sha rai tim
shing teng a mying lahkawng hka shaga shamying
hkrat wa ma ai. Ginhka shamying hkrat wa ai lam gaw,
Ndai hku rai nga ai. Shawng ningpawt e gaw, La Ryu
Hpaw (La Qu Pho) ni ngu ai langai sha shamying tsun
shaga ma ai. Zaw Buk Chawng Hkawng (Zao Bug
Chao Khao) a prat hta num la ai shaloi Jum Ryu
Gyang San Nyoi (Jum Qu Gyang Xan Nyoe) ngu ai
kajan num la nna, Dai Zam Gaw (Sut Manau dum) ai
shani Hking Jawng Dumsa ni gaw kaning ngu dumsa
na rai ta? ngu san yu mu yang, Chawng Hkawng gaw,
ning ngu tsun ai da. Ngai gaw tinang kajan prat htang
num la da sai. Hka kaw sut htang ja da sai, A la gaw
Rye Ne (Qru Nhae) A num gaw La Ryu Num (La Qu
Mhyi) ngu dumsa marit ngu tsun ai hte maren dai hku
dumsa ya ma ai da. Dai shaloi kaw nna Rya Lam (Qe
Lam) kashu kasha ni hpe La Ryu IHpaw (La Qu Pho)
La Ryu Myi (La Qu Mhyi) ngu ai shing teng a mying
lu mat nna Ryu Ne (Qe Nhae) a kashu kasha ni hpe
gaw, Ryu Ne Hpaw (Qe Nhae Pho) Rya Ne Myi (Qe
Nhae Mhyi) ngu shamying hkrat wa ma ai. Ginhka
shamying hkrat wa ai lam hpe Jum Law Ryu a kasu
' kasha Ryu Law Lam (Qu Lo Lham) hte Ryu Law Ne
( Qu Lo Nhae) yan kaw na ning pawt nna kaga ga
 mying hkrat wa ai lam hpe mu lu nga ai. Shing rai n
|
|
95
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Shaleng
Ba = Maru ga hku Buk (Buk Ngu ai Jinghpaw
ga hku ba ai) Chyum Buk (jawm ba) ai hpe la nna
Zaw Buk ngu mying pru wa ai. Zaw = Zao ngu ai gaw
hkra, Gap hkra ngu ai lachyum mung pru wa ai majaw,
Zaw buk ngu pru wa ai.
3. Jum Qu mying lu wa ai lam
Ka Hpawk Jum ngu ai wa mayam law law mari
rem tawn ai wa re, mayam hpe maru ga hku jum ngu
ai re. Dai Ka Hpawk Jum hpe Jum Ryaw Maw
( mayam lu ni a wa mari da ai jum) ni bungli galaw
hkawm nga ai kaw hkan yu (Cao Qu Mung nna Jum
Ryu Jum Qu) mayam yu ngu ai mying lu mat ai kaw
na ya du hkra Jum Ryu ngu ai shing teng amying
shamying shaga hkrat wa ai re. Zaw Buk Tang Bau
kasha ni hkrai rai tim La Ryu Hpaw (La Qu Pho)
Ryane Hpaw (Qen Nae Pho) ngu nna ginghka mying
hkrat wa ma ai.
4. Htinggaw Mying hkawt garan wa ai
94
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
dai Chyawng Ilkawng (Chao Kho) hte Jum Ryy
Gyang San Nyoi (Gyang Xan Nyoi) shan nau tsawry
hkat dinghku rawn mat ai shani kaw nna Ryu Lam
(Qu Lham) Ryu Ne (Qu Nhae) ngu ai Zaw Buk Tang
Bau shada mayu dama ngu nna byin wa ai hpe mu ly
nga ai.
S. Masha Ningpawt Labau
Ndai Labau Ginjaw ngu ai hta Law Waw (Lhao
Vo) maru amyu sha ni hte kaga amyu baw sang shagu
rau garan shamying hkat wa ai amyu ningpawt mying
ni hpe ka shalawm tawn ai.
Chyap Hrui Yaw
Shi Gyaw ai
Hrui Yaw Shi
(1) Ai Lai Ma Hkyat .. Wunpawng a myu sha ni a
kaji rum
I. Byu Chawng Muk
2. Muk Mawk Lam
3. Mawk Lam Gam
I. Gam Lam Chyap.....2.02 Shanhtoi amyu
2. Gam Lam Naw ................ Shan chyang amyu
3. "Gam Lam Hpyw..>...200 000 Shan hpraw amyu
4.
S.
6.
 
a fl
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(6) Yuk Mung hkkyat..Layai Yao Nhae,
N Hkum amyu
(7) Yuk Mung Chaw..La Ne Cham Loi Gang
Hrang
Myit ni, Marip a myu
(8) Yuk Mung Gyoi .. Za Hkung a myu
(9) Yuk Mung Awng .. Ji Ne Saw Yaw Gae
Galang,
Maran amyu
(10) Yuk Mung Fo  .. Tau Ne Htang Ne
(Za Tau a myu)
Law Waw (Lho Vo) amyu sha ni nga pra garan
hkrat wa ai labau n dai zawn tsun hkai ma ai. Ya n dai
kaw na lawu de gaw, Temung Yuk a kasha Yuk Mung
Zak kaw nna Zaw Buk (Tang Bau) amyu sha ni nga
pra garan hkrat wa ai labau hpe matut ka wa ai lam rai
sai.
p—
2
2. (1) Yuk Mung Zak ...Zaw Buk Tang Bau amyu
sha
ni a kaji ginjaw re
(2) Zak Hkin Maw
(3) Hkin Maw Ku
(4) Ku Yin Byit
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(2) AllLaiHa............. Miwa amyu Kaji
7. Ma Hkyat Ryuk
8. Ryuk Saw Zaw (Qug Xao Zo)
9. (1) Saw Zaw Byu (Xao Zo Byu)..Wunpawng
amyu kaji
(2) Saw Zaw Myan (Xao Zao Myan)..Myan a
myu Kaji
(3) Saw Zaw Se (Xao Zo Se) ...Sam amyu kaji
10." Byu Zaw Tei.......00... Masha shing tai
(1) Temung Wo.......... Nung Rawang amyu
(2) Temung Faw .. Hkang amyu
(3) Temung Zum ..Li Suamyu
(4) Tenung Yuk ..Lhao Vo (Law Waw)
amyu
(5) Temung Hpawk.. Jinghpaw amyu kaji
| 1. Law Waw ( Lho Vo) amyu ni bai garan wa ai
lam
(1) Yuk Mung Jin .. Jum Hpawk Labang amyu
(2) Yuk Mung Zak .. Zaw Buk Tang Bau amyu
(3) Yuk Mung Hkyawk .. Lahpawk Kareng
amyu
(4) Yuk Mung Htang..Zang ne, Xaw Ne, Jamyit
LaFa
(5) Yuk Mung Hpyuk..Chyang Ne (Cao Nae)
amyu
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(Yhu Lui) ngu ai re. Dai hpang Zum Waw ga kaw a
prat ban masum sa nga kau da ma ai.
13.
Xan Dau kaw na bai garan wa ai ni, Xan Dau a
kasha ni
kaji
(1) Dau Hkawng ............. Jum Ryu Uma Nta
2) DAI  esenrreesneners Namaw Zup Kaw nga
(Dau Byes. ont inte Ming Zai La Kat ni a
(2) Dani Zu. sis ors srazvaees Jum Ryu
(5) DaulHtaw... 0.00... Chyingyu, Hpau Yu ni
(6) Dau Hkam....".2.%......, Ginsi mying hte maw
gade yu mat ai lam chye lu ai. Raitim ndai prat gaw
Zaw Buk Tangbau Ginsi ngu ai labau ka ai wa hku
nna, grai n lu sagawn hkrup ai.
14.
 
Kahpu ba Dau Hkawng a lakung
(1) Hkawng Lum
(2) Lum Dau -Zum Waw ga e nga ai ni
(3) Dau Hraw
(4) Hraw Lum
(5) Lum Dau - Wa Htung ga e nga ai ni
(6) Dau Hraw
(7) (a) Hraw Lum
(b) Hraw Htaw - Chyanaw ga nga ai
100
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(5
(6
) Yin Byit Ka
) Ka Hpawk Jum
(7) Jum Law Hu
(8). (a) Ryu Law Lam (Qu Lo [Lham)
(b) Ryu Law Ne (Qu Lo Nhae) Zaw Buk
Chawng
Hkawng a matu mara ni a kaji
(9) Lam Law Saw (Lhau Lo So)re ai lam hkai
ma al.
(10) Gyan Law San ( Gyang Lo Xan)
(11) Saw Law Gyang (so lo Gyang)
(12) San Law Dau (Xan Lo Dau) San Law Nyoi
(Xan Lo Nyoe) La Qu (La Qu Gyan Xan Dau) Gyang-
ngu ai lachyum gaw san ai jep ai, n dai shara hta Gyan
[aw san (Gyan Law San) ngu ai wa gaw, shadang sha
San Law Dau (Xan Law Dau) hte shayi sha San Law
Nyoi (Xan Law Nyoe) ngu ai shayi shadang lahkawng
hpe shaprat ai hta na shayi sha San Law Nyoi gaw
Zaw Buk Chawng Hkawng (Zao Bug Cho Hko) a
madu jan tai mat ai. Dai shani kaw na Zaw Buk Tang
Bau shada Num jaw Num ya hkat hpang wa ma ai.
Ryu Lam (Qu Lham) kaw nna San Dau (Xan
Dau) a prat Ban manga reai lam hkai ma ai. Xan Dau
a madu jan gaw, Madang (Mading) Du kashaYu Lui
99
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(8) LumDau
(9) (a) Dau Hkawng
(b) Dau Dai - Dabak sama de yu wa al anhte
(10) Hkawng Lum
(11) Lum Hru
(12) (a) Hru Hkawng
(b) Hru Lam (n nga sai)
(¢) Hru Dau (n nga sai )
(13) Hru Hkawng a kasha ni
(a) Hkawng Lum
(b) Hkawng Dau
(c¢) Hkawng Hru
(d) Hkawng Ze
(e) Hkawng Zawng
(f) Hkawng hkam
(g) Hkawng Htaw
(h) Hkawng Rye
(j) Hkawng Hkam, yawng la kasha ni hkrai
marai (9) tup rai nna Jum Ryu Ming Zai amyu ni
shadang sha law dik shaprat ai wa re. madu jan gaw
Za Nhao (Za Hkung) Ze Naw ngu ai re.
(14). Hru Dau a kasha ni
(a) Dau Hkawng (b) Dau Lum (c) Dau Ze
(d) Dau Zawng (e) Dau Hkam
101
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
 
(13) ya n dai gaw Dau Hraw a kasha raw
Htaw a lakung hpe bai ka matut ai re.
(A) Htaw Lum Lakung
(B) Htaw Zawng
(a2) Lum Hkawng
(b) Hkawng Lum
(¢) Lum Ze
(d) Ze Hkawng
(e) Hkawng Dau
(H) Dau Hkawng
(C) Htaw Zawng (Thao Zawng) a lakung
(a) Zawng Dau
(b) Dau Ze
(¢) Ze Nyoi
(d) Nyoi Hkawng
(e) Hawng Lum
(f) Lum Hkawng
(16) Ndai gaw Dau Dai a lakumg
(A) Dai Hkawng
(B) Dai Hraw
(C) Dai Ggyung
(A) Dai Hkawng
(a) Hkawng Lum
102
 
  
 
   
  
   
     
   
 
 
  
 
 
 
  
 
  
   
 
 
  
43
hpaga gn hkawm let ja gumhpraw law law awng r
fu wa ai shaloi dum al manau rai nga al. Ju man
ngu ei gaw myitsu si gumgal dingla langai
wa ai hto mang makoi ngat af hpang hprut dum
ai manau rai nga ai. Padang manau ngu ai gaw
mung langai ngai hpe shing n rai, shars ra h gasat
nna dang la keu ai hte dum ai mansu op ai.
Kunran menau ngu ai gaw lamu madai jaw ai nts
kaw na masha marai langai ngai ninghtawn
ga de ns matu kumran pro wa ai manau rai nga si.
8. Hting Htang manau dum yang gaw, matsat ya
na nga ai. Hting Htang manau ngu ai gaw, nta
de naura langal, npan de naura langai di kegs gs
galaw tawn nna, kalang ta sha nbang hte npan dum
ai manau hpe nga ma ai. Dai manau hta ni ai,
tsan ai hkan e nga ai mayu dama makyin ku
ni yawng hpe shaga ma ai. Dai manau de sa ai
mshkawn shabrang gumgai dingla ji nban yawng hte
gaw, tinang lu ai made mawn sumli nna sa ma
ai. Dai masha ni gaw bpung mi hte Lpung mi, br
mi hte bu mi, chying bau dum let sa wa ma
Chying bau n lu ai masha ni gaw sanat kapaw
sa chye ma ai. Shingrai ea ai manam ni yawng
hpe madu ni gaw mare shinggan n AW Dn
tsa chyaru jaw let sa tau pang la chye ma
9.  Shingrai shaga da ai makyin jing
dama ni yawng hte gaw, tinang lo
sa karum shsjang chye ma ai, 8
re ie iy at
na
MADANG
mi sa
 
 
  
 
 
 
 
44
10, Shingrai ladaw da ai tem du jong, shawng
nnan langai ya hte lahkawng ya shani gaw wu, wa,
yamuga yawng hte hpe nat a matu sat ya ma, ai,
Dai manau shani gaw Jinghpaw masha ni _iaw jan
ai nat awyu yawng hte hpe shaga nna, jaw chye
ma ai. Dai bpang lahkawng ya rai jang nta ndaw
e htu da ai naura hta numsha lasha gumgai dingla,
ji nban yawng hte sa manau shajang nga ma gj,
Shingrai manau nga yang chying, bau, sauat, pahtay,
pahke ni hpe dum let manau ma ai. Manau manau
yang naushawng wa lite kungdaw wa yan gaw, naurg
ka-ang c¢ jun da ai manau shadung hpe yu nua
manau shadung, hpe woi shing-grup let, shawa nj
bpe woi manau nga ma ai.
11. Dai masha yawng hpe manau woi manau aj
naushawng wa hte kungdaw wa yan gaw, yanghpau
lawng hpun let hkungrang mai tsat ai
mung gup nga ma ai. Dai manau hta a
jum ai masha yawng hte bipe tinang a a
hte maren, gingdan ai kumhp
Dga ma ai. Dai manau hta
masha ni nkau mi gaw nau
wa, jaiwa* wa, jailat wa,
~ bpunglum wa, hpajau wa,
~ DiNg-grau wa rai ngs ma aj,
  
 
 
  
  
  
 
 
 
 
 
   
   
    
  
    
   
mu lamang
mu lamang
a karan jaw shajang
amu lamang jum ai
shawng wa, kungdaw
  
gup duru .
  
  
dumsa wa, hkinjawng wa,
hpareng wa hte gwi
  
   
 
 
12. JINGHPAW MASHA NI MANAU
DUM HPANG WA Al LAM
 
DAW II
3 Manau shangut ai shani raijang mayu manam
ni gaw Madang Grim ma ai. Madang Grim ai hpe
kaleng lang gaw manau shangut na shawng shani
¢ mung Madang Grin chye ma ai. Madang grim
ai, ngy ai gaw lagat gitgu kanoi bawng ni hpe baw
la nna, numshang de manau ngut ai hpang manau
medu ni Shing n rai, myitsu ai salang ni sa hkai
ds ma ai. Dai -gitgn hpun ni kaba wa jang
DAILUN HPUN shatai ma ai. Kawa, hpawgoi
rc ai ni hpe mung hkai da ma ai. Dai hkai da
ai kawse ni hpe WA TSU ngu nna shamying let
Hpuwgoi hpe HPAW TSU ngu nna shamying ma
ai. Dai ni hpe hkai da na rai yang ka-ran kaji
langai mi hta zaibru shawng la nna, hkai da
hpun phpang hta zaibru bang let hkai da ma
Dai zaibru hpe gaw mali zaibru shing n rai Hpung
zaibru nga nna shamying ma ai. Ndai ka
lahpaw ni gaw Lamu Madai jaw ai shani
lang ngs ai. iB
   
  
    
 
 
  
    
 
 
    
 
 
 
3. Dai hpang Niogran gn de Jinghpaw masha pj
bai nge hpeng wa nna Manip, Lalitaw, Magawng,
Nhkum, Maran, ro ai nmyu ni gaw langai hte langai
kumran bra wa na aten hia Marip wi Kumja Magam
ningbaw nna mapau dum wu ai Ndai gaw Jinghpaw
masha ni hta masum lang ngu na dum al manan
kaba rai nga ai.
4. Dai hpang Ningran ga e Matsaw Nhkum Wa
mung Marip wa kumja Magam a manau hgut ai hte
rau kalproi kanoi mapnau bai dum wu al. Ndai _gaw
Jinghpaw masha ni hta mali lang ngu na dum af
manau rai nga ai.
5. Ndai zawn manau dum ai hta Marip Wa
Kumja Magam gaw manau shadung hpe chyabpung
shachya nda tang rai ona jun let dum wa ai. Dai
hpo DUNG BAN BAN Al nga ma ai. Hpang na
Matsaw Nbkum Wa dum ai manau hta Zuw manau
sbadung hpe nbang npan yawn di nna, jun let dum
wu ai. Dai bpe DUNG YAN YAN Al nga ma ai. Ndaj
matsun ga hkan nna dai ni du hkra Nhkum amyu
bi gaw dung yan yan let manau shadung jun let
-menau Hum ooa Marip amyu ni gaw dun
: oanau shadung jun nna manau dum s
 
g ban ban
hajang nga
    
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(b) Lum Dau (1)Dau Hkawng (2)Dau
Lum (3)Dau Ze (4)Dau Hraw
(5)Dau Dali,
(c) Lum Ze (1) Ze Hkawng (b) Ze
Lum
(3) Ze Dau (d) Ze Hraw
(B) Dai Hraw- Mala Yang (Ja Pu) kaw nga
ai ni.
(a) Hraw Ze
(b) Ze Hkawng
(¢) Hkawng Ze
(d) Ze Lum (1) Lum Ze (2) Lum
Hraw
(C) Dai Gyung- Malng Yang (Ja Pu) kaw
nga ai.
(a) Gyung Dau
(b) Dau Lum
(¢) Lum Hraw
(D) Hraw Hkawng -ya Myitkyina kaw
nga ai.
15. Dau Lum a matu mara ni gaw, Na Maw (Na
Mao) zup kaw nga ma ai. (Chi Hpwi lawu kaw
re)
16. Ming Zai ni a Labau
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(b) Lum Dau (1)Dau Hkawng (2)Dau
Lum (3)Dau Ze (4)Dau Hraw
(5)Dau Dali,
(c) Lum Ze (1) Ze Hkawng (b) Ze
Lum
(3) Ze Dau (d) Ze Hraw
(B) Dai Hraw- Mala Yang (Ja Pu) kaw nga
ai ni.
(a) Hraw Ze
(b) Ze Hkawng
(¢) Hkawng Ze
(d) Ze Lum (1) Lum Ze (2) Lum
Hraw
(C) Dai Gyung- Malng Yang (Ja Pu) kaw
nga ai.
(a) Gyung Dau
(b) Dau Lum
(¢) Lum Hraw
(D) Hraw Hkawng -ya Myitkyina kaw
nga ai.
15. Dau Lum a matu mara ni gaw, Na Maw (Na
Mao) zup kaw nga ma ai. (Chi Hpwi lawu kaw
re)
16. Ming Zai ni a Labau
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(b) Lum Dau (1)Dau Hkawng (2)Dau
Lum (3)Dau Ze (4)Dau Hraw
(5)Dau Dali,
(c) Lum Ze (1) Ze Hkawng (b) Ze
Lum
(3) Ze Dau (d) Ze Hraw
(B) Dai Hraw- Mala Yang (Ja Pu) kaw nga
ai ni.
(a) Hraw Ze
(b) Ze Hkawng
(¢) Hkawng Ze
(d) Ze Lum (1) Lum Ze (2) Lum
Hraw
(C) Dai Gyung- Malng Yang (Ja Pu) kaw
nga ai.
(a) Gyung Dau
(b) Dau Lum
(¢) Lum Hraw
(D) Hraw Hkawng -ya Myitkyina kaw
nga ai.
15. Dau Lum a matu mara ni gaw, Na Maw (Na
Mao) zup kaw nga ma ai. (Chi Hpwi lawu kaw
re)
16. Ming Zai ni a Labau
 
 
I
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(b) Lum Dau (1)Dau Hkawng (2)Dau
Lum (3)Dau Ze (4)Dau Hraw
(5)Dau Dai,
(c) Lum Ze (1) Ze Hkawng (b) Ze
Lum
(3) Ze Dau (d) Ze Hraw
(B) Dai Hraw- Mala Yang (Ja Pu) kaw nga
ai ni.
(a) Hraw Ze
(b) Ze Hkawng
(c) Hkawng Ze
(d) Ze Lum (1) Lum Ze (2) Lum
Hraw
(C) Dai Gyung- Malng Yang (Ja Pu) kaw
nga ai.
(a) Gyung Dau
(b) Dau Lum
(¢) Lum Hraw
(D) Hraw Hkawng -ya Myitkyina kaw
nga ai.
15. Dau Lum a matu mara ni gaw, Na Maw (Na
Mao) zup kaw nga ma ai. (Chi Hpwi lawu kaw
re)
16. Ming Zai ni a Labau
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(b) Lum Dau (1)Dau Hkawng (2)Dau
Lum (3)Dau Ze (4)Dau Hraw
(5)Dau Dali,
(c) Lum Ze (1) Ze Hkawng (b) Ze
Lum
(3) Ze Dau (d) Ze Hraw
(B) Dai Hraw- Mala Yang (Ja Pu) kaw nga
ai ni.
(a) Hraw Ze
(b) Ze Hkawng
(¢) Hkawng Ze
(d) Ze Lum (1) Lum Ze (2) Lum
Hraw
(C) Dai Gyung- Malng Yang (Ja Pu) kaw
nga ai.
(a) Gyung Dau
(b) Dau Lum
(¢) Lum Hraw
(D) Hraw Hkawng -ya Myitkyina kaw
nga ai.
15. Dau Lum a matu mara ni gaw, Na Maw (Na
Mao) zup kaw nga ma ai. (Chi Hpwi lawu kaw
re)
16. Ming Zai ni a Labau
 
 
  
Lum
ai ni.
Hraw
nga ai.
nga ai.
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
    
 
(b) Lum Dau (1)Dau Hkawng (2)Dau
Lum (3)Dau Ze (4)Dau Hraw
(5)Dau Dai,
(c) Lum Ze (1) Ze Hkawng (b) Ze
(3) Ze Dau (d) Ze Hraw
(B) Dai Hraw- Mala Yang (Ja Pu) kaw nga
(a) Hraw Ze
(b) Ze Hkawng
(c) Hkawng Ze
(d) Ze Lum (1) Lum Ze (2) Lum
(C) Dai Gyung- Malng Yang (Ja Pu) kaw
(a) Gyung Dau
(b) Dau Lum
(c) Lum Hraw
(D) Hraw Hkawng -ya Myitkyina kaw
15. Dau Lum a matu mara ni gaw, Na Maw (Na
Mao) zup kaw nga ma ai. (Chi Hpwi lawu kaw
re)
16. Ming Zai ni a Labau
rl ee J
 
ds
fo
3. Lahpaw Set manau ngut ai hpang kahpu kanay
mans ni gaw WA TSIT NAWT ai ngu nna kawg
nhtung kaji ni hta hka ja bang nhtawn nhtu hte his,
nhtung hpe achyo waw da let, mansu manan hkawm
wa nge yang hka nbtung hpe go hta adit let bka hpe
adit kazet ayai wa ma ai. Dai majaw Wa Teit Naw
ai shaloi gaw lamang ghagn nna marai mali manga
sha manau dum chye ma ai.
 
4. Ya manau dum ai gaw ngut mat wa sai rai
timung, manau shadung hpe gaw garai n mai baw
# kau nga ai. Manan shadung hpe gaw hpang shaning
ginhtawng ta du wa jang she Lamu Madai jaw
nhtawm baw kad nga ma sai.
5. Manau dum ai shani hts manau shadung garai
a baw kau ai ten laman hta, dai manau dum ai Du wa
hte seng ai ginwang hta masha langai ngai si hkrung
gi htan hkrum rai timung, ge de n mai lup makoi
kau nga ai. Dai mang hpe jang tawn na, shing n
rai langa hpaw nep nna nat kau ra ai. Dai mang
hpe jang mung n jang da mayu, nat mung nnat kau
mayu rai yang gaw, hka langai ngai hta nga ai tsun-
lawng kaji langai ngai hta sa lup kau ra ai. Hps
 majaw nga yang, Lamu Madai jaw ai majaw, ga naw
hkalung nga ei rai nna ga hpe garain mai htu
‘ai, ngu nna gam shajang ai majaw rai
.
 
 
 
  
 
 
  
 
 
  
  
      
   
ung,
bh
ni © obyingdaw mi, 26%
  
   
 
 
  
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(A) Dau Ryaw a matu mara ni - Hraw Lum (1)
,mHkawng (2) Lum Hraw (3) Lum Gyung
(1) Lum Hkawng Kabu Ba a lakung, Hkawng
pau
(a) Dau Hkawng (1) Hkawng Lum (2) Hkawng
pau (3) Hkawng Hraw (4) Hkawng Gyung (5)
Hkawng Naw (Num Kasha)
(b) Dau Lum - kasha Lum Naw (ndai labau ka
ai ten hta kasha langai sha naw lu ai)
Lum Hraw a lakung - Hraw Hkawng - Hkawng
Lum (Myitkyina Ale Kung) kaw nga ai.
Lum Gyung a Lakung - (1) Gyung Lum (2)
Gyung Dai
(1) Gyung Lum a kasha ni (1) Lum Hkawng (2)
Lum Dau (Zao BugThan) (3) Lum Ze (Yaw Ba)
(1) Lum Hkawng a kasha ni - (a) Hkawng Dau
(b) Hkawng Ze (c) Hkawng Naw -Hka tsu Yang kaw
nga ai.
(2) Lum dau (Zao Bug Than) a kasha ni - (a)
Dau Hkawng (b) Dau Lum (c¢) Dau Zawng (d) Dau
Naw (f) Dau Nyoi
  
105
     
 
 
 
 
 
 
  
   
 
   
  
  
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Dau Rye (Dau Qae) a matu mara ni a Labay
gaw, lawu de na hte maren rai nga ai. Dau Rye a maty
mara ni hpe Ming Zai ngu shing teng a mying
shamying tsun shaga ma ai. Dai Rye gaw Ming Zai La
Kat ni a kaji daju rai nga ai.
| (A) Dau Ryea kasha ni
© (a)Rye Lum
| (b) Lum Dau
(c) Dau Rye
(d) Rye Hkawng
(e) Hkawng Dau
(f) Dau Lum
(g) LumDau |
(h) Dau Zawng :
(1) Zawng Hkawng (Zawng Zang) mung
nga ma ai. Ndai wa a matu mara ni hpe Lakat Ngu ai
shing teng a mying tsun shamying shaga ma ai.
(2) Zawng Dau )
(3) Zawng Dai, ndai yan gaw Ming
Zai n ta ni re.
(2) Zawng Dau a kasha ni
(A) Dau Ryaw
(B) Dau Lum
104
 
 
48
4. Jinghpsw mashs ni dum ohye ai ing
langai hte langai lachyum ni hpe ks dag
yu u.
a ni gew kanang na kasi j
5. Jinghpaw mash
dum hpang wa ma ta?
la nna manau
6. U ni manau dum ai hpe 8a mu ai wa gay
kadai wa rai ta? Kaning re al shara hg
ga mu a ta?
7. Jinghpaw masha ni dum Dga ai manan hig
manau shadung kade jun nna dum ma ta?
Kadai amyu gaw gara hku jun ma ta?
 
13. SHAWNG NNAN NUM LA HPANG
WA Al LAM
DAW 1
1. Mungkan ga nnan lat ai ten hta kadai mung
pum ls, num ya rai nna mayu dams masat da ai
lam garai n nga ma ai. Dai ten na masha ni gaw kahpu
kanau rai nna sha nga shajang ma ai. Dai ten hts
ndaw liknga chyai ai lam mung n nga ai msjaw,
mayat maya ai lam mung n nga ma ai
 
49
3, Moi na prat hta ndsi prat ns zawn n rai,
numsha ni mahtang lasha ni hpe la nna htinggaw
rawn shajang me ai. Numehs ni lashs hpe la ai
shaloi lasha ni a kanu kawa ni gaw sharung shakau
kungdawn hpa min ohye jaw mu ai. Hpa majaw
nga yang lasha ni a kanau kajan ni gaw lasha ni
lang ai baw rai ni hpe n chye galaw ai majaw, hpa
n chye jaw ai lam rai nga ai. Dama ni hpe mung
hpa baw masat masa mung n chye galaw ma ai,
4. Dai prat hta Sana La Tingsa ngu ai lasha
langai mi nga ai. Dai la wa gaw Maran Shawng Majan
ngu ai shayi sha langai mi hpe la na, ngu nna masat
tawn da wu ai. Dai hpang kade n na yang Sana La
Tingsa gaw, Maran Shawng Majan hpe la shateng
wu ai, Sana La Tingsa Maran gaw Shawng Majan hpe
la ai shani mayu ni gaw, shanhte a kajan kagha hpe
hkachyi gaili langai mi, htawt yi yan htawt la langai
hpra, rai nna kungdawn jaw mu ai.
5. Dai kungdawn ni hpe jaw ai shaloi lawu na
hte maren shakawn nna jaw mu ai “Gaili hkachyi
e kungdawn, Lawang hkra nung e awn, Ning-au ding
dan e dawn, Mawat noi ji e kungdawn, shu kawng
n-ga e shakawn, htawt yi yan htawtla e kungdawn,
tsang rawn nga tsang e shakawn, sum wa gawt lang
e mahkawn, waga hku wawn hte kungdawn, but gin-
shang e shakawn, ningwat hpakang bang nna
kungdawn,” ngu nna shakawn kungdawn ni hpe jaw
noa Maran Shawng Majan hpe sharawt sha mu ai.
6.  Shingrai dama kahtawng de woi wa nna du
j RA mi kaw shawng woi mu
es kahtawng na shabrang ma ni gaw
daw, lakang htan, kumba dan jun,
shajang mu ei. Gumgai d
ndaw e, ohyahtai kaba nep da nh
myu jahta chysi let
  
 
  
 
   
 
50
duns ngut ai hte rau pum nnan hpe dan jun tawny
»i kumba nhpang hku woi ga lai wa mu ai. Nta
nhku du wa jang, shing n rai kumba nhpang lai wg
jang lakang baw o kamoi jan gow hkaohyi hkap galj
let kanam hpe masat la mu ai. Shingrai Sana La
Tingss gaw Maran Shawng Majan hpe hkungran la
wu ai,
7. Ndai Sana la Tingsa gaw Jinghpaw masha ni
Ginru Ginsa chying ai hpang ghawng nnan num la,
pum ya ai lam hpe masab galaw hpang ai wa raj
pga ai. Ndai gaw Jingbpaw masha ni tsun hkai ai
hte hkan galaw hkrat wa ai kasi a npawt nhpang
lam kaba langai mi rai ngs ai.
SHAMAN NA GA SAN NI
1. Jinghpaw masha ni hkan galaw noga ai num la
pum ya lam gaw, kadai wa galaw dan ai kasi
bpe hkan ai rai ta?
9. Dai ten hta shawng nnan lang chye wa ai
kungdawn kungrs ni gaw hpa baw rai ta?
3. aust HPA
wat noi ji - Shingnoi kaji kaba A
~~ Sumwa gawt lang - N-gawt. yavng [i
st - Numsha ni sinds © kayawp dumbat
oi baw sumpan. |
    
   
 
 
 
  
         
47
7. ~~ Ndai zawn rai now manau dum hpang wa ai
gaw, Jinghpaw masha ni gaw u ni manan dum ai
kasi hpe yu nna hkan galaw hkrat wa ai kasi rai
nga ai, nga nna tsun hkai shajang ai hte hkan
galaw hkrat wa shajang nga ma ai. ;
8. Ndai u ni manau dum ai lailen ni hpe lagat
bpun hta sa gyit noi tawn da ai Ma Dingyau gaw
u ni manau dum ai ten hta nga ang ai majaw, u
ni manan kening rai nna dum ai lam hpe atsawm-
sha mu la ai hte Jinghpaw mashe ni hpe mung bai
htawt sharin lam woi ai rai nga ai, nga nna tsun
bkai ma ai. Ndai ma Dingyau gaw Ja Wa Rum
Ja dum ai manau hta mung, Sut Madu ngu ai wa
manau dum ai hta mung Jeaiwa tai nna manau
hpe woiawn ya wu ai. Dai kaw nna ya da hkra,
Jinghpaw masha ni gaw manau ahtik hpe hkan
galaw chye wa ma ai rai.
Ndai gaw Jinghpaw masha ni ahtik labau tsun
hkai ai hte hken galaw hkrat wa ai htung hking
lam kaba langai mi rai nga ai rai.
 
  
.
SHAMAN NA GA SAN NI
1. Jinghpaw masha ni hta kadai wa
shawng dum hpang wa a ta?
2. Dai hpang kadai ni bai dum
 
     
Ee Nh WE aa
he
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
gat ngu ai shing teng a mying lu mat ai rai nga ai.
7aWng Hkawng gaw Zawng Zang ngu ai a mying lu
mat ai da. (1) Zawng Hkawng Hkawng Lum (2)
plkawng Dau (3) Hkawng Zawng (4) Hkawng Ze (5)
flkawng Htaw (1) Hkawng Lum (a) Lum Hkawng (b)
Hkawng Lum (1) Lum Dau (2) Lum Zawng (3) Lum
7e (2) Hkawng Hraw Lakung - (a) Hraw Hkawng (b)
praw Lum - Lum Hkawng (c) Hraw Dau (d) Hraw
7awng (e) Hraw Dau (f) Hraw Chaw
(3) Hkawng Zawng Lakung (a) Zawng Hkawng
_ Hkawng Lum (b) Zawng Dau (c) Zawng Lum (d)
zawng Hraw (e) Zawng Dai (f) Zawng Htaw (g)
Zawng Chaw
(4) Hkawng Lum a kasha ni - (a) Lum Hkawng,
Hkawng Lum - Lai Bau ga e nga ai.
(b) Lum Dai a lakung - Dai Lum Myaw Jawng
ga e nga ai, Lum Ze - Ze Zawng Shangaw ga e nga ai.
N hkum tsup ai lam hpe naw matut sagawn ra na ga ai.
17. Dau Hkam a lam Xan Dau a kasha Dau Hkam a
lakung ni Gaw Maw ga de du hkrat nna Ginsi ngu ai
shing teng amying lu mat ai da. Raitim ndai labau ka
ten du hkra labau ka ai wa sagawn grai n lu shi ai.
18. Dau Zuk a lakung ni
Ly rn
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Xan Dau a kasha Dau Zuk a Lakung ni a labau -
(1) Zuk Myawng (2) Myawng Rye (3) Rye Lum (4)
Lum Dau (2) Dau Lum (b) Dau Ze
(4) Lum Dau -Dau Hkawng (a) Hkawng Lum
' Hkawng Gyung - Lum Dau (a) Dau Lum (b) Lum
wawng (c) Hkawng Lum (a) Hkawng Dau (b)
kawng Ze (c) Hkawng Hraw (d) Hkawng Zawng (2)
Dau Ze lakung (a) Ze Lum (b) Ze Dau
{+
3
1
I!
H
(2) Ze Lum lakung - Lum Naw - Naw Hkawng
- Hkawng Dau - Dau Hkawng
(b) Ze Dau a lakung ni - Dau Zawng - Zawng
Ze - Ze Chaw (a) Chaw Hkawng (b) Chaw Lum
Hkawng Gyung a lakung- (a) Gyung Htaw (1)
Htaw Ze (2) Htaw Zawng (3) Htaw Gyung (1) Htaw
Ze lakung (a) Ze Lum (b) Ze Dau
(2)  Htaw Lum a lakung (a) Lum Hkawng (b) Lum
Dau - Dau Hkawng
(2) Htaw Zawng a lakung -Zawng Dai (a) Dai Dau
(b) Dai Ze (c) Dai Hraw (d) Dai Zawng
(3) Htaw Gyung a Lakung (a) Gyung Lum (b) Lum
Hkawng (c) Hkawng Lum - ndai ni gaw Nawng Nang
ga nga ai.
108
 
REE ar oma,
=
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(3) Lum Ze (Yaw Ba) a kasha ni (a) Ze
Hkawng (b) Ze Lum (c) Ze Nyoi - Wa Shawng Awng
Ra Yang kaw nga ai ni.
(2) Gyung Dai a kasha Dai Lum (Paw Lu Nga
ai) Dai Lum a kasha Lum Hkawng
Lum Dau, Dau Lum - Gye Loi (Gye Lui) kaw
nga ai Maing zai ni re.
(a) Lum Dau (b) Dau Hkawng (¢) Hkawng Lum
(d) Lum Hraw (e) Hraw Hkawng
(1) Hkawng Lum (Hkawng Shawng) (2)
Hkawng dau (3) Hkawng Gyung
(1) Hkawng Lum (a) Lum Hkawng (Shawng
Hkawng) Ming Zai nwi a labau lu sagawn magang ai.
Ming Zai ni hte Miwa Mung maru nga Htu nga htung
kaw sa du nga htum mat ai Ming Zai Hkawng Hraw
ngu al wa gaw Dap gara n ta na yu hkrat wa ai lam
naw sagawn la ra nga ga ai. Kasha num kasha masum
lu ai. Kanu gaw ya N Bawm Lup kaw nga ai. Za
Hkung La Nu a kajan re.
6. Lakat Htinggaw ni a lam
Ming Zai ngu shing teng a mying hte nga pra
hkrat wa ai rai yang, n dai Zawng Hkawng wa gaw La
3
106
 
I
52
4. Dai h Nga ms Jo Pan gow Sumwi hpap
de bai sa ang gaw munghan ting kta bpung
shingka u rawng ndsi mas ngai nang kay
wa oe 08 ngu wu ai. Bhaloi Sumwi gaw, “Ngai
hta grau ai nbung hkawhkam naw Dg 81; nga) kade
wa mi hkring ngs mayu ai rai timung, nbung o shpawt,
shapoi jang lawm mat wa re nngsi,” Dgu Wi ai.
| 5. Nga ma Ja pan gaw bai lai sa Wa nna nbung
| hkawhksm kasha kaw du jang, “Nang ga mungkan
ting hte grau ndai majaw, Dgai DDE KAW Wa ng
| : . a ai. Nbung hkawhkam kasha gaw,
«Ngai hta gran nna n-gun js 8i g8 bum naw nga
ai; ngai nbung kade wa mi ahpawt dat ai rai timung
gs bum hts dang mat mat rai nngai,”’ gu Wu ai,
6. Dai hpang Nga ma Ja Pan gaw ga bum hpang
de ea nns, “Nang gaw mungkan ting hts n gun gran
ja ndai majaw, ngai nang kaw wa Da nngai,” ngn
wu si. Shaloi gs bum gaw, “Ngai gaw grai grai
kabs wa mayu ppgai rai timung, dumsu wu tang
gaw ngai hpe daru ayai kau ya ya rai nga ai,” ngo
“wu ai,
Nga ma Ja Pan gaw dumsu wu tang hpang de
"nna, “Nang gaw mungkan ting hta n-gan grau
jaw ngai nang kaw wa na n ngai,” ngu wu
gaw, “Ngai hta n-gun grau ja ai hte
2 grau rawng ai wu shoi sumri (Byo
 
 
   
   
 
 
   
  
   
  
 
  
    
    
  
   
 
   
 
  
   
53
rai ngs ai majaw Yu ma Bam Naw gaw hta
grau nna hpung shingkang rawng nga ai,” ngu
wu ai.
9. Bhingrai Nga ma Ja Pan gaw mungkan
hta grau reng ai hte hpung shingkang grau ng
masha hpe hkan tam hkawm ai rai timung gran ai
lasha hpe mi n mu lu nu ai rai nna, tinang amyu rai
ngs &i Yu ma Sam Naw hpang de sha bai wa nu
ai rai.
10. Ndai gaw Jinghpaw masha ni num hkungran
yang shayi numshas ni hpe sharin shaga ai maumwi
kadun langai wi rai nga ai. Ndai maumwi gaw moi
prat kaw nua ndai prat du hkra, bum ga shara shagu
naw tsun hkai shajang ngs ai maumwi langai mi
rai nga ai rai. s
SHAMAN NA GA SAN NI
1. Ndai maumwi hpe gara aten hta tsun hkai chye
ms ni? Hpa baw hpe myit mada ai majaw
tsun hkai ai rai ni?
    
 
3. Ndai maumwi gaw bum ga nat
ni tsun hkai ai hte sharin |
    
51
14. SHAWNG NNAN NUM LA HPANG
WA Al LAM
DAW II
1. Moi prat kaw nna ndai prat du hkra Jinghpaw
masha ni hta num nnan la ai shaloi hkungran ngut
ai hte rau shayi numsha ni hpe shawng de na zawn
myit n pyau mat na matu mungga grai chye shaga
ai hte ga namsup rawng ai masha ni hpe laka ga,
ngu ai hte shangwi shapyaw let sharin shaga « chye
ms ai. 1)ai hpe Hka hku ga de gaw NUM NNAN
LANYI ai nga ma ai, Manmaw Sinli ga de gaw
LAKA KA ai nga ma ai.
2. Numsha ni hpe sharin shaga ai shaloi maumwi
langai mi galoi mung ahkai nga ma ai. Dai maumwi
gaw lanyi ai n rai; maumwi san san sha tsun dan,
hkai dan ma ai.
3. Moi shawng de Yu ma Sam Naw gaw Ngs
ma Ja Pan ngu ai shayi sha hpe la wu ai. Shaloi
Nga ma Ja Pan gaw Yu wa Sam Naw hta granu
reng ai masha mahkoi naw nga nhten, ngu nna myit
garai n dik ai hte num brau brau nna nga wu ai.Nga
ms Ja Pan gaw num braun brav nna shara ehagu
wam dam hkawm mat wa wu yang Jan ga de d
pru wa wu ai. Shaloi Nga ma Ja Pan guw Jan
hkawhkam kasha hp, “Nang gew mungkan ting
hta grau ndai majaw, n 1g kaw wa na nng
ngu wu ai. Jan hkawhkam kasha
pi ja ai sumwi
  
    
 
   
 
    
   
  
Bd
15. JINGHPAW MASHA NI NUM LA YANG
BANG LANG CHYE Al HPU JA
. Ni A LAM
Jinghpaw masha ni gaw moi shawn
Sana H Pings gaw Maran Bhawng Ma jon "an 6
hpang ai shani kaw nna, ya du hkra hpu ja hpa.
pi hpe bang let num Wawn num la rai shajang nga
ms ai. Shingrai ya du hkra Jinghpaw mashs p
hpu bang hkrat we ai lam ni gaw lawu e ka da g
hte maren rai shajang pga ma oi. Ndai hpu js
hpsga ni gaw lamang ghagu ai lam rai nga ai. Dy
ni hte lusu ai masha ni gaw lusu ai hky,
n lo n su ai masha ni gaw n lu n su ai hku hkap
nna hpu ja bang shajang nga ma ai. Du magam
ni num la yang lu su ai masha ni gaw ndai ka da aj
hpu ja ni hts htam mi jat nna shagup let bang
lang shajang nga ma ai. N lu ai masha ni gaw ndaj
hta ka da ai daram pyi n lu bang ai ni mung ngs
shajang ma ai.
Gumlau ni hta mung dai hte maren sha rai ngs
ai. Gumlau ma ni hta mung lusu ai masha ni gaw
du magem ni hte maren bang lang ai masha ni
mung pga shajang ma ai. Nlu n su ai masha ni
gaw ndai ka da ai daram pyi n lu bang ai mashs
ni mung ngs shajang ma ai. Ndai lawu e ka da ai
 bpo jo bpage
lam ni gaw du magam nia mat
 
56
u kawng n-ge ngusi ngs kaja
Shu kawng ginshang ngu ai Pashang soupy,
Nri, Ri nawng .. ... :
. Lahkawn man mi .,, ... Tai 9
, Lakan man mi .. .. ... oll LL
Shingnan num, ngu nna mayam numsha map;
langain(lapi100f)... ... ... ... ... ... .. ..
Hkachyi gaw shayi sha ni(dama ni) jaw ai hi,
na ka-ang hkup bai dan ge ma ai. Shaloi hkachy;
ons fearer aes 298" y Les es eos ,., vee eee vw. D0
pu i dat TNs NUM Wawn num la re ai a
 
 
gharung shakau ngu ai gaw kede daram wa jaw
B. ochye ms ta? Kaning re ai lam hku hken nna Jy
ohye ms ta? Gara hku shadawn shadeng nna
jaw ohye ma ta?
4. MATSING HPA:
w hpeu lawng — Miwe mung kaw nns lu ai
Rangsps baren sumla kap af palawng
Nbat raw — Naw kaji nga yang kanu e
ba kaba wa ai kaw na raw
la ai, ngu ai lachyum la nna
bang ai nba yan.
Ga ban ~— Dum gaw n mai re ai bau
! kaji bau htat, Miwa mashes
ni galaw ai.
 
 
    
 
  
Tei lap makai — Tsa, chyarn dun lu na matu.
matsi makai.
    
kawng — Bhayi pumsha, dama ni
5 hpe jaw ai kungdawn ni
hpe shagrau shakawn ai ga
Te, psi
      
A SAT NNA NAT JAW HPANG
WA Al LAM
de shinggyim masha ni nnan lat
ung, mam n-gu ni hpe n lu sha
hte hpri mung n nga, ri mungn
ba lap hte sha galaw ai tingean
ten hts namsi nameaw hte
a nna nga shajang ma ai.
i gaw pratt Mahta
n amyu mi hpe mung
ih al hon e hkai
mi gw
| hpesa
 
v bb
sm hikrat ja, ngu ai hpega langai mi; hpa baw A
2. rai timung mai ai. Hpaga ja on lu yang gaw
ambpraw 12p 100/-rai timmung mai af.
Gumhtung gou, gu nna nhto maka shing n
wai rap ding nhéu ,.. .. .. 000
4. Nbat raw, DEY noe nba yan ,.  .. .,. .. .. 1
5. Numshang jo, ngu nna hkra kabs, Nung bhra }
; 6. Shingma malsi, Mayam (Gumhpraw lap/-200) 2
7. Hpu sanat!... PP tre uge sedi. 1
v9 wen
Ndai bpu sanat gaw Hka hku ga de na ni sha
lang nna, Manmaw Sinli ga de na ni gaw kungdawn
gharung sanat ngu nna she jaw ma ai.
9. Hpu ban... ... coo cr ees ieselineeiiven vee sos 1 |
10. Ga bau (Bau sa) ... .. 1 3
a: 09s r00 00
11, Hkachyi (Shaws nang hkachyi) ... ... Tai 100 |
‘ 12. Yanghpau lawng ... ... ... oc ve we weed 4
13, Ja hkan mi 900 eos 900 Oe 06s ses epee: ove 00 1 x
Lolita do ka da ai hpu ju ni gaw nkau du nj
lang a baw ja hpaga ni rai shajang nga ma ai.
    
  
60
ai. Shaloi shinggyim mashe ni gaw Mahtum Malye
ga de sa nhtawm,” Ndai dusat dumyeng ni gay, taf
bkrung tei nan lap ni yawng, hpe di sha kau ya me,
rai nna, anhte shinggyim masha ni gaw kaning Tai
nna n nga saga ai, “ngu nna tsi bai sa hpyi yp,
yang, Mohtum Mahta ni gaw dusat dumyeng ni hp
shaga la nhtawm, “Nanhte hpa majaw shinggyiy,
magha ni a tsi lap vi hpe sha kau ya myit tgp
ngu san mu yang, qusat nl gaw, “Anhte 8aW teawnm
htap mayu ga ai majaw sa di sha ai rai ga aj»
ngu htan mu ai. Mahtum Mahta ni gaw, “Nanhte
di sha kau ai tsilap ni a malai tei kaga gaw n jaw
lu sai; nanhte dnsat dumyeng ni yawng shing
‘masha ni hte rau sa nga manu,” ngu nna htet dag
mu ai.
7. Rai timung dusat dumyeng ni gaw htet dat
ai ga hpe n hkan ai sha, mungkan ga de du jang,
ajoi shingra ga de bai hprawng mat wa shajang
mu ai. Dai hpang shinggyiin masha ni gaw grai na
hkra la nga ma ai rai timung, dusat dumyeng ni
shanhte hpang de n - So. oa ai majaw, hkan
l8gawNn yu ma yan joi shingra ga de hpra
i 4 wa sai lam 0 ohye mu ai. gE ean
~ Bhaloi shinggyim masha ni gaw Mahtum Mahta
pang de sa nna dusat dumyeng ni shanhte
.de n sa nga ma ai lam hpe tsun dan mu
A Mahta ni gaw dusat dumyeng ni hpe
18, shinggyim masha ni hte rau ss
t dat mu ai. Dai dusat dumyeng
 
    
 
 
    
  
   
 
  
 
61
tsi nan lap gaw kegs mi bai njaw lu sai;
to ruysk tein-yem hkrum wa ai shaloi, nda
a8 © ni hpe sat nna shanhte a 080i nas ni hte tej
$ret » sa hpyi marit; anhte hpo tei sa hpyi ai shaloi,
n HPAW, ngu nos ga hpaw let hpyi ma, shale
n teog teng madat mara ya na ga ai; dusat
an yong ni hpe sat ai rai timung, hpa yubak min
Jus) myit dai, ” ngu nna htet dat mu ai. Ndai
tsun g& bkan nna dusat dumyeng ni a nsoi nsa
SE ya let tai hpyi bpang wa mu ai.
0, Ndsi gaw shinggyim masha ni hta dusat
dumyeng ni hpe nnan rem hpang wa ai hte dusat
dumyeng ni hpe sat nna tsi hpyi hpang wa ai lam
rai pgs ai. Dai hpang shaning law law wa na
mat Wa 38i majaw, yamngs u, wa ni hpe sat let nat
pi hpang de machyi makaw mai na mata nsoi nsa
hpyi ai lsm hku bai gale mat wa sai rai.
Ndai gaw Jinghpaw masha ni hkan galaw nga
ai hte mateun npawt nhpang gawn ai lam kaba
langai mi rai nga al rai.
  
SHAMAN NA GA SAN NI
l. Jinghpaw masha ni machyi makaw
| hpa majaw u, wa, yamnga sat nna
ma ta? Hpa myit mada ai maja
baw matsun nga ai maja
ewghan, ge nnan laf
 
  
 
      
 
62
4. Ndsi baw tsi hkrung tei nan lap gaw kanang na
lu ai rai ta? Ya aten hte hpa majaw dai baw te;
hkrung tsi nan lap n nga mat a ta?
5. MATSING HPA
|
Tsi hkrung tsi nan — Machyi makaw, si hkruy
si htan n chye ai baw Yo
Mahtum Mabta -— Lamu de htani htana gry
nga ai Hpan Madu nj,
6. Ya aten hts rem ngs ai yamngs U wa ni gay
kanang e nga ai baw dusat ni rai ma ta? Kadai
wa a ahkang hte shinggyim masha ni rem ai raj tay
Ap rp
17. SHINGGYIM MASHA NI SHAWNG
NNAN MAM LU LA AI LAM
: |
Moi shawng de shinggyim masha nnen lat
ten hta kaddi mung nai mam hpe garai n chye h
i. Mahtum Mahta wa e jaw da ai f
1 lap asak hk ng
 
 
63
Shingrai yi hkan e n-gu tum ni hpe hkai da
g ma yang, hkrun lam hikan eo hkawm sa ai
nhprang manam ni kadai rai timung, n-gawn
gpet | rai nna hkrup mara maret, di sha kau kau rai
: Liang mu ai. Dai hta n-ga, nam na yu ni hte
sha) i mung shana hkan o ea sha sha rai mu ai.
in
quik kai da ai wulai ni hpe mung nam na wa du
a tea ni hte tsap ni e majoi mi ashep sha kau
tu rai mu ai. Dai majaw wulai ni hte n-gn ni
A mayest maya ang ai daram n wmayat ai hte law
ptam ang ai daram law htam shajang mu ai.
 
3.
i ghajan
 
4 Dai ten hta hkru du lahkawng sa nna n-gu ni
hpe, «Ya nanhte gaw kadai ni rai myit ta? “ngu san
mu yang, “Anhte gaw Hkru Nang Ning bau yan Hkru
Nang Ningbau yan a n-gu ni rai ga ai,”’ ngu nna
madu ni a mying gang let tsun dan mu ai. Shaloi
n.gu ni bai nhtang san mu ai gaw, “Nan gaw kadai
yan rai myit ta?”’ ngu san jang, langei mi gaw, “Ngai
gaw Sut Hting$Sut Ring rai nngai, ngn nhtawm langa:
mi gaw, “Ngai gaw Sut Hpung Sut Htung rai nngai,”
ngu htan mu ai. Shaloi Hkru du yan gaw, “Nanhte
n-gu ni nau wa jam jau myit dai; nanhte hpe an
makoi cla made ga,” ngu nna lamu dé yu masa
nhtawm n-gu tum ni hpe n-gup de di bang ;
mu ai. N-gu ni hte wulai ni gaw myit htum me
ma, Mahtum Mahts ga de bai hpra ma
 
 
    
 
   
 
 
 
maesai rai.
6. Ya shinggyim masha ni
~ gara rai nna nt bai don
~ majaw Mshtum Mahta ga do
‘matu bawng mu ai. Shalci’
      
 
  
  
  
; 5. Dai ga na jang dusat ni gaw tsi lap hpe ss di
sha na matu bawng mu ai. Ula yan bainam gaw,
lkra kum da ai rai malu ai,” ngu hten mu ai. Dusat
1,” ngu htan mu si. Shingrai shanhte ya ;
58 sin lipo shep wilitwwm, “023 Jap ui
 
48
Ula gaw grai kabu ai hie hkawm sa we wa
‘  painam langai mi hte hkrum wu ai, Bainam
To; «Ya nang gaw hpa baw sha hkrup nna, baw
do jawban tu wa oi hte lagaw de ju tu’ pru we lit
taf” Dgu san wu al. Shaloi ula gaw, “Tai lap di
gha nna byin wa nogai” ngu wu ai, Dai bainsm
mung grai na re sharawng ai hte tsi lap tam na
maw Wu yang, u zawn singkaw ntu ai mejaw, sun
de shang ne matu chyinghks tam let garet hkawm
wu timung, chyinghka lam mi n mu wu ai. Shaloi
painam gaw nhku de shang nna hkuwawt chyinghke
hku sun de shang let tsi lap hpe sa di sha wu yang,
grai galu ai nrung hte nhka mun tu pro wa wu ai.
Shingrai ula yan bainam gaw grai teawm htap wa
malu ai.
4. Ula yan bainam gaw loi mi gumrawng ai hte
manang ni nga ai shara Majoi shingra de sa hkawm
ohyai mu ai. Shaloi manang nigaw, “Ya nan gaw
ghawoi na hte shai nna grai tsawm manit dai; hps
baw ws mi sha hkrup myit ta? “ngu mu yang, ule
yan bainam gaw,” Shinggyim masha ni hkai da ai tsi
~ lap ni hpe di sha nna tsawm wa ge ai, ngu tsun
dan mu ai.
 
   
   
      
“Nanhte gaw dai sun hpe n shep lu naire; grai ngang
 
    
ni gaw, “Anhte yawng sa nna shep yang gaw lu
    
   
 
8b
7. Mahtum Mahta.ni gaw, “Ya nanhte n-gu ni.
gaw dinghta ga de bai yu hkrat wa masu; shing-
yim masha yawng hpe shakat inenu, shalat mesu,”
ngu uns bai shabawn dat mu ai. Shingrai shawng
de gaw n-gu ni kawp n lawm ma ai rai timung,
ya gaw shawng de na zawn n rai, ubyit utes ni hte
malet nhprang manam ni majoi mi n maret di kau
na matu, Mahtum Mahta ni gaw n-gu ni hpe kawp
shakap dat ya mu ai, Dai kaw nna n-gu, n ngu ai
sha MAM ngu nna hai shamying lai kau ya mu ai,
shingrai, Mahtum Mahta ni gaw mam ni dinghta ga
de bai yu hkrat wa na re ai shaloi mam ni hpe
karum tau na atu, shahpa amyu nkau mi hpe mung
bai hkan nang yu wa shangun mu ai. Dai kaw nna
Shinggyim masha ni gaw main hte kaga shahpa amyu
myu hpe mung lu la shajang magai rai.
8. Ya mam ni dinghta ga de bai yu sa wa ai
shaloi, bum ga de tu ai baw mayin amyu ni hte
yam hti yit shu hkan e tu ai baw wulai amyu ni
hpe mung, machyaw amyu ni hpe mung bai hkan
nang yu wa shangun mu ai. Nai ning un, nai ning
byen hte kags nai amyu myu hpe gaw maling mala
hte prang ga hkan e tu shangun dat mu ai Yi
shingnawm hte yi yang lam hkan e mung chyagyi,
hkauya, hkai nu, manggawng (Sani bau) re ai hkai
nmai ni hpe tu shangun mu ai. Yi yang hkan
latsan si, nai naw, nai wang, nai ding, re i
amyu ni hpe tu shangun mu ai. Mam n
  
  
 
 
     
   
   
64
masha ni gaw, anhte ngu Pl hpe shat MUNG shyt:
shatmai mung shatai, rol wna bn = -— Anh
4 m lu na go 8% 29) wa gy
ig a htan oe ai. Shaloi Tinghkret La a 3
Shatmai a matn gaw hkum teang mu; ngaj Inning
mi rai yang ngai she pi marai Mangs manga she.
a matu jaw na noged, wogu tun wu ai. Shaloj p,
ni zw.” Na a kasha marai mangas sha gaw shingg yin
sasha pi laning mi top gavw D sha lu na ma ai; gy;
maiaw n hkam lu ns ga ai rai nna n yu wa lu pg 2
ai‘ ngu hia mu ai. Tinghkret La gaw n-gu nj b
o la woi vu ws nu ai rai nna, dinghta ga de shi hig,
be! ghteng yu mat wa nu al.
8. Dai hpang lagat, hkatsu, chyahkan hte nga
ni gaw bai lung nna n-gu nl hpe bai sa woi mu aij
Shanhte gaw, “Ya shinggyim masha ni hku hku
hpang gara hkrum nna grai jam jau nga ma si; she
yu wa sags,” ngu mu ai. Shaloi n-gu ni gaw,
“Anhte n-gu ni hpe shinggyim masha ni gaw shat
mung shatai, shatmai mung shatai, hkrun lam manam
ni e mung maret di sha kau re ai majaw, n hkamlu -
‘na gs ei rai nna n yu wa lu na ga ai,” ngu htan
au ai. Shaloi n-gu woi lung ai ni gaw, “Dai shatmai
_matu anhte karum na ga 8,” ngu htan mu sh
N-gu ni gaw, “Dai rai yang shatmai a matu kade
wa karum lu na myit ta?” ngu bai san mi
t gaw, “Ngai gaw shata shagu shinggyim
so ngai sha ni sen mi jaw na nngsh
n chyahkan oak pn
 
617
  
    
 
  
  
   
   
iL Shingrai, Jinghpaw masha ni gaw moi ne
matsun ga hkan let ya du hkra mam dan la ngul
gi hpang mam chyarang ¢ mam minla shaga ma ai,
Mam minla shaga yang chyahtai kaba nep da nna
chyahtai a jut mali maga de shadang hte ka tawn
nna, kanoi noi tsang mung galaw nhtawm chyahtai
jut hkan nna mali jun da ma ai. Chyahtai kata e
gaw, lubpa, shahpa hte hpun nba nnan ni mung
tawn da ma ai, Chyahtai kata e gaw, luhpa, shapha
hte hpun nba nnan ni mung tawn da ms ai. Dumsa =
wa mung kanoi noi tsang langai mi lang let minla i
shaga Wu ai.
12. Ndai gaw moi prat kaw nna ya du hkra :
Jinghpaw masha ni tsun hkai shajang ai hte hkan b..
galaw nga ai htung tara kaba langai mi rai nga ai. on
SHAMAN NA GA SAN NI
1. Shinggyim masha ni mam nnan lu la hpang
wa ai lam maumwi kadun hkai dan yu u.
2. Moi shawng nnan e mam ni gaw kawp ‘kap n
ai rai timung, ya gaw hpa majaw kap wa
ta? Dai kawp ni hpe kadai shakap da ;
3. Mam ni gaw hpa majaw Mahtum
bai hprawng mat wa ma ta? Dai g
© jahten nna hprawng ‘wa ai rai
 
 
   
 
 
   
  
  
 
  
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
66
nhtawm dumsu wutang daw hta btaw let yu
shangun dat mu al 8"
9. Shingrai, dumsu wutsng daw hta htaw Jet hy;
nhtang yu hkrat wa ma yang Singnyon mare lang;
mi kaw lai hkrat wa ma ai. Shaloi Bingnyen Vy,
gaw, “Ya nanhte mam gaw lu wa manit ni,” ngy
san mu yang mam woi lung ai ni gaw, “Ln wa
ai law." nou hian mu ai Singnyen gaw, ‘¢y,
mum ni hpe kaping ugu wa gaw shaman ya dal my
ni," ngu fan jang. “Mat hpun gaw nga witloi hput
ba daram mam nsi gaw gumra mai tsan daram kahg
malit ga,” nga nna shaman ya dab wa ai, “ngu htan
mu ai. Shaloi Sing-nyen gaw, “E, dai gaw nau wa
kaba re ai; mam hpun gaw ndai nye a mai tsan
daram kaba yang ram ai,” ngu nna hkap jahten kau
wn ai. Shingrai mam ni gaw Siugnyen a ga hkan
nna ya du hkra mam hpuu ni kwji mat nga malu
ai. Ndai watsun ga hkan nna Jinghpaw masha ni
gaw gu jahten ai masha ni hpe Singnyen a ga jahten,
nga nna ga malai tsun chye ma ai rai.
  
 
   
10. Dai apang mam ni yu akrat wa ai
‘Mahtum Mahta ni
 
 
69
9. Dai ten hta Rawang Wa Pung Hkoi ngu ai la
langai mi mung nga ai. Dai wa gaw nlung hpe goi
wat nna ningwawt grai chye wawt wu ai. Dai nlung
hpe machyu lungdin, ngu noa shamying mu ai, Dai
prat hta Jan sha ni moog wa kaba langai mi rem
da ma ai. Dai wa gaw Sumhpawng bum, Singgawng
pum, Hkrau bum, Npyen hkang, Jin bum, Marim bum,
Ndung bum hte Shawa wung bum’ hkan e¢ tam sha
nna ngs hkawm wu ai. Dai wa kaba nga hkawm ai
shara hkan nna mying mung shara hpe lakap nna
shamying mat wa mu ai.
3. Ya Jan jsha ni a wa gaw Chyai hku majoi
grup yin hkan e tam sha hkawm nga yang, Nhkum
Tu Yau gaw nam shan gyam hkawm let lagat hpun
langai mi a npu e wa hkang hpe sa mu hkrup wu
ai. Nhkum Ton Yau gaw wa hkang mu nna lagat
hpun pawt e hkap nga yang Jan sha ni a wa gaw
bai sa du hkawm wu yang hkap galun sat kau dat
wu ai. Nhkum Tu Yau gaw shi galun sat tawn ai
wa mang ntsa e namlap hpe dan magap kau da
nhtawm, wa na sha kadoi gun nna nta de wa mat
wn ai.
 
  
  
  
   
 
 
4, Nta du wa jang Rawang Wa
wawt ai ningwawt gaw teng ai kun? n !
 
 
   
   
 
70 A
nna shi a machyu lungdin hpe abyen grawp kau dag
wu ai. Dai nlung hkyep ni ga aysi bra kamang wg,
ai gaw, kawa, shaba lap, shaman, ni hta pyen kamang
hkra wa ai. Dai mejaw ya du hkra Jinghpaw mashs
ni gaw shaman, shaba lap re ai ni hte ningwawt wat
hye nga ma ai,
8. Nhkum Tu Yau gaw manaw mAanang ni hpe
saw la nna wa shan hpya sha na matu wa yu ma
yang, wa du gaw bai prawn mat wa sai hkang
Bpe sa mu ma ai. Shi dan magap da si namlap
gaw tsi hkrung tsi nan lap ni ang ai majaw, wa da
bai hkrung rawt mat wa ai hpe chye mu ai. Shaloi
Nhkum Tu Yau gaw masin grai no si ai majaw, wa
hkang hpe bai hkan mat wa wu yang Jan ga de du pru
wa Wu ai. Jan sha ni hpe,“Nang e nye 2 wa n du
pra & ni?” ngu ean wu yang, Jan sha ni gaw, “Anhte
a wa hpye ai she nga yang nang wa mi chyawm rain
| bka i?” ngu nna Nhkum Tu Yau hpe khap rim tawn
~ kau mu ai.
Nhkum Tu Yau hpe Jan sha nie hkap rim tawn
a ai lam hpe Lamu Madsini e na ma yang, Lamu
ni gaw Nhkem Tu Yau hpe sa kawan yu mu
Shaloi Lamu Madai ni gaw Jan sha ni hpe, “Ndai
» Yau bpe she dat dat mu; shanhte
nna ngs wa mu ga; shi hpe num langai
  
  
  
  
   
 
  
 
  
  
 
   
A ga de bai yu wa shan-
‘Jan sha ni gawLamu Madaini
Yau hpe Jan shayi
n To
 
  
   
 
So, ak a
       
 
i.
71
ai masha gawng hte gaw mai teai wa malit ga,” ngu
npa mung shaman ya dat mu ai. Ndai mastun hkan
gna Nbkum amyu uni gaw kayaw kapun re ai shara ni
hts masawp yaug mai ai, nga nna Jinghpaw masha
pi yawng kam shajang nga wa ai.
8.  Janshayisha hte Nhkum Tu Yau gaw mungkan
ga de bai yu hkrat wa let mayaw htinggaw de nna Jan :
sha ni jaw dat ai wa hpe yaw let nga mu ai, Shingrai
nga ma yang Nhkum Tu Yau a nta htingre e nga
wuhpaw langai mi sa hkawm du pru wu ai. Shaloi sha-
lip gaw nga wuhpaw hpe, “Hkau e, nang gaw hpa baw
sha nna dai daram ram hpum n ta?” nga wu yang,
Nga wuhpaw gaw, “Ngai gaw kumba maku hte kasen
kung la maku ni sha nna hpum nngai,” ngu wu ai.
Dai hpang nga wuhpaw gaw, “Hkau e, nang gaw hpa
wa sha nna hpum n ta?” ngu nna shalip’ hpe bai san
wu yang, shalip gaw. “Ngai gaw wa la sau tung sha
una hpura nga nngai,” nga bai htan wu ai. Dai
aten hta nts magaw e dung nga ai uhkru du gaw kaja
. wa Jan sha ni jaw dat ai wa la kaba hpe sat sha
kau sam masai. nga nna myit la let Jan ga de sa
nhtawm Jan sha ni hpe, “Nhkum Tu Yau gaw nanhte
jaw dat ai wa la kaba hpe sat sha kau nu ai,” ngu
nna sa tsun dan muai. Jan sha ni mung na kam
nna Nhkum Tu Yau jan rai nga ai Jan shayi sha
shaga la kau ma ai. ; G
 
 
 
 
 
 
 
    
  
    
   
   
 
      
8. Jan shayi sha gaw Jan ga de d
yang Jan sha ni gaw, “Rem da na
Al wa she rai yang
82" ngu san m,
 
72
Ning Htu Sam, nam nga u gam nang nl vai n ni?,
ngu mu yang u gam rung, «N rai nngai, ngw’
htan wu ai. Dai hpang Hkru du hpe, “Ning Ja Bu,
nam nga Hkru do nang n rai n ni?” ngu san mu
yang, “Rai nngai,” ngu han wu ai. Shaloi Jan
sha ni gaw, “Hpa majaw wa tgun dan n ta?” ngu
san wu yang Hkru du gaw, «Shalip yan ngs wuhpaw
tsun ai na nna wa tsun dan ai rai nongal,” Dngu
htan wu ai.
10.  Shaloi Jan sha ni gaw, «Dai rai yang gaw
ya bai yu hkrat wa mu; anhte sa du hkawm chyai
ai shaloi ndai zawn rai nna shareng hkungga marit;
shadaw mali jun ai hkungri langai mi galaw mu;
dai hta lakang langai mi htan mu; dai hta dingsi
kaji langai mi mung noi muy’ ngu nna bai htet
dat mu ai. Ndai ga matsun hkan nna Jingpaw masha
ni ya du hkra Jan hkungri galaw yang ndai ka da ai
matsun hte maren hkan noa galaw chye nga ma ai. .
Dai hpang Jan numsha hte Nhkum Tu Yau hpe
sharung shakau kungdawn ni bai jaw kahtap jat let
bai shabawn dat mu ai. Dai kaw nua ya du hkra
Jinghpaw masha ni JAN NAT jaw jau chye wa
    
  
 
  
umsa ai lam gaw ndai hku rai nga ai.
1g Yawng Wa a kawa Hkinseng Sha-
unyishs hype la ai majaw Jan a ;
  
    
   
68
ai ni la ma n hkai yang h
a rai to! Ra ny
os i shingna ku:
ET re ai rai nga al. kaji
Ii law ai — Minla shaga ai.
 
   
   
    
    
  
   
  
      
 
6. MATSING HPA
Mahtan - Mabkrai.
Tingdawn-Htap mi hte htap mi re ai shars
Liklap - Madin zawn re ai chyinghka, hk
(Sa ra)
um laj,
Sut lung hkrung Sut su ai hte grin nga ai shars,
Singgung - Shamyen ru,
Chyinglim ohyingtawn Nat - Tsi mawan amyy
myu lu ai nat.
py
19. NHPRANG WAN HKRU AI LAM
1. Ndai mungkan ga hpe lai wa sai mungkan ga
nnan lat ai hpang e nhprang wan lang mi bkru lai wa
sai lam hpe Jinghpaw masha ni tsun hkai ai hte kam
shajang ma ai. Dai phprang wan hkru ai lam hpe
Jinghpaw masha ni luwu de na hte maren tsun hkaj
shajang ma ai. '
2 Moi shawng de Mali hka hte Hkrang hka gaw,
wru kalang mi wu wa wu ai. Dai shaloi bum lang
na hpun nu hpun gam ni hte namlaw namlap
awa ni gaw hka hpungtun hta yawng lawm hkrat
ma ai rai nna, Mali hka a hka gyip ni
nna htang jawng shajang ma ai. Dai hpang
yang hka bai hkyet mat wa nna yawng
ka sahpaw ni gaw, htap mi hte
 
  
 
 
 
      
   
   
 
75
gaw phkun htu let shinggan de maitsan shakra nna
nga nge ai hpe mu ma ai. Shaloi u gaw gaw yu
jung & maitsan hpe shahpe shadu nna, shi a n-gap
hte achye kanyet wu yang, nau kahtet nna wan ohyi
fap Wa moalu ai majaw, hka sahpaw hta wan hkra
wa wu ai.
 
4. Dai hpang shars shagu gaw wan hkra wa
ai rai nna dai wan hpe kadai mung n sat la manu ai.
U amyu ni yawng hte gaw wan hkru wa ai shaloi,
bum Jang ga de hprawng shajang let wan krip mat
ai hpang e she tinang a nga shara do bai nhtang wa
nna, nga shajang ma ai, U gam gaw moi shawng de
hka e tam sha chye ai baw hka u amyu mi rai nga
aj; rai timung wan hkru wa yang bum lang de
hprawng ai lata ya du hkra nga nan mat wu ai rai
nna, hka na nga ni hpe nau merit ai majaw shaga
yang ye du hkra, Nga baw, Nga baw, nga nna nga baw
marit ai nsen hte naw shaga nga ai rai ngaai
 
 
 
 
 
 
 
  
  
  
   
6. Ya nhprang wan gaw hkru hkrai hl
yang chyahkyi gaw, “Ndai wan hpe ngai sa
uga nna wan sat nang wa wu yang shia
76
8, Nhprang wan gaw kadai mung n sat lu manu
ai rai nna, dai wan paw Majoi shingra bum du hkra,
hkru lung mat wa nu ai Dai ten hta Majoi shingra
bum de gaw, wan si mat ai baw tsi hpun ni law
law tu shajang ai vai nna, kadai mung n sat ra
ai sha, nhprang wan gaw shi hkrai krip mat wa ny
ai. Ndai matsun ga hkan nna Jinghpaw masha nj
gaw, wan hkru tsi, ngu nna tsi pawt amyu mi hpe
prat mi hte prat mihkai rem hkrat wa nga ma ai,
9 Nhprang wan hkru ai shaloi, hpun kawa tsingdu
tsingman hte namlaw namlap ni yawng hkru lawm
mat shajong sai rai nna, wan gaw kanang e mung
n chyi mat nu ai. Rai timung, laja hpun chyen hte
ru hka pawt hta gaw, wan loi mi naw chyi kap nga
ai hpe mu ma ai. Ndai matsun hkan nna Jinghpaw
masha ni ga, mashani e nat ya ai hpyen wan rai yang
gaw nhprang wan hkra aishaloi ru hka pawt hta kap
nan ai metsun labaa hpe gawn nna ru hka shatai let,
amu hpaw amu shabyin rai chye nga ma ai. Ding.
 hkrawt hkru ai wan anpawt hpe gaw, nhprang wan
‘hkru ai shaloi laja chyen hta kap nan ai wan a npawt
maumwi hpe gawn nna. bungli hpe galaw
ma ai. tas
 
77
3. Nbprang wan hkru ai lam manmwi kadun mi
hkai dan yu u. : :
4. MATSING HPA
 
Dinghkrawt -Shi hkrai hkru aj hpe ngu ai.
Hpyen wan - Masha ni e share dat nna nat
p ai wan hpe ngu ai.
Hka gyip - Bum lahkawng a lapran de
hka lwi lai nna gyip ai shara.
Hkru num lang - Kahtet la ai nlum ta. ii of
 
   
       
      
Nhprang wan .Shi hkrai hkru ai wan,
gO
. 20. WAN HKRU YANG DUMSA SHABAWN
Al LAM
1. Jinghpaw masha ni hta nta
hkru ai shaloi masha ni e share dat
rai timung, shi hkrai dinghkra
timung, kaning rai nna wan h
yu nhtawm wan shachyu
     
-
| 73
 
hpung nung, mateat tingdawn sin, ja hke
rin, Seng Wa maji, Ja Moi maji a a D8
:ahku numshe mung mu 8s, pung wa jaw dai e du 2
ya bkra maga numshe de mu; ya hkra maga na Joo
jam de du sa, langa liklap e du, labkawng liklap e
pru, sanit liklap e du, shiliklap e du sa; ya langai
tingdawn e bai du sa, lahkewng tingdawn e bai dura,
manga tingdawn mu sa, kru tingdawn pru ra, shing
rai jahku tingdawn e pru sa, shi tingdawn e du ra;
shagut kungli nang e dung sa, Jan bhkyeng kungli
nang e hkung ra, seng ngau wunli nang e hkung ea;
ya bum yin shagawng hta manam, bum wai shagawng
es magam Jan jan hkin neng, Shata Gam hkin seng,” as
ngu nna dumsa let Jan nat hpe jaw jau ma ai. Ndai A
gaw Jinghpaw mashamni hkan gelew-uge ai hie kam
sham ngs ej maumwi Jem deabe lenge mi rai nga
ai rai. ;
i : SHAMAN NA GA SANNI
a ta? Dai gaw kanang na lu ai rai ta?
   
 
      
    
    
     
  
   
2. Nhkum Tu Yau gelun ai wa gaw kade a
ta? Galun da ai wa gaw hpa majaw be
rawt mat wa apg a ta? Dai wa
   
 
ee REE
| 19
myiteu ni a nta hte wan la ma hkru ai rai yang
dai nta hta wan shabawn ai shaloi mare ting kadai
| mung Wan n mai wut ma ai. Kahtawng na mare
| htiog wan masha ni a nta hta wan ‘hkru ai rai
yang gov, dai hkru ai nta hta chyu sha wan n mai
wut al.
5.  Shingrai wan shachyut ngut ai hpang wan
pnan bai lu la na matu numsha Htu hte lasha Tu yan
gaw wan n gang nut nna chyi ai wan hpe she mai wut
ai. Wan gang n chye gang ai kahtawng hta ang yang
gaw, kaga shara kaw na wan num ya hpe sa mayun
| matep la nhtawm bang ya ai hte shachyi la ma ai.
 
6.  Shingraiwan n gang nut yang n shachyi lu jang
gaw wan pai ngu ai baw hte mung nhprat shachyi la
ma ai. Dai wan pai nhprat ai shaloi wan gang gang
ai yan gaw langai hte lagai gahti galai rai nna she
wan pai hpe mai nhprat ai. Marai langai mi sha
|. lahkawng lang n mai nhprat ai. Dai zawn wan nnan
baitam la nna she wan bai mai wut la ma ai.
  
   
   
   
       
 
 
     
     
   
 
 
  
7.  Ndai wan shachyutai lam hta shara mi h
shara mi loi loi shu! shajang nga ma ai. Rai tir
dumsa ailam gaw nau wan shai shajang nga r
Wan a npawt gawn ai maumwi lam mung loi.
shai shajang ai rai timung, tsun hkai wa ai
8 lachyum gaw n shai nga ai. Ndai gaw y
‘hkra Jinghpaw masha ni hkan j
bkai nga ai a
80
"3. Wan shachyut yang na dumsa ga ni hpe tour
dan yu wu, -
4. MATSING NA MATU:
Dinghkrawt- shi hkrai hkru ai wan.
Hpyen wan - masha ni e dingsa nat ai wap,
Ru hka - Ru hka pawt, ngu ai nummy paw,
Lung-yi, lung la - Hka nu nj namukdara hg Iwi
shang nna htum ai shara Ltn nga ai nlung Kobe
Pai de na lung-yi rai nna hkrg mags
de na lung la re.
| Wan gang - Kawa chyen shada da kanyet npg
chyi kap wa ai wan.
 
 
’
yy
 
21. SI HKRUNG SI HTAN A NPAWT
NHPANG LAM
Moi shawng de Shinggim masha ni hta si ngu
nga, htanngu ai mi a pra ma ai. Dai shal
oi chyu sha si hkrung si htan ngu ai nga m
ten hta shinggyim masha ni gaw Jan sha
. dama rei nna nga shajang ma ai me
R7 8a sa rai ma ai.
    
        
     
  
81
hpe Galang ¢ mu wu yang, “Ndai wa rai sam ai; ngai
sha ni hpe sha kau, jahten kau ai wa 85,” nga nns
a ohye sat kau wu ai,
3. Kade n na yang mare ne numsha ni
de lahpaw htat na nga nna sa wa ma a
mang langai mi taw nga ai hpe mu nna, hta gun mat
wa mu ai. Dai shaloi Ia langai mi gpw, “Anhte Jan
ga de tsu htat sa ai nau jin saga ai; Jan sha ni hpe
mung lasu she sa su ga,” ngu wu yang shawa masha
ni yawng myit hkrum nna Jan ga de lasu sa su ma
yangJan sha ni gaw, “Naphte shinggyim masha/ni hta
sumri nu ai mi nngs; sumdam ku ai mi n nga myit
dai,” ngu mu ai. Shinggyim masha lasu su ai yan
gaw, “N rai, si saga ai; she sa marit,” bai ngu wa
yang, Jan sha ni gaw hpun palawng mawn sumli la
nna dinghta ga de tsu htat sa mu ai.
4. Shingrai Jan sha ni gaw dinghta ga de sa du
nna shana tup kabung lahkwi sa dum ma ai rai
timung, si mang taw ai hpe gaw n mu ma ai. Shaloi
Jan sha ni gaw, “Anhte hpe salang ni e dat nna mana
tup kabung lahkwi gaw sa dum saga ai; rai timung,
si mang taw ai hpe mi gaw n mu kau da suga
Jan ga de du yang hpa baw shiga wa tsun d
na ga ta? bai nhtang nna atsawm sha she
tam yu sags,’ ngu mu ai. Jan numsha
pasi jahkrat shamat kau masu nna bai n
ara shegu njut pnaw sa tam ma
gaw n mu ma ne
 
  
 
 
  
   
 
  
 
  
 
78
| ai hkang na wan dap hpe hka de sheyawng shatsawg
dat let dumsa ma ai.
3. Wan shachyut yang dumsa wa gaw, “Ya
madum wan gaw sim rai sa, wan hkyeng wan gaw
moi sat da sa, majoi hpung-ya e sim rai aa; shingps,
hpung-ya e tsim rai sa; ya nang e kaning re ai wan
mi sa du n ta ?,” ngu jang wan gaw, “Ngai gaw
laja pawt nna sa ai re; lahkru pawt nna du aire,”
ngu nna htan wu ai. Ya nang gew nga shara kata
sa; shingbyi shara n nga sa; ya hkra maga de yu u;
nga shi shagawng chyat rai sa; pai maga de yu u,
nga hkra maling hkrai pat rai sa; hpang lam de
mung hka nawng hkrai pat rai nit dai; shawng
fam de mung hka nawng hkrai pat rai nit dai; ya
nga shi num jawn lang ai hpyen luksuk ni du ra;
hka tsit lang ai hpyen mung du ra; lamun luksuk
du ra; latsa luksuk pru sa,” ngu nna dumss wa e
tsun jahkrit jang wan Kkanu gaw, “Ya, dumsa
hkring wa e, ngai nga shara n ngs sai; shingbyi
 ghara mung kata sai; nga na shara madun rit; sa
shara madun rit; nga shi pur:jawn hpe mung
it n ngai; hka tsit luksuk hpe mung myit n
‘ngu bai htan wu ai. Dumsa wa gaw,” Wan
ang de n nga sai; wan sa shara nang
an nga shara le de she nga sai
ng SheiGr
 
    
     
   
   
   
   
 
 
  
      
   
88
4. Gslang a udi hpe woi ni la ma n hta kabai kau
ya oi rai yang dai ni anhte kaning rai nna nge
ns & taf
5. Ndai maumwi hpe Jinghpaw mashs ni gara sheni
teun gawn ma tal?
6. MATSING HPA: Tsu htat sa ai-Mang makoi poi
lawm sa ai.
22. JINGHPAW MUNG DE ENGLISH
ASUYA NI SHANG WA AI LAM
1. Jinghpaw mung de English Asuya ni garzi ndu
shang wa ai ten hta Jinghpaw masha ni gaw, Myen,
Sam, Miwa masha ni hte htingbu nna nga shajang
ma ai. Dai ten hta Jioghpaw masha ni gaw, Myen
mung hte Jinghpaw mung yan a lamu ga jarit hpe
masat tawn da ma ai. :
2.  Shingrai, Jinghpaw masha ni gaw kaga amyu
ni hte hku hkau, nna nga hkrat wa shajang ma ai.
Jinghpaw masha ni gaw malaw maga Manmaw, Sinli
ga ni hte Mung-myit ga lam ni de yu hkrat wa nna,
sinpraw maga de Saphkung hka rap nna Mungding
ga, Gingma ga ni lai nna Mehkawng hka masawn du
hkra yu hkrat wa ma ai. Shing rai yu hkrat wa
gaw lai wa sai shaning 200 hte 300 tsa x 3
daram hts rai ang masai. Myen mu
a ni du shang :
    
 
  
      
  
 
  
   
   
    
  
 
 
 
 
 
 
 
   
84
kade n na yang lahta Myen mung hte Sam mung
hpe la kau wa masai. ni
4 English Asuya ni gaw Myen mung hpe lawy 1
hte maren shang gasat la kau ma ai, 1824 ning My,
ghata 14 ya shani lawu Myen mung Rangoon mare h
gasat la kau ma ai. Dai hpang 1852 ning June shatg,
praw 4 ya shani Pegu mare du hkra gasat la kay ,
ai. 1885 ning November shata 14 ya shani Mandal
mare du hkra gasat la kau ma ai. Shingrai laning he
laning gasat lung wa nna, 1886 ning January shats
[ praw 1 ya shani lawu Myen mung, lahta Myen myp
Sam mung hte Jinghpaw bum ga ni yawng hpe laknaj
mungdan shatai nna up hkang la kau manu ai, Dgj
hpang 1927 ning hta Jinghpaw amyu ni yawng a Um
ga rai nga+ai Maii hpungmai walawng hte Mali hkrang
walawng ga ni hpe shang gasat hpang wa ai hte
mayam ni yawng hpe shaw kau ya manu ai. Shingraj
- 1934 ning kaw nna Jinghpaw amyu ni yawng a Uma
ga ni hpe ahkun hkanse hta hpang ai hte up hkang
la kau manu ai. A
 
     
  
 
 
4. Jinhpaw masha ni gaw, Myen mung dingdung bum A
ga ni hta shaning ram ram wa na hkra, nga washajang
hte shara shagu nga ayai hkrat wa shajang ma
ten hta Jinghpaw masha ni malaw maga
Miwa ga jarit hku hkan nna bum ga
ma ai majaw, Miwa am
 
     
   
     
     
 
85
g. Dai ten hta Myen mung de na Dy pj nkan mi
oo Jinghpaw masha ni hte hku hkau ai pte nga
ghajang ma ai majaw, Myen hkawhkam wa, Alavng
hpays & aprat hta, Jinghpaw mash pj nkau mi gaw
. Myen hpyen la tai lot hkawhkam hkaw o gin nga yu
masai. Mindung hkawhkam a prat hta mung Jinghpaw
hpyen la langai misi wa sai rai nna daj wa hpe Man-
dalay mare makau na bum hta makoj mayang kan
manu ai majaw, dai ni du hkra Mandalay makau na
bum hta Jinghpaw lup langai mi nga ai, nga nna tsun
shajang ma ai,
 
  
  
   
   
   
     
      
    
 
 
  
   
 
6.  Shingrai English Asuya ni up hkang nga aj
ten hta du yang she Jinghpaw masha ni gaw, pa |
layang ga hkan e yu hkrat wa nna mare kahtawng de
nhtawm nga shajang wa nna, manu aj shara hkan e
hkau hting hkauna galaw let nga wa shajang masaj
rai.
SHAMAN NA MATU GA SAN NI
1. Moi shawng de Jinghpaw masha ni gaw kanin
re ai shara ni hkan e mare kahtawng de nna nga
shajang ma ta? Hpa baw bungli galaw nna
bau sha ma ta? - 9%
 
 
2. Jinghpaw masha ni Manmaw Sinli ga de d
wa ai gaw shaning kade daram
Hpa majaw Majoi shingra ga
yang dai daram na ang ai if
      
      
   
 
 
 
82
rgu nna salang ni san mu yang numsha nj gaw
shanhte mu ai Zahkaf mang a lam hpe tsun dan my
ai, Bhaloi Jan salang ni gaw, “Shinggyim mashe ndaj
ai mung si mayu sam masai ya kaw nna gaw gumgaj
dingla, punghpraw punglaw gaw ei manu ga” ,
nna shinggyima masha ni a sumri hpe dan ya dg
mu ai.
6 Shingrai sumri dan ya ngut ai hpang Singnyen
langai mi mung shi a kasha langai mi si nna yawn ai
hte rai let Jan ga de sa hkawm du pru wu ai. Sing.
nyen gaw, “Shinggyim masha ni hpe sumri kaning ngy
~ gaw dan ya manit ts?” ngu san wu yang, “Shinggyim
masha ni hta gumgai dingla punghpraw punglaw gaw
8i manu ga, ngu nna dan saga ai,” ngu htan mu aj,
Shaloi Singnyen gaw, ‘E, n rai na re, shut re sai; ndaj
ngai sha pyi si ai gaw, kadai mung si mu ga,” ngu
dat wu ai. Ndai matsun ga hkan nna dai ni du hkrs
shinggyim masha ni kta gawmai dai nap, gawsha dai
kap nga sai majaw mahkawn shabrang, gumgai dingla,
punghpraw punglaw ji nban si wa ai rai nga ai da.
Ndai gaw Jinghpaw masha ni tsun hkai aj
nwi kaba langai mi rai nga ai hte si hkrungsi
7t nbpang gawn ai lam langai mi rai
   
 
87
3. Lani mi hta Htawt Mahtawn
kanau Kaw Ting Hkring shayi Ja Ing hpe madim
sa yu shangun wu ai. Shayi Ja Ing gaw madim yu
na matu 8a wa yang Shalawa langai mi mung madim
laga yu sha na nga nna ea wa ai hte sa hkrum mu
ai. Kye Gaw Kak Wa gaw sheyi Ja Toz hpe mu
jang, nbpru n mai di nna shut kau wu ai. Shayi Ja
Ing gaw shi madim sa yu yang bying ai iam kahpu
hpe wa tsun dan wu yang, hpang jahpawt e numshs
hpun palawng galai hpun la nhtawm madim de sa
wa wu ai. Shaloi Kye Gaw Kak Wa gaw Htawt
Mahtawng La Marawng hpe mu jang numsha shadu
nna hkap rim wu ai. Dai shaloi Htawt Mahtawng La
_ Marawng Wa gaw Kye Gaw Kak hpe rim la nhtawm
nta de dun mat wa wu ai.
g La Marawng gaw
4. Daihpang Htawt Mahtawng La Marawng Wa gaw,
Kye Gaw Kak hpe dut kau na matu shara shagn dun
hkavwrm wu ai.Shaloi Kye Gaw Kak gaw,,*Nang ja gum-
hpraw she ra ai rai yang gaw ngai hpe she dat dat
rit, nta de wa nna u lawng, wa lawng, nga lawng
she wa lajang su,’”” ngu wu ai. Htawt Mahtawng La
Marawng Wa mung nta de bai nhtang wa nhtawm
Kye Gaw Kak tsun ai hte maren wa galaw let Kye Gaw
Kak hpe gaw dat kau dat wu ai. Shalai Kye Gaw
a Kak gaw, “ Ya kaw nna gaw nanhte sha-kau, sha-
‘nam pi hpe hkum lang, hkum sha manu.” nga nna
mung htet kau da wu ai, Dai hpang Htawt Mahta:
La Marawng Wa lajang tawn da ai
_lawng, nga lawng ni hta yemnga du
~ hpring chyat hkra lu su wa nu ai
a pl
it]
 
 
 
 
 
     
86
hku bkeu ai lam teng ai n tengei gawhpa bay
aakse mi nga nua chye lu a ta?
mi
6. Esknak mungdan ngu aigawhpa hpe ngu aj raj
ta? Lachyum tsun dan yu u.
Re Ca Ma So ge”
23. MAKOI MAYANG AI LAM
1. Moi mungkan ga
nnan lat ai ten htg
shinggyim masha ni hpe
Jan ga de nna sumri dan
ya dat mu yang, La
Kyi Htu Mari ng aj
gumgai langai mi si wa
4 wu ai. Shaloi shinggyim
masha pi gaw dai gum.
gai hpe lup makoi kau na
maw nna, latsen hpun
hte da-u daw mu ai. Rai
timung,nhtu ningwa kaja
mi nlu ma ai rai nna dai
da-u hpe n aw Hoke
   
   
     
   
 
    
     
   
   
 
     
 
    
89
| na lam hpe n chye mu ai. Shaloi Kye Gaw Kak gaw
«Nanhte kaning di nna n chye lup kau myit yang gaw,
wora Majoi maling de sa ya mu,” ngu nna bpaga la
| pi hpe lam matsun dat mu ai.
3 10. Ya hpaga la ni gew Kye Gaw Kak matsun
dat ai hte maren, Majoi maling de sa hkawm yu ma
yang u gaw hkungrang pyen kashai ai hpe sha mu;
lagyen byap sumwum nga ai hpe sha mu; kashun ma-
ku ni magyi hkawan shajang ai hpe sha she mu, u
numji numjoi ni pyen kashai shajang ai hpe sha she
mu; Tuji la gram awam shajang ai ghara kaw mi
she sa du pru; kawa wahpang ni tu shajang ai hpe
| sha she sa mu ma ai rai nna, kasi la na zawn re ai rai
mi gaw hpa mung n mu ma ai majaw, kaman sha nta
de bai nhtang wa shajang ma ai.
11. Dai hpang hpaga la ni gaw Kye Gaw Kak
1 hpang de bai nhtang du wa shajang ma yang, “Anhte
gaw nang matsun dat ai hte maren Majoi maling de
sa du sage’ ai; rai timung, kasi la na zawn re airai mi
n mu ga ai majaw, kaman, sha bai nhteng wa ga ai,”
ngu tsun dan mu ai. Shaloi Kye Gaw Kak gaw,
«Nanhte kaning re ai raini hpe sha sa mu myit ni?”
ngu san mu yang hpaga la ni gaw shanhte sa mu ai
hte maren sha tsun dan mu ai. ud
 
    
    
12. Dai hpang Kye Gaw Kak gaw, «Hkau ni
nanhte sa mu ai hkungrang baw hpe yu nna
galaw mu; Unumji numjoi ni pyen kashai ai hp
‘nna ndaw kshkrang mu; Tuji gram awam ai hg
  
      
gh
4
8
5
 
90
hpe makoi mayang di keu manu ai. Ndai Kye Gay
Kak madun ai kasi hpe hkan una Lakyi Htu Map;
ngu ai gumgai hpo mung lup makoi kau lu manu gj,
Dai hpang kade n na yang Ninbung Hpung Majan ng,
ai gumgai langai mi mung bai si mat wa wu ai rai nna,
dai gumgai hpe mung Kye Gaw Kek matsun ai hpaj;
hte maren makoi mayang di kau lu manu ai.
14.  Ndaigamatsun hkan noa ya du hkra Jinghpaw
masha ni gaw makoi mayang ai lam hpe hkan wa
shajang mu ai, Ndai gaw Jinghpaw masha ni tsun
hkai oi hte hkan galaw nga ai htung tara lam kaba
langai mi rai nga ai rai.
SHAMAN NA GA SAN NI
te. inghpaw masha ni hkan galaw hkrat wa ai makoi
mayang lam gaw kadai wa sharin ai kasi hpe
‘hkan galaw ai rai ta?
hpa baw a hkrang hpe yu nas galaw
paw masha ni hkan galaw nga ai lup galaw
    
   
   
 
    
     
   
   
 
91
8. Navg mu yu ai Jinghpaw masha ai a lup a
hpe tsun dan yu u. Amyu kade wa . kre ow
7. MATSING HPA
Lagyen jau bup- Lagyen sumwum,
Taji gram - Hkum kaji nna lagaw grai gala ai
hte awam hkawm ai baw ndi gram
amyu mi.
 
24. JINGHPAW LAIKA LU LA HPANG
WA AI LAM
1. Moi shawng de anhte
Jinghpaw masha ni gaw
Majoi shingra ga kaw nna
yu hkrat wa ai shani kaw
nna laili laika ngu ai hpe
n lu shajang ga ai. Jing-
hpaw masha ni tsun hkai
shajang ai hte maren N-
gawn Wa Magam gaw shan-
hpyi lasik ya ai majaw
© adup ju sha kau su, ngs
nna teun hkai hye ma ai.
  
 
 
 
 
   
    
 
   
 
   
   
 
 
3. Shingrainga yang America Sasana sara ni go
Jinghpaw masha ni hpo shakung shazet na matu gg, d;,
ma ai. Rai timung, laika n luai amyu rai ngg a;
majaw sharawt mayu ai daram n sharawt lu na taj nj,
Dai majaw Jinghpaw laika ngu ai hpe golaw ya yj,
watu lajang hpang wa ma ai. Sam amyu ni a Chyuy,
laika hpe galaw lnjang du ai wa, Sara kaba Cushing
gaw Myen laike hkuw hku nna Jinghpaw laika hpe
shawng nnan lajeng chyam yu wu ai, Dai Myen lajka
hkuta. hte gaiaw ai laika hkum hpe Nba pa na Sura
Usa Sara Damav Naw gaw sharin lawm yu wu ai, Daj
hpang Sara kuba Robert gaw bai sa du nna sharin |
lang yn wu yang wmyit rai n dik ai majaw America
de Jinghpaw laika hpe bai gram lajang na matu, sara
langai mi hpe hai hpyi dat wu ai. Dai shaloi America
hkalup hpung hi gaw Sara kaba O. Hanson hpe
shangun dat ya ma ai. Sara kaba O. Hanson gaw dai
Myen hku ka da ai Jinghpaw laika hic Chyum laika
~ ni bpe gram lajang yu wu yang myit n dik ai majaw '
7a nga ai Jinghpaw laika bpe Roma laika hlkum hte
galaw lajang da nu ai. Shawng nnan e laika man
rawng ai Jahtuk ai laika hpe galaw htaug dip nna
a Jingbpaw jawng ni hta sharin hpang
Pa
 
   
   
     
   
        
 
     
 
alaw tawn ai laika hkum ni hpe mung,
m lahkawng lang ngu na hia
ai lang hta gram lajang
      
       
 
88
Mahtawng La Marawng Wa a yamnga ni gaw yawng
bai hprawng mat wa malu ai. Shaloi nga mady wa
gaw, “Hpun chyen daram wa, machyaw daram ng ai
hpe yawn n ngai law,” ngu wu ai. Dai ga hpe Kye Caw
Kak Wa o na wu ai rai nna, Htawt Mahtawn
Marawng hpe, “Nang dai daram wa yawn ndaj pag
yang gaw yi teut yi langai mi bai sa hkyen da 8u,”
ngu wu ai. Shaloi Htawt Mahtawng La Marawng gay
yi tsut yi langai mi sa hkyen da nna hkai nmai nj hp
hkai da wu ai,
6. Ya tawng marang mi na jang yi hta hkai Dmaj
ni tupru wa ai hte myin kung shajang wa ai shaloj
nam na wa du wa tsa ni e sa sha kau ya mu ai, Daj
majaw yi madu gaw, yi e hkap nga yang nam na
dasat langai mi yi de sa du pru ai hpe, Htawt
Mahtawng La Marawn; Wa gaw wadu shadu nna shi
lang ai pri hte hkap galun wu si. Shaloi nam na
dusat gaw KYE GAW KAK, nga nna shabam dat wu
ai. Dai la wa gaw, “Ya ngai galun dat ai dusat gaw
wadu nrai, Kye Gaw Kak she rai re sai,” ngu nna nta
de wa mat wu ai.
 
   
  
 
Kye Gaw Kak gaw Htawt Mahtawng La Maraw-
Wa e galun dat ai ningma kap nna, hprawng mat wa
Dinglung dingga, shagawng de du mat wa wu
du yang Kye Gaw Kak gaw ningma
7 yat, rai nna daw mi gaw si, daw mi
am a ai,
  
 
 
 
    
 
 
 
 
    
     
    
a4 To
25. HKAM KAJA LAM
1. Masha yawng hte gaw ana ahkya kaw noa lawt
let ngwi pyaw ai hte nga mayu yang gs, lu sha aj
lam, nga ai lam hte hkum hkrang shamu shamawt ai .
lam ni hpo atsawm sha myit ginhka yu let kaning raj
nna ngwi pyaw lu na lam hpe myit SUmra yu ra nga .
ge 8i. Shing re ai ngwi pyaw na lam hpe shani shag
la ma myit sumru yu ga ai rai yang gaw, byin lu aj
hte akyu hkam sha lu na lam nga ai. Ana ahkya byin
kap wa ai a npawt nhpang lam ni gaw, 8 i
masha ni hpe ru yak jam jau shabyin lu ai baw ana
kanu shinglim ni hte nkaja ai nbun nbaw ni gaw,
nbung hta kayau kaya rai nna lawm nga ai hpe
marawp la hkrup ai; dai zawn re ai hka hpe lu hkrup,
lang hkrup, shin hkrup re ai hte dai zawn re ai lusha
ni hpe sha hkrup ai hta n ga, n san n seng ai madi
manyap re ai dum nta ni hta rawng hkrup ai hte
dinghput htingra n kaja ai hta nga hkrup ai majaw
machyi makaw hkrum nna n ngwi n pyaw, n hkam n
~~ kaja re ai hkram hkra ai lam rai nga ai.
 
 
       
   
     
   
 
Moi na prat hta machyi makaw byin wa ai lam
t ni e shabyin re aj, nga nna myit let machy
krum hkra wa jang shaba wawt_yu nna s
maren u, wa, yamnga ni hpe ju lang
me a. Nai pra hte ad
    
   
 
95
Ndai zawn mung masha ni hkam kaja nna ana
Jhkys n byin na matu Asuya ni gow nampan sam
sara ni hpe ghangun dat ai bpe myit n su ai masha
| 5i nkau mi gaw nampan ana shabra hkawm nga
|. ma 8i, nga nna myit la chye nga ma ai. Dai hku
| amai myit shut la mai ga ai.
4,  Asuya ni gaw mung masha ni ngwi pyaw hkam
kaja na lam hpe grai n-gun dat karum nga ma ai. Dai
ana byin wa ai lam a npawt gaw ana ahkya shabyin
lu ai baw ana shinglim kanu ni hpe sha hkrup, lu
hkrup ai a majaw byin wa ai baw ana rai nga ai
Daimajaw san seng ai lusha ni hte san seng ai hka ni .
hpe lu lang, shin lang nga ai shara ni hta byin na
matu yak nga ai. : ;
    
  
 
 
  
 
   
   
    
 
   
 
      
b. Ndsi ana gaw lanam shang mahka e hka kau
: masawn hkan na mare kahtawng ni masha san seng ai
. hka ni hpe n mu lu ai hte hka hkanu ai hpe sha mu lu
shajang nga ai majaw htawkdang ana byin wa ai, kan
mase ai, daren byin ai, hte kan hkyeng re ai ana
ni hte hkrum hkra shajang chye nga ma ai. Dai majaw
hka hpe shadu nna lu ai; shat lusha kaja ai hte rin
loi ai shahpa ni hpe sha ai; nga ai shara ni hpe asan
seng sha nga ai hte ahkying aten tam nna yup
ni gaw dai baw ana ahkya hta na lawt lu
nga ma ai. Kan ana bym wa ai rai yang
‘machyi ai wa a nsan nseng ai hpun palawng hte hp
ba ni hpe nat kau ra ai. Manu dan ai baw
hpunglum hta shadu kau nna hkrut lang ra.
ai hka ni hta dai zawn re ai rai ni hpe ge
i ea hkrut nga ai. Lama sa hkrut
  
  
  
  
nga ai. Dai ana gaw shawng do Indi
I shawng byvin ai ana re. Daj hpang la;
ning daram kaw nna Myea mung de
ng qq |
hi gr RIT
| du wa ai hte Myen mung shara shagu re ka 4: byig |
hkan e, byin wa nna masha ram ram Wa 8i wy
| masai. Asuya ni gaw ja gumhpraw low 154 hk
grai shakui ai hte tsi lajang ma aj raj titmung
kahtawng hkan gaw hkrit aa zawn raj hkra, gj Yo
yu masai. Palik ana gaw n gan n 50g ai mp Ta
htawng, cat seng, rai tawng, hte nta hiran o
nna byin chye nga ai. San seng ai maps Kahtayy.
hte nta ni hta byin ne matu yak nga ai, 8
Wn
aja
rat
   
 
7. Palik ana kaw nna lawt mayu yang gaw nals
tsi hpe jau ja kaw nna hkrau nna htu da ra aj,
langai she hta rawng ai masha ni ta palik ang byin
Wa yang tsi n htu ai ni gaw agsak sum wa nna tg hpe
jan jau hkrau nna htu da al wa gaw lama kap w,
rai timung, n laja ai sha mai wa lu 22a ai hte aggl
lawt lu nga ai. Lahta de tsun madun da al ana ni
hta na lawt mayu yang gaw dum nta ni hpe san seng
kra nga ai hte lu sha ai shahpa ni hpe naw kahtet
lum nga yang sha ra ai.
   
     
      
     
    
       
 
    
  
 
      
 
 
 
 
kahtawng ni hta
n seng ai
wa UU wa n nga ai hte ma,
»
nam
nau w
    
 
  
saan i
ffl SET it 6
97
. oiaw, Oxygen dat nbung kaja na matu tinang
nes ci GL hkan e, nga hkyi, wa hkyi,
3 teat shabat manam shagram re ai shanut sumpum
par pga hkra, shakut seng kau ra ai. Nta npu san
Pe : ne matu npu e nga hte u, wa ni hpe n mai rawng
iH oi. Nta makau hkan e ing nga ai nawng, wulu hte
hka hkawng ni hpe n mai tawn da ai. Manam shagram
ro ai nbung gaw, Oxygen dat nbung hpe n-gun yawm
kau yo shangun nga ai. Oxygen dat nbung n.gun
yawm mat jang masha gaw n hkam n ja byin wa
ln nga ai.
SHAMAN NA GA SAN NI
1. Htawkdang ana ni a lam tsun dan you. a0
2. Nampan ans a lam ka dan yu u. H
3. Palik ana a lam ka dan yu u, :
4. Kan hkyeng ana a lam ka dan yu u.
6. Dum nta san seng hkra hkan. galaw ra ai lam nj
ka dan yu u. Se Sa i
¢. Hpa majaw nam kahtawng masha ni grau n
hkam kaja ai hte mare kaba hkan na masha n
grau nna machyi makaw hkrum hkra ma ta?
  
 
 
 
  
  
  
 
 
 
© 26. SHAWNG NNAN HKA LU L/
1. Moi shawng de kahtawng lang:
Rang ngu ai shabrang ginsa langai:
+ ngu ai mahkawn ginsa langsi mi
gaw shada da tsaw ra hka
rai nna nga :
 
         
—  .
ai Inika, Bj Bs shaving nant dip nna bai sharin. va
ang 1 Yok sai majaw, dai masum lang ney na Jing-
paw laika hpe JINGHPAW LAIKA il: on doin
tawn ai hte mung up hkan g ai Asuya hpang de ahkang
hpyi la nna Masat dingsat (Registered) galaw ya sai
hte ya du hkra grin nga sai rai,
6.  Anbte ya lang nga ai Roma laika hkum ndaj
mung Egutu mung na Ligulin masha ni g laika hknm
viral nga ai. Rai timung Greek mung na hpaji rawng
ai masha ni gaw dai laika hkum pi hpe bai gram
lajarg vi majaw ya nga ai Roma laika hkum ni byi
tui wa ai rai nga ai. Dai hte maren ya nga ai English
laika. hkum ni mung Roma laika bhkum ni kaw nna
| gale la ai laika hkum ni rai nga ai,
   
      
  
 
   
   
 
| SHAMAN NA GA SAN NI
" 1. Moi shawny de Jinghpaw masha ni gaw hpa baw
laika lang ma ta? Dai laika gaw kadai wa karan
ya nna ya kenang rai mat wa sa ta ? |
2 Jinghpaw laika hpe shawng nnan e hpa baw laika
hte galiw chyam yu ma ta? Dai laiks hpe
galaw chyam yu ai wa gaw kadai wa rai ta?
3. Hpang jahtum Jinghpaw laika hpe shabyin d
lu ai wa gaw kadai wa rai ta? Kade lan
~ lajang yangshe ya lang nga ai Jingh
~ hpe shabyin da lu a ta? RL
4. Ya Jinghpaw ni lang nga ai laika |
~ kanang na hpa baw laika hkum
ta? Dai laika gaw hpa baw ka
gale la ai rai ta? =
    
       
    
 
      
<
4
  
    
OG
ppys 8y8i kau ya si hpe wa mu ‘ma ai majaw, grai
masin pawt ai hte makeu grup yin bkan na namlaw
pamlap ni yawng hpe awawt awat rai mat bkra n-gup
hte kawa ai gaw kawa, balen hte na aj gew na, rai
pos, **Anhto a nhkun kipe jahten ai masha nj bhpe mu
bkrup jung, ndai zawn di nna shakrip na,” ngu, masin
grai pawt shajang mu ai da. Rai timung, lagat ni
gaw kadai hpe matai n chye htang ma yang labhpaw
lap kaba laugai mi di la nna sinwa bka htung hpe
makai la nhtawm lamu ntsa do lung noi kau ya mu
ai. Ndai matsun ga hkan nna ya du hkra namlap ni
awawt a wat rai nna hku hku shajung ai gaw shing-
gym masha ni myit n ding ai majaw ve ai da.
7. Yabka n nga mat ai shani kaw nua hpun kaw
hte namiaw namlsp m yawng vyip ups nkayawm
shajang wa masai da. Shinggyim mashu ni hte dr
dumyeng ni mung hka hpang gara nna %
shajung wasai da. a :
8. Daim
 
 
100
kyit hto bau langei mi shabrai jaw yong gew lung la
ya mado ga,’ ngu wn ad. fShanhte gow Kaw Yong
hpyi ai hto maren jaw mu &l. Kow Yeng gaw ja
shingkyit sha mung kyit, bausa sha mung hpai rai
nna lung wa lot bka makai hpe lang raw jahkrat dat
ya mu ai da, Ndai matsun ga bkan nna Kaw Yeng
hlkra ni gaw ja shingkyit zawn ral nshang e dum bat,
nga ai hte shaga yang nung bausa nsen zawn nga,
ai neon ngoi ai rai nga ai da.
10. Hka makai gaw shalung bpun ndung na bai
di hkrat wa nna sumpra ndung e bai wa mars taw
nga sai da. Shingrai sumpra ndung na hka makai
hpe lung la na masha bai tam ma yang wawt gaw,
“Ngai hpe shabrai jaw yang gaw ngai la ya lu nngai,”
ngu wu ai da. Shaloi shinggyim masha ni hte dusat
dumyeng ni gaw shanhte kaw na sai loi loi chyup
Ju lu ai ahkang jaw manu ai da. Ndai matsun ga
hkan nna dai pi du hkra wawt ni gaw shinggyim
) ni hte dusat damyeng ni kaw na sai chyu
ye ai rai nga ai da. a 2,
   
 
 
     
     
    
aw shabrai lu j
Taw Ew
  
98 -
shani shagu ngu na, shi a mahkawn jan Hkang R i
hpe, “Hka mat saga.” ngu hkrai tsun t8Un raj vp DR
da. Rai timung, Hkang Rang gaw myit nh ai |
bkraw wu ai da. Shabrang wa Ting Rang paw a
mat na lam sha atsun nga ai majaw hpang jahty k |
gaw myit hkrum nna hka mat masaj da, Shing ©
hka mat wa ai shaloi shabrang wa Ting Rang ol
Hkang Rang hpe nba hpun langai mi jaw da wy ; rh
Mahkawn jan Hicang Rang saw sumpu kajj langaj >
hta Hkam Hkam u kasha mi rim bang nna 8habrg,y
wa Ting Rang hpe jaw wu ai da, “Daj Sumpu kaj pg
galoi mung hkum hpaw yaw,” NZU nua mung hey
dat ai da. Dai shani kaw nna shabrang wa Ting
Rang hte mabkawn jan Hkang Raug paw shady
t8aw ra ai kaw na hka mat wa masai da,
    
    
3. Shabran.; wa Ting Rang gaw shi a mahkawy
jan jaw dat ai Sumpu kaji kpe nta du she n daw hkra,
rai nna hpa wa. mi she rawng ai kun, ngn nea wa hpay
dat yu wu yaaa sumpu kaji hta rawng ai Hkam Hkam
u kasha paw nam de'pyen hprawng mat wa on ai da,
sloi shabrang wa Ting Rang gaw grai yawn ai hte
tup hkan tam timunz n mu mat ou ei da,
  
      
     
     
     
   
  
kam Hkam u kasha s!
10}
{uset dumyeng ni gaw bke lu le shajang ai rai nga
ai da. Ndai gaw Jinghpaw mashe ni tsun hkai nge
i maumwi rai nga al hte kaja wa teng ai maumwi
ro ai, NEU NA kam shajang nga ma oi rai.
SHAMAN NA MATU GA SAN NI
1. Kening re ai maumwi a majaw ys du hkrs
pamlew namlap ni hku hku shajaug ai i? Hpa
baw kumla ro ai i?
2. Ga sadi n dung ai kumla gaw dai vi du hikes
baw kumla ni hpe mu lu ai i? :
3, Kadai wa gaw hpa majaw hka bpe
kau a ni? :
4. Kaw Yeng ni shags yan
i 0 Dg ai i
 
 
 
  
    
  
 
 
 
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
103
gep ai majaw hkrit nna
magaj da; dai shani kaw
gai da.
hprawng mskoi mai shajeng
nna jan nga ai n nga mab
4. Jan n nga mat sai majaw, mungkan ga gaw nsin
hkrai sin ding ron wa ai nte katsi wa sai da. Dal
majaw shinggyim masha ni hte dusat dumyeng ni
gaw tam lu tam sha sa na lam mung n ngs, shat
lusha mung htum, katsi hkrai kasi wa rai nna, grai
kashung wa ai majaw n chye nga wa shajang masai da.
6.  Shaloi shanhte gaw zuphpawng kaba bai galaw
nog, “Jan n nga yang gaw anhte yawng si htum na
re; jan hpe she bai sa shaga ga,” ngu nna bai jawm
bawng masai da. Shingrai, jan hpe bai lung shaga
mu ai rai timung, jan hkawhkem wa gaw, *“Nanhte
mungkan masha ni shabrai sha n jaw yang gaw, y&
jan chyingbka bai n hpaw ya lu sai,” ngu naa ning:
dang kau wu ai da.
6. Dai majaw mungkan masha ni hte dusat ni gi
jan mari la na mutu hkanse bai lahkawo ma y:
gwi gaw shi a maitsin matsat di bang kau wu ai
Ndai matsun ga hkan noa gwi ni gaw maitsan
sha tu mat ai rai nga ai da. Baing hp
bai sa lahkawn yang lahta maga de na
bang kau dat ya mu ai da. Nd
nna nga ni mung ya du hkra lahta
a ai d
 
    
104
bpaw masha ni maidang shatin marung daw hpe JAN
MARI DAW ngu ai rai nga oi do. Dai hpsng patsip
hpang de bai sa bpyi mu yang shi gaw, “Ngai gaw
u amyu she re ai majaw u amyu ni lahkawn wa jang
she bang na nogai,” pgu nna sbi a singkaw hpe
kahpyen dan wu ai da. Dai hpang u ni bai sa la.
hkawn yang, “Ngai gaw yu amyu she rai nngai majaw
yu ni hpang de she bang na nngai,” ngu nua shi a
wa nying dan wu ai da. Dai majaw patsip gaw gara
hpung ni lahkawn wa ai rai timung, hkanse n bang ai
sha nga wu ai da.
8.  Shingrai patsip gaw hkanse n bang ai lam hpe
dusat dumyeng ni yawng ohye ma yang, “Jan mari
n lawm ai ni kadai rai timung jan n kra lu ai,” ngu
nna tsun ma yang patsip gaw nga shara nlu mat nna
nsin hkan e sha tam lu tam sha ai hte kawa ndum
hku hte lungpu hku hkan e dai ni du hkra rawng ra
mat ei rai nga ai da. Ndai ga matsun hpe hkan nna
ga galo galau nga nna tsun shaga chye ai masha ni
hpe Jinghpaw masha ni gaw MASHA PATSIP nga
tsun ohye ma ai rai nga ai da.
Hp
 
 
     
     
   
  
ang jaltum shu chyit hpe sa hpyi ma yang,
hka e nga ai baw amyu re ai majaw jan
nngai,” ngu bai tsun wu ai da.
- masha ni hte dusat dum,
   
105
Si, Ndai mateun go bkan nna u ni gol of paw, “Yan
Awhkam wa gaw jan ohyinghka hpaw ssi law,” ngu
una marawn af rai ngs ai da,
12,
Hpang jahpawt e jan pro wa na ra ei, nga zona
mungkan magha ni hte boy dumyeng ui hi hte
gs Sinpraw mega de jewm mada yu nge ma yang
30u chyit gaw, “Ngai mung jan pru wa ai hpe yu
Wm nngai,” ngu nos sa dung lawm nga ai da.
Shanhte gaw shu chyit bpe, “Nang gaw jan mari af
shaloi bkanse n bang lawm ndsi wajaw n mei yn lawm
%," ngu noa tsun mu ai. Shingrai shu ohyit hpe
jan yu na abkaovg n jaw mu ai da.
13. ~~ 8hu chyit gaw jan yu na abkang n la wu ai
majaw sinna maga de man yawng let shingdu yawn
ral nna dang nga ai da. Dai hpang shu cbyit gaw,
“Wora sinna bum de she yu mu; bam ni bte hpun
hta jan mai hkra wa ra ai,” ngu tsun dat wu ai
da. Shaloi shanhte yawng, “Nang i, jan mari mung
1 lawm re ai anhte a jan hpe yn kan ya ai,” ngu nna
langai mi kalang hpra jawm mahti shatsang mu af
da. Dai kaw nna ya du hkra shu chyit ni gaw
machyut, mahkat rai mat ai rai nga ai da.
14. Dai sheni kaw nna ya du hkra jan m
langai sha pru sai ds; gwi ni mung maitsan la
hpra sha tu mat masai ds; yu ni mung nhkun la
bpra sha htu shajang masai da. Dai htan ga ni
pals ni muog kawa lap, kasen kungla lap zawn
‘masen 2 baw namlap a tai nna
1 :
 
 
  
 
  
 
 
   
106
majaw rai ta? Shinggyim masha ni maiteam
tu yang na sumla; ka yu u.
2. Gumra ni gaw hpa majaw nrung n tu
3. Shu chyit ni gaw hpa majaw machyit mahkat
marut rai nga ma ni? Hpa baw matsun nga
a ta?
4. Patsip ni bpa majaw nsin nmun © tam lu tam
sha nga ai lam maumwi hkai dan yu u.
5. Moi shawng de jan jahku pri, gwi ni maitsan
jahku tu, yu ni nhkun jahku htu re ai gaw dai
ten hta kade daram kahtet na zawn Dawn ai i?
Ya prat na pada shadaw hte shadawn yu
yang kade daram lung ang ai kun? sawn shadawn
tsun dan yu u.
¢. Nta u ni gaw jahpawt maga du jang hpa majaw
goi goi rai ma ta? Hpa baw matsun nga a ni?
9. Jinghpaw masha ni marung nra htum ai shara
hpe kaning ngu shamying ma ta? Hpa majaw
rai ta?
ma ai i?
   
    
   
gs Pr
I LU HKAI SHA LAM
   
  
  
 
 
    
 
  
a
  
27. JAN LANGAI SHA PRU Al LAM
i. Mungkan ga nnan lat ai ten hta Ningju jan
jebku pru ai de; gwi ni mung maitsan jahku tu mg
ai da; dai hta n ga yu ni mung langai mi a matu sha
nhkun jahku hpra Jitu da shajang ma ai da.
2. Dai ten hta jan jahku pru ai majaw nsin ogn ai
n nea, nhtoi hkrai htoi ren nga ai da. Jan nau ja aj
majaw gwi ni mung maitsan hpe ndai prat na pang
~ ka zawn shachyai nna nga ma ai hte yu ni mung nhkun
ai kaw nna langai de pru pru shang shang rai noa
kawm shajang nga ma ai da. Shinggyim masha
ki ba ai hte hkawm sa mung n lu rai
 
     
ey
108
4. Yi hkyen sha ai majaw, manu don la si ga
sau ni gaw laning hte laning yawm mat Wa nga ai.
Hpun kawa n tu ai majaw, lamu marang htu jang
nambpun kaja ni hpe agro kan nna, hia shi bka
wam ni hta yawog nang mat wa ai hpe anhte n
| dom nga ga ai. Aochte a n gun dat ai hte maren,
n shu la lu ai hta n ga, ga sau namhpun bpe pagawn
shayawng kau ai hte hpang na prat ni a matu mung
akyu n jaw lu ai hkai lu hkai sha ai lailen hpe
anhto gaw sharai kau mai sag ai.
5. Munghpawm Myen Mung hta bum hte pa
layang ni nga shijang 038 ai. Layang °ga © gaw,
law malawng hkauna mai galaw sha ai majavw,
bkauna galaw sha nga ma ai. Bum ga e, va na
zawn yi sha bkven sha nga ns malai, hka shi hka
wam ni nga ai shara hkan e, hka shalen la nhtawm,
bum bkauna law law galaw bpaw la mai nga ai.
Pai hkauna ni hta wam kalang mi shu la ngut jung,
au kau nna ga lasi, lasi hte shapre
kalang mi bai gal
amyu myu zawn re ni hpe hkai matut let gumbpraw
i g lam galaw mai nga ai. Ga sau n kaja wa
nhprang dat hte galaw la ai ga sau namhpun
‘myu hpe bang la lu nga ai. Dai nhprang dat
uo ni hpe Asuys hkaisun dap kaw
. Tinang hkrai tam mabkawng
bun ni roung nga ai. Dal nl. a
yamuga hky: ni rai nga m ata
wn ai nhkun ni hta bat he
   
  
 
 
 
 
 
   
  
 
  
        
  
 
  
   
 
    
    
 
  
 
  
  
     
 
  
[]
 
109
ohyinghkrang tum, kumshn, ga lasi, bublkra , iwidwi
coffee, bpalap zawn re ni rai nga ai. Anhte 8
mung hta hpaji sharin nga ai jawogmo ni yawng |
hpe Asuya shabri shabrai sha ai emu dang jaw na |
lam n nga ai majaw, anhte a mung gaw h |
lu bkai sha bungli hto sat lu ngamai lam tam 6i |
mung rai nga mali ai hte maren, lagaw lata hte sha
n ga, jak hte sun hkauna galaw lu galaw sha ai
lam hpe kan bau bungli madung shatai let, mungdan
a sut lu ngamai lam byin hkra galaw shakut ohye
ai mung chying sha ni chye tai ra sags ai law.
gp
 
a
 
29. DUSAT YAMNGA REM SHA AI LAM
Anhte rem nga ai u, wa, pyek ni hpe atsawmsha
chye rem yang akyu rawng nga ai lam hpe anhte ;
Jinghpaw smyu ni nau wa n myit dum chye nga
ga ai. Htinggaw shagu u, wa, pyek ni bhpe rem ge
sha na matu gaw loi dik ai hte dang la ai bungli
mung rai oga ai. Rem ua jarik law. wa n ma ra
» "ai sha mari la nhtawm rem yang, mayat maya law
| htam wa lawan ai baw rai nga ma ai.
U, Wa, Pyek lata la ai lam. Anbte
kata na amyu raitim, kabs nna teawm
! hpe lata mari nna rem yang, maigan
© mari laai hte maren sha skyu pru
‘langai mi gaw uyi 6, ula I, kaw ni
 hkra rem yang dang lu nga s
 
 
 
 
   
 
 
 
   
   
     
    
   
   
110
hte n ga, san seng ai hia shi hte hike nawng, hka
htung ni lu mai ai shara ral re nga oi. Jaw sha na
- matu hkainu, hkangwi shingrun, nai mom, Bau shaw
lagi pw ni hte namlaw
kau sai chyingnam pa hte go
namlap ni hpe lu la loi ai shara mung rai
Ulawng hte Walawng galaw ai lam. Ulawng
i, jen pru jan hkra ai
hte walawng galaw ai shaloi,
mags de man yawng nna g0P galaw ai shaloi, shang
lawang rai hkra shara kaba ai hku gap ya ra nga
ai. U, wa ni hkawm chyai ngs lu na matu wang
hpe shara kaba lu ai daram kaba hkra kum shinggrup
tawn ya ra ai. Dai wang Kata kaw shingnip lu mai
ai baw hpun ni hte tsing du tsingman ni hkai shatut
tawn da ya ra ai.
ra nga bi,
Rem na u, wa, pvek mart pang ai lam. Tinang
k ni hpe kaba
mari bang nna rem 7a U wa, Dye
chyalu mari bang nna rem Yang she, u rai yang
mung, lawan ai hku udi di na rai; wa rai yang
ha hkrat ya na rai; pyek
mung, lawan ai hku wa kas
rai yang mung
ai. Dai re ai majaw, jarik nau n htum ai sha
1 ai hku akyu hkam sha lu na matu kaba chyalu
ra ai hpe chye tawn ra nga ai.
  
 
lawan ai hku pyek di di ya na ral
    
  
  
   
 
   
    
 
   
  
 
  
     
 
 
 
111
Jong mung, wa mawn rem dut sha na hku yaw
: & tawn ra ai. Shaloi she, sut su ngamai
0% rem ai akyu pru wa na roi,
Ra aj sumhpraw arang
Shawng nnen e u kanu 60 mari na gumhpraw 200/-
ula 8 mari na gumhpraw  30/-
ulawng gap na gumhpraw 100/-
u shat a matu gumhpraw 60/-
“550]-
Shawug nnan e wa kanu 2 mari na gumhpraw 100/-
wa la 1 mari na gumhpraw 50/-
walawng gap na gumbpraw ~~ 100/-
wa shat a matu gumhpraw 50-/
300/-
Shawng nnan e pyek kanu 60 mari na gumhpraw240/-
pyek la 8 mari na gumhpraw 40/-
pyek lawng gap na gumhpraw 100/-
pyek shat matu gumhpraw 50/-
Lahta de madun dan ai hte maren gi
arang ma tawn ai hpang e, laning mi lapra;
shang wa na gumhpraw jahpan gaw lawu |
den ai hte maren rai na ra ai,
 
    
 
 
 
  
   
  
 
 
  
  
   
   
 
    
  
  
    
   
  
  
  
107
81 ni raj ppg i hpe mung, mu ohve chyalu rai n
: : » ga
£3 &l. Daj mungdan pj A Mori ic de gaw,
nhty re JOB ga na hte maren, shanghkawp, ningwa,
Xo we ai raitim, dai ni gaw
una hpe jak hte ghe galaw sha lu ai kaw
masai hpe mu la nga ga
2 Munghpawm Myeq Mung kata e hkai Iu hkai
sha lam hts grau madung shatai ai hkai nmai
£8W mam raj Dga ai.  Ndai mung gaw shaning
shagu maigan mungdan de mam dut nna, mung
ata e jai lang ng gumbpraw hte maigan mungdan
de rai mari pa gumhpraw ni hpe tam la nga ai.
81 majaw, Munghpawm Asuya gaw mam nli kaja
ni hpe hkaj nna, mam grau hkai shapraw jat lu na
matu hkauna galaw sha chye hkra mung lam- madun
Arum nga ai. Hkai lu hkai sha ai magam bungli
hpe kan bau bungli hku sha n rai, sut lu ngamai
lam shang ai hku nna mung, galaw mai nga ai. Sun
hkauna ni hta mangai lang sha ngai ai hta mangaj
lahkawng lang ngai sha lu na hkg galaw sha chye
hkra mung, lam madun karum ya nga ai. 3
 
3.  Anhte a bum ga de Jinghpaw amyu ni yi
hkauna galaw sha ai lam hpe yu yu yang, dai ni
na anhte a prat hta pyi gaw, moi na ji woi a p
~ hta galaw nga ai hte maren sha, shaning shaga
hkyen aten du jang yi hkyen nna, moi na Iaj
maren sha galaw sha sa wa ngaga ai. Ka
ai yi hta Dai, maj
   
 
  
  
   
  
 
 
   
re-
ww Tse
113
taingroan bkan rem shayaw nuns hkru kat shangun
In ngo fl.
Rem ai sagu bainam 12 gaw, laning mi hta kasha
48 mayat Ju na rai ngs ai majaw, langai mi hpe
lap 20 hku dut lu yang lap 1440 lu la na rai nga
ai. Sagu kanu 12 hte bainam kanu 12 hts na
gumhpraw lap 2880 shang lu na rai nga ai.
 
Dumsu rem sha ai lam. Dumsu rem sha mayu
ai wa a matu gaw arang law ra ai, Dumsz
chyu shup kenu 6 la | hpe shawng mari rem yang
kanu langai mi gaw laning mi hta kasha langai hkai
nara ai. Dumsu kasha langai a chyu chyu aten gaw
shata 6 daram rai nga ai majaw, dai shata 6 lapran
dumsu chyn shup dut yang lap 360 lu la ang ai.
Dumsu kanu 6a matu sawn yang, 2160 lu la na rai
ai hta 1 ga dumsu kasha hpe shata G6 asak hpring
jang lap 100 hte dut lu ai majaw, dumsu kasha 6
hta lap 600 lu la na rai nga ai.
 
   
  
  
    
   
 
Gumvra, lawze rem sha ai lam. Gumra hte la
rem sha ne shara gaw katsi ai ga rai ra
Prang ga shara kaw grau htuk nga ai. Arang ¢
hpraw law lu ra ai. Shawng nna gumra kanu 6
laugung la | mari rem yang, gumra kanu h ug
‘la kanawn ai hpang lawze kasha hkrat
nra kenn langai gaw laning mi hta |
ai majaw, gumra 6 hta la
wze kasha langai mi
     
   
   
112
2
ang hkrat yu al wa kashp
ang. Inngad mi hta lap
15 hta rai yang dat
pa ral nga al. Bhawng na |
15 hpe laning mi yaw kabn j
100 glogdan lu ai mejaw,
gumbpraw lap 1500 Iu Ia na rai nga ai. Hpang na lang
hkrat yu ai wa kasha 15H gaw shata 0 yaw kaba jang,
n law dik langai mi hta lap 50 manu hku sawn
yaongl5 lita lu la na gumbpraw gaw lap 750 rai ang al
majaw, yawng bpswn lu la na gumbpraw lap 2250
rai apg ai. Wa shat a matu ghata mi lap 60 hku
sawn yang, laning mi a matu lap 7.0 hpe shaw kau
| yang ngsm ai gumhpraw hpe yu yang akyu nga
ai hpe mu lu nga si.
Pyek kanu 60 gaw On law htum shata mi hta
k di 1350 di na rai ngs ai majaw, laniog mi hta
16,200 di pa re. Pyek di 6 hta gumhpraw lap mi
hte dut la lu yang, yawng bpawn lap 2700 fu la na
sng ai. Pyek shat a matu shata mi hta lap 60 hku
sawn yang laning wi hta 720 ang ai. Dai ldp 720 hpe
shaw kau yang ngam ai gumbpraw hpe yu yang, pyek
rem yang akyu ngs si lam hpe mu lu ngs ai.
  
    
 
  
 
  
vek ni a ana zinli makawp maga na
ang rem nga ai u, wa, pyek ni hta htawt
b ana zinli n byin n kap na mata
tawn da ai gaw ahkyak dik
  
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
  
 
 
 
 
 
 
115
ai shaloi dal sumpan hpe eharam nne kadof mate
la ma ai. %
3. Kaningu ai hpe masha gaw hpa majaw jam jsu
smyu myu hkam nna Asuya jep nga ninglen, lagu
hkai nna hpaga lagu ga ma ta? Ndai kaoi bpe nkau
mi gaw shawng nnan e myit shapyaw ohyai na mata
lu ma ai; nkau mi gaw kan machyi, hkum n pyaw
ai majaw tsi shatai let lu sha ma ai raitim, tei di
na daram la sha ang ai shadawn shadang hta
lai ai mejaw, kani ya byin mat wa ai hte n lu n
eha ai n nga lu nna, kaoi a mayam tal mat wa ai
rai nga ma ai. Galang mi kani hte jinghku hku
hkrup sai kaw nna gaw, hten bya lam de rai mat
wa sana re hpe dum let kani hpe tsan tean kaw
na koi kau ra ai hpe mungksn maumwi langai hpe
kadun ei hku tsun hkai dan na nngai. Ndai lam
hpe nanhte kaba wa nna lahta tsang jawng de wa
du jang, sharin lawm na rai nga ai. :
4.  Hkristu a prat 1700 ning a shawng de anhte
a htingbu rai nga ai Miwa ga de kaui ngu ain nga
ai. Raitlm, 1700 A. D. jan daram hta sin na mungdan
na masha ni gaw Miwa ga de hpaga ga let da sa
ma ai. Dai shaloi, Miwa Asuya ahkang jaw tawn
ai hku madat nna hkan naog sa let bpaga ga ra
ma zi. Miwa Asuya tawn da ya ai tara gaw shanhte
hpe nau wa dip ai bku re nga nua, sinna ga na i
bpaga la ni myit wa ai. Dai hpaga sa ga ai ni
hta English amyu gaw law btum rai nga n
Dai zawn rai bpaga lam hta myit n dik ai
Miwa amyu bpe jahten na hte smyat la
Ja na matu kani hpe hpaga arai y
let Miwa mung de shawn ma ai.
mung ndai ling s lu
~ gharawng mat nn:
at chyam
 
 
 
 
 
 
  
 
 
   
114
30 KANI A LAM
1.  Anhte kadai mung kani 8 lam ram ram ng
yu sai ni rai na ga ai. Kani lagu gun a1 image,
pyada ni rim nos jep pkrum ai; btawng rawng aj
Jam hte kapi lu lu na matt mosha a rai lagu aj
shing no ra, tinaag a rai mahkrs dut sha kau nna,
matsan mat ai ni hpe mu yu na yu na saga at, Ndai
daram masha bpe jam jag Jaw lu ai kaui a lam
hpe ndai hta grau obye tawn yang akyu nga na
re law.
2.  Anhte bum ga de nga yu a1 ni gaw kani hpun
kani si hte kani majiog hpe mu yu na 8aga al. Hpua
kn ji she raitim, masha hpe yat yat e sat kau lu ai gung
myu mi she rai nga ai hpe masha law wa gaw n
dom nga ma ai. Anhte Jinghpaw bum ga rai nga
ai Miwa ga jurit makau mayan, Hukawng hte
Sumprabum gr © lai wa sal shaning ni hta kaoi ram
ram hkai lai mat wa Sigs ui. Asuya o gra: njep ai
~ ghara, masha pagawn on du ai krung sinwa
~ Qctober shata hta bkyen lajang
November shata hta. hkai hpang ma ai
hte March shata hkan e she kant sau hpe
¢ la me ai lam hpe nanhte nkau mi
: ai. Kstsi ai bute ga bkun eg
haw ai nlitu hte hkan me
  
  
 
   
   
 
  
  
    
 
obye uga 8i. Kani hte tsa hpe Iu shapyaw let tinang
a hkum hten na lam tam la chye on Ndai zawn
re lam hpe anhte Jinghpaw a htung shatai 1a nna, poi
galaw na rai jang, Asuya kaw ahkang hpyi ga ai
ghaloi, Asuya gaw n kaja ai re chye nga ninglen,
akajawng sha dawm kau n htuk ai majaw, lai wa
gai aten ni hta ahkang jaw tawn ai sha rai nga ai
Kani hpe kaji mi pyi n lang ai sha, ra ai amu hpe
galaw yang grau n mai na a ni?
 
  
   
 
   
 
 
 
 
 
 
 
   
6. Kani ngu ai arai gaw, masha hpe angwi sha
sat lu ai hpyen kaba re hpe moi kaw nna chye ai.
Dai majaw, Asuya gaw kani tsa chyaru hte nang
chye ai baw hpe shadawn sharam lang nna, koi gam
mai ai baw hpe koi gam chye mu ga nga,
gawn lajang ai dap hpe hpaw da ma ai. Tara hte
nhtan shai ai hku hpaga ga ai ni hpe rim nna jey-
ang ma ai. Kani hkai ai ni hte hpaga ge ai ni hpe
jeyang ai; kani yi ni hpe mung jahten keu ya ma
# ai. Asuya ndai zawn galaw ai gaw, mung masha
: ni hpe zingri ai ve nga htauli htaula n chye myit
ai ni gaw tsun ai hte Asuya hpe n ra ma al.
| Asuya chyawm gaw, mung mashe hpe hten za :
ai kaw na hkye la ai lam galaw ai sha rai nge
Kani lang ai hpe amyu myu hku nna jep lai
masai majaw, masha kaga a mungdan de
nga ai daram rai sai lam na chye lu
Ndai aten hta anhte Myen Mung hte ¥:
sha hpaga op we naw la,
gu ga nga
lu ai. hpe sat na hpyen
 
   
   
 
           
116
hpe mu chye wa ai Miwa Asuyd gw grai myit ru
mat ai hte Miwa ga de hpaga ara hku jashawn tawn
i shaloi, Miwa go kaw
ai kani jahpan hpe hta la ai :
nna sinna mung de shapraw dat oi hpage rai yawng
a manu hta kani a manu gumhpraw mahtang grou
law ai hpe mu lu ma ai da. Miwa mung a gumhpraw
gaw maigan mung de kade daram lawm mat wa ai
hpe mu chye la nna grai kajawng maf ma ai. Dai
sha n ga, kani lu sha ai majaw, arawn lailen hten
bya ma ai hte n hkam n kaja ai masha law hkrai
Jaw wa ai lam hpe mung mu lu ma ai. Dai te ai
majaw, Miwa Asuya gaw mung masha ni a akyu
hpe ra sharawng ai hte kani hpaga ga ai hpe aja awa
pat shadang kau dat manu ai. Dai raitim, aming
n madat n hkan ai sha, amyat law law la lot kani
hpaga hpe naw lagu ga ma ai majaw, Miwa Asuya
gaw kani sutdek 20,000 hpe rim la nna kabai kau ya
mu ai, Masha hpe jahten sharun ai arai hpe rim la
nna kabai jabten kau ya ai gaw, jaw ai aniure nga
Miwa Asuya gaw myit ai. Reitio, sinna hpaga la ni
gow myit n pyaw ma ai. Ndai kaw nna, Miwa hte
inna hpago ln ni gow shada da n hkau n ra rai, 1830
ng November shata hto kani a majaw, majon gasat
ra ai Jam hpe sharin la lu ga vi. Mung masha
| sharun ai arai re majaw. Miwa Asuys
in hkam hkra pat shadang sai raitim,
Asuya 0
hpe
 
   
 
   
 
 
    
Cae
118
na lam tam nge ma of. Lavo gs gral dem nge af
Hukawng ga de hkai lu hkui sha lam hpaw ya ns
mate mung lajang ngs mo ai.
8. Kani gaw masha a bpyern kaba majing raj
nga ai hpe ohye la sai nauhte ma ni gaw, nta bugs
de nga ai nu wa ni hpe tevri shadum nna, aprat
galu ai hte ngamu ngarmai lam de woi wa lu ai
bkai In bker sha hte apaga yumga lam de woi pra
wa lu hkra shakut ra ngs ai.
 
 
7. Tsin-yu Htinggaw ni a lam
N dai gaw Zaw Buk Jum Ryu - Xan Dau a
kasha Dau Htaw kaw nna, Chying Yu ngu ai shing
teng amying lumat ai ni rai ma ai. Dai gaw zaw Buk
Zum Waw Gyan Lao Ku (Zum Vo Gyan Lao Ku) kaw
nga ai ten .kaw na Ka Daw Chying Yu (Ka Do Jhin
Yhui) ngu ai a mying lu mat ai. Ning Nan e gaw
Chying Yaw (Kasen Yi) ni ngu shamying ma ai. N ta
ning tsa kaw chyin (Kasen) tu wa ai kaw na shing teng
a mying Chying Yaw ngu lu mat wa ai nga nna tsun
hkai ma ai.
1. Rye Law Lam (Qu Lo Lham)
2 Lam Law Saw
3. Saw Law Hpau
4.  Hpau Gyang
5. Hpau Law Xan
6. © Xan Law Dau
7. Dau Law Htaw (Dau Htaw) N dai Dau
Htaw a kasha ni gaw Chyanaw ga kaw prat ban (5)
nga kau da ai hpang Ka Daw Buk kaw sa nga ai. Dai
hpang Saw Law ga kaw prat ban (3) nga nna, Wa
Yaw (Vo Yao Hkaung - Sha Phui) lahta kaw sa nga ai
kaw na shara shagu de nga pra hkawm mat wa ai re.
109
 
 
7
 
Ny
(0)
(b)
(c)
(d)
—_—FFF 110
 
Miwa Mung hte Tibel ga na Zaw Buk Labau
Haw Gyung a kasha ni
(1) Gyung Hkawng - U Hpyu Gawng
(2) Gyung Lum
(3) Gyung Hraw
Gyung Hkawng a kasha ni
(1) Hkawng Lum - Chying Yu (Ye Gang)
(2) Hkawng Dau - Hpau Dau
(3) Hkawng Hraw -Si mat sai
(4) Hkawng Ze
(5) Hkawng Zawng - Hkyet n ta ni
(6) Hkawng Dai -si mat sai
(7) Hkawng Gyung
(8) Hkawng Hkam
(9) Hkawng Htaw ni rai nga ma ai
Hkawng Zawng a kasha ni (Hkyet n ta ni)
(1) Hkawng Zawng a kasha Zawng Hkawng
(2) Zawng Hkawng a kasha - Hkawng Hraw
(3) Hkawng Hraw a kasha Hraw Hkawng
h
(4) Hraw Hkawng a kasha Hraw Lum (si mat I"
sai) Hkawng Ze
(5) Ze Dau a kasha - Dau Hraw
Dau Hraw a kasha ni
(1) Hraw Hkawng
(2) Hraw Lum
(3) Hraw Ze
  
  
 
  
    
©
(a)
(0)
©
(d)
(4) Hraw Hkam Chyun Pin Ta kaw nga ai.
Hkawng Hkam (Miwa Ga Wing Gawng n ta ni)
(1) Hkam Hkawng - Wing Gung Hkang
(2) Hkawng Dau - Wa Gung Zau
(3) Hkawng Lum - Wing Gung Nawng (Wa
Shawng kaw nga ai)
(4) Hkawng Ze - Wing Gung Htang
Hkawng Ze a kasha ni
(1) Ze Hkawng - Win Gung Seng
(2) Ze Lum Win Gung Mawng
Ze Lum a kasha ni
(1) Lum Hkawng Wing Gung Gau
(2) Hkawng Ze Wing Gung Tu Lum
(3) Hkawng Gyung - Wing Gung Hka
Hkawng Ze (Wing Gung) Tu Lum a kasha ni
(1) Ze Hkawng - Lagam - Wing Gung Dau a
kasha ni
(2) Hkawng Hraw - La La
Hkawng Gyung Wing Gung Hka - a kasha ni
(1) Gyung Lum - Win Gung Ya Ku ( Wa
Shawng kaw nga ai )
(2) Lim Ze - Wing Gung Tu Awng ndai lahta
de na ni gaw Wa Shawng kaw nga ai Sam
Mung Sin Li Ga Gang Ming Ga - Bam
Hkam, Pang Hai, kaw sa nga ai ni.
111
 
 
(a)
(b)
(c)
(d)
ai)
(e)
¢)
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(1) Hkam Hkawng (Wing Gang Hkang)a
kasha ni
Hkawng Lim - Wing Gung Zau
(1) Lum Hkawng - Wing gung Gam
(2) Lum Hraw -Wing Gung La
(4) Lum Dai -Wing Gung Yaw (Gang Min Ga
De)
Lum Dai a kasha Dai Hkawng, Dai Hkawng a
kasha ni
(1) Hkawng Hraw a La byun ni
(2) Hkawng Ze -si mat sai
La Byun a ka sha ni
(1) Hraw Hkawng
(2) Hraw Lum
(3) Hraw Dau - Namiti ga de nga ai.
Dai Lum a kasha ni
(1) Lum Hkawng - Ladut a kasha ni
(2) Lum Dau - si mat sai
(3) Lum Hraw - Zau La
(4) Lum Ze - Zau Ring (Num Koi Kaw nga
Lum Hkawng a kasha ni
(1) Hkawng Lum - Zau Li (Ka Mai de nga ai)
(2) Hkawng Dau - Zawng Awng (Dai)
Lum Ze a kasha ni
112
 
 
(2)
(h)
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(1) Ze Hkawng - Gaw Seng
(2) Ze Lum- Hkum Nawng
Dai Ze (Zau Shan) a kasha ni
(1) Ze Hkawng - Du Zau Kasha ni (a)
Hkawng Lum - Zau Li (b) Hkawng Dau -
Hkun Sa, (c) Hkawng Hraw - Zau La
( sam Mung de)
Dai Zawng a kasha ni
(1) Zawng Hkawng-Zau Gam (Lawa Mare kaw
nga ai)
(2) Zawng Lum - Zawng Nawng (Sam Mung de
nga ai) Sam Mung de naw nga ai Chying Yu ni
Dau Hkawng a Kasha ni
(1) Hkawng Lum-Kadaw Ye Gang de na rai
nga ma ai.
(2) Hkawng Dau
(3) Hkawng Ze - Hpau Yu ni a kaji
Hkawng Lum Kadaw Ye Gang
Dau Htaw a kasha ni, Dau Htaw a kasha Htaw
Hkawng
(1) Hkawng Lum - Kadaw Ye Gang de na ni
rai nga ai
(2) Hkawng Dau
(3) Hkawng Ze - Hpau Yu ni a kaji
Hkawng Lum ( Kadaw Ye Gang a kasha ni
 
113
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(4) Hkawng Ze -Tu Lum
(5) Hkawng Zawng - Tang
(6) Hkawng Gyung - Yawng (Wa Shawng
kaw nga ai)
8. Miwa ga de nga ai Tangbau
Ndai ni gaw Sam mung ga nga ai Jum Ryu
Chying Yu re. Nkau mi Miwa ga e naw nga nga ai.
Sinpraw hkran Miwa ga shara shagu Chying Yu,
Hpau Yu ni grai naw nga shajang ai hpe chye lu ai rai
timung hkum tsup hkra grai n lu sagawn ai. Sam
Mung ga e Jum Ryu Chying Yu ni nga lakwa ai. Buga
ni gaw Gang Min, Kutkai, U Shu ga, Sam Sit Bum,
Na Hkyen ga, Wan Din Gap nga ga. N dai Buga mare
hkan nga shajang ma ai.
Miwa ga Hu Sawng Wa Jang ga de nga ai
Chying Yu ni a labau hpe grai n lu sagawn ai. Nga
shajang ai mare kahtawng ni gaw;-
Bam Kawng
Da Hai
Wa Sit
Wa Ra
Wa Gyaw
Hu Sawng
Lu Naw
NAVA WLW —
115
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(1) Lum Dau (a) Dau Lum (b) Lum Hkawng
(Sam Mung ga de nga ai)
(2) Lum Dai
C.  Htaw Hkawng, Hkawng Dau a kasha ni
Dau Hkawng a kasha Hkawng Lum- Hkawng
Lum a kasha ni
(1) Lum Hkawng - Hkawng Lum (si mat sai)
(2) Lum Dai (a) Dai Dau (b) Dau Lum (Gang
Min de)
(3) Lum Hraw (a) Hraw Dau (b) Dau Ze (c)
Ze Hkawng, Hkawng Dai (d) Dai Hkawng
(e) Hkawng Hraw Hkam Hkawng a kasha
ni
(1) Hkawng Lum - Ye Gang Gum Hpan
(2) Lum Dau - Hpen Tsu Nawng
(3) Dau Hkawng - Lu Ze Seng
& (4) Dau Hraw - Zau La
(1) Dau Hkawng - Seng Tawng
(2) Hkawng Dau - Ye Gang
(3) Hkawng Hraw - La
 
Hkawng Dau Ye Gang a kasha ni
| (1) Dau Hkawng - Zau Li
(2) Hkawng Lum -Zau Tang
(3) Hkawng Hraw -LaRing
114
h
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
shaga shamying ai lam Shai wa ai kaw na hpang de, a
ga mung shai wa sai. Dai kaw nna bai lai jang, Hka
langai mi Iwi ai. Dai hka gaw ya sha sha Iwi galai nga
ai. Dai hka hta hka shin hpun yawt ai majaw, masha
{sawmra n tsawm ai paw pru wa sai.
Dai hka gaw galoi mung Iwi nga ai rai nna hka
hkin gau gyi wa n htawm masha langai mi kamyet sat
kau ai hka shang shang ai langai mi mung hka hta
shang si mat ai. Dai hpe mu nna sha da da ga li ga law
re ai lam, ni byin sai. Dai lam hta Miwa ni gaw hpaji
grai chye nna n lung kaw nna wan chye wut shachyi
lang chye masai. Ga kata na hpri magri ni hpe mung
htu shaw n htawm n dup ta sama hpaji ni hpe galaw
hpang nga masai. Miwa a myu ni hpaji nau kung
kyang wa ai majaw, Pi King, Nan King ga du hkra
Wunpawng a myu sha ni e jawm shachyut kau dat sai.
Dai kaw na bai wa n htawm, Sap Hkung hka kaw na
Jamu ga jarit masat nna Miwa ni hte hting lu hting ram
nna majan ginsa sai. Dai aten kaw nna English ni du
shang wa ai ten du hkra Wunpawng amyu sha ni a
lamu ga ngu nna masat da sai. Raitim English ni e
Jamu ga shamat kau ya ai majaw Gyung Chyin Htang,
Gyung mai kaw nna Da Hai, Jina, Jan Shi, Htawn
Hpaw, Man Pin, Lung Htang, Prang Dung, Gawng
Htang, Kyet Maw, Dau Maw, Chying Htawng, Min
117
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
 
Ye Gang
Kawng dum
Dakam
Ka Daw Ka
Hkyet Dum.
Wa Jau
Bu Yu Dum
La Nye Dum
Ta Hpyin Ze
Chying Htawng
Pa Ju Bum
Bang Mang
Jum Qu (Tsin-yu) ni a ginru ginsa lam
1. Majoi shingra bum lagaw e pra
2. Mali hka majoi e nga sai
3, Hkrang hku majoi e Samwi hkyet
Prang mau, Hpwi Maw nga da mau, Lu Jing Jingsum
mau ga. N dai shara kaw e Lamu ga grai ja dik ai
majaw, ga shaga ai lam grai shai wa sai. Shawng e
gaw a myu mi hpe sha shaga nna masha re ai lam
chye lu ai. Raitim lamu ga nan amyu langai sha re ai
lam chye lu ai. Raitim lamu ga nau ja ai majaw, shana
e gumwai ga a myu mi shaga nna, shani e ga amyu mi
- 9 CC
 
 
  
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labav
Ku, Ku Chan, Hpalin Gang Di, Jan Da, Lung Chyun,
Min Mau, Myitkyina, Mung Myit Sinli, Mung Din,
Jingma Kying Dung Kying Seng, U Ru Seng Maw,
Dagaw Buk Lawng Hpang Lawng Law, Gyi Byaw Jit
loi, Auk Maw, Sha Hpwi ga, Sa Dung Sama ga ni hta
nga bra chyam hkrat wa sai.
10. Chyin Yu, Kadawq, Hu Sawng Miwa ga
de sa wa ai lam
Gyi Byaw Jit Loi kaw na kayung Chying
Htawng Wang Ka Kaw nna Jina Da Hai ga du, dai
hpang Jan Shi ga, Htawn Hpaw ga, Man Pin Dung
Hkung kawng kaw sa nga ai. Ka Daw Lahtaw Hka Li
gaw shayi sha Chying Yu Gyung Naw hpe wa woi la
ai. Dai Lahtaw Hka Li gaw Jashan Ba Zaw, Zaw Bwa
ni nga lagu la nna Ka Daw gaw masum ning wa
rawng nga ai. Dai nga gaw Chying Yu Gyung Naw a
shingma lai hpu bang ai. Dai nga gaw kasha hkrat ten
hta Zaw Bwa n ta bai hprawng mat wa ai. Shaloi
Htaw Gyung sa hkan du yu yang, lagu hkap shadu n
htawm hkap gyit a dup nna kayung yang Xan Jang a
nta kaw sharawng da ai. Htawng jahku ning rawng ai
kaw na ri jahtai dawng jahku re ai galaw da ya jang,
118
 
Miwa Mung hte Tibe!l ga na Zaw Buk Labav
wa a hkang lu sai raitim Htawng nat galaw da ra ai
nga nna jahkring da ai ten hta Hpu Maw Bang Nang
Gum Ja bainam hpaga ga hkawm ai mu hkrup nna
bainam namla langai mi garum ai hte, dai htawng nat
(Dawng Dau Gwi) galaw da ya ai. Dai kaw nna Bang
Mang Gyung Ja hpe shi mare dunga hkum de wa wol
nga sai.
Kadawgq ga sa wa ai lam
Htaw Gyung (Thao Gyung) gaw dama Ka Daw
La Htaw Hka Li hpe ma shingma lami hpu nga hpe n
ra sai nga nna jawat sai shaloi Ka Daw Hka Li gaw
shut sai law nga nna, kaga hpu nga jaw na n lu sai
majaw shi a Ka Daw ga hpe jaw da n htawm, rawt
hkawm mat wa sai. Shing rai Chying Yu Htaw Gyung
gaw, Dung Htung mare kaw nna Ka Daw ga de htawt
sa wa sai. Ndai gaw Ka Daw bum ga daw rai sai.
11. Kadawq Lamye Pa ga bai du wa ai lam
An hte Ka Daw ga bum daw de galaw sha lu sai
rai tim Hkau na pa garai n lu ma ai. Balawng
119
 
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(Palawng) Pa ga hkan de sa wa ai shaloi si maw si mai
di sha nlu, hkawm wa hkawm sa n mai hkra Balawng
ni roi rip shatsang sha ai hpe Chying Yu Hkan
Hkawng gaw Balawng Hpyi Jau bu wa hpe sat
shamyat kau rai. Dai kaw nna dai ni du hkra La Mye
Pa ga hta galaw lu galaw sha lu sai.
12. Chyin Yu ni Share Shagan ai lam
Ningbaw ni - La Gyaw Hka ngu ai wa gaw Lu
Ding La Hpai wa hpe mayu daw wu ai. Mayu dama
lapran kaw Mwi Hkaw Kyi ngu ai wa gumlau ya nna
La Gyaw Hka hpe mayu Lu Ding wa e sat kau sai.
Ndai Chying La Gyaw Hka a numla gaw dai ni du
hkra myi htoi nat kaba tai wa sai rai bung lat hka hpe
myit n si ai majaw tai mat wa ai re.
13. Kadawgq Kawng
Ndai Chying Yu La Gyaw Hka a numla gaw
Chying Yu hpu nau ni kaw myi htoi wa shang sai.
Bung Lat lam na matu Nat U, Wa ni kaw shang sai.
Dai re ai majaw Chying Yu hpu nau ni gaw bung lat
lam la lu hkra jawm bawng ban jahkrup la nna Hy
Sawng Kawng kaw nga ai mayu Lu Ding ni hpe sa
120
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
jawm gasat ma sai, Dai shani kaw nna dai ni du hkra
Chying ni a prat ban shagu jaw jau hkrat wa sai re.
14. Ga dat ai Ningbaw Ningla ni a mying
1. Ryang Gawng Seng 2. Ye Gang 3. Gawng
Dawn 4. Lu Naw 5. Za Kam Dum, 6. Hkyet Dum 7.
Bu Yu 8. La Nye 9. Wu Se 10. Da Hai
N dai ningbaw ningala marai (10) gaw hpyen
ma (100) tup hte manga ning gasat yu wa yang n dai
ai majaw, Ryang Gawng Zau ngu ai wa gaw myihtoi
bai shang yu yang mi htoi nat nanhte Ka Dawq Law
Waw (Lhao Vo) ni she rai ma ai. Dai majw Wu Ma
Hka hku gade luk maw wa shaga nna gasat yang dang
na re. nga ai majaw, Wuma Ga de lung wa sai.
Shangaw Jit Loi Kahtawng kaw Jit Loi Zawng Ze hte
wa hkrum ai shaloi Jit Loi Zawng Ze gaw n dai Wuma
ga garai n re Wuma ga gaw Chyanaw mare kaw she re
nga nna Ryang Gawng La Hpe Chyanaw ga de wol
lung ai. Dai shaloi e Chyanaw kaw nga ai ni (1) Dau
Hkawng (2) Dau Hraw (3) Lum Ze (4) Dau Ze (5)
Lamyi Hkawng Dai ni hte wa hkrum nna, hpyen luk
suk wa shaga ma ai. Anhte hpyen n-gun gaw lu garum
na ga ai ngu, hkap la ma sai.
121
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Dai ni du lung wa ai shaloi (1) Dau Hkawng (2) Dau
Dai (3) Htaw Lum (4) Lum Ze ni nga ai ten re. Shaloi
shanhte hkrum tsup ai hte poi kaba galaw ma ai. Dai
shaloi hpu nau Chying Yu ni hpe nga Wu Hpaw
(Nung Hpawk) langai hte shi hkam bau la langai hkap
jaw dat ma ai. Dai shi hkam bau la hpe gaw n dai bau
dum nna Hu Sawng ga de wa nga mu nga nna numhtet
let jaw dat ma ai rai.
15. Chying Yu ni Majan shang lawm ai
=
=
(1) Jan shi Hpyin Hkang Min Shin ni
hte hpalawn ni gasat hkat ai majan
hta Lu Ze Seng hte Hkawng Lim
shang lawm ai.
(2) Man Yu Gang bang hte gasat ai
majan hta Myihtoi Yawng hte Byaw
Lat lawm ai.
3) Zun Wa ni shada gasat hkat ai hta
shawng gasat ai wa hpang nta.
(4) Sun Htu Htang majan hta zau
Nawng, myi htoi yawng Seng Zau
Naw ni lawm ai.
LPR
 
123
de
ol
 
 
 
 
 
Miwa Mung hie Tibel ga na Zaw Buk Labau
Dai shaloi hkan yu wa ai ni (1) Jum Ryu Dau
Hraw (2) Jum Ryu Lum Ze (3) Lamyang Dau Ze (4)
Jum Ryu Dau Dai (5) Lamyi Hkawng Dai (6) Jit Loi
Hkawng Ze n dai ni woi awn nna yu wa ai hpyen ma
marai jahku shi Ka Daw Kawng de hkan yu wa ma sai,
Ka Daw kawng kaw du yu wa ai hie shanhte yawng
hkrum tsup nna myi htoi ghaga san yu yang myi htoi
nat gaw ya Wuma ga ni mung du sai gaw nanhte n dai
kaw nga ai hting gaw ni hka chyi hkum langai hpra la
hkawn la nna, ri hte chywi n htawm myihtoi hpe jaw
ai. Dai hkachyi hpe myi htoi wa shaman ya ai hie
hpyen Jau bu wa du kaw gali nna Hu Sawng kawng de
majan rawt sa wa sai. Hpyen Jawbu (Ningbaw) gaw
Ryang Gawng Zau La Re. Shanhte dai hku mali ning
gasat yang mayu Lu Ding ni hpe dang kau ai hte Hu
Sawng kawng hpe lu gasat la sai. Hu Sawng kawng
hpe lu gasat dang la sai rai nna dai kawng ningtsa kaw
Padang Manau nau sai. Dai Padang Mananu poi hta
Wu Ma ga na ni hpe Shawa nang hkachyi langai mi
kumhpa jaw ai. Dai hkachyi hpe Wuma ga Chyanaw
Lajin kaw du hkra gun lung wa ma ai.
Hpang gade n na yang Wuma ga de mung (1)
Ryang Gau Zau La (2) Ka Daw Grawng (3) Zau Naw
ni gawq shawa nang hkachyi langai hte Lung Hpau
Lawng langai gun nna Chyanaw de lung wa ma ai.
122
 
 
 
Miwa Mung hie Tibet ga na Zaw Buk 12932
Ndai Zaw Buk Ryu Law Ne lakung ni a labau
hte seng nna shawng ningnan Zaw Buk Chaw
Hkawng (Zao Buk Cho Khao) a lam hpe ka madun
dan ra nga ai. Chaw Hkawng gaw lam shagu hta kung
zet ai da. Chaw Hkawng kung wa ai lam ni gaw lawu
de na hte maren rai nga ai.
1. Magam bungli galaw wa ai lam shagu hta tsun
matsun n ra shi hkrai shi magam bungli ni hpe chye
galaw wa ai da. Shing rai mare shawa gaw, ma n dai
kaba wa yang anhte yawng ningtsa e ka -up wa na ra
ai ngu jawm tsun ai da. Chaw Hkawng hpe ra ai
masha nga ai zawn, n ju n dawng manawn ai ni mung
nga ai.
2. Marip Sum Lut (Cam Loe Gan Hao) ni a nta
kaw Ba Hkum (Ba Khum Hke) ai shani chaw Hkawng
madat la na tsang nna hka n htung htum pa a chyaw
waw kau nna hka ja shangun dat ma ai da. Hka n
htung hpring n hkraw rai nga ai shaloi hka u langai mi
hka n htung mahka hku pyen shang nna htum pa hku
pyen lai wa ai hpe mu ai hte n htung waw ai lam chye
lu ai da. Dai shaloi Jan Shachyut (Ba Hkum Hke) ai
dumsa ni n chye dumsa shakre nna kyin nga ma ai a
ten hta Chaw Hkawng gaw hka sin wa lam de nna hka
n htung chyawaw dun let dumsa wa ai n sen hpe num
sha ni na lu ai hte nanhte hkum dumsa yak nga mu n
125
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(5) Namti Zau Ba hte Miwa Du ni gasat
hkat ai hta htinglu htinglai ya ai hte
nlung laika masat ka ya sai.
16. Sam Mung ga, Kying Dung, Kying Seng
ga du hkra majan gasat ai lam
Kadaw Chying-yu na (Wing Gung Yawng)
Lum Dai hpyen n gun sumshi (30) hpe woi nna Hpyen
Jaubu ga law hkrat wa sai. Balawng (Palawng) seng
majan hpe gasat lawm ai. Shi gaw hpyen gasat awng
dang hpang Ding sa ga de lung wa yang, nang gaw Du
galaw u nga nna tsun ma ai shaloi, dai gaw ngai n kam
galaw ai ngu n htawm Mwi Naw Mase ngu ai jan hpe
hprawng woi nna Sam Mung, Mung Yan ga de sa nga
mat sai. Dai hpang Dai Hkawng, Dai Lum yan shaprat
woi nna Gang Min ga de htawt yu wa ai. Dai kaw prat
masum daran sha nga nna Lum Hkawng hte Lum Ze
yan prat hta 1959-1976 kaw myit kyi na de htawt lung
wa sai rai.
17. Zaw Buk Qu Nhae Chaw Hkawng kung
zet wa ai lam
124
 
 
EE
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
ta shachyang hku la kasha langai mi dumsa wa ra ai
hpe dumsa shangun mu nga jawm tsun jang sa shaga
yu yang, Chaw Hkawng rai nga ai da. Dai poi kaw
Chaw Hkawng e Ba Hkum dumsa shakre ya lu ai da.
Dai shani kaw nna kalang mi grau manawn wa ma ai
da.
3. Dai hku nga nga ai ten hta Miwa du Wang Li
Kau ngu ai wa Jaw Maw (Jzo Mo) ga de du ai da. Dai
Miwa Wang Li Kau gaw du ai hte ning ngu wa san ai
da. Chawng Hkawng ngu ai gaw kadai rai a ta? Dai
wa grai kung zet ai lam na lu ai ngu tsun ai shaloi
mare masha ni gaw Chaw Hkawng hpen dai wa re ngu
madun ma ai da. Du Wang Li Kau gaw, Chaw
Hkawng kung Zet ai lam hpe masha ni tsun ai hte sha
n kaw nna, mare masha ni law law hte Chaw Hkawng
hpe tsa a myu myu jaw lu n htawm gara gaw hpa tsa
re ai lam san yu ai shaloi gaw kaga kadai n lu htai ai
hpe Chaw Hkawng gau lu yu nna gara gaw hpa baw
hpan tsa re ai lam hpe hkrak gin hka lu ai da.
4. Miwa du Wang Li Kau gaw n dai lam hpe sh
myit n dik ai majaw, Nmai hka (Lawng Byit) de Chaw
Hkawng hpe woi yu wa nna hka waw ra hkran kaw
shadun da ai gumra hpe yi la bai lata shangun ai shaloi
Chaw Hkawng gaw tsing pawt hku sha ai gaw yi rai
126
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
nna, Tsing n dung hku sha ai gaw gumra la re ngu
chye gin hka ai da.
5. Dai hpe sha myit n dik ai majaw, N mai hka La-
ing kaw kawa tawng daw kabai bang nna n dung n
pawt lata shangun yang mung Chaw Hkawng gaw Lu
pai daw gaw npawt rai nna n htawm waw ai daw n
dung re ngu gin hka dan lu ai. shaloi Miwa Du Wang
Li Kau gaw Chaw Hkawng hpe nang kung zet ai lam
gaw teng sa hka, shing rai ngai hte jing hku (Hpung
Yu) galaw ga, nye n ta de mung sa du rit ngu tsun let
kumhpa amyu myu mung jaw kau da ai da. Dai hpe
mare masha ni jawm manawn nna Chaw Hkawng
nang kade kung zet tim jan shata e san ai n re majaw,
du n lu galaw mna re. Hpawt de jan hkra ai wa she du
galaw na re, ngu ga sadi tawn n htawm Jan Lun (Ba
Lam Laung Aug) Lung Pu de jan sa hkap ma ai da.
Shaloi salang ni gaw Lung Pu mahka de hkrai tsap
nna Chaw Hkawng hpe gaw jut de jawm matep da ma
ai da. Jan pru wa ai shaloi gaw, Chyaw Hkawng a
kahtan kaw di rai Jan shawng hkra sai da. Shaloi
Chaw Hkawng gaw ngai du rai sai ngu tsun ai shaloi
yawng e jawm manawn ai majaw, Htingga htap (9)
kahtap ai kata kaw bang nna Chyawng Loi (Jhaung
Shoi) Rum n tsa kaw gyit sum byau noi da ma ai da.
Dai zawn noi da ai (9) ya na ai hpang Chyawng
127
 
 
 
 
ll
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labqy
Hkawng ¢ ngu sa shaga marawn dat yu yang oj ng,
naw htan ai da. "Ya mung garai n si i" ngu gyit ne; da
ai ka sumri hpe kahtam di shayawng kau dat ma ai.
Dai zawn yawng hkrat wa ai shaloi Nmai hkq Gau
Maw htan (Gau Maw daru Ngaw Chang hka hte Ny;
hka Zup lawu kaw re) kaw yawng du hkrat wa Yawng,
nga hkwi hkawm ai Wa Jaw (Va Jao) Zu Han ngy 4;
wa e kaning re ai Ka Rai kun ngu hkap sai la yy
shaloi ka kata kaw masha zawn re ai mi rawng nna,
nang kadai re kade mi e shajup shayawng dat aj ngu
san yu yang, ngai gaw Zaw Buk Chaw Hkawng re
mayu Sum Lut (Cam loe) ni e shajup shayawng dat
ma ai ngu tsun ai da.
Shajup shayawng hkrum ai kade ya raj sata ngu
bai san yu yang (9) ya rai sai ngu tsun ai da. Daj raj
yang kawsi hpang gara ai lam n nga ai i? ngu bai sap
yang, n nga ai. Ngai hpe n tsa malen pyen u ni e nam.
si sa jaw sha ma ai majaw kaw si hpang gara ai lam n
nga ai ngu tsun ai da. Wa Jaw Zau Han gaw Chaw
Hkawng hpe nang gara ga na rai a ta? ngu san yang
ngai gaw Jaw Maw (Jao Mo) ga na ngu jang, Wajaw
Zau Han hte Chaw Hkawng gaw Jaw Maw ga de lung
wa nna rau nga masai da.
6. Chaw Hkawng gaw Miwa ga de jing hku Wang
Li Kau kaw sa wa ai da. Wang Li Kau gaw Chaw
128
 
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Hkawng hpe kumhpa amyu baw sumhpa hkap jaw hte
shi gun sa ai Hpaga rai ni hte galai ai mung grai law
mat, shi hkrai gun ndang ai majaw, Wang Li Kau gaw
shi a hpyen du langai mi hte hpyen la (50) hte Jaw
Maw ga de du hkra wa sa ma ai da. Chaw Hkawng
Jaw Maw ga de du ai hte poi kaba galaw na masat
masa n lung bunghku shakum (Lawk Zaw) kum ai da.,
n lung bung hku shakum hpe ya du hkra Jaw Maw
Lawk Kum Zaw (Jao Mo Laug Kum Zao) ngu
shamying ai re.
Dai poi hta Wa Hkawk Ba De Jawng Ryawng
hte maru masha ni gaw, Chaw Hkawng e nang gaw
Zaw Buk Du tai ging wa sai. Lawing Sak Rywi wa sai.
Du ngu ai gaw n-lap n-kawn magyi sha ra ai. majaw
dai ni kaw na hpang wa nu nga nna (1) tsa ding hkun
langai (2) shan magyi langai (3) mam shingnoi langai
jaw hpang wa ma ai da. Chaw Hkawng e shan dau ai
shani gaw rung la nna shat du ai shani gaw sut wun li
wun gau la u yaw nga tsun ma ai da. Dai shani kaw
nna Chaw Hkawng gaw ningkawn magyi hte mam n
lap sha hpang wa sai da.
18. Chaw Hkawng dinghku de ai lam
129
 
TT TT
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
Min Chyawng Hkawng gaw kung zet wa ai
hpang num la ai da.
(1) Shawng num gaw Jum Ryu Gyang Xan Nyoi
re ai da.
(2)  Lahkawng ngu na num gaw Jum Zang Hraw
Naw re ai da.
(3)  Masum mahtang gaw Wa Hkawk Taw Hkawk
Sung ngu ai re da.
Madu jan masum a kasha ni
I. Jum Ryu Gyang Xan Nyoi kaw na (a) Hkawng
Lum (b) Hkawng Dau marai lahkawng.
2 Jum Zang Hkawng Naw a kasha Hkawng
Gyung langai sha re.
3. San Xao Gyung Dau Nyi a kasha Hkawng Suk
langai sha re.
19. Chaw Hkawng Manau dum ai lam
Chyawng ‘Hkawng hte madu jan Jum Ryu
Gyang Xan Nyoi yan gaw sutgan nai mam, nga,
dumsu, Ja hpaga ni lu su wa ai majaw sut Manau dum
ma ai da. Dai sut Manau dum ai shani Mayu Jum Ryu
ni hpe Hkung ga masat mung galaw ma ai. Dai shaloi
kaw nna wunli wungau lu, wundan tu sa wa u ga ngu
130
 
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
19.
20.
21.
22,
23
24.
28,
- 26.
27.
28.
28.
29.
 
Ka FHpawk Jum
Jum Law Ryu
Ryu Law Ne, Ryu Law Lam - Jum
Ryu Ming Zai ni a kaji
Ne Law Saw
Saw Law Ji
Ji Law Min
Min Law Chyawng
Chyawng Law Hkawng
Chyawng Hkawng (Cho Hko) a kasha
ni
(a) Hkawng Dau
(b) Hkawng Gyung
(c) Hkawng Suk - ndai masum rai
ma ai.
Hkawng Dau a lakung
(a) Dau Hkawng (Yam Hpat
Hkawng -N ta nat Hkawng)
(b) Dau Rye - Kanaw amyu lakung
(c) Dau Dai - Lamat Ka Mai (Lahad)
(d) Dau Gyung - Myaw Zaw amyu
lakung
(a) Dau hkawng Yam Hpat Lakung
(a) Hkawng Lum - Jaw Maw
(b) Hkawng Dau - Ngaw Jaw Dau
 
 
  
  
 
132
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
dumsa jai wa ma aj da, Chyawng Hkawng gaw dai
shani kaw nna masum ning hta kalang sut Manau dum
ai da. A num mung wunli wungau sut lu nga mai lam
lula u ga ngu num masum la ai da.
20. Zaw Buk ni a labau ginshi
Byu Chyawng Muk
Muk Mawk Lam
Mawk Lam Gam
Gam Lam Chyap
Chyap Ryaw Yaw
Ryu Yaw Shi
Shi Gyaw ai
Ai Lai Mahkyat
Mahkyat Ryuk
. Ryuk Xaw Zaw
. Xaw Zaw Byu
. ByuZaw Te
Te Muk Yuk
. Yuk Muk Zak
Zak Hkin Maw
. Hkin Maw Ku
. Ku Ying Byit
Yin Byik Ka
AE
Rr —
 
 
oo
b—t pt et pd —— a \5 HN 9 Oo Wn WwW ND
SoG Rrbpo oS! NASON
[it
22
 
Miwa Mung hile Tibe! ga na Zaw Buk Labau
(c)
(d)
(e)
(0
29. (a)
30. (a)
(b)
30. (a)
31. (a)
(b)
(c)
(d)
(e)
(H)
(2)
31. (a)
Hkawng Gyung - La Zum
Ilkawng Shawng - Ryuk
Hkyawng, Wang Hie, Hpwi
Dawq
Ilkawng Zawng - Madang Hpuk
Shawng, Tau Ba Waw Ne
Hkawng Dai - Hkuk Tsoi
Hkawng Lum Jaw Maw Lakung
Lum Hkawng -Jaw Maw
Lum Htaw - Nau Maw Rye Maw
Hkawng De nga mat ai ni
Lum Hkawng - Jaw Maw
Lakung
Hkawng Gyung - Jaw Maw
Hkawng Dai - Law Chyaw
Hkawng Ze - Buk Ryang Labau
Hkawng Hraw - Ja Ryang
Hkawng Zawng - Hpuk Ma La
Suk
Hkawng Htaw - Ja Ryam
Hkawng Ryu - Maw Jaw Chyin
Hpye Lai Ma :
Hkawng Gyung Jaw Maw
Lakung
32. Gyung Dai - Jaw Maw
eee
[ Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
29. (b)
30. (a)
(b)
(©
(d)
(e)
H
(8)
31. (a)
23. (a)
(b)
 
32. (a)
33. (a)
(b)
(c)
(d)
33. (a)
40. Ze Hkawng
Hkawng Dau Ngaw Jaw Dau a
lakung
Du Hkawng - Galau (Galuk)
Dau Lawk - Hpuk Jawng
Dau Dai - Myit Naw
Dau Ze - Lawng Hpam
Dau Htaw - Law De (Lhao Dae)
Dau Hkam - Zuk San
Dau Hraw - Shi Zaw
30. Dau Hkawng -Galau (Galuk) Ni a
lakung
Hkawng Zawng - Madang
Zawng Hkawng
Zawng San (Zawng Xan - Lawk
Pyi)
Zawng Hkawng a lakung
Hkawng Lum - La La
Hkawng Hkam - Madang
Hkawng Gyung - Madang
Hkawng Dai - Madang
Hkawng Lum a lakung
34. Lum Ze
35. Ze Zawng
36. Zawng Htaw
 
135
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
33,
(a)
34.
35.
35.
36.
37.
Dai Gyung - Jaw Ma
Gyung Min - Jaw Maw
(b) Gyung Ze -Ba Tsam Na Law
(c) Gyung Dai - Hkawng Hkoi She
Soi
(d) Gyung Zawng - Wa Shawng kaw
nga ai Jaw Maw ni
(e) Gyung Rye -Ryik Pyi
(a) Gyung Min Jaw Maw Lakung
(a) Min Ze - Jaw Maw
(b) Min Gyung - Sin Li Sam Bum de
nga ai Jaw Maw
(a) Min Ze - Jaw Maw Lakung
Ze Gyung Jaw Maw
(a) Gyung Dai - Jaw Maw
 (b) Gyung Dai -Nawng hkyin kaw
37.
38.
39,
39.
40.
39.
nga ai Jaw Maw
(a) Gyung Dai a lakung
Dai Hkawng - Jaw U Man ta
(a) Hkawng Dau - jaw Maw
(b) Hkawng ze - Jaw Maw
(a) Hkawng Dau a lakung
(a) Dau chyawng
(b) Du Lum
Hkawng Ze a lakung
134
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
37.
38.
39.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
390.
40.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
30.
31.
_—— 36
Htaw Ryu (Thao Hhu)
Hru Ze (Hhu Ze)
Ze Hkawng
(c) Hkawng Gyung Madang a
lakung
Gyung Dau
Dau Lum
Lum Hkawng
Hkawng Lum
Lum Dau
Dau Hkawng
(a) Hkawng Lum
(b) Hkawng Dau
(b) Zawng Xan Lawk Pyi lakung
Xan Dau
Dau Hkawng
Hkawng Ze
Ze Gyung
Gyung Dau
Dau Hkawng
Hkawng Dau
(b) Dau Lawk Hpawk Jawng ni a
lakung
(a) Lawk Hkawng
9
 
Miwa M
37
33.
34.
35.
36.
37.
38.
34.
35.
36.
37.
38.
30.
ung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
mung Nang U kaw na ya
Myitktina kaw nga ai.
. (a) Dau Hkawng - Myitkyina Shan
Tsu kaw nga ai.
(b) Dau Hraw - Sam mung Kut Hkai
kaw nga ai.
(b) Dau Dai a lakung
(a) Dai Hkawng - Myitkyina kaw
nga ai
Hkawng Zawng
Zawng Hraw
Hraw Dau :
(a) Dau Hkawng Myitkyina kaw nga
ai
(b) Dau Hraw
(b) Lum Zawng a lakung
Zawng Hkawng
Hkawng Dau
Dau Hkawng
(a) Hkawng Lum
(b) Hkawng Dai
Di Hkawng - Wat Kung, Shwe
Nyawng Pin, Mungna Lawang
Kahtawng kaw nga ai.
. (b) Lawk Lum a lakung
138 mm
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
31.
33,
34.
3s.
3s.
36.
(b)
(c)
(a)
- (a)
(b)
(©)
(a)
(b)
(©
(a)
(a)
(b)
(©)
(2)
(2)
(b)
Lawk Lum - Miwa ga de htawt
nna ya Sam mung ga de
Lawk Hru (Lhaug Hhu)
Lawk Hkawng (Lhau Khao)a
lakung ni
Hkawng Dau - Sam mung de
Hkawng Dai - Myitkyina kaw
nga ai
Hkawng Hru
LumHkawng
Lum Zawng - Shwe Nyawng Pin
kaw nga ai Zawng Hkawng
Zawng Lum - Mye Myint kaw
nga ai
Lum Htaw
LumHkawng a lakung
Hkawng Lum
Hkawng Gyung - Sam mung
Pang Huk ga du
Hkawng Hru
Hkawng Lum a lakung
Lum Hkawng - Kyin Du Mat
Lum Dau Du Jum (Capt) Hpuk
Jawng Dau Hkawng a kawa Sam
137
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
35.
35.
36.
37.
38.
35.
36.
37.
38.
31.
32.
33.
34.
(f) Dai Zawng
(g) Dai Gyung
(a) Ze Lum a lakung
(a) Ze Lum a lakung
Lum Dau
Dau Zawng
Zawng Lum - Hpuk Jawng Saliti
Myitkyina kaw nga ai
(b) Ze Dau a lakung
Dau Hraw
Hraw Dai
(a) Dai Hkawng
(b) Dai Lum
(c) Dai Dau
(d) Dai Hraw
(e) Dai Ze
(f) Dai Zawng
(g) Dai Gyung - Hpawk Jawng Saliti
mying mat ai ni
(b) Lawk Lum a lakung
(a) Lum Dau
Dau Gyung
(a) Gyung Hkawng I Haw
Htu Shan
140
Miwa Mung hte Tibel ga na Zaw Buk Labau
32. Lum Dau Ba - Maw
33. (a) Dau Hkawng - nga shaloi wa law
law rem ai majaw Saiti mying lu
mat ai.
(b) Dau Lum - Hpawk Jawng Muk
Hkawng mying lu mat ai
(c) Dau Dai - Miwa ga Lung Chawn
du da nna ya FHpawng Sen Haw
Htu Shan U Ma nta sin, Mung
Gu Hpuk Jawng kaw nga ma ai.
(d) Dau Gyung
(e) Dau Hraw - Sam mung de
. (a) Dau Hkawng Hpuk Jawng Saliti
lakung
. Hkawng Ze
.(@) ZeLum
(b) Ze Dau
. Dau Hraw -Sam mung ga du nna
Mung Gu, Kut Hkai kaw nga ai.
. Hraw Dai
. (a) Dai Hkawng
(b) Dai Lum
(c) Dai Dau
(d) Dai Hraw
(e) Dai Ze
139
 
Miwa Mung hte Tibet ga na Zaw Buk Labau
(b) Gyung Zawng - Hpawng Seng
kaw nga ai ni
(c) Gyung Hraw - Bang Lam hte E.
X. P. S.0 Hraw Dau
34. (a) Gyung Hkawng lakung, Hkawng
Lum
36. (a) Lum Dau
(b) Lum Hraw
37. (a) Dau Hkawng
(b) Dau Lum
(c) Dau Ze
(d) Dau Hraw
(e) Dau Zawng
(f) Dau Gyung
(g) Dau Dai
37. (a) Dau Hkawng a lakung
48. (a) Dau Ze
(b) Hkawng Lum
(c) Hkawng Dai
(d) Hkawng Hraw
(e) Hkawng Zawng
(f) Hkawng Gyung
34. (b) Gyung Zawng a lakung
35. Zawng Dai
a Ye ~ IRI td tt
 
 
 
on wy Aw SESE.
 
 
Kaning rai nme law,
na a Karai Kasang Yehowa, nang hpe hkye la nna,
masha hpyen ni hpe na a lata hta ap kau na nga,
na a dap é hkawm nga ai:
dai ré ai majaw nang kaw na n san n seng ai lama
ma mu nna, nang hpe n koi kau da nga gaw, 5
 
Tsang Masum
JINGHPAW HTI LAIKA
THIRD STANDARD
 
forties
Tsang Masum
JINGHPAW HTI LAIKA
KACHIN READER
FOR
THIRD STANDARD
 
SARA NI A MATU NUMHTET GA
 
Ndai Tsang Masum Jinghpaw hti laika gaw
shawng de sasana sara ni ka lajang da ai hpe
kalang bai kahktap dip shapraw nna, Wunpawng
Mungdan Shanglawt Asuya jawng ni hta sharin
na matu masat da ai re.
Ndai Jinghpaw hti laika hta jawngma ni hpe
ka shaman shangun na ga san ni kaga mi n ka la-
jang bang da ai.Sharin ya ang ai sara, saranum ni
nan ra ang ai hku ka shaw la nna ka shaman
shangun na hte woi hkaja na hku re.
Dai sha n-ga, ga yan galaw shaman shangun
ai lam, hti sharin, shaman shakyang ai lam, ta ka
tsawm ka shaman lam ni hte kaga shaman
shakyang lam ni hpe mung ladat shaw ka lajang
la nhtawm, ra ang ai made woi hkaja sa wa na.
Ginjaw Hpaji Dap kaw nna matsun tawn ai
“Jawng ni hta sharin ya na matu hpaji ningli ga
shagawp “ni hpe mung tsang masum hta sharin
na matu masat da ya ai hte hpe ndai hti laika hte
 
 
kapyawn sharin ya na.
; Hpang jahtum hky nna, tsang masum hta
Jinghpaw laika sharin nga ai sara, saranum ni
hpe htet matsun mayu ai lam gaw, ndai jinghpaw
laika hpe sharin ai shaloi, Ginjaw Hpaji Dap
kaw nna matsun tawn ai Tsang Masum Jinghpaw
latka Sharin malawm”hpe la kap nna, sharin ya
na matu kahtap numbhtet dat ai.
GINJAW HPAJI DAP
MALAWM
1. Num kaja lu ai la langai mia lam «+ +<-«--- 1
2. Hkanghkyi hte jinghkam a lam «-------.... S
3. Ka-nia JAI 20 vive Gast an dE in ie diannnsnnnncsns 9
4. Myit magaw ai wa hte myit malang ai
Wa-8 JAI tr raesins boven vasdvises nosis ionwsonysiss 13
5. Chyahkyawn hte hka ua lam «+++--c+eeeee. 16
6. Mana manag al JA «««-v-«+ss«sssseessoenee 20
7. Nga lagu ai masha a lam «++-++eevvennnnnn. 24
8. Wunpawng amyu ni num hkungran ai lam
IL TO CN SOO 28
9. Byeng-ya gat ai tara agyi wa alam - - - - - - 32
10. U hkrudu hte kagyin a lam ------------e-- 36
11. Mam hkai sha ai lam «+++ sceeeveceeneees. 40
 
 
 
12. Hpun langai sakse hkam ai lam --------- 44
13. Maisak hpun a lam ««-««-eeeseeseesenecnnes 48
14. Amu bungli tam ai masha a lam --+-+--+ 52
1 Omi AIA ts de sib sthh cates arants che 56
16. Nbung a lam «+«++eeseeeeesnemensnsasiiaass 60
17. Mali hKa a 1am ++++-+-sssrreseseseensesceses 64
18. Ntsin a lam PE IS NPI png Sn MIE OE
 
 
 
 
 
 
NUM KAJA LU AI LA LANGAI
MI A LAM
1.Moi shawng de La Ran ngu ai jahkrai ma
langai mi nga ai. Shi gaw kaba wa jang, num la
nna amu bungli galaw sha nga ai. Dai La Ran
gaw matsan mayan hkrum nna, kaga masha
langai mi kaw nga shap nhtawm, hkauna galaw
sha nga ai. Shi gaw dai nga shap shabrai n lu jaw
ai majaw, shana e sha shi a hkauna hpe galaw
law rai nga ai.
2.Lana mi na La Ran gaw hpundu ni hta wan
shanan gyit shakap nna, hkauna galaw nga ai
oY"
 
ai. Madu jan gaw, “She lu law, tsa hpe jahkrat ra
yang jahkrat gaw; Ula hpe mung sat ang yang
gaw sat gaw.”’nga nna tsun ai. Shaloi madu wa
gaw shi hpe Hpan Wa Sagya htet dat ai lam
yawng hte hpe tsun dan nhtawm, dai Sagya wa
tsun dat ai hte maren galaw nna, hpang shana e
la nga ma ai rai.
5.Shing rai hkap nga yang, dai manam sanit
gaw nta nhku de du bang wa ma ai. Shaloi shanla
lahkawng kabu gara ai myit hte ngwi pyaw ga
tsun let, dai manam ni hpe hkungga lara hkap
shachyen nna hkalum hkap la mu ai. Madu jan
mung lu ai lusha shahpa ni hpe shadu hkyen
ngut da sai hte maren, manam ni hpe hpai jaw
mu ai. Rai timung dai manam nj gaw shat lusha
n lu n sha ai sha, shanhte mahkra yup taw nga
ma ai.Shaloi nta madu jan gaw, manam ni tsan
ai shara kaw nna sa wa ai majaw, pu la sam
masai nga nna, dai manam ni hpe hpun nba
atsawm sha sa jahpun nhtawm, shan mung yup
taw nga ma ai rai.
 
 
 
HKANGHKYI HTE J INGHKAM A LAM
1.Moi shawng de lanj mi hta hkanghkyi
langai mi gaw shi a hkum hpe ning nga nna myit
a1 rai. “Ngai gaw hpung shingkang kaba aj hte
ninggun atsam mung rawng nngai majaw, dusat
dumyeng amyu shagu a hkawhkam ta; lu nngai.
Dai majaw ga ningtsa ting na matse labye hte
ashu ashan mahkra hte gaw ngai hpe hkrit
hkungga ma ai.” nga nna myit let hpum nga ai
rai.
2.Shing rai myit nga yang, shat grai kawsi
hkrum ai jinghkam langai mi gaw dai hkanghkyi
a na hte ladi hkan e kawa ya wu ai.Shaloi
eo 5 »
 
wu ai gaw, “Nang mung ngai hte maren,
singkaw n tu ai mi kaning di nna lu sat kau na
wu ta?”ngu san wu ai. Shaloi ndigram gaw.
“Ngai singkaw n tu timung mahkam hkam nna,
dai mahkam hta lu jang, rim sha kau na we aj.”
ngu wu ai.
6.Shaloi dai hkanghkyi gaw, « Jinghku
ndigram e, dai raj yang gaw jinghkam hpe hkam
sat kau ya e, nang hpe ngai prat tup chyeju dum
Na nngai.’ngu wy gj Shaloi ndigram gaw
hkanghkyi a man hy ¢ ndigram tsip tsip nna,
mahkam hkam da wu ai. Daj jinghkam gaw
hkanghkyi hpe kawa nna baj
dai ndigram tsip hta lu nna a
7.Dai majaw hkanghky;i
1 gaw dai ndigram
hpe grai chyeju dum aj hte shakawn nhtawm,
dai ndigram hpe shi a shingma hta shajawn woi
Wa nna, shi a nga shara lungpu mahka grup grup
hkan e, daj ndigram hpe mahkam hkam da
shangun wu ai. Shing rai hkanghkyi gaw, ndigram
a tsip hte galaw ai sut kata e nga lu ai majaw,
eo 7
 
KA-NI A LAM
1.Ka-ni ngu ai hpe anhte masha yawng kaji
kaba mahkra, tut Nawng € amu nga ga ai. Daj
ka-ni gaw hpun hta si aj asi hta na pru ai naw rai
nga ai. Ka-ni hpun hpe mungkan ga na mungdan
shagu hta hkai shajang ma ai. Mung nkau mi hta
nga ai masha ni gaw yi wawn, hkauna, hpaga
yumga pyi n galaw sha ma ai. Dai ka-ni yi hpe
sha galaw sha ma ai rai.
2.Shing re ai mung ni hta ka-ni ram ram law
nga ai majaw, ka-ni hpe lu sha ai lam amyu myu
nga ai rai nna, ka-ni ya amyu law law nga ma ai.
Masha nkau mi gaw pyawng hte tawba hta ka-nj
hpe ju shadu nhtawm, wanhkut Iy ma ai. Nkau
mi gaw Katsing, shing n rai ju jahkut nna sha ma
al. Dai hta kaga ka-ni manam ya lu ai ni mung
nga ma ai.
3.Dai ka-ni hpe Iu sha shaman kau nna,
ka-ni ya tai ai hpang, masha law law myit malai
lu ai majaw, tinang a prat tup myit ngwi myit
« §
 
6.Shawng de masha langai mi gaw ja
gumhpraw ram ram lu nna myit kaba ai majaw,
ka-ni lu ai. Shi gaw kade n na yang, ka-ni ya
kaba byin wa nna,le na wa magang,shi a
gumhpraw le le ma mat wa ai majaw, hpang e
shi lu malu dut nna, ka-ni galai lu kau wu ai. Dai
masha gaw madu jan si mat ai hpang shadang
sha kaji langai mi hte sha nga ai. Hpang jahtum
e shi gaw ka-ni nau kut wa ai majaw, myit htum
nna kasha shingtai hpe ka-ni loi mi hte galai dut
lu kau wu ai.
7.Shi gaw dai ka-ni hpe bai lu ma kau jang,
ka-ni tam lu let dam hkawm mat wa ai. Kasha
gaw kaba nna myit su myit kung wa jang, shi
hpe kawa dut kau da ai lam chye wu ai. Shing
rai shi gaw dai madu ni hpe tsaw ra hkungga
hkrit kaya ai myit hte amu lam shagu hta shakut
sharang galaw ai majaw, shi a madu yan gaw shi
hpe kasha majing zawn tsaw ra wu ai.
8.Dai ma a madu yan gaw kade n na yang si
mat ma ai rai nna, dai nta na sutgan ja gumhpraw
e 11
 
MYTT MAGAW Al WA HTE MYIT
MALANG AI WA A LAM
1.Moi lang mi Nhkang Gam ngu ai hte
Mawun Tu ngu ai Ia lahkawng gaw, tsan ai ga
de jum mari sa ma ai. Nhkang Gam gaw myit
malang ai masha rai nga ai. Mawun Tu mahtang
gaw myit magaw rawng ai wa rai nga ai. Shing
rai shan rau sa wa nga yang Nhkang Gam gaw,
“Hkau e, ga ningtsa e malang ai gaw grau kaja
ai.’ngu wu ai. Shaloi Mawun Tu gaw, “N rai
law, magaw ai she grau mai ai re. “ngu wu ai.
2.Shing rai shan gaw dai lam hta shada da
tsun dang rang hkat ma ai rai nna, Nhkang Gam
gaw, “Dai rai taw gaw, masha kaga hpe naw san
yu ga.”nga ai. Shaloi Mawun Tu gaw, “Rai sa,
San yu nna n teng ai ga tsun ai wa a myitum hpe
malawk kau ga. "nga nna shan lahkawng ga sadi
tawn da let, sa wa ma ai.
3.Shaloi lam e hkindu dan aj a langai mi
hpe mu hkrup ma ai. Dai wa hpe shan gaw,
13
 
na zawn san yu yang, shi gaw, “Magaw ai she
mai nna nga dawn sha lu nngai. "ngu wu ai. Dai
majaw Mawun Tu gaw Nhkang Gam a myi hpe
! malawk kau ya na hkyen let, ninghtu shaw jang,
shan a shingdu de nna sharaw langai mi akajawng
sha htim pru wa ai.
6.Shaloi Mawun Tu gaw magaw ai lam
langai mi hku hprawng mat ai. Nhkang Gam
chyawm gaw malang ai lam hku dingtawk dan
nna ading sha hprawng mat wa ai. Sharaw gaw
Nhkang Gam hpe n dep kau dat jang, Mawun Tu
hpe hkap tau kawa sat kau wu ai ral.
7.Dai hpang Nhkang Gam gaw, shi myit ai
lam de sa wa nna, jum mari hpai nhtwm, nta de
bai wa mat ai rai. Shi gaw, “Ngai myit ai hte
maren, malang ai lam hta hkan nngai majaw,
ngai gaw prat tup myit malang let, ding ding
man man hkan na nngai.”nga nna shi a kraw
lawang hta myit sadi tawn da ai rai.
ee ]5
 
rawng ai shara mu da we ai. Nang gaw hka hta
chye shang ndai majaw, shang hkwi la su; Shing
rai nga lu jang, an lahkawng jawm garan sha ga.
Ya hpang de ngai nam na ashu ashan bai lu tam
jang, nang hpe mung jaw sha na nngai. ” ngu wu
ai.
3.Dai sharam gaw chyahkyawn a ga hpe na
kam nna, dai nga rawng ai la-ing hta shang
nhtawm, grai kaba ai nga urat langai mi hpe
kawa dun pru wa ai rai. Shaloi chyahkyawn gaw
lawhpa myit marin ai myit rawng nna, “Rai sa,
manang wa e, nang lu ai nga grai kaba ai i? Rai
timung joi kade rawng ai naw shen yu gaw;
Nang sumwum de sumru naw tam la su.” ngu
nna sharam hpe shangun kau dat wu ai.
4.Dai hpang chyahkyawn gaw dai nga urat
hpe makrang hpai let,hprawng mat wa ai.
Sharam gaw sumru tam lang nna pru wa yang,
chyahkyawn hte rau dai nga mat ai majaw, hkan
shachyut timung ba mat nna n dep kau dat wu
ai. Chyahkyawn gaw tsawmra tsan hkra
e 17 =
 
kau ya ngut jang,hka u gaw dai chyahkyawn
hpe, “Nang jaw na nga ai jahpu ya jaw e.” ngu
nna hpyi wu ai. Shaloi chyahkyawn gaw, “Na a
baw nye a ninggup hta shang sai rai timung, ngai
n kawa grawp kau ya ai gaw nau pyi law sai, n
rai ni? "ngu wu ai.
8.Dai majaw hka u gaw ga hkaw mi mung n
htan ai, shi a kraw e sha, “Oh, n hkru ai ni hpe
garum matsan dum ai gaw,hpa akyu mung n
nga a hka! nga nna myit la nhtawm, pyen mat
wa ai rai.”
© 19.
 
manau manau ai lam galaw ma ai.
3.Wunpawng ni galaw ai manau amyu mali
rai nna,sut manau,ju manau, padang manau,
kumran manau hte rai nga ma ai. Dai manau
amyu langai hte langai galaw ai lam langai sha
rai nga ma ai rai timung, dumsa jaiwa ga shai
nga ma ai rai. Sut manau ngu ai gaw, masha
langai ngai sutgan, yamnga, ja gumhpraw lu su
nna galaw ai rai nga ai. Ju manau ngu ai gaw,
mang langai ngai makoi ngut ai hpang, nat hkri
dip ai hte nat moi bungsoi hte seng ai manau raj
nga ai. Padang manauy gaw, mungdan shada da
majan byin nna, hpyen gasat dang wa jang, kabu
gara galaw ai manau rai nga ai. Kumran manau
gaw, madai jaw ai kahpu kanau langai ngai bu
htawt mat wa na rai jang, dai madai hte manau
lam hpe garan la ai shaloi manau ai lam rai nga
ai.
4.Manau galaw yang, mali ya,shing nrai
matsat ya galaw ma ai rai nna, dai manau galaw
na rai jang, ni ai tsan ai shara magup hkan e nga
«21
 
ka-ang e jung da ai shadung hpe kayin shinggrup
let manau ma ai.
6.Dai masha ni hpe woi shawng ai marai
lahkawng gaw, naushawng wa hte kumdaw wa
yan rai ma ai. Dai yan gaw palawng galu hpun
let hkung-rang mai tsat ai gupduru gup ma ai.
Shing rai manau manau ngut jang, bra mat wa
ma ai. Dai manau hta amu lama ma jum ai
masha nkau mi gaw,naushawng wa, kumdaw
wa, jaijwa wa, jailat wa, hpunglum wa, hpajau
ni, dumsa ni rai ma ai.
© 23
 
ai.Dai lagut wa gaw, “Masha angawk e,hpa
majaw nang shing nga nta? Nye a nga hpe ngai
nga ai shara de dun wa nga yang, ngai hpe lagu
hkum shadu.” ngu wu ai. Shing rai shan gaw
nga kashun hkat nna, shada da ga law gasat nga
ma ai.
3.Dai hpang shan gaw tara agyi wa langai mi
kaw sa du nna, shan a lapran e jeyang ya mi ga,
hpyi nem mu ai. Dai tara agyi wa gaw shan a
myi man lahtan lasa hpe yu nna, kadai mahtang
nga madu re ai; Kadai wa nga lagu ai hpe chye
ginhka lu mu ai rai timung, dai yang e mu na ai
masha yawng a man e, shi a dawdan jeyang ai
lam ding man ai hpe dan dan leng leng chye Iu
hkra, jeyang ya mu ai.
4.Tara agyi wa gaw nga madu hpe shawng
shaga la nhtawm, “Na a nga hpe kanang e, kadai
kaw na, galoi mari ai rai lit ta?” ngu nna san wu
ai. Shaloi dai nga madu gaw shi galaw ai lam
mahkra hte kaning rai lagu hkrum ai lam yawng
hte hpe azin ayang hkai dan wu ai. Dai hpang
«25
 
7.Shaloi tara agyi wa gaw dai yang na masha
ni hpe kadai mahtang nga madu rai nna, kadai
mahtang lagut wa re hpe san yu mu ai. Dai mu
chye ai masha nlang hte gaw nga madu wa a ga
teng man nna, lagu ai wa a ga masu nga ai hpe
atsawm sha chye lu sai majaw,lagut wa hpe
madun dan lu ma ai. Tara agyi wa gaw nga
madu hpe bai ap ya nhtawm, dai lagut wa hpe
chyawm gaw htawng hta bang kau wu ai rai.
#27 +
 
 
* 6G
ML Ae] mel By Iu equny ody res 1e jes eSu 1e(q
Te BW BYS Jes Junw me] me n NY em Bley vy
ESN Te ew ney eSu ey Suepna eu SuedySumu
fquny te ep Funl rep «Fuel nu eswmp
ody 1eN ‘® ew eSu BY ee[ 39] nj neyo ‘mes
HU NEU BUSI JY TU BSWNU 2p <3 ure 1e nu
BSwnp u rereg ody jeu wm eswmp rer Susy
‘Te ew eu
3unp es ely ereys te vp U2AYY rep ‘wmeiqu ud
BUU MEY BJU © BA SEY MBS Iu ueuSuru wnu 1ep
‘3uel nu un( vep undy druSuiys ‘wmenqu dou
1e)yeAYd ‘new vu Junp IU URUSUIU WNU 9 MEPU
ep leg ‘IB BW BSWNP MB] MB[ BYSBUW ‘WMEBIYU
unl Suepnm 91 equuny| 3 Mepu gu ‘euu dIAydeys
me[ed e3ey rere Jy Ie uly ueuduru Jueye|
¢mep wnyySund med Tw neu ‘uep equuny ‘ue
Suepnm Tw neu med 1a eysew Ie np eS AY
TU npew wnu ‘d rueys Suedy req ‘re ew dnd rw
PUB] © BJU B BA BSEY ‘I0[BUS IB BM BS URISUNYY
meg Tu eswnu 9) UeUSUIU wWnu Teg
‘Te BW
7.Hpang jahpawt e shat sha ngut jang, numsa
ni hpe bai shabawn dat na maw ma ai rai nna,
masha langai mi gaw shawng shani sat sha ai
nga magyi langai mi hpe ka hta gun nhtawm,
masha yawng hte hpe mani ga hpa hte yep,
shaman dat ya ngut jang, dai numsa ni hpe mare
shinggan du hkra hkan sa dat ma ai. Dai
hkungran sai num chyawm gaw shi hpe la ai
da-ma ni a nta e hti nan nga ai rai.
8.Dai num hkungran ai shara de sa ai masha
ni gaw, dai nta madu ni a kahpu kanau daw ai
amyu mahkra hte, shatmai shatmaw,lahpaw
shala, tsa chyaru sa garum ma ai. Da-ma daw ai
amyu ni gaw baswi shabawn bawn gun sa nna,
garum ma ai. Mayu daw ai amyu ni gaw ri
ninghtu gun sa ma ai. Shanhte bai wa jang, nta
madu ni gaw da-ma amyu ni hpe ri ninghtu,
mayu amyu ni hpe baswi bai jaw dat ma ai.
Shing rai-galaw ai lam gaw,shada tsaw ra ai
mahku mara lam rai nga ai rai.
© 3] «
 
3.Dai majaw sahti wa gaw tara agyi wa
hpang de sa nna, dai lam hpe sa tsun dan wu ai.
Tara agyi wa gaw sahti wa hpe, “Nang galaw ai
lam gaw myit ai n kup ai hku ang mat sai
majaw, na arai lu la na loi mi yak salit dai, dai
arai ap da yang, mu chye na sakse n tawn da kau
nu ai; Rai timung myit hkum kaji,ngai hpaji
naw daw yu na nngai, hpawt ni ndai aten hta bai
sa rit. "ngu dat wu ai.
4.Dai shana tara agyi wa gaw dingla wa hpe
shaga la nhtawm,shat woi sha nna shaga
shachyen let tsun wu ai gaw, “Jinghku wa e,
nang gaw sadi sahka ding man let, hpara tara
hpe hkrit hkungga ai wa re ai hpe ngai chye
nngai. Dai rai nna hpawt ni hpawtdin e ngai
kaga buga de naw sa na nngai majaw, nye a ja
gumhpraw sadek hpe na a lata hta ap da mayu
we ai;Kaning rai nme nga yang,lagu lagut
damya hte n se n sa re ai ni hpe n kam da lu
nngai. Dai majaw hpawtni na a nta de dai sadek
hpai sa shangun na ring ngai. ” ngu wu ai.
«33
 
dum ai myit hte tara agyi wa hpe wa tsun dan
wu ai. Dai hpang jahpawt manap e, dingla gaw
tara agyi wa hpang de sa nhtawm, shi la gawm
kau ai lam tsun dan wu ai. Shaloi tara agyi wa
gaw, “Dingla wa e, ngai na a lam lama mi na ai
majaw, ja: gumhpraw sadek n sa da gwi nngai,
dai lam gaw nang sahti wa a ja gumhpraw gawm
ni hpe masu hkalem nyet la mayu ai myit rawng
ndai hpe ngai chye ni ai. Raj timung dai kalang
sha naw raj ny ga, hpang de daj zawn bai myit
jang, nang hpe ari htam lahkawng jaw na de ai.”
ngu wu ai,
+35.
 
bd il il ~~
a i Bo _
<3 CoE Cl Be 88 Chl’ 0 88 Cs
n
 
langai mi yawng hkrat wa nna, shakut sharang
hpung yawt timung 1 kaw pru wa lu ai hpe mu
nna, dai kagyin gaw ruyak tsin-yam hte si wa na
hpe matsan dum ai majaw,shi dung ai hpun
Jakung hta na dingshan langai mi kabye daw
jahkrat bang dat ya wu al.
3.Shaloi dai kagyin gaw dai dingshan hta
kap lu nna, kade n na yang hkin-gau de kaw lawt
lu ai.Dai majaw kagyin gaw hkrudu hpe grai
chyeju dum ai myit hte kashung nna hka kau €
jan kra nga yang, jau gawng wa langai mi gaw
ndan hpai let lung wa ai. Dai wa gaw lahta na
hpun hta hkrudu dung ai hpe mu jang, shi a ndan
shachyen let mayun lung wa ai. Shaloi kagyin
gaw dai wa hpe mu nna, shi hpe hkye hkrang la
ai chyeju dum ai myit rawng ai majaw, jau gawng
wa a lagaw lahtin hpe aja awa wa kawa ya wu
al.
4.Shaloi jau gawng wa gaw kajawng nna, n
dum shami lagaw hpe hkindit bukbak dat wu ai.
Shaloi hkrudu gaw shara ai ningsen na nna yu
«37
hpe tsun shana wu ai. Shaloi hkrudu gaw,
“Jinghku asak madu e, ya ngai hkrung nga lu ai
asak gaw nye a asak n rai sai, na majaw sha ngai
hkrung nga lu ni ai.” nga nna, dai kagyin hpe shi
a ninggup hte achye hpai wa nhtawm, shi yup
yup re ai hpun hta wa tawn da wu ai.
7.Dai kagyin gaw shi a manang ni hpe bai
wa shaga la nhtawm, daj hpun hta nga nga ma
: U hkrudu mung tsaw ra chyeju dum aj myit
is shani shagu shingtai sumbra, Iy sha sha hpa
ni hpe tam wa jaw let, dai hpun langai hta
shanhte a prat htum hkra,n di n hka aj tsaw ra
sumri hte jinghku hku nna nga nga ma ai raj,
«30
 
mam hpe hkauna mam; Yi hta hkai ai mam hpe
hkarang mam nga ma ai.
2.Hkauna galaw ai ni gaw, ga pa layang nna
hka shalen bang lu ai shara ni hta nga hte shawt
nhtawm hkumpup tai hkra masit ma ai. Mam
hpe hkauna hta garai n hkai yang, kaga shara e
daga naw dat da nna,dai daga mam dawng
dawng galu jang, baw hkai ma ai. Hka n shalen
bang lu ai hkauna ni gaw,lanam ta du nna
marang ntsin ing jang,shawt galaw ma ai rai.
Dai majaw hkauna hpe hka kaba lwi ai shara hte
lamu ga layang ai shara ni hta sha galaw sha lu
airai .
3.Wunpawng masha ni hte amyu kaga nkau
mi gaw bum shagawng ga hkan e nga ai majaw,
hkauna n lu galaw sha ma ai. Shanhte gaw
hkarang yi sha galaw sha chye ma ai raj nna,
bumlang hkaraw ninghkap hkan na nam maling
ni hpe ninghtu hte hkyen nhtawm, hkraw jang
wan nat kau ma ai. Shing rai nat ai hpang, n
hkru ma ai sumru sumraw hte hpundaw hpuntang
4)»
 
lalam shi daram galu hkra pinra ra ladawn ai
machya hpe uraw machya nga ma ai.
6.Dai hpang mam myin jang,n law ai yi
hkauna ni hpe mam mu la ma ai. Law kaba ai yi
hkauna ni hpe gaw dan nhtawm, hkaubum bum
da ma ai. Dai hkaubum ni hpe chyarang htu
nhtawm, nga wuloi ni hte kabye nna, nbun nbaw
nsan hpe nbung hta jahkrat kau ma ai. Daj yi
hkauna na mam ni hpe utang Iu ai ni gaw nga
hte htaw la lu ma ai. Rai timung nga n lu ai ni
gaw shingnoi hta nta de gun la ma ai rai.
7.Hkarang yi galaw sha ai lam lahkawng nga
ai. Masha nkau mi gaw shaning shagu yi hkyen
nna, mam kalang lang sha hkai sha ma al. Prang
ga na ni hte saploi ga na ni gaw yi langai mi hpe
masum ning, shing n rai sanit matsat ning galaw
sha ma ai. Dai nj gaw yihku hpe npun bai hty
htu rai ma ai. Shing rai galaw sha aj nj hpe
hkaibang yi galaw sha aj masha ni nga ai raj.
«43
 
 
Py PES Taw
a i p a _..
hpret nga nna n ya hkraw wu ai.
3.Dai majaw shabrang gaw tara agyi langai
mi kaw sa nhtawm, dai lam yawng hte hpe ning-
pawt ningdung hkren azin ayang sa tsun hkai
dan wu ai. Shaloi dai tara agyi wa gaw,shi a
mang galang ali ama ni hpe dai dingla wa hpe sa
shaga shangun mu ai rai nna, dai dingla tara agyi
wa kaw sa du ai.
; 4.Dai dingla gaw tara agyi wa a man de tsun
timung shawng na hte maren,n mu n chye n na
Bo nga nna, htup htup mak mak ningdang let,
Kaja wa dai gumhpraw ap da ai teng yang
gaw, sakse madun mi; Dai sakse madun Iy yan
gaw, dai gumhpraw ya na nngai. Sakse n n :
yang gaw ngai hpe majing lakdik e tara %
iii arawng jahpoi ai majaw, ngai mun
bai tam na nngai.” ngu wu ai. eo
5 ,
: So a nol wm,
] gumhpraw ap da aj
shaloi, kaning re aj shara, kadai mu nga yang a
da wu ta?” ngu nna san wy ai. Dai hrs
 
© 45.
 
i i hye wu ta?Na a
. hpun hpe kaning di nna ¢ No 2
as : ai lam hta sakse hkam salit dai
ninggup gaw d : i
majaw, dai gumhpraw bai ya lu na ndai.” ngu
wu ai. :
8 Dai majaw dingla wa g :
let grai kaya nna, myi pyi n hpaw lu ma ai hte
dai gumhpraw hpe bai shaw ya wu ai. Dai hpang
shabrang bai du wa nna,tara agylr wa gaw,
“Shabrang e, nang garai n du wa yang, dai hpun
shawng sa du nna sakse hkam sai majaw,na a
gumhraw lu la sai.” ngu nna bai ap ya wu ai.
9.Dai hte maren, anhte mung n teng n man ai
masu ga tsun ga yang gaw, lani mi hta dai lam
teng teng dan pru wa chye aj rai.
aw myi man sum
+47 »
 
 
A. Ca a
hpun amyu ni hte nta, jawng, sanghpaw li,
hkarang leng, mahkrai hte ku amyu myu ;
tingnyang ni hpe galaw shachyaw ma ai. Dai
akyu nga ai hpun amyu nlang hte hta maisak
hpun gaw grau nna asung shang akyu kaba htum
ai majaw, hpu ging ai hpun amyu rai nga ai. Dai
maisak hpun gaw anhte a mung hta kaga, gara
mung hta mung nau n tu ai majaw, grau nna
shadawn sharam lang ra ai hte pagawn para n
mai di ai rai.
3.Maisak hpun gaw kaga hpun ni zawn kade
n na yang, galu kaba wa lu nna, kaba htum jang
bai lahkawng daram kaba ai hte ram ram tsaw
nga ai. Shi a lap gaw pa lu ai rai nna, shat makai
sha ram lu ai. Dai maisak hpun ni kaba jang asi
si ma ai hte dai asi hta nna maisak bawng law
law tu ahpra mayat wa lu ma ai. Maisak hpun
gaw, ndai mung na kahtet ai shara ni hte bum
lagaw manoi shara hkan e tu shajang ma aj rai.
4.Dai maisak hpun gaw hpa majaw asung
shang akyu kaba ai hte hpu ging a ta? nga yang,
* 49.
 
 
kaba tai nga ai rai nna, mung up ai du ni gaw dai
hpun hte shi a gawp e lawm ai hpun ni a lam hta
ninggun grai dat let, makawp maga yu lajang
nga ma ai. Shing rai dai hpun ni hpe yu lajang
na matu san da ai masha ali ama ni kaw nna
ahkang aya lu ai du ni kaw du hkra san da ma ai.
7.Dai rai nna, dai hpun hte seng ai hpun du
ni gaw,maisak tu ai shara gaiwang shagu hte
hpe dazik laika shakap nna, lam hkyen shinggrup
da ma ai. Dai masat da sai lam a kata maga de
ang ai shara ni hta shani shagu kawan hkawm yu
let, dai maisak hte kaga hpun ni hpe lagu lagut
zing-ri zing-rat wan nat ai hte kran daw jahten ai
masha ni hpe ayan jep yu nga ma ai. Shing rai n
hkru n hkra kajam kalam re ai ni hpe mu hkrup
jang, dai hpun hte seng nna tawn da ai tara hte
maren, rim la nhtawm tara jeyang let, yubak ari
jahkrum lu ma ai rai.
51+
 
 
 
shang lu nna, amu kaga lama ma bai tam na
matu, dai mare shara shagu de kayin hkawm sa
wa ai. Rai timung shi gaw shawng shawng de
nna matut chye da ai masha n nga ai majaw,
nkau mi gaw shi hpe nau dingla sai,nkau mi
gaw asak nau naw kaji ai,nga nna jahpai jala
nga kau kau di mu ai.
3.Shing rai shi gaw shani tup le nang lup,
waw nang hkrawn rai nna hkawm yang, lam
mayan langai mi kaw nna mayan langai mi de
dumhprat lai wa ai shaloi, nta langai mi a ndaw
ang ang e jahkring mi mau kayin tsap nga ai.
Shaloi dai nta chyinghka hpaw dat nna, shi mada
yu dat yang, gumhpraw boi sha ai shara re aj hpe
chye nna, dai nta de shang nh
: ;
Sm g nhtawm, amu langaj
i dai shara na agyl wa gaw, shi hp
’ c
a 7 lam mung pu pu le le san dinglik yy
Po »Apang jahtum e amy shagu hta magha
nna, kaga masha p ra sai, ngu kau wu aj
Shaloi daj i
dai jare wa gaW myit grai Kaji myit ry aj
hpa
nhta
+53.
kb x
 
 
7.Shaloi dai agyi wa a kraw e myit ada yu ai
gaw,ndai masha gaw nte sha law nna Kkaji
kashan re ai arai hpe pyi lahpawt lama nawn ai
hte akyu shabyin mayu ai myit rawng ai majaw,
ngai shangun ai amu kaji kaba hta mung akyu
shabyin na re ai, nga nna myit lu ai majaw, dai
jare wa hpe amu jaw dat wu ai.
8.Shing rai shi gaw kabu gara ai myit hte
seng ang ai amu lam yawng hte hta ding man
sadi sahka shakut sharang ai myit hte kang ka,
ningshan gra, lashum shawt laba pawt wa ai. Dai
hpang shi dai shara na agyi kaba byin wa lu ai
rai.
 
 
de le du magang le sit wa magang re ai.
2.Kumshu amyu law law nga ai rai timung,
amyu langai hte langai grai wa n shai ma ai. Ura
kumshu amyu gaw grai dwi ai hte kya al majaw,
chyup chyai na matu hkai da ma ai. Nam-oi
kumshu amyu gaw galu kaba nna dwi ai hte
mayat ra ai majaw,nam-oi shadu na matu hkai
da ma ai. Dai kumshu hpun ni gaw asi n si ma ai
rai timung, apu pu nna kumba pu hte bung ai rai.
Dai majaw kumshu hpe hkai mayu yang, hpun
hte ningdung hpe raitim, pawt hpe raitim, kahtum
daw la nna hkai yang, aloi sha tu lu ma ai.
3.Kumshu gaw kahtet ai ga hta grai kaja ai
rai nna, dawng kru dawng sanit daram tsaw ai
hte lata lasing daram kaba lu ma ai. Ndai mung
na shara nkau mi hta nga ai masha ni gaw,
nam-oi kumshu hpe yi hkauna zawn law law
hkai nhtawm, ntsin shup la nna nam-oi shadu
dut sha ma ai. Dai lam hpe galaw chye ai masha
ni gaw Palawng,Sam,Myen hte Wunpawng
amyu masha nkau mi rai ma ai.
«57
 
 
n-ga, anhte tut nawng e asha nga ai jumdwi hpe
mung shadu la lu ma ai. Shing rai jumdwi
shabyin la ai lam gaw, gumhpraw ram ram hkrat
ra ai hte loi mi yak nga ai majaw; ndai mung na
a ni gaw jumdwi hpe law law garai n lu
i ma ai. Dai jumdwi galaw ai mung
oi galaw ai mungdan ni hta
mash
galaw shata
ni gaw,ndai nam-
grau nna kumshu yi kaba galaw ma ai.
7.Dai jumdwi hpe masha nkau mi gaw
kumshu kaw na n re ai sha, chyinghkrang pawt
amyu mi hta nna mung shadu la lu ma ai. Dai
hta kaga Ameriga, Kenada mung ¢ tu ai hpun
amyu mi hpe ga nna, loi mi tsaw ai hpunpawt e
tawk jahku nhtawm, dai hku hta wa kang ja da
jang, dai hpun hta na ntsin Iwi pru wa ai hpe ja
la nhtawm, nam-oi hte jumdwi shadu la chye ma
ai rai.
e 50 «
 
 
 
hkra nna,dai nbung kahtet jang tsang wa ai
majaw, lamu ningtsa de mawng lung mat wa ai.
Shaloi dai hka nga ai shara de grup yin na nbung
ni alawan Iwi shang jahpring bang wa ai majaw,
shamu bung wa ai. Ga shadawn tsun yang, hka
la-ing hta na ntsin hpe ka mai kaba hte dagawt
gamai la jang, dai ka mai hkang hta hka alawan
hpring shang nna, hka shamu kanawng wa ai
zawn rai nga ai.
3.Shing rai nbung shamu bung wa ai amyu
law law nga ai. Nkau mi gaw, bungli, bunghpyi,
bunghpoi, laru hte kaga rai nga ma ai. Bungli
gaw hka nu hte namukdara hka nawng makau
hku e bung htinglet nga ai nbung rai nga ai.
Bunghpyi ngu ai gaw hkarang ga hte bum
ningtsa hku bung lai wa ai nbung rai nga ai.
Bunghpoi gaw nbung shada da bung hkrum nna
bung kaboi kayin wa ai rai nga ai. Laru ngu ai
gaw grai ja nna hpun kawa nta ni daw hten hkra
bung ahpawt wa ai hpe nga ma ai. Dai hta kaga
nbung bung wa ai sinpraw,sinna,dingdung,
eB]
 
 
nga ai rai yang, nbung wa jang akatsi nga nna
nga pyaw wa lu ai zawn rai nga ai. Shing rai
nbung gaw, nsoi nsa rawng ai n rawng ai amyu
yawng a matu akyu kaba htum ai rai.
6.Rai timung nbung gaw law law lang masha
hpe sat kau Iu ai gung pala mung byin lu ai.
Kaning rai nme nga yang, nbung hta lawm ai
nbung amyu nkau mi gaw, masha hte n htuk nga
ai hte dai nbung gaw n san n seng, manam
shakram re ai arai ni hte ana ahkya byin chye ai
tuk ni hpe woi shapoi la chye ai. Shing rai ai
nbung hpe masha ni sa la hkrup Jang, machyi
makaw ana hkrum nna si wa lu ai. Daj hta n-ga,
nbung laru kaba Wa jang, masha a dum nta nj
hte hpunnu hpun-gam nj hpe pyi kanawng daw
kau lu nna, kalang lang masha law law ni hpe
kamyet sat kau hkrup aj rai.
* 63.
 
 
law Iwi shang ai majaw, hkadeng kaw nna le yu
wa magang, le kaba hkrat wa magang re ai rai
nna, Myitkyina mare du hkra sanghpaw li kaji ni
lai lung lu ma ai. Dai Myitkyina mare kaw nna
mali hka Iwi hkrat wa ai hka kau lahkawng
maga de mare kahtawng ni le yu wa magang,
mare le ding magang rai nga ai. Hpa majaw nga
vang. dai Mali hka Iwi hkrat wa ai hka yan gai-
ang, .
rae be so 1
nna, shani shana dai hka HH Sa
y paga sanghpaw
kaji kaba yu wa lung wa htinglet nga ai. Dai hka
a hka hku daw de ja maw nga ai rai nna, ja
hpaga ga ai sahti ni gaw, shaning shagu ja htu la
lu ma ai. Dai ja hpe mali ja nga ma ai.
4.Dai hta kaga Mali hka a akyu kaba langai
mi gaw,dai hka Iwi hkrat wa ai gaiwang
«G5
 
 
6.Shing rai hka rawt kaba tung wa jang,
masha law law myit ru hkrum chye ma ai, rai
timung masha nkau mi gaw hka tung ai a akyu
naw hkam la lu ma ai. Dai hka gaw lahta de nna
hpunhkaw hpunwam law law hpe woi yawng
anawng hkrat wa ai rai nna, hka kau hkan na
masha ni gaw dai hpe ju na matu, hkap sai la lu
ma ai.Kalang lang ashu ashan chyahkyi ni hte
sharaw ni yawng hkrat wa ai hpe gap sat sha lu
ma ai.
7.Dai Mali hka hta hka gyip shara masum
nga ai. Shawng na gaw Manmaw hte Myitkyina
lapran e nga ai. Dai gyip ai shara gaw mai mali
shi daram galu nga ai. Hpang na gaw Manmaw
mare lawu Sinkan hte Shwegu lapran e nga ai
rai nna, mai hkun daram galu nga ai. Masum
gaw Mandale lahta e nga ai rai nna, mai mij jan
galu ai rai.
«67
 
 
bai tai wa lu ma ai. Salu gaw nbung hta tut nawng
e alawm nga ai rai nna, lanam ta hta marang tai
let htu hkrat ai. Dal marang gaw masha ni a yi
rte hpun kawa ni hpe madit ya lu
i Dai hta kaga anhte gaw
hpun nba ni hpe hkrut kashin kau ai zawn,
marang ntsin mung mungkan ga ting hpe kashin
kamun jasan jaseng kau ai rai nna, anhte a mare
kahtawng ni hta na matsat shabat arai ni hpe
hpundaw hka hte agre shayawng mat wa kau ai.
3 Ntsin ngu ai gaw akyu lama ma shabyin
shatai na matu,lwi ing nga ai shara hta na ja
garan ginghka la ai hka hpe ntsin nga ma ai.
Anhte gaw dai ntsin hpe lu ai hta n-ga, lusha
shahpa hpe shadu malum katset jahkut sha ai hte
matsat shabat arai yawng hte hpun nba hkum
hkrang ni hpe kashin kau lu ga ai. Dai ntsin gaw
lu dat jang,hkum hkrang ting bra chyam wa
nna, hkum sai yawng hte hpe hkawm sa htinglet
lu shangun ai hte ninggun lagaw jat ya lu ai.
Kaning rai nme nga yang, anhte a hkum hkrang
hkauna sun ni |
nna, akyu kaba nga a
«69»
 
 
rai nna, lu ai masha ni a hkum sai hte n hkau ai
rai nna, lu ai masha ni a hkum sai hte n hkau ai
majaw, ana ahkya shabyin shatai shabu chye ai.
Shing re ai ntsin ni hpe n lu timung, hka shin
man myit ai hte hpun nba sha hkrut ti pyi ana
byin chye ai.
6.Dai majaw shadu lu shadu sha na hte hka
shin,man myit, kashin kamun na hta n-ga, lu na
matu san seng ai ntsin hpe sha lang ra ai. Kalang
lang shing rai kaja san seng ai ntsin n nga ai
shara hkan e ang hkrup yang gaw, dai ntsin hpe
garai n lang yang jen ra ai. Jen na arai n Iu
yang, ntsin hpe hkut hkra shadu nna she Iu maj
ai.Shing rai shadu jang gaw, dai ntsin hta rawng
ai tuk hte ana kanu ni si mat nna hkoi mat wa na
re ai rai.
«71 =
 
 
majaw nga yang, hka law
hye ai raj nna, shing re ai hka hta na ja 1a a;
 
hpyen rai nga aj, Anhte a mung hta maghg law
law byin chye ai kan ana htg htawkdang ana nj
8aw, dai n kaja ai ntsin hta nria bra lu ma aj rai.
5.Dai n san n seng ai ntsin ngu aj gaw,
masha hpe ana ahkya shabyin lu ai shingtai kanu
amyu myu rawng ai hte matsat shabat yat ai arai
ni hta nna mawng pru ai nbun rawng ai ntsin rai
nga ai. Dai hta kaga ga kata e rawng ai hpri,
magri, lungseng hte kaga amyu katsing ni, nbun
hte sama lawm ai ntsin mung n san n seng nga ai
«70 »
 
].Mungkan ga ningtsa ting hta nga ai hkrung
mahkrung, tu matu, ru maru amyu mahkra gaw
galu kaba wa, hkrung nga lu na matu ntsin gaw
ra htum ai amyu langai mi rai nga ai. Dai amyu
nlang hte shani shana tut nawng e ntsin hpe alu
nga ma ai rai nna, ntsin n lu lu matut jang, teng
teng si mat wa na ma ai. Shing rai ntsin gaw
shingjut shingnaw shagu ra ai hte maren, ga
ningtsa e hkarang ga hta hka a ga gaw htam
mali kaba nga ai. Dai raj nna, anhte gaw hka hpe
hkawraw, hpung-ya »hka shi, hka wam, hka nu
ni hte hka htung, hka lawng, hka nawng ni hta
na grau nna, hka shinggyin hpawng nga ai na-
mukdara law law ni hpe mu Iu ga ai.
2.Dai hta n-ga, ntsin gaw sumwi saiwan hta
kaga gumdin gumhkaw tai nga ai hkyen, sin,
mari, hka ge tawng amyu myu ni hte myi e n mu
lu ai salu amyu myu rai nga ai. Dai amyu ni
nlang hte ntsin nan rai nga ma ai majaw, ntsin
» 68»
 
lahkawng maga hku e, lamu ga ra layang ai hte
ga sau kaja nga ai majaw,masha law law yi
hkauna sun galaw nna, nsi naisi grai kaja nga ai.
Dai majaw Myen mung na masha malawng
maga hte gaw, dai Mali hka hte dai hka hta Iwi
shang ai hka shi hka gai ni a gaiwang ting hta
naimam yi hkauna galaw lu ma aj. Daj rai nna,
Myen mung hta Pru ai naimam ni gaw mung
masha ni sha law ai hta n-ga, shaning shagu jan
nna, maigan de na mung shagu ni hpang de
hkying mun sen ahtaw dut kau nga lu ai. :
5.Kalang lang Mali hka gaw mana maka
tsaw ai hte hkyen htat ai bum ni hta hpaw nna,
dai hkyen shagawng ga hku Iwi ga hkrat wa ai
hta n-ga, hka shi hka nu law law zup shang nga
al majaw, nlum ta hte lanam ta hta Mali hka gaw
grai tung kaba wa chye ai. Shing rai hka tung
jang, dai hka gaiwang shara shagu hta nga ai sun
hte hkauna ni hpe lim chye ma ai. Dai hta kaga
kalang lang hka kau e nga ai mare kahtawng ni
hpe pyi lim ka-up nna jahten kau lu ai.
«66
 
 
 
 
 
MALI HKA ALAM
1.Myen mung ting hta kaba htum ai hka gaw
Mali hka rai nga ai. Dai hka gaw Myen mung a
dingdung maga, Majoi shingra bum hta hpaw ai
Nmai ngu ai hte Mali ngu ai hka yan zup
gahkyin nna Iwi hkrat wa ai. Dai Mali hka a hka
deng maga de gaw bumlang hkaraw ninghkap
hku Iwi gumhtawn hkrat wa ai rai nna, hka
hpungla grai ja ai.
2.Dai Mali hka hta pai hkra lahkawng maga
de nna ram ram kaba ai hka shi hka gai ni law
«64
 
dingda shara hpe hkan nna mung nbung hpe
shamying chye ma ai.
4.Anhte shinggyim masha ni hte hkrung
mahkrung amyu shagu gaw, lusha shahpa hpe n
lu n sha timung, ninghtoi ram ram na hkra sha-
rang nga lu ai. Rai timung nbung hpe n sa la lu
ga yang gaw, jahkring mi pyi n nga lu ai si mat
wa na ga ai hta n-ga, tu matu ru maru nlang hte
mung si mat wa na ma ai. Dai majaw ga ningtsa
ting na arai yawng hta nbung gaw akyu
kabahtum ai arai rai nga ai. Dai hta kaga nbung
a akyu law law naw nga ai rai nna, mungkan
ting hta hkrat ai marang hpe namukdara hta aw
ai salu naw rai nga yang,dai nbung e shapol
shabra dat ai rai.
5 Bai akyu lam mi gaw nbung n nga yang,
ndai mungkan ga gaw jan a kahtet ai shingkang
hte hkraw hkat mat na rai nga ai. Dai shingkang
hta na nbung gaw aga hpe magap shinggang da
nna, dai nbung hte jan a kahtet ai balen kya mat
ai rai. Dai lam a sakse gaw, anhte jan ja hkrum
* 62
 
NBUNG A LAM
1.Namukdara kata na ga hpe hka hte ka-up
magap da ai zawn, dai mungkan ting hpe mung
nbung hte ka-up da nga ai. Nbung ngu ai gaw
myi hte n mu lu ai, sama n manam ai, hkrang n
nga ai hte hpraw ningsam n rawng ai nsa amyu
mi rai nga ai. Dai nbung hpe n mu Iu,n jum lu
timung, nbung teng teng nga ai hpe chye lu ga
ai. Nbung bung nna hpunlaw hpunlap shamu
jang,shing n rai anhte a hkum shan hta ahtu
hkra jang,dai nbung nga ai hpe chye ga ai.
Nbung gaw hka zawn lamu ga shara shagu ting
hta Iwi kanawng kayin hkawm nga ai. Hka gaw
tsaw ai shara kaw nna nem ai shara de sha Iwi
. wa chye ai, rai timung nbung gaw tsaw ai de, ra
layang ai shara grup yin shagu de Iwi mat wa
chye ai.
2.Shing rai nbung Iwi wa ai hpe nbung bung
al nga ma ai. Dai nbung bung hkawm wa ai lam
gaw, jan a kahtet ai shingkang gaw nbung hpe
«60
 
4.Dai kumshu yi galaw ai ni gaw, lanam ta
lai nna nshung ta hte ginhtawng ta hta dai
kumshu hpe dan la nhtawm, lanyet kaba hta rin
la ma ai. Daj lanyet hpe hpri hte shing n rai hpun
hte galaw hna,nga hte kayin let rin ma aj.
Kumshu yan mj hpe kahtum daw nhtawm, dai
lanyet hta shang lu ai daram, masha langai mi
abang nga ai. Daj lanyet a kata e wa kang kaba
hta ntsin hpe ja la ma aj.
5.Dai ntsin hpe di kaba hta shadu nna, sha ji
hpe shadu shage la aj zawn, shadu shahkyet nna
ge jang madu ra ai hte maren;, apa shing n rai
atawng shabyin la lu ai, shing rai shage jang grai
sadi ra ai; Kaning rai nme law, nay ntsin yang
mung n ge hkraw ai; Nau lai mat jang mung ge
Jang nlung zawn ja mat chye ai. Dai hta kaga dai
nam-oi gaw kumshu tu ai shara ga hta hkan nna
hkri ai, hka ai hte hpraw ai chyang ai amyu myu
byin chye ai rai.
6.Ndai prat hta mungdan law law wa
kumshu hta na nam-oi shadu la lu ma ai hta
+58
Le == J EN
aa
KUMSHU A LAM
1.Anhte mu chye ai hte maren, kumshu gaw
kawa zawn lamyi hte laman rawng ai rai
timung, kata de hku n hku al, gungchying rai
nga ai. Kumshu hta ntsin rawng ai rai nna, dai
ntsin hpe lu yang grai dwi ai. Dai majaw masha
law law wa tinang a sun ni hta hkai da shajang
ma ai. Dai kumshu gaw lanam ta hta ntsin grau
rawng ai, rai timung naw gunglung ai hte ntsin
law ai majaw sit aj. Ginhtawng ta hta kaba nna
kung jang,ntsin n law timung grau dwi ai.
Kumshu gaw ningpawt de grau dwi nna, ningdung
* 56 »
 
 
hte man kayin nna pru mat wa ai. Shi pru wa ai
hpe dai agyi wa gaw amu n jaw dat ai rai
timung, kraw kata e matsan dum ai myit rawng
al hte rawt let, shi pru wa ai hpe hkan yu dat wu
ai.
5.Dai jare wa gaw nta ndaw le rai jang, lam
makau hkumpup hta taw nga ai samyit laban
langai mi mu nna hta la nhtawm, atsawm sha
katsut arut kau ngut jang, shi a palawng hta
galun dinghkrawn tsat da wu ai. Shing rai jere
wa lama mi mu hta nna makoi gun ai zawn re aj
hpe dai agyi wa mu jang, shi hpe bai shaga
nhtang la nhtawm san yu wu ai.
6.Dai jare wa gaw samyit laban langai mi
mu hta nna palawng hta tsat da ai hpe madun let
tsun dan wu ai. Shaloi dai agyi wa gaw, “Dai
hpe sha hpa di na, atsang arang hta gun wu ta?”
ngu nna san wu ai. Dai jare wa gaw, “Ndai sha
rai timung,ya hpang de shara langai ngai hta
lang ra nna, akyu lama ma tai na nhten, myit ai
majaw hta mahkyu gun we ai.” ngu wu ai.
«54 «
 
 
 
AMU BUNGLI TAM Al
MASHA A LAM
1.Inglik mung na London ngu ai mare kaba
hta, rung e jare amu galaw ai masha langai mi
nga ai. Dai jare wa gaw kalang mi na machyi
makaw ana ahkya kaba hkrum ai majaw, shi a
nta e ninghtoi na na wa machyi nga ai. Dai
hpang shi machyi mai nna, shawoi na hte maren
amu bai galaw na matu, rung de bai sa wa ai.
Rai timung rung na jare agyi wa gaw, shi a malai
masha kaga saw bang kau boi nu ai rai.
2.Dai majaw jare wa gaw shi a amu hta n
-52-
 
shi gaw hka hta rai timung, hkarang ningtsa e rai
timung, shaning na na wa n tsam n yat ai hkam
ngang lu ai; Dai hpun a kri hpe ga hta htu lup da
timung, uhkun e¢ n dai nna,n sha daw lu ai
majaw, tu ngang nga lu ai. Dai hta kaga hpun
shan kahta nna, hpun pyen ret loi ai hte hkut
shatsawm yang mung manen pri tsawm nna, tsi
chya jang hpun shan hte tsi hkau let,dai tsi
chyung ra nga ai.
5.Dai hta n-ga, maisak hpun gaw tsang nga
ai hte ntsin n shang lu ai rai nna, hka hta galoi
mung n lup hkraw ai majaw, maisak mailung
hpun ni hpe htaw garawt la na hte hka hta
shayawng la na grai loi nga ai. Dai rai nna,
maisak hpun pyen ni hpe Myen mung kaw nna
sinna mung de na Inglik, Ameriga hte mung law
law ni hpang de tut nawng ¢ ahtaw mat wa nga
ai rai nna, sumtsan mung de pru ai hpaga amyu
kaba langai mi rai nga ai.
6.Shing rai lahta de tsun dan sai lam ni a
majaw, maisak hpun gaw masha a matu akyu
«50
 
MAISAK HPUN A LAM
1.Ga' ningtsa ting na bumlang, hkaraw
ninghkap pa layang shara shagu ni hia hpun
kawa tsingdu tsingman amyu shagu tu nga ma
ai. Dai hpun kawa amyu ni gaw kade law la nga
ma ai hpe masha kadai mung n dang hti n dang
chye lu ai. Dai hpun ni gaw mung mi hte mung
mi, shara mi hte shara mi hta tu ai amyu grai
shai nga ma ai rai nna, dai hpun amyu mi hte
amyu mi galu kaba ai amyu grai shai nga ma ai
rai nna, dai hpun amyu mi hte amyu mi galu ka-
ba ai hte lakung lakying alap asi ni mung shai
nga ma ai hta n-ga, hpun shan ni mung n bung
nga ma ai rai nna,nkau mij ngang,nkau mi n
ngang ma ai.
2.Anhte a mungdan hta hpun amyu myu tu ai
rai nna, dai hpun nkau mi grai asung shang akyu
rawng ma ai. Shing rai akyu nga ai hpun amyu
nkau mi gaw, maisak, dawngding, gawngngu,
wakpau, shinglim hte kaga rai nga ma ai. Dai
*48 -
 
ERE -
gaw, “Masha n mu ai hpun ninghpang langai mi
kaw an lahkawng tsap let ap da we ai. “ngu nna
tsun dan wu ai. Shaloi tara agyi wa gaw, “Dai
hpun hpe wa shaga la su.” ngu wu ai.
6.Dai shabrang gaw, “Madu e, dai hpun gaw
ngai shaga timung ga chye na ai mung n rai;
Htawt hkawm sa lu ai mung n rai ai majaw, n sa
lu na re ai.” ngu nna htan wu ai. Tara agyi wa
gaw, “Nang myit ru shara n nga ai, ngai shaga ai
a oi
ngu nna sha wa tsun su; Shaloi shi sa na ra ai.
bai ngu wu ai. Dai majaw shabrang gaw rawt
mat wa ai rai.
7 Dai hpang loi hkring na jang, tara agyi wa
gaw dingla hpe, “Dai shabrang ya mung dai
hpun de garai n du na a ni?” ngu nna, akajawng
sha san yu dat wu ai. Dai dingla gaw n dum
shami nga nga nna, maihkrau maidau n myit yu
ai, “Oh, dai hpun gaw mai masum tsan ai rai
nna, garai n du lu na re ai.” ngu nna htan dat wu
ai.Shaloi tara agyi wa gaw, “Rai sa,nang gaw
dai shabrang a gumhpraw n hkap la yang gaw,
e406
 
HPUN LANGAI MI SAKSE
HKAM AI LAM
1.Mare langai mi hta jahkrai ma shabrang
langai mi nga ai. Shi gaw kanu yan kawa htawng
da ai hpang,shakut shaja tam ai majaw,
gumhpraw lap latsa lu mahkawng da wu ai.
Kalang mi na shi gaw sumtsan buga langai mi
de sa mayu ai majaw, dai gumhpraw hpe gun
hkawm gun sa na ali ahti re aj hte myit ru shara
nga ai rai nna, dingla langai mi kaw ap tawn da
wu ai.
2.Shing rai dai shabrang gaw shata lahkawng
na hkra hkawm mat nhtawm, nta de baj nhtang
Wa nna, dai dingla kaw shawng e ap da ai
gumhpraw bai hpyi wu ai. Shaloj dingla gaw
mau masu let, “Shabrang e, nang galoi me,
kaning re ai gumhpraw ap da nta? Daj lam ngai
n na n chye lawm nngai.” ngu kau wu ai. Rai
timung shabrang gaw atsawm amai sha bai
galaw tsun nna, akroi anoi hpyi timung, hpret
whi»
 
4.Shing rai mam ting nna garaj n pru lu
yang, dai yi ni hta wa hte y shi hkun daram sa ju
sha nna, mayu moj shajang ma ai. Daj gaw yi
hta hkai aj naimam kaja yu 8a, galaw ai lam raj
nga ai. Dai hpang mam Pru nna myin jang, kadai
mung tinang nang a yi hkauna ni hta y gawn na
matu machya chya nhtawm, wahpu masin dun
nna, dai mam nj hpe nam na ubyit utsa ni n sha
kau ya lu mu ga, u gawn wa ai.
5.Yi hkauna mam kaja nna galaw lu aj
masha ni gaw,u gawn machya mawn ai poi
galaw ma ai. Dai poi gaw machya hpe dawng shi
manga daram shatsaw nna, yiwa nbang e pinra
galaw nhtawm, dai pinra hpe ting-rawng hte
hpun hta hkut la ai nnawn hte mawn nna, mazi
hte kum kau ma ai. Shing rai shatsaw nna galaw
ai machya hpe sinli machya nga ma ai. Dai hta
kaga yiwa nbang kaw nna htawn sharawt let,
«42
 
 
 
 
MAM HKAI SHA Al LAM
1.Ndai sinpraw mung na masha nj mahkra
hkum hkrang a matu shat lu sha sha ai shaloi,
n-gu hpe shat madung shatai nna sha ma ai. Rai
timung sinna mung na masha ni gaw n-gu hpe n
sha ma ai rai nna, mam hkai na matu yi hkauna
n galaw chye ma ai. Anhte mung hta nga ai
masha kaji kaba mahkra n-gu hpe shat di nna
sha chye ga ai. Dai rai nna, mam hkai ai lam hpe
atsawm sha chye ra ga ai. Dai mam hpe yi hte
hkauna ni hta hkai ma ai. Hkauna hta hkai ai
40 «
dat yang,jau gawng wa hpe mu jang pyen
hprawng mat wa ai. Dai majaw kagyin gaw nye
a chyeju madu hpe ngai mung chyeju bai htang
lu se ai,nga nna myit kabu ai. Rai timung
hkrudu chyawm gaw kagyin e chyeju htang nna
lawt lu ai lam hpe n chye wu ai. Hpa majaw nga
yang, kagyin gaw nau Kaji ai majaw, shi hpe hpa
chyeju mi galaw tai lu na zawn n nawn wu ai.
5.Dai hpang kade n na yang, dai hkrudu gaw
uhkya lam e masha langai mi hkam da ai, nhkaw
mahkam hta bai lu hkrup ai. Dai kagyin gaw
shana de shat lu sha tam sha na sa wa ai shaloi,
dai mahkam hta lu nga ai hkrudu hpe mu hkrup
jang, shawng de hkye la hkat ai jinghku wa hpe
dai ni bai ngai sha n hkye la yang, teng teng si
na rai nga ai,nga nna dai mahkam sumri hpe
shana tup kawa di nna, jahpawt rai jang, hkrudu
gaw mahkam hta na lawt lu ai.
6.Dai hkrudu gaw kagyin hpe grai chyeju
dum ai lam tsun dan jang, kagyin gaw ya na hte
lahkawng lang shi hpe hkye mawai la sai lam
«38
 
 
LL VE
ll =e a.
 
U HKRUDU HTE KAGYIN A LAM
1.Kalang mi na kagyin langai mi gaw ntsin
hpang gara ai majaw, makau e Iwi nga ai hka
kaba de ntsin sa lu ai. Dai kagyin gaw nlung hta
kabye kashawt nna, hka hta hkrat yawng mat wa
ai. Dai hka mung hpungla ja ai majaw, kagyin
gaw shi a ninggun atsam hte hkin-gau de pru lu
hkra hpung yawt timung n pru lu nna, yawng
nang hkrat wa ai rai.
2.Dai kagyin di hkrat ai lawu de, hka kau e
tu ai, hka ka-ang de larawn bang ai hpun lakung
langai mi hta u hkrudu langai mi dung nga ai.
Dai hkrudu gaw hka de asoi yu dat yang, kagyin
«36 =
 
J.
5.Shaloi dai dingla gaw, “Rai sa, sa du ru.
ngai atsawm sha mazing da ya na nngai. ” ngu
Wu ai. Shing rai dai dingla gaw hpang shani hte
shana tup dai sadek sa da na hpe la dingda nga
ai. Sahti wa gaw dai shani hta tara agyl wa
hpang de bai sa du nna, “Na a gumhpraw gawm
bai sa hpyi su, shi n ya hkraw jang, tara agyi wa
hpe sa tsun dan na nngai, ngu nna tsun su.” tara
agyl wa ngu dat wu ai.
6.Sahti wa gaw kaja wa sa hpyi nna n ya
hkraw jang, tara agyi wa hpe tsun dan na nngai
ngu wu ai. Shaloi dingla wa gaw ndai lam tara
agyi wa na jang,ngai hpe n kam nna, shi a grau
law ai ja gumhpraw n sa da na re ai. Dai majaw
sahti wa a arai ya kau nna, grau law hpu ging ai
mahtang nyet la we ga, nga nna myit ai. Shi gaw
sahti wa hpe, “Jinghku wa e,shing rai hkum
tsun law, na a arai awmdawm bai ya na nngai,
nang hpe majoi mi shatu chyai ai she re.” ngu
nna tsun nhtawm, bai ya kau wu ai.
7.5ahti wa gaw dai arai lu la jang, chyeju
© 34
BYENG-YA GAT AI TARA AGYI
WA ALAM
1.Kalang mi mare langai mi hta, ja gumhpraw
ram ram lu su ai sahti wa langai mi gaw lani mi
hta bu hkawm sa wa mayu ai rai nna, shi a ja
gawm, gumhpraw gawm ni hpe nta e tawn da
yang, kajam kalam masha ni la kau ya na hpe
myit n mu ai majaw, rau mare e nga ai jinghku
dingla wa langai mi a lata hta ap da nhtawm,
hkawm sa mat wa ai.
2.Dai sahti wa gaw shata mali manga na jang
bai nhtang wa nna, shawng de dingla kaw ap da
ai ja gumhpraw gawm ni hpe bai hpyi wu ai. Dai
dingla gaw dai arai ni hpe nyet la kau mayu ai
majaw, “Ngai n dum n chye kau se ai, masha
kaga hpe yit nna ngai hpe zawn nawn ai she rai
na ndai.” ngu wu ai. Sahti wa gaw, “N rai law,
nang kaw ap da ai hpe nye myit e shing-ran pra
pra naw mu nga nngai.” ngu nna tsun timung,
dai dingla gaw ningdang ting ting di kau wu ai.
Jag
 
jaw bun da ma ai.
5.Dai hpang jun ding-ren da ai kumba ni hpe
ka-ang brang brang di nna ga nhtawm, dai
ka-ang hku hta num ningnan hpe woi ga shalai
ma ai. Rai timung numsa ni gaw dai hta n lai ma
al. Shing rai kumba lai ngut jang,shanhte
mahkra nta nhku de shang wa ma ai rai nna,
numsa la ni hpe nla gawk hta nga shangun mu
ai. Num ningnan hte numsa num ni hpe gaw,
kun maga na nbang de jahtum ai dun hta nga
shangun mu ai.
6.Shing rai dai shani e sa ai masha nlang hte
hpe shat lu sha galaw daw jaw nhtawm, shana e
mung, masha nkau mi gaw shangwi shapyaw
chyai nga ma ai. Dai hta n-ga, dai shana ¢ jaiwa
wa nga ma ai. Dai jaiwa ai lam gaw, dai shani
hkungran ai num hte la yan gaw galu kaba
mayat maya,nga ring nga rat,nga mai wa na
lam hkaw ya ai rai nga malu ai. Dai jaiwa wa
hpe yuhkraw mahku nga nna, ri hte ninghtu hpe
shabrai jaw ma ai rai.
«30
 
 
 
WUNPAWNG AMYU NI
NUM HKUNGRAN AI LAM
1.Karai kasang nawku ai mahsa nj gaw dai
htunghking hte maren, num hkungran 1a ma aj
rai. Rai timung nat jaw ai masha ni g£aw moi na
ji woi htunghking hku hkan nna num hkungran
ma ai. Dai htunghking gaw lawu de tsun dan ai
hte maren rai nga ai.
2.Masha langai ngai num hkungran na rai
Jang, tinang a kahpu kanau Jinghku jing-yu
yawng hte hpe shaga ma ai. Mayu ni mung
tinang a shayi sha hpe shabawn sha na rai jang,
makyin jinghku ni hpe jahpu ga ma ai. Shing rai
madat da ai ninghtoi ladaw du jang, hkungran na
num ningnan hpe kanu kawa ni lu ai hte maren,
hkachyi gali, lahkawn, lakan, latsun hte hte
gumhpraw palawng jahpun nna mawn sumli
nhtawm, dai num hpe hkan sa na matu, numsa la
hte num maren ren di nna hkan sa ma ai. Dai
numsa ni hte rau, ri hte ninghtu mung shakau dat
« 28 =
 
 
lagut wa hpe mung bai san yu yang,dai wa
mung shi myit dum sawn nawn ai hte maren,
tsun dan wu ai.
5.Dai hpang tara agyi wa tsun ai gaw, “Nan
lahkawng ndai nga hpe ninghtoi na na madu
nna,rem lanu da manit dai; Dai majaw lam
langai mi ngai naw san yu made ga.” ngu nna
shan hpe kaga ga shaga ginhka la nhtawm, nga
madu hpe san wu ai gaw, “Na a nga hpe hpa
ushat jaw u ta?” ngu wu ai. Shaloj daj wa gaw
shi matsan mayan rai nna hkauna galaw sha ai
majaw, dai nga hpe sumpra ushat shayaw lu ai,
ngu nna tsun dan wu ai.
6.Dai hpang lagut wa hpe bai san yu yang,
dai wa gaw shi nga hpe shani shana chyingnam
hpa hte n-gu hpa sha malum Jaw nna, bau da ai
re ai nga masu tsun dan wu ai. Shaloi tara agyi
wa gaw shan lahkawng tsun ai ga,kade a
mahtang teng ai n teng ai hpe mu lu hkra, dai
nga hpe kan mase tsi jaw wu ai. Dai nga gaw
sumpra ushat kaman sha mase pru ai rai.
«26 =
 
 
 
 
NGA LAGU AI MASHA A LAM
1.La langai mi gaw nga wuloi langai mi hte
hkauna galaw sha nga ai. Lani mi hta shi gaw
hkauna shawt ai tawn da nhtawm, nam de nga sa
rem nga yang,amu galaw pu ai majaw, hpun
ninghpang langai mi kaw jahkring mi kadawng
yup nga ai. Shaloi masha langai mi gaw dai nga
hpe lagu dun mat wa nna, madu gaw yup hprang
jang nga hpe n mu kau wu ai.
2.Dai majaw madu gaw nga hkang hkan nna
shachyut nang wa yang, dai lagut wa hpe nga hte
rau hkan dep wu ai. Shaloi shi gaw “He, hkau ¢
hpa rai nye nga hpe lagu dun wa nta? ” ngu wu
© 24
 
al makyin jinghku yawng mayawn g hte hpe shaga
ma ai. Dai manau hta sa ai gumgai dingla.
mahkawn shabrang, ali ama nlang hte tinang
nang lu ai hte maren, mawn sumli nhtawm sa
lawm ma ai. Dai masha ni gaw hpung mi hte
hpung mi chying bau dum let sa wa ma ai. Du sa
ai u hpung shagu hte hpe manau madu ni gaw
mare shinggan kaw nna sa tau la shajang mu ai.
5.Shing rai ladaw da ai ninghtoi du jang.
mali ya manau na manau hta langai ya hie
lahkawng ya ninghtoi €,u, wa yamnga mahkra
hte hpe nat a matu sat ya ma ai rai nna, dai manau
shani e, Wunpawng masha ni jaw chye ai nat
amyu yawng hte hpe shaga mu ai. Dai manau
hta nga mai ai ni gaw tinang lu ai hte maren, u.,
wa, yamnga law law sat sha ma ai. Dai hpang ni
ni hta ndaw e htu shara da ai naura hta kaji kaba
numsha la sha ji nban manau manau ma ai.
Shing rai manau nga yang, chying kaba hte bau
hte sanat kumhpai, pahke, pahtau amyu myu
dum ma ai. Manau manau ai ni gaw.naura
«929 .
 
 
MANAU MANAU AI LAM
1.Moi shinggyim masha ningnan prat yang,
manau kadai mung n chye galaw ma ai.Shaloi
jan sha ni sha shawng chye manau ma ai rai
nna, dai jan sha ni a manau hta ga ningtsa ting
na u ni hpe manau shaga mu ai. Dai majaw u
yawng hte jan ga de manau sa manau lawm ma
ai. Shanhte bai wa yang, lam lapran e si myin ai
lagat hpun langai mi hpe mu mu ai shaloi,
nnyeng nyet u gaw nyet nna, “Dai si hpe sha
gaw.” nga ai. Npring pri u mahtang gaw,
“Manau galaw nna she sha gaw.” nga ai. Shaloi
dai npring pri u a ga hkan nna, lagat si hpe
manau galaw nhtawm, sha mu ai.
2.Shing rai u ni mung dai jan sha ni a len
ningli chyaw rai nna, manau galaw ma ai. Dai u
ni a len ningli yu la nna, shinggyim masha ni hta
Shing-ra Wa Gum Ja ngu ai hte Madai Num
Hpraw Nga, yan la manau shawng galaw ma ai.
Dai kaw nna ya du hkra Wunpawng masha ni
«20 -
 
 
hprawng wa nhtawm, dai nga hpe hpya sha wu
al.
5.Shi gaw sharam bai hkan shachyut nna,
dep na hpe hkrit tsang ai majaw, nra atsawm sha
n tsan kau ai tin tin di nna sha ai majaw, shi a
mayu hta nga nra langai mi chyat nna machyi
nga lu ai. Dai majaw shi gaw, “Ngai myit
magaw ai hte lawhpa marin ai majaw, nra dang
ai hkrum nngai.” nga nna myit malai lu ai. Rai
timung sharam hte bai hkrum na hpe grai kaya
al majaw, kaga de bai hkawm mat wa ai.
6.Shaloi hka kau e dung nga ai hka u langai
mi hpe bai mu hkrup jang,chyahkyawn gaw,
“Jinghku hka u e, ndai nye a mayu e chyat ai nra
hpe shaw kau ya e, nang hpe ngai jahpu jaw na
nngai, dai hta n-ga, na a chyeju hpe ngai prat tup
amatsing nga na we ai.” ngu wu ai.
7.Shaloi dai hka u gaw chyahkyawn hpe
n-ga kran rai nna kaleng shangun nhtawm.
ninggup mahka shangun nna, dai nra hpe shi a
ninggup hte shaw kau ya wu ai. Shing rai shaw
-18 -
 
 
 
 
 
 
CHYAHKYAWN HTE HKA U A LAM
1.Kalang mi na hka nu langai mi a makau e
nga ai chyahkyawn langai mi gaw, lani mi hta
nga katsing sha mayu ai majaw, dai hka nu
hkin-gau hku hkan nna, la-ing langai mi hta nga
kaba ni chyai gala nga ai hpe mu jang, grai sha
mayu wu ai rai timung, hka shang n chye shang
ai majaw, n lu rim sha wu ai.
2.Dai hpang shi gaw hka nam de bai hkawm
hkrat wa yang,sharam langai mi hte hkrum
hkrup ai. Shaloi chyahkyawn gaw dai sharam
hpe, “Tsaw ra ai jinghku e,ngai gaw nga kaba
v 16
 
 
“Hkau e,magaw ai mai a ni? Malang ai
mahtang grau mai a ni?”ngu nna san mu ai.
Shaloi dai wa gaw, “Magaw ai she mai daw ai
gaw; Ndai magaw ai nhkyau hte hkindu dan dut
nna,ngai asak hkrung lu nngai.”ngu wu ai.
Shaloi Mawun Tu gaw Nhkang Gam hpe myi
malawk kau ya na maw ai rai timung, Nhkang
Gam gaw, “Kaga masha hpe bai naw san yu
gaw. “ngu nna hpyi nem wu ai.
4.Dai hpang shan bai sa wa yang, hkauna
shawt ai la langai mi hpe bai mu mu ai. Shaloi
dai hpe mung shawng na zawn bai san yu yang,
dai wa gaw, “Magaw ai she mai nna ndai na
jawn hte nahtai ni magaw nga ma ai. “ngu wu ai.
Dai majaw Mawun Tu gaw Nhkang Gam a myi
hpe malawk kau ya na bai maw ai. Raj timung
Nhkang Gam gaw akroi anoi bai hpyi nem ai
majaw, shan bai lai sa wa ma ai.
5.Dai hpang myek hte nga dawn ai masha
langai mi hpe bai hkrum kadup hkrup ma ai.
Shaloi shan gaw dai wa hpe mung, shawng de
+14.
 
 
 
yawng hte hpe shi lu la wu ai. Dai majaw shi
gaw kawa hpe hkan tam ai shaloi,kawa gaw
kahtawng langai mi hta ka-ni lagu ai majaw,
share hte sharen da ai hpe sa mu nna,nta de
shaw woi wa wu ai. Dai kawa chyawm gaw myit
malai lu nna, shi hkum dai masin pawt ai hte
masha yawng a man e kaya ai majaw, dau si mat
ai rai.
 
 
pyaw hte n nga lu ai; Ruyak kyindut matsan
mayan nni nkri hkrum ma ai rai.Rai timung
masha nkau mi gaw ka-ni lu sha ai lam hta grau
nna ngwi pyaw ai lam n nga sai,nga nna la ni
hte num ni yawng lu sha chye ma ai.
4.Dai ka-ni hpe lu sha ai majaw, byin wa ai
lam nkau mi gaw, ka-ni hta nsa ja ai tuk rawng
ai majaw,lu sha ai ni a hkum hkrang masin
salum kraw lawang hta chyung nga nna asak
kadun ai; Ninggun lagaw yawm ai, myit hpaji n
htai n let wa ai ana ahkya law ai lam chye byin
wa ai. Ka-ni n lu lu n lu sha nna kut wa jang.
machyi makaw byin wa nna si mat wa chye ai.
5.Ka-ni lu ai masha ni gaw ja gumhpraw
kade lu rai timung, yat yat sha ma mat wa nna,
matsan chyaren re wa ai majaw, shat lu sha hie
hpun palawng shep shep myang myang re ai
hkrum ai. Shing rai matsan let nga nna, myit
htum jang,n hkru n kaja ai, masa magaw ai.
lagu lagut myit pru wa ai. Dai rai nna, ka-ni lu
sha ai ni galoi mung n galu kaba wa lu ma ai.
«10 -
 
 
jinghkam hte kaga machyi mayan yawng hte e
kawa zing-ri ai hta na lawt lu ai rai.
8.Ndigram mung shi a mahkam hta dai
hkanghkyi hpe sa kawa ai machyi jinghkam law
law sa lu ai majaw, shawng e na hta grau nna, lu
sha sha hpa lu sha ai rai. Shing rai hkanghkyi hte
ndigram gaw,na na wa tsaw ra jinghku hku
hkrup nna, shan lahkawng akyu hkam la lu ma
ai rai.
 
 
hkangkyi gaw dai jinghkam hpe shi a lata hte
ahpre kau kau di wu ai. Rai timung jinghkam
gaw shara mi htawt kawa wa rai nna,dai
hkanghkyi a baw ting hta sai pru nna hkyeng
mat lu ai.
3.Shaloi hkanghkyi gaw, “Nang mate sha
law ai mi,ngai nde law ai wa hpe lu sharu
ndai.”nga nna masin grai pawt ai hte dai
jinghkam hpe kajau bukbak let ka kadau nga ai.
Shing rai shi kade pawt nna, masin n si rai
timung, dai jinghkam hpe n lu sat ai hta n-ga.,
kalang mi pyi n lu hkra wu ai.
4.Shaloi ndigram langai mi dai hkanghkyi
hpe tsun wu ai gaw, “Hkawhkam wa e,nang
gaw ninggun lagaw rawng ndai rai timung, myit
hpaji hte zai byeng-ya n chye ndai law.Ngai
chyawm gaw ninggun lagaw n rawng nngai rai
timung, zai byeng-ya hpaji chye ai majaw,
jinghkam amyu hpe ngai galoi rim sha mayu
yang rim sha lu nngai. “ngu wu ai.
5 Dai shaloi hkanghkyi wa ndigram hpe tsun
«fH
 
6.Hpang jahpawt e u goi jang, nta madu jan
gaw jau jau rawt nna, dai manam ni hpe jaw lu
jaw sha na matu, shat lu sha bai shadu nga ai.
Dai lu sha ni hkut jin jin di nhtawm, nta madu
jan gaw, “Manam ni e, rawt nna shat lu sha rawt
sha maru. “nga let dai manam ni hpun ai nba hpe
yet sha gang gun dat yang, dai manam ni gaw
masha n re ai wa, ja tawng, gumhpraw tawng tai
mat ai hpe mu nna, shanla lahkawng mau ai hte
grai kabu ma ai. Dai hpang madu wa mung
ndaw de pru yu jang,nta nhpung grup grup
yamnga sutgan hkrai rai nga ai hpe mu nna,n
chye tsun hkra kabu mat ma ai rai.Dai kaw nna,
dai La Ran ngu ai jahkrai yan la gaw lu su
kunmi tai mat ma ai rai.
 
 
hpe Hpan Wa Sagya ¢ mu wu ai.Daj Hpan
Sagya gaw dai wa hpe matsan dum aj majaw, shi
hpang de yu hkrat sa nna, “ Shinggyim la dinghta
masha e, hpa majaw shana hkauna galaw nga
nta? “ngu nna san wu ai. Shaloi La Ran gaw,
“Madu e,ngai gaw grai matsan la nna, shani
gaw nga madu a hkauna galaw ya ra ai rai nna,
shana e sha nye a hkauna hpe galaw la lu
nngai. “ngu nna tsun wu ai.
3.Shaloi Hpan Wa Sagya ¢ La Ran hpe bai
tsun wu ai gaw, “Nang sanit ning na ai tsa hte
sanit ning du ai ula lu nni? "ngu wu ai. La Ran
gaw, “Lu da we ai. "ngu wu ai. Shaloi Hpan Wa
gaw, “Na nta de wa nhtawm, nta hpe atsawm
sha jasan jaseng kau let, nta nhpung grup grup
mailak dit da nhtawm, dai tsa hpe jahkrat nna,
ula hpe mung sat su, anhte marai sanit hpawt na
na a nta € sa manam na ga ai. “ngu dat wu ai.
4.Dai hpang La Ran gaw nta de wa nna,
madu jan hpe, “Sanit ning na ai tsa hte sanit
ning du ai ula ri lu nga ga ni? ”ngu nna san wu
oD
KACHIN READER
FOR SJICOND STANDARD)
 
JINGHPAW HTI Al LAA
TSANG 7
KACHIN READER
FOR SECOND STANDARD
GA HPAW
This Kachin reader prepared by the
Rev.) Flngrem for the second standard is approved
by the Kachin tex-boos committee, ands preseribed
by the Dircotor for Pablic Intruction for use in all
Kachin schools.
Bhamo, December 1%, 1916.
Neiai Jinghpaw hii ei laike, Sera Ingram
salaw ai tite mare, Jinghpaw leika yu fa jang ei
Komiti bap Ta nhtawen, Myen mung ¢ ng a fawng,
wabkra up ai hpaji du kaba gaw, Jinghpaw jawng
‘mattkra hta sharix ya na htet da sai.
Manmasw mare, December shuta! ya, 1916.
86
12 ma aire. Dai majaw ya kaw nna, nang masa ai
£27100 1a yang gaw, nang kum masa se yaw,” ngu
‘mma Ma Naw hpe sharin wu ai
7. Ma Naw gaw dai shani knw ona, myit mala
Ju ai majew, hpang de galoj mung matsa mawa ai
ga Kalan mi mung 0 teun mat ai,
8. AnhieJinghpew wash nitsum oi ga shagawp
aw
“Magin fipe machyu yang, mansng n lu;
Ladi hpe machyn yang, shan hkyiog n
sha lu.
Bai, Bpraw malui she n nga ai;
Myit malai gaw aga ai,
gaa ga gaw tengngaai law:
 
   
 
 
0PM
10.
12
13
14
15
16.
17
: Sagualam
. Ma yan wa hie mam nsi a lam
. Chyeju dum chye ai lam —.
: Ulawng alam, —-eo.
GA RAWNG
Unialam
Mui kyaw ai ni hte magwi a lam
 
Bainam a lam
Chyatikyawn hie sagu kasha a lam
 
 
 
‘Ding man ai mashg lahkawng & lem
Chyaitkyawn hte bainam a lam —
Jinghpaw ni shaba wawt af Tar
‘Tsp hte masha lahkevwng a fam ——
Woi a lam pa
Niaz hknai lay
Uhika hte hkombkam us lam.
Prangtai hte taukawk a fam '-
Dingla bto shi kasha 2 lam ~
  
 
 
 
18
19,
=
21
2
2
H
2s
2.
27.
2.
,
30.
31
32
33
34
3s.
36.
37.
EN
2.
49,
Waloi alam
Masha engiwk masum a lum —
Shara bam ai lam ~——.
Chyabikyawn hte whl & fam
Nga dawn ai dingla a Jam —
Lapue kawa sat ai lam ---
Hkanghkyi bteyu a lam —
Hkabku bani wawn yawng ai lam —
Wap iru si ai lam
Dumsi'a lam:
Hpaga la lengai mi a lem
Homjawmeifam ~~ —
Nehyang masha masuma a la + ——
Myikyawai dingla alam —
Wa rer of shabrang a lire
Damya hierun ai masha n lam
Sabti waa lam
ta yu hte nam yu yan a lum
Joma lam
Kalan amy lange mia lao
Lam darn ai dinigla a lam.
Shan ni jum sh ai lam
Matsa ai mas lum
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
39
41
3
a5
47
49
51
53
55
57
59
61
&
64
67
69.
71
7
75
7
8
 
, 8
3. Shaloi shi paw manang ms langsi ngai shia
5a pe shalai ya ai zzbwn nawn ana, grai pawt ket,
masa wu ai. Dai majaw nlung de nua bai matsa
hang wa ai. Shing rai shi gaw masin grau pawt wa
nme, gran gran jahtan matsa ai. Shi gaw le jabtau
masa magang, lunghkrung de na, hpunglang le
nhtang magang te 2i
4. Dai maja shi gaw masin geai ntsam ai hte
nt de wa nna, kava bpe, “Wa ¢, dai ni lere hkakay
© ngei pe ta 0 1a nga ona, matsa ai ma langai mi
nga ai” ngu nna tsun dan wai Kawa chyawen gaw
pungtang shatu rc ai bpe chy wo ai tai timung,
teng ai hte mare 1 tsun dan ai sha, shi be sharin
shags na ginjang yaw ba wu ai
5. Dai mejow kaw gaw Ma Naw pe “Ngai
sha, dai ma shavng matsa wuni? Shing n rai nang
shewng Wats Wu ni7" ngu ma san wu i. Shaloi
Ma Naw gaw, “Ngai shawng matsa jang shi mung
nga pe bai masa tai ai,” nga wu ai.
6. Shaloi kawa gaw, “Mi &, nang matsa jang,
‘menangni mung nag hpe bai matsa shajang ma ai.
Nang shawngn matsa aw gav, nang bpé Kadai rung,
n matsa na ma ai, Nang saavmg ngwi pyaw &i ga
tous: jang, ashe ni nang hpe ngwi Bye ai ga tsun
 
84
7. Hpang jahpawt e shi gaw htingbu ransng
ni pe jap a nhtawn, dai shan hpe sa pei Ia mu
ai. Dai shani e dai mare aa maskis law Ja hie dai
shan hpe hpya sha ma ai Dai pang dai kahtawng &
nga ai nte htinggaw gu bra dai shan bps gumjy
his ma. garam jaw tu ai.
MATSA AI MA A LAM
1. Shawng de Mali zup ¢ nga ai mare langai
mi kta grai metsa chye ai Ma Naw ngu ai ma langai
mi nga ai. Dai Ma New gaw, shi a manang ma ni
pe Jaw law lang aroi arip te ai hte masa kav chye
ai. Dai majaw dai manzng ma ni yawng te shi hpe
n dawg yewt shajang ma ai rai nn, shaphte gaw
shi bte n Kanawn mazm may ma ai.
2. Dai Ma Naw gaw, Jani mi hta Mali bka
‘maken de sa nog, hunghkrung kabn makau o nga ei
zaibru jang hia ginsup aga ai. Shi gaw dai yang ¢,
jahtau marawn et, shag ginsup as shalod, hia nsen
gew dai lumghkrung kaba hta ehtu hkra noa,
hpungtang nhiang wa ai bpe shi na we ai
 
UNE A LAM
1. Hpuin tanga mi lta v lebkawrig ngangs ma
ai. Langai mi gav-tla ve, labgai mi‘ malvang gaw
vyirei nga ni. Dak yi gw utsip tsip nna, ud mati
‘manga di nbtawm, udi hpim ga ai.
2. Abkying aten du jang, dai udi gaw ga wa
nna, di hia 42 u kasha mi kav pra #a shajang me
al. Dal hkalung ni gaw.nait ¢ Bleu vin ft annun
hi nachiying kya lati i.
3. Dai u bialung mi gaw, singh tu ised 151
simung, 0 lu pyen ma ai. Shanhte pyen chye ai du
Fikia, aisip Ina arawng nga me ei. Shanhte 2 kaa
6
yan kswa gaw, shan shagu shane hpe shehpa a
tam jas: nga ma gi
4 Daiutsip gawu i s uta majing rai nga mah
ai. Dai tsip hpe 1 kan hte ula yan ‘gaw hkraw 0
‘mamilap amy rmyu bte tsingde, gumra mun, u mun
he bio galsow da me ai: Dai wn gaw, Jain majing b
0 timung, shanbtera sip i hpe ram aim ngang hicra
galas ki chye maa.
5. Datu hkalung ni kabe wanna, kang wa jang,
w kanu gaw kasha ni hips pyen-sharin.ya na atu,
15ip hea na woi shapraw mu ai. Dai kasha ni hpe
Kanu gaw hpun lakung langai hte langai hta ani ni
sha pyen dung ning, shamas la shangun mu ai
5. Dai u hkelung ni gaw atsawm sha kung jang,
shanhte a kara bie his nna kadai mung tinang nang
sa may ai shara de shahpe (am: sha mat wa ma gi.
Dai kawnna, hpang de galoi mung tinang:a fai
Kawa hpe n dum chye ma ai. i
7. Dai uni gaw nam ¢nge.ai shingtai, sumbra,
Hikeksit bkadawn ni hie namst nasa. amyu myn
tam sha ma ai. Shaohte gaw yi hkeuns n galaw
timung Hpan Wa Ningsang gaw tut nowng.e'a bai
nga gi rai,
 
8
3. Kalang lang masha ni gaw shan nga menu
ai shea ¢ nbkun tu ins, dai nhiua bta juni bang
a mai. Dai nium hta jum rawng ai hpe shan ni
mu jang, shan ai sa sham ai. Shank law law lang
sa shal jang, brit ai myitn ravg chye ma ai. Dai
shalof kun madu gaw, makau ¢ hpawng gap
ubtawan, shan ni hpe Hap gp Iu ai rai,
4. Dai hta nga, anhte mabkra mu chye i hte
marten dabéing ¢ hpaga mash ni but na, shanhte a
jum daw hia na hkrat taw ai jum hpe shan ni grai
‘pr sha chiye ma ai. Dai maja dai dabang ban bta
mung, mesha ni law law lang hkop nna gp sat Iu
mas
5. Kalangmi na Manmas bie Nahar lapran
nga ai hpaga lam nga ai dabang lang mi hia
shan masum, mali sa sha, me ai. Shaloi jugawng
lomgai mi gaw dai dabang maken e bkap nga ana,
rau kab ai shan ula hpe gap wo ai. Shi gaw dai
shan a lala lagaw maga mui bpe Inbput ¢ gap daw
kan ya wa ai. Dai bie n-ge lawu lagaw langai mi
pe mung hikra ya wu ai,
6. Daimajaw dai shan gw ga de akajevng sha
pum taw nga ai. Shaloi jaugawng wa gaw hpawng
hia na alawan yu hkrat wa nna, Si 2 nh hee galas
Kahiam sat shakre wa ai. Shi gow dai shan grai kaba
nna, n dang hpai ai majaw, nam hte dan magap da
ahtawm ta de wa mat ai
82
shi Wkewm ai Jam ga mai hun daram re af hpe
hye mu ai, Dai majaw shanfite gaw shi hpe matsan
um nna, shat lusha jaw nhtavan, hpang jahpawte
shia nta lam de se madun nn, wa shang dat mu
al
SHAN NI JUM SHA AI LAM
1. Ante chye ai be waren, doset dumyeng
amy lst law wa jum hpe gra sha 1a ma ai. Dai ni
hia na.nga, gma. shan ni gaw jum bpe geen mma
sha mayu ma 2i, Dai majew nga gums ni hpe masha
i un 4 jaw nga ma ai. Rei timeng nom © nga ai
shat ni gaw zai ai majaw, shanbte gaw nam © jum
nga ai share hpe a tam nga ma ai.
2. Shing tui jum nga ai shara kta shan law law
sa shi ma ai majaw, kalang lang shan law law Hikrum
2up chye ma ai. Masha ni gay dai fam hpe chye ana.
shan gap sha may jung, dai jum nga ai shara de sa
‘yam gap maa. Rai timung anhte Finghpaw ga hla
dai jum pra ai shara lav law n nga ai maja, masha
ni gaw law lew lang shan ni jum sa sha na shara
gelaw nna, shan gap chye me ai.
 
SAGU A LAM
1. Myen mung labta de saga law law.nga-ai.
Dai sagu ni gaw, masha rem ai amy te ai wajav,
‘grai mi ta i rai ng, sumnumg ai myit cawng ma ai.
Saga la ni gaw nung tu ma &i rai timung, nchye
deru ma i. Dai nrung ni gaw magyi kawan noi at
oi
2. Sagu nia mun gaw galu ai hte kya Ja malu
ai. Sagu madu gaw laning mi bta kalang lang arn
nihpe rep 14 ya mu ai. Daijsagu mux: hpe aii ri
htaw, labu palawng, hpun nba, panep galaw ma
ai. Sagu mun gaw gral fom ai maja dak he galav/
ai hpun nbe hpe kashung ta € hpun yang, grai skyu.
Jaba ai rai.
8
5. Saguni gaw ingdu hie winglep smu nyu
she chy mo ai. Shanbte gaw hpumg manang Taw
Jas hte nga nna, tam sha chye ma ai. Dai-majew
sage 1om € Wa gaw sagu mi hpe dat shara d¢ sa
ver a ai,
4. Moi shawng e lang tii sag mad Langa mi
ga shi 2 sagu ni hpe bdat share ¢ 52 rem aga ai
Doi shaloi sagu Kesha langai ini gaw kanu ni hte
He. nna, shakipa: tam sha sa wa ai: Shi gaw ju
surawum langai mi hit ahkong nog Ging nan nga ai
ai,
5. Madu gow shana de du jang, shi a sagu oi
pea do gawt mat we wu i. Dai sagu kasha gaw,
Asin rim rin rai jang, sewmra san ai shara 6
¢hyehiyawn wau ai na nna nachying birit geri nga
a
5. Sagimiadu ung shi a sagulewng ta segy
ni hpe fit yu-wirai- Shaloi sgn kasha langei mh
fawn mati majaw myit uf hee udat shara de tam
sawn ai. Shi gaw dai chyaitkyasn wa ai nsen hpe
he ne, grad mit ru nga i.
7. Udat shar de-du jong, shingjut shinghaw
rup yin shana shagu han tam yu wu ai. Shblof
Gai ju sum hia hieit gari nga ai sag bpe shi
Tu ma, kab gara ai my hi ata de hia pal mat
wav a rei
81
4, Shing rai shi gaw lam dam ai majaw. shan
tup ginhkreng akawm nga ai. Shana de jan du wa
Jang, shi gaw gral myit ru i ble myil tam mat al
Dai mejaw shaa langai mi hia ana ota makau e du
Jang; shi a ata makyit fet, “Krai Wa e, Karai Wa,
Lam madun rit law,” nga tna jehtay tsun ai
5. Dai nta ingkau o tsap nga oi mashe ni gw
dai dingla wa 0 ga hpe na jang, shi lam dam nga ai
pe chye mu ai. Dai majaw shanhte gaw shi hpe,
“He dingla wa ¢, anhte hpe hpa majaw lant n Sati 0
1a? Na a Karai wa sha lam chye li ni?” gu nna san
muai
6. Shaloi shi gaw, “Nanhte hpe ngai galoi mung
n chye ai majaw, 1 san wam mga. Karel wa pe
chyaw aw ji wa 2 prat kaw mn, chye ai maja;
san fu we ai,” ngu nna tsun mw ai, Shaloi shashte
‘aw dingls wa angwi pa ai ga hpe na jeng, matsan
dum ma shanhte a ta de. shaga wa mu ai.
7. Shani pew dai dingla wa hpe, “Nang
kanang 6a tai 7 ta? Gade sa n ta? Hpa tam n 1?”
ge nua san mu ui: Shi gaw dai lam mahira (soa
dan ma, da shan tup lem dam ai hpe tsun dan mu
ai
8. Dai dingls wa dai shani du ai lam hte share
i lzpe shonhiz azin Zyang SN Yanna, saw yu ying,
80
8 Dai jugavig wa gaw kelung pe gap ban
tim, pyen mat wa ai maja, i 8} Kun 8 ai kun,
2 cirye kami dat wu ai. Rai timung dai shani kaw
ana, hipang de galol mung dai kalang n sa mat ai,
Dai majaw mare: masha ni gral kabu nna, shi hpe
chyejn dum ai ke kumhpa jsw shajang ma ai tai
 
LAN DAM 4k DINGLA A LAM
1. Moi shawng de Rangoon mare hte ram ram
san ai nam kehtawng bia dingla langai mi nga ai
‘Lani mi na shi hkfai sha Rangoos' mare hpe mu
mayu nna sa wa ai. Shi gaw shawng de dai mare ha
gaiol mung gerai n ds yu ai
2 Dai dingla gaw Rangoon mare de du jang,
masha kadai pe mung n chye ai majaw, shi 2 man
20g ai fam hicu sha han sa wa nga ei. Shi gaw gat
de du mayu ai rai timing, gat lam hpe gade mung
nmadut mo ai.
3. Shi gow da mere hta Jam grai aw ni hte dai
late ni rang shawng e shi lai blrup sai atm zawn re
ai majew, grai maunga ai. Rai timung masta langsi
ni hpes uk loin m san gov wu ai. Hpa meajaw nga
ang, doi mare ne masha ni gua hikik ai hte shi hpe
hoa zawn 1 nawn me ai.
 
MYT KYAW AL NF HITE MAGWI'A LAM
1. Ashte myi raw ai mashe Kadai tai timing,
magwi hpe mu jang, galu ai jinglam, kaba nia
‘masen ai kawng, pa ai na, kaji ai mai he kaba
turn ai him hkrang hpe'tm lu ga ai.
2. Myi kyaw ai masha ni chyswin gaw, n mo In
ai mijaw, hpa baw arai hpe rai timung, lata hte sho.
n jm yuvang gaw, nehye le maa Latahte masawp
yu yang she, chye lumaai, Shing rai mzsawp hu rai
firnung law law lang myit shit che me a ra,
3. Moi shavmg de myi kyaw ai masha marai
Kru gaw Yani mi bta re. sha chyai baw sa wa
hhrup na ai ‘Dai shaloi masha rem oi magi ionzai
10
mi te brum kedup ma ai. Shanhte gav dai magvi
a Fun hicrang kaning re ai hpe chy lu hira langai
hic langai masawp yu ma 8.
4. yi kyaw ai wa langai mi gaw magwi 8
jinglasm bpe masewp hkrup wu ai, Shaloi shi gaw
‘magrwi ng 5i gow, lepu zawn re bs, nga ria tun
ai
5 Bei langai ani gow kawnghpe masawphikrup
1m, magwi gaw masen ai i le bung ai, nga Ai.
Kags langal mi gow magwi na hpe prasawp hkrup
iu ai, Shao shi gaw magwi ngy 2 gaw layit za
1 a ba, gt ia tun ai -
6. Bak langaimi gaw, dai magwi a aga jum
krupmns, magwd aw shinglim byun zawn re 2 hka,
nga ai: Langai mi gaw-magwi » gorep hte kan bpe
masawp hk:up jang wit shakum hte bung ai, nga
nna tun ai.
7, Flpang jahtum nz wa gaw, magi nmi hpe
jum hikrup nna, tsun ws ai gaw, neni manang ni
Javmg tsb al ga a teng ai. Magwingu ai gaw shingri
‘zuwn she re al, Ngu nina fur mu 2
8. Shing rai shanhte myit n hkrum ang,
dengrong hat nga wa ai. Shaloi dai magi mady
gow, dai lam hpe atsawim sha bei tut dan nna,
shanhte yswng magi a him blraig hpé teng ets
chye la Ju jang gra au shajang ma ai.
9
sing na wa kanu kasha mehkra bte hpe rawng kow
shangun mu ai. Shi gaw wa kasha {angai mi bye ota
das ¢ hpundu ha sumsi hie ngang ngang gyit dun
doa
4. Dai jaugawng wa gaw, ma npan ¢ shaun
hi shinghyi nga nnz, ndan bpe shachye da lo shia
ding hkap nga ai, Dai shani ¢ kalang ga wa kasha
bai bia na sa wa ai. Shi gaw da snace ting hia tam
is yang, das gyit dun de ai wa kasha hpe sha mn wa
a
5. Dai majaw shi gaw tsa ai leu kaw mos,
Tungdin ni bikrat a 22, pyen hkra wa ai. Shi gas
dei wa kasha hpe dun da i maja, alawan nla hpai
mat wa bu.wi ad. Dai chaloi jaugawng wa gawkalang
2 garep ku ¢ masin hia hia bits gap bang ya wil
a
  
6. Daikalang gaw ndan pala jung let, pyenmawt
mat wa ana, shi a shar de du we ai. Shi gaw pala
tia jang, naw sharang 1s ai i timung, dad pala
matu ¢ gung shakap da ai majaw, hipang © n shazang
nu ai.
7. Dai kelang gaw si we nga yang, “0; ngai
gaw nde law hig nam € nga si esi ashan tan sha.
na, lai wa fu angi, Rei timung ya gaw masha ni &
ani hpe Jagu 1a kashin sha ai rsa, dai mar gow
dei ni ngai bpe dang kau ni ai” nga ra myit dum
tot si wa ai
 
KALANG AMYU TANGAI MI A LAM
1. Kalan langai mi gaw tsan ai nam wali
aga &i bum ntss na hungbra ha tip (sip nga ai. Shi
‘5 hum. rm ram keba waa, nega Ja ai his tszw
ai nisa malen blu pyc Ji ai.
2. Dai lalang gaw mare lang mi ha shani
shag wa kasha Tanga nai rim hped mat wa wa re
#1, Rai timung sai gow gai pyen lian ai hte dai
‘mars ani anawn kan sha p dung n sa ai maja, shi
pe kadai hung n Ti gap sat mu ai
Dai rsjaw lem mi hts 1 samugan hpo py
op di [a ai nde jaugavmg Langal mi ga, mare
 
 
"
MA YAN WA HTE MAM NSI A LAM
1. Moi shawng de hkeuna gataw sha ei raasha
langai mi nga ai. Dai wa gew lani mi hia shi a
shaang sha langai mi bp shiaga woi nna, hans
pa de mam myia sai kun mayin ai kun, yu na mate
savas.
2. Dai yan wa gay hana pa de du jan, mar
ni ipe kawan yn kaw yu ngama si, Shelor kasha
aw, mam 0 kau mi gum re ana n Kew min gum
‘kre ai, marawng ding ding nga ma a be mu wa
ot 3
3. Daishaloi; kasha gaw shi kawa hpe ning ngu
nts san Wu i. “Wa e; wora merawag ding ding
nga ef mem hpun ni gaw hpung shingkang keba si
Fai nog, makau @ grup yin a mara bpun fi dai hpe
naw ma ai; ngu wa ai.
4. Shaloi kawa gow dai n gum af mem hpax
Tangal mi bre gum ai mam bpun Langa mi hpe baw
In nhtawm, Kasha hpe ning ngu nna, tsun wi ai
“Ngai she e, ndai gum af mam hpun gave shis hicura
#1pe shagritnna, gum timmg mam nsi ju ai he aly
rawng nga ai, :
5. Bai dai marawng ai mar hpon malitang gas
shi 2 hkum pe shagray gumrawng timng, nsi na
ai te ekyu n rawng i; kaumon sha i nga ai. Shing
7¢ ei mam hpun i bpe wan ha nat kau nhtawe, ja
ai maim nisi ni bpo chyawm gaw mam dum kta bang
da na Tei ngs 81.” ngw ona tsun wu a,
n
6. Doi hie maren ndai mungkan ga na bpsji
byeng-ya n chye ai masha ni gaw tinang hau ge
shagrau tne: gumrawog ai myit rawng hye ta ai,
Shing re ai masha ni gaw mash keja galoi mang
tai luma ai rai.
#. Dai gum ai mar nis hte bung ai bpaji byeng:
ye rawng ai masha ni chyawm gaw, tinang a wyit
asin hpe shagrit nna, hkungga fora ai my: rawng
ma si. Shing rai ai masha ni hpe kadai rai timung
tsawra ma ei rei Tina, masha kaba byin wa chye ai
awe
 
”
na jum jabke ga, dai namukdara bra i shang ai
‘kana hkashi shag be jum rawng ai ga teu boa ga
brat we ai majew, moi chyidoi nhkoi kaw nna
yawng bang let, hiung nga.ai jum jabiku raf pga ai.
8 Dai share masum bia ne Ra fe ai jun: amyo
af hl jum maw hla vit iu a htawan bai shadu la ai
jum gaw gran kaja nga ai. Dai jum gaw grai hpraw
‘tua hue hu sha yang ana shkya n byin n tai ai ri.
 
7%
ge rut rm he shaja ona n-gun legaw jat a hu a
Dai majaw rai gu nis e jum fipe koi gam lu ai
masha lata mi mics fa ai
3. Jum paw skiareinga, shing nmi na na tawn da.
‘mayu ai arai i bia bany da fang, galoi mung n tsa, 1
manam lu ai. Dai majew nga bavew pe jum lew
law te gala di ma ai.
4 Jum gaw ga hia rawig ai raj oui, ga nish
ting na mumgdan shegu bta lu Ja ai. Jum Tu la Tu ai
shara kaha masura nga ai; dai ni gaw shayit, jum
ma, namuldara bea ni roi nga ai
5. Dai shay gaw ga kata © rawng ai jum tun
pra hcabpawk npun rai nga ai, Dai hka bpc masha.
oi ja la nbtawm, shad jang nisin gaw salu tai nna
hoi mat waa, Shaloi dai ka bt lawm af jun jekky
aw go nna di hia kp taw nga ai rai,
6. Bai jum maw gaw hkarang ga ¢ hpaw prix
ia, ga kota na mash btu la of nung rai nga ai, Dai
Jum gaw rman ¢ lunghkrung zavn ai nga a. Shing
7¢ ai jum hpe jumgang nga ma ai rai. Sina mung
‘masiha ni gaw dai jumgang hpe bai shadu jang, ya
ante sha niga ai jum ta wa ai fai.
7. Bai-nanuikdara hka hta fa jum gaw dai hha
pe acta nbtam jan ¢ tam jabkyet, shing 5 rai wan
‘a shadu jahiyet l2ai ju rainga ai. Shing rai shady
In ai Iam hpe ndai Myen mung ha masha Law Jase
kan gilaw shajang ma ai, Dal namkdara hka hia
 
1. Bainam gov sagy te Taw Jaw shai ai. Dai
‘bainam a inun gaw, gumra mun zawn, ja nng galu In
ai. Bainam la gew dingla ni zawn, gra gal mi nba
mon tua
2. Bainam shan hpe masha law law sha ma ai
rai timung, seg shan daram 1 ou ai. Nga chy zawn
‘bainsm chyu hpe mung masha ni shup Ju me ai. Dai
‘bainam chryu gaw, ma kaji ni & matu gra nia akyv
ge oi.
3. Bainam namla gaw tam vam kaba ai be hkrit
na zawn re ai nsam rawng ai. Kalang lang masin
‘pawt jang, masha hpe pyi daru sat Tu ai. Rai timung,
"
shi a nftka mun hpe ln gang ya yang gaw, shi a ne
gun alot sha kya mat In a
4. Bainam ga labkru tu ai baw amyu rai
timung, tsavvei shara hi bte n marie ai sharg kaa
hkawn sa lai In ai. Kaling lang rita magaw hte
Tunghirung lungma gawngngu sumla ntsa han lung
uai ;
$. Kalang mi na'bainam lahkawng gaw ram
rare kaba ai bia hts, kade de nna rapa ma ai. Dar
hia hpe hpunpyen kaji Taugai sha hie mahkrai hkrai
da &i. Dai bainam yan gaw mahirai kang o shads
da bkrum karat ma ai
6. Shatoi dui bainam yan gaw, mahkrai gyip ai
‘msjaw shad da n lai sa wa Iu ma ai. Shan langai
‘hte Jamgai mung peng den hiang La ai he nhtingnut
wa lumi. Shing rai Shan gaw, dai mahicrai kaang
© grab myit yak mat ma ai
7. Shalof myit sa ai te rit shag ai bainarm
fangal mi pew dai mabkrai hia yeu ya ai. Kags
‘mabtang gaw dai tawngasi bainama bisa hu kabye
te, bikaw lai mat wa ai. Kaleng taw ai baing
mung rawt 10a, bia wor hin de rap sa warfi bi
i
& Dai bainam yan gaw shada da tsawra ai myit
 ravng ma yang gaw, teng ter di hkrat si na a
ai. Dai hte maren anhte mung shada da tsuw 16 6i
yi rawng mai ga ai law
75
dal ota fa mu 1 mu ahkia gaw iz a met rai nga
Tit ga. Ngai ehyavwan, gaw namsi namsaw sta taitim
icrit hpa 1: nga ai kaw she myit pyaw tingad,” ngu
na tou +0 ai
2 Dai pang nbtoi toi wa jaog, iam yu gaw
shi a shara de TagyTm mat wa ai. Nta yu gaw shawng
de shi grang nia van ai gn hte manang wa kpe jahpoi
ai ga a majaw, grai kaya mat ai cai
 
JUM A LAM
1. Ndai mungkan ge na masha amy shagu ble
dusat dumyeng smyu law law wa jum hpe lu sha
chye ma oi. Dai jum gaw, shum ai hic kanang rai
titmung bang dat jan, oi sha chyam wa luai. Jun
gaw tun fing, isin tai mat wa chye ai hie dai sin
mung bai ge nne, jun tai wa lu ai,
2." Masha yawng hte gaw hpa baw lusha shakpa
ha rai timung jut bpe beng sha me ai. Daijum n
bang yang, shan nga yi 6 tw ai- Dai hia n-ga jun
7%
2. Bai shi gow, “Nye 2 nia de she Hkan nang
wa rit, gai pyaw ai shara hin shan hte nga sha, ngai
nang bpe jaw na de ai” nga wi ai, Shaloi nem yi
aw shi a jinghicu foun ai ga hpe na 1a ai maja,
Tana mi ita hkan nang wa ai.
4." Nia yu gaw sbi a maneng wa du jeag, shal
gawk de Wwoi sa wu ai. Shana de mada ni wan bta
Gang da ai shan shatmai rawng ai wan magap hpe
¥enawng jabirat dat wu ai. Shaloi med ni na na
sa wa jang, shin yaw hprawng makoi mat ma ai
5. Dai hpang shan bai pra nna, shakam e
sat da 2i nga jabkoaw hpe bai sa sha ma ai. Shan
£2 loi Iof sha naw Iu sha yang, lanyau Tanga mi
ye gyam sa wa ai hpe mu jang, ta magaw de bai
prawn hung mat wa ma ai. Dai yu yan saw npu de
Ianyau a nga nga af majaw, shana fup nisa.e sha a
nga nga ma ai.
6. Dai majaw nam yu gaw shana tup shat n lu
stu ma, kawsi kyet nga ai. Sheloi ta yu tsun ai
gaw, “Hpawt ai {anyau yup mat jang she, atsawm
sha 3a sha pa” ngu nna fun wii,
7. Shaloi ria yu gaw, “Magang wa c oa a nta
© shan nga ga nga lit dai; Tai timing hpyen savwng
ti majass Iu ia sha na mat yak 1a ai Law Dai maja,
15
CHYAHKYAWN FTE SAGU KASHA A LAM
1: Chyahkysvn ngu ai ga nam e gs af gwi
any mi re ai. Dai baw paw mimgkan ga shata shiagu
kan ¢ nga ma ai. Shanhte gow grai n hr 3 mialse
Iabye amyu ai ma ai,
2. Dai chyehkyawn amy gaw tut navmg o
kasi a baum nga ma ai. Dai majaw n sim x sa
Jusha tam sha nga nna, masha rom al yaranga amyu
shagu hte, sam ¢ nga ai hkrung mahknmg yawng
te hpe, rim sha chye ma ai, Dai bta kaga, shane
shada da py; kalang lang kawa she HK atm a mi
3. "Moi shewng e lani mi hia, chyahkyawii
larigai mi he sagu knsha langai mi paw, Akgraw
Tangei mi hte nisin Iu na mat, sa bum brug ma
ai. Chyahiyawn gaw hkahku de Iu nog, sagu kasha
gaw bana de Iu nga i. -
4. Shaloi chyabkyanm gaw, sagu kishs he sha
may ai majaw, mara tam let, ning ng tsun we ai.
“N hkru ai sagu kasha e, nang hpa maja nye a bkes
‘kamu ya n 7" ngu wu ai
S. Sag kasha gaw hii hkungga ai myit hte
bian wa ai gay, “Noi hka gaw nang hpang de na
Iwi Hkrat wa ai ajay, naa bka kaning rei Banu
uid, tiga n chye rngai,” ngu nna ngwi pyaw ai ga
hie sun wo ai,
16
5. Bai chyahkyawn gaw, “Rai sa, sai timung
Ini wa sai shafa ru dare e, nang guw gai bpe
sian ai go tsun nit dai,” ng wu ai. Shaloi sagu
kasha gaw, “Nang tsun ai aten bta ngai garai n
shagai nngai,” gu wu ai.
7. Dai pang chyahkyawn gaw, “Dai rei taw.
ang shotan ai ra mung na NWA gai pe shatan
sai, Dai rai nua nang shatan ai hte maren rai nga
#1.” ga nna sum nhtawm di chyahkyawn gaw sgn
kasha bpe kawa sha ku wu ai rai
§. Doi hte mares, anit nung iru 1 kaja ai
smyit rawng noe, menang shada da mara tam lef,
zingri zingrat gr yang gaw, dai chyahloyavm hte bug
a gai law, ©
 
CHYEJU DUM CHYE AI LAM
1. Moi shawng de mare kaba lungai mi ta
Tnglik masha langai mi nga ai. Dai wa pew
shengttpaw i up i masha kuba langsi mire aj. Shi
a madu jan gaw kashu kasha garai n li-yang, dai
masha gaw mare shinggan ¢ nia galaw da wu i.
7
 
NTA YU HTE KaM YU YAN A LAM
1. Lana mi bia nam na yu Jangai mi gaw shia
jinghiow nta yu bto hkrum jang, “Tsaw ra ai jinghl
e, hye a shara de han nang rit ngai bie tau fu sha sa
a" ngu sma shaga wa ai. Shaloi nta yu gaw nam
‘pang dc hkan nang wa ai, Te
2 Nam yu gaw shawoi shi tam she ai shora
‘kaona lings mi de, woi sa wa nna, tena ba na
mam usi. ni hpe woi sha wu ai. Shaloi ota yu gaw,
“Mpriang wa ¢, mang gaw iit re ai madi manyap
shar fa fam sha ai gaw pa pyaw sharunga a a?”
gu wu ai.
 
72
dum hta dai nai mam ni n Shang Iu ai. Shaloi shi
gaw shawng de na dum hpe run kai nbtavwm, gran
abe ai dum nina bad galayi wa ai,
3. Di sahiti wa gaw shi a dum Ht mam hpring
blera Iai majaw, myit grai koba emma nga si
Dai bpang shaning ¢ hi iba wa ai ri timung, shi
‘Aw hipa mit ro nyt 12 n hr wu ai
© 4. Dai mare Kahtasmg kan na shi a makyin
jinghku kethpu kanau ni Ite matsan mayan masha
ui gaw gra ru yak kawsi bkrum nga ma ei, Ra
timung dai sah wa gaw munglean ga na nai mam
bie: sut gan hia lawhipe myit marin af myit grad rang
2ga &i, Dai majaw shanhte pe $hi a man kachyi
‘mi mung n dut » hoi, u karan jaw Hkraw ai
5. Shing rai nga yang, dai sahil wa gaw
akajawng sha machyi makaw kaba hrm ai majav,
si mat wa sal. Dai shaloj shi a nai mam, nsi naisi,
sut gon yawng bps dagraw madu na Kasha n nga ai
‘Dai majaw tare kahtawng masha ni gaw kabu gara
myithte shi a nsi naisi hpe garan 15 mu ai
. 6. Ndai mawmwi ga hia ante matsing la ma
Tam lahkewng nga ai re, lam mi ga, dai sabti wa
‘ga. isi, sut gan he lawhpa myit mais nis,
mabkawng da vai timung, shi a matu hpa kyu n
niga, Lam Iobkawng gaw, ankte ming dai va 2am.
slaw shaja nna, lu jeng, matsan mayen re ai bpu
neu ni hpe gaan jaw ya mai ga ai law,
17
2. Dai wan li gyi gaw, shi 5 shaoghpaw Hi hte
san tsan de sa wa jang, shi a iad jan Hirsi sha dai
nia hi law law lang a nga nga ai, Dai nis maka
Miwa masha i a sun keba langai mi nga ai. Dai sun
ta sun madu hte shi a nchyang me ni matikra, manga
shi dararm nga ma ai
3. Dai sun na Miwa mashani gaw, shasa shag
chyara nang ai hte, hpaida da ginsup nn, kalang
Tang ga law gasat nga ma ai, Dai majaw dai wae
evi jan gaw gai hist ai hte nfa chyinghka ni he
atsawm sha la hkinding da. nna, rawng nga nga re
ai
4. Kalang mi va wan Ii gyi baw mat wa zi
hpang, tana mi ha dai Miwa sun mada kasha av,
akajavimg sha machyi hkrurm ai. Shaloi dai ma a
Kawa gay, shi a shangun ma mali manga bpe wan li
£i jan peng de tsi hpyi shangun dat mu &i
5. Dai Miwa a shangon ma ni gaw wan li i
jan a ota de du jang, chyinphka Ia da &f maw,
shinggan ¢ tsap nga ma ai. Dai wan li gyi jan gaw
groi brit gar) af maja, shanhe hpang de pra gw
wu ai. Dai majaw shi a shangun ma hpe sar yu
shangun wi i.
6. Dai wan bi gyi jan gaw sun mady Miva &
kasha machi ai lam na jang, dai sun de hkan sa
Bang ai, Dai machyt & ms hpe mujang, gral matsan
12
dum ama shi = ta de Woi wa wa ai. Daj mejaw
masum mali ye is 15 nna mai wa jang, kawa hpeng
do bai wa mat ai ai,
7. Dai sum madu Miwa gew wan 1 gyi jaa bpo
gad va ohyeju dum ai myit rawng ai gaw, n dang
toun lu i. Shing rai myit rawng ai ue maren, shi a
sum na shatmavy shatmai hpe jalpawt shagu, dai gyi
jan gare 1 rawt yang nta chyingiika lam ¢ &.5a tawn
da ya ngaai rai
8" Doi gyi jan yen gyi wa gaw masum ning
datam dai ote hts rawng nga.nna, htawt mat wa ai
shan du hk shaahte 2 sa jaw nga ma ai, Shing tai
dai Miwa masha i gaw shanhte a chyeju dum ai
‘myit be a medun nga ma zi rai,
 
7
7. Dai damya bkrum ai lam hpe shi na jen,
shi a hkum hte baw bkan na mz i ta kap af asad
ni hpe katsut arut kaw ya nhtawm, sumpan hie
ahiksen kayawp ya wu ai Dai bpang shia gumrahta
hpi shajawn nna, shi a nfa de woi wa wu ai.
8 ‘Bu hkawm wa gaw.dai hpaga Ja wa hpe
arsawm sha tsi Lajang mma, gede nua yang, dai wa
hai mat wa ai. Dai bu Bkawin wa gaw matsan dum
ai myit rawng 4 te waren, anhte mung karum
‘matsan dum al mit ravng nga ga fav:
 
 
SAHTI WA 4 LaM
1. Moi shawng de masha langai mi gaw yi
hikauna kab Tu ai hta nga, sun kaba mung lu-ai
Dai sun hta namsi nacsaiw, shatmai shatmaw amy
rye tu lu ai: Shi gw kashu kasha lu ai hte shi a
‘mada jan mung si mat salu ai. Dei maja shaning
shag shi a yi hkauns sun galaw pa matu ichyang
masha law law 2 sew nga ai.
2. Laning mi bia shi gav shaw: 1a hte gran
mma, shakut sharang galuw shaja ai majaw,dai
sharing shi ansi rai i paw shawng de 1a bia htm:
Towy Jaw wa grau liv lu ai. Dai majaw shi a mars
70
simajaw, akajawng sha htim pro wa ma ai. Shanbte
aw dai wa hpe magsa jun da nna, van mi gav shi
& shingkyit hte apye hfa. a gumhpraw sawng
‘marawng mabkra hte hpe mana shaw fa ya mo a
3. Dai hpaga masha gaw shi a jo gumhpras
shaw ta Kau ai hpe mu ang, masin graf kahpra mat
ai. Dai maja dary Jangai mi pe shi a hu hte
Kaba ona, dai ganoi noi si si, Shaloi dai darmya
slang his shi hpe javm kayart kamei ana, shi mung
ai machy mat ai rai,
4" Dai damya oi gawmssha kage se tmunahpe
bil i majaw, dai na kap ai mevaag wa pe bta
hpai mat wa mia ai. Dai hpaga masha gaw shamu
shamawt n 16 mat soi majaw kaleng taw nga ai
5. Dai bpang ade na yang, meri lahkavmy
ga, dai lam hi hprang lai hlaup ma #6. Dai yan
aw damya bkrum ai wa hipe mu mad jang, Brit ai
maw, lam kaga hia koi dai mat wa ma ai, Dei
‘pang gum jawn ai masha langas ri mung shi hpe
‘mu fang, koi mat wa ai,
6. Hpang ¢ tsawmra hkring rai jang, gamra
jafon ai bu kevin masha langai mi bai Jai hpearig
hyp ai. Dei wa gaw dai hpaga mash bpe mu fangs
‘matsn dum lama ai myit grai rawng ai, Dai majaw
shi sit sa nna, kaming tai hpa hkrum ai lam ni bye
szia ayang san yu wr ai.
19
 
UTAWNG A LAM
1. Utawng gaw tsawm tum ai u amyu mi rai
vgaai. Dai amy gaw Myen mung hte India mung
hia law law nga shajang ma ai. Utewng gaw nla u
bia lahkawng masum htang daram grew kab ai rai.
2. Utawng gaw nam maling kate hian ¢ nga
m2, ga hta tam sha liye ma i, Shanhts gaw Kkarit
Hisadavin, shingtai sumbra ni hte nampn nampan tum
oi pe sha ma ai. Shanhte gaw manang law law wa
rai ning, hung kaba hte nga m a rai.
3. Utawng la gaw utawng yi hia frau tsewm
nz, shi a bas hia jawban th ai. Dai jawban gaw
BAMpaR pu af zw rai ne, lagra dat meyu yang,
Tegra dat lu ei
2
4. Shia mai gaw gai gah ai hie kahpyen dat
Jang, shi a Hum ting shinggrup pa via hu ai ral, Dai
tanga anowai ba tsitai, Akyeng ai, mut ai, chyzng
# bow amy ony kaya ka nga nna, mai mun shagy
ht mys zawn ai dingsen maka kap nga Iu gi.
5. Shankrts gaw grai zai Ti ma ai majaw, lula
na manu yal 1a ai. Krin 8 prang shara hia shahpa
tam sha jang, Bpyen yuna mau kinyu tawn da chye
md ai rai
6. Dai kinyu yu ai utawig gaw bpyen langai
‘agai pe mu jan, am sha ai manang ni yawng hte
na lu tra sen aba hte shaga ai, Dei uiawng gaw
ahpraw nam grai tsawm 2} amyu ref timung, shaga
ai nsen grai n pyaw la malu ai rai,
7. Moishawng de uiavng langai mi gaw, Hpan
Wa Ningsang bpe ning ga nna tsun ai. “Negi gaw
tsawm timung nsen n pyaw ai maja, agai shaga
jag, na ai mi yawng mani kiu ya ma ai”.nga ai
8. Shaloi Hpan Wa Madu shi bpe tsan wa ai
Zw “Na  usen ni pyaw timing, na a ahprew nsam
tsawm him nga it dai. Nsen pyew ai nai gaw nang
daram nsawm ma ai. Dai majaw kadai fai tinung
ut yigun shara n nig ai, Langs hie lanai. tinang
ang ha sharawng share, arawng sadang langai nga
Tu Jz gi hkrai rai shejang nga ma ai” ngu nna tsun
wu gi ai,
 
 
 
 
DAMYA HKRUM 41 MASHA A LAM
1. Kalang mi na masha langai hi gaw Spaga
8 12 mat rain ram 15am ai mung do sa wa ai. Shi
gow nte hic mali manga ya tse ai share de da fang,
nam maki Jin ¢ grain ke ai damya manga hic
hkrum kadup birop ai.
2 Dai damya ni gaw lam makaue lagyim hip
‘nga ma, shi hpe tn jang, gumbpra gan ai re chye
68
au galaw ai nehyang ni gaw gade a ng pyaw
Tot, blu kat ig mit ai pe bo dun su a. Dai ay
shi ga dai amu Tipe ksa da nine, kevwa hpgng de
alten wa na myit lu ai,
6. Shi gaw shaving de sali wri garam 1a sai
maja, shi a kava hpang de wa na gral brit kaya
Dga ai. Rai timung shi & mara hpe hpyi nem
tawngban nx, Kawa a nia o nohyang zawn nga fu
va ahkang hoy na, nga nina uhtang wa ai
37. Shi giw nta makau du wa jong, shi a kawa
av hi bpe pu nine, a tou laa, Shi kaw a lagawy
hpang  dingnyawn let, shi a mara dat na mat
Foi ner wo ai Kawa ga shi hpe n daru keyat ai
bia xi-ga, machying kabu para ai ryt hee bkap
kala Ja wa ai
8. Ndai maurnwi hia sawng i hts maren, anble
mun tinang a kana kava, pu kanau di gv salang
ada bpe rai timung shut kau jang, atsawmn sha bai
tawngbah mai gs ai re. Dai shalos shanfte a mafsan
dur ai mit bpe anhts teng tong bikam ta lu ni: ga ai
law.
 
2
DING MAN AI MASBA LAHKAWNG
A LAM
1: Ndai mungkan ga tsa o ding man ai masha
mi aun ai n kn) ia gi. Ra timung kaleng lang ne
ikrup tu ga ai,
2. Moi shawng ¢ kahtawng Kaba langai raibta
Ma Gam: hie Mn La ngw ai marad lahkasng nga ma
ai. Dai yan gw keji kaw nna, masu magaw map lu
map sha ai hic keshun kashe myit n tawng ma ai
rai,
3. Lanimi hia Mala gawMa Gam kewsa na,
Ma Gan a haura Fengai vi hpe meri la wa ai. Daj
Hkauna ke-ang o nung kaba langai mi riga ai, Ma
La ga dai hkauna dé sa nna, hkauna gare: 1 golaw
eng, dai nlung pe shawng htu shaw kau wr ai,
4. Dai nlung nu e mashe kega makoi up da
ai ja rawnp ai dibu langai mi hpe shi rau hkrap wir
ai, Shaloi Ma Ls gaw, ngai ndsi hkauna mari yang
bicauna.a jahpu sha gai va se ai. Nai jaa jatiu
Javan of majaw, ngai nla eng i, nga nna cyt af
S. Dai majaw shi gaw dai jo. hpe Ma Gam
lata hia wa ap va wre, Shaloi Ma Gan gaw, “Nai
mung ndai hana hpe mari yong hisuna 6 jahpu
sha hkrat ringai. Dai hia ga ndai ja paw, na a lata
2
hue nga ai hkeuna hta nna pru ai majaw, ngai n la
ang nngai” ngu wo si,
6. Ma Gam ite Ma 1. gaw dai ja fpe kadai
mung n la ang ai nga ana myit ma ai maja, Ma.
Gaon a shadang sha hie Ma La a shay sha iahkawng
bpe blung-tan ya ma myit hirum me ai Shing mai
hikung-ran vo nhtawn, dai fa dibu hpe shan a lata
ta 6p ya mu ai
7. Auto mung dai Ma La yan Ma Gam zawn,
ding man ai myit tewng nga yang gaw, masha nlasg
hte gas ante hpe kam m2, galoi mung shagray
sha-a ma mi ai law.
 
CHYAHKYAWN HIE BAINAM A LAM
1. Chyahkyawnbaw smmyumi gawnbkeun kj
ai myit Law law n rawng ei rai timung, shi gaw rai
masu Healer chys ai.
2. Moishawng e dai chyshleyawn amyu langai
ni gay hikabtung lengai mi hta di heat beng af. Shi
gu dai hkahtung kaw nna bai pru Iu hkra shakut
sharang nga yang bainam Jangai mi dai hkahtng
Gesadual
67
WA REM AI SHABRANG A LAM
1. Moi shavmg de masha langai mi gaw
shadang she lahkawng hu ai. Kasha hpungdim
mahtang gaw shi 2 kawa hpe, “Wa e, ngai pe ya
angai sali wunli garan yao,” nu wud, Shalot kava
gay shi pe sali garan ya jang, Gai anai yawns hpe
Ta nitavwrn, tsan ai mung ds sa raat wa a.
2. Shi gaw dai rung de du jang, ram ram lo su
ai majav, inghku fing-yu gra fo we ai. Dai finghkn
i hee shi gas shan shag pyaw daw kadaw nga
nna, shi 2 a gumbpraw sut gan maha hes pe jai
sha'shamat katy wu 2i
3. Shing rai shi lu malu shamar kan ma ai
hpang, dai mung © hicuwa ksba hic wa ai rai, Doi
shaloi , shawng do shi hte pyaw pyaw Iu sha i
jingu nj langal mi muk shi hpe 1 karum matsan
Gum ma ai, Pai maja shi gaw dai mung tiog bia
shaipa lu sha bkra galaw na ay tam ham wa al.
4. Shaloi dai mung na roasha Jongai mi kaw
wa rem nghyang shang nga ai. Raf timung shi gaw
siawng de na zawn blu bio kat kat n sha lu ai
fas, Jaw any Tang kaves blew nga ai, Dai maja
shi paw kalanglang wa ni sha af shapre wa shat ipo
pi sha mavu nga ai
5. Shing rai sbi gaw wa rem nga yang shi a
Kawa & nia do myil dum wu al. Dai kawe a fifa ©
  
£3
7. Dai yan bpe shar a kasha i ai Tan tsun dan
‘brawn, “Nan hum yawn my, na hpo nye s kaw
de woi wa nna, i &i du hkra baw na nga, Nan a
hasha hia rau nna, nas hpe Sarum matsén dum na
gai law” ng wo
8. Dal dingla yon pumgai gaw, “Ana kashe hpe
sha sa madun mi” nga ma 21, Shing rai sa madur
Jang, shan gaw Kasha hpe ahpum rma a hirep nga
mp i. Hkawhlcer: gaw shan he (sawra ai myit hie
akroi anoi shaga a raitim shan n kaw ma a) ajay,
shia htingnu de nhtang wa mat ai
9. Shing cai shan hkrap nga yang: Kared Wa gew
shan fipe matsan dun oe, “Nan a myi bai mu na
myit ni? Shing 1 raf, ma bai biqung wa na a myit
17 Shing ni, ja bu mahtang ra my ni? Langs
ngai hoe lata 1a mu,” ngu mu ai
10." Shalod dingfu gaw, “Ndai ma ja ib hpei
ang, brung wa ai he mu may ga ai kaw” nga wi
ad Dai majaw shan gaw myi mungm, kisha mung
hkrung, ja dibu mung ku Ja ma ai Taw,
 
23
3. Dai bainam gaw chyshlyawn Epe mu jung
“Nisin tsa3m ga 2 ni?” ngu ta sawn ai. Shaloi
chyabkyaym ga, “Rai sa; gra isaovm nga ai. Shang
Tu rit law,” ng wo ai.
4. Dai majaw dai bainam gaw akajawng sha
sgambtaven shang nna, nisin Iu ngut jan, “Kaning
rai bai pru lu na ga ta?” ngu nna chyabkyawn hpe
san wu si
5. Shalof chyahkyawn gaw, “An pru na lam
kaga nga sai majaw; nang shakum hia kabye roe,
raw tsap u. Ngai gaw na a shingma hic lung tna,
shinggan de du jang, nang hpe na a nrung bre nga
gang shalun La na amgai” ngu nna sun wu i,
6. Dai shaloi chyahkyaun tsun ai hie maren,
dei bainiam gaw hkan galaw nna, chyabkyawn
shinggan de pru fu sai. Shaloi bainam ge,
pe nang tsun ai hte maren bai karum la e,
7. Shing nga jang, chyahkyawn gaw, “Bairem
mans ¢, na  nhka mun daram sha pyi hpaji fava
D-yang gaw, nang garai n shang yang, bai pro ne.
Lam hpe yu yu a2 ndai ngu thtawm, hprawng mat
Vea gi ai
8. Dailipang bainam gew, “0, ngai atsawm sha
naw B my yu ai chyahkyawn 2 hkalom ai ga pe
‘madat shat kau se ai. Dai majaw ning re ai tsin-yam
tsindam hkrum nngai law, nga nna jahtau ai rai
 
24
9. Dai maumwi ge bia rawng nga ai bie maren,
dai chyabkyasin & mast bkalem kew chye ai myit
saw anbte langai hte fangai hta n mai rawng ga ai
Taw
 
JINGHPAW NT SHABA WAWT NN,
NAT JAW HPANG AI LAM
1. Moj man e Jinghpaw masha ni kadai mung
nat hoe n chive jaw ma ai. Dai shalol e la langai mi
‘mackyu lungsha langai mi lo wu ai, Dai machyu
Lung pe goivat no, ashy ashan gyam Iu gor sha
ra s2aba Wawt yu yang, grai jaw 1 oi.
2. Tami mi bra Niloum la jaugewng masha
langai mi gaw shana de rim e, wadu langai mi gap
sat nnawnn, lagaw maga mi daw Ia nut jag, dai
wad ipe nam dan magap da une, na de wai mat ai.
3. Dai Nhkum la wa gaw bpang jahpawt ¢
‘machyu lung hte shaba wast chye ai wa lipe chyam
yuna mat, shi gap ai wadu lu sha na n lu sha na
kun? ogu one, shaba wawt yu wa ai. Shaloi nwawt
wa gavi shabe wawt yu ane, n Tu she na Lit dai nga
wuz
65
2. Shi gaw kenu hic kawa hpe nam mali bia
sun galas vsia, woi nga mu ai. Kasha gaw shani
shaga na de 5a ahiawm, namsi namsaw nap
namlaw ni hpe tam wa nna, kan yon kawa hpe bau
nga al
3. Shing ri nga yang, dai mung ns hiawhkarn
wa gaw dai nam de shan gyam nia mat 53 wa a
Dai fiawhikam gaw hash langai mi bia shao ui
nisin sa lu jag, yap na maw ma kap nga ai.
4. Dai shabrang gaw mim rim tai jang, dai
hkashi dG ntsin ja fe mtu sa wa ai. Hkawhiam wa
gaw dai shabrang hpe mu jang, nsin sin wa na,
myi alsawm shan 1m 10 sai maja, shi hye shan
zawn nawn wu ai
3. "Dai maja, hkawhkam wa gaw shi a ndan
hte gap na, dai shubrang hpe haa key wu si. Salo
dai shabrang ga, “Ngai hpe ep ai kadai rai ha,”
ngs nea jahtay let si mat va sai,
6. Shaloi hlawhkam gaw hlcrit kjawng ai hte
sa yu yang, ahpraw nsam grai fsawm ai lasha si ta
nasi bpe mm wu si. Dai bkawhcam gaw hlrap let,
i shibrany sa ai lam bu hiksn wa jang, mys kyaw
ai dingla yan gumgai kaw du we ai,
4
Shanhte gas, “Anite bring mi shi sala nga yang,
nara i bpe gursed laitkaving © sha kau mu ai"
ge. or tsun dan i myit Bru me 25.
5. Shing rai bawng Ta nhtavm, nts de Wa. mat
ms ai. Fikeuna mad gory shenkte bpe chyar yu
let, “Dai ni nanhte hlauna ii gat ngui manit ni?
ng nna hisap sano ai. Shalol sharhte av myit
bicrum bawn ds ai hte mares, bau, med hpe
masu sun dan tu a,
6. Hiauna mad gaw share l3gawn nog, yup
nga ai bia nega shi hme bai masu ai pias, masin
grad puowt ai. Dai maja shi ga dai.uchyang ni hpe
shi hisum nan kang de sa rina, shanhte yop be
nga yang, amu sa galaw si lam tun dan mu ai Dai
Hpaag shanbse pe shi shapraw keu at mu 2i a
 
MYI KYAW Al DINGLA A LAM
1 Moi kelang mi myi kyaw ai disigla hte
gumgai yan 1a nga ma a'. Shan gaw shadang sha
shinai sha Tuma ai. Dai kasha gaykanu yan kews
bpe matsan grei chye dun ai
25
4. Shaloi Nikum Ia wa gaw, kaning 12) n fu
shana ta? gu nna, shi daw sun waa wad lagaw
pe shaw dan su ai. Shaloi avast wa gaw yrai kaya
mat ra, ssi a machyu lungdin hpe kabai dat yang,
dai nung ga ayai wa nna, bra kamang wa ai guw,
shaman, shaba lap, shanam ni hia kahtan ha ai
mai
5. Dei hpang Nhu fa wa gaw wadu hpe hpya
shana sa jang, dai wedu gaw bai Brung nna kaw
at wa Iu oi, Hpa majasw nga yang, shana de dan
magap da ai namlap gaw, tsihkeung tsinan lan ai
ang ai rai. Shi gaw dai lam hpe abr alike tam yu
mma chye jang, dai tsi hpun hpe na de gawt wa
htawm, sun hii da wu ai
6. Shing rai nwawt wa wawt si machyu
lusgsha teng ai hpe chye jang, dai ng kahtan akra
ai shainas, sheba lap, shana ni hte ya du bikra shaba
wat wa ai ral. Bai dai Nhkum la we kai da si tsi
hpuii ape mung nt ¢ rem ai vu, wa vamnga 1d saw
tsi hipun zo ai hpe chye nna, gat di sha kaw ya smu
ai '
7. Dai majaw Nbkum la wa gaw, u, wa,
yamngs i hpe tsi hka ji mu ai. Dai tsipawt paw jan
ac sha she ru sai maja, nat ni sha jan ga de du fix
moa, shingeyim masha ni machyi jang u, wa, yamr ga
26
© na te dai tsi py shangun mu ai, Dai kaw oma
Tinghpaw masha ni machyi jang, nga lang, wa jo,
Ju sha ma si. Nola gav Jinghpasw masha ni hs of
sum ra nga ai rai
 
SAP HTE MASHA LAHKAWNG 4 LAM
1. Ndai ga ntsa na rung shagu ha tsap amy
my nga ma ai. Dai fsap 1 gaw, inang nang 0ge ai.
ga hi ban una, angi he {agai shai nga ma ai
6
NCHYARG MASHA MASUM A LAM
I. Moi shawng e masha langai mi gaw vi
bauna law lav palaw ns, ram rao lu su ai, Dai
we hia she gaw sbi a yi bkauna ui hpe n dang
galew fu wu ai, Dai maja shaniog shegu shi pe
Farum na mers nchyang masa masum mali saw
nga ai
2. Lani mi hia shi gaw nchysng masha mas
hpe hkpuna de maim se gat shangun mu ai. Dai
nchyang ni gaw grai lagawn ai majayy, blcanua de
du jan, langai mi gaw, “Jan ja a ai of mi paw yup
1a ga” nga nua shi manang yon bps tun wa. Shela
shanhte masun bun kaba langai rni a shingnip bta
Yup taw nga ma ai.
3. Dai hpang dai bkauna wadu gaw, shanhte
mit gade galaw Iu 2i hpe yuna mata sa wa ai. Shi
5a du si shaloi, nichyang ri yup taw nga mala of hpe
hi sa ma hip wi ai. Shaloi shi gay shanhie he
jas ai sha, dai nehyang ni gun sa a mam nti hpe
‘kai kay da tna, mia de wa nat ai.
4. Dainchyangni gaw shana dejan du we jang,
yup hprang ma ai. Shanlite raw jang, Taam li sip
Tima li mai. Dai maka e gumra lahkawng ngs ei
sha mu musi Dai majaw shanhte gaw ata de du wa
jong, hiauna madu hpe hirit ai majav, shi bpe
anin ngunua mas tsi dan ua lam bawng ma al.
62
gumgal gaw hprang nna, aia let, “Hken lass, hkan
Taw,” nga ai. Shaloj ftingbu manang ni loo law
abujavng sts hpu sa oa ai )
5. Dui hkan gaw hirit nna, u hpé dat kau
nhtawn; sumwwn langai mi hta shang makoi nga
ai. Shanhie yew dai han hpe wang nia shachyut
mu, Shaloi bien gw shabrang langai i a makau
ke pr wa ai.
6. Dai shabrang gaw hkan hpe ganoi sha'lu
Kehtam ai rai mung. nbung ji hi legaw ju kati ai
maja; dep dat wu si. Dai majaw han gaw nam
de hprawng mal wa no x lu sat ke mu
. 7. Dai hpang lani mi din jang, dai hen yaw
Fawsi Ja ai majaw, shani ¢ u bai sa gyam nga ai
Shalof masha lanai mi gaw u katek ai na nna, 52 yu
Jang, dai tican Tipe mu we ai. Das majaw shi ga
tia de alawan gat va ing, sanat wa la nhtayvin, gap
sat kaw wu ai
8. Shi gaw dai kan hpe Bpai una, ota lanai
hte nga kaw hkan dan jang, dai nts na ni gaw shi
pe ud bte shan nga jahkraw ni hee kumbpa jaw
dat ma ai. Shing rej shi gaw ud sumshi daram bro
umhpa cam ram fn Ia lw ai rai.
 
27
“Tsap aicau mi gra keba 1a a, kau mi paw baw law
wan keba ma ai
2. Anbte a mung bla sap ny» Iaikawng nga
‘m2 ai. Tuapdi hte tsapru amy yaa ai mz ai. Tsapdi
gaw loimi kaji ai; tsapru mahtang gaw rar ram
kaba ai.
3." Dai amya lahkawng arm gaw chyapg ng
‘may ai, Rai ticnung sinus mung de na sap naa mi
‘aw bkyeng ma ei. Ndai tamu ga » dirigdung mags,
rai Kats ai hicgen mung ha nga ai tap amyu ni
gaw mut grai gal mi hte bpraw mau ai rai.
4. Tsap amy shapu gaw dai af lamyin galu ox
ai majaw, hpun kava ni hia slawen lung lu ma ai.
Dai bia kage’ shanhte olang bka bpug-yawi chy
ma ai rai
5. + Tsup ni gaw fiamsi namsasy hie kahicun 1
yin, bkainis ni hpe sha chye ma si, Masha i shaaht:
hpe hpa n di yang gaw, 1 kava chye ma bi, Kava
timungmasha a shan he galoi mung 0 sha chye ma
a
6. Moi shawng e kalang mi masha labiawng
bu blcasm sa wa ma ai. Dai yan gaw lam ¢ tsa
langai mi hte hkrum jang, langai mi gaw pun nts
de alawan gat Lung mat wa ai; langai mi gaw ga >
akajavmg sha kadewng taw nga mat ai.
7. Daitaw nga ai wa gaw sa bpe sz tik ne,
masu taw nga ai. halo isap gaw shi hye sa mana
yu nna, si ai zawn nan of maja, dei wa hpe ©
kawa wi ai,
2
3. Dei tsap gaw kage de hkavn mat wa ai
pany, hpun ndung na manang wa gaw ga de yu
Ikaat wa ai. Si gaw ga € nga ai manang wa bpe,
“Manzng wa ¢ di Sap, na a na bia sa Lehi ai
gov lip2 (sun a tal” nga ma sam wa i
9. Shaloi manang wa gaw, “Nang caswm sai ana
hhrit fet, hprawng i masha hpe koi gam v,” nga
i su a, mg wo a xa
 
 
EXAN JAWM AI LAM
1. Hien gow lanyau zawn te oi rai mang z2i
ai baw rai wna nam ¢ sha a nga nga ai. Hkan gaw
‘mais labye amyn rai pga ai maja masha ui rem
ds ai uni pe rim sha chye ai.
2. Dai hken gaw grai n bru ai majew mash
i kadai roi tiraung sat kau Iu jung grad kabu ma ai
Dai maja sat kau hai wa hpe kahiawng masha ni
chyeiu dum ai myit hte kumbiea jaw chye oid ai.
3. Han gave mash fipe Jaw law 0 chye Fawa
ai rai timung, emya chye ai. -Sharaw gawk yang
masha lav las n Brit ma ai rai tirnung, kan hia
Jeng, grai bit 2 myit rawng ma ai
4 Lama mi ta bkan Jangai mi gaw wraw ta
rawng a ubpe sa tim ai. Dai u yawk fang, ia mady
60
©. Dai shana ¢ shempaw ga tsun chyai nna, dai
sane: gov, “Shawng de gai lad sa wa yang, ndai
az. ia gurelpracy jan shaman kau da naga, rai
tinnung kanang ang ai hpe n chye kau se ai,” nga
an tou hlawp ai cai.
7. Shaloi nia madu wa gaw, “Na 2 gumbpraw
jon bpe nye Kasha mu hkrup nna, makoi tawn da
wu ai, Hew: de shi sa madun ne ra.al” ngu wa zi
‘Hpoug jahpawt dai ma gaw hpaga, ia wa hpe sa
miadun ws ai,
8. Dai hpags In wa gaw shi a gumbtpraw Tipe
bei lula jang, n dang tsun bkra kabu wu af. Dei hia
Tigo, dai yan wa s ding man af myit hpe gra Tawa
tite shakeewn.ai rai. Dai maja dof gumbpray kaang
bp bpe kumbpa jaw tawn da ai rai
 
seceencenines
2
 
WOT A LAM
1 “Anhic a mung hta wol law law Saws ai
Shanhte gow hpusig mi bie hpung mi rai rma, nga
ma ai. Hpung lanai ngai hia woi grai law mia ai.
‘Wol amy nike 1 gaw nina atu ma ai, amy kas
‘mi maftang gaw grai galu ai nai tu nia ai.
2. Woini gas hpunkabe tia nam meling kan
© nga ma si, Shanhte gaw hpun lakung langai hte
lmgei hia gau haw Ju ma ai. Dai hia n-ga ram
ram team gang ai pun lakung ban ¢ mung ga kap
Tuma ad. Woi ni gayi hpun nis hk ¢ mung, ga bik
ne hie maren chyang fia hkaw laf lu ma gi,
30
3. Woi nj gaw nam ¢ nga ai namsi namsaw
amy myw hic masha ni a yi hta fu ai mam kehlum,
ng, Wainy, chyingnam hic hpe sha ma ai.
Shane ga shahpa tam sha ai shaloi, hpyen ni hg
fnkap yu na mata kine san tawn da chy ma ai,
4." oi shawng de. la langai mi a yi makau ¢
ng ai oi Dawn hpung mi gaw, dai i de shang
0a, 10am sa sha ma zi. Dai majaw dai yi madu gw
mas ut pawt nna, sat kau may mu ai.
5. Raitimung dai woi ni gaw yi de sa jang, wol
yam bp Kin-yur yu shangun af maja, shi gaw woi
Jangai mi mung n Iu sat keu wu ai, Dai shaloi shi
‘ov Kags ba Langa mi ik he daw ai ri,
6. Shi gew lani mi hta dai yi de tsa yam langai
mi gen 52 an, shadan da wu al. Shi gaw nta de wa.
at mas nhtaw, bei shang sa nna, makoi nga ai
Dei hpang gede nna yang, woi mi gaw bai pra sa wa
ma ai
7. Shanite gaw dai tsa yam bpe mu jang (angai
i shavg chyim yu nna, manang ni yesmg hoe
‘shaga wu ai, Shanhte mahkra dai tsa hpe hia hima
kashun sha nna, tsa nang shajang ma ai,
8. Shing rai shenbte tse nang nna, baw gin-yin
ai cuajaw n dum shami rai nga yang, yi madu gw
 
59
HPAGA LA LANGAE MI A LAM,
1. Moi shawng  kaleng mi na bpaga ln Langs
mi paw masha kadai mung nan n nga of mung lang
‘mi him ga nna, hpags ga sa wa ai. Shi gaw lana mi
biz lam maka ¢ nga ai nt langei mi hia shang yup
hirup gi.
2. Daj wa gaw pang jalpawt manap ¢ bai raw
sa mat wai. Shing roi sa wa yang, dai nia hie gade
0 tsan ai kaw, shi a gamihpraw jan bret mat lu ai,
Dai jan hia gumhpraw lap Tats dorm rawng ai rai.
3. Shi shang yup ai nta mad a kasha gaw dai
we rawt mat wa ai hpang, nam de chyat hkawrm sa
wa ai. Shalof Jam tas nga af gunbpras jan hpe
shi mu-ikrup wa si. Dai ma gaw n hia 2 ai sha
kuuvwe hpang de gat wa ans {sun den wu ai.
4 Kawa gaw dai ga na jong, hfa le mayu ei
lawhpa myit kaji mi suk 1 rawng ai. Dai majaw
kasha tipe, “Ma ¢ dai gumbpraw a madu gaw Jani
mi n pre yang, lani mi hta pru na ra ai. Masha kaga
mu hira nam hte sa magap ds su.” nga wu of
5. Dai kasha gaw shi a kewa tsun ai hte maren,
dai gumhpraw hpe sa magap makel da wa ai, Dal
pang hpaga 1a wa gaw shata masun mali na jang,
bi nhtang wa nn, dai ita hta boi shang yup ai. Rai
timung nta medy ga shawng de shang yup ai wa
re ai pe atsawm sha ndum kau wu ei
58
masen lu ai . Dai dumsi brung ngu af aju gaw shi a
i ht vai nga Iu ai Dai maja, shi a hpyen ni hpo
hrm jong, dai damsi brung hte dang kau Ju i rai.
4. Dumsi hpo vim sha maw ai sharaw
chyatcyawn ui hte tasha ni hi mung, dai dumsi
brung jung jung, alawan n shew kau Iu yang ga,
dai dumsi brung Kibei shang wa chye af
5. Lana mi bia dumsi langai mi gaw shahpa
12m sha sa a ai sheloi, chyahyawn langai mi hte
bknim hicrup wu ai. Dai chyakkyawn mung dums
hpe mu jang, tim sha na maw ona; shi a Tota bte
kan kamyet wu ai Shaloi dumsi a dumsi brung
kau mi dai chyahkyawn a tata hta ju ke wu ai
6. Dai majew chyabkyawn gaw 1 iu hpiawng.
wa ana, dai shara ¢ kaleng tnw nga ai Dumsi gow
dai chyahkyaw bpe shi a shaipa n re ai majaw, n
sat shakes ai sha, kaga shara dc bai hkawm mat wa
ai
7. Diai hpang jehpawt ¢ masha langai mi ga
shan gyam kaw sa wa nna, dai chyahkyavn hpe
mu hkrup wn ai. Shi ga chyshkyawn pe mu jung,
i Mayun sa wa nna sanat hte gap sat wu ai
8. Dai chyahkvawn hpe tu jace, shi a lagaw
hits durnsi brung kau mi jung nga at bp mu wu ai,
Dai maja chyankyawn gaw dumsi brung ju ang,
machyi fa ga ai re &i hpe shi chye wo ai taf
 
31
akiajawng sha him 52 wa ai. Dai shani © shi gaw
woof kum dara sat haw I wu ai, Dai majaw ngam
2i woi manang ni gaw kaga shira de hprawag mat
wa ma al fai.
 
NTA HKRE AI LAM
1. Moi shawng de ante Jinglipaw masha ni
hpunpyen nia kadai mung 1 chye galaw raang ga
ai, Nai prat hia masha nkau mi gaw, hpunpyen nts.
galav Tu messi. Tinghipaw nia hta hkawawt a nga ai
majav nitky de grai sip Ja i.
2. Jinghpaw nts hpe hpun kawa bic galawna,
shangu hte galup ma ai. Dai majaw Jaw law wa n
32
“gang ai ia nga wan Hk Jang, alawan hr mat
fr
2. Shawng de Worsbum mare hte Jani mi na
mare masha mahka hte aw yi de se mat ma ai.
Mere e ma ni niau mi sha ngs ma ui, Dai ma ni gaw
a langai mi a htingwung ¢ ginsup chyai nga ma gi
4. Dai mani nga ai htinguog e gifjan noi nga.
ai. Dai gitjan ma langaf ti bpe na ona, shaabte am
yu jag, cow imu ai. Shalol shanhte sain pat nga,
dai gitjan hpe nat kauna bawng ma.ai.
Dai va ni bia marai langai mi muk myit
aswwmsha garai 0 £0 ma ai. Dai maja, gitian et
Jong, na hin wa 0a hpe kadai mung 1 myit dun
cinye 10 ai Shing rai shanbte gav, shangu du Jang
tan Ia ahtawn dai gitian hpe ngt ou ai.
6. Shaloi shangu hta. wan kap wa.nns, alawan
hike wa ai. Dai ma ni gaw nia tsawensa hlou jang
she, n mai ai la re oi hpe dum chye mo ai. Rai
timung shane kaning p chye di mam ai,
7. Dai nta kang bikep hkru jang, kawe kaw
oi ai hte wan kus mewng ai hpe yin wa e nga ai
Ken kaw si na moa mu ma ai. Dai yi na masa ni
gat wa tioung, yi sam can 15a ai maja, alo shan
du valu maa
8 Dai majaw shanhte nta nz arai hpa mung n
jel uma ai. Mani gow hkeit ai raajaw, nam kata e
hprevmg malo rawng mat ms ai.
 
 
 
DUMST A LAM
1. Dumsi gaw kaji ai rai tithung geai hkrit mai
ai dosat dumyeng amy mi ro. Shi gow nachying
sung ai nikon hke hi tawng ga ai Dai ku hpe
masha kadai mung x btu ya Ju si . Rei timung dai
blow ta gi ni shang Tu ma ai
2. Dumsi gaw shani e ku keta bra yop nga chye
ai. Shana nsin sin jang, shahpa tan sha ma ai .
Dumsi i gas hpun mu amy nkeu mi hte namsi
namsaw nkeu mi hpe sha ma ai Dai hta kaga kawa
‘makru hte kahkum, n-gyin hkainu mam wi bpe goo
sha rama a. »
3, Dumsi a hkum ting hta ajv wai . Shi
shingbia mea € 0 ai au gaw gral alu Kaba na
56
hkru gi . Dai nta hou ai shalof masha fangai mi
msg hier simatoi . Dai kaw na ya do hkra wan &
her staf masha nga we ai rai .
6. Jinghpaw masha ni svan hkru nia, dai wan
pe shaban let, dumsa jang, ning nga me ai .
Lamu wunkau e lim, ga wankay ¢ tsim,
Lamy pamun ru, ga paman n fo;
Hpungaavmn ¢ lim; hpung-ya-e tsim;
Faw &hloum yu, shingraw e hicum pr; sa
7. Yae shingevim masha ni wut na matu war
‘gw, nm Hin Lum bee la Tu Lum yan gaw, tmumg
yunut negang hut la ons lua te of Dai wan gaw
Diane ne soi, nga ma ai
8. Nei gaw Jinghpew masha ni won hkra si ai
Tam a pave grown na, kai af osm re oi lew .
 
 
33
9. Shing raimyitn su ai ma ni & majaw nce ine
Kahtawng mare-hiru mat ai lam Taw nga ai Day
maja ma of bps wan lang ai lam atsawr sha yur
ailaw
 
UHKA HTE HKAMHKAM U A Lam
1. Ndai ga ntsn eu amyw baw law lw wa nga
ma ai. Dai u amyu wang hie hpe hpung laikawng
dairan ginhka 10 ai , Hpung mi ga, shani nhtor o
tum sha al aye rai ngs ai . Kaga hpuag mi. gan
shana ¢ sha pro blawrn nna, fam sha ai baw rai aga
ai
34
2. Dai shana ¢ pru Bkewm si u amyu ni gaw
shun thiof ¢ shim ai shora hta makol yup ga ma
ai. Shani naa nla mi hie shana na w amy nkau mi
shads. da galoi mung n hea che ma ai rai
%. Moi shawng naan, ubka hte kemitkar 1
ga rachying tsawra kat ai inghie yan rai ma ai
Dai shaloi shan Jaakawng a muu gaw Hum ting
Ips tu mabu ai Shan gaw shing ri hpraw ai hia
rau tsavn bea maka ka la a my blorum ma ai
4. Dai majaw shan ga hium hia kana tsi tam
Hanan wa yang, yam daw hta rang ai mab gang
bipe m1 ma ai . Shaloi Kkarahkam gaw uhka hpe
“Manang wa, ngai hpe shawngka yarit, Dai hpang
nang pe bai ka ya de ga.” ngu wu ai
5. Shaloi ubke gaw hkambkom hpe mahtat
gang hte bkum ting ka ya wu ai . Dai pang
hiamhiam gaw ubka hpe yam daw maka de shan
dung shang uhtav, shi zawn ka tsawm na hpe
manuovn ai maja, mahtat gang la-ing bia kanawag
jeltkral bang wal R
6. Hikanmhkam gas ube hpe shing rai kau da
sibtawn, bprawng mal wa ne, grai sung a Hkaraw
Tangai mi hta makoi mat ai , Uka gaw dat hta za
pun baw, hkarhkam bps han shachyut mung,
mo kau wo ai . Dai kaw nna ya du hkra ulka
‘ium ting chyang mat lu ai
55
WAN HERU SI Al LAM
1. Moi shawng nnan ¢ shingeyim masha ni hie
wan bru nna, i ei kadai mung 2 niga ma ai Dai
ater e Yodanhkang sha ni ngu si hte Ngadanhkang
shai tign ai amyu ai ngama ai. Shaloi N-gawn wa
aw shinggyim masha ni hpe yu nga fam shangun
mua
2. Dai majaw Mauhte wa nga ai la gaw yu nga
tam sa wa nna, mahkeai hire ai hka langai mi pe
rap lai sa wa ai . Dai N-gavn wa tsun ai ga hpe
Yudahkang sha ni na ai majew, Mauhte wa lai ai
pang, mahkrai hye kata mage ¢ kaw krawk dama
ai.
3. Dai hpang, Maubte wa gaw bai nhiang wa
‘yang, mahkrai daw nn, hka hta Hira yewng mat
via gi. Dai mahirai law de dai bika hia Wehkuken
sha ngu ai masha ni gas madi jung nga ma ai
Mauhte wa gaw dai madim kaw yawng du tirat wa
nz ap sai la om ai
4. Shanbte gaw Manse wa hpe wan wit shakra
ma, shi a lebu palawng ni hpe mung kakang ya mu
ai. Dui palawng hia wan hizu wa nna, madim wa
hia bai kep ai migaw, dai wa mung blr mat mala
al
5. Shing re ai gavanai gawsha dai kap nna,
Maubte wa du af shara shag hen © wan hkru wa
ai. Dai majaw hpony  sut mad sha ni a nia bai
54
dat wa ga ka de di brat bang ai , Rai imuny shi
# manang ni gaw Kawa nren ladawn ya ng, bi sai
lemuai
6. Dai hipang shanhte aw bai yawn heal wa
#ishalof lam lapran ¢ masha nkau mi machyi makaw
trum maa ai . Dei majaw u htc wa ni fps law law
ju sha ma af
7. Shanhte gave bat masum darain na jong
Myitkyina mare de du ma ai. Dai yang o shachte 3
wes bie de a nse na ota ni pe dut kaw ma ai
8 Shingrai dut ma huai gumbhpraw hic shaft
fai arai of bte shanhte = Kanu kaw kashu kashant
a that, kumbpaw kumbpa nj hpe mari ma of, Ded
Fpang shaahte gaw fikarany lam hic nta de wa mat
ma ai. Shanhte o kesha ni gaw kunthpa mi hp hu a
ma al majaw, grai kebu shajang me ai rai
35
7. Hambkem gay ubka hpe Hrit ai maja,
a du kta shani e lungpy his sung ai hicaraw i bis.
makof ga i . Shana ¢ ubka yup mat jeng she, pri
kadin nn, shahpa tam sha let shaga Tu a rai
 
PRANGTAI HIE TAUKAWK A LAM
1. Anbte mung hia prangtai law law nga ai
Prangtal gaw sumwuth law law nga i prong a bta
52i sawng ai . Shanite a shan geni mu af maja,
smash law law sha ra ota ai . Inglic masa i avs
‘prangtai hpe rem shan nua, mayat jong, sat sha ma
ai
2. Prangtai gaw lam hicawm yang, shingtawt
ra bkawan chye ai . Shanbte gaw fenyan bre ganof
bung ai rai timung. na grav gaiu ma ai . Sheniite
av gat yang grai chyang lu ma gi maja, masha ni
shachyur yang, aloi sha n dep Iu ai
3. Lanioui na prangtai langai ii gw, rankawic
Lengel mi bie hkram Jeng, dai teuknwik 43g
adn ai bte lam sa fanyan ai hpe roast moa, jahpo
asawng va wa ai
36
4 Shaloi taukawk gaw, “Neng lagaw galu nna
bung darem chyang timung, deng menga daram
gat jasmg ge; nang hpe ngai dang ne nngai,” ngu
wa ai. Shalof prangtai ga, teukawk 2 ga pe myit
pan pawn ya ai majaw, “Gat jawng ga law,” ngu
wai.
5 Shing rai prangtei hte taukawk gaw,
chyahkyawn langai mi hpe shan shingjasmg a lam
lata shangun mu ai . Dai ha n-ga shen du pa shara
kaw nlung jung na mats mung san da mu ai
6. Shaloi prongtas hte teukawk gaw, rau sha
sawi sa wa ma ai Rai timung prangtai gow, shia
lagaw hpe kam ai majav, taukavdk bai dep ai du
Hira, Jom makau e la let, yup malap tev nga ai
Taukawk gaw 1 sim sa sa we nine, shi hpe lai kau
dawasi
7. Dai majaw chyahkyawn jung da ai nlung de
taukawk shaving sa du nna, la nga ai . Pranglai gw
SUP 1awt jang, N-gun tap gat sa wa af; 7a timung
pang hirag mat i rai
8. Dai nung de du jang, pranatai gaw tukak
shawng nga nga la ai hpe mu war ai. Shaloi shi paw
shawsg de teukawk hpe johpoi asawng ai ga 8
‘maj, nachying kaya matai . Dai majaw ga haw
mi pi 1 tsun lu mat ai; nam kate ds hprawng mat
wa rai
 
53
AKAHKU LA NI WAWN YAWNG AF LAM
1. Moi ksh la nkau mi gaw, hlahke gm nna
Wali ha hte waven yawng dut sa roa 2i . Shachtc
‘aw awa hte hun Taw Yaw hips savin keba galew
‘nhtawm, dai wawn ssa ¢ sharhie rawng na mat
ram ram galu ai na gate da tua ai
2. Dai masha oi gaw wawn yawng sa wa na rei
jang, kadai mung tinang a na. © shaba wavd yu ma
ai . Shanhic gaw hpaga myal na hte lam tapran ¢
machy} make 5 hkrum u ga, at ai hpo Hkangga
jaw ma ai
3. Sharthte a jinghku jing-yuni hte kahpu kane
oi mung se shakrem roa bicep me ai . Hpa majaw
nga yang, shanhte sa wa na Mali hia hla e nmanu
ai shara low lew nga ai
4. Dai Rkahku lo ai gan, wana yawngihksat
wa yang, lani mi ha ribung lary kab kk nes ai
Sheol haste a nta hte dai win gemoi Boi Hen
‘mat mala ai Dai mua shanhte aw shawng do a
masha nkau mi za, i vast ua ape Bkritma ai
S. Dai shana marai Jaugai to ew bau ru nge
yang, wawm pal galaw shejuplet, wawn mature dung
nga ai . Shaloi bang lar akafawny sha ja wa nna,
 
52
4. Hkanghkyi hpe dai ayi tun wu ai gaw
“Madu & nang gave anhie yawng a hlswhkam taf
ada. Neai gow kaji nas, bya mong ze ai amyy rai
Rganngai Dai majaw nang ngui hpe sat yarig paw,
Da 8 arawng sadang hpoi na sha ru nga 1,” ng wo
ai
5. Shaloi hkanghkyi gasy dai ga pe ns jang
matsan dum af evyit hte da Kam dat wa i - Da yu
ga kabu ai myit hte yu manang ni hpaag de bai
be nang mat wa zi
6. Dai hpang gede 1 na yang, dai Heanghieyi
aw, sian bi sa shachyut af . Dai shelf masha ni
gale daai somgawn main be shi shang Hrup
ma, bkangngast, Dei hina shi tr lawt Lu i rasa,
govik shaban nga ai
7. Dai ikanghiky a nsen tipe ayu na jang,
shawng de shi hpe matsan dum ina shatawt dat ai
Bkanghley te ai pe chye wai . De mejary dai yu
av alawat sa pus, hkanghicyi aw sa do ai
8. Shalothkanghys pe dei yu foun war ai ga,
“Myit hm 1, na & jinghicy ngai du ring nga
Nang hpe iigat shalswt dat na ongai” mgm wu ai
Shaloi jang, yu gaw dai sumgavm sumri ni pe kawa
dikauwa ai. Shing rai hkanghlcyi paw dai mabkam
bia na lav mat wa ai rai
37
 
DINGLA HTE SHI 4 KASHA A LAM
1. Masha nan mi gev inang a myit hu ban
nea, bpa mung n chy galaw ma ai-. Shanhte gaw
masha kage tsu1 ai ga hpe mai na kun, n mai ns
un, atsawm cha n myit yu ma ai. Dain aw masha
YAWIg 2 men ¢ myi man pa mayu ma ai majaw,
masha kaga tsun ai ga hpe hkan galaw chyt: ma ai
rai
2. Kalang mi na dingla langai mi gaw shi a
kasha te rau lawze dut na matu gat de 5a wa ra ai.
Shaloi lam & maha langai mi bie hiram me.ai
38
Dai wa gaw, “Na nsha gaw haw ba nga ai rai
‘mung, dai lawze bia lit 1-gun nna Tagawn nga ai
pe nang 1s mu mi? ngu tna san wi ai
3. Shaloi dai dinyla gaw shi a kasha bpe lawze
shajawnnng, bai sawa ma of. Dai bpang kaga masha
ite krum jane, “Ma e nang gaw lawgs fawn nna,
4a a mwa dingla hkewm ba nga ai hpe nang n kaya
uni?” sige wut ai. Shaloi dingla wa gaw dai bpe a
Jang, sal mung kasha be rau lawze jew jaw ma
a
4. Dai pang gade n na yung, masha kaga hte
ai Bkrum nna, dai wa tstm wu af gar, “He! matsan
4 chye dum ai masha yan g, dai lawze hpe nan
Iahkawng jaw hpai yang gaw gre mai nga i law”
ng wit a . Shaloi shan hkawng, kaya nua, lawze
bia na yu hkoat ma ai .
5. "Dai bpang lawze bpe lagaw ¢ gyit hkintum
ma, kadang hte hpai $a wa ma ai . Shing rai pai
5a wat yang, hin Kaba langai mi ha nga ai mahkrai
Imgai wi de du me ai . Dai mahal ke-ang ¢ du
Jang, dai pyit ai shingr di mat nna, lawze paw hla
ta di hkrat ai mjav, marit si mat ai
67 Dai majaw shan gaw nta de bai nhtang mat
wa ms ai . Dai dingla yan wa gew mashe kage a ga
po han shatup af majaw, lawze sun ai hta n-ga
hid be i sha birum ma ai ,
 
HKANGHKYI HTE YU A LAM
1° Hicanghkyi gaw-ga isa e nga ai dusal
dumyeng matse Jebye yawng hte a bkawhkam rai
nga. Dai tajaw shi tipe aga dusat domyeng n
lang hie Tikrit hixungga nga ma ai . Hkanghkyi giv
masha nau 5 da nna, shinggaa katsi ai nam mali bta
nga ei
2. Kalsngmi na hikanghkyl lanai mi goo ash
asha 5a fam nna, ba oi maja, lagat hpun lang mi
a npueyuptaw ngaai . Dai shaloi yu hpung mi gaw
dai hlcanghicyi a makau hi lai wa ma ai .
5. Dai yu nken mi gaw dai-hkanghkyi hpe
Kabye ka ai maja, shi gaw hprang nna, kajawng
rawt ai. Shaloi shi gaw masin lof mi pawtnng, ayu
ni hpe shi a Lata hte hkan dagup jang aya lanai mi
pe dagan hisrup we ai
50
3. Shaloj di shan na ni gaw; “She sa madun
mi. Nang sa madun jag, an ni ni 3 kajan shingtai
hp ya na ga ai,” ny mu ai . Shing nga m0 8 brs ne
2a shan new ni langai hte langai finan 2 otsam
Madun dan a's
4. Kana kaji gaw ura yan langai mi hps
tahkam hkam di ana, htau dut dan wiiai , Lepran fa
wa ga, latipa hp di nna hte kau don wu ai _Kahpu
kaka mahtang giw lahkawng pren pret kaw nna,
tau eau dan wu ai
5. Shing Tai shan neu ni yavng, grang mna,
shadut ma ai raja, bawng dang a wa gaw, dai
Lapu ku pe sa madun dan mu ai Shanbte yu nga
yang, lapu langai mi pru wa ai mi
6. Shaloi kahpu kaba e di lapu hpe lang mi
kabtam jang, dai fapu hia na ja Hkyep langai mi
kamang pri wa ai . Dai hpang shan nau ni yawng e
Jawm kahtam timang, n dang lu rv ai Dai majaw,
shanhte yawng hpe lapu ¢ bku kata de woi bang wa
nna, si mat ma ai
7. Dai kaw nna, shing te ai gawmai pawsha
gaw mash hta e Kap wa ai maja, ye du hkra masha
hpe Tapu c-achye chye ai rai . Ndi gaw Jinghpaw
masha ni bla) of maumwi lam langad mite a law
 
3
7. Daihte mater anhte kadai rai timung masha
avg ble myit pyaw tsawsa ra’hkra n galaw bu ga
ai law
 
 
WULOI A LAM
1. Wuloi gaw anhte mung na masha ni & matu
akyn grai kabasi re. Masha ni gaw wuloi hie maisak.
‘mailung ni hte ju na matu hpun ai hpe garawi ks la
ma ai, Dai hta b-ga hkauna galaw ai masha ni gaw
wuloi hie galaw ma ai . Waloi gaw, hum kaba ma
1i ai majaw, mam kabye yang, erai run loi ai rei
2. Moi shawng © 12 langai mi gaw shi 2 nga
waloi tanya mi hte mam kabye nga ai . Dai nga
gaw madu e shaman da sai majaw, shi bpe 1 dun
timung, chyarany kata e kawan hkawm let, mam
Kabye nga ai
I
2. Shing rai nga gaw shi hiai sha main kabye
ai hpe farm bia la sa af mash angi mi mu wa ai
Shaloi dai masha gaw, dai wulo myit su ai hpe miu
Jang, mau nn, shani sa wa ai .
4. Dai rai nga waloi a madu dai masha hpetsun
ai gaw, “Nye a nga gave ngai hpa shangun timung,
atsaw sha shi galaw chye li i” ngu wu ai. Sheloi
dai mesha gaw, “Na a, ngangai pe dut ya it.” ngu
wu al
5 Dai nga a madu paw, “Ngai n dut ya ln na
nga [aw . Shaning shag ndai ngs gaw agai hpe
Head galaw jaw nga ai. Nang hpe du kau ya yang
‘gaw, gai shat Tu sha na 1 rai aw,” nga wu ai.
6 Dai ge hpe dai we na jang, dai nga wuloi
‘gaw Hcauna hpe madu pyin law a palev jow sam
ai, nga nna myit la ai. Dai majaw dai nga hipe gran
ranma, 1 li yang, hu bra akroi anol bawng wu ai
Shaloi dai nga madn gaw dut ya dat wu ai rai
7. Dai masha gaw nga wuloi hpe dun wa nna
na du jag, tem tewn da wo ai . Dai hpeng hksuna
golawna aien du si shaloi, dai nga hpe, “Hkauna sa
gataw su,” nga 0a hkauna'pa de paw dat dat di yu
a
&° Dai hpang mali ya du jang, dai wa gaw
hanna de se yu nna, dai wuloi hkauns kaji mi mk
 galaw ai pe mu wo ai. Dai majaw masin pat
sms, dai mga bpe sat sha au ve ai
      
er
LAPU E'KAWA SAT AT LAM
1. Moi shawn ¢ masha kadai hpe mung laps
‘gars nachye yang, bawng dung ai masha lang rai
hprawng wa ai, Sti gaw lam o laps hu Taga mi
hpe mw da wa ai” Shing rai wa noa jan dir jang,
kehiawng langsi thi ta nga ai pu dang sha ni a nts
© shang yup ar.
2. Dai shana o shirgawnte modus fipo shanic
shi mu da ai lapu blu 2 fam tsun dan mu ai. Shalo
aint viz lusha yen nau ni masangaw; “Adie hpe
sa madun mi” nga ma af . Bawng dung Ia wa gw,
“Ngai hikrit le agai majaw, n madun na ange’, ngu
Wasi.
 
4
nngai majaw, 22 8 matu hpa kyu garai a nga
ngai. Ya ngai kaba jang she, sa dawn la-fit” ngu
wus
4. Shaloi dai dingla gaw, *N rai lav, Nang hpe
ngai dat dat jang, hpeuy de nang hie ngai kaning rai
bai hikrura na i?” ngu wa ai Nga kasha gaw, “Ngai
nang © sha nga nga na nngai.” ngs wus Dai ga
hie dingla wa kam nna, bai bang da wu ai rai
5. Dai hpang nga kasha gaw kaga shara de
bprawng mat wa ai . Dai dingla gaw ram ram a
jang, dai shawng de nia shara & nga bai sa dawn ai
Shao ram ram kaba ai nga langai mi shi lu bkup
vai
6. Dai nga hpe shawng de shi dat bang da ai
nga kasha re ai myit ana, gro kabu ai Dat dingia
gow, dai kaw no, kai ai nga ni hpe ty hkrup jang,
naw kabis niga na matu tut nang e dat bang da da re
aim.
7. Shing rai dai nga kash gaw man o shi a
esa Lavi kes sha tsun a raf timung shi a majaw
ngs kasha nlang hte gaw dai dingla a lata hta pa
Jawt Iu ai blrum ma ai . Dai hpang dingle wa gaw
‘matsan dum ai mit rawng ai bic maren gade n na
yang, nga kaba law law Tu la hie ai rai
 
41
 
MASHA ANGAWK MASUM A LaM
1. Moi 10i  masha ia masum gaw, Mai hia
Mali yawng rte, hpaga gana myitma a. Rat mung
sharhtc gaw, 1i 1a ma a maj, kaga mash fangs
mi kaw Ii shap ma ai
2. Dai li madu gaw, “Nashte nye a i shama
kau ya 1a myit dai,” nga nna n shap ya Hkeaw of
Shalot shanhte gaw, “Li Tetjang, anhte bai daw wa
na ga al,” ngu ine ai, Shing nga jang, dai wa gus li
shap ya dat mu ai
3. Dai masha masum paw fi awn rma, mali hica
ta yang Hat wa ma ai Shanhte gaw danain larga
mi kaw du jang, dai Ji hpe “Ndi denam bt naw
bring ga” ngu mu ai Rai timung dai fi gaw li mat
wa ial
4. Shingrai yawng hirat wa yang, jan dujang,
‘mare jangai mi kaw du pro ma ai. Shaloi dai 1 hpe
bai tsun mu ai gaw, “Dai na nang © naw yup ga,”
ngu.na ai. Dai bi gaw nohye na ai majaw, bai lai
raat wa a, shang yup tung bpawa ¢ hka ka-ang na
jahpaw hea dang nga ai rei
5. Shaloi shanhte gaw, “Hkring mayu & shara
tae bkring ai; mang ¢ danam bai kaw ikring ai.”
nga ina masin paw! ai majaw dai li hpe kayal ga
au ma ai . Shanlite gaw hpung-yawt pru wa
abtaowy, nhtang wa mat ma ai.
6 Dai ni gaw Ti madu kaw du wa oe, li ge
mat ai Jam tsun dan mu ai . Li madu gaw, “Nashte
sun ef hte maren 1i bai daw ya mi” ngy mu ai .
Shaloi shankte gaw, “Nwa ya ma li daw na hpun
shi madun mi,” aga ma si
7. Dai li madu hpun hpe sa madun jang,
shane sa kran mo zi. Dai hpun dav wa na ni jang,
ga mat na hpe hr si maja, marai Langai mi hpun
dung. lung jum nga ai . Langai mi gw npawt
akran nga ai maja, dai hpun paw daw nga wa ai
Shaloi langsi mi gaw ya ¢ hpun hpe lata hie hkap
madi wu ai
 
47
7. Dai shantau hpe chyshkyawn gaw slawan
ta 1a sa, sha kan wa ad . Dei hpang chyahkyawn
uw ua bpe * Kaja ai jinghicu thia , ns 2 nsen
ram tam ngavwn ngs Jit dai ra timung nang saw hpi
naw chy 1 nda, ” nu ana tsun wa ai
8. Dai ubka gaw chyahkyawn a ga majaw
guar ai Zawn ankite hpe masha i hkalem ai
myit hte shagran sha ¢ jang kam nna gumraving af
Dyitn mai rawng ga ai law
 
NGA DAWN AI DINGLA 4 LAK
1. Moi shaving de mare Jangai mi biz dingla
zhgel mi nga a: Shi gaw yi hkauna n gala sha lu
ai majaw, shani shagu nga sha dawn sha ai ei /
2." Lani mi bta shi gaw navmg langai mi hia
niga sa dawn ai . Dai shan fing nga tangai mi muk
nai mugjawy myit grain pyawai. Rai timuog shakut
shaven nos, new dawn nga'ai . Shans de du jang,
nga kasha langai mi fu ou ai
3. Shaloi shi gaw loi mi kabu ai myit hte dai
nga hpe myek his na raw Ia wo ai . Dai nga kasha.
dai dingla wa hpe ts wu ai gw “Ngai hpe maisan
dum nna naw dat bang © . Ya gew ngai naw kaji
a4
‘manang kngn keshun shana hpe hii ai majew, ram
mali de fipai sa wa ws ai .
2. Shi gawhpun keba longai mi hta ds shaitau
makteng lot, wa dung nga ai , Shi gaiv farm ram fsan
hikes pyen wa ai maja, be nia sa Ja nga'ei . Bamai
jang she, dai shan hpe sha na myit nga ai
Shaloi chyzhkyawn langai mi gaw shatipa
tarsiga wa nna, dai hpun npu tku lai bkrup nga ai .
Shi ghw dai pun mise, de n dum sham mada yn dat
jang shigntay makrang nga ei uhka bpé shi mu bkeup
wai
4. Shaloi shi gaw dai shantsu hpe keshin sha
‘mayn ai lawhpa myit pru wa ai . Dai mejaw kening
rai shi Iu sha lu hira myit yu ina hpaji daw ai ai.
5. Dai chyahkyawn ubka hpe tsun wu ai gow,
*Na a mun zawn tsawin ai hpe nai garsi n mu yu
amgai, Ne a hum hkrang rung tsawm nga lit dai
Na & hum hkrang ahpraw sam tsawm ai dara;
Da 2 DCD MUNG NgAVD A yang GA, U young &
tkawhicam jan tai ging nga dai * gu nna shokawn
sun pai
6 Sheloi ulika gaw gumrswng si myit hte chi
a sen hpe shapraw den may ona, kak dat w ai .
Shing rai kak jang, shi makrang ai shantau gaw za
de di Hkrat mat bn ai .
 
a
8 Dai lipun daw wa ang, houn ncwng e jum ai
wa bte ga jum ai yan gov si mat mai Hpi kran
ai wa sha nigam nn; kaga de bai dam hkavan mas
waairai
 
SHARAW HKAM AI LAM
1. Sharaw gaw grai n hiru ai amyw tai nga ai
majav, mosha kodai ra timung sat Kau mayy ma 3,
Moi shasng de anhte 2 mung his ¢ Inglik cu 1 gard
1p yang, ya tia ba gran nna sheraw sewngai Ya
 sharav lpe sat kau Iu ai masha hpe rdai msg up
ai du ni gaw gumhpraw kumhpa jaw ma ai . Dai
ajaw mash mahkra shar hpe sat kau lu oa Jam
amyumyu galaw ma ai
El
2. Lam mi gow mash lav swjawm nos, bap
gap sat ha, Ly) mi ga Yam nga gua kava
Jang, bpawng galaw nna shana gap sat ma ai . Bai
#0 mi gaw share lai wan i Jam hia masava
jarg nna sat kau lo ma'ai . Lam mahi gaw jabtum
um ana kam sat Iu ma ai. Dai hia nega masha
nag mi hpaji amy myu hie sharaw-hpe sat kau lu
maui rah
3. Kalang mi hta Tndia mung na masha
Tehikeomg ga, sharaw bkam ne matu grai ginchya
ap shy ai anoi hpe galew a ai . Dai kanoi hpe
dawngding lap miasurm mali tsa’ bia chya nhiawm,
sharaw a lai ng aj shara.¢ nep da ma ai. Shen gaw
san rum tsa ai shar € maki nga ma ai.
4. Dai hpang shersw langai mi gaw dai bin
baw: Jai wa jang, dai lap hpe kabye nna, shi a
Ingaw ua kap To af. Sharaw gaw dai lap ni bpe ari
timung n di hkrew ai majaw shi a baw hte ara: wo
ai
3. Shing rai arut jang, shi a baw na myi mun,
Tgp trun ni ita mung dai kano gran kap wa ai
Dai majaw, shi gaw masin pvt ama, shi a hum
pe keleng gumkan ai . Shaloi dai kanoi chya ai
nami ni ga sharaw 2 hum ting kayawp gumbpa
a ui.
45
6. Dai rai nia shoraw gaw myi nmi mat ai
maja, gawk skabain wa ai . Shaloi dai masha yan
‘gaw pru sa wa ia dai sharaw hpe keh se Kau
rou ai rai. Shing rai galaw ai lam gaw sharaw hpe
teng teng sat kau hu ai lam rai nga ai law
 
CHYAHKYAWN ATE TITKA 4 LAM
J. Kalang mi va uke langai mi gaw masha
langai mi a shat gawk bia na sharau langai mi hpe
Tague Jaw ai . Dai nba gow grad kisbu af myit hie
KUMHPA
KAW NA
CENTER FOR HIGHLAND BURMA PEOPLES
Dedicated to the Histors, and Development of the Highlaioi
peoples of Northern Southeust Asia
stihe
INSTITUEE FOR THE STUDY OF EAKTH AND MAK
SOUTHERN METHODIST UNIVERSITY
PEELAS, TEXAS 75275
sa
JINGHPAW HTI LAIKA
HPUNG LANGAI
Aoki uses
[——
Kab sun .
Rap avi ci 20
Hing len Dies wl
Singhgaw 0 30
Miran ns
Mig a bam
Na gw son
Tang Naw be si 3 oy» ar
Ry sem a brung Ze
Nu gen wa
Myit Bicn 5i gun Bing
Nira af mba ssa 2 am
Ngai pe 15a i hu
Tang Gun & slows
£5 kik a fam
Balu gir 1 Sen
My ting ai me
Sangli 3 3m
Hob jak
Mow dan 6 30 (gon gus ai) sat
Bak Naw ae 1447 37 kin
Litkawng tie Tag
La ni
Mii 2 tan
Hpun shimyen 2 on
Bang Laven, hie od 3 hike
Bochuk Aug San
Skagen Laisa
 
 
ON Laka
Ava LI Tang Jung |
Mteying
Nett, ITE sing, Senec 11 ja
ings aa gi ie
Shoe am mo hig bo jung Kia. bung La stg
a 0 in wc, ung mpg
ne go te sb. Girton mia np” ma
Na 5 5 era 3 a oe
= ger NERS be hii
a 1 oo i Ni mg, Ho pn
9 thy host aga n mgs
 
   
Ka dine ai
Rar a us i Kia,
Seow,
pm
 
  
    
 
 
 
Din, 1997 mu ns
   
 
 
      
 
 
135 sing in, agg ES Dake
on 4 Sacto NEAR. Fn ws on 58 Nine,
Ha Ta mbes ne 3
hh Am Sg, pes ro hos, mys Si agian
 
Dui jan, ans 2 uorgius hoe, Bein ssa su dip up
gu ken a Jaw lo ka i
a va si
 
C5 bia mang, Sh woh vn
Bochuk Awng 530 paw, shaagew bo thas gis do To is
ageing Shs ti sui mo bine 30
ia chy mi i dha 1 va
 
am fe, ass
Ti ni, angling sha ning sing ni le sages
Jin Ta ra 1 Sh nie boom ns, 957. ving Hyves
hia 12 ya sli, Preslung mE 7. yi Daum ga S50 Fike
a spa go sa.
 
 
   
Desc eam ga Si abo fn, iis sss on, Mange
Frum Sanna Mungi
Joa
 
mind fr kg vie
   
Nai cava, shanghoon 1 Bh wel 2m ai nines Sita vo
ad mje, foetuk Awrg $01 Ke ane munghor ma Sk
ang, sg a SH ne ma of
 
 
 
 
AMEE & sawxG
AE fon toe, Asin Lp Trang Jams,
 
Tans bye Musghpancs usa gow £r er a ewsh © hi
rp Lown nga 6.
Tong cum Jang a vas; 2 bo on iis v9 hE Ga rn
ou
Laika shi 3a a ira ri,
wim iba ke yp, mire.
Isis nd pa Ke, danghkean bids Tgai mi J dn 2
Jang Tung af shins i, abe
pe oof avn tan 62 og 5
 
om creases
 
 
inp swag hing digs vie 2 bys, sine Via ni avn
et. Meng damage Kong jo on 5
in 3 bi isin $m oe ve, pile ann
on
Jang a lig ioigs de, dws shay BE dha jour
i Rogai nd a, gi sm
 
Jam 00k 2 ai beng ac my be, le oa bits fn on
i puny al ms an gin on i 1
puns ninghase cou na aide, ai fowajios ni nan fia sn
yas
Sirens Kiba ie Sa nd wd Tom 58 de min, aE fangs
bien 50 gan saga af od
 
HICHUE ANG SA
Buck Aung San pe, Mies sinvsng, Natassia? mn
© in Taw 3 bai, Hp bs Dae Sa 2 Lis bran
 
 
Bre Asm Sun 2 Singac svci guw. 15 nee Hpeos
Sn 43, Bows ware hn ya on ai n+
Botha aia, 31 ga, iE ung bs en ap
King 015 up SS jon in, B17. +o et Hen
Sc. Tan ie KA gle ns ui sen 1 00
      
  
hu Aung Sin pe, wig ua, i xen ha,
owas ad mo
po i et
  
Simo ian: ae wi in 5 in rng. is a
100! sm ho nia 4.
1.
=
Siok Drang Towes gow, “Shang wa singer , 25 jiaghka vs
Ts cn wh ge ant te al
 
Mh gee, Sa wa i, ve i” ang bis
Maw Sen gov, Bis da Bram pa SE 555m oi bps ms fang
nachyiog mau nA 6.
Brang Tawog, ga Nav Sea bow, shi 8 hie bps ga gba Hh
rn va 2 fm ain agen in a ch 1
UF any £5 al Waits po py st 3a pans, hii a van ch
wa 3 rad ya, bpa Faw Apel bye 1 mio, Soh 7 ab Shy
hye kes, shin fo mai ngs af Te.
 
 
 
NU, WA, DUM Nia
te a Lt she. ac 5 ng
Ms Wi sw, en ngs de bby mt
Soy Weave ili oi Bee a eign od ge 3
bin yan Wosal uns, nas Dering a me
 
Abe LE of est he a eas 31 80
Lu sha ie Mg Gan, Me Naw Mo La em sie ai
S14 Ke, Ma Le, Ma Roi baa io 8)
HE Ya Wa gw, an a a ET a
v
Bu gn Wa be a0 ns 8 mts hn, Bo, gin a af am
 
Vis gn somber bs a ms, sun Baoan ge st
Nye s kip
S i ng gan, Ske psi eh Ja orn, fav pra
 
Meat jon 0 miu ic 1 mau ni ill owes a hcg on 1,
Hn Ba yan bu Buk, hbo sha chgt md mn,
an Va he ti fo mt
3a We Fyn Wt ar, ge XK mg py
ng ma i,
 
AME 3 Bl gio thiol, ung i jax hing a) sha fu as,
a0 Hip Mk sk
a eet E50 ong skids ds Buns 5 hie mic mics
Rat shan ga
i Wa cs 1 gv, ao Kin 5 4 i gi dk ir
Shou dim 1a ce 1
 
P
BANG TAWNG HTE SHI 4 HEAT
Lint i ha Bran (20g, go, Waite sha Hoges on lo rim
ha
Dai Bale Kiba pe sbi se, J bla be wn bw is awa
sg Tami pus sh 2 Neth Kida By shiksi
te, gn win yu os,
st fi
 
HEE Bishe mun ila we
FY
he, ga 1 Tod shy sis mn sai
 
Linh ni his Dikcg Tava up mp aos Mow Sa ga 5 a
51 chy ni ma 2 wa 2
Maw Si nhku Kile de uso va uc, BRaikE gv,
5 he sa i, ag J Mic ngs ai
a
 
 
mn
“
Ling p50 pun ins wt 8 gang hn 1. tr
A
 
oun span of 3 yim 339 eh ba fi He su ngs 5
Sh Sh, pw shi be ye BL ho)
AriE a a hp simon fst, Gos us tu pun sin
hia grat i
 
Hipun stimyen st be Fwa ong. ga &-
ord me a,
 
LT
Bry 2s Vien so, 5 So ge i aw nen
Hpuo sifimyen Jaw law, Ral da bu ai ga, gombpraw shang lan
is ww da od He bung nus bo.
 
5
ALPE SUN
i Beng gor Jap in £80 oil mi us ai
ai va ssi milo, ing dam kaw na, da su po Miah arg
Ayan wa. wa
. Jibpawt fap jad Hiighang Rect oo Ju ga sea eng of
Tava Kiba bis ai ngs In 4
 
Hous dap deca ni va yi 0, ht 12 1 em amy nyu mt
ama 3
Dba eg Mudge saps sn mid skid i
hors man, lo a an rs i nu ai
Hoan down a ai tw renin bee xc mug, shingles Kio
20 bee 50 mang hE mir Lang a
3
5
i
n
1
! 5
Dust dumpers i 2 Ses lu 5a mit, wn pup besa shining
sil, nang ogang kum Hang Fon ci wn a
Jan Kit of en fshp bun x2 shiagaip Ja oa lie sng
pun i rang ic dingoen evan 1
Hikaun dip of bmn iin ye a zn, bon sa. glow oi eis
cam us Ka san oF kab un 1a a8 of
La Seng gv, dai Yeti sun glist oS ssi vs chang de
4 2am 1 la nmi
Su SY sg 5 gl ai avn, Sig hig Ss 7 ows
£2 a 125, ba form ri Nias ngs 2
dl 5 bes mar, 3 8 i
3 bts gr shot ng 1 ow
“
 
HPN SHAMYEN
30 ga, sam ca 3 a hp, amen 130 ng a
 
spun
aw, boon silmyen
 
Burm 51 10) wot hen 3 Bt bung
fe
Hot shines pe, yen £1 hk ding nin ngs ma a.
Mai sho se pur smgon bps, Biyeog ga Bhan oh, hal
a eye on,
Va stent bun ga Han Sung. gr tl wa. mes
pun siden ga, shi heal piper ow ai mda, Rika 1a ra
Baiueg sau ie Sb, nilewl ge, oS 8 GE a1 Jad
Kamog gout. gh oigF 5
 
Meise yak ai lim of fn, co Te Tow hia ca cl ra,
hy Aha bo
bilgi Knwng pe, 5, jaw grunge Wigs mike lang od Low
wei amy myn, ie la mal nga
Jinghoaw ai ga sll kaweg hp, iid ols
in pls pu no, lang cys ma of
 
Ta
Zi a mig x gow, Soha a oven al cho? opr ra a. ie
Namkaun dap of § skkang uw sl riba a chy shay 385 ot
ou ane 140 16;
 
RAD HERA CHYE AL
 
Soi shaves és Jan
Ea ng ho
 
coi Nivavoy he, Kio Yow age
Kileng Yaw gun Eins ia 7 ka
ha chy Kina 0
 
Bio es blow
30 ge isha Bs 57 csr avn av tng rd ngs,
Misha oi mung sei wai sn ai bho, si rls Bon mung of
 
Khang ma tn KI ibn bee ru, shan um, nas bev, ng
ive 3 hia grad shang
acy Jo moan + ngs: Ape, singin a chi gun gn ri
aga al
 
 
CE iar
iyi hs Ju 2
ba du om, set
 
ER
Nos de fs 1 2 yang ind was gov, ivan en Ke 0
Srbm Kifeng Ya Los mtden my of
Nat ef 1 10058 a a if pm, vga Feng rp
Shing i. kan Luang daw fu donno
Stingral glen 1 Gan na won rine 5 un
Py my ngs a
 
Ngo 14 sia a ma i
TONG, TH es an 8
 
an tas bow
Grae mnt wk 3 gow, 1 3 tc 55 on
ha ma
lm Yow 1 SH oh 5 is Lye a 50
sul nd gaw, cup ska Chst ai mic do dn hijung ues ci P
MIGHT A Law
Mp gus 1 is ng oi, dsl den orn bia Kis tune
sim ©
0 gw bn Hcg Kita st br, 5 gr gr mg a desea
 
Na 3 ni i eof ai gov, ar ai om bi, mn byes
Ming ar 13% nt
 
i nung, cm 1s un SB ann Lu a mig nd go,
«ni nghka KE ui ng a.
Bedi you mi owt sng gr raving <i
Fatnkinn dsp de 1a oi mig bye, mang ie gaa dfgun
pay
  
i
¢ 2. Non lf fen, ban Sn sh 505 fs sf ya. san
: seg Eo i ps is, Kops us
1 HL rien KG sang, on heh avs hee Kgs ane omy i bynn
hE ws
9. ail si en uy fun shin nel, bk 0 0 ony
pa
10, Hi tang bio Jp fining wi Sinn Las Buin Klang su ash
Fs on ae KA pin a Song Whos Sing 0 0,
 
E17 Noi on sou Hm 0 as mn Khe pa, gn ©
ng. wn si, i
 
   
12 Anieé 4 Sika ide fick 22 0 atin.
a Sb po ges © Np a ls td shes Lying Bho = en to
i pe Bd ls
HI lagi bom i Weber, Gn Bhging Warn i
any va et a
Kish 0 13 ks i ge Fs cho mg
Yn 5s mi sk, dang en $40 os es oo
 
 
en Meg Whe att a i
HE 5 Wn on Sn i, gots i We ain 31
 
63 bn bi wa & 135 sv sho 4
A 30 3 gs
R10 oe ing era Pe fo ys
 
 
Nh or ion i don de tn Ga ol
i yp wt ”
 
3 HB hi 0 Wy ps, es ter sin
Side dass wn nd 5 Gn,
 
WS Tos a
an skins gv. sh Be gone CAE rg nwa be
shar Fie sen ngs wh
   
 
i
at
ANCHPAW Sura Ne
7.50 ev,
2 Re 5. Our
3 Wine 5." Gupta,
4 Shite, 1 Kg,
FE T—, [
5 Sng a. © Maw
 
ws Ns
ans 4a i ne mb, ln ga ce gay
       
SE Ty ga i
   
u
 
Lili hy Tenhams, bre ase of sina sma a hp is
Ei
Liza, lie, my, mab K6 wd ga, shank un bpat sg 5 Ti
i hoe chy i ch ie Sarg ma ok,
Shade gave gn bps fn of, uta he tan sen ina
Gana mas,
Depp chyaom gav, de Hho, hang dow hyn ai, giv, wo,
a 1c yo 1 Jo i hpe tion ShEpra daa nga 6
 
Dai mj, koa Bcang go chen af fia, a she 5 af agen
ga, da Gye 2 2.31 keg mL Me mien, Guang a 1X hye
en tu sa 4 4
 
MXISAN MA
Sison ma wa, Sut Yaw,
Lass hip, 5 hp wa.
Mite ma wa vag de
Mito ngge, bps. Xo.
Seitz aw, poi 52,
Baws hiya aa, oui we
Moan sv. ci 53,
Rapes fs be ot a
Mtn god bis 5 up
Tou gm 1 0, Yow hs,
 
“a
 
FARA TE Liga
A Se a 5 hp hn nha tinge,
* Mase ihaneg oo kang yt hair, na Skog ly tigi
Pe Bhitung ry ga 51
bl a Me um 14; as, a5 bye ai re
Brenda gat
 
En ve ns i i 2 sis ng
Be a Wn SAE
»
 
5 ues 5 ci
 
Simba. aga Tavs ma
© aid 8 pe ame fa. dey i bos gag
Sa J aa 195 38m 4 ge aiden Forgas Ss om ne
LG. Sh ga il og a ba ps mp Be Vows wp sl i,
gp de shan at of
Stilt dai ahlituods ga, Hing tn SEs Sat vas, Bavk
Na a equp Kia « hang mat wa 6
2. Rd liv, naa paw VIER oun, mien aa cht nga yang,
Baw New's rifoeng i sam wid 4 haw eo. ve a
13. Da nw a
an.
 
ot Jang, i gop re aga i Kv set a
 
2p a an
 
 
soo, ES 1 3
Nk 1 ise oma Beira Beyer 1 gi
Mp be mn ey im ig ms
Cie ea, saagbpan mip, Whine sg, Me ida ing
pra is Ae er ba a nen 5
66 ly ihn nk se she 72 i
eft 1 in od as Ton si hs 1 shag 3
Mss br ru i is a, 5g sha pang rb pra ze 3. +
Aide msn og kaw os, 52 a ho tai
ifap brew lb ns, prey Shs sa si
Muy pe met ese sy sang, Lng cpp aot
Map ew ow Hoi hy sen. dor ha tin mk 7g 3.
estou jaw 1s of Siem stata “se
  
Mg av wis
ei pga
My su of Ko bw bo bs i infop sin S55 ch
S52 la Ch sa od 14
 
 
sigs 5
% al gi i
% stip un chy,
.
Ham KEL if, kk ng hy sit rg,
6 Nu dang gi ais ciogtayen ap i;
Bon 50 ai re sou
Up BT 0, 6 saan gry er
ni
MER mE ing 5 gs fn
 
#7 4
BAWE 83% NOK ir aa 1a
GE Tine Rov bo ng fob, oa ti
dw wi 5
Gothia
hs 5) on i) en ng
at en Je 8 0 oes 5 gi rng agi a vp ac
Ft ann, bia a 2
 
Eh Wo fang, ngs sure ee 3 sb
npr ws Sang
   
of #E gow, dats 3 hp kan vie inn by ve.
ikon 1 lS mars te sak 1 pga i,
Gras na msi se i Fi She 5 run go, bia eunss
Vins i 2 arg wns: wna a pre, 6 HS mh
a8 aia de amin Jka feng a hear Skee ct wu 4,
Dal amine ie a, “Num o. gae suo de wang gra puny
Bak pe i va BS rh ot eh br
Af bE To Re, am pe ss ges mie =
ig sda da bang ju mi
Hoang Jeon wii ivingha bys it fing, as i nen;
ag oleh on bp. Shs Fk oa bons nas hal peo
 
on
po us Hingbu aimee oF sa ser a aL, ue a 30
ids
Ga sae ov fe le a ie we 0 DE Ba a sh
pe hat rain 10-53
gi sh i ai Bhi B01 5 bot 0
i, a SE Sh Toren
Go saw i chlo aha 05h 5 don sam, hod fin ©
ve Sy ys ey SG i oe Aan gs a
 
Gowan a haan SAU di sha hate
ie Gans map gi 5.48 shit 5d i i Frum pans Si 1
Ci wan ag, “ba, sh pie WER, pen qo
a = lan 1a mi SEY gr Fg a a
 
 
 
 
TANG NAU HIE SHI A GW YAN 4 LAM
“Tang Neu aw shi gre esr 8 gor Bawa ln i
si gui yan 2 ning ssw, Teap La hs Du Bel 5 gs oi.
+ Tuip La ie Du Ral pw go Ia. van rion, gi kr:
oui ms
Bi
    
i gi va be EH fs on
di
7
MANO DAN THK AT (GRAV GUNG AW ARAL
Md sawn de Dhslicam Kings i gai, Kin monglen [2:10
J hpeAny
Spang Tham 5, aw ing 8 mE i, ang-al Henakam 1
RPT Spang, i an cs i
3 SH wang sawn bheom-si mE ml i ab rh gm, ass
HE hp 75 ma a
Mil, nits Lu 2 nin yak af he on shia, mlebyi kine
acu ma yin ve 228 81
Us moe, wing tan blew 8 if mis of as, df md
Kaw om Wisi ri or 7a lam Sas oga 1a al
Ral tna, bse of ediarg 01 in sgn 8 man, nb
proms ai
 
 
 
NASTY
Tek gk jk je
Nan pip bie pi
Jk RK
 
 
a
dw jk,
oi gen
Hain ga % | Haw we
uk kkk
No few sw sed boa nye
Sue oak jak
Kadai hap tin
nahin jak,
Fre
 
Ia
ape raw asa, 2s ava di
 
Tang Nau ga dei zed yao Bpe mam ww han & shat
pe mi 5 tam Sa yu wu
   
Shao To La fs Die Bal gow, Cong = sha Ie sha bir, S46
rp
Kids mun dst pra pang BO: 1 Gung, Bul sha Mup she
hos, hal gow 0 Ja a rts 2
Shc da ud yon sav np Brum csi, fa Bal ke bawng
yma :
si hpaog si paw, SHA a meganp lt she, Tap La ka
Du Bai bm mz os
Teap Lau shal svapunn Wp it kr i hie sag sha uve:
ha ma
a pang Du B35 kaw Tsap La bal kan sang wna, Dv Bai ¢
in tavinya af s5al hoe, Jaw sha WEG a 12 ©
NGA BEM MA BRANG 757
Shova dc mld Raga i, Drang Zet ou lst a Sagal
mio d.
Sh ga sb phd wudat hd dn, dame 38 re ron mga
Dal min dingdung dow de, Hkams his 1 hang 1 mkt, gn
bie kad gn ca a a
ian tn Bran Ze gv, dk Radin gow own i ni 2 lw,
et dem ni bg 3 nga
Stir mi fia Bai ga bum gaw, bic ¥5 Goge of Bi ws,
dat a a Lika ty Gy 153 Kym shang wa a
Drmag et aw, <a bre uu eng, gee my yo ts 8 ie Kievmg.
at 5.
 
1.
 
Sangin Ya sed bi af shill, oi 2 Mibag Wm st cio
 
ma mdi, acghpeull hon tein Higa mibkel Kad ns wg
ama
Secgboeti dpe hilyeon ai chili, Mprinad, Kp nif, i,
dan hte mais Vpunpyen of Jang ehg€ a af
Sanghpavli tings mi gaw shi a mj, kiby gi, Bing wi hus
SAE as
Dai mien munghan ga na gongdan shlign hia, janghpavi
shy ma 5, . a
 
util past i tea Sam 3 satis 5 Botti
to 5 Hid i gl nc hans 9 loon
 
cnt bp Sh 5 a a, sg e755
TSR re smn
Songhpul nga si mw, mila 3 ata lm amy wy BE
na gr S650 pra nga ai ue.
SANGHPAWLL A LAM
Mol barn can 2 Kt am aon ot i he, wn te kan
40d po tha lang cbyd a
Dit paca, ompas Sou shikap ana, BUG wits 2s api of
wake 1 tba nl bye ng cht wi on
 
Dal bet rege, byte sist 4 004 bps mn
mel
 
 
Wakung 1 tn al is gs chang non goes Sa
unio gn Se Setym £| uk sanghons Ln
A in oa sk
 
  
Hipunssg his ft vs 3a con fis, =o
HE a Bog Sra. ta vas 0 Ha 3
Li sada fk sya ma
i
 
 
 
Shion Trg 7a aw, 0 Uk bk i Loo ob bho,
li wi Bh ko a
Dd Bho an ba le tae Sho a, 3 BR ps SU wo
om ai rs wa 5a oe Lh vd
i in wn i ai ing, Dns Zot 13 duns oi 1 rs vs
linn, Xs bic sac ih Sa snk i 4 ot
 
 
Bina Zet be se wa, ls Te hn +1
non ds es
J, pi
Bid phan i ie de adem Tad wn a, sangtkaony ne
Kio an 1255 aru 138 1 1 is, Wha Livin pe gh 1 ot
 
 
x 5
Eo an a ng fet gi,
3 hina
im aha at.
 
pe SG 0s 131 4 0 on a at Potse
sin pw of
5: KS dl ing wean, Kt
RE A a dy 7
nz ie Lu ang a a
   
Ua wie, “Me x $i
2 3a] ee eg ig of
 
Ei oan bm
 
lisbon enn, cig,
Towra my va
  
2 Lata sh, dh om ye,
Chu da, eva
Ry
Homi fo se sin
   
+ Cha Sn a
Fon vam 5s
 
5B br vgs 4
Banas 03 wg Nat on
TA fn tes a ai,
vs 2 mes, Nu re
 
 
MOTE DING A ha
Mr Go uo asst ml sing shi nce Fl nos, shod i LE
00 Le in 53 1
Kim 3 11 bt KD nla <6 wv po, is 5 9
vn akauna de se chiang won a, “ *
Dei Eb ne To Hoss ojos: i se, 44 ms yas i 50
5 530 Tas vans es, Wk nod Sh £0 1 Tod 5
 
Li mi ba VE 0 gs, Seinen Kila Unga sd cine ni
bh bie sat son ow 2 .
KBs a 95 Ving ws i
a me
 
 
A mga Ki vp Bein i no Ln, KS pe
bn da ey =
  
MYIT MERUM AI CUMGAl LAHKAWRG
Shawog de Kahpsi De nu 5: Kiblsong bis, gad fan isms
nme al ;
ngs mi ps Mong M1 on if adsl ow Noe Ki
in
Shan gw ogi Rerum 1, ce Bing mu ae ms nn vers
Neog Mal pimp nes; Shon Kas mi
 
Cin i bea Aa
de i bs shag
Sgn Wi kun mT ve Ca Sa on
 
 
nmi, won op SA wig, Shas
a dL aga
 
 
Ls Yom thn wa yu yang, una hls skids dings
ga Hn en 5 gs od a
La Yun diets do du ans, lps 20 007 70 Re sa, gumgal
yon Gawitp de via sha pr Sn ao
Weng Kai swe Nery Nias hpe don bt ort wa awe, La Yan
mike £ wa dung on
Sang Kai bang Ls Yen 8 myimn bpe misao yo let, sts
chen wot
Rai ung, La Yun wn i gn 5 bye, Nang Mai mllcang na 1c
sana, Naa Kat Dp bai ings den ngs
Lu Yun mung sis Sung sao ga, og vk mot si, Soa
SF gow 4 8, nyt ow ot 2586 | sane has
 
 
 
 
 
Kong zt sam ah fs mn hp Mk ai Kaan giv
SUE ne 03k, 11 1 kaw 123 Shap Sars me
Jinn ni bes bavlung pop €3% oa mi, din oi am fie
Nha 2s giasup hos Bin 7a ma
 
Bovlucg sivsup 55 bpaf his sha mas, igs insup bit um
my ning, Shan 13 ma 3
Aver gonsp bog soy ce 25 Ls kong dik uF Sevag 1
pe, sigan hurkia mong ou a 6
Baugh Wipe_acs sissuy bem savy my fia sum rovmg
ous kung 20 sha lw ar wa fa, conan. Sa 6 hs
Akron mp mad of wen, gang hang: fl, iba wh hu ra a4,
Hin bicang ay wing kang ilu Kb of mista ng,
Tungean 3 suche am, oLexnp ma um ok La ssa mia gar
nea, con be nga i
 
 
 
20
BAWLUNG GINSUP AT La
. Bawduag siasup i gu, mie § i: Tone bis kam Ra Jun 4
mit, aks gad nigh
 
   
Jamin pavag borg Glew 6 whew, sng dang fn 3 hm dpe
mung, Heys ecg ya igh
. Bawlacy rsp yung, mish ges ona pec We tou i,
iosup a
Paling giasup bossy Ses he clon, hpung 5 hig sh nga
gal ul fs, insop ak.
Bauluag sinsup 3 oa mde, gos an Bp a wy
end 0 gr shan 13 4. 2
Ting Bras Ske 3 ss. psu isang Boga ee ad
shda a8 kam hpa 3i myit hie ginsap a ai “
 
 
N HKRU At MISHA MASUM A LAM
King m: va nan mil: Hinged ni ba, 0 ke af nti ofr
mur mt Rc a Hie Js Shp 80 aa.
Shay pur Ti va Lat 2a mie cd ww na, J gums ie
acing man 75 5 is um 0 £6 of hp, Khun 4 £2 202
L503 at ra shank ss. ea ngs mi kaw es, sn a ois
dan 5 Rss oad Te Kho fa oa =
 
Dai tungsne i hips
Siang mon si,
 
og ken, idea ese mit own
= Sdfiavng 6 shat lots tea wii Wo
= rau sat how ma Bi, zm 6 Lb a
Ling va mi Be,
shibgan aa, du ne
bong ma a
 
 
© Shotts ung, 5 Son i ot 3, ry
3302 si bis ung Bag wa a)
 
Te isha mt a n,m 1 ih
Sharm er 2
ote
    
b Ta pei ia kd 5 mo, tiny fom
oe nk othe an, a
 
5. ER osha Noe sh nn 7g, eu, itd yn, gov, ing da
5 apie, Gon UE
vs wi
tm, a tar Sn ms
Sting] di gong mi spe ital mung ol tis
 
   
 
SE g0 tlk homie ts hk, tn
Tbk yi.
loan Sockyod, “ast al i ig Vp,
rang dal Ke” nga 41 ga gi og ngs af po
3 nga, a
Am fai hen sha chys gm a
 
»
 
SJ ga amy cop of hoe in sho na mts Ka sha dn
45 1% 8 pe, SR el Ot mm 3.
Munk p kag lm bic wg tra a dao kil of by ung
miss a ngs a,
Hal isin Jom Its ems ron ua a6 Ngo Aka ni snag,
Bw law ga
Hpungtang boaj bts eng 6 ike a Jew Bo ka da ngs
Hipusgiiag bpaj chy ai nish I Low cin ai soup pa,
mungian? g2 Kiba mga ne a
 
Di san 20% paw, nag 4 ounpdan Bo bibs va la on
mit, ike bps gal Skat 1m 30 Low
ol "
ATI LARA A LAK
1 Taika sig lia ekyw rovag 2 hp 3 low la ravag che nn
2 \
2. Dal wl ein oe bie 0 cn, pf amy wt tm Is 05
3. Laden hoc nung ps, HES pa po Ge deny tap i in eg,
tava cE wa a
NGAI HPE TSAW AT NU
. Nos ow amps,
4 pan 2,
0m kong si sw
 
Mod cov ai,
[rey
Kites tung i te i.
3. Nas ga gut su
Nu bp: brs.
See mong 1
 
 
- 4 Lush nts,
Romi,
5 SH tiwag sh ta 2
3. Mogan Hig a wi amy sti, nang san a amy lies
rl 3 of 5 wpa,
x : fr bora,
5. Tughpei Wika Bang sufi tai 1 da sHiniog gr va pb
[ras .
. 6. yi gmp i,
Nye fda,
Ku ig vag n hou mai
 
6 Laika ln 5 88 gow, iam ming
Fi mand me, 4
 
amy Jka hz, osu 3 Buc
Fn a i. ds le a
 
a
ER be ans pa ut
be in i by ba an
 
 
 
FI alu Bun re a, le
ka i va 5;
ham Uh he hr, ss ope gil ang
prem sor
 
 
10 TI mG 0 47 than ren ay cn ai
amram Iu tly a
   
wn gurhirae
He Tang Cun ga w ce af nan, whan dis use a, duc 40
Ts nbn ng de vg
 
Ol mi Tang Gin yao si 3 shang bpe gi inn hin
55, SHE S550 us Bg ng ao.
   
TANG GUN 4 VLAWNG.
1+ Tang Gum gow dst sms snk be vis shi ibkewng. ein wn da 7
 
SHE 6 58 hae ula be 510t  waog Kita bs som di a,
 
Bande Tang on, sh
ru rims fu 2 5
* fe ve ote wh aww ca mi, wn ie
a rem dy a E
5. Gites ba 4 0 Bin bw a $35 gen caw da
3 a sam Ko em 0p. a i
© Shin shu Ting Gub gi, uhKy ai pe ye shingayin na, ms
0p bom ca 5 wb Hogs nn oda Ge wo oh
AN Shi Shanan NID
Ce
Rd
MIWA GUMSAN MUNGDAN MAIGAN MAKYIT MAHKAI
MAGAM DAP SALANG NI HTE KIO HKRUMZUP
 
Laiza Shi Shanan
Volume 7
 
 
ie
Shi Shanan d
me ——
 
ng EEE FY
 
 
| tenabikying nhioishata ni
king n sa lai wa ai
| msjaw n dum shami 2015
| ning lai matnoa 2019 ning de du
shang saga ai. Laiza Shi Shanan
a asak mung 7 ning de pyi mi
ai. 2018 ning hta awnglang ai
ni nga ai zw brat sum ai ni
mung nga na saga ai Kabu gara
ai hpe hkama lu ai zawn yawn
| yen kadang gara hkeum ai ni
mung lawm na sai. Myit ngwi
myit pyaw ai hpe lu a ai zawn,
| myit rs myit pu ai ten mung nga
na sai. Kaja ai hte n kaja si gaw
| gploi mung rau hkridun nga si
hkeai re. Kaja ai akyu raving
| ai hpe Lu la mayu ai ni hei
mung ra gai
Dai lam ni byin lu na
mat lai di mat wa sai aten
ahkying mahkrum madup ni
| rai mans dan nga a. Stawngam
‘amet ga makrum mad ibe
| oi mung ba nbiang snr nna
| 7 kaja hpe kau dakaja ai hpe
matsing la hkan sa na matu
| ahkyak dik re. Shaning ladaw
ni n king nga ai zawn, masha
a asak mung htingaut ai htung.
| nga i Masha shagu gaw tinang.
ankaja ai, shut lai mat sai myit
masin allen ni hpe madaw gala
Ia ra sini rai rai ga ai.
2018 ning hia mung
masa hpyen masa galai shai va
Ikra ningbaw ningla ni n hkring.
0 sa mahkeun tam shakut ma
sai re. NCA gaw mung masa
bawngban na mabkrun masa
langai mi re. Raitim hkumtsup
ailam garai nnga ai majaw KIO
gaw NCA lakmat n btu na kaga
mabikeun tam shakut nga ai ten
hpyen masa he shagyip sha-
gyeng ai mung hkrum saga a
2018 ning hia Wunpavwng
buaga ginrani bia Myen bpyendap.
nibtu shadut ai majaw ninghkap
shinglamajan gasat poi kji kaba
yawn 245 langbyin lai wasaire.
Mung mare masha ni hpyen yen
hpyen koi let mare buga, dum
nia, sali sutgan, sun hlauna ni
Kabai kau da a saga ai. Hppen
yen nia nia lave Lam tam aii pe:
mara rm, jp jeyang iavng bang.
aidu hkea mung hkeum sagasi
2019 ning hia kaning
fe ai mung masa hpyen masa
mavru hkrum na re lam n chye
lu nga si. Myen hpyen dap gaw
2018 ning December 21 ya hta
ndau laika langai shale masai
SHACHYEN SHAGA
Ndau laika hta 2019 ning April |
30 du hkra nhtoi (130) ya la-
man Myen Hpyen dap kaw nna.
pen masa shamu shamawt a hm |
jblring tawn na, simsa lam
tam na matu ndau Laika resi bpe |
yaveng mu chyalu rai sai
Kade ram avngdang lu
a re lam kadai n chye lu nga ai.
Grau nna hpyen wa a maw lanyet
sawng shal a kaw shang rw |
hkeup kau na hpe mung sadi
maja ra mali ai.
Dai majaw amy sha
law Lu lam gaw amyu sha ting |
Ite seng ai ningsang magam li |
kab rai nga mali ai. 2019 ning
ow laklai ai shaman chyeju |
pring ai shaning rai u ga gy |
Laiza Shi Shanan laika hti
shaw yavng hpang de Laiza Shi |
Shanan Vokume (7) Issue (1) hie
Hiksptau hkalum la let n-gun jae |
shatsam dat ga si.
|
Lata shishaan |
/#¢ Laiza Shi Shanan laika pe Shiga Magam Dap, Shi Laika Makan Dap kaw nna lit 1a galaw ai
[56 Aten ia na matsing ningting yu la mai ai Buga shiga ni hpe ka bang da ai.
|#¢ Hkamja lam, Hkai/Rem ladat hpafl, Htunghking labau, KIO hpaji masa ht sen ai
pe Iu mai made jinghum bang ai.
[5 Sumo, Sumrai, Ga shagawp, hiap tuk ai Fiction laika ni hpe ka shalawm bang a.
 
 
Myitchye
myitchyang jaw
ya ai hpan madu
Karai Kasang
hpe shawng
nnan chyeju
dum ai.
 
Hpaji jaw
lam madun la
ai ni.
Shiga hte
garum la ai ni.
Laika ngau
hte garum la ai
ningka sara ni.
Laiza Shi
Shanan hkap hti
n-gun jaw la nga
ai myitsu ni.
Laiza Shi
Shanan laika
shachyam
shabra lit la
garum ai ni
Lam magup
hku garum la ai
chyeju madu ni
yawng hpe na-
chying chyeju
dum ga ai.
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
KI10 PARTY
HPAW SA WA RA Al LAM
 
yen mag, shanglawt
‘garin a a ten hia
Wunpawng sha
i shan nga pra sa nga ai
pra
 
Waunpawng  Mungdan
Shanglawt Hpung ngu si KIO
Pati paw sa wa ra si lawng
lam mabyin bpe tsun hai si
lam garai n galaw yang, mi moi
tsa ning shadang nna anhte
‘Wunpawng shai guning rs nna
tinang buga ginra ni hta gara
ku nga pra ginru ginsa chying
5a wa ai lam hpe shang tsun
kai dan mayu ai
Anhte Wunpavng sha
i gaw moi moi kaw nna ya nga
nga si Wunpawng Mungdan
Kaw sha n rai gara gina kav rai-
tim kadai gara amy va cmungn
py bang i she tang amy ru si
nikohkyi nea mar ni, ahtaw ni,
Iahpai ni ngu buga kahtawng ni
pe gaw dela n htawm nga pra
pat pra sa wai ni rai gai Teun
may ai gaw tisang a mung du,
mung gyi ngu ai ni woi avn nna
shada tsawra_ganawn mazum
ngawa sini i gaai.
(Ya ganawnngaai Myen
amyu ni, Myen Hawhkam ni ¢
uphkang ai lam n nga ai. Myen
mung shanglawt garsi la si
aten ladaw i bia Myen amy
ngu ai gaw- ganingsawn ai ni re
ngu a pyi n mu, nchye a ni she
rai gai. Ndi zawn tinangamyu
fu sai mi chy nga pra ai sat lava
ginru ginsa bpe finang magam
wa la tan bam ngu na ji voi
iva ni shamying lang ma si)
Myen mung hpe English
nia uphlang wai sen hia mung,
English ni gaw anhie Wunpawng
amyu ni, shanhte du shang wa
ai sten hia Myen ni ¢ uphlang.
ai amy n re maja, Myen mung
ikaw hkam ngu si i a kata na
amyu bawsang ni n re majaw
mung Wunpavng sha ni a gin-
a pe uphkang ra wa ai shaloi
anhte mi moi kaw nna lang nga
dingyang rai nga ai hiung tara
lailen ( Kachin Hill Tracts
Regulations) ngu ai tara kanu
laika buk ka jahkrat nhiavm dai
tara hte she Wunpavng sha ni
pe uphkang li va masa re.
‘Myen amy ni e uphlang.
ai amy n re majaw English ni
Kaw na Myen ni shanglawt Iu va
sana aten 1946 ning November
shata hia Myen ningbaw Aung
San wa gaw Wurpavng amy ni
shanu nga ai mare kabalyitkyina
de lawan ladan mayun lung
wa nhtawm Wunpawng amyu
ningbaw n kau mi hpe shanhte
Myen ni hte shanglawt rau la na
matu aja awa abpyavk labkyin
gumdin ai am wa galw ai. Nai
awn wa law shakutai lam gaw
moi moi kaw nna anhte Wun-
paving amyu ni shashte Myen
ni hte n sen si, kaga ga nga pra
nga ai majaw ai nga si. Ndai
Aung San wa Wunpawng salang
ni hpe wa saw kahkyin gumdin
ai ngu ai lamang ( bungli kaba )
aw Wunpavng hie Myen kaga
se ena shecnanings
‘Myen hkawhkam e up-
hang ai npu kaw n nga yu
ai ngu na sakse aloi sha re ai
naw madun ga nga yang, moi
moi Myen ni hie munghpawm
garsi n bpawm ai shawng de
Myen hkavhkam ni shanhte a
mungdan tara tsaw dik ai hku
tawt ai sini pe tinang a mung-
dan kaw nna gawt shapraw kau
faa yang ya anhte a munglan
amu ga rai nga ai Namsi Avng
 
a lawu daw Me Za Bum ngu ai
bum agave de gavt sa kau ma si.
Dai de gawt kau ai gaw mung.
dan kata kaw nna kaga munglan
de gawtkau ai (Basis ) ngu
masat si lam re. Me Za Bum hie
Me Za Hka kaw nna gaw Myen a
Jamu gan re ngu ai sakse rai nga
ai, (Me Za Bum mayan han gw
anhte Wunpawng amyu Kean
Lap rai nga ai Mai Ravn Du
amy ni nga lai wa sa lam gare:
pe anh tun hk lu ai maja
‘Wonpavng mungdan ginra sha
a relam moi nna sakse re.)
Myen amyu ni a ning-
baw Aung San wa du nna
‘Waunpawng salang kau mi hpe
dip sha, n dang sha na, maren
rapra ai madang he nga ga ngs
i sadiamyumy jaw nnava du
Iikalem si msjaw lam amy mys
Iku nna English wa hpe ndawng
nyawt nga ai Wonpavng Salang
12 ¢ kaga Wunpawng ni a lata
hia salang ra nga ai ni hpe ga
awa matt gahlyin gumdin ai
msjaw Aung San wa hpe Sam
‘Mung, PangLung mare kaw 1947
ning daw de zuphpawng galaw
a hte dat ai bie maren Myitkyia
gina nga ai Wunpavg salang.
Kau mi bie Man Mav mare kaba
ginrae ngaai Wunpavng salang.
Kau mi gaw 1947 ning February
shata hia Sam Mung, Pang Lung.
mare de sa du nna Sam amy
ningbaw kau mi hie so hkrum
Sam mung salang, mung
du Zaw Bwa kau mi he sa
krum ai ten, Sam amyu sha ni
gaw Myen amyu ni English kaw
na shanglavt a ai shaloi arau n
Ia na ku davdan da ai. Wun-
paving salang ni kaw nna aja
awa woi bavngban la nna she
Myen i hte shanglavt rau la na
mtu tsamari myit hkeum lavm
ai lam na chye bs ai. Dai zavn
Wunpawng mung, Wunpawng
ginra na du sa ai Wunpawng,
salang ni hte Sam Amyu salang
ni jahtum ¢ Myen Amyu ni hte
rau shanglawt a na bawngban
pavng nga ai ten hta bpu nau
Hang amy sha slang ni du
shang wa nna Sam hte Wun-
pavng salang ni myit hkrum
da ai hte maren shane Hing.
Amyu sha ni mung Inglk a lata
na shanglawt rau la nna maren
mara re ai munghpawm jowm
de na matu Myen smyu a ning-
baw Avg San wa hie ya aten du
Ikra grin nga ai Pang Lung my
hkrum Ga Sadi laika ( Panglung
agreement) hpe ka johkeat, sen
tu da ailam nga shajang sai re.
Labia na zawn Pan-
lung myit hkeum ga sadi lik
shapraw ngut i hpang Myen
Mung, Munghpavm hte seng
ai npawt nhpang gawd ai tara
(Tara Kanu) ka sa wa ai sha
loi mung, Aung San wa sat kau
Hikeum ai hpang ang nna maren
mara shang aya gran jaw ai
Federal masa hku n ka ai sha
Myen amyu ni a mungdaw kaga
mi nla si sha ginjaw asuya hte
kalang ta pawng hpawm nna
paw shabawn dat ai re gu,
Tara kan ka ai saraningbawwa,
U Chan Tun Aung kaw nna ka
shagrin da ngut ai hpang tsun
shapraw kam la 3i lam nga si.
Ndi tara kanu lik hk nna
mung npawt kaw nna nan amyu
Kaj ni hpe lavnglam Law law a
nisa e dantawk hu nna mung,
dipds, dang sha si lam mahikeun
prs taw nga si
Myen mung gaw 1948
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
ning January shata praw (4) ya
ta English ¢ uphlang nga ai
Kaw na shanglawt bu nna mung-
hpawm masa hku KachinKaya,
Kayin, Chin, Mun, Yahkaing hte
Sam ng amyu lakung (7) gw
Myen hte rau pavng hpawm nga
pra na de ra mat sai.
Labia ma zawn mung-
hpawm ssuya hk rau pang
nga sa wa ai shaloi tinang smyu
mung chawa a ntsa lu na sha na,
bu hpun na, nga pra na, makau
grup-yin hie ganawn mazum
kat na mung masa abkang aya
paran wa yang galoi mung, hpa
lam hia raitim, lu ging lu a si
ahkaw shkang hie ahkang aya
ni jaw ya ai supa uphkang rap-
daw ngu na Hut Daw, Padiment
nikaw, shaw shkanggraula nna
Tt bm grau lave ai dawdap kaw
tangmadun hkat, jahkrup hat ra
yang shanhte law ai Dyen smyu
nichyu malawng dawdan la kau,
madi Ia kau re ai she law mat
ai. Ndai zavn shara shagu anhte.
law ai amyu ni gav sum machyi
ai lam slang law law ai va ai
pe mungmasa ningmu nga ai
dakasu javngma ( Wubpawng,
amyu) ni gaw tinang a ning.
baw ningla rai nga ai mungdaw
ningbaw, wunji hkingmang ni
tun gahte dan a hpe na matsing
damasi
Ante amyu kaj (n law
ai amyu) shagu a ningbaw law
lawngu na wa Myen wa n tara ai
ku woiawn uphkang si pe mu
nga tim myit galu hte bianing
han gaw galai shai wa na kun?
masha hkum Ma Gam, Ma Naw
ngu si ni ningbaw ningla gals
wa ai shaloi masa mung ali
wa na kun? ngu ai hu hkam
sharang nna munghpawm naw
hpavim law nga si madang rai
Iai va si
Labta na zavn law ai
Myen amyu nie shara shagu na
ahkaw shkang lamang ni hta
shagrit shanem dang sha a lam
nau law nna hkam sharang jin
mat va si aten ladaw hia 1958
ning ram kaw nna mungmasa
ningmu nga a dakasu javngma
myutsaw myit rawng ai ni kaw
nna rawt malan hpang sa wa na
masingjawm jahkeup bawngban
sa wa nna 1960 ning hia KIO
Party ng ai Rawt Malan hpung.
byin pru wa sa. Tara shang KIO,
Party ( Wunpawng Munglan
Shanglawt Hpung) hpe 1960
ning october (25) ya kaw nna
pay hpang wa ssi.
KIO Party A Gun Hp:
Ra Ai Magam Bungli Ni
LI Wunpawng  Munglan
Shanglawt Hpung ngu si gaws-
 
Page 3 maut,
‘Wanpaving Amy bee Wunpawng.
Munn sha ni a myit hrum
Kahkyin gumdin i, ming shava
pe lam woi ningshavng ai, mung.
shawaaakyu ara hpe gun hpai ai,
mung shava a gavng malai tai
ai hte woi rawt malan ai hpung.
te nga ai hte maren, KIO hpung
shang mash shagu gawlahta na
dam lada si, kab la ai magn lit
pan (5) hpe gunbpai a i lam
ning ai
2 KIO. Party gaw lahta ma
bung lt kaba (5) hpe galaw
gunhpai ng ai gaw, hpang
jahtum galaw shadu sa wa ma
‘PANDUNG SHADAW® hpe
mung masat jabkrat tawn da ai
lam pe asan sha mu mada chye
dara nga gsi
Dai Pandung Shadaw
ws
AWM DAWN SHANG
LAWT NA MUNGSHAWA HA
SHADIP JAHPANG NGA AL WON-
PAWNG  GUMRAWNG GUMTSA
MUNGDAN HPE GAW SHARAWT
SHAGRIN DA NA ngu ai rai nga
Ga shadawn;-
Shaws dawtsa madang
Iipe Chritmas poi oi galaw ra
Ri yang poi komiti Poi Shab-
yin Shatai Komiti) ngu ai hpaw
shabawn da chye ga ai Dai poi
 
 
Laiza kaw galaw ai lahkawng lang na Wunpawng Amyu Sha Lam Masan Bawng-
ban Zuphpavng hia Kachin lam ga Policy hte Kachin nhprang sut rai Policy (Kachin
Land Policy and Natural Resources Policy) hpe myit hkrum dawdan shagrin da lu sai.
Ya aten simsa lam bawngban ai hta yakhkyak du dang shangun ai lawnglam ni hte
(IDPs) hpyen yen mung shawa ni a lam ni hpe shawa ningmu kahkyin la lu sai.
 
 
Komiti gav, daw jaw daw ya na
jarik tam ai lam, poi sa sha-
wa pe manam shara lang ya
ai lam, shadu gachyawng jaw
na masha san ai lam, poi byin
tai ngut kee ikea fi lang na ja
gumbpraw (Fund) tam bram
na hpung hpaw, lt jaw ai lam,
‘nak daw ja na sar, sarakaba,
ni bpe tam san ai lam, poi a
lachyum sung hkea hkrang
shala mahkawn yu ng hie
namnak jat na wubpung du hikes
hpaw ra ai. Ndi labia a it
hilum sumbpa hpe gun bpai na
(Sub. Komith) du hkra hpaw nna
gala sa va si gaw hpang jabtum
ya shada ai Chrimas Poi byin
tai lu na pandung shadavra matu
ai nga ai KIO partya it gow dai
jbikringjahkea na masha majaw
mi, ginra kai lanai mi a it hta
jan nna tsun n dang hkea kaba la
ai lt, Wunpavng sha hum din
dekshan-ga, Wunpavng mung-
dan enga pra shanu ngasi mung.
dan ru di masha ni mabkea it a
‘gunhpai a ai lam ai nga ai.
Labia ¢ tang madun ai
bungli lit kaba hpe ngai mung,
gunhpai lawm a sai ng ai
Wunpawng amy ni sha n rai,
mungan kata emi moi kaw nna
shan nga ai rudi masha shagu
gaw KIO Party kaw shang hawm
hpung partya magam lt ihpekhicp.
abtiap nawng gun hpi lavm ra
gaailam” HPUNG SHANG “ra
gasi lam jasujahprang let hpung.
dim dat nngai lav:
Nbanghur Sima Naw,
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
 
Shaning Ninghpaw Chyeju Shakawn Wunli La Akyu Hpyi
PT
CHYELU SHAKAWN WUNLI LA AKYU HPYI HPAWNG
rn
@ 3
Laiza Mukdum kaw
January 1 ya jobpawt Hiying
860 Am hta shaning ninghpaw
chycju shakawn wunli la skys
py hpawng hte KIO Tingayang
up a shaning ninghpaw mungga
madat hkamla hpavng galaw la
lu sai
KIO Tingayang Up Du
Daju Jum N-Ban La a shaning
ninghpaw shatsam mungga hia:
AP
 
“Myen mungdan asuya hie
Myen hpyen dap gaw shia akyu
amyat pe sha madung maju
jung galaw ai majaw mung
dan masha i yakhkak jamjau
kum nga ai hte Hkrit Kajawng
let sha nga ra nna mungkan
isa manghkang law dik ai
mungdan byin tai nga ai, teng-
man tara rap ra ai myit hpraw
san a asa lisa law ai re
majo mungdan mgwi pyaw
simsa bra mata kaja n I ai,
macha jhpan lawai amyu npu
«Lawn da ai my asat chyung
nga sai maja, maren mara re
ai mung masa bawgban lam
paw pris wa na mau n mai
byin ai. Myen hpyen dap ka
ljang da af 2008 ning, saw da
ara shang wang Kata ¢ sa sa
wa a re maja mungdan kata
gran shuk shanut manghkang
law wa ai, tengman ai magam
bung yawng ga Myen pyen
dap a lashot jum a upadi pu ¢
a myit hum ga i pe yng.
mu mada chyab re ma gum
hem mau uphkang padi hpe
rawt malan kau na ga leng-
man lam, tara rapra lam pe ra
marinnga ai mashaniairainga
a. Kaning re ai mayak mang-
kang i hkrum katut nga
tim, Wunpawng Mungdan
Stanglawt Hpung gaw amyu
Mungdan laws nhtawm sim-
Sang pyaw raw gol kab ai
amy mingdan de hod wa Iu
hrs my gal let Mung masa
mabkrun tam, ladai shaw
shalt nga ai he mungehying
mung shawa yawng kaw na
KI. mung masa bungl shag
Ha kanavng. ngun Jaw shan-
‘gown ai rai yang myit mada
ai pandung de du Iu na re hte
shawnglam hipyen man sha-
ra shagu hia jamjau hkrum let
Mungdan maga it gunlpai nga
ai myitrum magam gun ni ngwi
pyaw hkam koja ai shaman
chyeju pe hkamia bu ma tinang
1h radi magam it hpe nden ma-
rai hpring hpring hie sadi maja
gun hpai nga na mats, hpyen
yen shara shagu shingbyi nga
‘ai Mung chying mung shawa
ni yawng mung, yakhkak jam-
ju ai, myit pu my tsang lam
yawng Hoi tsa nhtawm chyeju
pringteup ai chaning ladaw rai
uga"nga nna teun da ai.
Shaning  ninghpaw
chyeju shakawn wunli la kyu
hpyi hpawng hpeWunpavng
mungdan ginwang ginaw ni,
dap ba, dsp dung ni hkan sky
Iipyi hpawng hte ginsup lamang
oi galaw ai lam mung na chye lu
 
Myithkrum Kahkyin Gumdin Lam Hite
Simsa Lam Tam Zuphpawng
KIO Tingnyang Up Du
Da Jum Noan Late Shavnglam
Mungmasa Jat Hpung (MH)
voi awn galaw ai Myithkeum
Kablyin Guin lam hie Sim-
sa Lam Tam zuphpawng hpe
January shata 16 ya kaw nna
18 ya du hkea mare buga kanu
Kawa ni, bunghking labau hia
myit lam ai ni, abau sara ni
marai tsa fan sa du bavngban
sire lam chyelu si.
Wnpawng  amyu
bavsang htc eng ai lam, Wun-
pawng htunghking manau hie
Seng 5 lam, Num fave Num la
lam, Lal Laika hie seng alam,
simialam tam na dai ga baw nt
ants amyu bawsang, wulpung
 
      
wubpawng hku mi rai rai, ting
gyeng hku mi rai rai mu mada
ai lam ni hpe hpaw tsun tang,
ce =
maduun ai lam galaw ai
Tang madun paw tsun
ai lam ni hpe myithkrum dav-
dan shagrin da ai lam garsi n
galaw ai sha, ningmu ni hpe
kahkyin da nna, tam sawk
sagawn (research) galaw jing-
loam la ai hpang she javm sha-
grin na re lam na lu i
KIO gw Myen Asuya
hte mungmasa bawngban nna
sha tengman jet ai simsa lam lu
na re ngu hkamla nga ai hte
maren lam tam ding yang rai
nga ai lam hpe KIO Tingnyang
Up kaw nna du sa si mung shava
Kans kava ni hpe tun sanglang ai
lam chyelusi,
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Pa Jau Hka Myihprap Wanjak Nnan
Shaman Akyu Hpyi
 
unpavng Mungdan
Shanglawt  Asuya,
Sut Mas: Magam
Dap, Buga Company Limited
Kaw nna lit 1a hkeang shapraw
gaw gap shangut shakee la lu
ai Pafau Ha myihprap wanjak
nan hpe 2019 ning January 17
ya shani akyu hpyi shamanla lu
KBC ningbaw Rev. Dr.
Hialam Sam Son, Anglican
Bidhop John Kumgyi Zau Li,
Sara Daw Francis Daw Tang,
‘Wajau, Hpung Up hpung sara ni
sa du kyu hpyi shaman ya ai.
Wunpawng  Mungdan
Shanglawt Kongsi Ningbaw
‘Malai (ID) Du Up Daju Zawng.
Buk Than hte Ginjaw Komiti
salang ni, magam dap makan
dap de na du gyi salang ni,
mung chying mung shawa ni
‘marai hkying mi jan sa du si.
Buiga Company Limited
Kaw nna Myitkyina hte Waimav
mare kaba de Myibprap wan jaw
ai hia Mali wanjak wan n-gun
law lang wa ai majaw Myen
Asuya kav n-gun n jat lu jang.
daw kau na ngu sun wa ai lam
nga nna Buga Company kan
wanjak nna hpe gala fat ra va
ai lam Buga Company Limited
Managing Director Kareng La
Tawng tun si.
 
Bugs Company magam
gun ni be Miva Engineer Hpi
ninghksing i 2014 ning kaw nna
lata tut galaw hrang shapraw
pang sa wa si re.
Ya aten Mali Wanjak law
nna Dabak mare du hea wan
sum naw gilai rai
Myen supa a ahkaw
ahkang lu ai hte ya na wan
sum malau hk line hing bai
lapyan len nhtawm wan n-gun
at sa lu bra galaw sa wa na re
ga nna mung tun si.
2018 shaning kaw nna
Mali ha myihprap wanjak wan
n-gun hte Pajau ha myihprap
wanjak wan n-gun pawng
nhtawm Myitkyina, Waimaw
mare kaba de myi hprap wan
jaw nga sai lam chye lu ai
 
WUNPAWMG SHAY A GA MAKAL
Jyshotn ena mind,
Huns how no y dot of
 
lomo mhprop gol la.
Shao shogen meng col.
Lorom bung orpaut o.
Morons Kaba hs Hot so.
Bulan heer sho mi,
Hiring masons mod.
Hoyan hip hod kos hi.
Hothing kasi im koriog nd
Motaun to ahha gang 4
Miso ge nga doing?
 
 
Worpauung hoy o reer.
Shengiout trang no han!
Fiona sigon Hm moje,
Hore fo i I n mei holy
umd oFkag 1 wo d tn.
Laiza Shi Shanan
 
   
 
  
   
   
       
   
Laiza Shi Shanan
 
asha lang a hkamja
lam hta wa hkamja
lam mung shkyak
dik ai lamyi lama langai rai
nga ai. Anhte a ginra, anhte
a mungdan hta law malawng
wa latung machyi ai mang-
hkang byin hkrum hea ai
hpe mu chye lu nga ai Miwa
gumsan mungdan ra 95% gaw
wa machyi/ wa manghkang
(tooth deficiency) hkrum
hkea nga a. Anbte Wunpawng.
mungdan hia 98% n yawm
byin ai lam hpe mu chye lu ai.
Masha langai a tsawm
bap ai lam gaw wa hkam-
ja lam hte mung sen nga ai
Wa n tsawm yang myiman
sam mung n tsawm ai. Wa
gaw masha hpe tsawm htap
shangun nga ai, tsun shaga
ai shaloi masha a nsen hpe
hkang ya ai. Wa n tu ai masha
gaw shi shaga mayu ai nsen
hpe pra hkra shaga lu na matu
loi la nga ai. Wa Ukam gaw
masha a malu masha rin ai
ten ha grai ahkyak nga ai. Dai
re majaw wa gaw langai hte
langai tinang atsam n bung
hkat nga ai
Wa Baw
Seng Ai Lam.
Kaja si wa hpe gaw
majoi n baw yang gaw kaja
dik re. Rai timung n kaja si
wa hpe gaw hkum zing da.
N kaja ai wa hpe baw kau ai
gow kaja dik re. Wa a maja
shat kan ana ni byin shangun
ai zawn wa machyi ai maja
 
He
Volume 7
WA HKAMJA LAM
sade ni hpe bien za mat wa
shangun chye nga ai.
Ma Hte Wa Hkamja Lam.
Ma ni hia wa latung
sha ana byin yang gaw grai
tsang ra ai lam n nga ai. Ngu
mayu ai gaw asak 4,5 ning na
ma ni hpe tsun mayu ai she
re. Asak (6) ning kaw na gaw
wa galai hpang sai re majaw
tinang a kasha ni hpe wa san
seng lam atsawm shaman ya
ra ai. Ma ni hia akyang byin
ble ladat amyu myu hk nna
sharin ya ra ai.
Asak Kung Ni A
 
Wa Hkamja Lam
Asak haba ni wa
machyi ai rai yang tsang ra
ai, majoi n mai baw ya ai. Jit
Duwi ana hte kaga ana ni hpe
tsang ra ai. N baw n mai rai
yang gaw sarawun a matsun
ta chyu sha baw ya mai ai.
Ma Hkum Kanu
Hte Wa Hkamja Lam.
Ma bkum Kanu num
ni wa machyi yang tsang ra ai
hpa majaw nga yang tsi majoi
mai sha ai hte wa majoi n
mai baw ya ai, bkritung na ma
hkrat (ma brai) mat chye ai.
Wa machyi wa yang dantawk
ti rung de (dental clinic) de
sa madun ra ai.
Wa Hkamja Lam
La Na Ladat
Tinang a Wa hkamja
lam gara madang nga ai hpe
   
Laiza Shi Shanan
lav e jaw das Mark nia tsa
ginhka chye la mai nga ai (3)
marks rai yang gaw tsang ra
ai madang,(6) marks rai yang
gw sarawun hte hkeum ra ai
madang(12) marks ai yang
gaw grai tang ra ai.
1. Yup rawt ai hte n-gup kaw
nga n pyaw si lam nga
1 mark)
2. Manang hte ga shaga yang
ngup manamai (1 mark)
3. Wa lapran hia lu sha tsat ai
lam nga 2 mark)
4 Wa kaw na sai pru ai lam
nga 3 mark)
5. Wa pawt hta matswi pru ai
(4 mark)
6. Wa ganga/ shamu ai lam
nga (4mark)
7. Wase seai lam yawm ai
1 mark)
SMalutlusi  (1mark)
9. Dentist kaw wa sa madun
yakailamngs  (1mark)
10. Ding-yang wa makeim ai
lam nga (1 mark)
11. Sai dwi Jit dwi ana nga
(1 mark)
12. Wa wi nem ai (1 mark)
13. Wa ningma lu ga si
(3 mark)
Wa A Matu Koi Gam
Ra Ai Lam Ni
I Ja ai lu sha, arung
arai n mai gawa ai.
2 Naukahtet ai lu shan
mai lu sha ai.
 
Health
3. Acid zawn nau hkri ai
Iu sha n mai Iu sh
4. Tetracydin hie Antibiotic
15 ni aw n mai u sha ai.
5. Wabhtu aishaloi naun
mai shaja, nau n mai na ai.
 
Wa Matu Galaw Ra,
Lu Sha Ya Ra Ai Lam Ni.
1 Jahpawt yup rawt ai
hte kalang, shana yup na
shaloi kalang wa hiu ya ra
ai.
2. Wa ngang na matu jit
Ji ai shaloi wa yawng gawa
shara nna utik da na.
3. Shan hte dwi ai lu sha
sha ngut shagu hka hte n-gup
garu kau ra ai. Wa lapran
kan tsat ngam nga ai lu sha
ni ipe tean kau ya ra ai.
4. Tit ai namlap nam-
law, namsi namsaw law law
shayara ai.
5. Fluoride dat lawm ai
Iu sha shalawm sha na.
 
Dental Ta Doi
  
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Iss
 
MYIT DUM HKUNGGA JAW DAT NNGAI
Gara nna shi ai ngu
yan, amyu sha ni lawt Iu lam
maga bungl hia spnavng
kaw sa ai shaning maga shi
manga ning pa hpring jan mat
de she rai mat sahkal ten sha
tun ga ng yang, munglan
te amyu sha lat bs lam rat
mala magam bung hta daa
spnavng ai shaning (55) fan sha
naw ri nga a.
1962 ning hia Myitkyina
makau grupyin kahavg ning.
chyaving hk KLA ng i shiga
mavng pru nga si, ni mi hia
Kars magam gun saranum lg
mi ng hpe ta dins shaga nna
lagat 1 wa yu yang, shi kaw
KLA ni jaw ai laika du a lam
Kabte tsun dan wa ai. KIA nu
ai lachyum hpa rai ta? ng san
yang, Myen amyu kaba lalen
He dip sha, roi sha, dang sha
ai kaw na law Lu na mat rat
malan si * inghpaw Shanglavt
Hpjen Dap re nga sun dan st
Da aten ha ighpaw Shanglawt
Hpyen Dap ng ma st
Saranum dai blot tun
dan ang ngs mung bei myit yu
si, jawng kaw ngai he Myen
sara roi sha ai ni, Myitkyina
Man Hiring hian Myen amyu
kasha ni Wunpavng amyu ni
bpedang shaai lm, aya magn
dap bia mung Wunpawng amy
ni bpe du salang n ai shagun
ai lm i han mu, blam sha si
lam ni hpe myit dum dat fang
nga hia mung mason i manor
ni i myutsaw mungtsaw my
atu pra waai bie 1963 ning ha
‘Wanpavng Mungdan Shanglawt
HpjenDap de a wasirsingaai
[———
malan bkeunlam a bpang lam
ninglim de. ninghtangkayin
mada sumbtang bai hia yu
ai shalo, shaning (57) ning
blrunlam lapean, mungmasa
laru, hpyen masa lar, Iu sha
kya (bk hw a) art amyu
Iipan hie hpan bkeum katut ai
wa ai lam hpe kadai ningdang
Lu ea nga i. Hpyen majan
gasat gala am hia mung padang
dip avg. padang ingle Iu
ai aten nga si aw, lalang
lang heat sum si ten mung
  
brum katut nga a, Rai timung.
raw malan magam bungli ngu
ai gaw brat sum mat, mat na
gu ai gaw shingra mala n nga
ai hte maren dai ni lam shagu
bia rawtjat madang de du wa ai
sha nga mungkan mungdan law
law e mu mada madi shadaw ai
hpe kam lu nga saga ai re.
Dai ni ndai madang de
du wa ai lam mabyin masa ni
hpe ninghtang sume yu si sha
loi rawt malan ningnan gawde
hpang wa si kaw na ya aten du
bra, mungdan hte amyu sha ni
a mat ma na bpu shavng bu
bo, myitrum ni hie mungehying
mung shawa ni law law amy
bie mungdan a nia sadi dung.
magrau grang let share shagan
asak sprang lai mat wa sai ni
ae
Lai wa sai shaning (50)
jan sten ladaw ni hkan na laika
ka ai wa myit dum Lu si made
Myen tai hpyen wa hie gasat
kata, htim gasat shagravt ma-
jan poi kaba nkau mi hpe tang.
‘madun ga nga yang
Nyau Chyang_majan,
Shui ZinWan majan,Shwe Ya
Awng majan Yaw Ying Awng
majan, Nga Nga Yang majan,
Dai Kei maja, Na Lung
Dunghung  majan, Hang.
Hkyi, Rawng Teng, Dum Bau
   
 
Column majan, Na Hpaw Pa
Jau Shagawng Masing majan,
Sampu Yang, Du Rip, Marawt
Dingga  majan, Nam Yung
Pangsau majan, 2011 ing kaw
na Kalang mi. bai majan byin
pang ai shalois- Sanggang,
Hka Ya Bum, Gi Dawn, Lai
Hpavng majan, ndsi ya ka tang.
‘madun si majan ni ga majan
masing kaba ni ngu sawn lu,
tang madun ai lam re, shaning
(50) jan ning na msjan poi ksji
kaba ni gaw ht n dang ru n ma
she rai mat sai aw:
Nai zawn nang ja nga
ja ngu, tinang amyu hie mung-
dan lawt lu lam majan ni hia
amy hte mungdan a matu K.LA,
MHH, MKM nnga, asa apravng.
mat ai ni lav law rai nga ssi. Dai
bia Myen bpyen sava ni law
a mara n lu si mungehying
‘mung shawa, gumgai dingla,ma
chyangai n lata ai sha, nat sat
zingri sat kau ai mung ram ram
va ra mat sai, dai sha n-gasmyu
shayi ni hpe mazut oirip sat kau
ya a mung law law rai nga sai,
Ningrai hpyen va ¢ at sat singe,
‘mazut rcp sat hkeum a ni yawg.|
mung mungdan He amysba ni a
mat sak sprang mat ai sha rai
nga si.
Dai te ai majaw anhte
‘mung he amyusha lat Lu bm
‘magam hia naw dakan tsap taw
 
nga ai yang gaw, “Wunpawng
Mungdan Shanglawt Asuya
‘Magan Gun Shagu Hta Rawng
Ra Ai Myit Jasar” nga si hta
na Nambat (3) Mungdan sha
nia matu Asak aprawng mat sai
mungtsaw share shagan myitrum
nia nisa sadi dung ra a nga ab
te Wunpawng Mungdan
Shanglawt Magam Dap Kaw
Naa Mungdan Hie Mungdan
‘Sha Ni A Man E kar La Ai Ga.
Sadi ngu ai lata na Nambat(4)
Anhte gaw munglan hte mung;
dan sha nia mat, asak apnavng
mat wa sa myitrum ni a ningtsa
e, tnawng sadi dung nga na ga
ai ng hkam Lada ai hte maren,
tutnawng myit dum hkungga
‘masat masa galaw na malsp au
mai nga gasi.
Dai majaw 1961 ning
Kaw nna ya sten du hkra lapran
‘mungdan hie amyu sha lawt lu
lam magam bungl hte seng nna
magrau grang share shagan let
asak sprawng mat wa sai, mung-
dan a ningbaw ningla myitrum
share shagan ni yawng hpe 2019
ning February shata praw (5)
yah ta ang ai (58) ning pring,
(59) lang ma Rawt Malan Masat
Ninghtoi hta sja awa shageau
sha-a hung jaw dat nngai lav.
Anbte a myitrum ni ga-
ain ngut kre kau da ai mung-
dan hie smyu sha lave lu lam
‘magam bungli hpe mung anhte.
‘gam nga nna magum bunglinaw
gun bpai ngasi ningut kee swng.
dang shawnglavt Lu ai shani du
bkea matut lta gun hpai sa wa,
na ga ai ng ga sadi jaw dat
nngai law.
Myen hpyen a tsa masin
si maroi n i let,
Myua magam ha
Maza
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
 
LU SHA SHIMLAM HTE HKAI REM
Sakhkrung Lu Sha
Hkai Rem hta lang ai tsi ni
1. Shingtailatung si
2 Ana sat tsi Bacteria,
Fungus, Virus etc.
3. Tuing sa 51
4 Yu (Fkrung kann) sat tt
5. Tui nambpun ni
Ts atsam ni
1. Hkea angi (Contact poison)
2.Shajngsia (Stomach poison)
3Marawp jangsi ai
(Fumigantpoison)
4Kata kaw chyam bra ai
(Systemic poison)
Ndai zavn hksi bpun ni
kaw gat, lang, bang, shamawng.
ai ts ni gaw hai nmai bpun
katadehkalam, shat lam i kaw
‘nna shang chyam bra rang nga
ai Dai ts ngam atsam ravng si
hai bpan ni pe lu sha bang dat
jang dai ti atsam ni hluum kata
‘manghkang law law byin shan-
gun nga ai. Ti atsam dai ni gaw
bum kata mahkawng nga lu i
atsam nga nna ham jan lu ai
atsam hum ai be nang si va ai
duhkea byin nga ai.
Hiamja lam han sa na,
shan sha shayawm nna nam.
lap she sha sana nga nna gat na
namisp mart sha si wa gaw si
na de grau lagaw lahkam ai wa
re. Hpa majaw nga yang dai ni
na ten hta hpaga byin hire hai
rem dutsha ai i gaw lahkawng.
garan galaw ai hpe mu Iu nga ai
Dut Na Hpe,
1. Toawm hia dat nambpun
hie kab tei av law lang a.
2. Shingta latung ana law law
brat ai hpe ts law law gat lang.
ai. Laja ai ts hea lang ai.
3. Ten kadun hte dut sha lu na
mat ask kadun ai nl ni bpe
lang i. Ginra li shamat ai.
4. Dan shu da si n bien bkra si
gatnna danai.
5. Dusat ni hpe mung ra ang.
ai hati hte dat grai law i hie
shat gayau nna kam sha ai hte
sha na hk jaw sha ai
6. si pan law law bt shabavvm
dati.
7. Shan ni hpe n bien hkra tsi hte
gaan tno dutshabraai.
Tinang Sha Na Hpe
Laksan garan kai rem
da nna tsi, shat, nambpun ni n
lang i sha shingra ladat hie kai
rem da nna sha nga ma si.
Dai majaw manang ni
galaw du ai hpe gat na mari
sha ai ni gaw tsi ngim atsam
hte nambpun a majaw machyi
‘makaw law law byin wa ai lam
re. Ga shadawn Mangshi tsi
rung kaw shata 5-6 bia lalang
shava bavngban hpawng galaw
‘ma ai htashata 6-7 share ma ka-
sha ni bta sade, sin, hkum chyen
siailam ni byin ai. Machyi ma-
sha law law du ai majaw lu sha
hia lawm wa ai ti ngam atsam ,
‘nambpun ngam atsam ni a ma.
jaw re ng ningmu kahlyin la
no Lu sha sadi na ndau ai lam
law aimu luai
Mungkan Hita Tsi Lang Ai
Masa
 
 
1. Shingtai latung tsi lang dik
aw EU-Uropa mungdan ni rai
nna munglan kaw shapraw ai a
45% hpesunglang ma ai tim
hkamja ma ai.
2.USA-ni gawNo-2 law diklang
ai mungdan rai nna mungkan
hia shapray sia 25 % lang mai
rat beam a ai.
3. India hte Miwa gaw mungdan
Kaba ai masha wan 2800 dang
raitim mungkan shapraw ai sia
3% sha lang ai Myen mung
bia grau nna hkamja lam naw
kaja maa.
4. Myen mung shapraw ai tsi
208% sha lang ai raitim ts
gam atsam a maja manghkang
lave dik machyi law di ai muung-
dan re. Cancer byin madang
munglan ¢ No-2 kaw rai nga
asi bpe mateun ai hkun sung
lang ai majaw re lam mu lu nga
si gat lang sha)
Myen Mung Na Ti Shang
Masa
1 Register galaw la nna dut nga
ai hksi rem lang tsi hpan 4100
nga si.
2. Register galaw ya na tang daai
isi pan 700 jan naw nga ai.
3. Maigan mungdan ni masha
Kaw nau hea machyi ai majaw
pat jabkring da ai ts ni mung,
Myen mung de ladat smu
bum sumbpa blo shang nna
sunglang nga ai.
4Nethalan mungdan hta 2018
ning bia ti hpan 20 hpe mung-
dan kata dut na mat Register
jaw ai majaw asuya bpe mung
shava ni ninghkap garu ai lam
law ma si
5. Myen mung kaw gw sup
bl nna tsi dut ahkang lakmat
Kade jaw tim mung shawa ni zim
shanga mai,
Tai Manghkang N nga Na.
Matu Galaw Na Lam
1.7Tei pan htsp btu i bpe laa
lang ra.
2.Ts gat ai ni shimlum hkra bu
bpun nna gat ma.
3. Sung lang madang hte ladat
jaw.
4. Thi blamjan atsam htum yang.
shedi shana.
5. Sunglnganngamilafia mina
6. Matiun ai be maren galaw na.
Nai lam ni hpe sung
Lang si ni chye na hkawn hkrang.
blansa shatup na abkyak rai
nga si.
Tsi Ni Hpe N jaw N ang Al
Hku Sung Lang Ai Lam
Galaw shapraw da sai
bhai rem kunrai ni hpe n yat n
bien ai sha na na tawn hkam na
‘matu tsi amyu myu hte bai gat,
ising rai nna lu sha si ni hpe
‘manghkang byin shangun nga ai
0 shadavn-
1. Saraparitc ts hpe shan n hten
nyatn manam na matu gatlang.
2. Formalin hpe name hte simai
nya na matu gat lang ai.
3. Etaline tsi bpe namsi myin loi
na mat chya (sh) ting ai.
4. Sodium benzorate hpe ten na
na kam na ts hu Lang a.
5. sten wa hpeshata 4 rai yang
joi 40-50 kaba nna sat sha lu
hike ti Lave Law bang si shat pe
jaw sha ai majaw dai shan gaw
Lani my na jang manam mat ai
lam byinai.
Tsi Ngam Atsam A Majaw
Byin Hirum Na Lam
I Lanilandumstma nl
matna.
2. Num ni put ginchyup mat
‘a ma n mai lu mat na.
3. Nanghpam ya zawn bungli 1
kam galaw ai lagawn nna may
hk mau mat na.
4. Cancer ana hpan hum byin
5. Lamyi laman makret machyi
6. Hksm bum wa na.
7. Kara aw run kein va ma.
8Nra tsam va ra.
9.Ladu lai bpum wa na.
10 Nang na si wa na.
‘Hkai Rem hku ana hpe
masat ai. gaw-
Byin ging bying ang nga
gingngaangaihiadawnjan nna
byin wa ai yawn hpe ana ngu
‘masat daaire. Dai majaw lu sha
shimlam lu nna hkamja na
matu ya aten hta tinang
Ikai tinangsha, tinangrem
tinang sha rai yang she mai sai
gu mu ai bpe shadut data aw.
Kareng Bang Seng
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
 
unpavng sha ni a
MA AHTAWNG HTU
A htunghking a
lam hpe lo ahkeark datyuga.
Dinghku mum ni ma
kum rai nna ma gun kan dan
daveng laba wa 3 bie nam na
Kabtan kava layung ram kaba a
sintum mre (wa roe) ais bean
la nhtawm pecs) dam gal a
Hk daw kabtum tan ai yan
shi (10) pe shabawn shajup
na garap nts kaw mara fkraw
da ai. Dai pe shaman ngu si.
Garp ntsa jabkeaw tavn ai
shaman shabawn hpe mu ai
shalo gaw dai nia hia ma
shangai blyen si dinghku re
lam be chye bt nga si.
Shangai ninghioi ni wa
sai hte rau kamu kav kai kavoi
i gave ma a myit masa laikyang.
byin shangun mayu ai myit
makam he, nga ra yang wibpurg
ha gaan haw ai ngabpyin,
gals glum, ngahtang zawn re
ai ngajohkraw dama ai Dai nga
jahkraw hpe gaitsu nga ma.ai
Hiarang shan rai yang
mung wuhpung hte nga hkawm
ai shaga nsen pyaw ai u bpan ni
pe labia blow a nna jabkeaw
daaimasi
‘Nbaw nieng tumclyang,
tsalpemungshadu shajinda chye
nasi.
Ma jatar bs a mat
shan da ai shan jhkraw hie ta
chyinghtaven i ht shanam lgep.
Volume 7
mara malian dai Shana hikyep
mara da ai lachyum gaw kaga
garap kaw nga ai shan jahkeaw
ni hie kaga tsa chyinghtawn ni
yawng hia na laksan lata san da
ailachyum rai nga ai
Shangai sai hte shadai
Kadoi Ia ai, Gam Avng, Hkawn
‘Shaving ng ai zane mying uw
shawn hada kadoi lai. Shang
ai bie lang ta mying n sharing.
yang n hkeu n kaja ai sawn nat,
jabtung nat ni shavng shaming
1a a na tsang si lachyum ra nga
ai. Ma jahtawng htu ai shaloi
she shadsi kadoi mying hpe
shagrin ya si lam, kags mying
pli shamying ya ai hung lai ni
nga nga ai. Dai hpang garsp kaw
abkraw tawn si shaman shaban
sbayu la nna van ia kakang nna
Ia kasha rai yang mang (5) lang,
Num kasha rai yang mali (4) lang.
Kapaw dat ai Shaman kapaw ai
gow gumgun, gumbpsi_ hpan
ningsang hpe shana shiga jaw ai
lachyum rai nga ai. Shaman ka-
‘paw nsen na ai hte tingbu mare.
dung shawa ni mung la Kasha,
um Jasha shang si lam kalang
ta chye lu i Mayat maya myit su
‘mabikun ku 5 va, jin bpe ma
mying shamying jahtawng btu
shagunai.
Jabtavng hts ai shalot
shan jabkraw bpe shanam he
tu ai Jum sha bang nna majap
bang ma ai. Majap bang yang
ma shadai kaprep si hte ma my
sinpat lakhiet ra chye ai ngu
sawn la ma ai. Shanam gaw
lakying prut nna mayat si baw
pan re majaw mayat maya wa
na lachyum hpe la ai. Shanam
bpe n hikew n ksja ai nat, bpyi
Lamu, nbya, ndang nat ni brit
na mat lang ai mung rai nga
ai. myihioi htoi yang shanam
maya ahprup nna hpang a)
Shadai (ma manang) hpe
larai yang numgaw shadaw pavt
Kaw wa ni gui ni ganaw ashap
lu bea kawa munzi hie kum
ana singkung pali yan manga
(5) gumbpawn si hte shadaw
pawt kaw lup nn, gyit shajup
da ai. Num kasha ai yawng,
sharem shadaw pat kaw lup
oa, singkung pali mali (4)
gumbpawn ai hte gyit shajup da
ai Tinang a shadai lup ai mare
buga ginra hpe dialup daibpang.
ip ngamasi
Ma Jabtawng Hit Shaman Ga
La= Chyudwi chying-
kai a kraw wang hing kaw
Hhritung, Kan hum hiumpa
Kaw sumbrung nna mali shata
su rai dai raw, shadang la sha
tai nna dai daw, dawnu pawt
Kaw dai Lup, wamung munzi
te singgrup,singkung pai he
shajup, machyu funghkum
awn lungkowng, kahtan
walang zawn wahpawng,
mayat  ginktawng dogravs
mayat inggaw  shachyaw
 
MA
JAHTAWNG
HTU
Al LAM
<hadang atsam rawng nna nga,
Lanung u sinwa zawn numwoi,
Chyaulang u krang zawn ga
chyoi, sut lu gumhkawng nna
pra baw hpraw wa rum du hkra
nga ga.
NUM = Chyudwi chyinghkai
nu a kraw wang htingnu kaw
kritung, kan tum htumlipa
Kaw sumbrung nna mali shata
gunna dai daw, shayi Num sha
gu dai raw; sharent daw pawi
Kaw dai up, wamung muni
hie shinggrup singkung pali hte
shajup, shalun ninghkrun hta
lung kamoi dung lahkum kaw
dung, mayat kan tai, shangai
wa hk rai wa u ga.
Ma jabtavng btu ai hpe
lagoi lahpaw hte maka nna,
shanam hlyep hie mam mabtan
shadu Isjang hkyen da si nbaw
nnyengtumdhyang chyanun chyu
malum sa pyi ni jowm lu sha
ai, ma he kabu gara jabtavng
ht mying shamying hkalum
Ia ai lam hpe galaw chye ga
ai. Jahtawng n hi af masha gu
tun yang Wunpavng n re ngu
ai lachyum rai gn ai. Wrpang.
sha ni gov shawn hu oa ying.
 
Laiza Shi Shanan
shammying a htunghking ht a amy
niga
Chyana
10
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
 
DEMOCRACY HPAJININGNAN HPANG WA AI GAW
re, Zh,
emocracy masa hpe
Laika sharin jawng ni
bia, gara bk jai lang
Sa wa ai lam hpe laws na hie
maren, ji lang bpang wa ai mu
Iu nga ai. shawng ningnan
Democracy” ngs ai lachyum
bpe shawng sanglang dan
mayu ai. Democracy pa jai
lang taw nga ai jawng ni hta,
danleng ai lam langai gaw;
javeng kata kaw kanavn mazum
lam gaw prinem ai lam nga nna
myit shawang kaba si lam hpe
mu lu nga ai. Ganawn mazum
lam ngu ai hta mung, javng-
um jawngla shada da ganawn
mazum lam ni hpe ngu may
ai. Dai zawn ganawn mazum
lam hkrak kafa prinem ai lam
gaw democracy. abkyak kaba
ai masa angi mi rai nga ai
Laika sharin jawng ni
bpe pan masum garan da lu
nga ai. Langai ng na hpan bpe.
Gawda hkrang nga ai jawng
gu ai. Dai jawng hpan bia
ritkawp nga nga sharin achyin
jaw ya ai ladat hpe mu bu nga
ai. Dai jawng ni a bungli gaw;
javngnum jawngla ni hpe
hkap la ngut jang, mast tavn
da si ginhpan ni hpe ning-
gam hte ninggam sharin ya
sanpoi san nna, tsang shalun,
tsang htum si shaloi, jawng
kaw nna pru shangun ai hie
Laika hpe sha atsawm sgavm
sharin jaw ai javng hpan re
ai. Laika bpe atsavm agavm
di nna, sharin ya ai lam gw;
jawng shagu, a galaw ging galaw
ang ai bungli langai rai nga
ai. Rai timung dai bungli gaw
javnga bungl yavng n rai nga ai.
Ngamu ngamai lam, ganawn ma-
zum Lam zawn re i shinggyim
‘masa lam ni bpe kabai tan ai
majaw, jawngma ni gaw, dai
javeng pan hpe bungli lu mai
ai bungli jak rung hpan langai
zawn sha sawn da chye ma si
Dai javng bpan gav, bpawmi
bpavmang ni hpe bungi lu
shangun na matu gyin da ya ai
rai timung shinggyim mung-
Kan a lam bta, kade daram nga
pra galaw sha lu na, ngu ai bpe.
sharin ya ai hpe mu u ai. Dai
‘maja, dai Laika sharin jawng.
hpan gaw mit dik hpan shara
n nga ai jawng rai nga ai. Sara
ni a yaw shada lam lta, jvng-
um jawngh ni gav, sang shaun
Sarpol awrg mat ns, bungl lama,
‘ma bpegalaw wa lu hkra ngu ai
re. Dai jawng hpan gaw; makau
grup-yin shinggyim wubpung
hte magyep kap n lu ai gyip
gyeng la sijawng sha rai nga ai.
Lahkawng ngu na hpan
hpe Hiinggaw kun dinghku
jawng Family School nga ma
ai. Dai wag i gaw ru hkum bl
nn, rai wan lawai Dai engi
a yaw shada i lam ni gav, nam
bat langai javng hpan ni bpe
1a ai majaw laklai ai hkrang
hte jawng nnan gyin shalat na
gu ai yaw shada lam hte bpaw
tawn da ai lam rai nga ai. Ma
dung yaw shada ai lam gaw, dai
ni hta sa lung sharin la nga ai
jawngnum jawnglani gaw; myit
ngwi myit pyaw hkea kun ding-
hi lang zawn hu bi hau
Hau ngs pra ganawn mazum
1a a 7a mata at nga i. Rt,
democracy munglan de dang a
aa jaumgma i be ng ya
am pen ngs sha, sa san lu a
mai a masa 0 nga ai. Nw
pyaw lam gaw low matkrun
angst nga hre gilaw la ngut
na ai Ti hh bs Huge
pro lam blu tup ana ad i
ula ss myit @ byin nga masa
hpe madun dan a lam sha ra
nga a. Dai maja: pyaw praw
np chive hica shat jaw ya
ai ng ai lam gow, lachyum n
pr nga i. Shada da kun ding-
Fi masha zavn hau <hyap
ka, sharin ya a lam, hkawm
kaw chyawm chyavm ngwi
gw pyaw pyaw nga chye her,
hain jaw ai lam ni gov gr
1 nga 4 am ai timung him
tsup ai awn langai ku 0 mak
byin ngs
Mawum gu na bpan
i nga Jang mi gio aba na
Jang bpan hia nna bungh gra
grou dam lada a. Da jewng
Fan bia, jawng kaw sharin a
gobpan ni hpe dari ya ai lam,
Jowng kata ¢ nga i ma kai mi
pe kun dinghls masha wn
ng ngui pyaw praw hl his
Hla hl nga pa ganavn ma
zum hye warn sharin yasihta
ga. democracy akyang lalen
i hpe mung, hkan a lang
shaman ya nip ai. Dai jewng
hpan hpe (Democracy jawng)
ng ai, Dai jawng kata kaw
jawngaum javngla ni gw, jaw
Ju hkap a myit mass hte shaw
akyu a mata. tioang kaw nna
dang sf dram garam gabtau
alam, magam lt hp hora be
Toprm gnbpai chye ai lam,
sanpoi swng ha, mgwi pra
hia gu at yaw shada lam mi
sha gala mi ia shinggyim
mingkan yung hpe aya nga
Hira: shanglawn gun hp ma
gust yaw shad lam kab pe
ming Lyin shangun 5 jewng:
hpanraingaa
[—
pan byin pra wa lu na mata
gow javngma komiti i kade
dara hpaw ninghtan da tim,
tengman 5 democracy my
masa bpe shalat ya i lam nga
yang swngdang va na n re
Gra mma. jw up sara kaba
i ie sara kau mi gw, my
Taw bum law akyak sha-
tai shanglawm gun hpai yang
she awngdang na ei ngasi
Laika sharin jawng. ni
tademacracy myitjasat shalt
1a ma mate, ganawn mazum
lam gow ahkyak faba. Gana
mazim lam awngdang dang
wa lu ma mata. mung jawng
up sar Kaba wa gaw madung
ablyak kaba htum rs nga a
Jong up sara kaba wa gaw
feng sha ai wa re ng sha
mys la yang tinang jawng
Kaw democracy byin wa na
n re. Da hte maren jawng
up sara kaba wa gaw tara
mit dinglai naa tang a yu
reng. power ni pe shayawm
kau nhtawm Jawngma m pe
democracy yawng jaw ka yang
ing nang a own gaw mat
n dim ai ka mn awn ru n ra
byin wa na bpe mung dum ra
ai. Jwng up sara kaa langah
iu ma tinang hta masat tawn
daaimagse Hi mings i
Town kata democracy
awnglang wa la na mats gow
jowng. up sara Kaba wa ‘te
mingtau Jawa up ni 8 gman
mazum lam gavw pine aw
Hop nga na abyss. Hla ha
hin pawng pave galaw si lam
ge lags ie langa lungga la
Ta madi wadaw shabyin sha-
ngun nga ai. Gun hpsi ma
magam lit hpe mung maren
mata garan wna gun hpai la
ai mijew mash hum ngau
“haga a magam lt bpe la chye
af pit grow grau shabyin ya
nga ai. Dai maja jowng sal
mum mi yawng gow wanglu
Wanglang tun shagana ahkaw
ahkangnga na shlyak brumre.
Jawngup wa hte jawngma
nia gunavn mazum ai lam gw
grounna abkyak lang i. Myng
gumblawngai jowng kaba nk
mi ba jawng up va be ma ni
bkring hiking. hkrumaup
nhtawm brang brang lang lang
lu hk hkau kau pavnighan
la chye ma ai. Ndai akyang
 
Page 12 de...
 
Laiza Shi Shanan
11
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
HPAJI HPENINGPAWT DA AI NINGHPANG HPAJI O 1
unglan langsi amyu
langai mi na hpaji
rawt fat lam a mat
Policy kaj ni jahkrat da ra ai
Dai mungdan asuya hu nna,
woi awn galaw yang she hpaji
mass gaw, munglan kaw nna
woh galaw may ai Policy hpang
Ikan nang hksang shaprav la lu
naringaai
Ningpawt _ ninghpang
hpaji ngu ai gaw; “Hpa baw rai
17" gu san yang “Ka Hii Saves”
gu ai lam masum chye da si
te kan bau hpaji langai ngai
pe lu galaw a matu 1a nga si
mabkeum madup hte machye
machyang ni pe hksja la na
Dakss hte Lahta Tsang hpajini
Iipe ningpavt ninghpang ngang-
kang aja hea, ra ningra nga si
Inpaj hpe ngu ai re” * Ningpavt
ninghpang hpaii® ngu ai gaw,
“Hpaji a ningpavt” ngu i bpe
Kadun ai hk bai bu nga ai
Prat dep hpi a mast
jahkeat da ya si masa lam ni
ta na, Lawu tsang n pu daw
(Ningnan Hpung Kaw nna,
‘Tsang lahkawng du bea) Ma-
gup sumbpa gin hpan (General
Studies kaw na lai kyang hte
shinggyim lalen (Moral snd
Civics) ngu ai hpe (1999-2000)
bpaji ladaw kaw nna, Myen
mungdan hts, “Mung hpawm
myit masa” nguai gin hpan langai
Hk sharin va ai bm ga i Lava
Tang Labia daw (Tsang masum
bie Teng mal) kaw mung
shinggyim Nga sa ginhpan
(Social Studies) ga baw n pu
kaw lai kyang hte shinggyim
lailen (Moral and Civics) hpe
bang da ai lam nga si. Ndai gin-
 
  
oat 2 Hpaj He
hpan hpe myen mungdan hta,
“Mung hpawm myit mas” ngu
ginhpan langai hu nna san poi
san 1a ai sha sharin ya a lam
pe mu lu ai.
Ningpawt  ninghpang
Lapran Tang madang (Thang
manga law na Tsang matsat du
hkra) Myit masa bawng ring
ginbpan hku nna, bat mi ha
Tahkawng lang sharin ya ai hpe
mu lu ai. Laika sharin ten hpe
minutes (45) masat da ai rai
yang lai kyang gram ten bat mi
minutes (90) sha hu a Shinggyim
lailen pe Mungkan lai masa ngu
sharin ya ai lam nga si. Raitim
tang du ai lam niga nisa lam sha
ai tow nga ai hpe mu Lusi
Tatut hia gaw law ma
lavng ngu na javng ni de sa du
yu ai shaloi, shinggyim laien
ta hpa baw ni sharin shalawm
nga ai kun? Hpa baw ni matsun
madun da ai kunthpa baw ni
lawm nga ai kun? Ngu san dat
ai shaloi jawng up ni hta lai
nna, sharin $1 saranum ni ma-
lawng maga gaw, la kyang hte
3 Ningpat Da Ai
 
Ninghpang Hpai
shinggyim lailen “Moral and
Civies' ngu ai gaw hpa rai ta?
Nga san wa a hpe mu luai.
‘Matsun madun da a lam
re gaw chye tim, lake buk nan
mu yu lu a Lam nga si. wng,
kaw mung lak li ai lam nga
ai Bavng ring ten hta sharin ya
a ai re lam chye tim, hpa nan n
sharin ya ai. Daiten du jang mau
mwi bikai yang hkai, nai yang
ow sten n law ai sara saranum
ni aten bpyi yang laika sharin
ten jaw kau ai lam ni byin ai.
Shinggyim lailen hte seng ai
woi hkaja na ten n law ai hpe
muluai
Sara ngu ai gaw myi pat,
na pat kau nna, n mai nga ai.
‘Mungkan mung sang hpi mass
ningmmu i hk da ra i Hpa mi
sun tsun sharin ys, sharin hams
lam magam bungl hts, Sara ngu
ai gw ahkyak dik bum re ai
shara kaw madung ti ai masha
langai hu nna, shanglawm aw
nga ai re. Dai majaw mungdan
madang hk shing daw dat yu
yang, yu mada, mu mada si he
Tuc qus®
hkaja ai lam nmai jahikring kau
ai sha dingyang hkaja ra nga ai
pe mu mada lu si
1996 ning ram hia,
UNESCO kaw tang madun
ai, “Ta ban 21 hpaji masa hte
Seng ai Mungkan Mungsang
Commission a sumtang laika
langai bia, “Learning The Trea-
sure Within' ng a numdaw
langai law, * Sharin hkamla lam
Num daw mali”( Four Pillrs of
Learning) hte, “Ningmu ning-
nan hte javng sara” (Teacher
In Search Of New Perspective)
ng ai num daw ni gaw dai ni
mungdan masa, mungkan masa
Ite n seng n ang ai lam n re ai
sha, sen; nan seng ra na re gu
madi madun da ai zawn ra taw
nga sai
 
Sharin Hkamla Lam Numdaw
Kaba Mali He Seng Nnaj-
1. Madvyoijat hk sharin
laga (Learning To Know)
2 Galaw chye wa hkra
<harin la ga (Learning To Do)
3. Atsam hium bawng ring
wa ka sharin la ga (Learning.
To Be)
4 Rau nga pra lu hkra
sharin la ga (Learning To live
Together)
Neu nna masa jahkrat da ai
Lam ni gaw, raw jat wa nga ai
prat masa hte sara nilipe matut
manoi madun dan taw nga sai
rai
Uma Shadang
 
DEMOCRACY HPAJININGNAN HPANG WA AI GAW
pan ni gaw democracy masa
hpe madi shadaw gawn lajang.
pawnba ai lam rai nna grai ra
sharawng bpalam lang rainga
ai. Sara kaba wa gaw gumshem
‘magam zawn rai yang jawngma
ni gaw het kamyin ai myit
hte tinang tsun mayu ai marai
hpe magap kau na sha rai nga
ai. Jawngma ni gaw sara hpe
 
kit blungga tsswra ma nu a
tar gow saa ni kaw nna adip
arip gala a upadi  byinsha-
gun mayu ai. Jowngma ni kaw
nna sharin sara i hpe sanbie
lea sara chye wa a shan be
loa thunggachye va ira
yang gaw nda javng hyn gow
democracy pai lachkyum
Shabra na mata kaja bum ai
jawng rai wa na re.
Lahta de tang madun
Iai wa sa hte maren sara kaba
hie sharin sara ni hku hau ga-
navn mazum lam sara kaba hte
jawngma ni blu hkau ganawn
‘mazum Lam ni nga wa yang gaw
sara hie jawngma ni hku hku
hkau hkau ganawn mazum va
chyalu sha rai nga si. Dai zawn
Page 11 matut....
jawng kata ganawn mazum lam
ni gaw prinem hu hau hea
democracy nli tum jarat bang
ya na matu kaja bum ai ga sau
nambpun nga sai ngu tun lu
nga sila.
 
Uma Shadang
 
Laiza Shi Shanan
12
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
 
NNGAL Tinang langai hkrai
t5un ai shaloi NGAI. ngu jai
lang ai,
‘Tang madun ang, glaw
na nogai, Shana dat nngai,
Hangings,
ian mayu nngai wng-
ban dat nngai jin dat ng.
(GANNGAI ng n maitsunai)
GAAL Mashalawlawa gawng
mala tsun ai shaloi. GA AL
gu teu ai,
Tang madun ga ai, law
na gaa shana dat ga a, hkung-
ga jaw ga ai, tsun mayu
tavngban dat ga a, jin dat ga
ai. (NNGAL ng nai sun ai)
RIT. Manang langai ngai pe
garam hpyi ai shaloi. RIT. ngu
Teun ai.
Jw it. Gara la it,
sun ya cil it I ya ot, mara
ie ya i, Hum sing ya
MARI gu mma am a)
SAREE Si Nha Law
ow hp arm hpyi a shad
MARIE, I nt tin a.
aw mi am la
mart, ton ya mac, i 1a ya
art ara yamac, hing
ora Maar vam, acum a
mi sun yam, yam. jaw
nk (RIT nu mt thu
 
Ngai, Shi, Nang ngu
langailam.
Tinang langai a matu
tn osha, mgt be, ng
aw, nga hrs, mye , ngai he,
igs mang ngu sun shaga ai.
Shi, ngu ai hpe jai
langai lam.
Tinang mags kaw nna
ranang mga bo sunt dl
lm
wr hgh
gu sun shaga ka lang.
Nang, ngu ai hpe jai
langailam. w
Marat madi
aa sn age a, Nn
un siNang be, nang
Phang ys i rg mon
yang adi i na, nang na na
An, ngu ai hpe jai
langai lam.
An ngu si gw NGAI
gu af Ha mars lang ft ana
Marsi lahkawng re ai shaloi
Aningu tsun ang 5, An bers
mis ian bp grim a mart
Hh na, am iat aon hin
sian hkra a wa na ave:
Shan, ngu ai hpe jai
lang ailam.
Shan ngu si gaw SHI
 
 
SHUT
CHEAT
JINGHPAW
GA HTE
LAIKA NI
ou ai manang maga mai
Tinga at na mart ahavng re
aithalo Shan ng sun shaga sh
Shan kel ra nas, Shan hp
Sarum la gaShan hpe garum a
on Shan hang ugh nn
mai, Shan hist have ga
a Shan hrs a wa mang.
Nan, ngu ai hpe jai
langailam.
Nan ng ai gaw NANG
gu ai mars langai hpe madi
Tay
lahkawng pe madi nna tsun
shaga ai kaw tsun shaga ka lang.
Anhte, ~~ Shanhte
Nanhte ngu tsun shaga ka
langai lam
“Anhte ngu tsun shaga ai
pn
ai shaloi. Anh ni ga, anhte
ira re, anhie hpe mung, anhle
law sai, anhe sa na ga ai,
anhie n lu sa sai, anhte bungl
nmi
saga ai
gown Tne os
Fl sun at shal, Shanhte ni
Sachic Horse, Shan:
Bice mung, Shanhic lm
a, Shankle nh a sa. Shane
Dnghinin ai. Ara hanga sini
pe tun ma a awn rk ong,
shlong Lun Shag
Nanbte ngu tun shaga
ka lang a gw: Maras massa
J
aoa tan pen
hm agai i pe mad sun sha
41 Rau nga nm i an
Sao ranbic nga n ma ang ay
Shinhi ngs haga rasa.
Nit law na An. An
aw “Anke, Shi kaw ona
ShanShan kaw nna Shanhie
Nang kaw nna Nan, Nan kaw
na Nanhte. ngu jai nna sun
haga ai lam rai mali a.
Kaw, Kaw na, Kawn,
Kaw nna, hta, ni hpe jai
langai lam. ©
sun shags ai ka lang i Shara
li um mung shai
i
adi
Kaw. Shara hpe madi
adn Ss Cb ng
ai. Gah Nye a nia kaw nye a
pip shaw, Nawk javng
kn, Mina Noungh ba ave
Gara Kaw la nga na, gara kaw
hrum na
Kaw na Shara hie arung
anh, Masha pe madun a
shaloi tsun shaga jai lang ai,
Gumhpraw dum kw na om:
aw shale a ai, Nyearunghaw
ita
Ia a wa sil. Brang Dut kaw na
hoi Ia su. Brang Awng kaw na
bpyilaaire
Kaw nna, Shara hie aten
shying hpe madun si shaloi
sun shaga ja lang ai.
0
Manap hkying maisat kaw nna
Jaw pang sai. Ma Dut kaw
ny
Myitkyina kaw nna shani hl
hina Noung be Yangonde ne
Kawn, Kadun hia tun
shaga ai, Mist Lika ni hia ka
lang ai Ngai kaw, shi kawn,
lying 9 Kawn rat sai. Manap
ju jt kawn hyen shajin sai
Ha, Aten hpe madi ma-
dun ai shaloi madung jai lang a.
Kaw hie Hia hpe shara gala jai
Laiza Shi Shanan
lng tm rs in
Manns
hg
Sig ht mg 14k New
a
fii rp
Aa TEE Se
a
eva we
3. te i bn of bm
me i
Ents
ea te
ETRE
lot as ov ave a
ppb hye
than at pe mght Wap. a 3h
roar pa eo
raitim shara nhkap a ai (i )
Norah) pt shan
Es
Sn i Fm
raitim Sharaw nra tsi re. (k )
Hkying mali hta nhtot (kayep)
it mk Sn
Sal. (kayep) s sai ngu ai lachyum
eh
an i
Enh
a re
BET an
ana
hte lang al nl
Ningpawt _ ninghpang,
J + oti
Ames et
30S ve Soanen
nan ll Bann 5
Eh
tuna im
oa ai. Nun mad Limang
22 din es
magma
ayumi ee
CE
LA ber
he
em
on Sie Nop 11m
rE pred =
ES bt ng
saad
ri
PE
Distal
Rha hy fr
Ss
 
‘Daini na ramma ni hia
shut ai lam grai mu mada ai
‘majawka tang madun ai lam re
Bum Cryungen
13
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-1
LABAU SHANG SHARA RAI NA SAI
 
umsing yam pau wav,
hpatwat  madim dav,
ning it mamng aru,
kinding ganai kata na
ningpun hka hpavk yan kaput
pr wa ai majaw 2004 ning June.
5 ya shani Bum Htingrep grup
gw nai krin nai (yang yi) shadu
Kapravng nna hpyi gaw malu
Kau i pa akrin rai bkra sharut
ninggam gyi wa ai raitim bum
tsa na English wang hie Hkrists
a chyoi pra a shara ni gaw sims
ai bte grim rai agrin nga nga ai.
English ni gav lamu ga
masa ga lasa chye yu ai, kung
kyang ai. Bum saw shag
WANG n galaw mas. Bugs gra
law law be bunghkup ka-up lu
na shara hpe madung lata na
wang galaw ma ai. WANG nguai
gaw tirang a hpyen dap hpe ai
pyen ni aloi sha n lu zing hkra,
tai bpyen ni bpe hsp shinga
manga kau lu hka nganglang ai
kus kum da ai hpe ngu ai. Jingh-
paw gp hk nsen shapeavaishaloi
“ota sun wang” hia nsen loi sha-
nem nhtawm “dang pai” ngu ai
Kaw na “dang hte maren nsen
shapraw nna WANG ngu tsun
lang
Ndai shara kaw English
ni Wang garai n galaw ai shavng
daw de gow hla nag graikaba
ainga a lam salang ni hai trun
ma ai. Ha nawng nga ai wa sai
kang mung ya sten du hkea
naw ngam nga si. English wang
pe 1915 ning hia galaw ai re
nga tun masi
English wang ntsa law
lung tssp nna grup yin de yu
mada dat si shaloi dam pa
layang law law hpe mu mada si
sha n-ga Mivea gumgai ni gat dut
ai nsen, Zaiwa ningchyun nsen,
gauri yunguwi mahkawn, J Yang
Dam Makyina pa, gyi gaw Mali
Hkanu hpe mu mada ai. Tst li
tsawm ai hpun ni a apran byin
chying htawng pu ni hpraw hye
Yat ya rai tw a nga si.
English wang ngasi bum
pungding nisa kaw ¢ Heist a
hye hkrang la ai Udang, simsa
lam a hkaw hkam jan Nu Maria
lungpu hte akyu hpyi gawk hpe
mung shingkang mi anga, sari
mi sravng gaw de da ai hia AD
2000 nga ai laika hum pe ka
shakap da ai
‘Ndai Udang, Maria bing-
‘pubteakys hpyi gawk nihpedai
ginra ¢ nga ai ginlung Hkrisan
famma ni Jawm gave de da ai
re lam chye lu ai. N-gun atsam
mung ram ram dat shapraw ai
pe mu lu a. Mavdaw du mai ai
shara kaw nna bum ntsa de du
lea Furlong lahlavng jan daram
lagaw lam hie lung wa ra ai shara
Wat tawag bilat g, Zai-
bru, nlung tavng, hka du hkra
baw hte gun lahpa hie hpi sha-
lun ra si. Bungli masing jahkrat
wai galaw ai wa gaw Maru ga
shaga, wut bilat zaibeu hpi ni
gow Zai Wa gashaga, ba magang
Zai Wa shaga ai masha law ma.
gang shakawn ai mung lawm rai
Ninghaw va gaw masing
awngdang hikes adat amy my
shaw nhtawm, malut yaman sha
ma-um da, kahtan shalat sha
arut kau kau rai kyin li wa si.
Yawng jawm shakut si maja
2001 ning, June shata hia Karsh
Kasang kaw akyu hpyi shaman
paw lamang galaw la lu si.
Dai shani law nna Zi-Uhn akys
Ipyibum ng Karsi Kasang kaw
amying shingteng jahtawng htu
daidaw la lu si.
Alyu hpyi shaman ai ni
Wa Jau Ramon Sumiut
Gam(Ya Saradaw Ramon Sum-
ut Gam), Wa Jau Lazum Lung
Wa, Rev. Myitung Tu Ja, Rev.
Lai Maw Gam, Rev. Zau Ing
Rev. Zau Li ni rai ma ai nga
na masing jahkrat woi galaw
ai ningbayw wa tsun ai.
Dai akyu hpyi shaman
ai shan lakla ai mabyin langai
nga ai gaw, Bum pungding ting
ngu na daram hia nsam hum
ai palamla kaji kaba pring tup
sa gumbpru gumiup nga ai
Palamla kai dik hkindang i da-
ram kaw nna kaba de nu num
ni manau manau ai shaloi lang
ai Miwa layit daram pa kaba ai,
Kalang lang u daram ram re du
Hira law ai. Jan saw wa i hie
dai palamia ni gawt kau si lam
nga aiyawng bai pen yen mat ai
nga nna myi chyaw mu aisalang
Hing Nan shi nlu malap ai lak-
lai lam pe sun dan a.
Shavngdendaiginrahta
rau hpawng de nga a wa sai ni,
ew gap bungli ba shachyen sha
iva si miram dav lum hla
2018 ning, December 14 ya shana,
yung pinra lamang galaw msi,
Yungwi mah kav bing hkavn ai
Kani num ni yawng abpum asau
fe ai hkeai rai ma si. Yungwi
shayi sumla hkeung shayisut du
jan salang jan nga nna mahkyen
jum ai ni tun shana ma i, bai
amyu shadang la ni mung lasi
lamun re ai n lawm ma ai. Kan
Pyi yam hta sutchye gram da ai
awn re ai bkes rai mai. Zi-uhn
akyu hpyi bum wo gaw de a ksi
Kava wa mung ssak mats shi
savt blawt rs wa timung nam
nahkan sharaw hkalung ni zawn
rai naw tsat sen nna ramma
oi ie u mun pyi ginsup shing
jawng lu a bpe mul ai Shaman
chyeju lu aim ai na sai.
Aly hpyi bpavng ga-
fi n bpang si phpant jou na
zuphpawng law 2020 ning hta
20 ning hpring chycju shakawn
alyu bpyi bpawng bai law
na re lam, nampu nampan ni
hai shatsawm sa wa na lam,
lahkawng ning hia kalang ma-
tut mano wunli la skyu bpyi
pavng galaw la na lam jawm
mit hkrum dawdan da ma i
2018 ning December 15
yo hkying 1100 Am Wonli la
akyu bpyi na hkyen wa ai kaw
sumsing lamu na Karai Kasang
wa a shangun dat kasa rai ang
ai ngu maram lu ai Ura
lahkawng udang nts hte akyu
pyi gawk ntsa kaw wa du dung
gawan da ma ai. Grup grup yin
yin de mada sumra yu nhiawm
“hrak ai hkeak ai grai hak a,
 
Page 15de
 
Laiza Shi Shanan
14
Laiza Shi Shanan
Volume 7
 
 
Gumgun Gumhpai
Nii “gumgun _gum-
pai” ngu ai ga i gaw, Chyalos
Ninghloi, Chyanun ingen
prat hia Kawa ngu si mast
masa nnga si, Kanu a chy dwi
sha chyu nna asa hkeung glu
Kaba ai prat, hpa baw makam
masham ngu ai he sen ana,
lips mung garsi n chye ai prat
Kaw nna ju lang kat va a si
ga ngau lang re hpe chye Lusi.
Ndai “gumgun gum-
pai” ngu si gw Mungkan nsa
gra ahyak ai, gai en ai, ga
Haw re bie maren shinggyim
masha yang a myit makam
nl go haw mung ra nga
ai. Si gow ginding aga, ask
Hkrung mahkrung, ts matu ma
Hkra, sutgan yam nga mabkea
hte sutgan mahika hpe makavp
maga upbau sin si, hkye maw
si lye hkaang ai he Wunli
Wan-gau shaman ow ya ai rai
nga ai bpe chye lus.
JINGHPAW GA SI GA NGAU
Num La Num Wa Ai Lam
Shadang a sha ni dingh-
Ku de ai pe “Num 14” a. Shayi
Num sha ni dinghku de ai hpe
“Num Wa" ai ngu shamying taun
shaga jai lang ra ai. Ya prat na
famma ni num wa si ngu nfs
lang si, “La La" ngu shut ai bku
tsun shaga ja Lang nga i hpe mu
chye lu si
 
Hkintsi Hkinwa Hte Mal-
wi Hkintswi_ (Hunt)
Ndai “Hints Hiinwa
Ite Malwi Hintswi ng ai ga
ga nga gaw Kawng (Hkarang)
© gyam Iu gyam sha ai hte Hka
Kata na Hlowi lu Hori sha i (
‘Mavk hkyu Maw Is) bunglihte
Seng ai ga s ga nga yan ri nga
Hkintsi Hkinwa
“Hiintsi How nu
ai gaw, Hiarang Kawng nisa e,
Sinat, Ndan, Lahpraw, Dan gap
ni bie nam shan (hkarang shan),
Magwi Hpaw Lam, Chyshkyi
Shannga, Wa, Kadu hka, Sah
kai, Woi lagang Du dumsi ni
pe gyam sha ai be, Nbye mah-
kam, byetat, zinghkaw, kanoi
ningrawng ni rau hkam cha ai,
Du dumsi, sharu gyam sha ai
pan pe toun ai re lam chye lu
ai. (Lagyim Sha-up gyam i hpe
rossi gang eam ie
Malwi Hkintswi
“Malvi Hiintswi’ ngs
ai gw, Hla kata rawng ai “asak
ikeung yu nga shan” hpe Ngu
navwng pat si, Madi jun si, Ng1
myek ai, Ru htut ai, Sumgawn
hte gut ai, Sumgawn kabai ai,
Dumbun, Jawng rawng ja ai hte
Kagaladat amy myu hte hkvilu
iwi sha (Fishery) bung ni hpe
sun ai ga si ga ngau ni re lam
chye lu ai
 
Myit Shang Sha Ai
Nai “Myit Shang ai"
gu ai ga haw gaw, Myen ga/
Inika kaw na dantawk gale la ai
ga haw re hpe mu lu nai ing-
paw ga hkaw hia, * Myit shang
sha ai” ngu ai gaw n kaja ai hpe
sun da ai ga hkaw re hpe chye
Iu ai. finghpaw ga hlaw nde a
labau hpe sawk yu yang, * Hpyi
Lamum ¢ (or) nat ¢ (or) lama
&, myit shang sha kau ya nna ra
a rai mat ai” ngu zawn re han
lang ai ga haw re hpe chye ua.
Shiggyim masha lagi nga myit
tau libtau la myi, na, lagaw ata
hia ra rawng gawng kya mat ai
pe shading sha-ang tun ai ga
Hew (rig yp lam chye
 
 
Loi Yang Hou fi.
 
yaw ai pyaw grai pyaw ai’ nga
yurun mahkawn sha mahkavn
Ia rai pyen yawn dam singkaw
sha prip prip rai shan a buga
de bai nhtang wa mat ma
Hpung sara Galau Tu Ring kaw
nna ginlawm akyu hpyi ngut
ai hpang Wunpawng sumpyi
bpung ni dum shapyaw dat ai
aten hia FM radio nsen shapoi
ai Tower bum ntsa ang ang kaw
nna ntsa pyen lang u langai mi
Happy Xmas nga sa shakram da
ai hpe mu lu nga,
December 15 ya shani
Manmaw de Wa Jau ni a myit
sume akyu bpyi bpawng nga
ai maja wun la skyu hpyi
hpawng hia Prang Hku Dung
Jau, Wa Jau San Tawng n Iu du
mat ai. Dai majaw akyu hpyi ai
Kav Jau ni shaman nisin spi ya.
ai lam n nga sai. Sumsing lamu
na Karai Kasang wa an sa apri
ya i hia loi ganoi law mat nna
eye hte hlawm sa sini gaw va
lam maga de loi i madi bkrum
ma ai. Mavdav hte hav ai ni
a matu chyawm gaw ninghpu n
mavng na daram hkeak rai nna
chycju marang rai si
Nai Zi-uhn akyu bpyi
bum gawshawng de magam gun
nna pru hksing sa sain, yamatut
nna magam naw gun hpai nga ai
 
ni yang a hkeum 2up hpavng
de kahkyin gumdin na shara,
Ja Lung seng padi avn, hpaga
yamga awng mayu ai ni, kashu
kasha law law shangai shaprat
mayu ai ni, ningrum ninglau
tsawm tsawm myit su su re lu
mayu ai ni Karai Kasang kaw
akyu ara hpyi htinglu htinglai a
a shara majing hte Labau shang
Page 14 matut.
 
ai shara ai na ssi.
Nai Zi-uhn skyu py
bum bia sa du akyu bpyi lamayu
ai ni, shavng de garai n du yu ai
ni lama nga ang yang, lam ma-
dun dat na. Sinpraw Ginwang
Ginjaw Ginrs, Nhkawg Pa kaw
nalai, Wa Ra Bum de i hing va
jang hkrak sha du sa.
Tsawm htap ngang kang
hea Hiristu a hye heang la
ai dang, Nu Maria Lungpu hte
akyuhpyi gawk hpe myit chyan
shaw, atsam mari shapraw nna
woi gaw de ai kaj kava, Wun-
pawng Mungdan Shanglavt
Kongsi Ningbaw Malai II, Du
Up Daj Zawng Buk Htan hpe
Luiza Shi Shanan hte chyejs
dum hlasngga shagrau dat ai ri.
Kaman
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan Volume 7 Issue-1
MAIGAN AMYU NI HPE SOI NHPYE/ N-GA »
JAW JAHPYE YA AI A NTSA NINGMU
Abte Wanpawng amyu sha ni manu shadan ai htunghking Soi
mira jaw jahpye ya ailam n maigalawai. Jaw jahpyeya ma nga tim toun ai
pe manu shadan ai zawn nang hpe mung manu shadan ai, Anhte ru sai shada, amyu shada tsawra
hku hkau manu shadan nna makawp maga hkat ai zawn nang hte anhte rau shada mam shadan
‘makawp maga hkat nga ga ng ai lachyum tsun shaleng ra a.
   
 
 
   
‘Tinang Wunpawng amyu sha n rai jang anhie a htunghking
Salang Chyana Zau Awn yy g
Li pe manu shadan ya chye ai wa rai n ra shawng yu maram ra a. Soi
nhpye n-ga jaw ai lachyum tsun shaleng dan ai hpang shi hap la
jang mai jaw jahpye ya ai ngu mu ai.
  
   
 
nga ni hpe majoi pagawn n mai jahpye ya ai ngu mu mada.
wa gaw Wunpawng ga de nga nna Wunpawng amyu sha wa taj, Wunpawng mying shamying la yang.
she mai jaw jahpye ya na re ngu mu mada ai.
 
  
Salang. Hanggau Ze Dau
 
Mung shawa ni a yi sun hkauna gashun shangyen la kau ya ai manghkang hta kaga, ga kata
e shaning na na n tsam , n hten, n mat ai sha rawng nga lu ai baw lang ngut maza ni a majaw
shingra hpe hten shangun nga ai.
   
   
Laiza Shi Shanan 16
Shi Shanan 1]
Ce
Rare
Miwa mung, Yunan mungdaw Asuya Ka-ni Nanghpam Pat jasan
[Komiti Amu Madu Mr. Guo Bao hte hpung ni KIO Ginjaw Komiti hpe
sa du jahkrum IR SIT]
en ga, galoi meng Hos Wana awn
Guo Bao sun ai,
\WNGLAM MASA HTE RAMMA
Page I6De.....
Hpyen Yen Tsin-Yam Aten Galu Namsi Namsaw
Kata Na Ja Ginshang Hpun Hkai Ladat
 
Laiza Shi Shanan
Wunpawng  Mungdan
‘Shanglawt Asuya Shiga Magam
Dap Ginjaw Rung kaw Masat
Yan (5) Media Wunkat pe July.
shan (10) ya shani kaw nna
August (17) ya shani du hima
paw sharin Ia Iu sai.
Shign Magm Dap
Ginjaw Rung kaw nna laning mi
Jaman galaw na magam bungli
masing hte maren magam gun
masha nan jat bang Ia bu na
maw, shiga magam bungli
hia gra greng gnk wa lu na
maw yaw shada ai. Wunkat
hia jinghpaw laika, ka hung
Volume 7
 
ka lai, he shiga magam bungli
law ai hia n chye n mai mi
hg ai ningpawt ninghpang
shiga ka lad, shiga hii ladat,
ningpawt ninghpang Camera /
Video gayet ai hpaji, ningpawt
ninghpang Sunda hknung
mat shatsaom hpi (Edi),
Ninggavn Mungmasa ni hpe
sharin yaai
 
 
Issue-3
MYEN HPYEN DAP KAW NNA 6gepn&od
KAHTAWNG MASHANIA LAMU GA ZING LA
aima, Shwe Nyawng
Pin mare ma bug
maa ni a lam gu
hpe Myen hpyen dap ni zing la
da ai lam hte seng nna, dai lamy
ga shara bpe Myen hpyen dap.
99 (9) apn a. 10
zing la ai ten
i ay
jaw pa n re bm gra uphlang
du bugs masha ni pe tun ai
a aten dai lamu ga shara
i hta tissue ling sun hkeai ri
nna, buga masha ni hk nna gw
seng ang aide matut tang madun
pyishavnnarelam, buga mash
ni kaw nna hpyen dsp shara hpe.
shun nga ai 0 re, sum machyi,
ka n sang jw yang mung ri
ou gs, tinang a lam ga hpe gav
bai madu la may ai ga nna amu
® dog lb km bloum
ai sdanglangaitsunda i
Buga misha ni tang madun
da ai a, kahtawng up wa lamu
1 Ela 8, htingra ta wang amu
1 Ea 10, hiksuna amu ga Eka
45 bie yi sun hlauna lama ga
Eka 46 hpe hpyen dap lam ga
hu nna zing la da ai re, Ndi
manghlang hpe bparan ya na
mat seng ang a ssuya sang
hte tsang de tang madun lai
wa sai sha nga, 2019 March
21 ya shani hta mung Mungdan
‘Gumsan Magam hpang de lika
te bpyi shawn ls wa yu ssi re.
Stiwe Nyawng Pin mare
Iipe 1984 ning shawn daw kaw
nna gawde hpang va sai re hte
1991 ning hia Myen hpyen dap
 
000) (po) dpdung kaw non
Hppen dip shaa gal hpang va
at ve lam chye I ai. Daf bang
20062017 ning bia buga masha
ni a lup wa hie hiauna sun
wang ni hpe hoyen dap lama
ga renga nna zing a kau a re
im buga masha ni oun ai
wo
 
umpra Bum, Ha Gann
ang moe ev pan (CGP)
ping one a 10
as
i ta pe Fi, 2778 shank
Himgshavn ak hey pa
Tamang goaw 1a I a lm
yeaa
Th rung pe a va wi
ten ita Sump Ba de opm
miss dh ah shalt giora mach
oi atu boy af ie aren
Sump Bum av vt tng
fons lage be Ha Caras
ang la 3 ung gap yasi re sk
va si em hia hpyen maj Byin
ns mg Shs a pn Ln
yen ra ma ai maj galaw ngut
 
aihte tingshawn nu shang aire
am, ya aten mungshawa nkau
tinang a dum nta bugs de bai du
wal ai hie tsi rung bpe hkam la
lu ai majaw ginra masha ni grai
kabu chyeju dum ai lam buga
masha ni tun ai
Lamang ha mungdaw
rapdaw dat kasa slang Zau Dai,
Muklum Uphkang Du U Za Ni
‘Toc ht kama rung na Dr Aung.
Ton a nga mars
Bp deg sim
ND
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-3
 
Mr. GUO BAO HTE HPUNG NI KIO GINJAW KOMITI HTE HKRUM
Mr. Guo Bao hie Miva
Asuyasalangni hpe KIO Ginjaw
Komiti Tingayang Up Du Daj
Jum Nban La voi awn ai Ginjaw
Komiti salang ni gaw Padang
Rung Gawknu hia ksbu gara
hkaptau hkalum la ai hte KIO
Ginjaw Komiti Tingnyang Up
Du Daju Jum Nban La hkalum
mungga shaga ai ta ya na zawn
jinghku i sa jabkrum ai maja
abu ai, jinghku ni myit mang
yaw shada ai jarit mayan simsa
lam, mung shawa nga mu nga
mai lam, ka ni nanghpam gasat
shamyit lam ni yawng gaw anhte
mat kyu rawng manu dan si
aE
eT
Lm Bet ra. J —
Raitim anhle ni gaw ai re majaw, jinghku ni kaw nea
  
  
Page I Matt...
hpaj jw madi shadaw la na bpe.
mung ra sharawng a ai nga nna
hkalum mungga shaga la sai re.
Lablawng mag na
Salang ni shada blu hku hau
hkau jawm hkeumzup la nna
Laiza Muklum lata nga ai Laika
Sharin Jawng, MungShava Ts
Rung, Hiai Rem Hpaji Sharin
Jang ni de a du gawan n-gun
jawda nna da shani ang Mr Guo.
Bao woi awn ai Miwa Asya
salang ni Miva mung de bai
nhtang wa sai.
Bum Cyangan
 
(DMP) SARAWUN JAWNG
 
  
 
 
 
 
 
Ws po
Mors Hams
Dap, Wanja Gawk nu kaw Rly
95a shani Diploma Of Medicine
Profesional (DMP) Sarawin
Jawng yu lamang galaw a,
Hpowng lamang ba
Wunpaveng Munglan Sanglawt
Kongst Ningaau Amu mad
te magam dap makan dap du
slang ni, jswngma kao kava
wi. mung mare masha nf sa
du shang lawm nna DMP
sarawun awa yu sai fangs
mi pe magam aming bt ya a
te shatsam mungga jw alam
i galaw a.
KIC
ningtau amu
‘madu Duksba Hpauna Gum
San Seng kaw nna shatsam
mungga shaga ai htai-
“Magan gun ngu a ni gaw
ts sarawun magam bungl hpe
gun pai sa wa sana re nga nna
Ginjaw Hkamja Dap Ningtau
Amu Madu Duksba Kadang
Manau Tu Awng tsun ai
Sarawun Jawngyu ai
jawngma ni gaw NO.1 lang ngu
m (DMP) sarawun tsi jawng
PANG (7) SAH
mung shawa ni a ningshawng re
majaw tinang du ai ginra ha
kamhpa ging ai, ningshawng
Jaw lu ai, kasi kamang tai Iu
ai magam gun kaja ni byin
tai wa hkra shakut shaja sa
wa mu" nga nna shatsam
mungga jaw ya ai.
Diploma Of Medicine
Professional (DMP) Saravun
jawng yu sai javngma ni marai
55 re Miwa Gums Mungdan
Pao Stan ti dakkass kaw mali
ning tsi hpaji hlaja la ngut nna
tinang KIO uphlang gira kaa nga
ai ti rung tsi aw gawk ni ha,
ata tt bunghi shang nhtawm
2019 ning June shata hta
gut kre la lu ai lam, (DMP),
Jawngyu sai sranwun ni
aw Wunpawng Mingdan lata
oa giwang ginjaw shara shagu,
amy sha hkamja lam a mau
Laiza Shi Shanan
madang hku tsi hpaji hpe
sharin la ai rai nna No.2 lang.
pang hpe mung, kade nna ai
aten hta hpaw sharin sa wa
  
   
     
Laiza Shi Shanan Volume 7 Issue-3
KIO GINJAW KOMITI TINGNYANG UP A
SHARE SHAGAN MASAT NINGHTOI SHATSAM DIUNGGS
Vore gan i ten ma
nitpemyt dam nila
it ie hte ap reg
ss da La va sa Mung
magn bung pe bangs b ra
a dude bumating mgt
ila da a oa rat Share Shon
Nast Ninh pe mast dinget
lawsine
A——
oe yn hkyen i. pa anion
 
 
re, shagra sha i masat masa | <m— wan
ninghtoi she re. Tinang a  hloasharin ya a ai Rawt malan i hie garan aw ap ya may ai Hemngabgea gave na kt,
amyu, tinanga Mungdanlawt my jast wag a ohtawm,  DYILJASD nga al majaw fe. mi c gav murgmas bavnghan |
lu nhtawm rawt jt glu kaba  amyu mungdan- shanglawt KIO gaw Myen Mung naam hpe am sak sa wana
gang grin ai amyu mungdan  magam bungl ba gun bpw lai Asuya, Myen Mung hpyen Wanpawng amy sha
byin ta wa pa hpe tp hick my amma iby tai wa hia woiavn dap hie gap hat jahkring da te Wunpawng Mungan
mach lam sha I trang a Boum sharin achyin ya ra Lu na matu NRPC hie hkeum ni yang gow kaa a ningmu hi
sunhicn 7 modi Hum, mi rea Shareshagannigwgap daclyaw  bawngban nga ai. Dai Zawn shang lm grumranare
asp nawng lau at kaw du hkra da 5 yiogam hpe matt ge gap hat jabkeing bawngban Dai ni na pra hia
shakut shaja mat wa sai anhte a sharawt ra ai Wunpawng amyu  ninggam hpe Myen mung Media gow gai lawan, grai
share shagan ni a majaw, daini sha ni myit mada si mungmasa  Dingdung daw ¢ nga ai rawt da ai hk nna rat jl nga i
na ten hia WupawngMurgan  pandung de du lu va na mat malan hpung ni bie rau maj, da hpe akyu rawng hl
Snglat mogam burg gv at yavng lahkrip 1a ra shang kalang lata galaw lu hkra lam bre kyu rang ke 3 hs
nt gis lb va res Tawra a, tam shakut nga ai. snghng lis yg abi
Sunbte law bi va si magn Amy. mung hpe shaawt Majan hazim da Iu ai ch iamatu my ium abl
ungh a al dawn jo iran mayusitengran iy tsawmyd,  Bpang hpyen en mungshava ni gurdin wa na mata hie amy
amu nihpe alan shagra ya ra mung saw myt pring tp ai nang a bugs gina de bu ning: lat slam a mas chlaw
st Snbic a kaja 8 arawnald, bi ramma i yawng owt malan bang wana musing hpe lt nga i loba ihr lof singa ibe
yang mit asailpelaslalira  magam yi-ngam hia shang wubpung wubpewng ni hie lda dum ra gsi Koja va by ti
a Sarhicgiavdabivassmagm law gun hpai ra ai indun lw sa va ma re. Hien bla nang sung osha ji.
ung bp rt alanis lam Sion ong o mang 2a mat si bugs mare kabtawng va ne ssi dt ois
libuu hta kyem mazingdiragast  manghkang hte mungdan mi a gaw sharawt masing hpe  nnaKIOGinjaw KomitiTi
Dai i munghan hpaji sharin dinghku majan hpe loi loi -gun dat galaw ma. Ting a Up Du Daj Jum Nban La
aja nga ai jawngma ni bie hte hparan shangut kau na mare kabtawng ni hia kan bau shag af munggs bpe a ma
ramma ni bpe anhte a share graiyakai hpe mu lu ai. Ndai amu makan bungl ni bpe gin brngletshabi dat nga.
shagan ni a lam sarin ya ra zawn yak af lam gaw, Myen  shalat na. Mare bugs shimm
si. Share shagen ni a labsu Mung Awuya he Myen lam hpe nganggrin lu hiva bm
pe tsun ginlen ys 7 5 Myu Mung hpyen dap gaw bum am shakuts vanare.
 
 
 
 
 
 
 
 
lie mungion pe sw radiye ai nga amy sha i 4 mungrasa Hye yen murghava nt
muna mash koa byin tau akg aya hp my hprave san__ amar bugs go dam bungie HE
Amyu Sha Hkawlik Kaw Shiga Sawk Sagawn Hpaji Sharin
unpavng_ Amyusta
nok pen ecclusi
Joh 8 se re
lam hia raw ja galu kaba va
ana ladat jaw ai Shi Sawk
ninghkeing ni bpe shalat la Lu
namatu yaw shada let Mai Ja
Yang Amyu Sha Hkawlik kaw
paw jat ai shiga sawk sagawn
ba hpe June (24) ya shan
aw nna sharin hpang nga sai
Sharin ya nga ai Hpaji
ai gow, Ningpawt Ninghpang
Shi Saw Hipaj, Shiga Ka Ladat, Miwa Laika ni hpe sharin ya ai haf lam galaw ai bpang Mai Ja
Radio shi shapoi hpajl, Online rai nna , Jang lung ladaw hpe Yang Amyusha Havlik kaw no
Tv shapoi bps, English hte shata (10) ri nhtaw lta ut Diploma kamat jaw shagras are
nga ai ri nna sharin hkam ls
na jawngma langai, laning mi
jawng lung fark, lu sha many
yawng Miva gumbpraw Yuan
3820 (snr) Myen Gumbpraw Ks
850,000 re hpe Javng Komi kaw
oa masat da sai
 
 
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-3
 
Aten Galu Namsi Namsaw
Wanpawng amy sha
ni hta stem gala same nam
saw hpun i bpe hai lu bkai
“ha af lam mi galaw ai raitim
gave lojang ai ladat mi, kai
Rika da i he gars hl galaw
yang namsi bpun ni tu aba
va 1a pr shadang low ra ng
2 hka ka ldat mgr mane 10
naga
Tinang hia da a mami
niapu pu mnaas 8 wa yang di
“hana nua sha naw che nga
go i. Dat row tem gala ae
mama bun pe laataw jaw
te kai lu hha sha Iu na mata
hai ea ladat mi hye gan
gachyan bpaj jaw dat nogai
"Men glu namsi nasa
pun of pe ka das mga be
aren hia shut kau ai lam ni
nga Hera hk sha a ra mtu
nami oun galaw yang mt ra
Chyedaras am mg
(1). Tinang a mami kal gow
ming 7 Jam go kaw hai
yang rau kif a gu bpe amu
gait oma bhai rma.
0 Hai da si name hpun ni
tukaba tsavmva lu ma matudu
Hira ladaw hte makeu grup yin
mung gai ahkyaknga a
3): Name bpun i shi ten be
stenapu pias sla namatuka
Htenhpan nite nbung makawp
hpunniraahiyak gash
Nasi namsave pun
i pe ka shaut wa a slo
dai mame hun bic hip htuk ai
amu gani bp laa gvaboak
ik etiam ka a sams pun
gow tinang. gira Ha. maha
low lw ra sha ai umbkavng
2 nami bun rai a ma hte gt
lawk hte ni a baw wa htaw sa
am Hkrang ai share i hia ai
Tang lak na same
pun go tinamglama gad bra
Iadav he bap hak ai shra ai
na lms go slaw aha a ai
har rai Ta a du hem ada
ngs ba tinamg ha 2 samt
pun ni gaw kattet ai shingra
hpe ras kun, kat a he ra si
lam ngs bpe chyeraa
Narn pun lav
 
 
Hpun Hkai Ladat
gawmi bru zainyiniablaiyang yaw shangun aire.
geau kaja aire, Names hpun hai ‘Nbung malawp hpun ni
Sana nga yang ga shan hpaai,ga pe namei namsaw hpun ni ga-
Kata de pe Imi pe? daram rai n hai yang lahkawng ning
e nlung ravng i ga, hka ing ai jou tau nna hkai da ra ai. Tang
Shara, hka hte tn a shara amu hkai ai namei hpun. he pe 10~
gasharanibpe nmai lan aisha pe 15° ging nna hkai ya ra ai.
nga ga shan hit shadang gan Nbung makawp hpun a pe 10°
law hum pe Skawna pe daram dram kaw pe 34° daram nga
npr ainhkun ni hpe hu di tawn da
Hpun langai tu kaba wa} ra ai. Hpa majaw nga yang.
na mats amu ga ahkyakai zawn bung makawp hpun kaw naaru
hk mung graishkyak naa Dai ni namsi namsaw hpun ni den
‘maja tinang hai da ai namsi du luna matu re.
bpun ni hka slaw slam lu lang Dai majaw aten galu
na matu hka hte niraai, Tinang  hamsi namsaw hpun ni hpe
hai da sai namsi namsaw hpun  ladat jaw jaw hie tinang gina
isten galu lu shanamatunhpan Lamu ga ni hic hap htuk a namsi
i hpe mung shangang rang ai hpun ni lata nna hlai lu hla sha
re, anhte Wunpawng amyu sha
i hkai ln hkai sha lam ni law
ai raitim kang zing makawp
‘maga si lam hta gavng kya nga
ai hpe mung mu mada si
‘Name pun ni asi s kaja
na matu nbung makawp pun
ni hpe mung hkai shatut ya ra
ai. Ga shadawn- tinang hkai da
ai namsi hpun ni apu pu tawm
gp ai ten nbung kaba bung wa
yang apu ni run mat nna akying
nidawyeai lam ni byinaimajaw
 
 
 
 
    
a am i galw 50 wa go, blak
Shatut da mma stam Ya gavn
lajang a lam nga yang tinang
a sla sla ic tinang o hails
i gaman sha ai mat a te. Da
majo myit gal ai i ten gla
mame hun nga ai be men
tinang kalang mi hia haut
dal ai names namsaw pum mb
pe gavn aang. nbtawm ten
nana lush la hire gaaw sa wa
2 ngu bpaj jaw garan gachyan
datangs
  
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Laiza Shi Shanan
Volume 7
LAIZA MUKLUM DE SHANG WA AI
MASHA NI HPE TUKKWI ANA JEP YA NGA
 
 
ungla Hiyet shagyit
law Laiza muklum
lata de shang wa ai
ikeun lam hkawm masha ni
pe August shata praw (1) kaw
ana tuklowi ana jep ya nga ai
lam chye luai
Laiza muklum hkamja
rung ni voi awn let mungshava
kama lam a matu Myikyina
am dena Modo, Cycle hte shang
wa ai hikeun lam blavm masha
ni bpe kum gabiet shadang
shadawn ya nna gabtet shadang.
(38c)lahta he tukkviana ep mu
ai ni pe Luiza Mungshava Ts
rung de si tsi hkam la shangun
na re lam mungshawa hkamja
lam matsun up Dukaba Labang
Shing Rip tsun i.
copogforbeng: ana gaw
shani ka-ang gawa si Ji grawng.
a majaw byin si rai nna ask
naw laji ai ma hte asak kaba
sai gumgai dingla ni hta grau
ana byin chye ai ana re. Dum
ata grup-yin hia sanseng lam
nga rai hte ji gravng n gawa
hkra sadi ra ai lam, machyi
makaw byin ai, si bkrat ai, kan
machyi, madawn a, nga n pyaw
ai zawn rai yang seng ang si
tsi rung ts gawk ni de lawan
sa ts gawn lajang la ra ai lam
Ginjaw Hkamja Dap kaw nna
tsun ndau ai lam nga ai
Lei wa sai 2017 hia
mung tuklowi na byin ai masha
law wa ai msjaw shagyit kaw
hkrunlam bkawm masha ni
pe hkali ana, tuklowi ana jep
ya ai lam ni galaw lai wa si
Lam chye lu ai.
Np
 
Se ar
VE: Sener
una
Pan Raw gaw mungkan hia
Thick ham atsam rawng dik ai
ia kaw she wa sana ngu i.
Shaloi kadii wa rai a ta? Neu
san yang Jan re Jan kaw wa
ina nang hkik dik nit dai ngu
yang, ngain re ngai hia grauai
va nga ai, kadai taw? ngu yang.
mabtat ningni summing ai
Ia shinggang kau yang nip rai
rai Mahtat ning nang geau
ai da. Ngai n grau si, Kaba
Bum Lung ngu ai wa gang rai
yang hkring ra mat ai. Kaba
 
 
 
 
 
Bum Lung nang grau ai da.
Ngai n grau ai shala hpun gam
hpun ni nye ntsa kaw tu nga,
ai Shala hpun gam hpun grau
sai da. Nang kaw wa na, ngai
n grau ai, MyenJi shamyen
she grau ai ngai hpe shi aru
hte shinggrum kau jang ngai
lu dap ai, Myen Ji shamyen
nang grau sai da le. Ngai n
rau ai ngai hta grau ai gaw,
Yu Ma Sam Naw nga ai. Shi
Ru paw kaw kava di yang si
hkraw mat ai. Dai shaloi Nga
Ma Pan Raw gaw Yu Ma Sam
Naw hte mayaw htinggaw de
save side, (Lonyi go key,
 
lawm ai Lamyi Laman hpe
Kadun ai hku hkai ai).
Lachyu
I Nga gaw grai san
tsawm nna hka kata kaw
nga ai amyu re.
2 Yu gaw gawng
shing-yan n tsawm matsat
shabat re kawng kaw nga
ai amyu re.
3 Yahte nga gow nga dams
lai masa, gawng shing-yan ni
1 bung ai raitim baw kum
maka rum, gamung sumdu
Hkrum nna mayaw htinggaw
de wa
4. Num sha bie la cha,
 
 
 
 
gawng. shing-yan, lai kyang,
myit masa, atsam madang ni
1 bung ai raitim hum shan
langai zawn nga pra sa wa ra
ai.
Dai majaw mayu dama
IED PRD Bu
 
Dai dan jahkraw hpe malas
at nga lachyum la ana nb
yan lang ai. Dai nba yan hp
yu nga mayan ngu 5. Hpoga,
shchyingai. ogra dar mika
ta nba yan n re sha, kag
bau zawn re hpe, Yu Ng
Mayavn pags hk shachying}
lang aii mung ngamaai, Nd
gow Yu Nga Mayawn ng
lachyum hpe kadun ai hk
tou shaleng ai lam re.
  
 
Chpana
 
 
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-3
 
Masha Wuhpung
Hku Arau Sat Si Mat Na /
Matu Hkaw Tsun Lu Ai
Myi Htoi Masu
"Jim Jones”
unghan prat aba
bia masha a makam
masham myit masa
bpe jai lang nna n jaw n hkeu
ai shingyim masa lam de woi
dun bang mat ai myi htoi
‘masu Law law nga la wa sai
‘masha langai a hkaw tsun ai
lam bpe kam sham dinglai
‘nna mashawuhpung hu ara
Sat si mat ai mabyin ni mung
gala va air hpe na chye lu ai
Lai wa sai 1978 shaning Afrika
dan, Guyana ngu ai shara kaw
Jim Warrens Jones ngu ai
Hpung Sara wa awn ai Peoples
Temple ngu ai nawku hpung.
hta mung masha wuhpung
hku sat si mat ai mabyin
nga lai wa sai.” Simsa ai
hte rau nga pra n lu ai rai
yang simsa ai mungkan de
rau nga pra lu na matu jawm
Sat si mat ai gaw tsaw htum
ai arawng hte si mat ai lam
re” nga nna Jim Jones kawn
shi a hpung masha marai
(900) jan hpe mungga jaw
nna Cyanide gung tsi gayau
da ai sabyi ntsin gam garan
jaw let tinang bum tinang sat
Si mat shangun ai mabyin nga
Ndai mabyin n'pavt
ga, lai wa sai 1950 chaning
bia Amerika Mingdan, Indiana
Polis na mare kahtawng kasha
langai kaw Jim Jones ngu ai
wa gaw nawku hpung kaji
langai hpe woi awn gaw de
hpang wa sai re, dai nawku
hpung gaw lani hte lani
nawku bpung masha law
jat wa ai hte maren 1960 ning.
bia Jim Jones gaw shi a awku
bpung masha ni hie rau myo
 
mare grau kaba ai Calfornin de
bu Hawt mat va si, aten Kaun
Laman shi a naw hpung masha
hlyinglam law jat wa ai majaw
awk hpung hpe grau dam lada
ai his maden sa wa lu na matu
1970 ning ha San Francisco myo.
mare kaba de shi a nawku
hpung masha ni hie rau lalang.
bai baw wa mas.
“Negwi pyaw simsa ai hte
‘maren mara madu lu ai ahkaw
ahkang, ngu ai Communism
masa gaw Karai ra sharawng
awng ai lam re” ngu hkam la let.
Jim Jones gaw Peoples Temple
gu ai nawku bpung hpe woi
awn gaw de sai, nawku hpung
n-gun kaba wa ai hie maren
shi shing-ran da ai “Mung”
aw de na matu hpung masha
ni kaw nna alu ja gumbpraw
Kahkyin la nna kanu mungdan
hie tan dik ai Africa dan na
“Guyana” ngu ai shara hpe
mari la lu sai.
“Jones Town’ ng amying
shingieng jaw da ai mare hia n
bung prea shinggyim lai masa ni
alapran garan ginhka ai lam
nnga, maren mara nga pra
Iu ai Mung de rawt sa wa na
matu Peoples Temple nawku
hpung na masha hkying lm
gaw lan dinghkus navn nang
America mungdan kaw nna
Sumtsan ginra na Jones Town
gu ai mare nnan de bu htawt
wa masai, Jones Town mare
de du shang wa ai hpang
Kadai mung ngwi pyaw sims
ai Mung mare Kaw na n pru mat
Iu na mat hpung maha yawng
a Pasgport hlawm sa _lekmat
hpe nawku hpung shimlam
hpung ni kaw nna zing kau
 
    
~>
ya masai, ndai ngwi pyaw
simsa ai Jones Town mare
kaw nna Jim Jones a ahkang
sha n lu yang kadai mung n
‘mai pru hkawm sai
Jones Town mare mash
i pe hum gudek magam bungh
sha-ang da ma aie, lca gow Hl
un gala, nk gw dum ta gw
5p las gaw aks mash shadu
gachyawng ai raitim maling
mala shinggrup da ai ginra
bta myu mare kaba hkan sha
nga lai wa ai nawku bpung
‘masha ni gaw kade shakut shaja
tim mare gawgap magam bungl
pwn oi nga ai kau gaw myit
daw myit kya wa magang si,
ale ai masha ni mung nga wa
sai raitim ng pyaw simsa ai
Jones Town mare a uphkang
tara tawt lai ai masha ni gaw
Jim Jones kaw nna dam ari
hte sharin shaga nga ai lam
ni galaw ma ai
Yakhkak jamjau ai
lam hpe n bkam jan lu ai
nawku hpung masha nkau ni
gaw kanu mungdan de bai n
htang wa mayu ai lam aput
angun wa ai nsen ni gaw Jim
Jones a na kaw du shang wa
sai, Ngwi pyaw simsa ai Jones
Town mare tra bpe ninghlap a
masha ni, hprawng pri hkyen
ai masha ni nga wa yang shi
bpe dantawk shiga jaw ra ai
ng Jim Jones gaw shi a hpung.
masha ni hpe ja ja matsun
da sai, ya gaw Jones Town
mare ting hkrit kamin ai
myit masa hte shada ntsen
nhten kat ai myit masa ni
hkrai mawng ka-up mat sai,
kun dinghku dum nta masha
shada du hkra ntsen nhten
 
bat nna simsa ngwi pyaw
myit masa gaw lani hte lani
tsan gang va magang sai
Jones Town mare maha
aka tian ls mur de bi
abtang va mayu a lam ni mung
American Asuya  rapdaw
salang ni 3 na kaw tam mari
du shang wa sai, American
Asya gaw Congress Rapdaw
Salang Leo Ryan he bpung ni
pe lavan dik a hk ones Town
mare de a ds gavan shang dat
1978 November (18)
ya shani Leo Ryan woi awn
3i ipung ni gaw Jones Town
mare kaw sa du gawan sai
mare masha ni mung Asuya
dat dat ai Rapdaw Salang
Leo Ryan lipung ni hpe alum
ala hap tau hialum la nht.
am mani sumai myiman hie
Yaving myit sim myit sa ng
pyaw Let Joos Town mare law
Shan shingbyi nga ai lam hap
tsun dan ma i, shinggan de
mang peu nga a shiga ni gw
anlie a ng pyaw simia dik 5
Jones Town mare hpe jahten
sharun may ai masha ni a n
tengn man ai shiga mas ni re
gu nna mare masha ni taun
nga ma ai raitim mare masha
nkau gaw Leo Ryan hpung
ni hie rau kalang ta America
Mungdan de hkan nang mat
wa mayu ai lam hpyi shawn
wa ai majaw Leo Ryan hpung
ni aw Jones Town mare masha
mara (15) bpe woi wa na matu
dawdan ss.
Newi paw simsa ai
Jones Town mare bien run
mat na ngu i gaw Jim Jones
Page (11) De.
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
JINGHPAW
GA SI GA NGAU
Shachyaw Daw 4
Volume 7
 
1. KAGRIKADUNG
Ndsi ga si ga
ngau gaw, kagwi kagrawng
kaw nna sa wa ai re. Tinang
Kanu Kawa, Kaji Kawoi ni si
wai mat wa ai shaloi, n-gaw
ja let yu chyai na matu si wai
mat wa sai dinggai dingla ni
ayan jum lang / jai lang lai
wa ai arung arai / shi kagwi
kagrawng kap arung ara
lama ma garan jaw ai hpe
shamying ai re lam chye lu
2 GINLAM
Ndi ga si gaw
“Lachyum madung” (Subject)
Puma lang chy
3 MAOII
Ndsi “Ma-oi I" ngu ai
ga si a lachyum gav, masha
langai ngai bungli galaw ai
shaloi (or) ga tsun shaga ai
shaloi (or) shi hta rawng ai
mavn nsam shapraw ai hta
tsawm ai, ngang kang tsawm
htap, matu dim hkra galaw
ai, lagavn lamawn gawdawng
gawngan abprup ahprap n re,
myit sumnung sumdi ai laisat
laisa pe tun shamying ai re
lam rai nga ai.
4 KANGRAAL
Ndai ga si gaw, tsawm
htap ngang kang hr, ngut
kee matu dim hkra, shabyin
ra ai hpe byin hea, awngdang.
hkra, lu la ging / Iu la ang ai
hpe lu la hkra ladat shaw
galaw Lu ai lam hpe shamying
ai rai nga.
5. TUNGAI
Ndai ga si gaw, poi
tung ai, (Hka kaba ai) hpe
“Hka tung ai’ shani ka-ang
hpe “shani chyingtung” ngu
ai hia jai lang nga si hpe chye
lu si
6 ANAI
Ndai ga si gaw, Namsi
namsaw grai si sumroi / maak
jawng ai hpe namsi sian ai,
7. GINWTAL
Ndai ga kaw gaw, lamuga
ginlut ai, sutgan ginlut ai, sut
masa ginlut ai, sut hpaga ginlut
ai ngu ai shara hta jai lang ai
re. Ginlut ai hpe yawm wa ai,
grit nem mat wa ai, shawoi lu
ai daram n lu wa si masa hia
juilang ai ga haw re lum chye
[
8. HTINGRAWNG
DAGRAW AT
Ndai ga si ga hkaw,
shawng masha langai nga lai
wa ai shara (snr) galaw lai va
ai bungli langai ngai hpe matt
galaw ai. Dai shara (snr) dai
dum nta kaw alu tsu rai nga ai
pe tsun ai ga hkav re
9.  SHINGKRA
Ndai ga hkaw gaw,
mad jan si mat ai shadang la
ni hpe shamying ai re
10. GAIDA
Ndai ga hkaw gaw,
madu wa si mat ai shayi num
sha ni hpe tsun ai re. Num ni
bpe “giidawng gaids ngu
nna mung shamying ma ai
La sha nihpe shingkra wa la nga
na mung shamying tsun shags
ailam chye luai.
1. GA SU JAP
Ns a signi maa
ange ngs kaw ona mad
bangs ng (ee) uhpung bp
(sor) bungli masing langai
nga (snr) dum n'a lagi nga
a nt, mang gala aw shaman
Jas halo, awning u ga ngs
yang ka wa vmgdang ai, sum
uga nga sun yang kaa wa sum
mata.  u ga ngu yang kaja
aha si wa at "ga mingiap® “ga
Kang si" pe toun ai re lam
chye lua.
12. JAHKRUNG
SHINGKRA
Ndsi ga ga, dinghku
jan hte shaning hti nna hka
bra nga ai, madu jan hte
jahkrung hka bra mataishadang.
1a sha hpe shamying ai rai nga ai.
13. JAHKRUNG GAIDA
Nai gn haw mung,
 
Issue-3
madi va hte aten na na shaning
Iti nna hia bra nga ai (snr) lam
amyu myu a majaw dinghku la
wa hte jahkrung ha bra mat ai
shayi num sha ni hpe shamying
lang hkeat wa ai ga hkaw rai
nga si
14. WUMAN
Ndi ga si gaw, malu
masha rai rai, ja gumhpraw
mi ai rai, gambum garan jaw
ya bat ai shaloi shinggyim
masha lam hta jai lang ai ga
si (ga hkaw) re hpe chye lu ai
15. SHAMAN
Ndai ga hkaw gaw,
gambum gam garan jaw ya
hat ai lachyum bung ai
raitim, nda ga si gaw, Ji jaw
nat jaw prat e Nat Lam hta jai
lang si re lam chye lu si,
15. MAHKAU
Ndai ga si gaw, gambum
garan ai, mahkau htu ai,
Wa, Gui, Lanyau dusat ni a
mahkau htu shalawm ra ai
gu ai kaw nna byin wa ai
re majaw n'ta dusal yam nga
hte seng ai lam ta jai lang,
ai re hpe chye lu ai. Ndi ga
si (ga hkaw) labau hia, ta
langai na Wa ni gav, shanhte
kata na Wa langai rim sat sha
kau ai mu jang “Ya chyawm
mahkau langai yet sai, anhte
gam ai ni gra hkru hkra
Lu sha na saga ai” ngu kabu
let tsun ai ga kaw nna “Wa
a mahkau yet” ngu byin pru
wa ai lam chye lu ai
17. JAHKRAI
Ndai ga haw gow
Kans evs ot ah
jahkrai, dusat jabkrai hte ya
prat masa hta makau grupyin
a madi shadaw lam n lu ai,
mungmasa jahkes, hpyen masa
jabkrai, sut masa jahkrai, masing.
masajablrai, pa jahikesi ngu ai
lam masa ni kaw jai lang mai ai
hpe chye lu si
Lotpang Hiouji
 
Laiza Shi Shanan
8
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-3
 
NAW SHALAN YA RIT LE MASUM ZUP SHAYI E!
pin doy mat ai (10)
ning hawt rai sai Zup
Ja Mare dings bie Ma-
sum Zp Ha Nvng maga de sa.
hysiyu na kun gu my lus hte
pw kaw noi tawn da ai Digkal
Camera va la lang nna Ningbaw
Kaba Maran Beang Seng a Lup
ngaai hk garet hang mat wa ii.
Moi gw ndai lup hpe
bp tsut gal hea di gulaw da
ma ai ngu yang ya gaw shadaw
py nm mat sa. Shi hk bien
agrawp mat ai kun, mash ¢ da
sang run law ai kun n chye si.
Masat dingsat sums lshkavng,
‘masum gayat a nna Zup Ja mare
dingsa maga de bai yavng mat va
Mare nga tim magam gun
jan ni ngaai kahtawngkajisha rai
nga a Hhingra n kas mi ats
yin chye yu mat sa. Ndi gaw
dai yan nus ia ing, wora gav
dainia htingra re nga tak maram
mat va lt moi a Lam ni hpe bai
my dum masit ningising nga
gai
Pa Ju gu a last nna
Hpun ting hkyeng tsawm si Lap
Hkyeng pun ni hpe yu mau ket
sumla mung gaat ba iat Shingrai
bai matt blavm mat wa yang,
Masum Zup Hka Navng makaus
na Lungbyen pa kaba hpe boi lak-
ai ai majaw masatdingsat a mat
sumbs gayatla nga ai shaloi hing
‘maga de na sharat ai nsen na dat
ai maja gayin yu dat yang, gri
tsawm Ia i num sha she ra nga
ai. Ngai shi bpe mada dat ai hte
ra shi mung ngai hpe bya san
tsawm ai myi man hte mani sum
aiyu dati bpe n chye tsun bkea
hlam sha dat i i
Ngai mung aksfavng sha
ipa n chye tsun mat nna * Gara
de nna wai rai’
  
gu na san dat
yang “Sha-it Yang de nna lung
waite Gu”. “Taw ya gara de”
Laisin Dabang de wa hlyem
ai re. Gu nang 0 wa na i? au wa,
 
gale” “Wa na wa na chyahkring
naw ngai Hla Navng sunla ngs
Iahlavng naw gin gayat hb de ga”
Suma gayat a ngut ai be an bh
Kaveng ra sha asin Dabang de
eaimat wa nisi
Shia shingnoi hpe tau ya.
alan ngu sa bpai yu yang, atsang.
sha nga ai (kata law Wa Lai hte
Angnam lap sha raving ai) maja
Kegs tau gunya sai Kaja va sun
ganga yang shi a sums grai gayat
Ia mayu ai re raitim ya sha naw
hlkeum ai bte ahikaw shang b ai
avn te a majaw sari makawp.
hls (Du sar makawp ai chyawm
 
10) kagami ntsun si Shachyen
a fn gu yang hkeum i heshi
mabtang * Gul hrs ding yang
sun tv si maa aga n shchyen
aussi.
“Nga nam gw ara mare
Ka na ral, gars ia kaw na un
ya kav sadam chy a “Mai
we Slang (..) a nt nu
Jang yang diye ai” “Mying ge
ining nga ai kun?” * Hpraw Sha
Maan nga si re” “Ob gra lak
4 mying she ra nga ai. hpavet ni
Han a cya na yaw * nga lt,
i dum sham shi a ata ayung ni
pes jum magra dat nis. Kyla
ailatayung sang gow Panglai
Hiaumbsawp @[48) hie olaw.
dai un she gi mat ni a.
“Daina chyawm sa chyai
title Gu Laisin Lam numshe kaw
atau na IE” gr a ay sa ae
tim srt makawp hls “Dain gaw
ot ra a ta pat i mad
aw sa chai oa yaw“ E law Gu
a myit ha re” Shi ba tut tun
  
 
ai gow ‘Nai zw re af sumt-
sav sumisan ga kaw magam gun
nga ai Gu ni bpe grai matsan yu
dum dik si” “Re law nga nam &
Gu mung ndai lang hte ra yang.
(12) lang tup brat si hleum
yu sai. Shawng de ga manaw
manang ni tinang 3 magam gun
‘mani hte gars gach ai avn ngs
ai maj grai wa garen hlaum ai
zawn nga si yana hnggaw jut de
Kabai da hkeum (Meza de sa kau
) si zawn nan she nga mat
 
Jabta chyailethlawm mat
wa i gave ningsin rm ra mat nna
shata jan pyi bai pru wara ai,
“ Gu nang nga ai nds
Kawng kaw re i?" “Re gau ngwi
yu va yaw” ngu nna shi a bta
hpe yat sha tat kau yu yang shi
aw manat aw nga af majaw ngai
mung shi bpe gang abpum dat at
Hie shi ashing. mash kaw na
0 de gumshut hicat wa i pe
py an ablawng yan ta jum 1.
hin kyin tga ai.
“Tam 1 ma sibpangahe
* Kam ka yang gow bai kam
8 iw Gu” gs et yea at bp
i ng sha tt ya va sl mow
She kan gawe paw de kum
a i nga aile gang van yw
Bye bye ngu jung shi mung Bye
bye” gp let lap bln hap
Hien 5 a my man ha adn
laud magayinmat vas.
Shi bpe mu. jbtum kau
dit ai du kr ngs gow login
Jake mi py beat a ha mats
tsap nga na it bi ama mi a
1a galt yea shara de ling mat
a a. Shi tow a lam pe
tsun ga nga yang, Jan Pan group ni
a Bum tia shayi be got bung
a zw ea. Hick gow da ta
Pr gp saw
Shi hp igi da Pa Jau
Bum bia alos mung n mm ya a
oe tenga re pra ha Maan
ng mying ung lalang mi prt.
nrabheupyua
Hpami mim shi hte
Hum lu a maj ka a grat.
yi dia.
Ndi zw tianga dum
tabi tsa mo mt ru goen at
aw yt ta hye, pola na
avn re aan be He hau bat
Page (11) De.
 
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Iss
 
HPYEN YEN TSIN YAM KATA NA JA GINSHANG
Rat alan pang,
sen aw kang dram 7 mga
1994 ning February 24) ya shank
Javea Myen ben dpe IOV
KIA Ghkawgmoga sma hpe
ytd, gust glam re
anja vn iam gas.
Gap bat phlsing gs ai
sen Ht, mung He sng 2k
inglan a sna lam, amy sha
nia Haat sum mat wa af abla
ahlang law nna lt hi lam gs
ge iachyimipyingik pr vast
N pra wai dh, shabte a bpyen
ip (pen pe aching socip
Iai kam gla vag (7) img
ip lat pling i ten bia buga
oe drat bung ko ee he
Hirun lm la kav sh gw nga
ma no ate hla as ant
Togs ow shart & bugs ang
hyn hebyumnpruma a Hpmg¢
yivng bi Hen bya mt a bares
Dai pang lama mu,
matang htu, lanam ta ng
du hikta lndaw de shang wa
26.2011 ning, June 9) ya shani
oo hat jankring ai ga sadi
ope tawt lk kau ana, Simprave
Ginwang Ginjaw » Manmaw
Ginwang kata na. Sanggeng
mare na KIO. Khkai Rung hpe
1 op sing la ka a kn gala va
Ta Rung kaw mogam gum
nga ai Gri Gawmaw Chyang
Ying hpe rim la nna, ast asa
galon kahtam ahpya. slam,
Zing st kau yas lam nga,
Dai ten aw na, matt
man maj byinwa i giv Suga
harashaga ha chyam bra vasa.
Myen hpyen mh mungehying
mung shawa, gomga. dingla
ihe zingrs Anges glow wa
ai Num ma ni hpe mazut oi
Twas.
Dai majo buga shara
shagu na. mungchying mung
“hawa yang mak shim lam
2 mat, mare buga dum ata.
Yi sun Hkauns, ougan yamga
i he mas sam she go vat
Hheaproy ews Heat, babes
tam dann, tang lamhpa
a ium lam nga a 7 ng a
han de hpawng ye kok hw
matvarsai
Ging aw Ga Hin
YenlamLanam Kenpo
 
 
 
dupruwasibpyen en mungshying
mung shawa ni hye hap alan,
shar abla zohan a 31 bm i
‘pla sv ai Matt mane ben
yen dabang. of bpaw nos, kami
ting ie ang wok wnlalawn zn
lumsawangs 8.
Hiyenyen maha ni hie
ani law ja wa ai Hs ba sha ma
ga dum ta insum i og ra
arog ar, bs bun tb i kaw ma
hlawt gra 1a wa 3. Hpyen yen
masha (IDPS) ni a am shinggan
maigan de, mung laa de NGQ
INGO, wubpung wpa i de
dau hb (Advocacy) a lam i
plawawagst
Nd zavn bpyen yen
dabang nga va ai hie gow, UN,
NGO, INGO, ni he wubpung
wibpawng, nawky  makam
masham bpung mung. shawa
wulpung ni, ut du ni kaw no,
malu maha, jo gumbpean; arung
ari bubpun nba ikaw na hawt
garum ningtum jaw ai hpe hiam
Tah i Shad Lu dads sha ma i
sun, set gonk ngarungas om
sunbpa gr jo spe kamlal
Nabgskavnguyingn mu
ong ga ns ani yalpyen
yen dung du ng bie ms aang
5. ga i. Shinggyim maha ni
die ra blan si ye i pe
mur, vulyurg wulpovng NGOS
CSO\amyushayibpungai kaw na
Wunka aw sharinachyi asi am
i lam I us. Gabw ba gab
shalam, hails kat shal, rida
maka bp jakchywibpofni waren
Um hp i sharin ya i. Sabya
(@8[g)galaw ai hpaji ni
sharin ya si. Bum ts wn es
i bie kaga hp bpan amy my
arin Lau 5. Shad chy
ah, mem amb hyo sameng
Hama bom pin doin lala
Human rght (Shing aban
ahlang) i eng a la, dinghk
lata kana mazum lam pai,
Ma makavep maga (Cid igh
Child protection) hie ma bas ma
am isha lab i. Cy la la.
Lara Kanan mazam la, pat
suk bia ban na dinghls k 5
lm nichye hua Am sha be
sega lam, maha ut hpoga lam
(Taficking pathkum pani he
seg ai lam i sharin Jr chye ba
hai Ta tt rung bum a yu
‘able mad i bl i Shin
sEyim wubpungvubpang
hada da kanawn mazum lam,
uphkang hparan hpareng ladat
mi gra rm mada chye a a a.
Hin kava ka t tut hpi ni
hpedhyela lusi
“inang bi ging ai abla
shang ni he nga pra na mat
ade daram shkyak ai hie kade
dara ma yak yam hh
Iatut yang he bala maa lam svt
dana ng gv ace dram yak
Hak si bung e lam, namchyim
i hpe chy la u i. Mang masa
hp nimumadawasi Mungup
a aaa Shadi mogam  ringhae
ving i gov: lade daram mit
snseng rs ode dar macy
‘ham raai mungchying mungshawa
ni hpe awa shang opt faba
Te gar hingau aon ave
1 i, mung sha 7 8 asak bpe
makin mga ya a lam mi bpe
Laiza Shi Shanan
aan ha cy rava si
Gala rung» ma ga ah
lum ga dv gr Mugla
Rapa (UN) lang CSONGOS
‘alg i, uma aw ow 7
amy sh ni ble me bt, hou
ia, hs law lat bu af gw
dang tons dhman dy ri nga
i Ndamn i yam aoe
Yadin amp m8 mnglan
te dnd dob vars
Kadinamyunguaibpe msglaniog
dyeravae Tn pambiumdangs
aiWapamgamyu dai samisn
vila ka rs lm gona
rea png
Raya tury uma
shanna i pyen (en yen
) wap amyu haya ga ra
rami mactyiwaai Mt hirum
Tam gaa si. Moro nk sin
na My tw st bg sw
ai my, mung saw my gras raving
[Er ———
at yen pen va av na yen
man hu shadut ding zigra
maz ri ip va nna, mung
Chying mung shiva isha my
tinang 8 mare buga, hinghput
hinge. yi sun. hkauna, dust
Jama hpe wn ka da nh
‘awm, nyep myi prwi mayut, bugs
Hw Haw a Ft i, rs
den dang tom hia kaa a ph
parat make madup il ln
at Myk mass i la ha a
Hpyen yen dabang gov “Ja Di Bu”
He ungnguat
Navi sim vail
mite aula poi amg on
nang a un ding, mam buga
rt ol lb am i glow sa wa
yang amy kaba, akyu rawng sana
Ka tn ch ae gn
de lov dik a He ui bang wa
4 at lang mad, ayn
mad, byun mad Kami Kary
hla ablang av bjng ya ra bpe
it mada It yew go sims 2
nguiphana pra bg
10
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-3
 
Masha Wuhpung Hku Arau Sat Si Mat Na Matu Hkaw Tsun Lu Al
Myl Hitol Masu "Jim Jones”
 
tsep kawp hkap la lu na n
re, Asuya kawn dat dat ai.
Rapdaw Salang Leo Ryan
bpung ni kadai mung n wa lu
ga ngunna sbunglijahkringda
ai Port Kaituma de sa va aibkrun
lam kaw Jim Jones na. luksuk
‘masha ni kawn Leo Ryan bpung.
i hpe sinat hkap gap kau sai Leo
Ryan hie shi kaw hkan nang ai
‘masha nls dai shara kaw nan st
sum mat sai, Jones Town mare
a ban prut wa ai masha nkau
i mung dai shara kaw si lawm
mat sai ait Jones Town mare
a nbkeu n kaja ai lam gaw
hprawng lawt wa ai masha ni
hte rau American Asuya a na
Kaw du mat wa masai re.
American Asuya gaw
‘dai mabyin hpe zim sha tawn
dana nrenguai bpe Jim Jones
chye ai majaw nsen htawn hte
“white night” ngu ai ga makoi
hte shi hpung masha ni bpe
zuphpawng shaga dat sai,
‘mare masa yawng wadu zip ai
hpang American Asya gaw sohtc
angwi pyaw simsa ai fones Town,
‘mare masha yawnghpe sat kau ra
‘mat hpyenlauksuksa dat sa gu
dau htawm “Asuya bpe dang
manga au i na mat gow tinang.
bum tinang sat si mat ai lam
langai sha ngam sai, Simsa ai
hk n Lu nga pra ai rai yang,
simsa ai ladat hte arau sat si
mat ga, ndai gaw tinggyeng
a matu tinang hkum tinang
sat siai lam n re, hta ni htana
Lawt lu na mati tsaw hum
ai arawng sadang hte tinang,
bkum asak dawdan kau ai lam
she re * ngu mungga hkaw
tsun nhtawm “Cyanide” gung
tsi gayau da ai sabyi nisin hpe
gam garan jaw nna jawm lu
shangun masai, ma kaji ni
hpe kanu kawa ni shawng
jaw lu, de hpang kanu kawa
ni bai hkan lu, n-gwi lu ai
masha ni hpe gaw sinkawp
ni sinat hte madi nna lu
shangun rai langai hpang
langai si wai ma masai, Jim
Jones a matsun he ng pyaw
simsa ai Jones Town mare na
masha yawng marai (918) si
sum mat ai hta ma keji mara
(276) si lawm mat sai.
Jim Jones hte shi a
salung sala ni chyawm gaw
sinat hte tinang hkrai gap
sat si mat ai, Jim Jones a
‘moimang hte rau shi a madu
Page (7) Matut..
jan Marceline, Tsi sara num
Annie Moore hte salung sala
kau ni gaw Jones Town
mare ka-ang shawa dum nta
Kaw sai la-ing hkrai rai si taw
nga mas
Mungkan labau leng
hta Jones Town mabyin zawn
shingyim kam sham lam hpe
n bru n kaja i hku jai lang
Kau ai mabyin lang hte lang
nga lai wa sai.Myi hoi masu
gow tinang makau grup-yin
hkan dukes paw prs wa chye
ai majaw agung alau law la ai
prat hia tengman ai lam hpe
‘manoi manat nna tinang nan
mung myit dum myit sawn
chye ra ai lam rai nga ai law.
Gauri Shagawng
Refi
wikipedia.org
iography.com
  
 
NAW SHALAN YA RIT LE MASUM ZUP SHAYI E!
mv nchyetsunhica nan kam
sha mati ai.
Oh nye a garen gar ai
myit masin, Solum pe shalan
‘shabran jaw la na matu du sa ai
Masum zup a Nat shay she rai
nasal
Shana up my sums yu
ma ing Hokva ashe ndat
Ha r hpant ningiol sun,
Hiking saitjan wa si he kara
isha masit nhkyeng kau hkra
din na Mare de yea Mawdaw
(Van) hte aw mat wai.
Mawdaw Speaker kaw
“Di hkyen si Sumi” nga ai
mahikavn bpemyitnau naw
vim mada chy lt yu va yang,
Shawng ningnan du as nt kaw
san dat yu i shaloi Miwa ding-
Ia langai mi * Ante ni mibpan
chye, htaw kyinghpo nia wa san
mu” nga tun ai msjaw Jinghpaw
nia nga ai de bai tam san mat
wa saga ai ‘Dai zawn nga ai nta
gaw anhte kaw n nga a law sa
nang madat dt a kun?” “Madat
shutai gaw n re shal Hpeaw Sha,
‘Majan ng ai Norm sha gawi nga a
1" Dai zawn nga i mung n nga
ai. Maram mi she rai kun Wora
ota gat seng kaw chyawm san yu
su. Dai de she manam a yup yup.
te af” nga dat si mefaw sa yu yang,
Gumga hpavmi ni hte Ma ni
paveng nga ai majaw shiga gw
lu na si nga i my hte san dat
yuai shaloy Mana de anh an-ta
kaw masam num lablavng gw
wa yup ai dai pave Hpa Lap lam
maga de gai jou rai mat va si”
ga nna pave Langa tun pra
Atsawm law sn yu
yang, Liu yan nu rai ma i Kanu
a mying gaw n chye ya ai kasha
malay jan na mying gaw Taw
Ma Sada?
Dai zn tun guru nga
yang Ma langai mi mung “Anbie a
ota kaw mung mars nga va yup.
5. Dai pawt gra uu Laiza maga
deyu mat va sai” Mying nchye
7 ma? * Chye ai Hiawn Ling dd.
Nye a sagawn ai lam gw nda hte
law hum mat si. Kaning n hye
di mat sai. Gumra tam shamat
Miva a zawn nga hla shalet hi
hte hkeum katt 1 a Masum Zu.
Laiza sm Snanan
 
saw Hpa Lap de yu mat wa ai
Taw Masakun?
Lai Za de yu mat wa a
Hkawn Ling mahtang ro kun?
Shing ai yang gv...
 
 
1
Laiza Shi Shanan
Volume 7
 
SHINGGYIM MASHA HTA BYINIAW AT
ANA HPANNI HTE SISHANGUN DIK ATANA NI 384
Sis madanialipran
majan, ana inl du pla
adv hpyen ie yak
io lm ms gow geod mung
mga a re. dani pe koi yen la
a Higa maj nga yang masta
gow dagam dala We avai
gowsha bkrum si macha re
Frederik The Great OL.1740
175.1756) Anbte hia ana ah
byinatlam law n law bie hkamia
lam gas, nga sini gow ante
a ngasat nga 0 madang, myit
masa mi te dantawk seng nga
2. Tang 2 dum nth maa mt
Ha luaimagam bungl , dang
gumbprave bt haji madang mi
mung hkamja lam madung ka:
up dG ai lavnglam kaba m rai
nga si. Shinggyim asa gw aw
yaasilkara aang dawn la yang,
tn dus he kadai nl jahkring.
da ai. yowng wa ma bees re
Masha mi hpe si shangun I,
tsang ra ai ana law law gaa.
4 i. Hama lam be eng ana
tang madun da si i gow hirang
chya mre ai pe chye mashangun
a mga. Na & main slum re
avr hpe hpave ana ada jw
ow le tam u yang a mat
aku ng na aja i mi nda
munglanka gai nga gas.
Hama a1 (Health) a
lachyum - Shinggyim bum
hung ha. gong kya ai hte
machys maki ana nga a sat
“han, msi nea ginlam hi semg
ai bioogical Beto), mt masa
ginlam, bkrang he seng i lam
(Paychomatic),  shinggyim
uhpawng ni hte seng ai am
(Social ni yawng koja ra ma.
Hkamn kajoai (Unhealthy)
a lachyum - Shinggym hom
govela i bang. (tems) ni
Kia a him do ham, euning
tingse (Organs) ni
Top 10 Causes of Death & Disability
Tr the World
tesvaaranff
it
Raitim asak naw hkeung.
nga ai laman, hkam ham ja ja
nga lu ga, lama na tinang kav
na ana gaw kap bra wa a hpan
rai yang mung, tinang kaw nna
kaga ni kaw n kap u ga, n kap
bra mai ai pan ana rai yang,
mung grau n sawng wa u ga, bu
bkrau makawp maga lu yang
asak galu nga pyaw na re. Karai
Kasang shaman jaw ya da ai
asak, shyinggyim hlum hkrang
hpe man shadan ai hte hkamja
Lam bipe bawnu hie rau nga pra
asak hkrung yang ngwi paw
na re. Anhte nga ai mungkan
aw dingyang ki gayin nga ai
2awn, shyingayin wuhpawng,
masa lam smys mys ni mung
mau na zawn rai gala shai nga
ai, dai hte maren hkamja lam,
ana ni, tsi hie tsi gawn lang,
lamy/ladat ni ding yang gala shai
 
fA
eng alu kaba va na hie bungl
galawluai bam n ngajn kajaai hte
kum hkranga shinggan makau
grup-yin ni hte jahtuk, johkav,
shachyay htaphtuk ai lam n nga
Ana ahkya byin ai (Discase)
a lachyum - Lahta na hkamja
ai a lachyum bpe nhiang hu
myit sawn la mai nga si hta
nga, snhte a shinggyim hum
hia machyi ai hpan hkum, myit
masa lam amyu my ni kumla
bie kaga masat masa (Sign and
Symptom) ni byin madun wa nga
ai. Hkamja a, n hkamja ai hte
ana ahikya byin ai lam ni gaw
Kaga alak mi mastjarit madin
‘malai n nga ai, hkamja ai kawn
 blama ai de, ana, masha hte
‘maka grup yin ni matut hat
nga ai re. N bung ai ten, shara
hte n bung ai masha ni, n bung.
 
ai myit masa, nga st nga sa,
malu masha hte akyang lailen
ni bta gau-ngwi (sh) aksjawng.
‘machyi wa, mai wa na, dai ral
na hkamja ai ten, n bkamja ai
aten bie loi hkamja i aten, loi
nhkamja ai aten (lapran aten)
gu na ni yawng gaw, anhte a
shinggyim hlum hia sha nga/
byin ai. Grai law ai ana ni hta na
‘masha asak si lawshangun lua
kau mi a am ni hpe hproi rai
na tang madun dat nngai.
BAN
(1). Ma mum ai ana (
Rabies, Hyduphoba) Ndai ana
aw dat (gui, lampau, hpazip,
Kadubka hie kag dusat ni.)
law malawng gw shan sha ai
dusat gaa ai ningrma hang kaw
dusata Bumbai ata vai iru)
ana anu shang a a majaw Lyn va
st ana rai nga ai. Dai virus ana
Kanu hia (proiins) hpan (5)
lawm nga ai. Dai proteins ni
aw shinggyim masha ni hpe si
shangun airai nga ai. Ana shang
ai hte (3:90) ya aman hia baw
machyi ai, nga n pyaw n chyi
mu nga ai, ning hlang hia
machyi ai, gaya ai, hpam ai,
lagyin hkawm ai awn nga ham
sha at Hpang daw ni hta shan
‘mawng la ai (Dump Syndrome),
hha haiti (hydrophobia). sung
hit ai, mash a nsa sa lam hie
hum Kata sa shams shamant
chyai gayin ai lam ni bien za
ana, hum ting bpam wa ai.
Gawa hksum ai hpang lawan ts
awn lajang ai lam ham la
yang (3-6) ya aman na salam
hie sai lam ni henza nna si sum
hai he si lu ai shadang (100%)
ra nna, mungkan ting hia aning
mi laman masha mun (5) jan asak
sum nga at Dusa ia gave i he
layin he amy maby a baum
a ie ra maka maga ts (bis
Immunogobuln) hu ra ai. Ana
da gaw Tetanus, Phenolic
strychnine Tosicity i hte uma
tswrmra bung ai majaw ana
masat shut chye nga ai. Ndi
ana hpe makawp maga lu na
mat, Nia ¢ rem da ai dusat ni
pe makawp maga ts hu da na,
i mana ni hpe sat shamyit ra
si hte kawa hkeum ai rai yang
Satpya he hka sn he lang nna
ningma hip kashin jas ra ms,
Lavan hls makawp maga tsi
hi hla la ra a, kag dust ni
hpe hlangaing, dust hlamja am
i chyoi 5, dst map mega ti
bi a he mung shaw Ham |
am machye machyang ningmu
jahpaw madang shatsaw ya
ra ngasi
tla Change and
man Health. disesse Study Ox.
fond Handbook of nical Medicine.
©). Gri sawag 5 (18
na hpang heat mat sai mang
ana) Lae Cancer — Mai haa
ts 1a mat n mai byin mat sai
mavng ana re. Machyi masha a
nga pyaw ai lam ni hte machyi
shanyem a ram sha mai byin
si. Dai majaw ndai ana byin
yang ase st sum lu ai shadang
(99.2%) ra nga a. Mawng ana
bpe byin shangun lu a lang
Iam bie malu masha niga anhie
a mala grup yin ¢ ani sha nga
nga ai ha nga mawng ama gow
anhitea hkum, sai shan, hpyi, ora
hie kaga kraw kan kata yang
kav  byin lu nga si. Grai dam
ada i he let sang ra 3 ana
rai nm, asa kaj haba lata
byin chyeai rai nga si Mungkan
ting ha Laing mi laman masha
wan (18) geupyin gaw nsa lam
mang ana a majaw sak i sum
2 ai Mungian hia man ana
(mavnglpan blu) bina masha
wan (19)jan nga nos, ning mi ba
masha van 9) grup-yin asksisum
gaa (218 WHO Repo).
Hoa maja byinai ngu si
ave lm gaw gra shuk shanut
si ai na, din du ha mahtai
bleak (sakse) n chye lu a Nisa
lam hk nna gaw hkayawm
(malut), ana abkya byin ai
Page (13) De.
 
 
Laiza Shi Shanan
12
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue
 
 
ier roma
 
 
 
 
CANCER
I
(Infections), timang ung gala
a duran saneng a. bu sha hte
makau grup-yin n sanseng ai
shprang ung dat Arsenium
(As), Cromiam (Cr), Ammonia,
Biyke, Con Benzidine he Radio
‘ay... shpangsauni,anhte a makau
grupyin hte mawng, am gow
(60%) seng nga ai at ola bp
a niga hie Hecngrang bun a,
bake byin sh. aogenic cor,
amy risiginsa ni ba mung
hhan nga ai Mawng aalyinva
ih Hla kaw bin va ai lam,
ha sha ai lam ni re mac ai
ami lula ni bung gaa. Da
mah bing mi a lng tira
a hum hpe hams am kpdyet
Oedeal check up) gio om 14
ngs i pe mad, hip
Hk mam gov bang lam
ibe hkam la ranges Caneehpe
kag ya lu ma mats sams
si rama samlap ie rami
amen nile ten man man sha
Javang ajangas Cancerana te
sen ati mingmu lika ni hye
ti baa ra nga si. Tot pai a
aj kajum Hippocratic (452
50) tumaihta anh chyu nga
ai bung lu lang nga ai hka,
ngs pra nga ai lama ga ni
sansengra ai, masha a hkamja
lam hte makau grup yin gaw
matut mahkai nga a.
RefGlobal Change and
Human Health. disease Study
(3). Salum, bawnu sai lam
ana hte hlum chyen si am
[Cardiovascular Disease (CVD),
Cardio - Cerebrovascular Dis-
ease (CVD), Stroke] Nai
ana mung by ai hie Lavan n lu
ts yang i shadang (100%).
Lavan Iu hye tim asa hkrung
Lu na shadang (60%) sha re. Ya
sten na madang saw dikaitsits
dat bpelang nna usm (30%)
sha kaj lusai. Mungkan ting hta
Laning mi laman masha wan
(15.8) grupyin asak si sum nga
ai 2018 WHO Repor). Ask
(53-60) ning ahi ni gra law
nga si. Muldum laba han ga si
mach ni hia bum nga masha
ni gra byin ahtawm, La ni
bia byin ai shadang grau law
nga ai. Ndai ana mung shi hie
shi byinai ba lan nna hpan law
av granginhka da 5 re. Anhte
a hum hlrang kata sai lam,
bavnu, salum sai lam ni gip
was sa hat was maja sa $0
blavm n ksja ana ra 3 nbung
Oyen n lu ai maj ai nga sk
Ndai lawnglam hte sha ma
dung npawt byin shangun ai
gu tsun mayu ai n re, kaga
byin shangun ai lawng lam
ni grai naw dam lada ai
WHO kaw nna ndai ana hpe
hpan (5) hku nna garan da
nga ai,
1) Kimmba machin ai salam shan
sai n gun yawm ai (Asymp-
tomatic Myocardial Ischemia
). (@2)Salum machyi ai (An
gina Pectorish (3) Salam shan 5
ai (Myocardial Infrction), (4).
Salam sai n-gun yawm ai
(Ischemic Heard disease),
(5). Akajawng sha si ai (Sud-
den Death) ni rai nga ai
byin at ana hta hkan nna tsi st
makawp maga ra nga a.
Nanghpam tsa lu ai, Ha
yam (bt of mayaimam a) gw
ds ana yin ra machng ri nna,
byin na shadang tsaw dik rai
‘hia, ota dinghk langa ha
marai langai malut Iu yang nia
ting lu ai hte bung sai. Kaga sai
gun tsawrawt ai, hpum ai ni,
jum shum i lusha law sha.ai i,
kum blrang shamu shaman
Kam sini, hkum hkrang hta ra ai
hia jan nna lu sha dat/si gun
hpejan hkra nau sha naulu ai i,
oi ai lu sha (Ready made food)
sha ai i, nga sat nga sa (Lietyle)
Page (12) Mat...
Heart Rate and Mortality in Coronary Artery Disease
LREERAOMBTCR
 
al
Raters btwn srs aoa sting art cose snd
ar moi 3341 aes wn Socio pene Coro
anes
jawai ni hte mit shulrutsang.
fe ai ni bta mung ana byin ai
shadang tsa nga si. Ndai ana gaw
ane a blu hang Ha kaga ana
machyi makaw ni Law bw hpe
byin. shangun ai ningpawt mung.
mings.
RefiGlobl Change and Hu
man Hoot, dias Study.
(0). Aten gala na sa lam pat
(chyat i siowap ana. [Chronic
Obstructive Pulmonary
Disease (COPD) | Gra jak
wash nasa drt wai (6h) nsa sa
yang blhpyan hpyaw nen ogo oi
em shaman nlam/nmai
si Noa su. Lam, sina ni hia
manghkang (4) aa yin ama
ga Lavan yong ea
moi sa mtn aga 3 i shang
ana yin va. ma, (Polycyhacmia
) si Hyer di grai law va na
(Prenmotboas) va tng a kata
me lm hia bung hoa i mat
a, bang tum mang ana de
gale walungaai Ask (40) ning
ahta de graubyinlavaire Tla-
jangla mai ai hte makawp maga
mai nga 31. Hpa majaw byin si
lawn lam pe da ni du hkra
hak chye lus. Madung ga
makau grup-yin sanseng. lam
nga si (gra nna anhte chy
3 bung), gawk kata bung
ru shang aja ai malut lu si
hie lu sha dat n-gun (Tamed)
rung ai. Kanu a hei tung ©
aw raving nga a ten, ving
amy my a mofaw hum hkrang
bawng ting a lam nga i ma ni
hi gra byinlaw gaa. Makawp
maga na lam ni, labia na byin
shangun si Lavng lam ni pe kot
a. blanca at am i pe ban
rans, sa lam ana byin yang a-
wants, sham sma a b
ow nga, hoa dn a an
naman man 2 shaman 12 i hie
sha sami (Nuint) kaa hpe
sang
 
ReGlobl Charge and Ho
man Hoslth, disease Sy,
 
Laiza Shi Shanan
13
Laiza Shi Shanan
NANG Al LAM
 
awn, yu gaya na zawn raitim
(bri) nang ai wa gaw dum shai
dasinai
Raitim Tea
ang ai ngu dat yang,
Ta chyaru lu sha
nang ai lam hpe asan
sha dum shing-ran mu chyalu
fai nga ai. Nang ai lam tsun
yang Ta chyaru lu sha nang ai
sha n rai kaga lam hia mung
nang (bri) ai lam ni law law
nga ai
“Tsa chyaru lu sha nang
ai, Tea nang ai, kamu mati
nang si, Dat nsa marawp
hkrup nna nang ai, laika
nang ai, ja gumbpraw nang ai,
arawng nang aya nang ai, ngu
nna mu lu nga ai. Nang ai
lam hpan law law naw nga
ai. Anhte a man hta mu lu ai
hts na madung tsun mayu ai
[
ehyaru
(bri) nang bran ai hpang gaw
makau grup-yin ni mu a hte
marentinang a hkum pe ning-
htang gaya ai lam byin chye ai
Tsun mayu ai gaw (bri) nang,
ailam ta na loi naw tingtsiai
nga tsun mayu ai re.
Bri nang ai hta na sloi
ali sha n bran hiraw ai gaw, ja
gumbpraw hte arawng aya hia
bri nang ai re. Ndai yan mung,
yu hkrit na zawn, yu tsang
na zawn, yu gaya na zawn rai
nga ai, (bri) nang ai kaw na
aloi sha mung n bran hkraw
ai. Gaya mung n chye gaya ai,
hkrit mung n chye hkeit ai
Ja gumbpraw nang ai
wa bpe yu yu ga Jinghpaw ga
malai langai na yu ai, (my she
manaw ai) da. Tsun shale ai
hts madang tsaw ai hku tsun
shagawp da ai ga malai re. Ja
gumbpraw (bri) nang ai ni
dai hku rai sai. Ja gumbpraw,
‘Nang si nga a gaw masha
ta shinggan na lama ma du shang
aishaloi masha va hie n htuk ai
maja masha nang wa ai lam
ai nga ai. Bailanga gw masha
kum hte htuk si aim masha
kum kaw hlamjan lu ai atsam
te lu sha bang ai du shang wa
ai mabtang ninggun graf, rau
lave wa ai majaw masha hia nang
ailam byin waai ringaai a ningbaw ningla ni hpe du
Lahtactangmadunda  hkra gang kau na gwi nga ma
ainangchye ai lam hpe baiga ai.
garan myit sawn ga pyen shit
mali yu na lam nga ai. Lu sha
nna nang ai hte lu sha n raitim
masha a myit masin bawnu hta
shang nna hkem la ai lam hia
(bri) nang ai lam ni mung
nga ai. Bri nang ai hpe mu
yang yu yak ai zavn, mani na
zawn, hkrit na zawn, gaya na hpaw hkra sharin ya nga mai.
zawn re lam ni hpe mu lu na ‘Shing-ra sharin yangasi
re msjaw hpyen gumshem magam
Shing re (bri) nang ai
hta na tsa chyaru lu sha (bri)
nang ai gaw grau yu tsang na
zawn, grau savng ai zawn rai
nga si. Makau grup yin ni
© yu yang grau yu tsang na
myi man sha yu ai, mungdan
Arawngaya (br) nang si
wa hpe bai yu yu ga, grau tsang
ipa te. Munghpavm mungdan
ten bya chyana mat ai am a ra
kam gaw ahkang aya (br) nang
aimaunia maj re Arawngaya
(bei) nang a am pe sharin bn
ai. Rakim Myen mung kaw jg.
uphkang lailen aten galu taw
nga ai. Myen bpyen du ni hpe
nawyuy g. Maga mi de tsang
aya lung na ra sharawng, maga
mide ja gumbpraw mung law
Volume 7
 
law Lu na ra marin rai nga ma
ai. Ndai lam ni gaw mungdan
a mat grau tsang ra ai lam re
law.
Yo mung Tia Ban 21 Pang.
Lung zuphpavng ngs jawm
garu ninggun dat wa ngasi Dai
Kaw mung ja gumhpraw (bri)
nang ai ni arawng aya (bri)
nang ai ni shanhte a akyu
ara a matu gara hu naw maw
mawn wa na ma ai kun? Sadi
maja ra na ga ai law.
Hka Gayau
Nga chuikawhkagayauai
Chyuzaun mut imsitmata
 
 
Tsakawhka gayau a,
Tsazawnmanam im sitmatai.
Comunitmasa hiahka gayaua.
Myen mung comunitngamaai
Sodialitmasakawhkagayau di,
MSL patingamagi.
Democracymasakawhkagayau di,
2008Conditueionngamaa
Federal tara kawhka gayau di,
Mungdan ga garan masarengamai
NCAkawhkagayau ai
NguphtagatwPeace Myanmar nga gawnga mai
Panglung ga saci htahkagayau i
‘Tsaban 21 panglungmytjasatngumagi
Mungkannisanayaunghkrakai,
Myen mung chye jang hka gayau sai.
Hka gayau (Pau ) ai wa gaw mashan hkiu,
Shan hte agahtetsunyang @p )-
Hikagayauaininawnga dingsa.
Majan nguaimungnatwngana.
Jing LingU
 
Laiza Shi Shanan 14
Laiza Shi Shanan
Volume 7
 
Mungkan Hta Hkrit Tsang Ra dik ai
Ypgsaed Lamu Ga Jarit Ni
   
 
Sudan lamuga Jarit.
Dighung He ding Sudan
mungdan yan kang a mung
rit ga de san garg haan deng
(1350) daram ra nga i. Sudan
munglan gw 2011 nig a shave
daw Africa dan hia abn dik
mungan rai nna, mungkan ha
kab dik ai mungdan (10) kaw
lawn nga 5. Mungdan a labau
mung la laldai nga si. 1551 ning
Jaw na Betis gov Egypt era
Sudan hpe hi 2 Colony mung
‘bi pang a ssi Dio Beth
pe ninghop maja byin nna 1585
ning Beth shlang aa jaw da
baum ai. Sudan Hioingmang
du ga gyam sat hkeum sai.
Beis ga 1953 euary ha Egypt
HerasSulan mungdn oe (LL)
ba swmdaven shanglawt aw
na matu myit hkeum da sai
Raitim british gave mi shang.
[I ——
lawn gaan a tphlang va sa
remajan darglavt luna matuniva
magngalikn hang by shay
lami, digg He ding
ranna burs va si
Dingdung maga na
bp-awn ni av dingda adnlpe
faker aang ays fav a ma
pe vio 1581955 ig kw
ra ding man yin pang wa
i 11 BS ming devmglat ui hie:
Egypt kaw nna gaan pr va si
Shangavt bi pang mung kia
‘mingle iar rt a
at ama bung a gare mk
grailawai hte dingda daw hta gaw
Christians, mk na nat jaw hg
Is (Nuer hte Dinka) bpe kam sham ai
idan chang mada i gras law
nbtawen, mad phkang nashlaw
ah be a shrang nga be
Nery. Bogan mangas he gs
night ogi hota i Saube
lagn pangs i ungn te a
Faprisisara ngs Dnghogdar
dasunng ogi,
Fi munglan Sum. zs ing
kabark hte matut manoirai ga na,
amu ga grau dam, maha n-gun
mung mungdan ting a tsa ham
shadang 80% mi nga i be Musk
make macham pe madurg lam
sham ma 5. Madung gras law st
masha gaw Arb ni ai nos, Egypt
beni gahicp ai hkumagamjinghk
blot nga ai Kaga Arsh masha nia
madishadav garumailam munglu
a nga ai. Dai ten Sudan mungdan
go ging lawn up lang hm maa
Helos mass hm ni ha asm nb
jum tek ai kaga gina haa ni mung.
gailaw nga 1972 ning ha dings
Sudan gaw han nshaaiamyu ngu
Ham la ma a. Dai re maw lam
‘masa amyu my bls na dingdung.
nia dip shaailam gras hkeum va
ssi. Lahta na lawnglam ni a
majaw shanglawt pyi garai n
Lu ai shawng shaning kaw nna,
dinghku majan lsja lana byin
hpang wa sai. 27.3.1972 ning,
hia Asuya hte dingdung Sudan
pw, Ethiopia mungdan Addis
Ababa muklum hia my hkrum
lam ula nna (16) ning an pa sai
dinghlos majan pe lu shazim
da sai hie mungdan langai bku
oa matut jawm nga sai
Da pang Sudan mungdan
gw Sinamunglan kaw na ga sau
bie madung shang gumbpraw
law lu wa sai. 1950 ning aten
hia dingdung sudan gaw dingda
Sudan maga de Musk makam
‘masham he hap La na mat, atk
nang dam lada i bos na sham
shamawt wa sai. Dai hpe dingda
Sudan nga shan chyang ni mung.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Q
aja lana ninghkap va ai hte Li
Va a sen a mit ma-ngat mk
2 maja 56.1983 ning hia (2)
Jang ng na dinghku maf kaba
laa lama bai byin hpang va sa.
Majan a majaw masha sen (20)
grupyin si hkrum la va i
51200Sninghta Kanyemunglan
Niniby muklum hta lablawng
maga myit hou i hie 21) ing
Jon mast dinghl maja be bat
Shazim ta masta dau si 2011,
Janay hata mungln ting
laa mast pa bang ama. 573911
ning 000) ten hia avd
shang 5 munglan re bpe
dai si te Africa dan kata na
No (St) mungdnrivasai Nid
munglanlabiawnga shan gow
munghan ht trang ra dik aot
mayan sinaw a pat
Dingda sudan gv aga
san mungdan hngaibkunna iran
pr mat wa ai hpang 15.12.2013
ning kaw nna 27.62018 ning
aten’ du hkra dinghku majn bai
byin wa sai. 129.1018 aten hia
dingda Sudan gumsn magam hte
‘mungdan lata kaga blak lang
ndspung kan na ninghav i shang.
lawn nna, Ethiopia murgdan Addis
Aluba mukum ha dinghung Sudan
gumsan magam he Uganda gumsan
‘magam yan mung shang law ai
myit bum ta ast a ro avn,
mungdan dunghu makin bre bi
sharin da si Colory mung maden
ni a Divide and Rule gaw Sudan
mung shan rtanhte mung am
sangagai
‘rt of Eki Vioknae in
South Sudan and the Suess Gol
Wore
 
Volume 7
AMYU SHA LAWT LU NA SHAWNGLAM
MASA HTE RAMMA
Awmdawnm shanglawt ahkaw ahkang lu ai du hkra shakut sha-
ja ra ai gawkanau kasha ramma ni a lata hta rai nga ai.
Daini na hye chyang kunghpan galu kaba sa wa ra ai
‘magam bungli, hpaji lam, mungmasa lam, sut masa lam hte
galaw lu galaw sha bawngring rawtjat na lam ma hkra hpe
mung kanau kasha ramma ni matut nna gunhpai sa wa ra nga
ai.
Hkunm ngau hkum ding dek shagu hta tinang a mungdan
simsa lu na matu myu tsaw mung tsaw myit hte ngangkang ai
makam rawng ra ai.
Sak ram ai ramma ni gaw prat madang hta hkan nna
‘ningmu kaja machye machyang nnan hte mi kaw nna amyu
sha lawt lu na lam hta gunhpai nga sai mahkrum mdup nga
sai salang ni rau n-gun ginlung nhtawm myit masa bawngring
lam law law hte amyu sha lawt lu lam hta shakut shaja na hp
myit mada ai.
Amyu hte Mungdan hpe tsawra ai ga hpe N-gup, nten
Kaw tsun ai hiku sha n rai, kaja nan kraw kata na prut pru
ai mung tsaw myu tsaw myit ajet hte amyu hte mungdan hpe
makawp maga na hpyen dap greng gyak wa hkra shakut sa
wa yang kaja ai.
Tangbau Hkun Awng
Bungli n lu ai n nga ga, yawm htum tinang a kan bau
bungli langai ngai sha pyi lu hkra shakut ga. amyu hte
mugdan a shawnglam magam bungli hta shang tsap gun
hpai nga ai ramma ni mung kangka let gun hpai sa wa ga.
 
Laiza Shi Shanan 16
Ji Wa ni tsun hkai dan da ai anhte a
lamu ga jarit
Kasa Hkingdan hpe matsing da ga.
 
EAL Y)
SHAKAWN MAHKAWN
MANGOI
(JINGHPAW)
Sacred Worship Hymns
REN
in
jr
Pe
(emqSammen/asyd)
 
o030f8epogatBiarsmecd - quoBagoliog.
abpiifboieogingd  - qobigoop
agony - pet
goliuibugd — sage) [B)
of Btomtinoccks
 
 
 
 
448
- yohimbanch - aoseb (fi)
© fetid won gps
[SERB
panies © ends
- heb
- yds - oops (RB)
saeco glogoor
Gee
- sound
go of
- pk fetomm
 
NAWKU
SHAKAWN MAHKAWN
MANGOI
ocrpAW)
SACRED WORSHIP HYMNS
WITH NOTES
n
AD 2000
CHYEJU SHAKAWN HPAWNG
MASAT
 
Chyeju Dum Gs
nhs Wang sy sh ps Kes Kans fw 0 5 shar ch
ip a a yo SARE 1 Fe 1 Tw am 11-1. Di hy 3
Vib ove dum ain lu nga
  
Nba ang ip apr 1 Nava Shaka Natkaun Mand tingrps) Lika
uk ip ght Wangan Sta knw 1577 sing ri AD 2000 ae do hrs Kars
Kusano 4.01 cho pe cum es fc et ms mabe. CHV)
SHAKAABN 5 Po aa a an at ak 1p shri 1s .
Navks akan Viabkawn Mango dai he Res: Nhu Naw Town wot on
Music Kai, Sara Kaba Re. M. Aukt La woi avn a KSC Lu Laka Kom ra
Shakit ma, pr i dep Hi come Ho ak Ln, dy hao 13 7a,
Ror it 4 pe rh bl swe chic do shar. a 1 Da
Higa Noes Shaan Mahan nao! Tpe computer i jk an hu a mat
Came sf 1 a 5 a Bun raf mp aru ho
Kam ka Fe cc dan mo i Shc, baka Mir yin
Hi rm mv He sh ars kr. as ka Sn ye rs mg
i im at ms mig SH a 8
AD 2000 Cys Stakawn Pl a nda Saka Vibha Mango hie my
main abs We Kar Kian ch he fom stk kaon 1 ow. Now
inci Shakaun Pol i hs mt dn 51 Tahun 21 tng 13 a Kr i jn
Saka kingiown a Mak Tp chi dum che 1 amy 1a 3 1 halt Sha
SK rg on sn
 
ann Tp
Qi
Ze
Chyejn dum ga
dat Jnghpaw mateo mango aka bp: AD 2000 hye shakaw ras: Su
a bal dp shapra: 1 i aw Kara Kasaog Wo jaw 1 chy re 3 qs tun
ang brs, 1 chying chyeiu dum sak sar 31 0g 31
KBC Lai Laika Komi ana wo awn galas 3 amu law law hi 1a, ns.
maton ik bk dip sapra ai am ga bagli Kaba lngai 1 1 8. pune.
Shaw masha ni hi aeog nga £2 ai man masa pe adi sidan 3 az
aba aes 12 31. Marat ns an gun a ng a
Na ln yin wa 222 oni pawn Law Ls lang pang am. ala va 20
rang b a fs umbpraw alt SHinggyin wa ai bi, chye a yal kar aa
mys kana kava ai avs, Bua ping i La as he Ging Gir.
Company i pe chyciu ut: 3 zn, ast matin da saga i Law. Ndi king dip
png mun mar mano Gp shapras Iu Bk shakut ga ai
Gra koja boa gah wa i be in Ja a Jt gram an a dow bi avi
a KBC Masi Kort bpe mung shy dam gs a1
 
Jog
Rev. Mari Anne Ta
Honan
KBC La aka Kei
55 135, Som Wang, Myitksins
 
GA NHPAW
 
 
 
Jinghpaw Wunpawng Hikalup Hpung Kasa
zuphpawng kaw nna KEC Music Komiti pe Nawku shakawn
Mahkawn Mangoi hpe pra smadang dep hap huuk tsawm biap ai
ku gala Iajang na he heap bok ai mabikawa ni bpe mung tam
lajeng kabiap Jac bang mat wa ba manu THZ/K 32-94 he maren it
shatsam da ri 4
Da: bie maren KBC Music komiti gaw ndsi magam
yin ti 1 hrc myit nha: shaw lam tem jasat 3i htc 1967 ning
Jaiom daw Kaw nna nda magam bungl hpe ta wi gelaw wa sa.
Nei 7awn tsawin hap hkra Computer hie gala lajang Lu na mata,
shawng numshawn shaw Computer langal mi alu jaws yaai Sle Lahkri
La Tawng(Betela MICA), Computer kin Masic dum bang lu ra mau
Key Bourd langai mi alu jaw ya ai Slg.Magawng Awcg
(Behicla KA), Computer ate Key Board matt ai sumi kup
Jaw yal Sarama Labtaw Ja Nan(KTC), Computer langai mi hic sha
sak hak hkrum nga yang Computer angai mi Lang 1u va maiu aang.
jw shap ya ai Rev. Maan Ja Gua(KTC), dai zawn magem bungli
galaw nga ai bpe mu mada na chye ai hie Computer langai mi bic
Wan jak kui Jangai kumhpa bal shagun ya ai Japan mung cu
Wungavng saa ni, Hpung masha ni bie shiga wa btawn tsun ya oi
Rex Lazuk Dau Hkawng hie Computer mar shalai ya al Sarama.
Maran Ts Song hpe ming nachying kab chyeju dum i lam masing
masat ks da n ngai
 
Mahkavn oi hpe palaw Ka lajang wa ai ten hia
Shakasn Makawn Music yawn cum, kn beng ya ai shadang sha
Duntpan Hpung, San, Mahan ga mahkra ayat ka bas ya i Sara
Maran Shan Lure (Misc wang), Malkin Music ni his
makin ga si ni yawrg, pe bai jen chyoi yu jing ya i Sarama
Lazing Lu Awng(Maisak wang), yu karum ai Sarama Marip Ja
Nan(Njag Kang). Sarama Wanghte Gyung Naw(Njang Kav),
‘Saroma Maru Nang Hkara(, Div JLKTC) ri bpe mung clyei dum
wel
Ninguas jai bang ai makawa ni hpe yu ajang shasai
shading ya karum ai Sirs kbs Rev.Labiaw Gum Se, Rev.Kareng.
Hting Ne Sarama Lazing Lu Avn hic mabawn ningnan ui hps ga
gale ya karum ai Rev:Paul Naw Tawng(Manmaw), Rev. pauls Hun
La(Lawu gi), Sarama Labpsi Nang Awn(Maisak wang),
RevJumhpuk Ze Hewng oi hpe mung gai kebu chyeju dum ga a.
 
Noi Nawku Shakar, Mahcawn bak byin tei hea
tang ip saapaw yal Hanson Masat hiang Jip Bawng mu gun bi
yavng bie Ja gumbpraw hte mung, Tam magup ku Karur madi
snadaw la 1 nu wa hpu nau ni yawng ape mung chycju dam ga
ai Tsaw Hoom ai Kacsi Wa hpe Wenyi myit masin rablra be, -gup
nga yang hic hie jaw mahkavn shakown ngs ga law.
Madu a gran hum ai magam bia,
 
(Rex Naki Na Tavng)
Hpac
KBC Music Komili
Gaus Hikan Nun Garan Da Ai Chyarang. (Topical Index)
KARA] KASANG A LAM(GOD) 114, 17,2021 2333.36, 231.232,
270,33, 324,305
VESU HKRISTU A LAM csr Gre)
3) York shangai a i am hh of Chit) 15.2-27,38,105.275,27, 203-
HRA
21 Yosh maga amino) 1930,64.4552.199
3) Yess hlamal (Cruifxon 20,5, 55.5.70.915%, 171.
1 Yes bn rot wa a (Resureio) 606.32, £17.25.
5) Yeaun kyeskeun st Salvaton) 6.6, 72.79, $186,886, 93.95,
15,105, 139, 55, 72, 83 5.
ess a tar i (elcing 1 Him) 503797,100,102, 10,105, 111
TIN, 126,126,129, 151150, 17, 390 242,
7) Ves pe hats ara knw f (Pia) 2. 28 306, 71,106,114
LIGA36, 135, 151154, 15, 160-162, 165, 167 16035, 133, To, 361,370
8) Ves 8 omg Hie Kingdom) T1128 J63168.070.475,175, 263 51.
CHYON PRA Al WENYI (The Hols Spr) 164 180-185,
ARYUHTYI ATHTE AP NAWNG Al (Payee and Consecration)
31,35, 5995.99.107109, 17,125, 136, 58,190 202 04 205 244, 16.165,
316,360,364, 73,30, 39, 300 395,40, 31.435
 
o
 
SUIADUM IATIERAXG AX xsaion) 8,1, 126-127, 156,210,212,
214726, 520,157, 173, 17, 18, 0355.40.
YESII A EPUNG HITE NAWKI A1 LAM(The Church sn Wor)
1 Yeu a Hping (The Chueh) 01, 233.2%
21 Hal bam i (Bap) 255-18.
31 Yea 3 hoa shat eh (Communi) 16, 110, 23. 540,267.
5) Chop 1s oyu nik (Te Ere 281.295, 296, 355
1 elon ens sig yo ti he et sho
1 Lb ago {blot ay) 342-343, 245.247.
SMU BUNGLI SHACHYEN NA LAM (Work! 15, 215, 218,255, 265 303-
04,307, 311302, 3547, 3035, 354,397, 367.426
5. IAHPAWT HTE SHANA NA MAHKAWN OA NL, (Morning and
Exceing Hye)
1) Tapa 1a Moming Bye) 305, 313320, 15.
70 Shawnna man gaPeesing Hias! 18, 203 305, 310,345, 374, 97
5. MIA KAJ NUHTE SENG Al(Chiden) 15,158, 169, 221238, 252250,
279.291.193.314, 315,39,368375,
10.LAMU MUNGDANMARIT AI (Heaven scsi) 30258 260262
288.289, 294, 298.30, 321 322-326, 28.35, 30, 44, $45.430, 353393
1151 AL LITE BA HKRUSG RAWT AT LAM (est un Ress)
1) Mkt mayan sho a Famers) 122, 65 266, 290, 392-135.471
2) Ba cost 2s a or a (Rosas and udmcn) 27,292,352.
12 NINGHTOLLADAWS HTE SENG A (For Sci Qcasions)
1) Shering nan (New sean) 209317
2) Vimadan bie ba (Noro and Nase Hy) 274, 54
5) Hlangran yang oa (Wading) 365.366, 577
4) Snakramal maka (Faring) $55.43, 261, 367
5) Shaman af ve page al (Response nd Clon) 2,36, 134, 212,
362363, 399,
§ Kuwano 446,49
Kaman 485, 547-488
3 YUHKUM & MATULATA DA AL (Choir pisces) 32, 271. 201261
297,206, 342, 363353
 
1ATSAWRA MYT HIE SENG A ove) 20,34, 130,140, 193, 37, 31.
15. CHYESU DUN AY TH SENG Al (Thisksgiving) 359,40.108420-450
16.SASANA MAGAM LAM (Masonary) 45, 354,507, 334, 99,396,401
HPUNG MASHA NI YIN LA A1 GA SHAKA
(Chueh Covers
Hikye Hing 1a 2 Md Yeu Hist pe ans shir i cha 11a i hte
Kas, Kasha ie Choirs a Wes a myn ngs ba Heap a +.
Sagi 7, and be angel ga gar 1 Sa, ho nga sa i i
ring Jaga a a 0 0 a, subi se en ung Di 10g 4
Crys maga gl Fp 11 anv Eb gas it i 51 he sha
Dang, Ra sa, Hing nga sage ok”
 
 
Kar Kasang cyl pr a mangas usw sun ya np i, brn ro vi
move 5 go he buns 50 bp dt mas ng et, ane ang ie
Tanga, sid da np da nigh.
Kus song asc abn ight nga a sh: bi, mungkan ga 1a am
unghie aga vamga ma a, hp a i Ne ra caw Deng 8 do
Kira Kosar ip rank a, aoe sh £33 15 os, Fipdng 13 vt 48 a0
nah di ing, poo mga as bre ws Ws Yo yt pr
JE EA a
ius is aon 3 ys a ig shot pi on da ngs yang,
a hp aa ra mt 1. shad bse 21 3; mvt as 0 ie
aba aw in sarang 14 he 29, Fp Ko a shape a 0a ga,
a Cnn sing 1 4. at as 50 ns Fy. 3473 E00.
Cyan, an re mung, sn sen ist mung, mass maa ga ho
505413 a as mang, ane Ka 1 1s 1 am. Yes Fists 3
ns a a ni, bl hy ty Ko Sa 3 1 Sg ps Kok
Luan
Da Ka gar sige Ba 0 3 30 hp ba 0 mats mu, mason sgn
Bp Ca wa pe aru J a its mang: ping a Lag 54 a shag a
ma an, Hoga He nga san a nga mu ngs made hs ns, a bang
man
Lengai be nga dnang ¢ Fash ash, inghi in 1 be ing a chye
hyip ai i pe Kara Kasang a kasha 2550 ping a tang wa 4. 3a mars
ug, hans hag ai chyo pe ai chum Jka oa re ang 4 2 hu ky
Pov a nn ng ot Aan So 0g 4a
3. Hpumg mache shad da dang n yawt 33 He manu esha rc i my
rir a a, ska a a hy (ang 2 ta sn Karin shingtas
Haina vaga a
9 Chyoi pe i Chym Lik bi omg 1 mtn sng be Hen sastp ang
a lt arn ang am mt. hn King gin am ma ma
le ding in, “a, Hag bk i Ja, on ser i am, ors avg hp
Tam, aa cho hp bm 031 i ip ane yi da 0s He ot pn Her,
ot mavng oa shy nga a gs 5
 
10 Anhie 2 Nach Fictistu Yes gn a, og Tour i o sagu rem wa ka bs,
an haa a shaka sca He 5 ki na i ok wa 3, NE DI) 6
paw Kar Kesans ga, Yea His 8 mang o Shi 3 man ¢ sharswng
amg 2 am ane bi shachven a lt, shi it han nang by br. aia 1
amu bungl sag tia rane he fac Shisup ga, Yes ot kas
and bana pat ing = pun singkang 1a td 5s Fw. din.
 
‘VESU SHARIN YA A AKYU HPYI AIGA
Sumsig aura antes Wa,
Na amying mingsang voir reali gs,
Na a mngian do wa rg
‘Lum ang bis naa yt ik nga i es man, rinse mang ik it gs avs.
An iL sha, di nie pe a
Masha nt nic po shat 31 nara ant rw aw ya zw, abe mars hp rg
saw lauam.
Agung lau 1g de hic be 5 shanna sh,
kaj a lam ra shaw ai fv;
Neginn Tava pe, Hiang af kang ee pug shingking arn sadeng av,
ani an ang i ga ngs u ga sw. Amen,
 
SHAMAN ¥A Al GA
Achie ike bung I a Meda Yu His sky ir,
Kiva Kora Kesang 3 airy f ga 5a ni.
Cos pe Wen haw ms,
Ni hrs hs, 1 kaw se gl,
 
KATP JAW YANG No
Nang Kann Kiang apc am sham nds masa, 3s Kees kar Kaan myn
igang ha sung. Kash Yes kn a mio ingsang a mung, Chol pr
Wang ying risen is ng, nga mang pe Bap a 6 i
‘YESUHKRISTC A SHANA SHAT SHA YANG NA
Mak karan yo
NE oo 9s Han is hs omg a pe dom a
 
Tabs han sung;
Nia ne; i yang me pe dum La.
Yetous pe sake ungtavn ma.
Kaning rl tne av, an Kar. Kasang pe maka angola 3 ngs
Di wag py af om ge a,
Shikan kngdaw im 0 nga 31
 
akan Kangdaw aka 167:1
 
 
4 ——
oa . ee
br 7
orig na» -yo sh gu Ka ra Kean bps mgd mi,
20 hum wi Ks 18 i sh onl On eg ong a 1g
8.51 gan ano hp Fpan avn ds, Tt nawng worl win -m fn Ja.
TL it coin 93 + 3
PrELL LLL Een
hls ma. gam cun psi ms. sha Pot digas mit fou ga 1.
SH 3 chyeju nang cys Iu Jang Nahlawn manu sh kw shang.
Anite ma fica sh he gan Mpa, Ka bu ga- ra choksmn ge a.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
Kunppake-ba | i nen ps ov, 5 i sha davn ursdean mu a
erste Ld =
2 SHAKAWN GA oro Hanon
Goum) Go pt
SEO outed i
       
nk pn yun Kr  shun, i Hin ari inn ig dn.
 
3 KARAT KASANG —
= SEE
1. Hoa wa Nogang ye va Nirgahang, Nig gaun Ta va Ka al 1a Sar,
ite 3 a-mmla-de fa oaCha-bl n-fia m ne ga
SHO karg hoe tang fpan da, Sum-sng shagar 1 erg I ya
AA0-he a Gmoang cyl tan a, HGngIl 3 NE S1a kam ok g,
£.Stngra Kaa cypra no, Hel my om ramgisaura my he,
gies=
Zar 20 wa 10g lade, Ng yor g rg rangi Waban
J a
yam 3a u Mo a shu a sh, Hung nga ow ps ra an
Ne mung-g3 fps fo dal 1 - B, Byn ngu ag byn a nguyeng
Sh Moe Ng 93 Ba Ie a, Mng-kin a - wa sh
 
 
   
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
4 NAWKU GA Sten Dama ew.
A... J
"LT bum Ka rol Ka- sing, Sun-ri_sum-dam bpan gang,
2a ral sung kn - shu, An Iie he Hise rang Is,
3.Grau hom Chyripra We —ayi, Wan li wun gan yawng yawn,
CNC ahve ma al, An - He my hire me boc,
rier te TY
perms bs
; |
SESE 3
Na-cuieg of ib tatu gu ar Nang ioe an be uw
tam bas An ws en
Bie hoes Bo ST Te
Gaming gum-rat wri mer da mi law Wa
2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
5 KARAT KASANG SHAKAWN MU
  
 
ect L |
EEE + = =
1Ka Ka-sang a nga Sum-sing la - mu ning tsa,
 
25um-sing ting-nyang grup grup, Wa - Hira ma: Hawn Ie 2p,
3ehiom ma-sha n lang, An le Ka. ri Ka-sang,
4An- Ho ing ml hawt na, Ti - murg shakawn al 93,
 
 
   
  
 
 
 
 
Shi pe sha baum, SHY fsow.ra yt sha-gau, SH yu - bak
Shi mying sha. rau, Shi a chyoi-pra sai hia, Seng yeng ham
Shi mying ma. han, An Me a - bu ga + ra, SH Ma pral
Tut nang nau, Shi Hpo sta -kawn sum 3, Ar - te Haw:
 
 
=
yavng gun kau, Ka bu myit le fa-hiau, Yo - su kung-dawn.
a ma-shsSa gu ka- sha a ngasPrt wp Is - ha.
wp nga nga Ki. bu
hha hang -3.'5a - gu ka
 
   
 
 
6 ANHTE A SHINGRVT SHARA
Sn x0 karen
iri dt elma
Heal THe
142
Ua fag dreds Hom tpn npg tc a np
200 te nae en i a ne
ihngen tog al tng nga tm Hos Nit shan ra af
= : ~
: 3 ii ne
na rv 0 1 0 Yn on Hn
aL aos
pps frente fois
gum pant 18, Yang ps Ja - en ma; SH fam pa.
Sr mying pe ge i 2 Dal Yo- Hus ge Ma yawn) tp
oe vs un Som fr Hot A re
tert Sia
5m OH ha bas n reaGe ny Ha hi gu yk
a a 2. ping singer 1 oun bs, Hyer po hi co eK.
pikes dst > ew ra SN mung an ti a 108
Bas Sa
 
   
 
 
 
 
    
  
 
 
 
 
Tuga
7 CHYOIFRA Al KARAI KASANG
J el pS
fk
1. coro voters, Fibro, Tow
A
i fs pe
LON Ga Be enim “a”
ess TY
      
 
 
    
  
 
 
 
 
Los
 
 
 
 
 
  
Hpawtma aap jau jon wa- hie Nang bpe shackawn aga nai
Stan-be 8 juno oi mung Pal mvog grup grup Faw tam
Sim wl ma-sha mi hic, Na hpung nou lobkeang:
Nang hpan da gn yaw nga pa, Nang pe shakave ga ac
    
   
 
 
 
 
Chur, chyba chip vs ju bic Tang va:
Tero am Soran an «© op Ss
Nore tm. hiarn. van Rah Tone bls on gs
Chars, chiro hyp, hy
 
    
 
Am ae EE
fi
nn]
——— EET.
FI.
    
 
 
 
 
 
 
8 KARAT KASANG A LAM
RALKASANG. LA 08 timer
PC 130 Talis Crt Co.
 
 
 
 
 
    
    
  
    
  
   
 
  
  
4M hos sung bum alam an yer, 1a 1 1 Jang fn tm;
2lo sungal maha gawkks + 8 Su nas Bl yang
SChyokora re, iit myit ars rv, Han i hf igs su -
ASut o myn he Ko- ral Ham yuh cheds mithoo hos
SN dae aly a Mohashs + quTia He Bl wa, bin a
 
BEng sing-tia ahi pe na f % ©
SN ml’ 1 Hs sha oh town do Ka- dal wa Ho n- awn.
Ghyo -iu bo horngyat ang dal yawn, Non-e bow Ha opr
Chyangngs it hpa Sumani sing - di, Twa. myn dawng gs.
NG pe ae paler 8 mu Nave ang on 6
 
 
       
   
9 mcmama wen
lime Te ci 17571309)
; ree
p— :
GE et eta
Chu + ber ko on 5 to on,
2 Shi shina gun can SH hya am he, Paawng ig Hl,
Magan la al mi Shinglet n Wal WN bug is da bung,
LGana pu oma Caumgoamnhe ra, Nnghpetam gs f
 
 
 
 
  
 
 
Sha raung Io known Aro ashing ming gang fel mol na wa,
Lamu SH sum Tai Wn gol ang sum gaw, Si Mt ha leg a,
A-Mol Manol tw Bumza na hd wa d, la. ying na Narn,
Nengin nga n - dal, Na mauyschye J, bumRkacig gin = lu,
 
 
 
 
 
 
Shg-iang ha sh ding tga, sha. Kaun Ka - wan da
Gwe a ung kee We ng se Wa jn si
Ma. gang Me saan yw ma ta ta mit cn
Hoan va Me ing: We Bb wa Inge nu
FELT Fe)
Te ed tn)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
10 VEHOWA HPE_SHAKAWN MU
ean) en
(Ot bye somes 1)
fr em wn
      
 
  
  
    
:
Mong sho gu KG al Ko-song Hoe, yk Ka- bo si Me. sha-kem
25H gow an-Ho hoo hpan da al Sh 3 my He bung wa- sha.
35h a chyinghia Ha she awn mi, Shi ving Ma ka bu ga. 1
 
SH la-ta la hum i young he, SK 8 wing de se php;
Lom dani shi bal she ga. ak Nga of mal ha pawn ls nga
SH a nyiog ing-ainy haa ru, Dui gue Yo Mona ni nga
tr eer =
See
SO tT TE
Shi ca ogu uo wie. An. hs hoe wel bona mo
Si cols Ma.nl Mane Ft mi Ne pot mon oa
  
 
 
 
 
 
 
  
   
     
 
 
LChvl bm Ka - ru Kasam, Noe tt 2 aon Be
ZFpan wa Nigsang ka - ba, Mungken up a Ma - du;
IM lo Mad Yeo sm Tawra ka-dh spo
UChwipen nga a We ml Sia - ln sha bran mi wes
 
 
 
 
Si ging al wa ngal rao nga, Ndugchyu sha chopra a.
Naa kabrim af Hpung shingkang, La - mu ga. (i boring In,
Naa nogaw nwa ned Nal a - boi nan no ops.
pe am seg ai myit ma - dn, Nang 0 Shchyoi sha - ore.
     
  
 
pai}
42 TSAW TUM AL KARAL KASANG mri.
Cabin
gamba i) Wan tsp
    
3
Lisfoathg dv v1 a 8a a Vo mbps stg shkowe gn :
2 maw Taleo yn aw nnn 10 ol 7
STasziun fa. 5a 0 cungstakaen, Who of muri gt Fada,
Aves a bugaon a poghntng © nha ka to
5Shant nga coger He 3-0 8 gs
i i ! = Ee ¢
Fp EE aes ec
® naTpuigstinglang a - wg slay La' mw x ga tg i singh:
LLL mE
iy a me ar ur
Ao sian
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
     
   
 
 
 
 
13 KNMILIEASLGANGL poe
AW i
 
 
7
Neng Heo nl tha ga Ke a Ka - rt Wodang fal gun fic
2Ya - ku hawmyang na awn, dan shang nal hug Ningsin 1 Trg 5p.
30a yang © MM n -mala- mu cu hrs Malug wa ma mac
ANgaYp su ai she. ol Hi-ba si laut; Nang hpe shawn ya
LIE ie 0) bs
prt ee Peper
 
 
 
 
 
5a n+ nga, Nye lung Cann ga ing nga, Nang he 3 +
~ hng hia yup, Ti mung tye up mang hi, Nang lo 2
La lang Han a Lamu Ka - Sa ha ga “Nang hie 3
Be ua sha - owt, Wye gz cha Kau hi “Nang Me 1
i Nangfaw du 12, Nye ungrdavn G8 ing nga, “Nang hi 1.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
14 KARAT KASNG HPE TSAW GA
Ho SE be
Smo
mt, ac, pa i igs ow Ada 5
0 3 ha pe ming an, ain, Si Tavs chen oa.
5 Cyopn 3 Sen be maton mars, He be awa. Brno ps.
 
 
 
 
 
 
 
inn 4 nc a, Rr i phn.
 
 
 
15 NINGHIOI GINTAWNG
ud hye-ju hie hpdog sowng, Ya « ku kaw na ring
2% Hung shingong gai tt ha - gu, Nye 3 ingseng, ye
LNs awa ol shawang mit hes, Nye gtk ie Ka
hema ak sey borings La” or ry
- Ppt
a jan-mau, Nang ga ngayamng Hawa rs: Ka ra va He
fi wa ele mit mash hn bang 1s; Ng gan na Hum
Wx dol Shing al nga low Ka- bu 8: Nang na 3 - sak
   
   
 
  
 
    
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
Ls nngianzaum, Hye mt
Wold kshaha 3 lac bu gar sh ga Li-g
na bow do a, Gaal ming n-d mat u ga Du my ie
Ka 0a nna Lanu de nang gl Ip wo Bla 3B.
a i a
    
Gf qe le
ue to TE us, svn ou str vo he 0
Te oe eo 0 Ta
oP gh
mn a Xo re
   
 
 
 
 
 
   
 
 
 
bpring ai, Boag ai TH In, Yawng ning hia nang grad Mm a,
naw ga, Stig rl gai Ha, Cy -pra weal _ ang ag no.
Pu ty Ma due, gs Gow ya rng pe gum ni ma.
he oN tds gs pr pow Woe gum rire.
 
      
     
 
 
16 YESU A SHANA SHAT  orouutuasen
Sein ORL ty at
RL
 
  
 
  
     
  
Loe] 2 Ta] wr eo, to op a eg
Down en an m3 fe sg
Sn os ee pee i ua
ens a we a
i a em
Gl ES an
pet fet
Ln pena
Nan bl gabe Naa he agg
Ne gn shake mage bap la Nghe koa da nm Wn
San he Mpeiee-m a som, Tou pee nl pe apt sha,
™ fo ee on ne e+ Bain
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
17 KARAI KASANG WOI LA NA
He Looe 0 lod Thug) 0100 Hon
tn op ns 22) me sbennicy
Keo KE-whg wd fem ooga Lamu dye
Ka lang lang Mek sha ra Wa ang. Ka ong ang
THs ru ysk va ga Meum nal Wes, Si a fa
ADng-hs 3 wu nga Ma ng few Ne + om
REE et pwn
 
 
 
 
 
 
u Tie hong a
  
Kaede nga du da - nang
ows do ml shy Lemon Hae eg
@ Ma og nel Karl Kaen wi
hope hho dang Ko tmn he re nas on
 
 
 
 
 
wi ea Sha da oh bp wa ln
ming ba T mug Si mn wal he wel ho
ma. jw Wit dk mt pew ng nga me lew
Not mw Kim Kase ne me we
2 Sh
 
   
 
 
Maal toe wel Nod mo voi Ka - sa
HLT
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
BAU SIN E MADU
Lard Kept i gy Did
rrr ET
Da man. Mo yup yang, An -hie kaw Nan pau rang; Nig -
 
re
 
 
 
 
Hol hol Ha yup -ra grip yi, Lamu ba om mi sinA-man.
 
 
T Ts
     
19 KABU GARA Al DINGST
 
  
Rk Ta Ta sh 5a gan tng mi He mung mi du his
2Ma-shayaung rong do @ 1k, Dai cng. sl haga rga al
IN Jam nl yaung chyawmgay, Ka - ning yu - bak um 1a,
  
       
  
 
  
   
 
Dig-si zz ngoi aera nga, An - ls hpo Biye-Ta a ngs
SH a cya Bm kou do 0 Ou shag d me-cat mi
mah ga lenge, Tenens © 8 oun 10 ng;
[pe i ngkan ma as pe au 1s,
Hing sl 0 no Kaw Ne Sol he
tara suk Hye 0 Ni, Lau lay hprawng pra wa ma
oir rf
Ma a yu-bik sal aun bong 5, Dai_gaw hiyen vn pra 1a
ergdeian ain 1s dd nga Shing 1rd sun 12 dm;
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     
     
so
20 NVE MARA HPA ME SHIN NA oo
verano both ima es Fh
 
Me ma reps me stin na? Ghyol pra of Yoo su 4- su
20d nga Wpasha-til of, Cry pa a Yo. su 3 a
5.0yp mara ba ma lo-thol, Chl pro i Ve mu 3. wu sha
Nai mytpyaea
      
    
 
 
 
 
ad gm hs me Sys Crys pra Yoo su a i sh
Ve ma ra dha bt lu 3 Cho pra si Ye. su 3 am oh
Mose al 3 - yu nohy, Ciyol pa sl Ye. ww a sl shy
We 3 ding man lam da 1d, Chyol pa 8 Yo. su a i sha
 
 
 
 
Gou pu hum Si sl gw gsi hos Moen zum Js - hrs,
Habp sha - fn ogs, Chi fra a Yew a si sha
 
 
21 KARI KASANG SHINGKANG NGA U GA,
Te ny
un £ cites spony
Ee
1 Teaw Rh 5 Ka 13 We ung hg mg mr ros, Wogan
28H sa Mama d aoe femg fa df, Kam sham
wobeh mabads Won 4 hmYe ow
      
 
 
     
       
  
 
 
me Oe bn mtn Rip Yes Bh
2 ie
gre 5 a na
       
a sok Wa yu tau, Young io shang mu go a-ak crynghha
hom tong ngayarggew, Yo su Shi hoa yu bak one dt yn
ma kao she I ss hoa He vv & guukra va
=
“a wa bw sa aS mia tpl gate sd yang atl hoe
eer detest
==
 
 
 
 
 
 
 
 
EE mye
meat pf
 
 
 
 
 
 
 
 
oom besa shack, 3 - me ea nw pv ma
Eee fer
TD
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22 HKYE LA AI MADU
A (Fr dl he si) 010% Pree
5 Jaber Lp
Wong hyn Ga va toe Kurgan Mayan nga a 5 foe haan,
2M cya Ju lam pat arg 1,10 6G 3 mings qn on,
3.ngra ns rung nana raw na Na ge a-Gkikan vag mw 1,
ret fe fr Hee
== Ee
 
 
 
 
 
 
 
 
 
T=
Ae 13 Wa-0r yng ig sai foo, i baw ta- raw fu t gar
Jan Me shan 1 tory mat ia, ung maha eng Fpehngga.
arg oo hagas le mpg kil, WyL0um rar ga nga. a 1a
pitty ni
 
 
  
   
23 KARAL KASANG A CIVEIU
> Se sa
1.Munpon up 5 tsaw Hum si va, Smung ui Ho aw rai prs.
2 Hye args iru ai i n-lang, SH gawp & nat gum po dang
3Lu sha shahpa Me houn pulang, N- a. ngs Mechyslyyaurg:
48g rl bpunau nf yanghte rau, Chyefu dm let shi hp shagras,
EEE
Mol mol kaw na shi chyeju nga; Prat ding - sa mung dal grin YF na.
4 ma seman x 1
Sm WE ne i
HL malo Smug, 1 hg rn annoy 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24 VESU SHANGAT WA SAT
Canc Hen Ami)
 
    
     
  
  
  
    
 
  
     
   
      
    
{Smog me maven na, Nog-nan Hibw-Hom be 3 ozs
fp un i lrg re i
hd paw du pe a has gs Hol 1 arg Jan he 3 nin
ling Kinyawng 16 oge BW n- he Tas hag Gr naa ae
SA dan" Chum wna. Ne ma nan hi sha <i
 
 
 
 
Wing tin Ha ngvi-pyw fsa - ra ys Karl mgt dk 1s nas;
Sian Wa ra Pawan, Wg kan kn sig ne onl lam
Ning-tior He's sak sh jon, rg-lan sn ma ow ng pyan
ong Ue au re Na baw oe ka by Te
Nga ma pars me Acca Na lrs hoe he
 
 
 
 
Er te bbe em, Song re pm
wt Ree ire FR ben
Bd on en an Im BC
rm 2 a LS
Lome Lume Bem
 
      
 
 
Yo su gan sha oi sal nga Mong she - qu
sion Be a nan re Ue ah 3
Mngiin ba hangs 5 ga Mem wha i
Nong Ma ane ma nw An - he Me minomng ma gs
Wah Ep WRT
 
   
    
 
26 NGA SHARA N NGA.
(No ream 1)
 
    
4 Boi Yo- su sha-ngai al GOL § N- 6 Masha-ra nna
2 Shut lam ban masa 1 2 MYR is, Cryo f shen nga;
bik Kap a-ha 8 gk, Ye su mat, chypenyi
   
 
 
 
 
 
Warlawng 2 nga si va kong haDal ye la Ma du taw nga
Vesa" Dum 40 my ciate Heawys ne shan-hte nn.
Shi foaw a gall 1 hum cys Da ie nngisew nga n - i
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
MUNGEAN KABU U Sars Daw
ntti
aE ENG 8 Haram hp,
2 Hung ban kau Hila. 0 up nga, Ma. sha ms. ha ma. oi,
3.Y0 + bak ma Wrahambpngmat 1a, A Jun - hb na Sa
Ti oes 8 su Man bg yy
 
  
 
 
 
     
    
bum i ng, 0 lina yang mung, Doi ws
on ge ha Me me shew Hew
Sa cya pre baungahing-kang bps Ma: cha
ou. don nga a
   
 
  
  
   
“mug ung dan ng
dw wa bows og bang,
wow oa a Hes wy va ra
yg lu kal tei yams bt
 
   
lang dani.
i mba mol
wow om a
wa mus mais el
 
 
 
28 MADUMATUHPUHTUMKUMHPA N LU
 
 
marta
2 on gages ha + 5 N - cin sham, Hi-be hou a
Si nom tara Lae bu go lio Bi seen
ASH se CT te ha bag | os Canis a 8
 
+ Pee
Hin ang Na fos spn; Towra mam dime Sangam ce
13 ra Ng yl da ng, Mgr kav 1a tae Is Nau oye ban
 
 
 
 
 
 
     
     
we gal ol
We sung dmg. Hist Ng ww Ne lr wp a
a
. a ri. Ly
EES tis
wa
2Q TSAWRA MYIT RAWNG A HEAWHKAM GAW
© Town ra yt ung i ho hn sew, ha ao ope em 5
2 aungal hs ah Iwi nga de, haa bpo sh wa Ia nial
SUA BA Menge bin dn eng Towra 8 be hi tam 2
LS 3 tha cowl aU awn tw A 8 monk ro
Sip man de shit Ry rong gn Io yng Go
orp
 
 
 
  
 
 
 
   
TW rowng orga Hi a fo tan, Foibed hoe rua n 1a a
| To sam ud share Ha Ce We ms he haus 3
Kae pa a ang sha tp fn N 13 do ba werpin 5
N23 mi gal hp sha pum, Ns dara lam ma ur nn
0. ra 3 copia gum hia a Ka- bu bon Ga nrg
©
 
 
30 NA TIKALUM LA AL NSEN HPE NA NNGAI
os min tin PA
i TEL HE
Tem rn ound dn tte oho going rm
2s caw gana ya 1-rza, Namachasha do 1d, ge i 1
SNE na ng ha a ue Da ge 1 me ke a Na Wa ny
bret ep fren
a oops sa a
fyeips no ts Nos Tos Ja. sm gn 8 Voss
shose van tga 4 To - 0 ngs a
eer LE pos sep
$y - =
Ye ng wa 0 199. Ka 3 tps a 31 ai Ma tga a so
bi fg
  
 
ong kin
   
 
 
 
 
 
 
 
 
  
AM MADUN YA RIT
Boe Hrs Lotyarcn
Cito ener 875717 Pon
an baw si wa, Lom ma din ya
Mana ya vs D3 cha md af
¥aw-dan ba ngs shang ha ol fing Ns lt bpm om
     
  
 
 
 
© Keri Neg nln raw rgd saw chung ba,
Wa bpe w Lam bum bia sume ma sha. daw mums,
Wa lu na Ngwipyw Manan meg na Ban de
oi ttre Ese
 
E
 
 
 
= =
Me late ng he dim me We mi wh hoa
Nous wel lh oa dm mu Hye Hawg Is ve,
ns Jo hee lu ep be” ge
pt = = ..
SL] =
nnd
Wer shaihps Lamu he Hou bes fw da
Hoye rang ln va, Wyo ma kavp wa many Gi
Ning hp Jungaavm, Nang hpo Jam bya ngs lang dou.
id
 
 
 
 
 
 
 
 
          
 
 
 
32 PYAW HTUM Al EDIN
{Bewitd il: ol) pe
pn Catag in Kay CA ya seni si)
 
1.0yan um si Edn mang a Ga- do nd paw a He
2 An - ba Wumnga i tian gan Ka -hing n Mam bn 7s,
3 Mrgcan fta Yo su Ha - du nga, SHI hp Jom sham yang
   
 
    
Mungian ga na It lo wo yong, Prt to gol dal dl oh
Yao nmangkew age du wa ng, Pat tus gal pyew la ma
Ru - yok a bos owt a wa 3d, Pt tp ng paw lol
 
 
 
My uot sang 5 ln ha Marg a sha rg pew ba
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
33 KARAI KASANG HPE SHAKAWN GA AL
Nese Te, Gat) bam saw
i es
= rai Ka-sanghpe an -hte kungdawn nga-gaw, Shi Ka - sha jaw ya
Da ie S08 Suir 8
Lanai Kesang fe, Shi 3 chyou fa - ba. Shi bu sin wol la
S.Ankie hpesta-lanNatsaw my ma - ng, Wawla mu kaw na
Ee
HST =
tau ya Maco, lunge gal
np macnn a law. Hale. L-almaga rowng Hie
a aw, an- me kgaawn ya
nanan egg.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ang; Anis po oha- an,
Peel
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
34 feayawngamon 00
’
LER
Zhunglan oo, na jm ma Ha, he a ln ka
3 Nang yt pat yang, og cn in wa, Mil kawpyang an sung
AN tama Me sae dl up nga A-sak Me-s lye
73
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
=
 
 
 
TT aa
hung ol ti liga yomanga pra ning Her
bin a - ls We mi sha. gan mananoi ma fw
 
 
 
Eig ERE on
WE a To
Fre ey poe
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wng-sh la. dw he mm sa pw
Wm Wn TE
en wan
ra 1
35 KARAI Wa NANG HTE Umer ure
phriteind iit
lta Conper (1731 1801 fia tugs Who 1130.
Er
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ka al Wa. mg oe ep Naa gra hn Teg 1a
2S me a kao bu 4 mvs e kag a bY
3 Sngna ncvkoyow a mt mm Ye ong aw my dum
AC a tim 31 Nh Ka sa, Sangre 8 kaw fa
EEE ae
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
LL
[5° 3g
TU nag mt sim mit yew i yep Ye SF ab 19d @
Tew abn A gomeghYe + e-mmg om hE
Dal row a ryt 33 Te, Ha en mug sl mgt Him,
Nang Fu aah a1 40 - bk ma 2 Me yan dawg dk
=
fis
 
 
 
 
 
 
 
 
 
36 Se
nolan
 
 
 
 
Sl i
sto ies
  
lies
dir nam wg 5: Shani
 
 
 
 
HEE
 
[
 
 
 
 
 
 
 
ot peg tog to go nif.
apy
 
imps
36A GLORIA PATRI
 
 
 
tf dios
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
38 TUT NAY AAT semi
Lo lng mi sag, Remoge 3 machi Dd lam dasa
Ziyela Dum Sa daogal af ow, Mashing ka de
3 Dilan peongrebpe, B wundan na ms, Menghan yg Ne - 0
3
    
i EA
   
se wm aim
No In vasa bw anc he bpe How Jn Dw pam ri us,
Wye bhoanga In a yen Sun lomg Rah, igh, Miva 3,
 
Ga dog sa c mang pvp ngs si Tan.
Del mat bya humm gm, Tan tan i ga. Pye ews Kanga,
Navopha- ba bx nga, ong ao 0a. 2.
ried dg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
39 YESUBKYE La LU AT
  
  
si tps am
yi hprra 3 yawn
along. te ppunun 5,
Weipa wa
 
 
 
 
LTE
 
ma Ka bunas Votakion ot. i et,
 
 
 
 
 
 
 
 
—
Si mw de
PLES =
 
 
40 NA A MATU NGAT SI or 0uwmen
    
   
       
 
 
hag hoo he BW thn Ngai gm 6
ZW og cholo shen Me 3
SMe @ yb ka ba Nel me
Nga Saw al mit joe na Me
 
   
     
tang dal mw on-g  We sis
Np moma ka Ga Ru -yk 3 foe hum ag
J A
Lamu aged nga sha
  
     
 
 
 
 
 
 
Na a mat ma hm lu Ng 3 ha unc G7
1a 3 ma. law ngal lam sha-ang, Nang ho sha «rang n+ ni?
Komp ba nang he fw 3, Neal ps pa Jaw 1 hs?
YESTSTION AT
AL iii Couminiwnis non thom
SE er pu
   
    
a he, Man sun
Ye: ham wn lng bre, An - hie
ang CN rime »
T Sa
EERE FEE
Sha um a to sh Nong ye ng ton
Foal SN lt ght fo
Kaoniag di, ma 8 aye va le mai ned
Ma chs ing df tei mat hive, Nye mt po dn
se rE
 
 
 
 
 
 
 
 
     
  
 
 
 
 
 
 
 
 
   
  
    
     
 
  
Nu hioe la Ma-du
Na a Kaha daa e Nogmigs wa sang aw.
Ngai 2 hlumswp ga-bi yng. Yeo su sh ngai ma dat,
   
mo © an dum la 6 Na dey opal hpe jaw
Na a maw or Wm be, Miho wi Gf sia dav.
Kamsham kt [ET
 
   
 
 
MADU NGAI HPE DUM E Sarason
42 hs a dd my Sais
   
 
  
 
os
1 Nve a Madu sal baw sa Bhat Nye Bhav-hkam of sa - 7
2 Bpunita «mye mere meow, Sh pe mac da 8 hat
3 Him wa Mn Yo Whois a, Marion ma ow 5 yang.
4500 ucdang penal aaa ma da, Ka ya i an wa be,
Myr Kade. pra bra rat fim, Nye tka nwa
    
       
Singin nga Bird men mo Shi fre op 3a 0
Jon, ut man ip ma I Ning a si ane
Nye myic ra ching chve ju dum lt, Ne myt heap 1a gra lo.
Tow ra Nad mem i Na neem
 
 
Na dig-syang hia dong nga sbi <1, Neal hp dum ma © yaw
  
43
 
: ey Jabs ang ngs, a-tean dim 1s 5 vo i
+
2N yubak dw meow a hel a
3 Hyungranng krungran 3 - 90 ka - ha Ys — au. bpe 12 nal kom ga,
HKG mt yu © ba song yengiau ya Ye au 3 mymgaha ro sk
Ye mu du pe mu hha ogy Le mu ring ti do lrg wm,
 
 
 
 
 
Ls ou lan Mu dngdng 53 va, Ye su Ne Jin - mau qup
A nga Metiingla al Ma. Yo su hoe nl twa ma,
Myo yi min sharng ag hoa. Hu Hum ying Ve sural.
Tngnying na-Kau Grp grup Hi 1a, SN ming ning sang sha- gra 3.
 
[CTT TT ETE TR #3 or a
=e tv ===
re A w—
 
HKYE Lo MADU
44 (Jus hist ur Saveur) SE Laan New
  
 
 
Sun sing va Yo we hadi? Vo- so Hist 10 oi, Hung hau tv
2.00 dong fa en oma 441 You Wi. 5 An - bi Ip Bie
0a de bi
an? Yo ru Ws tw re, Ho mado of
Yea Hada re, Hao roving oe vei
Ee
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Emden ves Wis w mo i,
nko dal Yom Wow ro 5 Youn) chyohha na-Sow don a,
wa hea Yom Wm re a
i
er olay
 
 
 
ptt
 
 
 
 
YESUAMYING wa
rE
te 1a gu al meg, ni ja dria aw
2X Ral 0, name my Weuniga ta a, mp gman nr
Nga la amg an Tf ma - Br, Nang baw nn Ta se
ogi macau 1a -2gol, SE ai mingehol du bers
 
 
 
 
    
 
    
 
 
Ts
a da chye mug, Nang bpe nga Kangdavn 3a.
mw mie yong, Nga aw ka bug - To
Sut- gunk nga nga ral tm, Nga aw naw no ngak
Nye opi ma - ss wa ke wa Ja, Prat Sp. Shakin 3a no
  
 
 
 
 
 
 
 
 
46 NAZARET WA YESU LAL SA RA
oy ey ar pie) sensor.
1 Mbgnaw lam Ws wsramngve-wa, 15 = wala ingen pe
20a su ding Ma ga ga hall Tyo. ise gs vhs,
I
PE LT Tt
.
 
  
  
 
    
 
 
 
 
 
 
r=
nl so. gu sting rolbpoung aga Mia 11 dal rump ma that
Rutan ba ga de yun 8 SH 4 a. yng ha heraimal cal
ait wa mit lo, ma sh gn,
© ge ba tg antan o Bo mm nv 7 a
Mga] wi, a py 1, Wis nret  va Yo ul gs
Gunglanhiumn; ba bu tm, fe ia. rel ve wa Yom lol ngs
ip dy a, Nene mwa Ye
os FL EEE
— edb
Ea
Gaui i Jab sha, Mart
Li i il pi ig
   
 
    
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Semon 11
a7 WUDANG LTA NGAI KABU
Stee
0 or va ng lh 0 gn yng aya hn nbn
Tree at poco ov a bog
Li muy ete a
 
    
.
        
   
  
     
   
 
 
   
= ee
on pg sng om rn - 3, Wo. hg ang ps
[i a
vn a a Wn
 
; a
WE can Ha wu. ding a. ngal a biol shawg Ful, Nye 3 my
 
epi
Wea td host wa Kamaham bt dal yehg, Nye
a st ws
  
  
2 =r
how, Yo gw bt rang babu ngs si
= Rasen
 
 
 
 
 
 
48 KAM SHAM ANA MADAT MARS 1,
Tra tO 43 453. i iin
   
 
 
 
  
Ye. sunungg2 ning ii, SH His kaw
2An-He cons 3, Yowhigenru yak si my Yo- su chye ju
Sancta 3 ma hes, SH fa ta Na sp ya Sutsew.ra my
4S 3 mt hos chy Jang, SH 1a gaw 3 nhpang, An- hi nym
Pa
err es
= Sl “HreEEEEES
hs
sti Hal ya ngaak SH 3 myth hen yng 0 He kaw hl nga nang,
ringSar ran af law; Kamahar my cht kt yan Tain yam inca hiram gs
po tangtong muna; Sh a chye-Ju ka ba, Hawningisa na kum - ba,
Mh ie cngnga ra; Sh myk bu sha-gu_ hie, Shl hs da al ga hpo,
ett ter
=
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
Ee =
 
 
 
 
 
 
Ly se ea] i=
[FFT
mata ot, sm Han 12 0 al.
omar a ma 8 mers gow. Kamit s,m ka-g3 Hn:
amehnmArorgs 1 be 1
Lam hm 1. 4 Ga in 43 9-35
 
 
 
 
 
 
 
os ven Sa nano
 
 
 
 
 
 
 
 
49
 
NGWI PYAW TSAWRA AL KUMIPA
 
 
Sree
Ede
  
  
 
 
  
+
LKa-bu aca ga bo oo he og dol Ne
Yeu was dmg ha sl Mom si (eww) Si
Veo Ma- dn bpe mal Km Jang. lo
 
rEg
7
ow © maw oo Sor PY
7 7
    
  
   
   
kaw la wang bia myit dum ngh, @dn ug) Dai ga pe mead
en pyawlam parr sa nial (5 Mar ra ba
Ht gwipns horing kro Ja bang, a bug) Blunsup che jo
sak Td pon (nor 5 ge gen
ot Se
 
 
   
 
6 18h 5: T
ar maha nga, Ng praw aw ra “ai Kom Ti
mbm on ong Nol paw wen al ke,
Shi ba rang na Ngvi praw Saw ora ai lam boa.
4 ching-bji nga Nevi prav ta ora si moh
 
 
 
 
 
50 MAUHPA TRAWRA MYIT YU MU
   
150 bak te nl anehebpe van, Kars os. do teow ngn
20 Me a gang maki maou Nye yu. bak oh gun aw,
STowrs dis ame eS a laos nm
£¥as Kamehan ngs § ma sha Ye: su zn tl we na
 
 
 
   
  
  
 
SH macho chys <u mt Ia -ba, Dum bang Ie ww oa.
Koo ri Was baw ra dasha, pana de m-flo Sit ca.
Homans pal Ha Wa mi td ta Ys an- he n che noa
Sau toe dang hpengran af a
       
 
 
lbp tow ra yt yu Di tw wai
byes
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Woda hang TE
 
5 MAUIPA MAUNMWE HPE NGAI MAHKAWN Na
ror shy
 
     
      
 
   
   
       
 
1 Mothpa mts dn mown ni, His -tu nye ma tu Sf beam,
2 Ngai matt tin, Ve-su ma sal Lam dam mt 33 gu ela,
Sys mach mt sh ahomal ya Nou Ka-tow ma. ow ma ma
47a a yk lin du a_my myuY
     
Muding nirg-5a jn Ham na aga, SHhpung shinglons Koo Him.
Fy i Ah i
Hinga- i mit ong kaw a, Wo tla + du 1ga bps rw dst
Raf 6 mughge lz, 4 Yes SH <a ngs pe ka - um
raved ma-bn 1a yn ma
 
   
   
Haw chy
awchyaiprs
 
 
 
 
 
 
52 A HTUM AL YESU
   
(Come Tame Hosa Sars nga.
wn BRIBE) es oan
+ > 4 Sal
£.Chye ju ba] sum bps jw 51 va, Na chye- boo ngai shake,
20alyang om Eton. 1a Teawra let vga jung da na
Nas enpe.lu Kum hoayaung gow, Ka - de ws ng hia aw ham;
: tet
 
 
 
 
 
   
Tt rawng ¢ up Sn nga Ye - su, Taawra my yang mac:
Da Ha gra na mt Nin nana yang Haw suring mung ngaid
Mado da chye-iu a ow, Nong Pang i mano bam:
 
Le nk wrung rm oi angie ga. Nga ps mung sha-i ya
Naan dom 5s - sha wa, Ni pe Shi ran mei
Madu eye a lama mg, Nong hie tan gang vg nai dum,
it =
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
       
 
  
Col. ga- hla o tsaw.ra dan nga, Dol de bam sham lef ngal Ci
Hrd bpa kw na aga ut ku His, Sh chyoiprs 8 sa Haw ya.
Daf maw nyo yi hp nang gy Tut rang ¢ gai hpe a- bpm.
 
 
 
 
 
 
 
SAT HPRING AT HKA TUNG
Cleris uman Bloc
      
     
7
~su_ Ham Ha beau 3 hang, 14 - si We bprnging nga,
2Wedng ta si wa @ Gama Da simu owm kao bu,
SS Mam 0 + fb sa-gu Kao sha, Kanghpo kam cham mo. hea
£03 sl mye soma pu we Np shawngmual aw
 
]
 
 
G1 sa ma shang i young bet, Yu bak wa me dn a
Nos rang sh mn 1 bin pa. Dai Wa corp ve ln
ak heh mung 1 raw maths, Ka sat + yh ng a.
Si thn ma baw B Am a bi Nia sha. aun cg Ta
A os el
TE
14940 =
obak met Dvn Tou
oh dip ve
No esl 3 lu wg ree
Nit sha. own nga
 
  
 
  
 
 
  
  
     
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Si Ma shang al young He tung, Yo - bk Bai mat ve ma.
mong sh Zo no Bun Da ba chysipe wa lu
Gk bps mang 0 rang nat Mra, Ma sal 3 - ku ang nga
Nam aw on ln ka ba Ml ll shaken ne
  
54 YU NNA HKRUNG MU
Toe er Toe)
    
NTR da 3 wa hpo ru ma de yang bung wa Nang ya
2¥e sug na ue bak ma. jw nom yang. Sh hoe
2 yt orl hast haa nem I 3 rs hh n= ram Yo -
AV mim mage qu al mt he A ek
     
 
   
 
¢  a-sandd fo le Do nl mo. yoo bok va ON
wo dg Si 8 G7 SH si yg ma habe SH
he asin lu tm Sa Maw, He 0 Ma, Ha
oa 0a
     
         
The mada yi, Wu. dmg ha nol 3 wa fo w
wa nn He rowel dsl pu 1 Mea
Won Bm Nagy tn da ku Wd nL
pia Bik oid
   
with
Wow we ung No tn ds 3 va bpe ma. da
i Pops tifEhe
perm
1 -
Ju yang Mumg wa, Mang ya © a - sak Mewg a la.
 
 
 
 
 
 
55 YESUAMIPANG rani mr
ET —
* 1.Wa - dang, Wu-dang, sai kap wu-dang, Chyoi pra wu - dang rgai mu;
BER Ln bn bi
bl
(perp
 
 
 
 
 
 
Tule
 
 
 
 
 
 
Wo a ma. lu Mawku al sai Dh a mow dm lo
Dal yawn Hum Gol- ga ia ring 153,G3-db sh foe sha- gum.
Da pe = + 6 mit I hpal yang Ja Jan-mau ga 1 lang
Yes pe ga mu Hrupyang gav, Da on-mas og gup 1a.
pitted
 
 
 
 
   
 
 
 
  
choi pra be hu 8 sn
pret prt fen
A
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
VESU A HKAM SHARANG A
Go dk Gh ee) or. ot Hansen
 
1. Gog au Hikrum ai nin lang, Le Ge se man
27a rung de. sh Kaw hkan sa, Na hialam hpe han yu. nia:
3. Han ‘Gol -ga- Ia kavng de lang, Shi man ¢ aw -ku Ie dung;
SSH molmang mou ma dw jus lp de gr mn
 
 
hye Mae do i Don ngs Si i Why wi ma Sr gt;
Si When af (in -yam -Jang, Na uk - tsb Dhan shang:
Prat dig sa wm bn ma - da, Gavng maa bag ga blu, Tal,
 
i fang bin am dom u, SHE awn bayl ma, yu a
Sawn ru yuk kam ma - ua, Wo dang Dp , a yu
Su mgt mn 9 hi hia, Shi avn 8 na, ang Shae
Yeow wl i, i hiring ga. An- hte mung sbi awn cavt wa
 
   
  
 
ewan
57 CHE LES A sane
Ye au a nl hoo ma. ga fang kaw nga nl we ma rm
Ike 3 dim 8 myRstanging, Wo-0ang Ma da hoe shehlang:
an en-au gan ng
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
  
 
 
Tu mavng e_shingngs hp nga emg mun anh mung nm Ga.
Nengzavn ti ra my ma - fn, Yu/bak na nga hge ka - shin.
Dom vg sh No mi thee rnd do gm
Vi sry a Nm fp an on
pt pg
Whi
58 YAWN HKYEN AT NI SA VIARIT
rr ie
Lymm tien fc ba. ma- sta skng de sit wa rit Chye-ju_ting.
2My® tim maa ma 0 ning ici a -a oga; Tat nawg 8a
3Chve ju tingovang ma - kau kaw ma Ivipru ai San sme 8
T 3 = -
FE Ere
ree et ee
yang ma «i, ding myn vo kui Na nr - yok of am, nang
mye mad, Ye © sn Madu; Dacha pra We migan a
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
 
 
 
 
Sk m-th he sw we Ves Gawora al wl ane
we
 
Babin
59 WUDANG DE WA RING NGAI
Clam soning th erg saraseng 1
met dd
oll dm sev wt se se hte vm 0
2M na wa nga don ngs yan, Na terra mt nl pega:
Jing Hi Wo si gan 5: hin. Ye+su nrg hPa young gn;
AW 3 ga cad ngal bam Na aw a- hr kam
sp hers
$
 
 
 
[ae rd 3
Woes a a ros tram ou ol 1s J raves Jo -
re I a a be
Iya. sin imirang yaung mung, Nang kw gil v2 kang,
Wye 3 my gumrang ngs Bang. Ye « su kin han f kam nang.
 
 
 
 
 
 
tats
   
7 cmt =
“al sae qu ba sha, Nang hoo sha nga kam sham ns
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
    
    
Wt en ma mn ena Ye-sm o,
    
   
7
  
60 MARI LUP DE S4 Wa SAI
Shar tae re Sara Robin
   
  
 
1 Bscirunz a Yin kop de Ma
dag ai gi Na Jans shi mycbai ka bu.
3 a nt Po
   
pdt
 
Paw lan-ban myo shi gun, Dai Ma- dh chy an pr wa
Uksitu § kaw na cant va, Sh ning sen hi bal hah
Nag he sung Krum ta nia, Yavnbkyen his name Kaw pra.
  
 
 
 
 
oy Ei iE ep
yi yawn bie mau ai hie shi, Hiring mi sap Ka - sin 15a a,
Ye sw ga sha opi ha Ning sm hpe a nil satu,
Damaja SE Kastan, SH 4 Ga £2 my hpe bs
op pr pte tl tee gor
Ye su pe da-rung of waNo my dhl Kot nara
ka ai yo¢_yang hrom wa mo Gin-tawng pe yang yam Hoi wa.
IEEE OH INSEE NES
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
YESU BAL RAWT AT
61 So Romer fot Droansen
E T ou ol raw Te rr
ZNing-tsa wining wi va, Hungea mit hs ziphpg, SH
5Ng-ta do bal wa yong. Dal i ga tan gu - ra Sh
4S maeshayomy Me Dal gran ga Ma ls Ma
 
 
 
of Tues i mong, Rewarding slo a 0 wp sn
Ga matin hap In SH pe now-u na bevy La mu
Kam Wurgdom ol 16, Sno. neg. 53 py wa, 0s Ve
Wes nga re Ga Togo va a na, S bam sl
pet =
; | "ry
ea 4 =
a tend nats San zn kee tw wom
rE EE Am EE
Bb wt we se Stn maw le ga ma a.
Vos Wp ta nut SM Me an. Me ming ra bw
peer FF Srp
eon
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
62 VESU RAWT WA SAL Drom anion
Cag C0 Gt pions
Sefereer er
Dass rs Os ox nn hm rs
3g ba Yo ath 5 Lp Va mk ong oe
48 ow AYo res ru ® Np ates Nadu rng cd
SN yo mg Bao a 188 ie 2a Kad Wa
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
tpt 0 ga veg Mangal dam $i &u hang da di nh.
Suga sh eam 1 6-3 eng 1 bn 8 fu bee dng
SH ct ba pe eg sp en 3 ve
Siang fon mu vg +4 wg abbas avg
Srchbamitnlye lr Wu - ci 5 He a dca wt
 
63 SHI RAWT WA SAL Laban.
fa sho
adie Er =n 2d)
I eo 3
be i a ig rn
boa 0. ret dn
ET rg, 5 wk a ame
prorat §
pe eh)
orem pe sil doe ow sl, Ya Ka - sa i hing nga
pe Bing a 3 va Wes ln
 
   
   
      
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Sibkoungroo sa, S07 emg rastsa, bol as esa bal n si
Slnkeung Fav sa, 3h ma Ja dig man oa BRE, Jo ing i dW.
FO A
EEE hy
ry Ll
 
 
 
 
 
 
 
64 DAI MADU DAI NI RAWT SAT
ARID NRT Sern gram
  
   
 
rod ww no as,
Zn hoe Bam ng sm Heo
Sp dn mo be bo sn mi Ka
San Mo 3 Heawhian bal hang Ha - -
Sung shogeang mam va 5 Ha -
  
       
Gi nngba a ma bow om a ?
Fe ye
Hols mad chyngnia daw, Ha ole lu.
Sao bale ka nam Ha Ww
Hang Ho. nina chye_lu Cl
ed
 
     
  
 
 
   
 
  
Han-the young Ka +
Sone be
ane hoe na
[a
        
 
FA eh
Tm ae aa De wwe
Horie aes lam vata, a Lh im
To vp re ot tag ta Lh lh liw
jrogdhutibisg ged
 
 
65 HKRISTU RAWT SAT su ign.
= =:
Lup sung bu Ha tow nga ys be wa Ye. au, Rawk a ring
Zoi meng bpe sn ma ai, Me Hoe wa Ye. su, Dal lp ds
SS lam rang tps n-camy, Nye Hie wa Yess, Dal up
[a a
     
 
= SA ==
noi he la Yeosu Maou
 
 
 
Yo su Ma - du Lup his 2 shi ravt va si
 
 
nw
Tangy rng Yo «st - 00. “it sl,
se edi 5
sa be eee .
 
um lau pa sing ang dang 3 rl, Nig sin mung bp awn dang
Shirwtsal
   
per
p= ot
 
 
 
 
 
 
 
66 NGWI PYAW MANAP DU RIT
outs IL a SOLA S08
   
 
   
Le gym np FE in 0g Som 08 "Com
2 amen tog ka ~bu u a. ma d o si Pra ng
5 Ning borer al tn shualog la - dow df rl, Twomal pa
Rim ane nm bm Gr sh
8.
 
 
“EFT |
 
|
nd
dang cl yong ka bung api 0, sl lam ya Hiway sal
mop 6m pu ws Monge si Most gm,
hum of nog sha avng Doral Nig + sin ang dang ha a
wp mam mw onghol ba Hewes so Ve
off + A =|
T
o - wl
in 01 4 ro a a pen fr
Te on on amt re
ee 1
oo a on ao
22
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
  
 
[a
 
 
 
w w=
67 NING RAI NGA NNGAI gp ancen.
(ust)
 
 
  
   
i wating ngs chyels 0 gaa gait oo sal sha hoa
Zhe 6 yu- bik ka JI a nga Neal um Kasha un 7a
SNgangan nga Jl 0 Muze dng mit yak bu
ga nga 0 “nga nmin ah Mylo, matsanmanan nga 137
sept Lp LP PLS De
 
 
 
 
 
 
Wo teow ra mytngal hoo sha- gn, Sa-gu Kasha Nang kw nel a
Naa Hsisha sha. pr by 4), Sau Kasha, Nong kaw nal wa
uma ga ast Tow law sh 4 Sa gu Kash, Nang kaw nil va.
 
 
 
 
 
 
 
2 Ea
5 ' ET
—— yr
68 er re sonra
 
   
1.30 mit 4 boi era Ve — bi, Nang iw og isin - or
2 Nunes saw zswn gwd 5 yup grav. Ba 8 a bo i 0 ving
3.Ja- past haw a alge dy Hr, ag aa yg Bung 0a». 20x:
00 bra hb ings bog Da ni, a En 0 hg a og
pra piipt ret £2
 
 
 
 
 
 
 
 
Na sinoda Ma ta Gn bun ugh Ga de pra lo, ng it J bn
Noga Sn yiagogal hie nga 55. Nasg 0 loves ving i a bk a
“du singin yt men bag Dag g- loi 8 Sl v pn.
 
 
 
 
 
 
 
 
69  YESU TSAW RA AT MVIT
hk msn il) Suasens
7 Fon ns Lok i a i ct
 
1d went Ld dum rong Ve 5000p Shaun nw:
2.51 ging 5 wa nga ml nn, Ya su she nga penis Ia 4s,
Spon l ga-sal ang rl va ng, Ng hp ga- of Shani dara;
bye mp asso mak wa Jag, Yo Mau 3 dum ahpang;
 
   
Sol chy uta sha - gra mc ngs, Ei tum va] mt g2-o a bal
Nye 0 bok hi song png kau 3m. Sh tw 1a yt 9a-Gs fa ba
Nga bang ma-ga Yo - Su nga nga, Sh tea 1 my dang aula.
Si 8 eS me 1 rt ve
loser rt. £5 Lr eae ty =
Pie J =a
Sh tio 13 mS tw ra my Shi tw Ta it gn - do ba - ba
Sl tw ra yk SH teow ra my, SH tw a it 0 de fr © bn.
Sil teu my Sh tsaw ra myit SN sow ra mit dong kau Iu a,
Si saw 13 myth sow 12 my, Sh saw 1a yi prat up 1 - vai
      
  
 
 
  
     
  
 
  
 
 
 
   
lp
—— =f
. oss anes
70 YESU A WUDANG oot
   
 
  
Sig
Lie wa tg Brg qm me, Nang ive sf, i
S0-tik bi sn yab  a,  m3  d1 Bea Dil a
Sng lo 0B a eo lm ae he no
iss efi mg dg ion hd a
   
     
 
  
 
 
  
 
 
Won an 3 1-relng sr-dng own, Dal gr ¢ ogi my oo
Du wd ba gi hi og, Di ba bpngshgang ii a
Di sung singing Hott Wray, Nabi bs gm ik 31 0s
Mom lr gon, a feo, Dg 1 ab pn
3 » -
ater: Jer)
71 YESU ARAWNG SADANG 5,0 anson
Arse arime O00 Heen
    
  
 
 
 
    
    
     
 
 
1Y6" 5 a ying ing sang rat bp, La- mu ga Ma 3 hoa,
2A my sha gu mung thg nang. Hkingga bh a ai gaw,
SH myig ring sing ma- tw maa, Naw-Ks htinghkngra hrs,
AMo rs dngherng dni he hpawn. An he sh man ¢ naw,
     
 
  
  
Haw ian Jn au shi foe sha -aup, ung Jan hiawhlam 14. ra.
Hpung chinghang hs rang stan. Hung kan Wana sok jan,
Hen va, nn va You hai sha Mung kan Wawham Gi 1a
Prat ding sa. mara vm kngdawn, Hea ham 3 Ta
sr pr :
 
    
Hiram an mau sh po a -up, rg lan habia ogy a.
| Kyung shinghong nie army 5. don, Wun lon Hawa sak jo
  
 
 
Hon wn ws Yo. so thal she, ung lon Hwhiam to.
Prat ding ea ma hia jvm argdawn Hawhian + nga ngu gau.
bed e pe. 52. J
a was
 
72 HPUNG RAWNG AL KARAT WA 0risanson
Conroe
oy ween poise) so BARE,
Td
 
 
1.60 hum 8 Kari Ke sang Ws, An-hn fe no gun
ZY Wu nha a gyn Nhe mt ei ong
ane he hoe 0
hou my dang ang, Dal mgt ia she yaw
J
   
 
 
4 ==rEs 1 i
fo Vo ml 1h sa pe i fps am, Kam sham mit gn
CROGE An gu kn os art ng A eo
 
nm al ma fw You su Htu pe, Bal shut tau
 
 
 
 
 
 
   
mung Jaw iL ps J Jun gun Tw rt rg fan myt
nla AL Ha Jia dt nq jo rt, Dai sawn ro
He bung nga Hpa- i jaw AL gin fw at, Sum- sng mung
ppl Epa i i
 
 
 
 
 
 
 
|
tyre =e
 
 
 
 
Too gest ra dno ee 0
eS Gm We dno Me Me on loo jn
nw oe Ame hoe on Coan mod
bre 6 2 no =
= rhe =r
wn ft
 
 
 
 
 
 
    
73 LAM HTUM HKRA YESU WOI AT
40 te way my Seine tem) Sera Cama Naw
rg
1 Yo-su lam tum tks voi fa ai Ha mi naw nga 1 na on?
2 Yaa lm bum Rh we 15 3. Ngai hums a1 hi seng 13
3 Vasu lam bum veh 13 7 SH 8 tener ma bps. 1
 
bh te
re f 7 b
 
La sha-gu a shi 2 ciye- Ju, Ya cu hia shi nan ma- don,
Ru al Ha sh agai po kim da A-sak mk nga hpe Jo nga,
the 3 Wa chicka 0-2 ha Si tansi nga Iu 0 ngal
 
 
 
2d 3
_ et
Lacmk mit n- ga 1. wa Ma Ya mp mit hpring bu mi
Noal n-gun asm 1 a-tan son, Myla -sin mung hang a 1.
Vo 3 wn 8, rg
rr i
: E:
rg
Ve gan ge mung hangin arg i
Dai 0-09 16 pu vad MARR Brg lo Wm
fo-gu jg wi 5 5a7cl £5 rl maka nai, ene
 
 
 
 
  
   
 
 
 
 
 
 
74 KADAI MUNG SA LU Al
cre wil Sar Robin
ren mri
 
 
La kal mung oat shar Morgan ng oe dup i,
7 mata Fig ra 1am 0 nga, Ching aw ha nga ang,
Tone green a eo ol la
hg ene PP
 
 
   
=
dat sh ngin dat yaya sha-ra han Ju hk, dl hl ga tn ca,
a ha shang 52 3; Himng am Hr a - sak gaw Yeu chy sha gs,
2031 G3 nga sham kr yn hung.
 
 
 
MEAs,
 
 
 
 
 
;
dy tits
Yh
pl ddl pbb ee
 
 
 
 
 
  
% sh
 
 
 
 
 
75 NA A YUBAK SAI ZAWN HKYENG YANG
Lh — Thou ome Si sai), Om Han.
   
1 Nayak sa Zan peng yang, Ua yen Zann npr wal 2 1s ra;
2 Hhaperegtiana - a mu ShEng 6 Ko-yn ve twa 1
SNayuisk 91 fan 0a na Sikrg long an Gara 1s Ya na
 
 
Se =
PEE > -
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
re oe
Jiri ot ee
wivion MA RE
EEE Ee
22 Tr T
2 = Sadik
 
Neues So own gong pan, No boc od Ten yer yg,
Hiapsnc-ga vo madd mu Hisp shade vo ms ds
 
 
 
 
 
 
i mmm nw am
oh sf 8 :
=
TI a
Siva = tan ve bow harm
ions om ow Gl Ja 18 Sh na km av Gd va
 
 
 
 
 
 
NSE YUBAK RAW NA Lan
76 berg my sm thee) ‘SaraRobin.
only ton pe 103005
grr = Teter
Nedarg bo ye bok Ng neal so ma fog tla
2N-taun dang a youn my, Nga a ss wa ring nga N up 0 - sun 0
lego ne wa mit ha, Nang ow Ka-bu si yi ye single zm
“yvonne ton Gime vives dds
bere EE
Bec = 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     
  
  
   
   
     
 
ara Ka - shin shaisd Ia Iu. Wet pang He yu- bak gun
tin, Nang gaw ciyenga nds. Nga heim aiyamng a sa fn nga
nA Lar mu Ga og mwa Sim sa my jw a His. aw
Gg Hod Gl 1a 13 n-nga Hye lao Mohn wa hang ce,
eee i!
 
 
 
 
 
 
 
 
Di obi Won dwg we d Da yu-bsk Wn dig ue a
Hyela Madi tw a of Wye la Madu ¢ Bu lb nt
0 nguipyaumyit 1a 53 fngnge, Wye howl pvt ls = ring a
Me mit ask mates B sa Nye my ac sak mite bh
Sh G
   
 
77 VUBAK KAP ATWA A JINGHKU
hr ees od) Sars Dam tow
J Fite C1 Genet
     
 
 
   
4 = + ¥
L¥u-bakkap wi wa a hgh, Nangaga Ye - su due
23 tem a ga a-di pe dum, Gol - ga bia kang hia,
Wa ie tng baat wn bo, Na
Ngai yubak apo Ji 0 - mu, M
S755 ingen a up ma yang, Ma sha Ka rum
 
 
 
 
 
Na a Sawor al mic ma-jaw, Ne bpe matsndam <.
Hikrum a in vam in dam mic 4, Neal pe mtn dum
Ting nang bia nang naw durg aga yng, Nga bpe mts dum
Ye am na sumoung af mil bie, Nexi bpe man dum
Ngsitawra al be la Ma- do, Nes bpe mtn dum
orp ere
 
 
 
78 mau mee wa ses
tad a le Fl
im nn aan on em 1
Fireen T  a r 0  2 y
Nargis can Ha yams ga Yaw wa na a Naigehya-5 +
A¥a-su Due rans cow. Ohl patna mika- mow oe
Fg ee
; af is
sm Ma mn oe an Ne chin a stn he.
fami N-sn wow avs Hos Di ow
awk yg Vann hiarg wa ma a gaya nga pa ang kan
it AE pee
=|
EF =m pt Jd
ST enn ot 8 pn mh ry 5 tan ma
Ne a hia ok A 18 GHD, 3 0m S10.
Chndbga rn AR tm nag, Nargyia  <
Chm To Whe gn Notre, Oa aren ye
wort op ty
Sars ogra.
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HTQL Wa SHINGGAN or ota Hansen
79 MIASHRGEN oro
 
 
 
 
1 nag TE sun opr
PE = ge |
 
 
LH wa shing-gan, van gal bia hi nang Han, Lam wo
‘Shang do ngal pan + kam, Nang voi
bhra, na chye-fu bkre pia |p Ya mong
Jue
  
 
 
 
 
[ty
Shaws: Hitt my avg im, dinghta pa Wkra nga tam, Ya
naw) 12; Bum lang prang ang, kara +-kap kvl hu Bri, Nav
 
 
 
 
 
 
 
 
 
En
&
 
 
 
   
 
pou sae. Lam ding dune pe lon
Dang voi». Myit mak, mm owns,
Td Nem op
rete
Nga bp ul ci, La bkam Blam
Sine a ome to vm amv
[rapa pe nia a
= ve dr up 8
fet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
[77%
 
 
 
 
 
80 NGAL HIE TAN NGA Sua nga.
2 a
EE Fos ——
1¥e-3 tye wa 3b hom 0 1 9. oer mam a wok
2 Ye. My va A I BAN. OG Ty TT M50 13
Yeo he a AGS 1a ne na-rr Lam dn we yr ly Go
Vee asm org ah SH 0 Ga nag
 
 
Te Snergd ws O, maria Mam shimgig 3 we ode Nei
Toa Ma we ya O, mast. baw a ba SH
Vi a drg-run, Sh ao sla re fa va ma ge mm Nem
0 ae IE ru Hig mo 13 nat 3 ra me ts, Ned
bei EE
 
 
at SEs o =r
gil ?
: Se
bree FE pe ty
mr tie
- or tate mom an
i=
 
 
 
 
 
 
 
81 VESU NGAI WA RING NGAI, opm.
Bilan. Spor (1819-1066 fleas, Youn Gorge C. Sukhi (11461345)
 
 
  
 
Hang i youn Ko 11a ang ow rg
Zan ik ta-ye Ho sun ma 1, Vo. surnghon aia Fs
SL ho chang 1 Kv, Yo. 4 nrg ew nn
 
i
 
 
Nang aw ct ya ka - bu gama Ha, Ye-su ngal wa ring 1g
Na vu-darg a ning law lo al do. Ye su ngal va rng gk
Na mj ga- lol mag kang nic gu, Ye-su gal wa ring ga:
pe OE feta
FE |
= 57 Si =
mtn tw 5 0 19
Rug yin dl a i pyar 1 Mow 10 1 Ke 1, si ve af de,
Noh men ya He ymmikyen Kv Na saws i his ¢ 3a 5,
it errr = p=
vr SEE
gE
Hip si kaw ma, ma-Hhawn 4 na €ha Ya cu nga wa ing nal
Hiri du zawnzawnya. pron dung nga 1, Yo su nigel wa fog nal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
82 MUNGKAN A NINGHTOI YESU
eo od J) 0h,
     
  
1.90 bak 3 ing-sin ha mingdan lp mat sa, Wong.
Z¥e sw kaw ngs & waning.sh n sn a Wng-ien a
SYu Esko raw nao myl aw va 6 Wing. a ning
La mu mungring-15a e nng-Mal n ra a Mung-ken a ring
  
       
       
 
 
Fol fw 3 za si singing dan thang ai
Mol Ye. 30 Ha La pau va hiannang yarg ingot Wl ngs al,
ol Yo. wu ra Na my 3a ha - shin 0 ning-hiol cl ha,
Hol Yo. su tha; Dachyol & mac re ha Yeo su Hol jal
 
 
nang hoo Mol x: Nye ning - tsa 0 3-5 sm Mol ja; Shawng
 
 
 
83 YESU HKVE LA AI Sw nga.
tow ye -
      
   
  
 
      
 
      
thos dT ga mon dh Yoo su toe bong hb ros
2Nawnghe ap mg ma ga - m. Ye su Hye hkrng nga,
5.Hoyen ga sat yang ing nga mal, Ye su Hye ang ln
AN- burg hpe Nau sha-ngun, Yo su Hoya Hang fs ng.
pets +
  
 
 
 
 
 
 
=== she
oof 37 To cp ap sn, Yo su Hig Meg la nga,
To ie i 0 an Ye hae rg hr.
Gomgra i Dorgan ht Ye. Hy hm 1 nan
Sess Te ye own, Yo 0 ho Pi, on
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
2s == 5
tee ple
Yang ma yang hpotsin den mu; Bum Ge lug. nage rp mu
Zin lang ma-bawnngs mu Gin- funy hu ae han
Dl chye-ju mpthpe. m2. yancs Now nd bp kung don ang:
Navn hi hia v8 ming yew aw; Da Hye lam pe. sun ga:
» ee
A
[= 1
Os o- cu mung: fan Ye hoe omg 5 we
Gog te gn 1a a me ra Yeo be amo roe
Cup a eng mea a Ye. how nwmg ta rae.
Ne ow 5 aan Gh a Yeu Dye mg mn 3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
84 LUNGHKRUNG GRIN
Ci so Rock) or lsmmon
   
&Ningsin hi a mn siaggang yen, SI 3 sn cum my gal ang.
Sar ana 8 She oS gs aks Ma nga ol,
 
 
| Shhg-byika gang 8 0 Yess a ming sha gong nngel
N «bung Is - hes -1ong Ma va’ Dal ng brung ha ngs 8 - ri ng.
Nai gupgrp ma tka He Hon va, SN mo. sha - daw sha-lan 16 ge
Cat Lr Lr
 
  
 
   
Nig pavt 1s + a
+
 
 
 
 
 
 
 
 
Br)
A bru snap sha, Nig-pank Ka - ga mi - bru shap hap
 
 
 
 
 
 
85 SI
  
 
  
Ng a sa. gu orem wa Ye-su Hrisdu rga, Shi b ha-hg
TS gr an Bn ion be conn Got
Frat dialibii go iat ob ood
Tn ve wm
ToT
ea
di BL I En = =
rong yang, Apa i ns ga fa? SH bps sn he ban ga, Lam
nea yng, Yama Ko bu bk, an- We hp ds yg pri Praw
bos hp SHI eal hi fs ph, Masa cngest po gnu fa
ngs yang, Chyablymimn lft 1a, 8 Hiamungrap yang, Nig
 
 
    
 
 
 
 
  
Yang shi gow chye. Nam an ©, Uda ba, SH wel wa na re
a ga tan ra Sh an- Me bowel a An-Ho shi hoo ra
Ho a kip da ‘Da wen rawigal nl, Noukp la Shi ngs
sn ng an wa Hoyts Bk D3 tn” Re ange
WEEE EIT I IE
NANG HKTBANGANNE ou!
fee Ce ¥ Tr heF
Lhe de yukon eum yar. fr arg 5 lt Bee
ISH we 5 we sows 0m Kms dpe od tal
3 Milan 3 jn mu sh baw ho, Gop fo tong 3 bl
ASH ge mo yang hi dow kan aan Yo ¢ hp mi WT
5.501 kaw tan Ma vgn rang Hb, SH ngs bps a ap?
Eton bal pe i 5 gm a vg
It
 
 
 
 
  
   
    
 
 
 
 
     
 
hia =
si an sa Yee a ba
or gw non me we dem me
 
 
Bom nome rs 0 mes hm me
Log lm bomb ro yeh soja Myo
Youn den ma mat bg Ta wi SMa
Haw lama he ga bum wa ben Ni law
|
 
samen ion
87 YESH NGALNANG KAW HKAN goo
‘ pi serge
 
   
pr
1. Mkye ta Madu nang kaw, Ngai Wan n-ngdi Wol la ma.
 
 
    
  
an tm npr 1 + at sn v3
 
mn de, Tut fue Beret nga: sit mu ask 73k dang, Nve 3 wa
 
 
 
 
 
   
  
   
 
un oo mk hn a | a a
ong dt man Wan EAD 1 nr
Jeti gt sg Ag
$4 dss ry
 
 
 
 
    
 
 
 
 
 
 
YESU HKYE LA MAYU AL Sara amas Naw.
Chri eee Sit Men
   
     
    
      
 
 
 
YG nagngYe- su Mela Gana SN ga Wa ga -
28m sh bm sa jaw a Kem usm a go tng ma;
SYa me mye sm ua Sh mn e nga dows ngs;
Yuna a ope sh 1a: Mh Nga Ppamung n Keun - ga
Lar dam si, 5 gg sw, Yawgle pe hh bn
Nb bom si we be my, SI hachyol sha pra Is
Vo bik young seng ka ya 6 Hg n yaum al hoa nr
Shige + ciyolprs bt nga SE kaw shang na lam bang sal
  
 
   
mates has ipl, Yo - 4 rads he hapls, Dal sig log ng
Rn
Fin og on
2 +
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
89  NGATHTA GRAUTSAW AI LUNGIKRUNG
oe ook per nT Sarason.
=
1.0 Halarg 90 hg Hot. ar, dung dang angi Hats n
2 ge ia angle sing givstarg Hhownss sat a-gau n dang re
5 Shel nglinrgde me 1, Pye tu yam psn:
 
 
 
¢ a Poy
Yainthyn lou bagga Zane 0 wey fo: fom
A a aut aye) Sh wr Swng gene am
Suni rr, 1, De rap 5s ong an
 
Ne ge 0a na tomes 6 0 © | ama
NCE
ro TrEiil
au tsa la a ng-thurg de NG feo ng hang
wrt hand
bd
awa = ’ dumek ins be gm ew a5 hag thn
tit
 
 
 
 
 
 
  
7 SHESSSS SAEs]
90 MAT ALSAGU KASHA oun sna
ta, Loom SHD. teat mis
   
 
   
   
a 30g ml mite 3 nga dog ema ga
25a gu ma-ds bn og tga Fro mu Hos, Bim Engen 1
350 go om wa Ye sul po els mo yi SH ml rings
7a going na 1 pc Rowng 45 4 ming Hem by Sa gu 1 wa 98
 
na nb Fang al mug ad dud narod a no
ipshagu Noa po Nan Ian 1a p10 a hg gu Th a ka
i las SU nan 0g pe mu o Langan + ngaltpesl a ag
53 1a 1, Low 1a rag Baw SN shawp 3 1a, Pang haw mt
ig tog Sa
    
61 pen Me We 5 ga rus ran charg Tentan ga do sa pring
Ta ma ha Nn sania m1 Ho oi Lav bl ethno
Wo us da 53 kaw m1 ganna Nea Tp tor dr sa
an 1a, Sami 10 va gn ne 1, H- Ta- 8 .
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
wen
Yuu a sat
91 AES oc curanaon.
Is [SN vey
; 5 =
[ET feet iT
Yo fan yomging- Ga, eo tango 3 - om
Hangs n + la ba gr, Chyokpra gu Kasia;
baw mngota oe, New mye bo tamara
knoe
ope TH rad el
 
 
 
 
 
 
 
 
 
SE
(EET ar
Nees wan da a Venk 0 Sm bo
Notun rb 1m ro om, Shays a a 7.
Neal shut bpp hau a ma Hera ie, New kan awaghan.
ma a - sk mye gap ¢ sum, Wading ha SL
   
  
F ===
Ld - Es
02 VIsU Gang aL mance,
ANG MALL IVE pp
 
srry 41 ee sl
Yuck fap 3 va kn bu Ye a veo Bg
2 Shuthpyit al ma-ra on bang, Shi chyolpr baw ha sa bangs
SHI hpe tat ma nol ma at, Mimgan yu-bak.
AMsiou ma a a. t, Nve him ting sha
s
TEE
Eis
Si wu daug Wa jo kam ya, Na mam shi 6 kam
Gavng ma la bugs A -ri yung hi mam mai;
Na a yu-tah iS)
nn - hpang tavn,
Rap m me es Oi le i mies
gree
Pp ee
? i
Na law la ju bik mara
Lk I a gongs ni bps, Tau ka-rmMa do hl re
Shia ga ac ka dm nga, Shi chye-ju gang lot hoy bn
Bie on bps on ln pl”
rt ed “HEY
; £
Gn
 
 
  
   
 
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
     
      
 
 
 
 
 
 
ai song Kau urea
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
93 SHI SINGKAW A SHINGNIP HTA
To ton a rr)
1.50 sing. kaw a shingaip hin, Shim sha rai ng: Myt Tu Kyin
25H sng-kaw 2 hing hia Now paw sri nga; DS nvipyan
3.5 sng-kaw 2 shirg1ip ba, Now py bum bing nga; Ye - Su. mau
= E ==
 
      
   
  
  
ut yg io 1a 13, An - lo 7a hia lawt cu lu hin, SI sikaw
dk hum mung Ha, Ha i Ra ta {ut hawnggiin nga, Sh srgkan
alan ba sun yang ung sigan am sing iar, spk
 
o SHG oip ho, Novipyaw si args: Sh dg ow 3 hing hn,
2 stingaiphta, Ngipyawhtum tring nga; SH sng: Kaw 3 shingip hia,
    
shin nga naga na) Shimoga na Nowiprawoga | | ban sa
Nava ngs pyow nga) naa na ora
 
 
 
a. (a 13) oh sing-law 3 chingp Ns, law 8 anig-nlp He.
3 )
 
©4  ANMIE SHINGEYI LUNGHKRUNG YESU
ari my PEROT gy pie
1.00 2 shig- by ghioung Yo - su, La-ru ru yang hing sho -a
2 Shanishing- ip sha - na. mata, Lau ru yang singh sha.
SN-bung Ta 10 sing gp wa yar, La. ru 1 ying shingbyl ha
4. Grinnga shiny knghkurg Te. su, La. ru ru yang sigh sha 1,
rapper itt rE
1 ro yng sigs he
 
ye 3
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
som ta on shim 5 logepu,
ps kaw a aga hpe shadow, Lou yang shingbyi ha
Wing pu ca ol n-gong Lam 10 yang shingbyi o
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
©5 NYE MIT MASIN MADAT MARA U
(ak hk su) Saenger.
bre uriny (5.115, 41 yc oranda
  
 
 
 
 
 
  
 
    
 
Myo myit nd-sh, la-mu Ka- sa matkawn nga Mungian Ga hg, ma.
2 Taantian kaw o ngol 3 drgesd ten zn, Manin n - 8 98
Dal nui py ga na 1st an. be sha nang. $a Whi ba ma sha va
in a u-bck sown Hoye 1 na.
fo-su sha-ga, Ln | 3 nl law law Yo - 5a. ipo tama,
Yeosu sha-ga, Dd npupy al abu Gara dha) a,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
diy rR
Penman eels
Hoo la wa 6 Shands pe rong wol I. Sumsing la- mu sa- 1 55.
Sumeing lmuhingau do Ja wal va
 
 
 
 
 
 
96 YUU CHYINGHKA ENGAL TSAP NGA
ok me singe or,
ro sy ivan
 
L.Yu ou chyinghks e gai ap nga, Yu - hak Kap wa
Na jew cu jum bom si Na na sha-rang let Ja
5 Nang hoe hint 1a kaa ra, Nast kum ss 2k be
Navi paw ka bu gaa aw ra, Haw na. KumAa 3a np
      
   
 
n - Shang bn 5a ho mm? Nn
dum mal Shang 1 ua 17 Shang Iu ma 2 Na yu bak
la. sa, Sang Iu oa lum? Shang a ua kum? Va bak kup
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Dewi sha mw bpd sun.
Lek bru wo hpe bun, Yo u, chyioghka ¢ ngal tap
J
wa, pe ogi by
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
  
(wn INGHKL) VEST
wh Nand de) or taanson
      
+ 7
Yuba jw 0 myn va yi. Hnehimgle Yeu man,
Zn Rl rie jok al hun ngeyang, fla gum fu 1 any Java,
rub a sha cya, HB ang Mem a 33
ofp
ggg iy
 
 
 
 
 
 
¥ ¥
Kyu -npyi sh tow it shang wa, SN Korum na ni nas ra
Mi Min ra bps mung n- nga ai, Yo - ou bps ma as un don.
Ye su Baw my nw nga ngs, Sh kaw hpi nem na shang. ma,
oy $8 IEE! taf LL $5
ow em on fn i Ww
Da ma jaw sh po a tin mu, Ma hia hoo fa rm bi ma
 
 
Ha maior sh namo Sie ta Ho mung pum ke,
   
  
m=
ve’ pe yi na malap kan, Shia ga n-cumma- ow
Yaunkigen Rum Yo - 5 73a ove, Ga ing tes gh 1 -
gosh i mang kno J-hks. ang. Ve - si nang He a as
> el,
= som
98 NEUNG LAR KAJ KABA
Fan NG ARE KML Sara ogram
08 nl 25
LA <I bog of yaw a aiog- 5a Ve 1 hat - an chef fav 31.
HE Aku hos ga yawn be dn jo.
s
 
 
 
  
Yo obak mar nlm i ha Alo boy ga dL haw du a,
Ca TE
EE met I H
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
eset
1 in ii ya gb ha £5, hye. fu ming ma a id oi.
Kao bu ga mu la shara Che. u tng evans na. lan i om,
Sig a be op Lu a1 sha- a, hrc Ju tag yas wah 13 oi.
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Te Tn en hen greg non le
a ” 1 ott
Pa Lie i]
99 NGALHPE MUNG!
mc EE
EOI Ea EE BE Ra
 
 
 
1.3 “au” ma rag sha-ya zo, Chyefu nang kw jaw, ap
2Taw;m Valaw mit n Bho nga Npu bye cnghium 18 kG
5 Summed Nige 0 Ma - doe. Nang do ng gu bia bho ai:
Tm Sy pt 2 We - on, Wy pe og a pen 12
 
 
 
 
 
 
pret terre
 
 
 
TEE rk
 
 
 
a:
Ga rs bp king hs sang re, Ng pe msgs
Na cine jo ap br jo beat, Nea pena
Myo - lt gael dao ba he Na chou wm
 
 
 
 
 
SLES
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
rg 7 Pe :
    
|
ob mos Vt pe ne ae
Nga bpe 1st Noi bye ta Nod pe
Not va ound gi wi mune] Nx ch
Noi 3p We hive nt Sm om
 
 
 
 
 
 
E S===
 
 
 
 
 
400 HPAW TAWN NGA AI CIIVINGIKA
event ain re orm arson
[eat Ste
Lions 4 chia of 10004 sum pr un
2H fa am ai ma sha ma rm Chyghka Apia ya me
3.Chyo-Ju hylngtka dl Roaw ngayang. Hum Hirilau lsu she shang mi;
Ka “an Hea hanrap wt ng, An - lo wd kaw cam
at =
G0 woo dang fa-bim 3. Ja SH Bowers mgt ma dn pe.
a Xe to
Yeo su’ Jan-mau 0 ashang, SH wm-darghpel ha Ja ow
A sak fan mau wa qup Ib ng, You bee gran wm 1 ma
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Sopra 2:
1% HE
Ea nga paw We mat bean ng
paw nga ang,
 
 
 
  
SHADE WA DINGGRIN SHARA
  
 
 
 
Na du 5 chyolprs i kam sham ring pevt ga, Dai ring 5 ung
2 Hamat rea ra nga a rangrmjit Nem Rn ru Nl na 3 Ka
5 Nal nang pe he sungel do mp Shingun yarg Yawnhiyen si Pha
ANS am van la. pan © gala arg yang ga. Nye chy ta
      
    
 
Wo nang gang i gw do Ye - su peshing-yi 1 ms
Va ka erm 10 haw Iu Nang fen con ft lt ngang
gow s1a-loi nang hoe dong; Nga nang ho rau nga na gin
Baa maw ram na law, Wan nang po neu ne, nga
 
 
noi an gan Da gau al mung-ga ho tga naw nal
ngang tsapha-ngun, Ding nan a la + fyamhie a_nang fe ga
dt ai lm Mo lm mite la seweyoipn Gna
Sing-nl sam, N- tum oi Hania Wt, 3 fo Ban ja
Se —— 5
== a=
lv, Ol yeu ol mibg gs Ma bps naw 7a Ea
wn, Ding nan af la bpum he ya nang hoo 1
Mtn my yak lm gow chip ma
Nan a town kau 14, 8c Ja tan a na
 
 
 
 
 
 
 
   
     
  
           
 
 
       
 
102 YESU HPE KAM a1 nti
 
=
Thong bp wa vel ho gw, Hye Bhim ln nt dl,
Zhan cy ju ka ba Nib sing gn meg a
3a am do awn va fog Ru yk al ma-hea nang,
Lgl ova od ad ning hel
    
  
 
 
    
 
      
    
 
su Nga yl al Ga mae dal, Yu - bak kaw na
Myo mye sha daw Nang 1 Mom si ma. aw, Nye a twaw- ra
Lea ou ls - nu; Nig- sin ming oi u ga, Yawmblyen a1 fam
Ngstpe pawn ls; A- nga Ye + su Ma. cu, Hirt hpa sha- 1s
ott rg ea
eer
  
 
 
 
 
 
7 raw dat Neng Kaw wh ban mac yu, How pat dng - si
my ga, Tu nag nym nova, Kao nm oe law
WU Me mack de ym Shao Wwe rm
owns Ne a mate hemo Hp dou lw
SESE
 
 
 
 
 
103 MADU HIE HKAWM MAYUSNGAL
inn Gti 15, | »
 
Gri =
30. Ma. du age og or Ws. ws ow i bya cong
2m a fw bang Hol 0 em 8m a1
5 Gila yt meg dr Yen ow ttn Hen or,
Svea ok a a boun sn lek ve 0 ca dig kg Hi a,
3 Efe
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
0m a xt ps en sg Ve th
te nb Xe edn
a rm tb uta a ro
- wan
 
 
 
104 LUNGHKRUNG GRIN
Jip
 
 
 
 
 
 
DB
T.Lunghknnggrn te Jow ga-ws, lrg Ha ngal shing yl ngs na
Zio la. a jum a a mw, Ma ler shaedkn oh
Shy la wa bea nln, Na 3 ying hpe she nas gag
Aye nc bbm a snl Sid de mi nan ma Kok
SERRE
z I
= hl
Wg wh BN fn Me Syorbn 1 - on
Sharan lye mi ore Wt tu pra yang
Sngau amg nga oy, Ut 5203 yang nang fia Shin by.
Ka'Ztaan ga de ngai &u fang, Na ng nyang rman ce gai shan,
Nps ma - 1 yew shin ku ya. Shuthpyt yawn ow nia Be a.
Wis mara dit na hrm, Ye- su nang hp Ha nga Kam
Moai - song h -ngal maja Yo su © harm ew
Lungthrungarn ye Jou ga- va, Nag ha nal shingyi nga ra.
FR be
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
105 wormage
precmemamy©TT
   
  
Ang chang to af mt bie, Hol sha gun pang Ho 105
Young Madu hpe sa naw ko, Dingngasm lot lung gn fan rai
Dal zawm an-hie a yang +, San sens chyokpen mp £3 mag:
Die 1 ag
 
 
 
 
 
 
 
7 =
Vis IRS rn dl
ab pe rs Loe rom. Yeo tpn df wr,
Dat avnse an be 1 mg, Ch ging 2m ma
Ei mtn a+. Soni amas Bo +
nits 3. Fn hk, bl wa wo 0 Ba
SEE Lay =r 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
106 mumps
inpramaine Van py
PELE) hee
Vet oe hint don 14m es a 0s 3
ee Pre a, Sh a a 1
Fern oa Mt pt srt
eso tan om Hi a apes sms
egret ofp LEER TE
Fp Fr
 
 
 
 
 
 
 
 
 
T= = 23: 32
Nang pe 1s - Tu a 3 staan, No pag sng 1b Foun
Ngai si furs pota-ya rar 3a0, Poe 1 Ms Shu i an. a.
Nai Nig I Kaw 41 1a saw 1, fg Si Hum foo ha Ya nar
Yes gait ia-ya To mL Da bm ha rgaaing lu n-rga
 
     
  
 
107 YESU NA TSAWRA MYIT
soir ts Dg) Drie Haven.
Ye - su ra tsaw-fa my Nu pening Jaws Nye um a - sak
ou tngormg von, lg nga ya; Yo - su mys lam
ying en shar ga bung 1, Oun tpl hs Tt rayng sn - of
 
  
 
 
Ee =
EE sett EED
wero or 0 tr rt a dn dm
a my fang Foe ma ca. Wu-dang Iga ta ka-rumNa aura
Ta TUNG hoe Bw va, Tamera tng gun ra Sumnung myt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
opr a ow amt vd Mt on
a A
) PE
metre ha
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
108 YESU NANG RA AL HTE MAREN
pps Ome nl,
 
 
    
   
1%e-sunag a an Ngsmgds mu gv Ne Saw io a
2 Yo suman @ ai Em I] i he ngs ya Neal mt ma - da
Sosynam aa lam Moola kas Hea st Hoar 60 1a bin
Pe)
 
 
Hea Noa youn reyaues a Yawhigen a lancha vara la an
shay Ga rl 1 tang 3 a © nrg Heap I rn Yan dn
Foata Nngloekansion r-rgai Haw do 1a 3 - fa hoa gow
”
=a Tee
v1 Ye 3 th tn 7, gn Sg mt
a man Nang Mo mi - po pr arg, Ye + su Tan 1a
rea ST a sg Ys) mi nn
atin ee
109 MERRIE tran
rain Femi comity
 
 
 
 
 
 
 
 
Np Gre ma Gh eg kw A ma ta nd
I
pnw woh bp re ma bem
mow @ ha Ng We tr kam nga na
 
 
 
 
 
 
rt ep Sep rr
 
 
 
        
 
v =
og tn Ln bata ve
  
Tyo sak ws ny,
 
  
 
 
on Ee i ti
Te et pr 8 Re
LT vm en a vd rm or me
ba 2 et =
el os
110 WAIN Un
2 Rall lw, an We jaw, Toei mim bie ti or,
5. Yorbal am dng Wha yang, Sh nig ma ba
  
 
 
 
Sl ba daw, ga. rep mang wav Flaum dpa - i 19TH;
 
Bo livgup, shi baw mp ya, Sol ga rep ga -lombaw
Cholpra sai shingkavt kus da, Ye - mbps bai st na hint
or r es tc
 
 
  
 
  
Vobak wan a fawn Sl Kashanang st ui dd.
Yo bak mama a jaw ui, Gavng malal hkmg gs ia,
Stingn ra, nga mot mara, Bye wa © mo hun dum ml,
 
 
VESU KAW HAN NA
111 PLIAIONN or oaran
    
   
   
  
2 Wangan ga nga ye a-devng ngs pe chy pix Tam bpe ro
5 His Brun it a, ar main Wh 8 - bak Boe hod
A bp Ie J Vag rien nm
 
 
 
   
  
Stam ie me Hye a mado bye Rol 3 swage mung kau da
Noam bu neg btn ng re 1a
Hong staghang aa hang sha. da, Ve.su mg Ine, wi fn
   
    
 
 
 
 
 
 
 
   
  
    
   
 
 
Da mnie onde (ie Mam ang Tu a no
Gomes 0 on vn oH 3
Kb catve- mo dom Bs
Sh mn Necture ann
    
     
 
Dog gn ri len bk va ap ding rin ag ann - da.
Neo san Mond Ka i Wa Pru wa vg me hia mala.
Samay Yes ka de FSH ut fa mylyn man dng,
Du tenant mada n raga tasgkan a tengteng my.
 
 
 
 
SHI KAP AL SINGKAW
112 sur as J
   
 
  
png ni ul sig-kiw - pu. nga 50, La = ru me pe Bkews
pant gs ick 10 po i 0, Nip le ge yop ign;
Simla re law
  
bu agai sa,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Seri
on 12 122 pe amon Td 3 the
Shamma, Bok am EE UE
a ae a
STATE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
;
ot tween
A
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
413 CHYEIU MARANG MAHPAWNG ITU NA
hae hl Be shri ring) Ss same
ee bl fe
“1. vCiyen mean manpawng tia ra” Shng-ra shi ga sa - dl 14s,
2Ciyop merang mahpaung 1 1a; Baihkung 3 lam rong 5 aw;
"Chi ier mahpaung bu 1a An © tg ning -t53 WU ya A
ELI mts Wan 8
i
[=r He ee
Ban ai sen la dowd na, Nngis ta Yo mu jw ax
Eur hie hherw de ma-mngja De 8 1esen wos lew
hie a wal hs Ugh Ss tye na ga shad
 
 
 
 
    
 
 
  
B00 Wenn V1 on By
ae
pgm
re
a ems ha-mm
 
 
 
 
 
 
 
114 NYE ABD SARA occ tea
Eee ate
 
1-H ha nga Ka-ba 1k rga, Sh We ry ye my hoi sn 1,
2 Nal mys co hora oh Hem Myo 8 ma hi 3 hia si
3. Hie Byaw of Wing pont rings, hy chyang sing rng Ha.
he 3 myth, ah. ny kawbkam, Prt ding 50 © Sh 0p yn ga,
 
   
 
 
 
 
2 , | Ly -
ote ==
im shar 5% cys, Ho rang meng Hw ya aL
SH me 3 Jang ae 5a pm th 5.
ie i Wade Ing, Sn rg 0, Oh Ma 3a
oe Em Mra rm, 5 nr
 
 
 
 
 
 
  
 
 
eps
: Fv
445 YAU HPA JAHKRUNG YA ALG 11 psaren
ey iy a 1
   
   
1a paltum 8 hung a, Ng
276-5 ma Ria foe tun she-ga. Mu- hoa nd hum 1
Ave Trg sh, Ga, py ten Gar, Mau bps on Hum a1
Dui ma gn gn naw eon cin pn. Whim gu na
Yooh Wom mad mem A-sk B-Wewg 8 ga
Ma Ch ak ng be na A sak footing 5 ge
 
¥ Ia
[fF =
"Team a me Meng og, Kam stom my nel hpe ya
 
 
fe
RE ey ely Rd rnp
rd Nay hon iE
3 : HE
Chia 5 ga reac bum cm, Ask Mang 004 nu
 
 
 
teres eens o.oo
7 sm
116 YESU MADU SHA
Eo a cous or me)
DEE SE = 3:
oNang Wa kaa 3 mh ning. tea, Nga Ja dai Iu a hi
ni bpe ngs 0 macnn, Yo + cu sha ngs
0 grup ung nga al Um, Yo - au sha nai ra nga;
 Mong.lan 1a hawt nn, Ye ha nop no
 
 
 
 
 
 
       
    
  
 
 
 
 
 
 
 
Hing nga yang gs ing
Marg - kin ngi-pjaw al bm n - Su sha, gal 1a nga
Yu bak eng kaewan nC su sha gal 1a mga
FErBEFLELIREE
EEE =
pu | E r=
Winghan st -gangrn al n - i, gaya nga pa hen va. ra tkl
gn Gu ve mi Io BWR 1p Gt ng 1
mech nl ng oy 5 7 on ye 3.
HA St re
FEE ee PE Eph =
|
[4 FN = a
ee
Nye a ma- bi sh hting-lu ral, Ye. ss sha ngsl m nga.
LiL nit
HEEL ECR EE SEES
su sha, ngal a nga:
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tob
 
 
 
 
GALOI MUNG LAM NDAM 5, cyasmson
117 Nr foe i we °
com mgm
> =
gp pe =4
£ Sung & my He Sagi wr Kap, 0 tat ha au af do
20a Ha mana 3 dle) o Sune a hea wa 1
Since 1: gun amg 0m GWA ngs, n- Ni n dg eran
 
 
 
 
 
   
  
 
oi 1a dai, Pra dha o Nang are he en ri; Ais Jao 1 dam 1a.
Surgla-ny ie Sal Mane a am pot ga Ute gall 1 6a 1a
3am 3, arg 139% a SHB U0 TATE gt dam 1a
   
 
so-Hogabin dan ma. 1 am,
Nib ga ut roung 0 lam Fi ga 0 a
 
 
au ra te a
Bn ga-ki n dara, n dem 1a
rrr =
7 sss
418 NA YAWN HKYEN HIE LUP KAU U
Gy ty soon) Sar rgra,
  
   
 
  
5
= a
1.Dinghia ga ns ymwbiyen ya a op ou
     
“ua bps swngung
210 su’ Du hpa fun dan, nayawnikyn sh chye Yo su Du hoe
Tinga indan 3 jaw UH £2 3 ni gaw Yourhigentia sum
 
 
   
up ds, ma-1ap bra ma KG; Ning Si  -daw du Jn, au agi
sun dans shingau na re; Nang lu ang al chy ju nyt ma
ma alsa sha-n u lvd Na yawehiyenhps ku ca yang.
 
    
 
    
   
  
   
Te osu Ou dpe Sumi, Sh shapymw $a ah
Jo RS me mt ue en a
  
BW hea NangYo-su kaw hpyi ya shanti 3 ma - tu
 
JESU WUDANG Sern Laban Ln
of oe Yr es
ws sugrasqss on Vat cont
FF 5} =o +4 ]
ol liag is bb owe Gee bum mod AR
2M a chyorprs gr bm me dang; Si ac ean bl
Maw du ma ah twmpra me - he, Neng & 10 yok of Baru:
Tian dang, choi pa wi-dan, Ba rant shal Ka + bs
PET rete
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Cirbeohrme er be
   
     
 
   
 
    
 
 
 
 
 
 
 
 
cw
KAM SHLOM ITE So Swaingam.
120 Comb metres
 
1. Nasg ka-bu il ga ps bal x, Dai Ma-du a mr ra mea;
2 Ningum ta law law Ia mat wa, Manga tn nam bf 2
3 Nanghpo Ye-nu ya la mg of Mopar kang to to 5a mal;
 
 
   
  
 
 
 
 
 
  
Nang dai ga bia la la nit oi? Ma-du hoe ka oy tan
Krshung ta na bkyen Hof mat sa, Yu. bak hia nang naw im ri
erm na aay Jka: Hye Wa be amd
do Yo lbh osu hon 2d
00 ebro Ye baw 0m
 
  
am cham be 54 Kmoga
Kam shame. 52 ut Kat sg
 
121 JINGHID NGAT MU NI AT
on 2 trend 010 bon
2 ngs ng mu ng wo vo
dng nga mu, Jog bk Kb, A. - tam ma. hs hing ng
Str
 
 
 
   
 
 
 
 
   
 
Sumbung sum-i ie nga hyo gan, Shing al ngal shi a nol ge
A sak bang humps Ha a - ga, Shi kum nye coup © jaw oa.
Lami du ha ngai he we ma, Tut amg ming ngsihpe sin ds.
4 sir
Wom rane than o-t mt'n mw ba on
Ha lu yang mung, Hiye-ls we es, Ya nga ow ya ma - yu nga:
ngs pe da ng na lun - ga Sh 3 shinghang mach ye:
Esra © =
 
 
 
 
 
 
 
 
9 gE oJ A — <
diogisa shi me al nga, SH Hpe sha nga Fansham ds.
We su, 3 ak, nye mit ma-sin, Pa up sh hoe iw Ya na.
Yo ngaisna-a ma-R Ie ngs, Hoang do prt lp ban naa oi.
Tr -
"
 
 
 
 
 
 
122 YESU LAHPYEN HTA NGA Sur bums:
A ems
poy ms Pt tet
 
1.8m ge Ye. a Ho pan da; Si sw -
25h ga Ye- su Ia-hoyen Ha, Mitr vim mat Ka Yu bak law
She 0 me Yow Du Si a ark lau i Dag nga
ye
 
     
 
sling nlp shing by, the a Wo. ni pyam nga, Na 1ala- mu mac
Kaw ra owt Wm up sim 53 aI nga; Ya muyawn yen ru
a ghiring hia Sirg-byi nga na we § A dmom
v > £
      
 
  
 
 
   
 
 
   
awn go, Hpung isk 5 ming Jou ns, Hhalswng taut hes 63 - 13 gs,
ting 3, Mam mat ma-gong va esi Wurgian ¢ yl. pra ro
nrg © 8a og eg gta bs,
ep fhe Sf
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
    
     
 
We 3 !
ll sha she ngam sai rai, Shim ngs Ye-s1 a-hpyen hi, Sh a ta
town mg. Ga nga ga
ye 3
 
 
 
 
 
 
 
pp iy
SH #3
Mo prvm do; SN. (saw-ra ship shing yl Ny a We. ny pyaw. nce.
 
 
123 wopmpommousis
tak thas pring vs fe ign
2g pen 3,T0-53 © Nos lee man am org an © pt
5 rag i a rr 0 , Ma nrg 0d San du an
TX ng of rein 1 gy
Eg Eppes
entre cil
sn RN 5 man Sw bec 3 bal Sha-
mi mam ra Bue wan Yen ot rt 12 op Da ha
Napeine om, a lpesadran a © sn a ie 13. nga Be ben
58 0 Nem ang i card ev, tg
rif Hit 4 Ertl =
pris:
 
 
      
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
#3 ops Yo ou chy pra i sul gan, Cu - bake srg au [ya
1 te Ea pr, Lam bi 1g wd eg led wt f-den.
mong bmn ag i Fp Las hi i 8 pile 4 Rh,
np ba on gle mh 4-3 5 ang ad a
rt marr
NGAL EAM 1 AL T
124 dabeteve) Sara vamau naw.
iE p= Hee
1 Nain ham so, 30 lm nt alse a ma - ln Ye - on
2c osu. Ye su, baw ru Ma- du Hiverahirang in Ye © sm
31¥e au, Ye © ou Team orm i wa, Hy la Ma du Ye - su
ig § EL IERRAE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
"
 
 
 
 
 
 
RD HL TR
Nye ba me bkeawa ta bit dai, Chye-ju Ma- du Ye -su
Nii wa ma law aw nly, Hunk ls 6 Ye nat
 
 
 
  
  
 
 
Nie Ju bak yao hi beans, Ngai bie bye la Ye sul
aw bu berung rat I, Blip a Ma da Ye osu!
Ley
ERED
NGAI TIPE DUN La Saratoga.
ol Te ond) y
; mis
    
Tore
Nga 55 dn 1. gai gow gannghya wa ral nga Nongsha nan
Nga by don I angle gr ep Hora cn 13, Nangigaw ys mi
5 Nga be dun 1 na un on ma hyn,
Ngai bps dune 6 3 hha da ogel du nS
 
 
 
 
hrs te do ‘tes Wir
Ta Ga Ka bu sha ra Ngai pe dun fo rgal aisha an dam
aang © sn Wal ga Ri - tin nahpungehinglang hs ngs mi
nga bpe ja ol x ya; nga Ka-brim Kaba ha lng ap
 
 
 
     
   
       
   
   
la va Sng mgs hw her m hpanung no
wa ma Sing a ng He Na yg ba-taw lo
Wong Wye mit dab ga do haba oh
ngiying, Ma mung Hew de nod wow oi ho dm
 
 
 
 
 
 
 
for
126 DING YANG KAM U  (uyatakel
(Ge,
 
 
    
Hh 0c gn bye 1h Kam gig ai
 
 
Nong eg tng we ak a In Karn mg be dake
Bn a ro eta de an Be
Kam us kim a va am; Hb 0
ep
Se Ey
1A dad "
 
 
 
    
 
127 nnn
EET te
IM Tae gas ga ka A sempaghic pom a;
2 Ming a1 ln biasing gu, Sh a. m-man a br put
SA mil rang yang a dart SH Ma sha mye kam bw nn
pri A
bart td TELE fam
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
128
=
-
Tr
5.200 bm ng ©
 
   
 
 
A ole jana 1a lu Bea, Mics 0 nang 8 — gn Jo n.
Dingyamgsa va juan du bhea,
Sa aw 7a tan
si ngs, Wien es
 
ne, Kan sham 5 a Brung mh Te.
mtg olan rang 0
ann
ZIUN A MUNGDAN 5, G4 aen.
Botany
Nig ina, pro
 
2 pug shig kang are shatam a, Hoi mi ok
bt pun vamgan 1 pu nr Ng 5
AMIE Ut rang mung dan yannghe aw 5a, 3 - Bo - 52
EE eh Lie
7 T T
 
JET
ge
Shaka gh, 2 - mn shin
  
 
 
  
=
i des
Lang. agian ting bt chyats ngs Neg in ie 1 tans dings
mn how do a
 
Wi bu ga na od ngs Bum be ayant a a Bhan
Herre
a
 
  
pe omghonn sign gol pv Hiren king gn 5 bam at yomg
 
 
[6%
 
 
 
 
 
 
Ts
finan on away be Ku-mi
fmm Hie
 
 
 
 
Hi
Boi va, 2 wn Hasan G8 dng-gin w ng oa
a fc va, Dn bang si many Shing in mom da
Ku - song pe sha aon
sing lo omg dan 1 a.
  
NYE SHINGBYL SHARA —
129, ese
0, 5 A
Si a
11650 mde pn prog ka-de 1m nm 0 me
Tigi st age ah 96 ln Bd 0 6
3 Rt, di an ps don, shot pit yon bk, SL Bg.
 
 
 
 
7 tenga nda bn va si sao, tg Te sa 3
apt dung 1a Wg de pr Dasher 8
madi may nado an ho Sh ge tom rag hn
 
 
 
 
 
: ==
SE
au rang ay hingbyi cba rx ogni a. Nye shia br sk a ms
Feo rma ma sha pe on To, Ng me ha pe te fo
RL le mag. dun ma a, Gn - of manga don 12
 
 
 
 
Se
VESU E NGAI NANG HPE TSAW RA’ !
130 Dr.Ola Hanson.
Ep Ee E
T0Ye" au pe nga tra Mang nye 5 al ga, Yak py tm
2 Shawna tsawaga ms - Jw, 0gal ing hie (saw de ai, Wang he nye
5. Hing ngayig tse 1a na. yam murg Saunga, Nye a prt is
4 How suming la muna ks bin hing iG. Ia ong py
presi fi ere a
[min eee es
Vag ra me tu ng ka Go Ny iyo Is Ma te saw ra hum
0k rn 1a kd JJ mara
Mangal ran hos ingdave na: 51 ws yang shakawn et ning ga un
on Jo ea rgon immu forge $heiqn ch
=
for Lr
      
   
 
 
 
 
   
  
   
 
 
 
 
 
 
 
   
131 YESUHTANGALHPANNGAL
RACAL
er ps s iu ser
GEE re
EE
2Yosu0 namung- ga, 1g mano: Kamoga; Na chye-u 1 - en hoe
3¥eauens mi ha, bpakamshuln ngs: Nengiaw ga si yang oe,
Ee
gai hpe bai shaga; La-mu he ga ningdsa Mengzewn re n nga:
Taw lawlang gain; Ka Wo- ry shar yang, Nal ng py Il i:
nnghkspla ra mi Ho sa di ga kang-ka Na sal mung bpu Is
 
 
 
 
 
 
hs
 
iL re
ee eet
  
 
 
 
 
 
 
 
Vu bok na vt a i ham 0 30.
Ho. a-gowning hparg ng mat nga ga. Na saw ra mt 0
Hye Higela a-du imye Karai rang nga.
 
 
 
 
 
 
   
 
 
He en
Tot lama yang nga bps ba sha bk iss eyo mg shor 1.
 
“ pli fd
 
 
 
132 YESU HPE SHA KAM U
EIA
£h A
py ER
1-Heyhg she — qu tam
 
 
 
0 sep
— =
Ta
ham ngs ns, Hhs.en es bi-mung kam ng
hye my ning sin sin-yam be, Chyepr we- yi i 3m 33
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
2.0gui pow ang main sum
    
ing -ain sin yang ht lt nga
Hung 1g amy mana han rg, 5 yang ming Gul ns ng:
 
 
 
 
 
 
 
 
Sums mang dan du va her, Yo
? Ek
r f
f=
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
Sei
i ors ne oe 2 Yn 3
los 2d porig opp rope,
tts
 
 
 
 
 
 
 
 
G43 3 sme fro
 
 
Has ou pu im,
=r
+ =
Yo. wm bps fam ong am
Los
 
 
 
 
 
 
 
 
 
433 NGAI NANG TA SHINGBYI NNGAT
    
any cong ras (mre) EE
spo sey “
 
 
1.Ngal ha grau tsa i ER Lh ol 5 iT Ru. taarg law ma
2 Ngainguipyaw nga his yum hye al Hum nga yang, Gung lu. va.
Tanya in dom gw gal he ng 13 rg an gl ng bw lw
Ce Pull
F HH =
 
ye mit ma sn tpmng lng wa Nga shut sl mar, ha +
To mys ag A © ssk 8 loin df lam 0
nga hong tein sn, Gung au. Hi log ann at
A et
T T . =
a= =H Tepe
ay
2 Kaang ha A. sak lungakruns o, nag ha ra shing-byi ma.
wal shail Als
 
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
134 art amg
Fite pager i horns 5.65) Soar shun
  
LAU He a Kio a wp ma nn
2M na Sash wha, Chopra We ov jw.
| 3 Since naw avo duane ft, An hie we or
 
 
 
 
 
 
 
  
    
 
Fr
aa
Moi ru a he saw ben  Yavog boa sha priv.
Night gitomng pra. bes, A mas 0
 
 
 
-
135 VESU MING TSAW NGAI sem
isd
em myiog oar Town al |
  
ATavmpraka rd Ka. sha Ngai hpema A hw,
Nang bao nga bpravag va jong, Nu shing bi af gow nang,
ANaghal yu wa ha -loi Grau bom ka - bu niag iol,
Coa vag, ho pr
    
      
 
erm Ma-du; Nang gw yung gp i law, Sw rai Ja
Yel va-du na aa: wangmilpe, Mg da
i ae am se Gai
Manoa ee wee We
 
 
 
 
 
 
En pve, Neng btu dha je nmi Ye an.
grand low, Dai bye mut fur suite, Ve © su Ma du.
5 ma ja] Nasi i or bw a bw, Yeo su Ma da
Z ng VE Me
 
 
 
 
 
 
 
 
136 WA KIT
trae) Sara ngram.
wide
=
    
 
  
      
 
13g pra di bum 65 go gow, Di 2 tt stm in ngs; Moy
LTv ra fag bh vo ow na Hp ri Bhs me 7 - 8 lium
bw ase le le omg ws dent
 
Guaglan a det A shes bu a it pre yeahh Brun
hi Birasadi yng, SH be ga lol 0 pau: Ni oe boy lun
a be mace bye Bhai ln 6 Shag vs shoe ra he
 
    
  
    
  
 
 
 
ga rang, Lm dam mi ht Jan, Np hn wi, ltt ng, Wo
Banja Ne deja Hen ang, Nang 1a Int ant ma i, Rag.
oh hin wu heen an da le To
 
 
 
 
   
   
=
aan a apt ve os bana i Ya gin i
kav ig 14 a wa 0a ee
 
 
gs shots
 
 
 
MBL op ka wn rn
PT
Toh wa
 
 
 
 
ah
I MUNGKAN
137 RIES. maw
See rei
Yo su ming Gn Moe la Mung kn sh pr
Ye. su mung lan hoo ln Mum lan sh pe
Yew mig kn hye b Mungo kan shi hpe
Vel w mung km how fs Mang kn shi Hoe
rH
hin, Yaumhlgen na -tsan a yan, Wt 1
 
 
  
ne
An. ie ma - Mhown, Pot lam Gm al ma osha N - sm on-
fn. te ma Mowe, SH mu bung-ll gun ya Toye isin-
Homa. Rha, Ya- bk Na me ia wa, Wogan myt
he
a myt ru, ha-vang my hm ash, Hil sk Lam ng
Gm than ata, Wa dmg fe el gn ga Ye - su ma - fu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HK A AL SHAN NG:
138 fr
  
    
 
1.Mai jvm prawn a1 bei Bi shan 2ga, 2
ZA -Hhrung nga ai Kat Wa he, Kye a weal rm nga
3Ka- cul Wa e.gaien dubia, Jakes ma sawn Kkeap an?
ANVE we + mi o/h ralgaungn, SH 5 ce ju Kam fur
Ty ri
Na shinglung Wo. aw ra yi man, Ga lol wa
Gumriau ui young nga Bpe slag ri, Ga “lok ban = mn hha
Monkawn mages
 
 
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
139 NGAI HIE Na A MATU RAI NGA
Sols a ads cs lz)
   
 
  
 
Ye sungupawn a myihn cha ga na Hangs rio ei an
2Ye- wa S152 rga yng nan naNTAGHeN) ie ga pe ha 52 1,
Seung ang roin eouan is 1a, wa nce ang a ngewe 1 v8,
Ch. mo hrmanwra yt Foo n+ dat gn nh m-th 0 55
 
  
 
pees
Yo. su shut cnesng naw ng do. leng Ne ns po hfs gt
Tears malin dom yt ah hs rennin Nang e145 Foo <n 1a
S56 higip gow sn-hiohie mi we a, Nangh ngs kaw 1 01 wa
Yo bagaciaw ng ohn ok det a, Na rung foo aw ya
  
    
Bi rE
 
Hoi 3-0 low sta ga nga Tub kp ws © wa
 
 
 
 
 
140 MYIT NAW MADA Sara gram.
ne Hoe 2
Sy is
Tg. 510 i
HP naw maa, yt ru was, Kam shit, hp Nirum nga yang,
Zt oa manga mA 0 a wa Wu mre lw wh,
Seyi naw mada, pu mau va 8, Lav 3 lam koi nu ang.
   
T T wt
Wang hpo ut awn» has na re" Hed 3 'g2 po dum hang
Ne Wyo la wa ss man de sa Di re majo om hum mat
DAChym Ia + ks Haring 8 ga, Si dl my ie fut naung lang.
 
 
 
 
 
nn vhs mr am ton ng on
[phe fos fe ibratni
Wr ao t,o Be
 
 
 
 
Ru ak sum- wl zawnzaon yaswng, Rol tim hs de. hoi met 1a.
Hops sham 1. nea na 16 Howtdo fn mai hol kang
Ndi spats mwa jg. N-hum no val sik lu
 
 
 
 
 
 
 
141 VESU SHAGA NGA Saige.
  
 
¥ Fa ri shi baw fa mri hoe mw kaw ds,
jung sha ga Ve - w hpangde na ru bak BC gun
vo jung laa Na su-hok WL hue shi mane naw ku
2 neo Si vam oi ey
   
  
 
 
sin dam bprang na ral
Wl nave 0 dao da Va
Blum boing i, os laa sa va. Ya Jang, a ang shige saga,
vg an rae
va avg sha a su sha
Ya fang, a Jang sa go sha- gn, Ye-sn thao ga ogi on
 
   
 
 
 
 
 
 
o gn Som mong mit ble si ie - ng
Jung sha ga nea,
 
 
 
 
 
 
 
 
142 NA A MYIT SHA RAI Sara lngram
To eo te on
po rr
 
Fhe TY ma a Sd oe ee
LT cog sing ae eH She
. : 15 ~
Zh =f =
 
 
1a an gang Ns tara my ra a shangangNa yt she
Hien bers gn Ro mre 5 it nm hoy gaz ba mt sha ai
Ja bring. My ium rang kw 2p da ingen a yt ha ral.
Gn ja Yam an bu my tp shaw i: Namyisha i
Bei eed
Gr ae
am a mL Nm sha
ey
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
 
  
 
 
 
 
 
Sow my, nga hla sha-ngang, al my
Rai tm me a mt meh ga ha mt she mi
Hye hu ng bw ap do di
Wes on he my
Ser.
Ea
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
143 Zion pum pr
GA GA AL
ow. 3
Lu
Sars gram.
pr
tila du bps Con mao Meo nave marco kt
ZN wei Kao mH chy ma she tin nga
S03 Zin Wim 0 tas Now pyaw a my boring non
Kara Wo rung di de An Me beg me ma
T=
Ka bu ga - ro mit he fea KG
‘Sunsing hkavbkar a -sra i hia
Sunsing mungian gai nd Sumsing munca
wi tal a-wai ro hte Myipnd a - tsa
ep TRS gy
Tre
Li sha lg + down nga go, Ra sha
   
   
 
  
  
  
 
   
Fung-daum nga
 
Kobi mit dm low Koobu mt dm wna
od py ya dhyin Ds now py ya chin lu
Wabum lt lung ga low Ma-awn et bmg ga ov
petetefecy I= Et =
Rau sha ngave nga ga. Rau sha bung-dawn nga [gn
¥ Tl 5 fT
Zin bum do lng nga Chip §, chyol-pra ai bum do,
20% un bum de ng va a,
lon BEE FEE py PERL oy
pitty ar ae
 
 
 
 
 
 
 
 
    
144
NG E aver.
Sn
     
 
YC 6 Mou hw rau nga kan Sang Yo su gawp © a -sak
Ding my his nk my ga. sat agi Ye - 34 nang ognan
Surge a lam Huang Ye- 3u ru naw tye 3 Il I pe
0-H ET hl Hp RE 5K
 
LL maT ATES
beg aro tbl phere sh vent
mre stoton "trig +
eo ems ows on 3 a Ttvg
a) |
Leet ~ :
ome pe ss ftir taped)
5 SE T
ECT
a od Tot se. ee 1 mg
ngaihpasi bau si ma ga.
Yoru mykdam, af vam
pre Ee)
me Ar FE
 
 
 
 
 
 
 
 
Tot avg bg 82 5k rl lg ae
ef Ef
   
Sd
S11 boung hil a oi nea =
seta Lm fg
  
 
145 TENG TENG KAMSHAM NNGAL
1M, {ous Turley Gorge C. Sb (1945)
Gri Sade et
a am om 5 ot uct Sol nn 0 3m
RE an kn Ve
Dh he ee mn
AN kab geo i mats, Yeusu hoa nga a ap ym
EEE 2 mftmang, Sgn lu ma- lu n-ag
SH Batis [
Si tan da si ga po Jamyang Wg fk si nga n hiram foe
Nos po. ahi shy pra shan na, Ka - ra bparg ds vol va na
Wye 3 lam ning-sin hat nga im, Sh shingkarg ol tv - sim
Winghan tng 199 Yo- 80 up. ngs Temwrs ma.hira shi gum nga
Uk mn Gn 3 yawn ma yeung ho, Ye + su hp ngs 30 5p ¥e
 
 
 
 
 
     
 
 
 
   
 
Ya. agai fama tong teng kam nga, SH mung-ga Pps om n - ngal.
dd
 
Ya ngal ham rga tng lng. Kor gs, Sh mun-ga hp am 1 nga
 
 
 
446 MAPUENANG IPE TSAWRA AI NGAI CHYENNGAT
hin ne The ber Lard wa ngram
[Flog iiiiisesive
1 Mngdon pyaw fam a ru mu is, Us. du Nang hoo gras saw,
2 Mangan ga na ma-sha yaw ha, Nangnaal he gu ni 3;
Nga pe fa - bu nyt jw ma pw Tolman be BU ngs mk
LAC Moennig ls Bis Du 6 Ya 8 ki-bu ga -
br tee
   
 
 
Henn bys novi pnw 3 my, Neng jo ma Ju rs aw
Ms hn ga jaune Ns g0 na, Nang bps cum yang yew al
Ne saw ra mtn chyeyang daw, ong tong mt yum ne a.
Hav boang patna mung can a 5, Ga da Fa- u 1o thal
  
     
 
Gs
Tas vt dim 4 an 50
 
 
rrr
 
Fry
oo an n> tn pt
nr he
Sen:
¥ Arr? £ I
   
447  NYEMYITMASINITA JAN MAIITOINGA
se sea HEI
i Sam
PIL TRA
LES
 
   
  
   
 
 
 
 
 
 
 
Mea mit ha yt ma 43 re ng, New sum singning 55
eta
Se
Grau Hol fa brim Ka-bram nga ai. Nye ning hoi Yo - su a
 
  
 
 
 
   
 
 
 
 
Erni las
a ni bal
FF
nL
 
mo vag hoi me mt hos
   
Wha Fo paw nmi bi we hala .
app en shi,
 
eu yi man ga dn lrg yorg, ys 3 yt Me one mai shang.
Lon log
 
 
 
 
 
 
148 VESU SINGKAW NPU E
aie His min) Sara gram
==
Ba dn me
    
   
  
 
  
Heng + bung bang we
mp man sm ben mao, Onghs ga em opk
Noor I Mea ngs ingbyi ge 0d hao ra kaw 8 bin
PR |
y I ?
Se ee
sha ngs nan ri nga, 3 hoe kam sham yang ru-yak af eva sim.
mithum of baum [srg, yo mt shan £ha ban tng ig heu u
Jam tin-dam nS ha sha. myst nga yang nga pa +
 
 
 
   
By ESS - {
Ye - su sing- kaw, Ye -su sing-kaw, Dai kaw na ks na =
   
  
 
 
 
 
 
 
Ye. su snghaw, n-pu tt rag ngs, Dal Kaw Bpa rung 1-H
tren
 
 
 
 
 
 
 
149 HKAWHKAM A KASHA —
erie
 
+ hehe 1
L.Nre Wa 31 bau-na nm - t tiw law da, Mangan fing ma
Kaori wa a -sha boebrangla ai wa, Ma - san ai a
Shing de munghan ¢, ma-nam zawn ngs ra, Yu - bak ine xam
Yang gin sum ba ang tm hpa ra, Maw de me a
Sut gan malas si wa- ds Hpu ging Ja gumhpray hie
sha on mughan de du; Kai Gon si paw sung bg
Ta wa tone eng veal Gli Kai Gon ya 4 uve
Veo Wings nw gpne Nc ta hie om
 
 
   
 
   
   
  
 
 
 
 
 
sit dk a rang ng,
Ga ya up nga, Hpang prathia nal bye doi nota ap ya
1 ba bmg dam agp engi ham
mae vn a, kab wi Kasha au nga eng eng. al 9a
 
 
 
   
Dal Hwa aka + sho, Baw Wham 8 ka - sha,
  
Veo su we Mela wa Ngo baw Bam wa ka - sha.
 
    
 
 
etfs
Foti
 
 
 
450  YESU A MUNGGA NDAT HTA KAM NGA
Suiig im proms) Sera gra.
% Tae bo
Yo wu a mung-ga n-dat Ha kam sham 16a ShL 8 ying sang hpe
2 Ngallam dam mj shut ru uo ium Bn, Hykhten bya n hum a
5.08 Me du mung -ga ha ge am Ppa niga eng ye ma-5n 5-1
  
To
tt navn kungdawn ga Hpurgha -ba Ua, 3 mankawnnga ra,
Masi ga Ha ging Va Ka oral a ga Me sha satan ding bs,
og si hpe mu ong; Not law ne row dt ma- ow babu 1-13
DE TT IT
evapo im ren
=: EE
NS vo viv]
hhh f=
     
 
 
 
 
 
 
TTL
en? 7 pth mn sags oak © rbd
wn aaron
3 2 < =
dT TL na on nn
Sungai rod am 2
bu rf Ep rg
Gow
 
 
 
 
 
 
151 YESU NGAI HPE TSAW AT
a om er nt
JE
ZEN ml lim dam va a nm ge amg
STowmpn & Warthan dpe ml nongnl S a aye
Ty om
Hi
   
 
   
  
   
 
+
   
    
   
 
      
TF
ng Kae Su ngs Chums la ma the G0
Ta i Me wa tan
su gaw ngai pe tsaw
ning ngu Bal ts; Ye -
  
 
low ogi] BOR Ye - su Baw 1a 31 fa - Bk He gu lp
nga ba dum SH bps Gu la na nga bu lu gi heum
nod ma aw SH ps gral up nga Sha kn ya mow.
Mo tian a, nga, Chyol pm 3 wen gw sek +55 ham
— rr i :
€ =
         
  
“
1iic
Yo ge pe tsa 5 mao, ie sn ) San
Boon op dom mliabelss wen
 
 
 
 
 
452 DAI MADU HTA KABU MU
Refi in the Lord) Or Clason
1.Myt ding hpring ma-sha ma tka ga, a - du kav kab nga mu lav,
2.Gru btm a Ka-ral Wa ma- J; La - mu hte 2- ga bl rau tw,
3Ka- ja hen ga-set wa sha lo, Nat ang wa af z3wnga- nol nal.
mu np va tin,
tier Err
een
J ; a
SH. hp hia ham sham of ma sha, aun bien af myit kau da na a
AS-n ¢ ningesin zum sin tm Shana 8 la
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Sti minggs Me wo al bes An - ha hpe hoe la fu ai ni
Keri wa luk-suk wana Hai, Gun -lu nl Hla gra law ma a,
fu» bak 1s her nang kama.
spss
P= ¥ ¥
Nang mt het na lam mi 1 ng
 
  
  
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
pdr
rei ei
Ma- du Kaw ka-bu ngs mu aw,
Kaba,
 
 
LAS
[ . fired
 
 
 
 
 
 
 
 
am wn ad kaw ka bu nga mu law,
Madu Yaw ka-bu ga ra nga mu,
tipi pnt ey
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
453  YESUHPENGAISHAKAWN NA
ot seg ant eo ess ‘Sars Dama aw
Pe [ry
pa | Tt =
EEE a
AERA Ai
I¥e mw he nga shaken ta, SH Ke mu dong nga yom,
og sha-kevm a La- mu lam Hawn n- nga
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
er
© dong mts mo tna mn mn
+ Ju ngal dam nga, Nye my sh my i
Tr de du hia, Shi bro ung: dawn na
 
 
 
 
   
 
 
 
   
Veo nu pe ngs sha own os Nb sau a ahs
Yo © su bps ngs obs kaum “ring ngi hum,
Chyslps E- din ying Hea a, Nya vem nan shang I,
 
   
 
21
 
 
 
 
 
We a ma. a oh wi tgs memo nll mt
Nga npe sha daw 8 chye-js Go - ko mung ngal mit dum.
Sha - vm bung dawnsha- BBL SH bps ofa baw ma + yu.
ete fe rH
a woth
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
154 HKRISTU SHA SHADIK YA LU
bene fen
SE Re Ili
Rg
Sn Ee nm egos i bh
nS pms Win on pe
a hE
Ne Hos Ma hoe it yu ane, Si ow ru a
Nisi 2 shying sm oo aga ang, ihn pu i am:
Wn mE i en PRE
ew
 
 
 
 
        
        
  
  
Hi ta lida di ve mn, Re i sa gn
 
 
 
 
   
    
OE alli. =
¥ Ee
i
asfom
 
156  DANELA HEE DUM MU
rot ps @are toe Dani
   
    
  
 
1:03 nis - 1a aunts gang, Wing glam Wr rang; Sht py lam
200. ni- +a sawn yang, My ingden mung ang: Wet ka - ya
Lawhpamy mak gumrminglam, Wngkan + law bam, Shi His shi
.Gumiau ni ka-ven nga Yan, Shan: Wahu darahprng. ha 3 rang
== ==]
 
 
 
 
 
 
bet 1 yang ng on hp We shun.
Mytrangal va, When cag va 18 D3-ni-e-1s zon ten
ma nang ni vm. Nag rung da una Haw.
Va ta fim. Aung dg ns lam Hathirang.
 
 
 
457 PYAW DIK SHANI
387 Yn Sl Sars Laneng La,
BE
Ss hg mangle me oe mp eh
Slama oye go snd na Ie Sha aha-gu da Mean ma
ey is
rrr reef EE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
da pyow ik sian pe go, Prat um a dum ha we ai ew.
Ka bu go ra oti ga ka - js, Nochyingshe-awnglet nga hia.
Vex su sha nye tla -du ma png, Nye sit - in yung ys ngs matsing.
5 aisha ni me gacha-Ka Ye-ry Meo nod Gum da a
 
 
 
 
Eg Nd chal pyaw sha ni Ne yu - bac tong bau 3 sna by
 
 
pl ttf
EEE = ==
MA NL 4 MAHKAWN
ee
4g i godin gn ak Nang ma var n-an
Pepi Pet Cee
© Shani sha gu kn bu nt nga, A - ky yi gn, PEI Wal dan »
bs
 
 
 
 
 
 
 
   
 
= =r
 
Zuphpawas nes fet an- hie gas, Nang hp sa r-Hiavn nga law.
Mai ka + ju rang cya aw lu An Be 8 bse la Madu.
Ndi prachia an hi gaw, Naoghpe ul shaken ro or
 
Dalchre - fu bia-ni hia-m Aw gie uf sha kawn sha
      
= HTOI TU NGA N&
Phas sae sim)
 
HE rT Eh iT
Bona Yoosu hel da sm, Hol
rindi igi)
S¥mmg mau hol 13 You Gt de sm tng kam a ning
=H
dn son tae bol oak 5 gon
eng gan sia -chyol chy ya: Ka tng al Mo ma aw
sn lam baw a mya my igs Yo - oak yaw hin, one sem
ET Te
[ry T=
A w
SH 0g Tmng mang Je Mon oo mobs hoi go
Pi ra ngs Tg mang Wen oan he hel on
bee ae
 
 
i
 
  
 
     
 
 
 
 
 
 
 
 
7 sf
160 SHINGLET HITE TSUN NDANG oo
em pris
ER Re
116 su dal efor a Myo i men 1 - ok tn he
2 gaa ak cutg os un, Sh aw yak tor. oa em 35
5. Tipnyang man de Hing lu Ye- su, Nong law ya ai hou a 3 - sai
Ahn rgaymgka- bu gam Hak on bem a-bn a sm,
Eels
=r =
Wadang ing ta Kade sra-rng, Shige Ho tun 8 dang
J Me gala bgup gup ng Singlet he tan n dang.
Nonghla rqvipyaw 3 lam hai hai, Stingiet He tan dang
sn yp 5 md mm - da Sig He tan 0
   
 
  
  
 
 
 
 
     
 
  
No tse
 
ai sho vang myc, ©
> .
tobe won on de wa, CF vom
 
 
 
 
 
 
a
161 YESU HTE ANI NGA 0,00 vanson.
Fit Dram me nanny
   
 
 
    
Ag nmr
eb Ty
3 § § |
Worn ma ml be sa Gn Na
: mip aang kaw aga a sang, Neal la
img hora Wan - rap na saw-ra a lam, Ma ba
SE NTrsT ETT
= SE
‘ A ¢
rt zl
Cte ma th Ka Ve su Kaman of me
a eo a mtn om a
en us mwa wi
To ne Nate on
= EEE |
 
 
 
 
 
 
    
 
     
is blo ash be te chy 2 ko
a pg
a x te bh
frottiy
162 SAGU KASHA HPE YU MU
|” 1 dinkam sag kaos be Su, Was dumg bia shi noi ss,
sha nog no wal marty, Dik walswmia ngs od,
ANe-w wrmmksbe uo ga Yaw bias be om
(fae i
ae re sa pet on opin Br
Masha mn hhc pe shi saw ga, Ngai mung lav nga na.
Mungan yu - bak ia wa bye 1s, Ng mung sh jaw Lavi
a peer
eta) Lu ed
Hye mi ai, Mrang  a,5i Wha ss Wp Mada 3-50 be sha,
 
 
 
 
 
 
RE NT :
tad Hd
“yu, SH -rang a -
a ?
163 10 Where Kin and Emirs aoe?) Or Oa Hanon.
 
  
      
 
     
Th
1 Moi ma bw bam ni va ka nang, va peat Il wa sa
2c 4 ing-pant Karel gaw on, Shigne du bp sin ous
3 Munghan baum ni bc mong dan, Ye 5 mung dan n_ bung;
ee ie wa Wan oy 2 Gm yom i oo
    
   
 
 
 
 
 
ve + vmstat wing Gn tt et
Deu naire bumghicr nmin, Hing om prt ding so nga.
Gindivg a - gu Mum wa rai Gm Dal gan Ka eo ba jong,
EI LE
  
 
oo
p= top =
ey
164 hr Con are Om Panson
 
[ern ed fn
1% ol ¢ Sa hee mit vown [a Nagel pre mit hn a - bo,
2c niga ban da mg uw, a sa ic avn Ja bru,
3
7 a
beg ere
St pra Lam ang pa nang Bea, Sumsing na a - ol Ja bi
 
 
 
Ane ruvla ang bn Av TES, Na ra et ng i fo,
EY
Gel 4g mada ya wan
Sil ania wand
J, {
5 =i
 
 
5
pe ha mann, dbie Bp sha-dom mio
 
 
 
 
 
 
 
  
165 VESIHPE MYIT DUM NA
oo vey Ugh oh) Swanger
seme sn 15 Se CM)
SER, ven aon
1.Y6 51” ang Te dh ing pi ye no naw prawn
2 Shinggyim mash hye Bn Wa 6, ka 1gui pyawmying ings.
Ru ang Hkum ni sha-lan wae nen ws pew
hg ye ni = boa Shingle Me tan nn
rrr rT
Bt rf
Mo my won man nasi mu na 0, Nang be cu Gui gs pve
Hum les cha-gra ka ds n-chye, Ging hia shaun Sang
Lam dam i nang wel wi vs hye, Cheju tom ni hap
Yolcu mo gan val mit 5 Honmng ri wha chro yu
preter)
166 a re
ee ea
LN IT oh
© bru wi, Shagguim sha bla boeing nga.
a i
Tn om nga, KG ving Mam tava,
rt ion 1
Shack ln yu bak Tok No muita hen na may.
Chopra al lam maw fu Kara a boven tai wa
Shai sts sing- lw fn Brus Shih - qun hua ap oa
an ma pe av. jie i Xa uma ed
Fis
 
 
 
   
 
  
 
 
     
 
  
 
   
 
 
 
 
 
 
 
   
id
 
167 aS sniatboncn
Ngsyeu ai Wa zon nya 5 om hs lng 230m
28a. tm © thd Me mtn a lov yng Tegan ga
hye yu kang gow dal wicang mingtea | Sh hhum ia
WLR ERE Sh
[ees Heer
nayek a a hrup, Hg kur pa hia Sm nga tan fe na naw
mada gai naw lng: Noa gangs a om he Ye- su dum 32
noida ja sd fe Dal mau hoa nga ming ks bu i mut
Nang Ha Hlrum mu ra, Ka -5a. sh pa. lau dum si ngs 3 Iu
ri BELL
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
a
mje mato Bhaw ya sa. Ricans, maka
Hoe shakanmngs ne mak Raiea nga
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
168 CHYEJU HPE HTI YU MU
Coun yur Blasio)
10g mt yok sum yang my Ga-l ncihumT8i yam He lyin
2llrg bung aw vi yang ru tsang he Wi ba, Nang gun ost
350 gan Tu ni pe nang mit manent yang, Nang how a2
Shing ra pa Hiram va im. nag shea shorsng Nang lu fa 31
WR ga noi nor hum
EEL
tains gupeyin © pum Nang bam ln 4 chyo-ju am sha
wa Gang na ma tw i ls Stawngnahkamiachyeiu km she
mung shanglu ma pe dun prs, Gum: bps 0 uf hye
hye lam ming N10 dang; Kuri aw nyu ying sh
wso-ig pum x
=r m—
7
ris =
ry
Vi, Shing al yt ma-hiawn mangol kt nag paw Io.
om gown yu Hawm hpang a 3-ravng pa mit mas nga
gu nang ham Prat hum fa Gal dum yang ru Sargdum 1 kam,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
lam shagu cu yong, Jam hoo rang mau mang
Lite
rs HH
Nore han bo chee cor Fatma
Mancha laf chyoju  chywlu hp dm nga, Lamshagu ham
 
 
 
 
 
be PR 114
 
 
TSAWM LA AL MUNGKAN GA
169 for he bmty re Earn) or. Ot Hanson.
   
  
   
   
 
 
    
       
 
oe hed 51 bp da 5 on on
[egy iogvesnuiiagcs of rfl oo
Si aman ht be ha pes 4 ln.
her tye Wn gn on om 7°
 
Sun-sing muagdan & yi Temps 4 my bg ag ion
Bum bla-cav, suepy mmpan, gu. shan shag ol yng
Sti ela. bu sha lin pe ops. My kum bea sha cytp da” a,
Memghm gu pe ld She ki-ohe nl mg fe apn
 
 
 
 
170 YESU HKAWHKAM
oe os
Br et TE
£900 hl dang mung Tha qu KS Ka, Yo - su hhaw-bam
2 Tu nawng n - htm, tp 15a a ga, Monghan n - lang
Shy baw sha-gu si pe kungdaun, SH 8 tsaw - 3
ASn-aw se om mega de ma Sfp hung oo
 
   
        
 
Sa mgd @ hg tn
Shi mying ning - sang ga - lo fa
No moma bee sha yi
Hambiam ka
 
 
 
 
  
 
 
 
 
  
 
 
   
 
nm a
a aE mlm ow
om -
La ww
AN
171 ES ANUBANG sa am
 
 
Ye ai Heawbiom 3 +
Ivelm si hams
IW uw, Ta - 12 92-1, bawha, Yaunkkye Ms saws au cin ngs
opiates so 14 Ho tou kum nl 194
etsze rz p=
Ett fpr
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nye ut gan hye ma. ast aga, Nye my unravel rgai dang:
Ula lou sl a. rei mahi, Na Sai map ngal kas avn da
Di zaun ga-1of nangmi n - ta Shi Ju a gup anu targa
Nga 8 va sh mau bpatlaang, Woy a - sa, al yawn
Teva
A472 NGAI HPE NDAT TSAWRA AI WA gc,
0 a tit a 3) jriose
 
 
 
 
 
    
 
 
 
 
errs
1 Newiboe n'- dA¢ sara awa, Nye bu af mit mang ha tava
2 Nea he Uhan nan nga aia -bloi, Neal na pe nye shavian 2p
3 Tinyam ia ngsihpe tam si ws, Nang bie nl aw n. Hawa
Ngai hpe shat da 41 n-dangNang be Ba wa man bi
v .
[4 erm erst dt HE
da Noag pe 70 vo 2c mk mai 3a. Shag ul nm
Shap a 3% lege ag pe va, Dine rw
Tot Ning gi bom bo maj, Ne ga s-
Ill & Mam ne wk la bk See a
frp p rt
pt pre
we + en he
ITT NEARER
id A Nh oe
0 apn
nf kl
rer
fem
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
173 DAP SIN MU
Tata ie tm) oroskanson
 
par pdt ETT
1.0, mo mang mh hw a + mu ra, TS Woe 35
27 mu yn abe se wa wn Sa an large a
5 Wo-rs wowm 51 devnghiamn 1a, Sh pa boos gn. wn
SHppnga-at 3 by ma Is cal Dang kw mn bs
RE rr Tht es
A Spy 3
-Ho tpe la-rum ne on sa, Garou pe = ES
Nig-gun fa 3 i ka. mw Sn an He my yan
Anse du wa mig ka ba Me, Gumby mi Men wa
Anhe du Kast sow Ye kab ga - on
 
 
 
 
RITE. Ll
HG
 
Hap gas mug wm om Ye su ng slaw
Ba cw ue ga sa ne neg gs kn gr lew.
=
 
 
 
174 SHI HPE SHAKAWN MU go
   
 
   
 
1. Kungoun! krgdount an aes nbyetheang a dd va, Sh 1-08 ©
2 Furgtoun angio Bana ai hs la Mo. gav, ne a kam
3 ugom kg on fose 3 & Mad tp, somos di
a
 
 
 
  
     
TEE Tago
ol my Ten 15001 0 HET 2 pp a 1
Haws 5 sa Stepan in he fe oe 5 a Ha dust i ga
npg tiraya stakaun va su Hi Ma. a.m a 4p nga
 
   
Lam rw ews 1-bg Gun gol, Sa- gure za, Ye- 1 Gan
SI tp gown, tng dong sok a, Ar yk nha
Jo fre ingles up Ln, Yeu saw grt 0
 
 
     
 
tne
a Dr
I vn
peng aura pngeigkann orgs rng
 
 
 
 
 
    
 
Fh Eo
 
 
 
 
 
   
175 HKRISTU A MUNGDAN ~~ oo
¢ San
THp na ne medal muy Hse tu mung-dan cu re
Tow Hom Ke: mi Ka-sang gow & - my sha gu sha or
His ta chyipa al mang-dan, Tut nawng a - 14 fa - be
sth = =
frp eee
4 dL Mosk et hs ln on
Lam dom i hye shi tam ngs Yu - bok kap ni bee 1
Ma sha n-lang che la hm, SH mung ge. le dang var
pre eth rer
GFT
Suma nel ac mu mS
Jon W ogni a ww
Ls - mu whim go new ms, Hor. mang ga ha
FE Et
frre
Nit gum lau ps shi dang lu, Yang ps bye a ma- yu
Nt Emam tam Bm K cn ke sha 8 ga
i= = f F re
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
176 DAWI KASHA A NGA GA ty a paron,
tio ot Ls Ano
Er Et rr
tlw he pn +
Zs ma on nm a rag ano rw oe rary san
Shes me ean hut tt a
pre BT Ea
”; = 5° 2
thon Bs wba fue’ si ong mong 0g nos
Tom on bbe 1 gn ne eo
We ha a - mg baw ma Bi, Neng hp sha< ban gn +
Ge REINER
pete
 
      
 
 
    
 
 
 
 
 
 
  
  
Bawngdung ai ni lawt lu kr. Nat hiawing hpe nang tau,
Guan ran ying au De, Nam an un awn, 30 eam.
Vung mi Ne mba mi du Hrs, ang has wig i nao,
Sa Mage ln oe Pt we pe na be
 
  
 
      
   
  
 
Ya bak mach tum 3 ri, Mal fia mang shin - tan.
Dighping a fam ka hpsw zn, Tut nang ‘oI pu Hawn.
Sin paw sn-na mung 1a nl Nang hoe. Wa fham 1gu i.
Stingaip shim 31 pun nu zw La - Kung qung- dem ra ml
 
 
  
 
177 at ono.
 
pe es pm
a
TH an ra gop 1s hea Ka rl Ka song pru 39
2¥e cs maf 6 Wem sn, Daihpung hs shang sa va;
IChyoipra We- ny Ho ping ai Ya - su shawng na ha. 53
Hung shingharg ng uk sk_Ko + ba Amys sha ou a
 
    
     
 
Si tiyeng  dounghioun ln rfmg si. Han nang a1 11 ka - da?
Sot ku Wun ying shan 5 yi i - nang Madu ma - i
Sngeen Jo mit Ho pr n- a, Mungkan young bp dang va
dela Nadi toga opin Hoi tu hr man ou
 
 
Ru tang, in dt ts - yom sha- rang Zing i Heap nau iam
S1 hum na hing a shan i mung, Teaw.ra mot Wo hong
Hiawhean 1 fhe, Hasna a ka - bu. N Ho ma - tse aun
Da ce lung na shan- hn n- lang. Kjndul ai om is
Lope
ET
ri i]
Sm rn tm, hn 1 chr, Cota ra ks
ou STR SA mann
2 ===
TT 7 (ed
 
  
 
 
 
 
st
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
178 me GASAT GARY ar bane
au a dam
2 gam ebm, ester Shiai rg os
3 Hw sow htam woe up a, raya Ww
rT
bs tv iE es
3
$3 Negogmg ii Ho Ho D2 gate
be Sp i
rE =
 
   
 
 
     
wat 6 gn ek
fam ar yong dig vs 1 5k. Ft, gn, sh doh grup
hoe an mau ang J a |
 
   
 
 
 
 
 
 
179 HKRISTU A HPYEN NI
rr Teed > hr
¥ ===
ta gn ran, Gora ee in gn, Yo ow
2 Hogan bun Kala con, Ye 0 lag 2 vo Hp 0 ar ie
SDL rag la val wa Sidon ons le Yo Tog Shan
$5 ane yan oe fos tm 33,
upper pan
ols sd 4
fas, syd agg Te Hun I Pha su wa 162,
Jana Choker rf Han gar - Ho 1 bi 12 Ha, Fug msi 1,
fav, dai 3 nga 1g, Ye - su pug a-ha 1. Naor n-geg nn
FH fan 0 Sha a1 Ys 13 py 5a, Ye 5 Thaunkan 1
afer iet 5 =
rife fg They 3
sals
iF
Kam san Hg sh,Tsan a ml 1a nal Hitslafoyen i on 1,
Veo u md madd wall gh
Si ai Hani a-ha nop go
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
   
    
    
   
 
 
   
 
an sp mg. Yo 3000 0
 
   
 
 
 
 
 
180 WN a hk
dl]
1.Chyol pra we <n lm pau wa, sn ni nts ut sau ng
20g: hw math Nak - a, Neg ga-lol mung pau a nga
Sat dat naiyiog bpo nga 5, Me N-%3 gow het va 1a
pr 88 85M 2 FE Copa de
i
 
 
 
3
   
 
    
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
== Shale als {bs
wh Hao da eon tye wl eo
 
Nng-sin si, ru tang al Na Lod wa hia an he rau gE
Wo a ying lao mung ha, Ka @ nga, nga my mao
 
 
 
 
Free or are
S eaclo, Wit ka J, ning hl nol
lam nga fing, Si 6 hha rap na roa shag;
Eee
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
dann
rou tans.
“Lam awn va 5, gal Kaw ar,
a ma" raw sun dan,
Hum bv ngat pe Sun von ma
iL
  
 
 
 
 
 
 
 
 
= Sani for
181 Thy o Ol Haran.
re ee
1 Teng man we-nyi c, Ye-sm am, Neu gran cope We 0 gu
Ze Si mab sawra a fam, Hom bers ngs chye may;
3.Chyipra wend veo myithis, Na fn s-dk va 6
TT RL ns EORt
a ti Hee
rE
a oe om bs re
ELE Sa
He a oT oe wo
protein rT Cry
— tre
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
182 WES RT [er
2 :
A
AA
Sm og ok man J ht
ame 2 ems Xt a at tm ths, Sng
robb iid rr ete
ptt FEE
 
 
 
ev 4 [4 AF]
Jo Tawere ane mma Mr yen bn nf,
Jingu tm a pn ha Nt Bm 1 shen
Cm, A + os inp rg, Nags in 5 Ab,
To Ne on an Ce Ne Ba ot he
| ri Wao bam bom ang rg 20 rar oat
ee
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ty
Cyn mmm Jw wm Dn om men
      
   
   
   
El I A
Nog ich gn - eg Wa, Ning o dan nung.
Lim dam Sh het i wm Lm dn wa
Ng We vig ng na shang Tew mE den
     
183 WENYI A PAU La AT
¥ Fe =
We mic, unl yawn, Sum dng ma hou daca
Nes a lo 0 - dam rs, Ye - ww lam ma dm $1,
5 Kam dot ie mala ace, Nas kw tps It nga handy
Nee a mykmacsin Ha, Chor pra Saks fom 3
5 ha, Ng ha kat sha rang bere,
   
 
 
   
New tw Met ve Neu Doc pw i
Sh od pew al mit, Ned Mo bmg wn
Nong Me Wwe jms, New 0 Mek n kam
Nao ka- sho ms ra Tl weal dum ona mai,
Shi maw ra wud Tt sao dum
ee 5
 
 
 
 
 
184  CHYOIPRA WENVI
Droiatnsen
 
L0hyol pra vo-myi 13 San pramyt An - Ho pe ow na ning du 1
Ze jo Bo nH al ml Nem lau shingun na du sa i;
Sadi Me wtnawrg rganga 1a. mal Tsaw1a yt Me nga hoy nga
 
 
sa
Lam dar yt pe ha cum, Hang pe wkd 0 i Ker
N- cry pre eam aha - gu Nye Mew la wen ra, yen Kab ru
Nye yt Ne a-gun ma Ph a ung gun na, nga p 3a
 
 
cauvor pa WENVI E mi wrt
fie co =
¥ { Chyoipra we. ryi amu kn - du, Na myt ning. sam jw nu;
Fora oaks erie Hr
rth foundries
A Cyotpr_we: i a -m e -d Ma sangrng yt J 3
spit tept f EE
[ei |
"We a myt ma - sh fa- Moi, Teaw-ra hit bang sh hyo
larg We ser 5 cope 3am. Lagu ma Jan dam
ne a yi ma sn n lam, Naw ku lam ming n tsa.
Hola Nadu Saw. ra ai my An- he ha bag ya Ih
of Pt pe 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
186 WENI RA AI LAM Sirs au he,
ery 7), wm Gate 5,
 
Grn
ang bp sums sm n-ne, Hung kn 1 an me
A
ort EE fae
pte Ee er
Nye myc gas nem kau In bra, Ned bpe ul sha dam ya ga.
Yeom ene Ine bau si, Lm sha nual bpe ma dun.
 
 
 
 
 
  
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
No game We ow, Sd hry san be kam
rs i wp 1g
(i f a
 
487 NAWKU NTA DINGSHAWN SHANG AI
AREAS 00x Hanson
ih Th PE
nflin Cieah te nang ope wp ya
2 lo on, Neng i sha um 70
50 oy ae cam ma. cha 1 bp, Nog © sha urn pray
Aling ru tenghlunnl ag, Kamsham 5 mgt
wih LAr
Elid abl
ons dow ja bung <1 1 - lai. Ng pyew Rung go fi.
Meera me GR 3 - lu Meumyong, Suntts 1 bu sxjang
Kari Ka sang tw 11 Jam Tan don sha: BF go
Youu am skamn hp sha- man, Tot neumg an Ho ras 1g
 
 
 
 
 
 
 
    
 
 
 
 
 
 
 
188 HPYI AL AHKYING
Tomathowot apr sora
PS
Ga tieg-t52 18 am aig:
21A kya gy sp 31 Ing Nita af ga bps rg 1 oh
LLATkRS to Ing prow 0 5-RC Nis awn at 3 2 mar
prep HE Eater fo
pe rrr ies
TC rg osu ding man 3 gow, Nga Kase lot hes a nao
Lu ha rg hs Shr sh 9) re on
ie se Eee
080d wy a" nig rE dum raja, a-ha dng a 1a - bu gs
er =o rs me
LEER CE
 
 
 
   
 
Katy ang yannbben al pu nga INE 0 mit 3 si mun a,
Na du 0 row 0-8, Nag mera 10a 1
Haw sp 1; a dostna, Suns 8. m0 0) hia pn an
pb lire
ast ue xa
ra Priam
 
 
   
  
 
   
   
 
SS Ta
yu hm ow = [
 
 
  
   
ka sn,
oat og -li rn
ge lw
 
 
 
 
 
 
 
 
Pl
 
 
Ema oy
sm a fn
Fim ek kme mw mom
Wom bodes ha smog ow bE
FR sa
ning - am. rE
190 WUDANG SAW E Sarat,
 
 
  
 
 
96 tuo viding A hrs, Noa ba Gt sha ic 1a, Doi Kaw ns
2H gar Ie nye 3 mg SH fsb ra gh Hr 2, Di mig
SA nga si sa- gu Kasha Dai nga bpe ma- don rt Tu ngs wi.
ASI ai hha Ppa sl n-1a Ja rung da dep lu hhr, idan sw
 
 
chyol pe 6 1, Young hpe Js pan ge
n-twmg kein lye grup s Hoi fu
args ip is, Hiawmu ha ka rum e. Wing his, wean 11s, gam
© rad la na WE mada et kam gs
(hots : ; =
 
 
 
 
 
MAKAWP MAGA YE
191 hid
oe on nei
A dads 98 =
Nga mpotoaw fo 4 Yooeu Ns ls-hpyenhts nguramg nga
2Singbyi ta Jaga 0 nga Nang ha chy ngal rol nga
396 su arg bpe cha nga ra, Nye ma-kam nrg ran
ho bak ra alg Marg Ma ogni mu 4 1 - ng
Hero treat Pe
ee
Wa ghia mo we Mytmga ae
Nai hash hoo Hum town da Naw sha- daw sha -n 1 ya.
Mita J ni bps fawn la Ru tsnghrum ri ho qun-hed
Na shame lu al Cwe-h, Mod bpe seg ka ya hal
_ ef pp. sp fo
= =
Ei
Dal ask lao ru i bia Mangal bre ma baum ma - ga
Nye kam sham mit nang ha jung, Nang cry sha Ka rm 1 nga,
Na 3 mygchyol pr 8 - Ia Wa chye-js ho hea n ging.
Nang a-sdk no in ra nga Oa ga ngal hoe BL A law,
85 gpsts
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
  
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
          
lam h Gk Nes mt msn we
Ei Ae
Noi gow shuthoyt 6 sha. nga, Neng so di Ho chyo-u horn.
Wye omy ma- sin ko - Go Pk tp bps da ya ola
PE Hes
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
192 NA MATU NGAL HPYI YA
A — ns oy
oy
v3 Io dai gig
1.62 ring rg fu Fav ga 5 a ob, Ae cg 3
TU mires In” nn bang rk mot mada” nt: Saran vg 3
Siprawis - bi foun ae mi 1a 52 3, Lam. mung in:
ee oa om bos aan 3 tm We a Wo
 
 
 
 
 
 
   
 
  
 
    
   
 
T4337
Mela tla du ogal I nga, SH Gow sum Fung mot Fi 12 gai
mit gow nga pe Bw da, La- ru du na bana mi ahI neal
1 0 Yo-su gow nm do Nga gan doi pa-lwng bona bu
eu ang bpe ng ye mau, Yo - 0 shan-Ho hie cye-u jou
 
 
 
 
Bea =
 
=
ge bas in a Ning henge Na - du Boe 1+ ga gal yl a.
hye aga oa. Nga Ho nanghpe wi la mi ga mp ho ia
al shall gow, La- nga mi ang un - ga ning ga hi nga
ma ga hpi 0. Kao ri Ka-sang ranma oy $2 ns Bo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
193 YESU TSAWRA AIL MYIT
Lone Divina oe. ein) 010s Hanson
g i 8
Tsar
 
mt yam a a bu, Sumsing ra gs do [yu sa
ZR yah 1 haw ang, Ne (sow ary bang 13;
Nye smi nivg-nen hadi ya. Chol chyol gai i nga ma
Ep tis
Ine he Ne ang to nga na mai, Na chye-u sha- dik is os
Na m-gaw novels maha Ban ai We ss d ln
Dai Hiya bang la 8 tam hum hn ang Ha she an - he mu I,
 
 
 
 
   
Ye - sus suming 4 my be, Tean a bam nang al n -
Su hit 1a tam 31 ie dang es, An -hio pa Sha- a ti nga;
Nang an Ho a -raung sha gras ya Maw lana du a sha lo;
 
 
 
 
 
 
 
< * T
Ma Myo 1a ai lam la - ba fpo, Ar hs bps msdn ya gi
Kam <p +c nang has sh Ny i my ha sha kn
 
 
 
 
 
 
194 NGAI ITE NGA GA
ant wt 01.08 Hanson
  
 
 
 
 
& ==
hg be ngs
2H ogi
Sg pe fo Ha
Hing kn oha-gu gh rong hpe mn Ne chs a
SNe ni nga, gum-les nes n Wek 1 Tn. n
GS we yuan wading mada a Neg
PEE pe ee
au hei Mo nga ou Sng byi shar en
nang sa: dmg ma ma Her wa, tom um, orp
ye mo- chy sha-mak Youn hiyen sha-bran boy
ara, gung-las 3 dang lo % Nang hia bee ge wor
wn ng 5 man bt kp
are sno te
 
   
 
 
 
 
   
     
 
 
 
  
oe ng ga shai sab
Ind mu mada, Dog gr ngs ms 5 Wa. rg Mo 18.
om a nn Su Fgh
Nhe a 15 Tange ah
Sou amg 21 ML ey
Samp Nk 7 wo StS rat md Ho
73 .
jr =-1
 
    
 
Lager to tay
  
195 NYE A MATU HPYT YA
 
  
  
    
   
  
 
    
shou sti or. Ola Hanson.
— OE IT
 
 
1. gung ou erm a yang, Ye su bp Sing rl yet
2" is nguipyaw na lam, Wunghan do lau Kamoln- ut gg $1
la team a a1 yt gam Rutsang eum nga yng Dinghta ga naw
ihe ns 6 bing cu. Ru ma-chyi low 13, Ga num ba
 
au te, Naa rong pe kau, ys myc ky ma gang ang, gal hoe
sug, yt rn hvangsl am, Ru yak hou Gt man, ga hoe
nga I, Kyin dot a ng shang, To rawng ra my nan a Nad
ns Mamie de we Nas - ga bps ya, Sg
> pr EPS L Es, Fo ¢
£55
B= wh
are =u
gn tha Ga, Hl Id rng Me ha Jng. Nong gai pe 81 a
Shadum ya, Dil hia bal Gol ge ts Grau nel dun hang nga
damn hia, Nga kum ru yk yam, Nanghaw vm 1 - ga.
sat ngsldang Ye- su 6, va ong, Maa bre wol wa hang
toad
iss
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
“cw
196 VESIA MAKAU DE ora big rev.
 
   
 
   
rma va ve 0 i, dng ra ro 1
Zuma ur purge sug Towra ng I ro
2 i a gi ha 4 Yo 8 pv.
 
 
 
 
 
 
         
 
      
ra > ¢ :
4915. am de own save i. larg ep gal hn saga
Nine eput nomy wry ac Hon 1 en 3 mis har,
SRT tania de dav. Nr ih, ne we 7
  
 
wii
497 YESU HPE GRAUTSAW RA 0,00 vamsor
 
 
fe, 1
1.Mang hoe grau saw na nt Nga pe a [ow Ning nga ngs
200g: ha na pw ai im. Shaun Ge rgal Br Yo gow tang
3 Yani be ru yk am, Hpa, mang 1 ham: Ha 3 fsa
=] p= f
rT ete
EE
aw ai hu Hum bes nl Jam ting pe gnu ow ma,
fai lt Gn ta nga kam, Kang hpe gr fsaw rm bir,
SS Rasa
fff
Wining sha + Ja bos nz,
Hoa gs lof emg bey na, Nang pe au tw, Nang ho gra aw,
Daf tam gal boul ga a,
  
    
 
   
  
  
 
  
     
   
 
 
 
 
St
oe we
 
 
 
198 AKYU HPYI AI GA
    
  
 
      
5
ha diane my Nea ew om fo
 
TGs am
 
2.Cive 1” dumanys tang ye, Nang kw hg ra, Hping hia 0 1
3 Tesmprang tps pu 1 Ang wa ura mE Ving ar slip
; TT
: hg Se
am - pa, Na aungdang Iu hk, Ken hoe larly, Ha
an oun Nora tren sang, Nga Gav rn He a. ies, an
au Hira rg hgo Hh ma - da Nga gan 7a 3 mur a, Ging
iT =F Er rEEED
[hos 42
many sang Ne sn 2 mpg srgsng, Ki pd 32 le qn
Hanmi be Ha, Rd - yak 40 Tram im Nga 610 aun
Gan ws Tse deren yan Nas un 31 Pare
 
   
 
 
2 fe
¥ ey v (cs 571
199 PAAR BSR
      
  
  
 
1.60, mum lan agw prow am pe Tt mang drm fn ma
Nga gai ln %
SNe an me hing
Aef=5f
 
 
Nes bor a0
Ne cen
Ne a bhanm
200
 
1s] me a
25S ren ai wa la
ra
 
 
 
Goda ame Dus dogg de du
ng aga Ba fap, No mt gk hia ba.
am nang nen J bn, D bps is emg be pa,
 
      
   
Toc.
MATSAN DUM E, YESU
ord Cor Coy) or. 0 arson
 
 
 
   
. Neng kaw na, nga. lam lam
nada tn, Nat 3 We mgd be wl
 
 
 
ysl nga, Na a cbse he ro
hic Men ve, pug de bu wa vm hye,
Cua a bu ka ma a
5 5 2 sig 2
 
 
be A
 
 
 
Jing - bho, Da -tsan dum a ©, ve - 5.
Na la - Ga ngs bpdun ru, Maan dun la 6 Yeo
Nesthpe rom oa tl ma, Mats dum lac, Ye
201 BRA WA YANG
os nie iy [—
rts Dm 8 788 man. bes +
    
 
   
LY chic wa yipNewd pew nyc he pra lu ls,
2Ne 1 hye m-he dom pag Je mugs Tee sks - 5
3 re be gd Sg ming hn 7 oh
EE
o Ae
To a 1
gin an Hn ro dn pd. rn.
To Toe en a
nig mee J pe
 
 
 
NAWKU DAT YA Sam Sep i
sym 77 tog narra
SIE goed Sls oi8s 7
woke opt ma isa, Na shana chou dat
a hoyi al diye Juma hia, Jaw at dt
3. Na chye-ju at navn nga yang, Na a - hpyen hia 3a
 
 
 
 
  
      
 
 
 
 
 
 
Na ld - ra com hpraok ma Mie, Mian Tu bea pan mi, wae.
Lundam wa ai ml he gang, Na Kashi yaa hee biyshkrang.
Gav run yang na myag hts gang, Gung bu he mung aus dre,
v br lewsm
 
 
203 NANG JAW SHANI, MADU YA HTUM SAL
eC
2 Tut vag 0 yup 6 Me ba pug gow, Dlavgcian to
3 Mung mi. bie mung jan ore vga yang, Dal nl li
ee HEE
rr i FETE
Jaw fan du wa ma Dpawt ma nap nang hoe sh
Ba majong 6 N smo on os Kuda ng
bp ni du a mi A www
ut
ears = Fi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
           
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kan si, Yop we van wom bang - er a
jaw, Nag pe ya © sha - kam gm a
kee me pe gn
% » ; ¢
EERE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
YESU E NGAI IPE HKANG LA
204 (esas Saviour Phot me) ‘Sara Ingram.
Tr pp
© {la lng Ma 5 nawng ring a Yeo 50. ¢, nel pehkang le
2Hoap al ma hpe ru remzawe, Ho al hia ong rang she ben;
SN i eve a, eka bg nha:
Py
Rete LTTE fp
FIT #
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nos n caye if long i PFS Sim aw na Tuk rk ni 15,
Wa kaa yang nang dvu Him, Dd nl yung na ga ho dm,
Na a-hpyanba sing. byl yong, Ru tong of nga ban orang,
=
LS
=== ==
Humhinge, sang nan tun ys, gd nanghpe Hing a 6° rs.
a ] =
 
    
  
  
 
 
 
 
 
 
Zt
NGAI KAW NA HUM TAT MAT WA
205 Ps mmol) Dx.Ola Hanson.
rahi fa Mau Yo. 30 6 Nad boo hom i dx Nera a-ha
2. Ha chev tngnyana a man, gi pe won i J: Ng 0 - a
SNe a ou ka ba sha ng a. Ha my man nit ye macy
ga Ka BU shar Nanghigal sh, oe sa a gra hui Dl 1a mu
bere er Er
 
 
 
 
   
  
  
  
tanghan ar a. yang, Dt Kai v3
4
 
 
 
 
 
1.A-thgh sta
arg, Nos mit sin nga
ag, rg bu tna
Nt ga
DE wr sheng
5a tem ngs yang, ga pe mang shade. r
a aw. Yo. 51. Ye st, Nye yi
my sham ya, Nang pe sh nga kam.
Nang hp hai gai I.
 
 
 
 
 
2 Abi she gu Yes Ao
ate
in
 
wu Yo. gi rr fos 1a
 
TT TRE
 
a 5 akg se
sta nt Nang a gal a lu
 
Ko lua a Nong be gd Yowhbn ti 3 sh
3 sawn ra of lon, Nad 1g
 
un a tere ng og
5 repr
 
IN 5
Yo-a. D1 rang ps vir sh Heyngshcu rgd
 
  
 
105, erg 1 pe 7a sha
  
Ton ya, Nong aw nai
207 HKYEN HTA GRAU HPRAW
Wie bas mom) Droiatansen
Nadi Youu, nga gow seam pra mays, hang ry yt msi
Zia duYo su oma dogma 18 wc. hoa yamanayana ap
Sew © do lan rap gow nm Bley Mi a fa gow
 
 
   
  
 
 
 
 
 
Bio WM 1; Nena ku sum io um a om grav da,
13 1a la-um ao Nyehunbe 3, muchedneng nga fu,
oghrarg <. rassnnaty, Nga ross una, Na chyna ss He he
 
 
 
 
 
 
 
TL v ss g =
2 wa. ras ora Nga oe hn a Yu 1 aw Pyn hi rs haw
pa
 
 
 
208 HKYE LA MADU, WOL LAE
enim i) CL
br———
wt 7 on 5 & Th .
2Mmg gaw me sawp ms - gu. nye ma- ga) Lung-heung
SHie Va a, ming tn tn wa, figs ws) SI ing.
Eel pele
ng nes wei Bis ) No maka o ngs pee
gin shag-by ha - ra, [shng by gat Nang yang gal n - Park
Mol nga Me rad ga Me rn Wp Sm Ta ng dp
    
 
   
 
  
      
     
 
  
 
 
 
 
 
 
  
 
 
ng] aD
os ppm His sa nga ves wi VEU wl 0)
acm. a et as on re
ips kf a Hig
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ir
Ong alan gs kaw yor._ Prt bum awoiza a
awn ng ba 1a ng.
  
 
 
 
ws Sn
209 HKYE LA MADU SA RIT
Corte vn Come saraingram.
WE WEE
10g pg al 30 ma dst nl hos ap
2 Singiyt a ming mung nga nm, Hiyels Na-du sz;
Lom hiavm ba 1, WA ba Is © gow tu ng,
Mytnen wa hoe margnewng kau al nak a
EEE ERE
Myo mye ma- dn nang bpe ma- ct ln ng,
Hang low yang sha, & sk We ting 1. Hr a Ma du sa ri
1a mt pyawiman mu bos mi ma - a,
et te
me
Bun lng sna-gamg tt Mm Gm md no, noc G
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
    
 
Me tan mat wa sk Ne mn -m dye
 
 
 
 
 
 
240 SNGHRAY NE MADT MU or een
1. Paw Yawng hing - a Jog pu of, Ka- ral Wa ga bia ga;
al ral yamg nan he wa gw Hpa ral chi Be n mw
Slew Rw we ow Comite wine
  
  
Sora
 
 
 
1
 
 
 
slg i u oe Sn te oe fn
on ne A
Ee Sa
EE ams mgr Fo en min
 
 
 
 
;
ote
Nat 5 a mm i ge Mach maka mn mn,
Ta fan Kami Kass wn Duman m bre Tm,
Tai rw i wen Nene be 0 cd ha
pre SHEE y
fe
Anche a Sl sara gw Ye ows re of lw
Nambte omy ja-bpaw mu, Chyira chyum lal-ka lang.
ma) KC ra Ka sang sha ga.
rie
  
 
 
 
 
 
   
 
  
 
 
 
 
 
 
211 FPA RAI NAW IIKRING NGA NTA?
 
 
 
1H ral a Wing, pn eu 537 fa ro an 0a Dring 18 3 - 9
2 Tyamyi mda pn sa wa, hingnga yang pa a 1 uf
SAM we mi pin, Bon oan va, Na et bn hems a a
Hp ral saw orng, pu na wd Nan ta a ml wy 9 4h
 
 
 
Ve su bles Boe a ban ra mn SHE Lam hs hag Bl 0 ng
Hisekeang om i au Kan 8-2 v0 bak Tt don of
Neng bp Hy 1 on Ye-sn a ag. log ts gy of va 2a
Me Mp Nang oo bday op 4
 
 
212 VESU HPANG DE WA RIT
Cane ve) 0.0 Hanson,
a Shy)
L3C- su hpaog de. Ye su pang de, Ye - su pang de, wa ri,
Zi the la ma Shi bee Tama Shi bye 3 ma va 6
Stl pe kam ma, Shi_ pe kam mu, 1 hpe Kamm, ya 5,
ang Kami 0? Nawg kom cit ait Nang kam 0 ba,
SPN pw kom 55, Ng gy Km a, Dea ga Jam 55. 33
ptt Ey fir Lal
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
EE t=
 
 
Wa dl Ves bpang de, Ves hung do, wi i
| ve Ca me ws beds oe
oe dhe lm ow She mma nS
© nang lam nk nb Namba mt on Nas
oi gow am Nad gehen me
 
ay
 
 
 
 
LL AEE 5
213 CHYARU KAU MU Sara Fabin
Kit Bein Sewn
FE 0
2 Hpwnas oi, sa mac ei, Chowro kon jep Ia bras
Char WW we SH mit ma op am na Haw
y
mayan Wkrum pH ru shea mung Blum.
ut nga 2a, Mungian sha yang he. - hi dat my ln,
Ee tn ans Simin =
 
 
 
 
 
 
  
 
 
Man vag hie Bum lm Nga mal ma brag
Hn ep, au dam she Teagbin hpi ga
or wt wp be mS lem
’
 
 
 
  
214 YESU HPANG DE WA MU bron Haren
Came hia
dyola Na -d hpangde St wa 9a, Lika hash bam dancin rf ng;
a nga pang do. st va mu ga, SH un ai ga ma. dt let Ma
3.08 nl mung Ye- su nang de ba rga SH 2 tsan 73 ai 3 ya Ha a
 
 
   
  
 
 
 
=F
Du nia ng she shi aw sha ga, Heng ml um og va 1.
SHE ga a he Ka - bu ll hap Ta Lav lan sa wa ma ii
Ngwi 3 n- son hie sh now sha- 58 gn sh mi wa ma-
 
"pty i a a Hum a aw, Hata of mung ing fy
Ano maha yu bak laut Jing gan: subts hou 219 nga Iu ma- aw:
 
 
=a Hr
215 sighed) Or Oa vaman
© Latauhia mu du, Bye Bhcang a wa, Ching ba Tam ¢ sap nga,
Nan ged go she saw ua, Nal gow of Bama,
5. Si an ya bors bm 81 yi bp, Nang gow Jno dn. ma bua?
Nusa Vem sha-ga ga hp, Map ha mada a mai,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Cave ju ma pup kum sum kp J, Shi 3 1a - a lang a.
Shutbpyitwa 6m - dat bhap ki, Cheju agai jaw dem.
Dai Bhan rl lao me Gang ¢ Ngible rus pra oa kan
Dal dan ral mungdan de, Ga-ll mn dv mri.
 
 
    
 
cabo
216 YESU WA KAU YA SAI
is la Madu kun 3, i tan ne n-dig I, yw py ma
2¥a hpingshnglang aan, Wa- du Ho sha nga mu, Narggang hang
Inga a 3-12 - 6, Ns chye-]u sha nga hp, bye hp fa
 
 
sa FE prt rE
 
[== 7 ep
Bra Gig rm hawngogai ia sta wa
Bia a we bh ye mae mee
lawng ni hpsNa a ssi Ia ngal shin na. La
To Ws ac Wr a 300 id Bama
 
 
 
 
 
»
 
 
 
 
217 LAU AL HKUM HKAN  sices.
 
 
ald
rr i
v = Te
*  Gunglau 5 am heup yang ning ds hp 1a cl, Nang lang mi ding
Zhu lam voi marang Ne, kin-sha 31 ga kal, Hoan wa hoe hun
3 Was A no-sha gw, Ja jin mau Tu na, Kam hand mst
re err
ng i, ba dng na gms li Wj no den shaja mu.
gu Sh ming hee shegmu Stinc-dl tem si nga.
Ne shaun mong dang nw Haohkng 1 Ma: du aw.
ar pp
pant De
Te rT dan 1g Ye-su he ma dau. SH ranghpe pan
Ma n-qun sna
byeit 2 WL bo
 
 
 
 
 
 
 
 
Shi sting-taw yu mit rawngnga, Lam hum nes pave 1.
stb
 
 
 
   
  
  
    
    
YESU PYAW AT MYING
 
 
 
 
rn vo amet sm) ote
Cer
= A
Ye a mpg sgn pe ® WHE RG a mesh
2p tp Yo © 83 mila jun UW -bacyamngmolavp a3;
SDatmmpa Ye: summgea yi ga-o she gran a a?
Alsip a sh a ge Ang. Ve- su gu ai ming ma-iok;
 
 
  
 
 
 
 
a Me kao bua us Sa Sho rhe qu dn ron
Gurglas i rang tp au yar, SH mys 3 ow tp 6
Shi foam a 3 gaun la am, Anion po irgdem na
Hike Hash 1a. ba rar. An-Ha ah Ie nu a lan
 
 
 
 
 
 
 
 
Cousin. pawaimh Mk mt mad stem
Gadmig  pymsimig
  
 
   
 
 
 
 
 
 
 
\y |
hh
[¢ HE ==T
Guay pn ares, Sinan ra atu shan
wom” py,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
cnn
219 VESC A SAI Sera Labong La.
he smaanarr OE 0) =m ing,
EN + : RE
1. Toit pra Ham na, Yo -su kf nang sa it 7 Shia sal hia hae
Hye Na-du a mm nang ya Mam n 7 ve-su sil Ma ka
30a’ tng.nan wa du jg ns a Moun plewng, a-su sa ha horew
Na pela dogss gar aw Su leu Gr 1, Vesa i
 
 
Shin ha it 17h 3 chy Ju ya nang tog terg kamu 7 Ye - su
Shin ham it 17 Ws dang Jo hg a1 Ye- su. HITE oo, Hing shi
TGA 1a Ih NT WOTa um 8 Nk Kabrimn - ta Ka 5, Hkawkan
| sina uiaw, song ai ni ma-hhrasai Moctyci va nave - su
a ===
Gi Ha ka - shin baunit ni?
u_ nang kamsham nga nu n? Nang ashi hamntn?
aw nang shang ma in 1 ni? Nangkastin  Hamnit?
i ha Ka - shin kau u tw.
Se ra : jE 2
© Vest sh hi kash amt 7 i = ~
 
 
     
 
 
 
 
 
 
220 NYE MYIT MASIN RAWT U
Carvey soar or 0 arson,
       
dh aw ga, Na Wt ai mit kaw
wa al na Negia ei ma ma
Nye mit
oe ling
Sa pu noma maou Weeding ho ma shi
Kar am GR ve Mara 6 gw
s
i
els PEE
Cr |
¢ Na Manga bp ma do Sh mm mel rad ma
Irs TLYS
ee RL me
% 3 ELFEILo oh
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
    
¥ sds
Tingayang nan &, me bing lu tap, Tiogaang man ¢, nie
Ga’ mig sa y-bak raw mat, Ga ting-tse yu-bak
“Ra kad dat nga a ge ral, "Raw lau? dat Li
SH man ¢ ogi ka-bu le du SH own ogi lar
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
  
hing lu sap Noe .
a sing an
Am oe Yeh wo tee
boo de Tse owe
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
221 ANHTE MAJA NGA GA 12
Jews Hi Us Wig) Se Dans New
Toots bi wu a fa ra i sha lo hoe hag
Zlga Mo la-ngs bow Yo -su 3a sh - ga, Ning ol i ag
SS hm dam be shaun ga WPA uma sha
To aug male vgn mL 8 la she- arg, Sh hog hs shan
fg
 
  
7 ¥
fhe
Cm fe aH a mr ve a
Toone Sh ee mie Bu rg
Tra wh abe Tacoma mi hip rg
WP be vip a nt me
 
 
 
nang pyen-dn sn sha- dn
Ra sar oN ngu me mal Hpiomau me meme
Ane paw paw ban ba,
Amp Wom on
 
 
 
 
 
 
 
 
  
op Een EEE
== ie EE
oe a
 
 
 
WELLL flume mep en
 
 
 
 
 
 
 
 
222 HKAWM BA AT MASHA
Ph Weudery [etre
    
tiiabm ba a ma- sha, ma Tao "ut Ngwipraw shi ga toe hip mut
Ma ya-bak IE Ila Tt 2 Kae 1a ho ya taungdan yl
Ishpum l-boyan s, larg shamet ngakam nt ni?
paangtsavm ys nui Ye su 3 b- ha age
 
 
n tT
 
 
 
 
  
 
  
 
  
   
et pot sah 5 0 na
pr LE Le
Be em ay
 
 
 
 
PA
 
 
 
 
223 SHAKAWN MU sory camau iow
HARARELME
     
 
 
TA dam sm omahe Loma og tn ow
Zin Mo sha. fa, sha gar, Sum sing kb mu ning - 5a
SNitggam To na Kao ral Nai she hngga mange
     
 
PINE Sp ng i
Tom 2 vom 3 ag a on
wR PT
pe
pare
Tai mu ogu jangle ma ai Dai gaw shi 3 3.wnghea mi
La mu 2-53 sha dawn hungdaun, No yawng nga ra 2 lang han.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
224 NGARAL LAM
 
 
 
 
rr
1S 3 nga. i do prangai lam, Dam a fe 0 d 1 aw
2H myitnom ot. wsdang paima, Dai gaw Yo su han da ga. 1a
3 Ru yok yaunhien i ba. gaw, Ye - su choi kau da ma. fw,
4 Momma - da shaman aL Myomyt na. in shachyol B
 
 
Hung of de bprngsa al lam que 3 Wa 3% nin low
Hung ai a sa nag sae ang pw, Munglannguipyow Kuda u Tow.
Hn a lm do i wa ai fim gal lam de shal bs him
SI wa lng gout na ming dr eu Herm nga Pe vel fa 6
we : 3 Vii
v ’ v
 
SHI HPE KAM U
225 Toc Las.
  
 
LY. bkNn a we fu wa Ye. su mf dim ngs,
LS gana be Yo osu fw ma Shichyekons mi ra ye
TRA sa Veo su gue ban 3 do Woiwa of band nga
Shag i, 0 - dal sang al hpanng de Hpung hams 1a, wa
CER
Sti a mung-garang famsham ya, Neg Bia tng ban fa 1a
Dal sa ha. Hasan chang ngeyang. yen zawn aun rang haw va.
Si hoe kam, 5 Wim by. Sha man a ng hb.
Looms n- emo yong gow, Yamahie ta anna ka - bu
 
 
   
GH bp Jamu lp am 4 SH pe yo kam ngs,
Sh Hye ne, Shikkys na Nang ho
 
 
 
 
 
226 NGA! HPANG DE WA MARIT
a A
or Eas sla ts
sow ai ga ma-dat mu Mloaikaw va rt Dai zawn ga ng
dng il ma ong, SH gl cpu Ja shar va ing.
 
 
 
 
 
 
 
pip:
an aa Sg Ae
- >
htt
 
 
 
 
 
su, Angi sha sur; UE § gun he ba hum a ni
au: gi i haven wa nga yg 5
Nangla-m th, mit yung yu u.
he na la
sin Borin ram yang, +a do
© hah yang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
  
   
 
 
Sn rg tye angst
Bung bung his Taw cs mgt be my do 1a, Nga kv wt.
Nong sans 0 riba bak ma cs raw ya Yaw
 
 
 
MA NI KYU HPYI AI GA
Gere ee ica M59 cr la Hansen.
> Feit
Alam Wosmmng Yoo su a BJ) gama kom
ZN pra o nang his bong BK, Nga fa a chy pra al va
SV Sur ma la hayen Ma ngs, Ma Ka + J hpe mang sh - ge
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
mya Se
Na mano. nga hp let shang, Yo - su, gal hpo bum dang
Nang pe sha-yaum n+ gi Yu - bak yng yo ngal kau di.
Si wa lt sting mi nga ma, Yeo Ss, ng fps hip
 
 
228 YESU MA NI IIPE RA AI
Chern ove th te Cdr AN
[rosfriidin CART
esis ma ier 8 rh ty vy St
Suga i gh Nw Heung hs 0 i © S10
EE eile a bts 8
= er = hat
any nia ga ra Nato am st se 72 dg
i Karsan em, Am a $h 4. - 1. Wo rd Yan wa svn
va sha_yan’ nu SH Sun 10s 4 ga 1 - am.
 
   
 
 
 
hans wd oral
st LH FEF Pi
 
 
 
229 HPAWT DE MANAP KABU LU NA
iy Comat Horan snot
    
 
       
1. Him sa Bi bans ule Haut de ma nap ka Bu ra
2/Gawng kyachysip ais Humbe, Hout de ma. nap ka. bu Iv ra:
Sap nga nS, mfp, tut Kau, Hpaut do ma. nap ba or:
GA Ne mp Sh Kau a, pat de rap Kaba 10 rat
 
 
 
SH a rungga nig ng tun ya, fore ce ma-1ap abu a a.
Younboun i = bkum bsp nga, pau ce ma. nap ko a
Ybak unis, my ma da Apa do ma nap ka bu bs ma
Yawhiyon msangsin mt a ra, paw de ma-nap ko bu bi 1.
ELE NE RE RAE ETN
tel pd de
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Dol jeetant Kabul te, Df e-omt ka-bu Woe
Fi :
 
sp pl E
Ebi
 
 
 
 
 
 
 
= fre
Hie gu Wrap rgo 1 1a sha Hpant de ma-13p Ka-bu 1.
rg 37
 
 
 
 
 
230 NIN AIMYIT HE NAW LANGA U
i tn ich 8192)
5 lia ae oc
ow 2 cing nga ig Yao en te tam 1 - re
Zong Ga ha Im Hon ma ma-ts gi ka. ren
Sg sa Sl BM a J uy 4 up up 3 va Nps cum rng
LH ba tm oa shia ngs gn, Ng a Bo, men 0 ma
 
 
 
Dei yang Hoi 0 ke brin a la, Ka-dol 0 du ma. ma 7
Duikau du ra mao dt nga nw LL I a mt hye naw kau u
Na my yawmiyar ha singgrp yang e - u yaks a pa mprarg
Basa ba nga pri 1 HH ba dl [*
 
 
 
 
 
 
3 EH EE
paws) adn a mA la da nu New a fw)
 
 
 
 
No tn 4 ht 0h
= Ldap
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
231 ye WA NINGCHYANG su surg
me Ka rl Wa Naas ga me bem
ma moe mava ai pe, Nang nan a in
ma Ge lg nuyang, Dai zw na oie
: rev mi, Na Vout on
pee: Lire Efe
ves eo hie Hoe wa, roe |r, Gog Gg ems
a Py
tml
Tg oe Fe
Tr
LEER LE Ba
 
   
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
re De Ew am jg
Fig edn 3 WR TRE
232 MNGPAWT KARMLKASANG pp
© 1.NGi mol ingpa 1G - Al Kasarg, Hewmpangara na inggang
IN bi al Ungyagds 6 Cryo. pr 4 nl paw nos
S.Gnedig a-gi ga-a nom Mol hin oma lew ng
AN oman e sha-nghgigm, Dd nl li wa a can
5.40 -He a prt ha hpung Se Ln ew ld maa hos
 
 
 
 
 
       
 
  
1 + io hing sh wg ve Tpang Ng. He 1-1 tap rong
Na saw a a sha. wang 5 - my Shan He ma. ren sa.
N - qun cyst Taw tum 3 Wa, Nga yaumg nga pra gow ds.
Pani he prim na a mt Stnggym me-sha ie gawn.
 
 
 
 
233 DAT CHYOI PRA Al HPUNG
Drtatnzen
Pie. B51
ee Jee
Mingion ting ge bes ma a Bpung,A + yu sha-u shea;
Voc Hale-tu do a ning aut Tea byt ru ahi i a
SDd Hong a bow eh chy ha ru Gh yt il hin logge
45um.- ing 1a mu chyckpra sl my An- his Warmung rng 1;
SHpunghpo ma. i ad Ma du Hydanglova Yo - oi
 
 
 
 
 
 
 
 
   
   
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
=e frm
Fld gai)
- EE E
Wg gow da 3 hpung ho rg mung, Sha sta una-do.
SH gon anh 5 - ak i bp, IY ine: ere 1
Dow Son 2g yon 10 0, Horgan a
my
Shingra ga ning-ts2 aga Hpung. Haw alpung hebung a.
Ne mit ane ba Utiamg ga, War Ha ane ror 1a.
rites == =e =
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
234 HKRISTU HPUNG A NINGPAWT,
Coston O70 Haren
fri wa pug cig pout ga: Mls Yo su cya sha,
ZA. on baw ma hes ta ease & ol sha p
Shu ak lola dn ma fm bpe, Da bpung bumps ral tm,
La agtm oo mw ngs me Kaen We ba i dpa
 
  
pug del, gr, we mi Mere, sig un pan td:
Rm sh a da Ll
Ne pve sia la
ow a on sa a he
 
 
 
 
 
Di le sh Mum sha al
Ve am bps sa gop la me dn
Sha ol da bpunge rag et Taw swag wa bee au,
i Tk a in om
2 £ ee
! ;
Ja be 1 kam hems
I, Lam nga bs sha Sb
    
 
 
 
 
 
 
   
 
  
    
wm
YAWDAN HKA HTA KA LUD
235 yt Samson
pds yy 4
7A Simung mite Yaw-dan haa Yo - Su ka bp ham yer
200 su bamla a mu dd ha Ang 1 kum-ia ing ng
SChyoipra We mi di ro mung, Nol a nba yu dum,
LT lg) ne Har. ppl mit,
port te et
Yu. nga Ppasny de ma. Sh yang he, Be. mi mi yan mu mad
Hi wn 7 Ve my dat ns, Ka rl Ka- ang ang da
Ginga n+ pra mt mang yong mn. Seng hay Bl nis.
Hina 3 3 - ak Me aut rs, Kung-daun na mt ow 35.
 
 
 
   
 
 
 
     
   
   
 
 
       
236 WES LT MACAW GA. anions
is ed ET
LH wp hm fo oma she, Ka omg Ai bin aw?
Ye. mon km mas Lin Hkanyang gw,
3 Nang bing ri mt aw, Na mit bp sun yu ra,
Amc ta ade Yeo mi An - he Na hp hha vag,
4 :
 
 
 
 
Ye-su Du sw alm me bh
Fla lps kyu n bambi Yo bak sha birumna law.
Ti nang hum bpe ma-an kau sang. Si ping yu - bak ruin
Lu- mm nina nau it lav, An-he ba ang han.
peter LL
  
Han ma jaw i
 
 
 
 
 
237 SUMSING NA MAHKAWN GA
baseless) Sars Song Li.
       
 
    
in cute 121007
  
  
   
    
  
    
 
Yanda Na ka do 3 Na ip Names rs a ak dom
2¥an-da No bau dayag Sp 3 0 n-lng Sinsig ng
3 kow ga Ta pu A ngs Mga Jo mal osha
ADaNaunnd af stan ba va 1 moby Hat 4 Ne
HE ped
on rg apa, Wt aby on Ne an san ma
Sn eg a 1a Migian - tok son erg tan 3 3 Du
Jb We a Mp 3 Vemma 3 naj ia
Taylaiay Bow We 3 Wa Gon tng 1a crops da
 
 
 
 
 
ira ungin 32 ig 193 ng ma in,
Wa; Sumsing tng yg na ning bre yu ga. Hungraung. rg wg,
bu. Dai sh yong pe bin can ga -
5 D5 wo so Heine 1
 
 
 
 
 
 
 
    
Tr
on ns ed Yoni erm
5 Lop sigan ba ow nga al | mang 0 ran we
pee t TE is
ay
 
 
   
 
 
 
 
   
0. ig ng i 1, Sos sng sn nl
SSI n en
FER A EE RL
Noo Madu bie la 5 tn, Nyening
Sl wo dung tra ngal 5 Wham. Ga ning
Ning rl gai blup bam yas.
p= Te
7 7 TT
pie Lier
Stl chyok-pra Ls - gow ningtpang, Si 3 dang bi ngs shang.
S00 ie rat yang pra cing - a, Mung Be op nga Mma,
Tet Cima
 
 
 
 
   
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
VESU HKRISTU A POI
 
 
 
 
 
 
 
 
 
tn ARERR Dr06 Harmen
SEE
tao Yoo sudye-fa Alot ruin go SM vem
Mu bok bw a § rung Sha sdeng maine Sh fu
oi Kassngtcaw 0 lan, Mavtsage-de fa ba? Shut it
Metis dL Ye sy HSU N fi 6 8 jun A - sk
Pens str
pil ert
masta 0-cé poi hp ams, sha 1 1 a Ham le sha ud 4.
318 2-1 Fa - ba; Shika aroun wb Saban angen on,
masta <i a ming Yeu owstarg bra Va. a fowshery 0 rs
0 SUSE ps: AnH 108 a law An -He du 0a 9 hv
be et 1 er ’e
= Crew Ih)
YESU A SHA KU
240 AERA oun
TT
pi
en en
Thang na asmora dg, Wn le ma nomi lam
Sagem 0 gro de sioring, Gali Gua ma 1 dng;
NTE a ¥en op
i
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wl
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
os
   
 
  
Di maken m1 3 Ham ft. Ton
Du uk sh ng aby Ya
Xa mm Sek te da Ne
M4 pen sem
stip ft pe +
   
 
 
 
 
 
 
=
 
241 KARA KASANG A MUNGGA 0. Of Hanson.
Ty wads own) psy sim
 
 
 
    
1.4aral vn mang:
2a rai ws mung. peli ol nga Nang his rl
5.Ka iw, mung am peng ra nga, No hp shinkang nai
5 shaun Nye my m-oin bs Jon zevmbiS 7a 0g, Sn iat
Rgayang saw, Hr 10 yakahobbpa shchrarg va rin, Nn tng
Iu song, a chyo-Jy sums gdm ko 1 na, Prt. ding.
 
 
 
3 sha. ne hash. gon
lng a 1 n han av. las hoa ung:3a mas pa mung ga, ye
a5, shakaun 15a nahh.
 
 
aut gan Me sing!
md 15s EE
Err
RA AR
 
 
 
   
 
nye mit h_rong ov,
 
 
 
242  GRAU Al LABAN NINGHTOI
th or Om Hansen
= ===
LNG prow gr rig ha, Ama Bunge 1 tan dr
ZH lb Madu Yo - su Shaheyhme sha mee ow
LS che-l gw gmuttum, Dd ni dumbing me ine
“Ding: ga now pra yang Yo su chy lu ma- awn,
gr -
Ks i cyoipm neta SH hee naw- ku shang
Lip ha ma sum yo bp ngs nat bid et ea lw
Nanas aphoegrgaang, Mumgga ls - 0 hie new
Pom ve a $B ge
ES ee Toa An
a EL enn:
Tea a Ka ai Keng 3 fom, Ka bu 2 1 Ty Ho kam sham
La” fa 53 vanaimg wi-ws Sh pe prt ip shaken 43 na.
 
 
 
 
 
 
   
 
 
243 HBONIIOL soe
 
1¥e fu raw wa mi, On ng pe
Z¥a © Mad i nan noe bpe wun -d dis
3x ow hempawignm ru, pav hh l-o moon
Nia ma ming ta Ge ma Se om og bum ps
  
 
 
 
 
 
 
  
      
 
Gur ring gum - at. simi rai, a. = - at
Teun ra, among af wit sh da, Cheju ka ba mung yawn.
Yu - bak nghtel mun ml ba rau, Nga Gav nga fa we
 
SETLIST 2
: me
244 womeon avorsa x
1.0 Hum, gt Hs gn 16 Yo su Pye ge p00 1
2s la Modi Ve wc Na gre al mim akan No bs hy
3M doo rahe gn a Noy peu ede a -aYa law
 
WAR ea aa hung ge ra ra gaia a Brel rg bao,
la & bm Hea go se lng Lam Yu-tek ion 1 61 hia He
RE Ee
Lo rg poe
eins oe ra a daa, rating sa de, Nal a ae
Nga lu malo ngs ju, Nagun bg 7a burg 1 cu fa han) a a,
Na a kasi Ns we: me kawashng Nos a fan 1 Ka
bettie Ldn
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
LABAN NINGHTOL A CHYEJU
245 a veg snr we
nan Se
fon swn 752897 . | oman rs
f Tia FPS]
Chis we pou ma fw Banringior bd sha bn ta
2b od pe bps 01a, Vo-bak ind ma ho sha a
SN 2 gan shat, Now rg Nap
AD lah oa A ge Hn oa a
 
 
 
 
    
   
Naw Wingo Ns raw Da nl chys- Ju hp ngs
Paw ai my. mans ma - dun, Hk Ka - Ya my hou ya oor
Nang tong ang an -Ho his haaung, Hpung shag kang ma.-cun san ya
Clu baw Sunda fs 3a, Tin - yar yang He pe raw hu;
orp b i]
; ply
7 in rarats wt var 4 tera te
Dal’ ri ding Ha mt 7 rawng, Kang kaw mt hang ga 5a nam
Prt ding ss pow hum chye- u, An - le ya chym i 1a ru:
£ 8 I 1
et pp Se TE
EE —_.,
= T%
ft trode 00
v T TT lewis
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
246 BAN SAL, san
ghey 7 —
Lima ka bu de nie, Hoi me
2a ul ban wa ning angen, A bask
Dri wi bhi be a mys la, Lao ma
Sf Le -
3 : x |
¥
3
Yaonticen that Com - 3 io Tu ta, civ bn ar,
Dai ne pee Tn Ye - Su hp na vant va.
Chai pea a ung upp, Gumbprsw pains sh - at,
Ding - hia mar few ego 8
Bopp tide O oe
pert ie 2k
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
   
   
ban ka dae Tooraus, a ©
Dal ming ar Hhvisla, We mph
Daiyung hui tn 4 sbi ga, Ka brim ki
* Chyoi-pra. chyoi-pra. chyoi-pra kei, Ka - rai Wa hpe sha awa.
ma sum tie, Chyoira ga ai ma dun.
Hhrung Jaw 7 55% - sak Wa, Ma-dha a agi sha pan.
Choi htm Ka-rai Ka - sng e Ma-sum ral tin la ngs.
 
 
 
   
 
 
 
 
 
TSAWRA LABAN NINGHTOI
(Toe ds God, den wis, Br. Hanson.
pre EE)
Tew ra ta our singh gan, Shrghan oo gis sha paw.
208 n dighia m ymnhiyen, Ng. ter prow Ho ga - Ia;
3 uth yu- bak mm ra ga Do ni an We tang ba,
ASingra teowrs Wa de 6 Anche Ne Gi nga ga
5.Ong hie bung I nut mst org, N - tn cb du wa, yang:
_ .
 
 
4
Nig - sn hat ai sha Tia hhgog, Lol Wa met va sai aw,
Gunga Num al vrg un Ning-gun nig-tan jt ai
Mit nem a hyn bey ngs yang, Nang ne 0 hoe sha - lan
Na chy -pr mying ningaang a, Ngul-pyaw sha 15 uk rca,
ms nan Ho tng, A Me Na Ban sang,
 
Lh i LPL
ER aE LE
—
mee
23 bru pang a shingsip zm, HA ba my boo aha fat
Santis Yo - su lpn hs, Weawmtaw nga le ka bu
Hoge-s Ma. du Yeo mwa Yoo bak rw kau dit
Prat dng-sa na tm no he rae ki na
Gv sha, Wo - mi hoe, K sim n sa ng. down.
HL eg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
248 LAMU HKAWHKAM A MAGAM
2 3
¢ A =
150s a mason, npn thaw tg og Me +n
nga una Ke <a Wa ga me oo ube Kew
Se a am la bebe gw Hol 8 Han Na
    
a mag, ja mg de ngange si Heart we oma - I
Da Ja yin ship do au lau git Si Kaw ban nang 3 i
na ask dl do nga ma fl Dal yarg  mn-ho mung
 
GH rr Tee]
mga bin va nl ta, Hakan ba a nga a ng i.
uC haung shi up 1a, Dal gawhkautiamsha-igunal ga, SH 3 mong
igang 1a Hla a gs G3 on 10.
i x 7 3
 
 
 
 
 
 
 
TEN NINGITOL NI LAI MAT WA
249 (While the days are going by ) ‘Sars Lash Naw.
J. Ten ing ic 1a mat wa Yang, MS g2- ren i pe Shap,
2. Ten ing io 1 mat a ga yan, Li - 1 58 hoe hm an chy,
5. Ten log ot ai ma va ngs Yang. Ab -he pc caw oi 0 lang,
   
    
 
 
 
    
  
  
 
=)
Tn sig Boi sh vt nga arg, Yon Wun bic yok a da
Tin vig od oh wk wa wn one Msn bm Zi 2 +
Ten vib eh mat wa ge ang. Wo - ta bi ban oc a hg,
 
 
Hunan © paw now ver ying, Simons yt me no
Ding Hn pr yoo kn bein ngs. Tw hha nga ai yi aI,
Tim nigh ta ja hal d Hoi ¢ sac owen mw
 
         
 
     
  
  
 
 
Milka ji geo de bn dp, Ten ming Bi mat va
Ne kn Ce bpanae pun 6, Ten noguol li mat va nea
Dri mC be ka ha ha Ten tag Mi ma va oa
 
; = ,
= ToL =
Lai aa va, wcwad 37 La ant wn
A
= 4p =
pre neeeb ES
 
Hd Ee + 1
Err Sly =
Lama, Mil ha fade co Toning ma va nin.
Lai mat wa,
ESE Ir
250 TALFLUYA!AMU JIN SA 0
ssn Hn Seb putes
[68 5 pr
Kooi Wa a ka sha hpe kam sham al ua hos,
§ Wenatie hm ba bea heme
lam vunang Ha ng. bu aw aw gs
la Nhe Naw ha man da sm nga,
ppt pe tf eo
mg Myc la mw gos. dow sm
Teng tang Ye - su caw ng he he bb ma hing
Santis Myo lb ad Hemet ning ma ma. Mian wh
Sans ning-sn na lu jam, hi pow db nga
r= ree
Be
 
   
prepare fee
Mama wi be Ja -shin au ogi bham, ein kau ngel Ham.
 
 
  
ee
MOL MOI NA MAUMWI GA
je EAE
fede
 
 
     
    
=
 
 
su” ram sda ie Sh sow 0 Mom a g5, 00 mara
Tig:ta mas rt D6 aa ke bn 3 Ripe oan 1
erg ng tn mung Nos gra Kt ng Nao 1
Go Toe gw che 8 ALB me sm Lam ing
   
Ee Hig tet er
indy, m3 paw nga Ds erg man ga nga 3.
Vande, me Boragle 3 ma ow sha mad 9 6 0,
oa uve de a ow pw Hur S13 5b go
TO Gata Gn Ta, Sha. a 13 Ta
 
 
 
   
GV ey ee pera
Mig nl ngl yt tu x:
Mang pets dan de lov. Dei maim 38 un ann, Tt wt gsi
Tul tt nga tsn_na lew.
Hai a nang.
 
 
 
 
 
 
 
 
sie ree
8 3 1, Ly a hung Sing ang is a pe nga lung dam na.
 
  
I
ssa
252  VESU NGAI IPE TSAW Al
Clouser) or Of arson.
perms T Sa
£.Ye-5u nga pe ta ra nga, Chur Fa ring ga tun ya; Ha nl
tu ngelhpe tae 8 5, Sum sig baw ne 3 hia 55 Nye
tow i a. Nye mat ganas Shi na: Sh
 
 
      
pe baw sin al gaw Ante Du Ja ra a law
lesen uma. fw, Da ha 12 gsi shanglu lew. Ral 55 tw 12 ai
prattup sw ingen Nga ng hi wo sheer.
 
 
Ri on toda rm ak i cn, tw rn, Lehn elon cho sa.
Epp pitt Eee
ss)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
253 NYE HKYE LA ATMADU  cuunn.
oe Kets
 
 
 
 
  
   
 
ue ats uti pt my 2
 
T 7
Hie ad hp nga shaken ns, SH Sawa manta Ka bi,
ENGI sn i Ja na SH makings tars ok ho
Hye Hd pe nga shakan 13, Sr chys- il hung hps sh gras
NE 03 opin Mada be, SH tame mgt saan,
: REY Lr
pn RE A
Nye ma. tu 3h gaw shasangye, Du hi © 2 ogalsun 1a
du we, bak, nara hoa, SH ningun Hi ngal dang eu.
Skew na Woung sak do, Lai lls, shi nga hye sau.
AFH
beg Sdn
HE nv EE boon
wii HER
z sri
SLs mr 2 wi he nn
 
       
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wh Gang hte yeyu bok mw pa.
Via dang Bae yu beh ow 43, Wa dang a mye ua raw 33
= 3 r
 
-
prop iy
    
254 YRSUMATU GA KAW MI TSUN U
 
 
yk
19M Ye-su ma: 1 0,Ga haw sha nu Anh 7
2Ye 50 met how mB Na 0 tan 1 nga Sh 3 dye
3.70 3 mab Maw mn tye gp © Sma a Nga 13 50
4Y0 su mau Naw ni tan Hing pa Pa 8 aa @ a
5% “a1 78-0 nw BUNK Kan van nyt yavenn. a 3 1
DR EE EE t
 
 
   
 
 
 
 
 
    
fats, SH chu
tong, Ls mu de do 13m
pe aura nga To na, nya 3 law Yess ma. gn aw ri
mu anda a, My guHen une ra
on rg te Ye sy a ure srg
 
 
 
 
 
 
 
 
255  GALAW NA MUNGAIMINGA
lsd Mar, wd 1) Sara Maran Rati
=) = ==vHi=
10 boy lam gal mi nga, Ye - su gaw ning hpe sha ga;
2Mhu-na pa aman myn so, Nong shat 3 - mat Wx
5.An- ne mpm a him sa Dal Mac m+ 0 ehyang
bpp tp fg
[vis Eat
J I rT a
Myo Madu nga bps dit Gr Din din lens lng Man Joo.
    
 
 
 
 
 
Hoe Vad vg toe to Nig 1 he nn
 
   
Toa le Ma tan dim lot Young ho up a wa burg - IL
Ret b Lehi
 
 
 
 
  
      
     
   
 
 
 
SEs
NAWKU NA
(Shain Rama 150)
 
1. Chyoiprs Karat Hing nu da cu, Si ho shaken Kg - haw
2903 Gaing- am mow, Chying bu ie wt, kung dave ms
3. Sig al munghan ng yung dang, Ka- a Kasang ung. dawn ga G5
ig tips P——
 
 
 
 
 
 
 
ede
Oe 1 somo. on mn by oh
Ting. 5. pc, sum 30g 2 Shahar a ba dum st ung-cown,
SH a chyeh ha. i hi - na Ding orn na law Hale lu - ya
sree ey
 
  
  
   
       
257 YESU SHAGA AI —
Tum 0 Toms)
[eee er
Laon dl bey i am esi ve par me si
2Ka yin fC Ja yin AC Bang miko bing No my ava ing
8¥a gow 1 nrg lam po, kat tam 0 3 Hal, Hyolkangla ai
 
 
 
 
 
 
 
 
 
TRE SmI so va ver he a
pret Tp
TEES Ae
VEN SN
Me Ye - su pe yo Kam sham, "al fp Bye © tw sh
osu bps ya fmgkam 4 Du ni fing na mt gaw ka.
ga yang an- be han nang gua, HN a ga ta am Meng
: r
et
fy forties tr
wk re kat Go manpage” 4g hg Fa
he a hor st Stngngaheyi a1 ga hoo ma. dak mshi kam.
bi Iu ma alan ysk mat na, pra dng ung paw I.
bam bking Os 1 jing, ya © pA Ka-yin wa law
EE
     
 
 
 
 
 
258  CUYEN MI GARAL N 1SUN DAN
SUEARLL ON PAN
or epg Sia
10 rtm non te’ Lei im a
a hl i
Hm em To 2
ft
EE ————r
; wo
Vingian  kangka 1 Ne hora Da rug Ve- as ie a fn 1a
Kati Wa sane pe a. 90 la a Clb 1 fn raugat hin 37 1a,
 
 
 
  
   
 
  
 
  
     
C0d an © ath lhe ols 1a,
20 sombody sha, Cg on 53
rg Gol To 3 Bro Sh 0a a + on alm
¢ bg
i
Fr
 
CE sary
“Ra mung da ma- 1e Ipung singkeng Tp, C yen py 9373 1 5 i
De yaa. mao ys anche ma o. Ninghan Fa gain tn car.
rung df rs am hy 3 py a shale gaa tin Jn
  
   
 
 
 
 
    
 
 
MA NI SHANA TIPYI AL GA
259 hemi meena]
Cnyon gar n tun can
 
 
 
  
Ghyen mi ara nts din,
unm tsndan
 
or. Ol Hansen
 
 
 
Ob
 
 
el)
 
eld es
fa tgp br Wa ty 2 23a ou 31 da 0 Wp a Kaw a 0
 
yet og
 
 
aif
 
 
 
 
 
 
ig
 
 
 
pe
 
 
 
 
Fibre
 
-
 
 
tng gan Ya- 5a ao Ia ©
 
 
 
 
 
 
 
 
rep a
260  LAMU HKAWIKAM A KaSHA NT
Qtr ely Ko) as a
pm i Re
1.5m nt a Kasha 1, Lam Hawn bi matiaur dakar
Zo ra lap a lm ha dno tugs ve SE. ge
3Hprgia-) paw 19a [a- Mou ga SH drg-nyanghla eng cur ra
Muscle na fe Sana an, Nurgkan ta Faw 8 lau
 
 
i A
6 FL deo |
fete othe lo Neds pn Ye baw pre gaan
Shn-te 1 reas ns i, arch rr 63 an 198 rl
Hote rga Ta ga Stun da Nar. a margin gin 1s
Hog jg mga yng 0 -v gow 1a 6 bm sla ja Han 1a
 
 
 
 
 
    
Le
ty = 5
=|
eo tm
 
 
 
 
hop teehee bp rag ?
per ti
 
 
 
 
has]
261  KARAI NANG HPE BAU SIN NA
odie Cat ri Wang Sor
   
    
1.Hpa Hun va Gm nang Hit, Kar nang pe bau en nar
2 Ning my ha ba baum wan. Hoi Kya ng he bau Sh na
 
Mang al yong shi jaw ya na, Ki nang bye bau si ni
omgi tumy tps nso, Kl rng po bs in
s
   
 
 
 
 
Peeps
5
Seri RAN
Shi a siog-law n - pu ha mgs, Kel nang bps bo sh na
Na lan Na hit hpa baum sha - lf, Kil nang bp bau in
Nanghpyl sl Shin ning-cang ns, Kal ang bps bau sin na
 
 
 
 
 
 
 
  
  
 
Sh nang hpe bau sn na, Kl rang hoo bau sin
Krai nang hpo au an 1a, si na
 
 
 
   
 
IA RAWNG YESU  Soratams on.
262 I to Sa
 
 
    
 
 
 
Lng - Js raumg wi, Gi ng yong a ring pant,
ZTsmia ol pang png. Tat Wo 0 nen ha mung,
SH boa gm We Sn sawn al shee B mung
 
 
Loe |
fd il = Ty
Sting-jym tum lang Ka - ra Ka - sha, Nong fe ng ung - a.
Marv-pu nam-san He man dG, Ye- su ning-san  qaw,
Pio ln 3 re aon yng ha Yeh mim gap
Lite
errr bat
Grad yor 18 a1 Taw, Yawn hung bpa sha ln 7a nga.
Sn pragrary on 7a wg gare fo
srr fi Trp
NA MUNGDAN NGA TSAWRA,
263 RELY
rami
I
0% rur-dn tba bmg. erg nrg ns OT rg
Te Ton va te no opt hn am a,
Sr ve ot ah ea po
re Bi nt wre
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
EE 3 ;
Wish bzw mow GN a b 8 hh
Aoi ngita ang-Hol du hha Sta ut ha ng nga a
MykHaumal fo naw ki py a, Yawn ange ga gra aw.
EE
 
     
   
 
YESU NGWI AT MYING
264 NAME,
i 5 yi J
10-50 2 mingzamngui pyar a Go Mingtsstrg © nso
ZWiudanghia 5 Shi Jon ngayang, Shingnga 3. my a Kap. da
5 Yarung Ka-wa tng-nyang ha, N - qunciysisl sng al we,
a gis Go Ye 5 Cyh roa om
x "
5 LA Sn
Ran sha ngsi yang shingran hi, Sing-Wrg a-mying Yo su nga.
Dei ri ade hi hpateaw mal Ng. nh Mt Wt tn ya naa
obo uw mgs dl aw me, Hoe fa Usd sh ta nga
Ln Ha i aa nang nga nga.
     
 
 
An hi Hawken Ye-su Hiss, An- Ho sha -gra Ie ung aun.
pd -
 
 
 
 
 
7 =
265  SUMWI YAWNG HKOI MAT WA AI SHALOL
Wn themes hove rol am) ra nea.
hod hk 0 Sot gaia)
 
 
Tetum a ami. fan Som <r Het mh nb.
Slaw lw gmk i stam n- eshmaglam he ag,
a mre an sin Kao i hp a ores
 
i=
bad) :
= Siew 1]
Bun lan a-ha vamon s shinglars Hol tu wang:
Cow wing mye» yo ions mu an Howe bln neg:
EE TE
TE Een
dtd
* Duisubowi Ma na n- goi-lb-tum Wa a nda dum ey
Sana halt nm Ye me En We
An -HeMoehngls & lam mibavn ga ga td tawngpr 1s,
bs bpp =
RE pt
Disb vt hee mat a Hoang, an-bte 0 - lang sha - ds chyechyarg
Doing 10 myt pov yn ang Me bps an - he dang
Dal um wi hoi mat hor, an-be shad cro ching ma
preotrt fEE A
evo ce Sg
nie bpe pp Sry
[php pe 5
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
(prided J i
 
 
aye a na re; Doha imam bu 3-1 pat.
Shy ra =
.. fEss ora, oa
B]
 
ani so Summ ot tpg hn ng coc
Braden di 2
pr faf ri EE eet ty
266 VESUMTA NUE pe
Rig miso)
Eee Th
1 You He yop pp a pra fhm, Ba cane wa Jeng Hapa 1 fen,
pan nat
EE aE a
EEE
orp
tetas
Tova 5 wp tr 9 oi Ne gmk hi cg Gu rn a
"3 D0 swe Hcknggaw, a nal wa sa; mabiavn mb
Ve au tilang pu 1 cha - Hi, Gumlas nl yan SH mar @ hi
2 Ne 3 bio paw fa oe
4 nile ho Sh : ra =
REESE re Th
 
 
 
 
Tan cay sta al ne 9 yl 10,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
a
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ssa
267 aga pon
 
 
 
 
pn TE a5
Gin sae Sil
Hotdog Rh fo fo
prea he prea
nasi bps 3 + sak Tuk jw yaum: Choi-ps chum ln - ka ha
N03, top va © the. man Bawng ding ni ew shy-loi
 
 
 
    
nang pe nga yu ung ai thung-gh Hao narg hs ma chy.
Bey mat ma Vi gua dlshaen de nga cu ra.
preps
268
[fe ak et io
Ch. 0 Moen en gag oe 8 +B
2 thngon 33 Sut -ga gun: BU yng, Shisawa my Ho sha - G8
SEungli TI fa Nog. Rol Fa Sa ban af ngul pyawikyng
Saye du @ ma chy ju Ma Naningaen nga an reg rg
ua LER
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
B
Shi ra 9 tinge tl nowng. <, Noa hie ip han ang tn.
Naaisha e. co hpe bkum Gm of Nga © gra tiaw = <i og.
Si shadum Io naw sha - g2 oa, Dal 01 gra nal he tw
Na a hoo ta la me de na, Nang ge amu nl Baw sl 1.
 
 
 
 
 
 
 
aL 2
3 = Tr =r
269 GALE BOEIAE |
max mcguaerin 1 Reon 37 Awake me 180
 
 
 
 
 
 
SE Tey
= 5 = re eo
Tha mala nangg mm toe sak oo ao [i
ha magma om twos Me 3h To fap
Sarge ta a Kn 1a Wo ig. in be fp a
43a cumhprwma - his hap T wa ming gam 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
JE Mang Mo Wt sha: kun - ga Me night
Name uA chang ug, Np a gw he
i Ne SN gs Me Ming uu Moning. gp he
 
 
 
 
 
 
 
HSER LE
peter
— by
E f I r
Wen Me umn heb
Rog Me Whe egw
Neg le We hal me mw 8
Ae WTR RLTW
y 2 J a
Fe
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
270 SHAKAWN KUNGDAWN GA
hy
% = Th,
A Sumeing a - mu mung ns, He Tow ig Toa cing Wa, Sh
30m wg gen 5 a go Nog
SA mpymgte Haan, A oA Me du a gun Sin
TTT VE Chi manning he
E HEE]
 
 
 
 
 
   
    
    
    
   
 
+
Kove ing dawn ging na Jawan za va Win ga; Hea: n
Mol caw al sha 8, N- bug ma rang ding - Ma, La: mu
bong fie madi, Dg + In be ma young am, A -
sum ca tn nga sha, Mung. kon aug tig bung - Gi Ys haw
 
 
ime Gal Wa pe sha-kaw nga on
ingisa la- ia ang ms Hea hpurg yang hewn shi hoe. Kungdawn.
law a Yo-ho-ua pa ai ni sha - Keim kung doen 10s Ga
7-02 Machi Ha na Tol raung ma me. ungdavn nga hen
 
  
271 KARAIKASANG HPE NAW MU
= EL
Yang we rai, fou nau i 5, Ke a kaw srg <a GR Shi chy
2 a HE ha-ga maw.Ya #1 2 ga Nap Is Her m
Ye oD Ipoh rs raha Sa | wn | hom i A rg
Aes ae 5s tpa kay ma sha putas i mo taacom SH eno
   
 
 
 
    
= > 53
Pad na ka - 5,4 0) mgt lo raw 1% Ka-t my He naw
1a og, a Ds eng 3, Ton ene ds 1a Te ng 0-H rs.
Sadargohye.s ka ba, SN stants bpe aw na SH. 1 Ha tp fa ra
Lm Lp tn lot kn
 
  
    
 
 
272 HALELUYA
Ts
ya mys pawn Yang Ka - i Wa. hoe sa kv:
J
erin Te
Shika sha cit ya maj Chye-is ham sm Mpa gry
Er pera epee
 
 
 
 
 
   
 
 
 
273 CHYOIPRA NI E YU MU
Lok ve vat) 00 Hanson
 
 
 
 
 
 
Hpungshinglan tngnyang ing Hi, Up. 2 hang shi hoe dag 1a.
Da acu non, Maw ing.6a jun Yu Kaba pa htaw mekmn
nin
5 a
    
Hiawhiam ri hlawhksm hkap 1s,
dan-mau 5p ya, Jann up ya. ST my hiosha- gra shi - 3;
‘Hiawikam i hawakam sh ras;
dam i nha Hap. b.
n= Lp Ya. anu up ya SHY myig hpesia gr 1a -
Hwnkam i hawhian sh ngs
 
 
 
 
 
274 NGWIPYAW LA AL MYEN MUNGDAN
jo. Nite ie anes sn
 
 
   
         
  
 
To nw pw 8 Wen mwrgedin Wa Wan ho
lyn ming dan a ho she Kasha Sn om me
Slam wel ming sheng, mung gf 4 - lang, Lill nm Ning
; wm horig i a - aw hd wn, ha nu, He iis
oo he ton Som deg Ln "n-
a mr We} bn os roan fgg mur
Eh
ws tr ie
own 1 yng, png - 4 Rng amok. hpovm en mung
o Mun VieKs - yn Wymming ha ofa, mm - she
Oyogla, ma Mu wa Mnming on mm eh
attr pEt ET TE
 
   
 
 
3 + ——y
Woo Ko rd shaomn pb 5 Sn.pnw sh
I Wn neg peo NH on
Jog Ma, Rom gig chy. Bw Dingman Keng
 
£ =
J Preven
Eee 1
a
stawp lam hau lu Gh, Lan mad Ka
Lr LEe tess
br A
m Few
 
 
 
 
 
sm sana
275 (Silent Night). ‘Sara La Nau.
    
 
    
   
1.5m ha 0, chyol sha - a, Yowng sm nga, ing ors Waa
ZS hate cay ha wn Ning on ck a3 aw de
SSim sha, cayol ha ms, SI Sna- gan young wa wa; Sin-praw
Sm sha. na chycl sha - na, huts rm ho 0 13 Haw Ia
Gey hee
Wo Mem kaos WSN yp Wee sin lek shinghri
na means ga gm Dol sags tm oi ma mw
na hpa-Ji rung nl di Wmgaa kom. hos hoo sok fav bei
mo asa ni Motpawn, Nurg Fanteg a hawhiam ddan
 
  
 
 
      
 
    
Ta
gui yp ra gu sya ye uo Ton
ron haga si, Hie wa Ye. su di
Hoa ran shane sm Hon wa Ye. su du
Hs tu nan sha mpi a8
Coa in «ow 5 =f
 
 
   
276 ne BSE) seraPowin
Col hms 5099 ARTI | og scstaiss rn
  
thug i 1a Dani nrc ia, Dusen lama Inv on.
Tlatm ma ga de Shi yu om Ngywenp 4 Kaoral Kas.
Sich gm ma patna mi gn yng, Manga le madd ma,
nN aw 12, Bg
ha
 
 
 
 
   
ESR
0d © am og A gi, hn a fe awn dn
Si shng i sha wndaug BL Tip ra fam shat waka;
Sip pan aa 4 kao tm pe, van 4 na, re
ba eng un, pr, 9
 
 
 
 
 
Hak pm lw nin so ow da aes
Gon ww be rm fe hpobgrn Be ae nea ma
Bricton ma sme bee gon, Sho Wir bps Whoa md la,
fe ue somber vn, 0 ie bie hts hn bo
 
 
 
rtf]
277 NYE MIT MASIN NALA
 
LN a myitm - sh ona Js Ne Wye la Ma: dunng nga,
ZN sharon pung Ww nga rv Na ing-ma Pps ts sacha,
5 Chyingnka nu sow + 12 ka- ra YR Kau da ma-lap lu al
Nye Banta tt tawng nha How awn ta larg du pan,
We cr ns
5
 
 
 
  
tn © 5 5 i tint ae vere
Hang lum cam yang gal bal vol, Wl ning-sn bps gai o-
Sti ma lp In tim ngs gw Mang hp pret ng. £3 dum a”
A
Nye Ungoyrg Ha dinglowm ma Yo - bik wa, gai hpatsaw al”
itt Ets AP
S =
 
 
 
 
 
 
 
278 SIM SHA NGA
bh od uncer oS sawn
Slik in nine
Je Ee
“ives su thakog nu Naw me, An he grup-yn bk ns ge
ZY Lakisha mE va nga, Mang kaw sha stingy nga na
oe os a cre, hg ee
lg SEE -
Smosing ns sum. wl i mak mat wa, Shngbyi_na fran ag fom nn:
Ton mL ey Se
FRR SL TE
7
 
 
 
 
 
 
7
ay a
fooliiieTi 0 2 oR AORN
5 ran lie
REIT ERY
= :
+
 
 
 
 
Wa ol now yup yw nga na Mads 0, Aas yawn um 1s na 41,
“eawra Hye a Ma - cu nga sl wa yong Lo- van sa fa-rum o lam,
Hang Hum nan be nud py lt 2p vm Shimoga a1 da. nam gai di.
2 Fees : it ify
 
 
 
 
nee sein ba sg eg m8 Si
bp ties ] SERV 8
sin law N-bung Me ka ng rye ga ma-cat Sim, sm
bt re HE REE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HPAJ RAWNG WA CHYE CHYANG MYITLANG
279 Theme rw
an CELERY
 
   
 
    
5 rag va ye chyang mt lang, Lu su wa sut gen bok:
2 Si Pools my an -Ho hia tawng, Shi chye-ju dorm sh. kev
Sista shagu gai Iu al Buna] how ak ma ra:
ppt Ea De
 
 
 
TY
xh gu tm G8 ds tm tw 78 so 2 - h
Stn Bw a a Sh es
Nm arr i es, 9 oon
- i
 
 
 
 
 
 
wi A a
 
APR
nrg ba 00 ly rn an pe mT
Dui ni gw n-Ma 3 lum-hpa Kahn Woe mk jw na,
Kimbpa a fo dk da rd nga Mawhn be sk jo 1s,
  
 
    
 
 
Wn ag pb to fon nt ne
Bo fn TE an a 2
I
  
 
 
 
 
 
 
 
NYE HKYEIRRANG WA BKRUNG NGA ATNGAICHYE
280 Reb
   
   
   
 
ota
ys ow Hire Wa rg gs 8 rl cys, Hung shrgiang hs
IS shatagh ge dma che SH 3 meg ga
Shing shan a. ma d che Sh Me Mr
Ly ht
[ride
be
leurs Hom am 2 skied Cra
Bn a ma Hamehano dsNennanet wa ir. Yo sho
Tg TE Te Saran
 
 
hem aga pal Tor ngraschve Yes gan
ww emi Teng gga ce
nga 5% oo
 
 
 
wg ga nga 5, basa x Tong eng nd
  
aye ssa fo 1, Hp Sang She ong 1.
gion ici og ngage
 
 
 
 
 
 
 
 
Se th ff 88D
New bs)
281 YESU MATU SHAKUT MU
Kpawie
1.00 a gb nga a bp nau nn kang hi, Myo Hang 1a af
ma shal sharang nga yang 6, 0 nachying ka
fawra my Hs Shakil U, Veo su Fw 6
 
   
 
5 _
§ -
 
a or st 1 + mr 5
BR Sy mn
adn ET A
preset 3
7
 
 
 
 
 
a h-D a
Ere pe
EF
du matunga gr sha- ut yang mal,
ab sha-lat nga jig a- by vga al.
tu sharkut nga ong a pu nga a
 
    
 
 
 
 
 
RE
maw sha ut ma, Tut sha. kif sha-rang yang mai
Sree pe
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
dm ed i
Shi ma- tu sha. at sha -rang mu, Tul sha ut shirrang yong mal.
TARA DARA NA NINGHTOI
[a
Gy pl |
> TT F
1. Hg J humring hic du va 0s, Wok gala p-hion TF To
a hurmehin da gw ve, Suma fu [San ru ma
Tl da na ng aw wala mga ag na pre na
rot of mh a, Hr 3 ie
ES
Bihan =e
a ga yawngha pubis im ns
mans ap paung ma
man opr prawn mar:
aka 1a a wa mL law;
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
 
 
 
 
 
RL LL RL ll
a a
Rh
Ri esa
 
 
 
283 AMELYMLXRNNS MTR
ocr topes
EE pe
Kab 4 15 i Stem tay 6
FT ha i nk
Tm moh ie yang ta
ETT,
Mai a Hivivang Nashingna sham Ning pat ninghpang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
6 mgt bo mahknin ma ngwi nga nu lav. Haw 4 hia ng o
tpg ging 5 + Wa 3 mg g2
#5 Ka. Ja sha ngs Shihpe hawk ma saga, Shibge naw:
pun shinkongrawng nga af
FTE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
LANA MI NA YUPTUNG HPAWA  svasogiia
284 ven spe mir nai i
 
   
ka yup-tung hpa-wa, La - mu ba -1sa ~~ kan;
2Haw teow ning a sum-sihg ng a, Wem wam sum-vi Na. Jae,
LA cc lmmaw Bawmsa 6 Ru-yak It § nga kun?
Friel a
 
Dinga ga de stn-he yo sa A a trg-sa ho lan
La mua 58 Wi-nswng ww wa, Sumcing yw rgwi ma- am
HO ba nog ka la mtg, Sha ln gna a
La owen qu Hs ma rn, Ngwipyan Ma
      
  
  
   
 
 
 
 
 
 
  
  
  
a shingayin ma- ota, ang ng paw
Wh nme mg han sha nl Hla raw pang yang an;
Kalb gar tho ga ka. fa Sumshg de me rool pn
Ga nig-tsa osm sa twos Td nama gin nga nu
 
   
   
 
my ban nl yup oyu nga yang Shing ga ma-
La mu do bi madawn 3 Gr Sharaagawrg kt 1a
Lai mu fae matbaun d ga Nawhig.ma - dau mu.
Munglan thggacka bu maka, La mu hp Wn) ga ri
 
   
285 ‘VESUMATU BUNGLI GUN NA
Lie for Jos)
;
WEE se =
30 ou mn to ung gun ne i sng, mong hag im a
2 ye yb tia yon Sh Gun fu sa, Wacom igi 3 hi
S00 a bung 1a. nang tinge gun. SH chy praying bo sha.
Dinghs g liking ng nw nga SH tera man a
Freee
[hind ee
Boa ut md wo, SH to Ka bu tung ga mite Map Is,
6 Hom mu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ml fungal Sh ga Han 1a,
wr 1d gun hum fara Gm gad arg,
vi amp dangs Lon dam vs a4 Sam F i ie,
ot bt iy
  
  
 
 
 
 
 
       
 
 
Di gata mandyejo lo
Has ima ung 1 Boe 8 0p ya. Hosen Ma- Yo
Tanya sha gu Wao avg ang a nal dar.
TIT ErI
|
eer
TTT
rte teh
am Z T i z Tim 3 = i : i apt pe hang 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
rT,
br st +e
YESU MATU NGA SHARA
286 Fees ay Rann fr dr) + Sar Song
 
 
 
     
  
 
30 au nang po rw sha-ga yang, Sh ma -tu hpaw ym ingen;
AME He ton You m0 hos lw - 10 gid 1 ya
Shi a - hawt chang ma- yu yang, Shi a-tu nang paw nit ial
Hye isang a sa my ma sin ha Dung ha-ra ka: arg  - Iu.
Ba ni pi sh hoe Nap lau, Koen Nying n - nga bien.
Nanayit yang na Bt ma va, Yo su igs mg in a.
rpg
= k i
 
 
 
 
   
Hpungrawng 3 Yo.su Ja-shawn 6, SI 3 ga lu lu Men gn
 
 
 
 
 
yt mask ciying ka hye da nu, Hyg nw ngs yang shang 4 ga.
7 7 FEE =2
287 YUP-RA N-NGA, WUSHAT WAKANG HTA
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
 
ir ing: Wo hii ang hs Hop gal nga ma - 3.
Hang Me ingnga 198 Iu Hie maw Ka - rum 3a.
le ee
 
 
 
 
     
 
CHYEJU NTE LAWT
at yo) an SiG
 
Yat yang 3 sak sum ofl it va Nang & mye a ngs sm a,
23 Bum n 1a in aun wa G3 - of yang gal 1 tun chye nga,
lye nng-his on yal yang shang, Sin na bum ni dl hpa sang,
Pyeng hs et neal now ma. a, Do ning! pe byl ls 3 - a
  
; Yoh +
Rai. mow bam bing Fa a. Ngipyaws ds ge em o_ Ft
ge ln 1 Wa How nis har 5 fng tn th
ying du 1, Bung: ma-jow cha. bist hb
Ye cu dol chying he hos yaisn, Nye mt ma sia hi kaw © shang
Sr AEs
Sole Addr
PN ERE pre ey
el Hon
    
   
   
 
 
 
yi man young tol <hr Hl, Ne chy Jo gel
Yop nga bh,
Pu fs
 
 
289 NGWI PYAW Al MUNG
eit) Sara Dara:
       
     
 
SAC si aU aml pur Pers mam 8m manner
Homan talawn 1 ga mn - bh, Wciown unghpy bia niga baw du
 
  
   
  
¢ =
aw ing oi 0 swag bol aps, Disha sha- a gw Jal mat a.
Ngi pe 3 agwisia 4 sol la, Dl gov mungdan Jaman ri
To IN og Sa sa bk bun, Campa n- lane prama kun.
Brana 3 - ba bu dpa ka 1a ving ow le kanglaa 13.
[a
Hh
   
    
 
 
  
 
 
 
290 MADU YESU NSEN NGAI NA
1 bed voc of J iy)
nto 0 HALO. se ersten
EE
.
hadi Yo.s nosen ral Noa kaw bam na sa dL
Mad ois ns rg mV 0 nga me bp
Sse  gken nga
Hi bas eras bow Mele 3 la -hgen ds St
Hag a kn date LLL lol Ng va ull
Nop haw 53 7a 7-71 Ha tog. Prt bp him ra 1m
pape pag od
    
     
   
    
 
 
    
 
   
rea aon
Sm mah wuss
     
   
Bn fa samen en nu Ya pl pew ge nga
Np my man ta tpg we Ya si Na tang n nga
Lam awn sia. 1 wer a du nkm Bb -hoi ha lam 0 nga
Vs oe Li piE
 
204  VESU HPANG DE DU YANG
0 Com ew) cs oi.
2 ond 5
Youu hpang de du fing, Ngai ks-bu nga law: Nga myit yavrkyen
26.20 bpang de du yang, yoy ca mac dt SW nai hoo 3
5.¥e. su pang de du ying Myo fa - ta sh ue Hawissuen ps 5
oe wp Ho ow 8
 
 
 
 
Term yarg, SH nga hpe sha pram.
ge, Nye yu bok rw ce Ye- su hpeng de du yang, Nga Ka
ung do, Ngsibpe lam ma - dun.
wwe Nggmngm mn
4 4 3 te z
bu et nga, Moai zm ma a bps nad paw ga
 
tes
 
  
 
 
292 LAIKA SHARIN Na Sars Lash a,
 
 
 
 
   
a m-th, Yo rupee ga 3
bmn vai Nengha ral mga u
Sani bp, Ml gona mat aw
   
 
 
 
 
 
 
 
 
ee eee
nace Kae i a mg bee hae TE fm ma 5a a
Weal la daw ia nan gam bon ig-in mnie Gn
Ui ha chal md ee Toe Shahid a md aw
ov amar 5 2 ee 8
a x fries Er
(cus,
 
 
 
 
 
 
 
293 LUNGSENG NI
iy Orta Hanson
1% Vs Davao ec og, SH an sng an
2504 a pe 51 tam of bres, Sh gaan 8 iy
Ses OL foe ta 4 me 1, Sh mahi var no, Lungieng
piuEsIRESIR SOS E SES
t 22,
    
 
 
a si jog 6, mesh ab
#5 pega 3 ni be, & wi lb 13 ro Naghiigh tno zan
Sawn zn tes Du gan Star Ho yo aw,
5
 
 
é 3 3 soil]
01 Young cr ot con, 8
: =
 
 
 
= in)
294 NYE A HPUNG SHINGKANG po parmon
On tat vibesor) ens
2 5H thio matsan dum © va fu &Sum sg lam. do ngs
Mu dang e Galo pen hia ru zens
 
 
 
Ff £
;
Va de nga hg Tauro ad ha mi Me mu lu yam
shag bra ro SH Me va mu mui sh Ho ou ma
ns mwa Ral Gn Hela 13 edu gE
 
 
Pot dss ung shrah fa vi 13 HG Ral m8 6 oon
Ah a
[ret
© toh a owt | foe smsan, unguintan, | Sivas
Gow npwolana lou Neasumsm, nga
 
 
 
 
 
 
 
 
205 CHYLM LAIKA
  
   
 
 
 
 
 
 
vs
4
 
HYMAN or. ota Hanson.
     
z Fr
16rd Wa 5 ma mngge hala Wngshiglamghol nba,
ZNange ma-ten mayan mmng,Sut pung-dg © lu dung,
3 Towers Toe la Ma- du ring: sen, Nawipyom ma + hh ding. en
Ca Ta me le con Mo Ke- bu she ra al
     
 
 
 
 
 
Dai chum I a jaws ma. fun Na ming ga 3 ma bw
Sa ning 15a na Ja qunapi Ne Chyum fi-ke ga n - pr
MWytyavm, 1K bs, u Ganghirum a, Sha - Ian sha-bran 14a.
Dai hoo hi rg Ka-ra yi shang, Ge chya 1u_Hie han nang.
    
 
296 GRAU HIUM MAUHPA
 
Ka 18 Wo, nan young on or To bo nas;
2 Sumeing stain nL Mpe mE gu Lac ma 3 Gm ngs mo
Naming Gi ungseng Ha go bu, A ~ an a ga Hoi
Sling ow da 3 chyororaChyum hoe, Sa voi na Ha gau che,
 
rib tpg ttf E
 
Rel tin nabymg-ja Ma chyo - Iu, Chur Lai - ka Ma gray peu.
Yara mungde do la na lem, Chun Lal - ka Ma can fru
on na Bm wol pyengdin Gi tye mys sha. dk WoL
Soni sha-gu do hoe NG ngs, De hm rgd ue myn i
Ss
 
   
 
 
 
 
297
VESU A HPYEN MA
 
A darg 5 hen ma
2M sha ni kam haa
he a
40 tppenga-sa
io hie, Ga
 
a yg al pe, ody
 
 
nga, Yo su kaw bhan 51
toe of he
mata Ip naw nga a? Ss rowhiaw
 
4
 
 
 
 
Ml
 
 
Nvioyaur - ask da Jo a
Dl ming-kan a chy fo kumnpa, Ka
Nes gan mga fa maw Sheang it
 
 
v
Shi ming
1
Tr
pu 5 myo ha,
¥
Shi mying tia
   
 
 
 
Shi ming pe nga rahi na an? SH bps 1a a Fa
© Noa ashing. by agit boi
low du ma
rust fp fbb ntfs
[—
! T
alot
an?
an?
ngs a ow.
 
pa bn pa
 
um ti, ye hav, rn fo in  g s Fa
SL
(EEE et Lord
=
208  HIRAW TU HPIN PALAWNG BU
A eel a= =
RE BE
a Br
Ru teanagsim- yom kam sha. an, Ya chyaum In pra wa sha - ng
Shi tingnyang ron © naw jan, Hing Sha qu nip 0 - ta,
Hing a-ssi ls ro lan Go ra wl 2 ma)
Ning son yovng qumhpen 18 sung, Chye ju 5 Faso King dawn,
Hangon 4% wn mpm Ye cw sha wnpra wa
Hawrbpongpat Ha - ni Ha. oa Kow sf bpanggs-ra 0 - 1ga
a in 8p Ka, Sn 3 ga or
FPF fa heir
 
Hin dkny vs nang ns +
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
on kaenang na nh nl 62 Daf a nng mp
Horawsan hap, lum pan - Kap, Ohylp 11 chy ha 1a t=.
Jona tsi mung nium, Nae pyaw 3 Ho shi Nea: lm.
SH Mada_chan hl mip Teal Gai wl wal ut ba gu.
 
 
 
 
 
HIAW DE NGA AL NTA
299 on Nae em oe 21
Hol tu ai an de gn, San da rmgseng n
ZH homgla si wa bow nce. Tews foghks 1
Soi ing on-his mung G1 we naa ms am 3 fa
    
 
  
 
 
   
 
 
 
 
   
ta hyo cum
mung gaan
om mo
  
Drag fans dein ni lw iw Fo
Re keene an et a 0d do
hehe Teen ng sn Ow
rem
TE Ho 5 : FF 7
 
 
opted ide
 
 
 
 
3 pun painmg pun I py
 
oo
 
Nal hoe Hye lo ai va nga nga
of Keirgan + Ho modu wa 1.
 
 
 
 
 
 
 
a
anole mung lar Tad du Shang; Hawoengs, Me n-ta
Sm nga kt png: Nawcergs, Note
Trop iecpyon
  
Reng sang Hum - 12 bp dum ga. oa tenn)
beg -
 
phy
Wend, me n- wm Reng sor hum na hoe cum ga.
te 8
y Lol ning are mig ci wa
300 KABU GARA Al MUNG
 
 
TTY
 
I oe
E be
te ¢ 904 Tig i ¥ I
1. Prowhtum af mung rai mi Ten sm © boa Da Kaw chyo-prs
20a nu pow 5 ha a, Lau an sa wa Hoard mt ru
30 mung ra mi mn gov, Hol 0 kabim Wa saw bau sin
off hp pp
¥
grt ree
4 hl 0 «no awh bo - bu Pat dog sh
Hane on na 5 i a Yoo To
teres FE A
by Syed heen
fawn malls, "Shon. ma hia let gan - sin n
War law jing. Nang aw an. hen - leg. Prt up Ka - bu
Nn gg J ngs eh, Og ne
=r i
=r ; Fr
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
301 BUNGLE GALAW SHAIA GA
  
Bagh ga lw she ga or - py an sin va
2ohG1 Ga hw sha -Roga En ja mung she cg
Song i ga tw sha. gh Nig sn oo mag fas
pg dd dd depp,
[id [Ladd
= - uc newt sha jo gu Jan shang hh sha. js
So bm shana ln thn Ta he em
J EL
prt ppt
ie
Praw dl sha ni now
Clyoi rng savm pra sit gan hye, Ya kaw 1a Gm ga
Nong ning hol du hua ron, HK ba mil hpe a lon
 
 
 
 
 
 
 
 
  
dif sx gi
ng, Sh 3 ma kan dm
    
 
[IEE SE Terri
Bug <i tn ds sha-1a gm Liv
9 tf Pt Teas
 
 
 
 
 
 
     
    
 
   
 
sum sng fo oft om an thr vin
sn Hea
 
 
Zhe im do, Nal ing dr a
an ha Tet nang
 
 
.
£
 
 
r
Yam shan a ws shim nga Iu Gin nga a tsww-ra my,
Noa hs mm a va hie ou Nga yang mai ba 0
Sum Wi mng a a mu ga Hol eng wa onal.
[br =]
Wye gp yh Wn re wa gs my ha moan
Re Ul lem yong hi chyanga, pa by a mingsh mu.
Nesithowm sa lam ding-yang rd, Wye ml mada 0 tum,
==)
 
 
Sil lam chy nga wo wa Iu SH hs ran ng Haw ma
Badu gaw su gap he bpdng. Ngai Me rau shi Haw
 
 
rhea for =p
303 YESU A GA HKAW MU
Fun Geld mows), Ol Hanson.
— Mba rai 67 6.0. tontoer pir
P— “
[61 | meri
EET
hei
B-sha a. my baw mata Ane bps pa sha ga
Masha shat hpyk lam fw 6 Ru jak a oat Pel nga.
Ngsin sin nde fn Ne yu shiny gr hw
Mo tha a myu no lag hoe SH a Wunghking tun haw
on pi tg x pe iL 2 ry
7 f =
Myer, Sh Jng-tpon Mi wai, Lom dom nga 3 ma- iw,
Kum hga 3 my Ka -man sha, Shani hau hi
I te
Soa a on aye ae an nme
Ie EEF Ea t=
 
 
 
 
 
 
   
pra;
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
304  HTEN BYA NI HPE HKYE LA
can to Pring) Drolatanson
fyls
1. Hen 1% i foe bys 13, Sa fpo yi muTu-bok kata ra mae
2 Yu bak gaa tung, Shigaw rw fa nga, Lan cam ma. sha hps gv
3Shan tte 2 mjit ma- sh, No Jahienyang.Ye - u tswura al Kor
Hinbya i hpe Hoge 1 na pe yu mu, Nngnga Ye. si gaw on
 
+ : JY
[3— + ¥
wei la tan da Lam dim i jaw boap mui Taw va ope pawn,
loi mung sha-ga, Sum nung esha rin; Wal lam de lou
na rd, Sima i mil ma. don, Now si hk wai yang,
He hoe tun da SHER gun fw na ra; Lau fu ga. aw a
rte :
il i’
   
5 po y
 
 
Yo" su hoo alu shan Me pe sun Ga.
Shan tela angi yu - ak aw dat na. Hien ya i pe ho 1.
ound ma sha ri ba paw ls ma nl
Lam dam ma -sha hoo lam do bl wol I.
past berrft
i mer EE
Sioa he yom Yeo eer mt vgs, hye fs ma yu
 
I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
305 NTA DINGHKU MAUKAWN ss oan ov.
3 Fa
IW mam note mesh om Ve. Su 3 dye f
2 mug ain maka ps Homa da da
5 Moi stawng de na pat a Ma, Neg-sh Ma nga Wl
Chi pa Ye-su m3 sa We An: ne fpesta- van
ani ee >
ox Es 5 fig
th FIFE 1
=
= Ea aera
dim ox Wa yg gr la bao wine ll An fe
Gu el Nap ma Gan ma. yin she de Nang ri
wa si Hon Nowe bla a Ye su bps Ano He
PR PE I RA
pce EEE
he =
we Bi jw va hen oer map a Hout
mon WE Cen Mae cu
Wa noe gs Yo Bho bd
dim Sm ja dan Haw heme oe
=
wwe be rm Bde of
BE Aw mere wo
LEE EER yin
VILL Dts Swe mow
ho 2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
eco 1m)
GADE_NNA YANG
306 mies rev
1 Nal rurckan 5a ben hau 5 Mt owen am i gs,
Zan a BL mia dr BTN dr rl 8 cha oi ml mg.
5 Mo pat ma Sawn tou an Li sa dan an Hoche
3.00 som tpg @ yn Ha AT-M a Down sa vo 103 ng
2 Cries
bd adit Ra
4 to oi 14 ut ae Somos rh
Eo on dk ok, oa 0 i a 7
os Bevo ev a os 12
BO 2 Ee I
 
 
 
 
 
   
eng moe rota
ag
 
 
 
 
 
 
 
 
307 VESU MATU GASAT MU
(Sud cen) Or. Ot Haran.
R io 53 ma gasal mu ei OD
26-5) Mal gust mu ST 3 Fafa maga Yar ga - 5d ba
3 Yersu mot gasal Mu $1 3 Fn Masa Ne alm ho
Yes moti gost Mu Gaia a 1a 1-08 KB gi. 5a ga
  
    
 
  
  
 
 
 
 
ot mu Sum ma sha-a 1 ga Gum ae Ho be eno Hira pven
5 rg 0s Ha 5 au lb cDrfpg nasa 1 ng He, SH bog
Gag Na toa; um un aS ming. Toye 1g Hp
De a
Tpusg i sa ba, Ve re. nan ls Hehlama wa a
1H saa Sha aman BE fonke  ga-sd ®ve
ma ja ga. Karan rary posha-ga ar Ds de bu bu 50
nm Foi rev as 4 esa
308 SHANA MAHKAWN GA
Glo he God nigh
Noo af pekan-ra V0 na orang sadag we oe,
208 ni duivpt nara mata Ys su 3 a gn ©
fla me rel a on aed
hs doe re dT
FE
 
 
  
   
    
 
 
 
Hewhkam is thawniem ranggan Na sgh le up ca lan
Sia- bi Gam yup va 0ga yarg Nang pe masa vung mur hs a.
Jom rng oi tl rot ng ga Nog aw Iv ka a+ rum 3
Sig 1 bait wa 0 10% gm Na 8 megem gr gn ra av
 
300 KARAT WA WENYI NGAIKAW YU HKRAT RIT
[rr
& + Ss 2:38 9
 
   
Krol Wa a ven nga kaw yu ht ri Mung ban rary Ho
I Sumeing pa wa, 3 - Ka +30 0 DKA Yup. mang shing on hpe
Kes Wa Haw ham ning he ngs Sowers 12, Mit wenn - gun
langryera au nl naa bee shadum We mi 3 hpyenyavng
ppp Fe ee
 
 
    
 
ogi toe tu shat Nang 3-tam gv, ni pe nun
sal mya ds Nites yu na lam bow sim ma nn,
5 says maa Na win a ra 3 ga Bo sha
body madam Ng al hiaghs Jam mit ow
5 2 £0 gp
=
Nang po teaw-ra 1a mitt yp of bw
HC sang my hpe shaw kau na nga bps ngs.
Nang oe. tom yang mu na nga 1a dig - gin
Hop dn Nong mftnem bu ga A - men
Ep
 
 
 
 
 
 
 
 
310
EEE
Lo ra jn stung a si 1
5Gu ata ngs pan, ese 1a fan ar Ka sg, Ne
BIAS
pry £1
EERE
En J ;
  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
PHS
Gog, Ct. 7 oun Fa og
 
 
 
  
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
311 HKAULING LAHKAWN NA
riogngin heshimcy)
 
Ja a ningll gal mo fw an 0 sn ai mu, dn hang ten du hia
2 Jan Ja timung Hd mu, singin amg mu Ninglam is kashung ts
3 Hap ot rf 6m 53 va, Ye +50 kam ia 53 G3 Ani ymhiyon rum tm
 
new shoe ht fit gent Wars a a ying is, don lana ten 1a mu
san i yk hun, 01 Mam don en i Sa, bung ing mi nut 1a,
E Fr 7
* Wou-lig anita la na a1-nle sa ga fan
 
 
 
 
Hig aw ehhaan yang, ano aw £2 bu. Hiaing Bean a 1,
Hi rg a Tatbawnyang lan kab gy a
bE rE == HE
 
   
 
 
 
? 3
= de rs
Hania ns, Hang han tana yt kab gaa healing hia is a
=5
 
 
   
kaa ©. on,
 
312 SA GASAT NA GA Al
Cramsrane vase or
[hem Hee
Tomaga of To de bun Alcea ess Rat an
Sb 0 i wow wa 13 ge de thi, Dig 260
SI a aad 1a Hk be mT se Bah a pr,
frre fyi
Sache ma. 0, in Bp og bashes
Nerang 3m Nave sh vi singin SG en he,
 
 
 
 
[4 epee
[a A
Se oe bam ata Ba reg ge
   
 
 
Ja bpat ma 1p fafa Me i a oa pv
2K al Ka sing aw Sa Tomes 4 upd gue 5 yea don,
3 yarn Frum a 101 Nang av gallu har Ye - suo a hk
AN Tas yl mg prs yo Nomggmwrye TRIE Yasuo 3 hak
oi 5 6 Sha  sha- guns nga Ye- shen hkaen,
prep tien
 
 
 
 
 
 
 
 
 
EE +
i aml we tte
[RR A I
i ot mmr ost rt rion.
ov Md i 50 6 1 We ran
a i nt It i 45 eb ri
tg Yon ben a I. rg.
314 KATA HTUM Al LAM
a or Ot Hanson
fii Crary
Tsim 0 6 og Byung Teen am ve:
3 Hawmbpangpet dng sa 6, Hangngs Wn - ge
Ra U- ming Kam We Hoan m-has yam he,
nome naw af Gm SH he hangs | sh
{ =
Now pyaw a mau. wi sag, Hei dan Wai she
Cum-hpraw Me um tgs he, An - he pm W nga
SN a bm hai an na Ano He kn san re
 
 
 
 
Wow’ am we an gnu praw nga
Lim oe ow ow ow Ge gnu rg
Sa be be Geom Du ga gym mum
   
=
315 NINGHTOI HTOI Wa
1.Sevm vm ning o Wl va a, Ya - bak ing. si Hol wa
Zhn- Me Kon Wa man Mai gen baw nl raw ki
IM la lm a Hw mm Ding. Ma ga Ma lim brs
pa
ps es
[p= in ae
I a a
Wa a sen pu the lng ni Hye Wargo ju mu 7
 
  
 
 
 
 
 
 
 
Wong kar fing 18 3 my i, Ka <r Ka sing naw hes,
Taw ban nem kaw 31 mk bs Kn bu chi ge Wap Is
NA wm tan mayan, Brwngdung bw 1a lant his,
 
 
 
a 0: Sree
i ht, Coyoi-pr hing ing hs
Heys 1a chyo-ju kum-hpa hp, Sha. rng awe tL ha
Yeo su du ma ning-hol de, No simon sa WW nga
Fre
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Saou RE ATIA ZA
36 SSUmMIMIW
 
3 SU 6 shou roma Zan, An-hishpola- mu a- ku
2 glu wa mangrang ta nga u, Lam ¢ nh po bau 1a,
V0" bok tap ni ps Map la ra, Go sa-di nang ow nit cal
1a yang ans nar bps tam ga. Jat fauna 3 myt han
x fr rr rr
==
vy
 
   
 
 
 
    
Ty ve =
Hgwista- n do n-hie bpe wo, Na wudanng fa - 1a sha nu
Na sa + qubpung hpe map mu, Lamdamyang dal pe 1g.
Nang an _ ee yong sng Kau I, Yo bak dd 1 lam nang hs,
Hoya hirang'a Wa. da va Yo - fu, Na tiaw-ra an-is hpe ya
: Ete : Frys hpet
podpress LL
 
   
 
lo Voom Anata a nm ga
lu Yes, Hoyirga yangma-cit a mi
lu Ye a Jay jau an He nang hoe am
Su An-Ho hos naw team naw 1,
Temw-ra Yoav
Towra Yo sh,
Tawra Yo. a
Tom Ye si
 
 
 
 
 
 
 
      
   
 
 
ra Yes, a W Yes, Ningod-He hpe me ri
‘ra Yew a Wb Yo.su Hoy ngayamg ma- dd ya mi
fa Yelm a lu Yoosu uu neh rng hpe tam.
@ Yew, 4 lu Ye.sy Aa. Me hye nag awn
     
 
 
 
 
 
vivian Vrs aha 1) w
317 SHANING GALAL YANG
6 3 =n 3 r = AEE
ALS we sai sha-ning Sng Ha, Jen gan shi a lam down ngs:
2 Gang Hum a ga -la yen pol ag ai ce law lu hea boi
I la sal chye-ju ma - fw, Nang fos kingesun 2 ai lan;
born HE
Vo ¢
Di a.manswe sd MWe. mm wa 0
Haw sum wl ho io ms prep, Hing - a ol sk wa 13
I
sefirastiyseeii oy,
ree ees
Ding-tta gs ra shin he aw, Ga ring-5a bung. I fie lat,
Bn hie Gow dd man 1 nga Sum ming b + wn hum va.
Nang nok 3 Yang ef Gs 14 yn
PEER = ===
 
 
   
 
 
 
Aoi gan nang naw By nga de ta sana
Nie 5 pal mam pan pet 1a, Yig-nang sawn a wa ras ol
So ong fog” 1 © ns
 
 
 
 
 
 
 
 
318 HKYE LA TAM NGA our pummann
fe stg Pr
5 x
 
Mang sa -gu hoa Tom va, Bum lng Ga sa, fit ma a sa
2000 Modu sha-rang I yt ga - 0 He tam. Reng ki =o rau
Tears btan- Mo wa Dai sh gasha-bmi Sa ni bal
 
 
 
 
 
 
 
an am Lonkgdo wi va,
Sou Ning-cin ha bram Hoy fs ra am, goa na fam
Hengua tat ai me ta
 
  
  
 
   
Wat ai hoo % x So one on Hoe oma
be my Mat al boo You su Mot nm um
ri FL re
 
 
 
 
 
tpn w
319  RAMMA NI HPE SHADUM Al
    
 
 
 
 
   
raw ram yang qung au fol SL Wt Su nl 3 ga ha map
2Ks- al Wa chyokora mungdan He Le. van qurg ai nga-rai pe
5 Kastan mit yo & lu la ba, Yo - su pe. kam let pi na
Nona angi py nga I Hh, Teawhium al Kal Fa - sha,
SE on
 
  
7 ret.
Munger pyaiam au da mal nga a hian nang yang sum wa ria,
Ndi a nig 0 rawng ge Gym a a eng eng tin ye,
Si mungean Sut nang Pej na, SH Ka. sha mung nang ta na
MAUD 3 my mein na Sask pA Bop
| es td ee zoe
Tow ma ni Tew 0 ma num - kama da mu lw
Sum a dom Sum ra dum ou, Ww TpEgTA Mat dum.
Ta hing Wma. Ya Noung 14, Pa Ging. S53. sak nung nga
Tew man, Taw rma mYe su hs saw mga mit 7
   
 
ttre £3
320 JAHEANT MAEKAWN G8 or camara
J
J A eyo
SU on on bp baw sa Ws drags dg be 3
J a
SD dea ge Ra mga
 
 
 
 
 
tu
 
hun a-gmo 6 maja Mop fhpaw bhurg gang vey fw 1a
San be hin sha oa shag, la whem b be bn
Sa kan moan Ne ba dre ag Jar rg de
Ne mie dea rgb 0 hin, Na 5 musa bi a ho
ER ELL
FR
324 NYE MYIT MASIN ATSAM DAT NU
a TT gop
hyo my mad a. team GE ou, Slawng de she - oang
Si. ama nang hoe shim Hira, Sing orp ka Up
3K ni ninggm fw ys ning. sn Sum - shg do ma
LA Tl hye la Madi Na fw Shing. lng poi he
il
 
 
 
  
  
   
 
   
       
 
 
 
won wl sw
Hom 1 lan bo ma ie,
on on ta oe ow om
Ag ng Ps rn an
FARITL
yd
  
    
Te
Stiung do sha. tang ra mei; Stange sha nang ma mai
Sits mn dm ya nga SN la me dawn ja nga
Wa men wn da an Na man @ tam & ang
 
enn
YESU BIE RAU NGA
322 (Tiong to be there) Dr.Ofa Hanson.
din
Ted 3 mung ngs ai nga na n-ngel SH 8 awn ai Ka dai
ZL ¢ prwal hong u ra, Ga tha. o nurghng
Wo. rn eum 3 shar ¢ sangang, Ru 8 yak df 3m
4 Hye hang J teu 1d yung dsl has, A -sak hun sing fa
 
  
    
     
   
 
 
 
Frees
n tun lg SNono@ he Roa ga sl Nes ga
langage mu: Rel mung Wi ba mi sa sha re Ga on
hum wa 1; Yo 3u his baum ptpsmg yang n- ng, Csi mung
bga, me 5 Yo au Hila-tu ma kau pat Wp 193, Hpung hing
   
di ng hi erga ma yu
fvmal fa dain - fsn lu Da shan, i mang
© rat tp bar sa nga ui shan,
bang shame how ring ga
bette re le
 
i TS JY
a
 
 
 
 
 
 
 
323 LAMU DE 54 Ga
het ati 0 |
   
 
 
 
 
rN rE
ZR NW matin rng lw 2% Umm 0
Shame Yeow be mi um St mega eee
ee ————
pl f
V Er
LT = be
ah : En
 
 
Age ls Meds dpe mum ml Sag 17 sag
Ga nw pw lad Maw Sav gn we oh
Si pr sha kan ig dn ma ngs So sao ga 20 58 0
pet
F
 
 
 
 
 
 
 
 
Mun mi, sen nf 41 fama sa Ya shane awk za ningngal;
Neal Wap 1a 52 shi nganaw , Ya nangkam lang sh Me la 13
La" mu’ 3-53 ni yaa he run ho Fawikar wah Ha ora
 
 
  
wl wi, wn mi an Wanna Sg Poe mp
Mt sim, it py ming <hr ra, Kam shan 10 am sham 1.
On ug Ha 8 prs top Js Ma, Sa 83 - ga, Sa a. ga
.- ii.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
324 YESU A GA SADI
i ne or. Cla Hansen
ve re i
get ag fe
HD 3 am bn on 1 TE oy tn
2.Gurgau nang Mrumua magangyang, Na Jam shamal mt your va
yi ma - da 3 Jam Hen sya, eunioan iru inghil i
£60 ring. tsabirurgal prt a fg, Anh 2 mat ma mi
 
(4S de
Ga ningtsa na haw lam do, Neal gawrang hoe wi peu 1s
Nail Guwrang hoe naw woi pau na, Nga 8 ga gan ie dum la
Yes ga sa. dl baldum a Ngai gow ang foe pau na rv
Ga ea Kam ham I nmwlag, al gan ang ie voi py a.
 
   
 
 
GF ning (5 lama do du Wha Neal gan ang po wl pa ma
 
 
 
 
 
HINGYU DFM,
323 VRB wai
pec tei) on
CET ay PO
1 Ming-nu ca nga ma - iL Sha-rawrg amg let ka - SE
2wkan iw aw ng WL Na an - Gn sa
Su bek Row Ka 1a a Numanghpmg nr
Ka man tha kau tp nga Me a ma kau hep sx
 
 
 
 
       
Dal ni hinglnu de nl wa si Shaungra ha gu i
Hout Snanjong de rau ri we, Pat nawngma- kau ni sa
dang kau da na gran ri bang Jon mau up lu mang
Ba nl ne ta Men va nga Shag He gra ni Sa
toch: ol
 
   
Wand mon wom Wea one
 
 
 
 
 
 
 
 
326 NTA DE NIWA AL sora ashton.
orn a) ton
bit aad
     
HT ra ol Jenene, fam my me ge rw 8.08 mug Ul a
Za coal dan mu sa anna fee mE macs Tngam MB 1
5 Nga 50 am pas Vs + su, Hoa lam mamung wel 1, gl ee a
Ae a dv Ns Ie eas 5 fo Noe 3m a
 
 
Vat he, Ng an, gn rng . tags Ho si i ni Cem
a reo en Yo sud wa
  
 
Ere
 
 
 
 
     
  
327 JAWNG DINGSHAWN SHANG Al
 
     
   
mg ne lng up si N Fmb uaiks ol
13 hpungsingang ia, Dingre rang he rau ngs,
dol arg naw ku ai, Ju bok Sha ni hoa fam ma - dun
ngita kam shaman nga mu ca, Tsaw-ra yl hi shangang
 
 
 
  
  
   
 
 
 
ee ed dg]
Stivggyin ate shang 31 naw - ku, Wirg-nu hpe hap a 0.
Summing mt hoe da jong, Totnaumg sharing da ya
How 3 zn mit ka FT yak fi hp fw ma, n- gin
Gulp yin mung-fan Hung ll ma- ba, Sha wal law 1. n -lag.
 
 
ph
 
 
Tew
328 YAWN HKYEN N NGA
fre 2p hs
FT
2¥elauma a stam Dum yng pg lw pw we
Jia mugmu si ming Ma Nes Si me shen - lang
4La mu mang hoe noel mys, Shaweg ce ng tm naa.
sla. a do ngs va, 0a B= G ming al
erp LSE
Bot ne le 6, do tg mn te Jog a aw lg.
Di gin warg om Wevmpr bp, Shun rgdavn bt ng.
5 an-mad Ha npr of Badawmg, Ya mug nga dum ngalnprng.
sum pang 1+ she ch Ta yi Ka-30 Grom nga Te
Fat ng vawng hve do va Wem mao Bs
3 et Sas =
Tew hum si - mu ning tsa, Yon hkyen hpa mung n nga.
 
 
 
329  NINGTSA NA EDIN MUNG
Mock thre) oa Lash naw,
dade ety
re
ZNigia 12 E- dn Na shang jnggan My aK ai mung ta ©
50a mang Ha shang a 1 yang chy pate su Gawd © i a1
    
 
lawman; Chyolpra 3 Ka i Wo mung hia
yang Stone ve wa i ng
rt PE
cima ni He hhum ra ra ting-tsa ma E-dn
10 ing i nga mo 4 re Neg 52 na
 
 
 
 
 
 
330 DAI LAIKA HTA NYE MYING LAWM SaN
(nner ter) Sara Damau Naw
st Astizs 13) eas eto 0
 
 
 
1.500. gan 131 Kau da ls, Gumhpraw my n awng ng;
2g ma. a law lan 0gaL He T+ Dr zoNn 4a
Dal chyoipra 3 ma-rp hs Men ou 8
 
       
Mung-dan shawng tam na, Dai -ta de sheng wa; ihangdan lai- ka
mung, ra 35d gow. Nye ma-t ram al law; Nang nal pe ja
Pra ma-sha maa, Hpun pang Fors hpun rs; Da a cht nga
 
Stabe 13 Np 3ming va gw i Ka wn a sai eng nga i7
Va a Ga DAIS - 1 feng ng nga, Na YASK hiyeng ga 1 mur,
i a
 
 
areas: so tn dn pbs
Hyon zawn raw mat ra. Mungdania a hi, ang nye 3 ming pe
Nn 3mying awtg ngaria.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
YERUSALEM PYAW Al MARE
331 Cerca my gy home
LY - ru-sa- lompiaw si maw, La. mu ing ss do nga Ryo
2M a bunghunachingstingharg A. hil song chyna i: Ja nap
3Dal po Kara ngs al ma ra Ban al ing hoi hum; Nvioya
&Tsawm um E- dimang dn NG, Ru yok yeunhigan na: Ngai ow
Tr a a oo
SLL BEE
| zuphpawngbra 1 - hye, yang Ga- a me lung?
hum a Ning: 1 Nang aw da maya
  
 
 
 
 
 
 
 
z =
aban du Ranga 13, Ka bim na, yrs ga Nye mtu sa a
332 ANTE JIT VA IKNEN YANG
EAI SLA
 
 
1.40 - Hoyt yawntkyun Hun, Si va 1a tp Heap [acum
Nag lingyin ma + Shamu a, Avie zn yavabigen eum ai,
Na. sa Mow ya ra lamNagwudsng he © si bam,
hye ma n+ lng damarg kf yt ry bw 0 shang
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
Nf ean ho ha, Ye ou
Jnghku lp ma kau hip nga. Yo 5
Lup'ung hu ba ang aw nga, Ye - su
Se wpe ls ba
    
PRAT HIUM WA NGA
tone rari
hii rere =
NIE. Sl
Ttnre do lm 80 ow a Ma 3 am faery 8
 
3a. mi Ka senghn
 
TS dave itn rm Yoo als 0
es
 
SEE FF
[6% == Freel
Tr 2
ang hs Igo. Lis ma lv in © prea ni fu pu rampon zon
yon, Togs iv a gs lu Ios ch 1,
WTS toe rug i ain meg hese
ile
Sting a sharyovp a 0 3 tu Hina n ga aed ign vat,
Lip Sng hs argos, Sof shar mg gan Koda 1 an blu
3 -i im ai a, Ye Sun pn ho, Klan in pine.
spe a Free
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
334 LUT IKAWM Al MANAM Wa NGAT RAT
 
4 Ah
% Hog
10mg el 30 ng vs cm 2s Wawa yaw 1 bur sh Fp 4 chi
mg ng resi 1 on Hn ng 87 1 1 Wis + cn
FN Er A
 
  
 
 
 
; 5 ers ee
on of uE sn me rt ng 52 wn ka eg ua og en,
Bani ps Pe ages VATA Ko pe gon on
Na Mam pw own nol sp Ra Gn ge oh in
pe EE TE
 
 
 
 
JERR. 5 SN Ma
ay
hl rae
 
 
§ Toad
15: hi tibia fn 98. ie ot
Ty vr pr
Nee su lp bi pal dirg-ss ng oer Du pn og pre bu i en
 
 
 
B= bE Terr
335 KARAL NANG HIE NGA U GA
Leb eur 3 nd hs engi ma Bas
5 30h bai un 0 1d ir MgB a rd ge 1
£ dna ba bum ap ten di hry Non cn Ka -ra a a
0 a ur pa er 6 Bs Nag nar Bn So
Praag ts tty
 
 
5
7 Sree
A] ¥ Seg
LE
Ge lam campru ang, Sh aE pan ee ben
Kgs 4 1 Mo 10S kg 1 is 1
oor PI se Ee
;
wn mp bo bad ba Ses sae bt bib
Hon pea baits kb,
 
 
  
    
   
 
   
> = ato
ng ev, i ps kde
appar
Fr Lien
 
 
 
 
336 ANHTF HKA DE ZIDHPAWNG NA ToC
 
   
amu ka so how 5, aw Ken ws tng nya a
2 Cuntpraw za adong i Ha 7a Gal Ka-rim 1 bau de aw
Son Wha ger nd ya, An He If your ie tn
Lol ig an Ha da du. Lol hing maha hig
   
INEIEE IEEE IIAS,)
[ods SHEET
 
Sin a Wu a tha degow, An Ho yawn uphpaung 3a 1
Bo i ying Bt nag bb i, Hesum ete pd haw 13 on
Chel an ha hos Hos I fr, Hpun pang Jammu ye 1a
Lok ning nme 3, chen An Hn 40 1 5
| cp rs 32D
  
 
 
 
 
337 YESU MAKAWP MAGA NA
AY a 0108 Harwon.
 
 
 
 
10a ga a sak Ber waNmegha s bia-leng ki-bwng,
2 utsang his nal foe ha. dum yang Va 1-2 va 1a gu aw,
Nat quel ga pa | daw nga Hyon og na maw ma yang
Shing ai nga wadang qn pl, Kyi dt am sha. hic sha
ee eae re
ret
   
   
Him Ka. ai Wa 13 Shing -nip hts, Shang raung 15, Shi kw 193 hprawng
Tiaw 1a my Hlsh 1g8 hp gang, Pan in daungga-loi 1 ovr
Stoi pa yawnghos ye Kara Wa Mi ka - Ja ai he bd bang
Yer su gaw il he pautinngs, Si ka sha pe shi ma - ga
     
   
Shige rgal hoe’ pata 1a tango
oguitpe pana, pau mo-vp wang
a peep eee
 
     
Sho pan Hour sx Sh bo’ Sn’ ow shing
TR
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
338  LAHTA TANG LAMU KASA NT
Cots om the rf gor) Sara Lama sar
TA FOR EI oe
Brg pidfebons
TE Dm Eh I
LL rr BLT
Ft
—
    
   
 
  
   
a
A il TE ITI
Stew RSLS
Roma Tem mo Bw he mom
PEAR eT
Etat =
===
6 a =
J
Wom Mol km-h wo milf ones wo og
Si sha-gn me note ow Sa moo
Wig-mi Wa dom Wm Sa mw hg
 
 
Sana lo = Haw - ham ning - FER sha sal
Sim kgs Hew fam nino ten sa nds
Sime ko ga Mw Ham ning ne she oe mL
Sana ki ga Hw ohm ning nen she nad sal
Ss
Swi
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
=
339 NDAI NYE WA A MUNGDAN
an is [—
ay TRIE In
5 5
10H mye Wa a mung-din, NGI naw ma-dal nga yang Hea
10d me Wa 3 mung.den La - mu pyen u manawa
 
 
Dd nye Na a mumg-dee, Tut rag ngs a. dm gs Shit
~ . :
> eee
 
     
ER
LT
10m Mow puta pn so, Sh pe Ja-has Rng-dn,
To iam mn rm Sh ne ap hg 3
—— -
=
Waa mung dar, Lung-knng 1a - ma, pen bs, Hea
on, Hol sar, O py dik hum, Tt
Va s mung dan Wa. fm co-sa ma isan Shu
wipe
or =r
C= ee
¢ Fem t+
rag + ang bps oan tan ca. Nas sok + co team a
Pa la yang kaw shi ham du Gh ga fp mga ns I.
Flam Ye i on 10 mg ro 1
pf ’
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
340  HKAUNA ANHTE NTAI GA al
Octo te sic snd oc
 
  
2A nl Kaj maatps, Ka ra we han tan da, amr sha
Ia A sak sha pa ma - to, Mam hi mam
Ey rer
Woe 6 ga, Kaori Wa a. sak da, ems - san she gin
Bash low a She.gan ni mungnol La: ru sh pu ma
dan, dum gz 1, Nang Pe shawn Wo- 4, An <i ow 5 Kum
v- = -
ug. Jin wl pe ang ho Bh L a 2 =
dat 3 shat show 3, Da Wa nga an: in hp, Sha
ogi Sa Va, ooh, dor
‘
CT >
F— =
      
 
 
        
  
 
mpd mj
 shagu bau a. Chyels hum ha yung ga Ka-ral Wa sha Jaw 3,
pashan gn
 
 
 
 
 
 
 
Es CW
341 JA KAP Al YERUSALEM
en he sie Sars Robert
| lh Wo che to br
22m on - shakum bo Sha-lawlngden Ga
5.00. tagpnanangang nga 3. Nirg-lw al 0 J - ha
spree pera
ht
’ ===]
EEE RE
Neng too gs mt dn yor, My ing ng,
bn Rudigtid gd uli lh
og me se os he ta oh
WA rer FEE
© Ane ing - nga nga na mat KG - beim fa - bra hing -lan,
He du Hiab rau nga, Shani 3 ting-Noi py,
Velo voi wa ma-jow giwNng-lew aim ma hin,
Serer frbEs
fs
So gu npingsta hac ba Tak Sewn a nga al aw:
By mun tna nba pm ama pyam ru
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
=
 
342 VESU A MAUMWI
Tame hess of ons) Mama Smin.
A ee i
2¥a- su a lm yamg ial dan mu Ro yak ga do ang sharing.
5.¥6 su 2 lam young HAS dan mu, W-cng fon dabieum a 1
cro; Ye su 8 lamya He da, Tom 4 ob se
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
Tia
Mamwiyonng ia paws a, Nos nachying na ma - yu be
Lu sha. gam 16 a - ‘yu hoy nga, Gunga af at sis dang
eo a arg ds Hoan pgaong 10s bpdng re ws sa:
  
i
Sra te Fram an te Gand te of ne
 
Sum om Ta rt Sal tom ¢ angen I
Gam 1 mg de ower. Mac ho on sho)
Bi ram 5 i, Wot TM G1
Te Nee
rt er
aN
 
ota
reel bead
Mangan ma-sha ka - ou nga mu, ipa mang ga-kl kum
Mung-dn ahi ga bps hkl din 198 Kal va 8 -mu shi gun hoa.
Vols Wa. di kanshm ai nL Tenglorg ka: Ja sal cye I.
itty pr pti
= F
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
343 JAHIUM DU HKRA MADU E
Tr aey
Art sary a0. Soe Sma tow
ra mee St
10a bum do boa To duo Nos rang hoo daw ju nar
203 munghan ga Ho seg i Gung-bu si om ngs mu
3 Nang kaw han ong 51 yaung srw, Na puna hing han pe
Naa a gu hang mu yang, Ng Hep 13 <M Han n
   
 
 
 
 
 
 
 
Pit
? ?
dy
dm am Ll
Roi do nga Mo 3 oni sha Nang nga ma dum ma:
Tang nga s sham do Na choo je We di;
WA Ng a am he Nga han me mk ma ds
IT + 1
Mag ne maga Ge manga hk shar n-ne,
Hoenn me mut msn Na Shng-gan de mura ari nas,
Jo hum di Hos a. & 6 gal ning hpe dawn - na,
Pt wp ngs boo sha daw Io Bu sn wel Is nna,
Er
Hang nga hoe vel dun la yong, Nal lam © - dam
Ta” ng a Ja We Non bn a an a
Mo og Mku wn Myo han mo Na chou BM bug ya
We Moe bd Jigh os Lom do wei lig a
 
 
 
 
 
  
     
   
   
 
 
   
 
   
   
       
   
 
 
344 CHYEJU
1. Gon hum oi Kn <r Kasaots Mu best asm avn am
2. Dipmg singh bi ho mio a, Ngo sh bpe nul 1a
3M i bam ai bum ingen, Sh ma kan ¢ gal tap nga,
Nam on vgal nea ma yu, Na mau hn ma gum aw
  
 
 
  
 
 
H Ft
Si cabum nifg- te dow, Nee 3 myicniot Bn Ks <a
Sumsing mn vig - sen ngot va, Nawku mit bengal ma nai.
Nu Hoi tu my man aga ma, Noe Hye la Mada neal no.
Na bam al bum pungding, Prat ing +54 ma mm Ups Dei.
FREE PE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
345 KARAT KASANG A HKA NU
 
A ==
An heKa-3 mae Ka «tn lvl of bha Io -ngel i ng
2 guia hia a Cry Lai ke, Ante am shim po ot 13
Ranga I a jg, Dm © ga ed ng A
24, fpr pe
SAE
§ Dr 0 st ibn a 51 bn 3 ioc raw 0”
Te sings row yw 18. Iw, Da dh 3 aig bi [a
Vania de rg so vn
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ptr epee Lim
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
NGWI PYAW Al HPANG DE PRAT
346
Lape =F
Lam te gma io ng gi 6 4 yg go
20. re tsaum af Ngan © an -Ho gas Hioahirang a ma hewn fia
THawoingtse na fsw- 1a Hum oa, hkng 3a sa baum
Hig Bri ”
 
     
    
  
a LE a
own low, Hil 1 Ba sl yownricen sl naga, Pat ngs in.
mga ta ra Sh santa al sumaung my aba, An ie hp rst
I a
 
 
 
maw a fng ce Ngwipyaw na hang de prt,
Hem 6. bu ma Novprauna pang prt
ws mm yh 0d,
Ee
ee wife
eg
 
 
 
 
 
] rm cam ~
ee =
3 abe
 
HKVE LA MADU SHANG U GA
hrs sng theory Sura Sam wa.
TInt, eo
2% cinta vos, Sone
550 wer ng
  
 
  
Rr rrr ee it
IT Te
[fie ATTY
Yaw vets wo Soh 0 7 Pl LL
[risiaden papell al nn ai
re ny ww bm
Mung ai ok ng bre. J 290i
Bhp ert ie dry
 
 
Sin ly ya ay yao Gries oa sagan, Ks - 0
Na gibi acid Ja 1 yt eS nan ada, Pa tm
Chinguatom o shi ap ga Na a - 5 mit gr pt ma Gi 8
Na tak cn a Dron 3 3 1, 1
A. ERE Sss SSeS
SEL
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
  
  
 
Wa Kos Yo -m Sou
Haanng bre roun tan, Faw
mpngivgsang tng ga. Sheng Cow
2 drag du shor, Ya saan a
Shaan, haunt, Shan, smn 3 0
Pa
HE
 
348 SHANA AKYU 1IPYI
i sie i ety bog) Orta ansan
Pi vais ol
      
 
    
 
 
3 T
196 su © soon shoman gow, Yup va rig dn Me bpe ye:
20s Ja- sani sn let gp da Nang yang Bet na 1 nga;
3 Nangge-lo Bi-ba_n hum nga, Neng tt rawngbav sin Jo _1oi
Dua ¢ nian vo Jorg Tap 1s na bn
  
  
  
 
Sut not yung oho sem kau ga, Hong ky a. sha G300
Jang ga +10 MK 13 0 cum nga, Kangut nawngbuw sh srl
To als Nn ler gup Gs Nang ni yang tna n nga.
Mow + ong na, 8k” re gt
effi pt Ef
340 | SAMA DE JAN GARAIN DU TO
nL ora
 
 
ee,
utr
I 0d
A RE Sn we
Sa Me bs
FFE SEE = =]
¢
     
 
 
  
 
 
 
== 3
Shr ter yon ta os gu, + 1 mith rg a a
lm mt ra To 18 Nar or 1, ae om gn
or tam oe a 7 arate Ou porgtys bo a
 
Tosa a iy. oy go fr 8 on
pre snip frog mo
Go Tah wae Nara ny yr on -
ta
2
 
 
 
LATA KAMAN Wh Na A kat
350 (Must 1 gs, and empty hand’). Sara Seng Li.
    
Hil shing sl has mot wa yong, Hye du kw bps Wo shang?
2¥a dtm oga pa n tang rs Wyola. du nga hpe hieang
SLs mat sa mng- Hoi a Mynghya Ba sha-balls two
= Ein
ber .
% e ee
4 maegan 22 nog 0 tod tp bye on 0
pple a Ma pan lngyang, Yan al my nga hpe naw dong
Pratdngsa roa sil pe jaw 1a. SH 3 pang be nawng he na
Si night ga- ral nu yang. Lam cam ri fe naw Inu gang.
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
to ew ig?
.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
NA LUSHA TK TA SHAYAWNG U
351 Cty stan ora Sars Leni:
Feb, JERE FA
ba shayaung u, Su aw n= nm
shi Yn man Bh
i gong, St gan wow
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
(fe
   
Tanna na ong bu Bhp
ring, Hip ga-ran 0
en 5 Thin. gu ion ma
 
      
 
 
 
 
 
 
 
 
 
352 VESU BAI YU Wa NA RAT
ems 1s om) Mars nga
      
     
    
  
 
   
    
¥
£196 su tai sa ma sing nga ys mab, SI ssl Mohiang Bi
IM nm tS no 4 nowt Shen sw ah
5 Chylpal Wpowe na Yo-su bel, Ga ringisa © py g3
Yo wu i ca machi mung ga tng nga, Shi Ba Bh 4 do
 
 
- & 5
i ae
we ns a uronic au a sto bd i a 2 1
bans reads 3. Te a er 58 10 4
i a Yoana Yet bt
i i La ma CHB IN BTos i 8 1 1.
5 oy
 
 
fas
Yesu boi 8 75, Ye-su bi 52 72 You bal sa 1a
Sites a
 
 
 
 
 
353 HTAWM HPANG PRAT
reat mat Pe
 
kao 9 Wan 1 - ean i Han ping i, Farg na orl
Za suri nga dem Hawn ny pl ng 1 or,
3Ye su 8 km Ang aan 5a Hisar hyn rl ans 1 i,
 
Yu tokning-an Hii met 4a ga, Hann bang pe, Fang na ak
Hoa fa i lam ho mafia 1a, Hun Hoang pra Fparg ma pt
Sab fanmsu an qup 0 69, Hn berg pt pang ra al
  
Sr Tree,
HA Ga lam rum ma we na Hen poi de cary 3 stab
Cing- 301 198 m3- awn ga ga Nw pjaw a Zo un tomo,
Hang aye bla wa Gea Sh kaw a nun ml Tac on
Er
B45 bid
How mg sen ha-pya lu ne Haan toa pal pang na pot
30 Ne rau ut naung nga an Ham borg fal ther na pak
pute p pr Pagid o St
 
 
 
 
 
 
 
 
KARAT KASANG AMU GUN MU
354 NEA on rn
   
 
   
LS ml wom det ow ma mm oan
Tite ¥ thin 8, Lu a oe or eo Tb 3
SI ra a dete a ee ma hg
TS pimpin be Gam far
 
 
EERE EE EL Ee
 
 
 
 
 
 
 
: Pr
RE Re ee
"a lm, whe bk wg ws 3p tee 3a - dat Sh BR - gw
Las
Sia an te lv bow wo muwma a - ba debe
 
Wh dn Ve Wt 8 3m oem btn on
rng tun bu, doe a ba ning oa Faw Gin ra pa
sh la tao Hea el Lan nag ag gam thom 4 ye
uaa el lay mee bn bay
 
    
  
   
a Ga Bg li,
sees Ga hej ng 1s
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
=
na. Wooo We oe oo ge
a ma
  
355 IINGHPAW LATKS
ER =
Tb rm ow dg Do. Wg shan by 1a 2 3
I pm Shana a
FR tee i aT
mica Ta a ab
   
  
   
  
   
  
  
  
 
W me-humg a chyoi n bug Sho Bika Asha
Lika malo sau Ka boraw Wc Ba la ne mals lw
Dai gaw nga mal ing Ppang ta, Mla-an sn hum me sal
Teauhun 3 Kai ba she, Nan he bos ogy na rio
Se
W mabimg 3 chin ng Suh oa en
Go mv bp, 0 aa mi a
Su gow ron i ir arg, Maton 3 none ma
Tem fm ® Ka ae, Nan tea a a
SELF FE
 
    
 
 
   
   
 
 
 
 
 
356 MOI NA MAUMWI HKAI DAN B!
[6d =p ve
rE
 
 
 
 
 
   
hpung hing kang hs sh teaw-ra lm si dn, Ns bp ten dan ai
Bye la 8 lam Ka al Kyeang Jou 5 Long Ia king um
18 yu bok ya gga sn 1g Vanneys ambbeun,
8? PEE :
Sree igh TT Tel
nv ga bo i in ya, Nos go gg on Ho. it youn,
Too. a wan ma lap nog, Jo hw a Het 3m 7
ning natn mya yng Tt mau mn -
 
   
  
 
      
    
 
obs” Bw
Jan jn ying oi va 5 Moi na rami 6, Mi 1a me
Hes ho tm dn +o
  
limi bial dine, Ve-su a tsaw- ra lem.
EE
 
prety
 
 
 
Twn
357 VES SHAGA NGA
Ts asa
5 ph
i Ye ep
    
ara go nga, Si ga fps ya me da
SNCs ome o mithet No yi ngam do nasi shan
 
 
Mong ls ing ogy Han ma wi Tr Gin na ra yang ra i
Hon ban hpogo li lu ra, SU ac mu de lu gst
Rif 6m bung- i gin ten up Nis, Mong nga be hp han nang,
 
   
wow weg tang ue rel hoe sha-
Vesushagangs 0 You sh-ga nga arate naibps shee, sh. 5
5 88 50 epee ou J
mung s1a-ga tan Kang now Har ya na?
Tenggara manpage,
Shh EE
 
  
 
 
 
 
358 DAI NI KAVIN Wa RING NGAI
(mi Sassi,
rE
EE ree
¢ 7 TITER
S81 a a gp, TE ho, Vk 4 sn
ya, pr po Wm Tn Bae a
    
 
Gertie th > GEES :
Nae a baa th 50 Sans, 0 Rag cog
A
5 t= 3
? won
WA BAU SIN
care torme:
359
FE ts de
Z 1 H- qun ht pyaw Nita bau sn, bung aun mys ska grup fn.
PEED Lang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ls gow Mhamzawn mp pit i a,
Sree
Ee
360 LU MALU AF YA
TALE
 
 
 
 
 
 
 
   
LY SC mngkawbknsa ns Li a-a me bes yn
2.Tawnghan my te gal 55 gaga, a man e 3 - by naw hoy
2.Cing-he pyaw al am nl au
Egehcangle Na. du 3.
>: sti Erg een,
Ye-su e rgalhpeiap la Hye fa lam ma-dun ya mit
Chyoipra we-ny nga ang ya, Nanghpsya Jaw 1a nal kam.
SHI grauttumbumtga lu ls nga, Chye hu cum my He sha- kav,
 
 
   
 
[ise = ; =
ang ba ng hn ra, wt 30 ya
arg nathan, Luma: ap a;
   
 
 
 
361 MUNGKAN A NHTOI
ee works Sa
+ Sum ai
28m aha gu ks - bu
2 Team bum i Kor
“hg prov ou hee 8
  
2
 
ng. nn Waunlam 136 3 nga Yo - su ung-an 3 ig ha
Sum sing ta ne gun low, Ye - su ung kan 3 nrg in.
Wa ni Ma. na hawi-hKam va, Te su ng Kah 3 nigh,
Hol w kang jn pe a gs Ye: su mung-ke + mig
a EE
etree tr rng
EEFPRSEE EEE ESE
haga «Maw a G8 a Shani sham me
=] 7
 
 
 
 
 
 
 
   
Gopi 8 bol Yow ming-kan a ning . BL
 
 
 
 
 
 
 
362 NVEKYUHPYI GA HPE
 
Gorge 7150
 
 
 
 
      
 
 
 
HPANG Sars Hanson.
amis on Bn 700
 
Jawa Amen
 
364 SHAT SHA nae HPAL GA
 
 
= S ==
aon Wag ha ta, gs wg te BL bm a,
peep Latte
Rf
oa ma shat wm
Efren
  
 
365 HKUNGRAN YANG NA MATU  swasemgts
Pe = ~ 5
bee EE
5 Mud an mang nnd ag, Tow a he Bannan
4 Shing uw pn eS a ban do Re
lea
[4=iti== ES ss ESS
Sp 0 He Brg bo Hos Ka- cu Veen be dy
Seg rt Ss br avrg rl yn 4 nt
Sms vn na. 6 3. Monger
im wy a i.) md 1 anda
 
 
? =
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
im
366 KUNG RANGE oot ren.
= Fi id
 
 
 
 
 
 
 
   
 
   
Sam mere a Yeu gms Hangran po his lake ngs:
la ning- pn Wa shi num tngaon Yo su sho.mea us
Lidwe ju Bw himonps ka. bs Shan gow ba kb ma a
LA Ck fw 5 tawera Madu Da nl mang nang rau ngs
Shaw Edn ws nom yin lasewn Da i ming nang ri nga
Changing man sm. Me ya na chev hori a
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
$i f S11 13 sad
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
on sing ut te gn TL ve 3 ne
a Term amy? Tg
Ni on a oe tn
he on
Soe ot Tel eS a on hy
Ta a Se Te a
Lote
= Eth sem
367 WANG ALUM
(les be the the that buds) oe Ren:
ead, ere
< . 3 “ iE 3 .
MOU IO, Cr
a
5 Tsnyam an ho aa Noun, UL pe 90 be Shiga Sha.
Anh bia ba wa yang. Wt koa machi tga gs Ral
 
 
 
 
nan mt Ho had baw-ra Kaori my He bung la
Ppa, nang mit da bm No Kim sham lam nga dha nga.
@ da png ma-san a dum Hoopyang an hie him ru
Gm my jaung mata nga, Bai hum na my ma - da
eh
 
 
 
 
 
 
 
368 MA KAJ HPA DANG LU 12
rr
SE
AM - iw me let ogaw La- mu nkawhkam matt
Eisner amend
   
   
 
         
 
Wa kai gin eang wT Nang a bug-h mee gun i Gun
Wpolaring sheave hi ns Nang po prt tup mala Aga 1 Ma
png ak ma da yu lu, Chyna TG 1k nawng yu; He
TN on a
EE Eft 5
PES ESE
Gy SHE)
Wo wom gwd Gh om en Tee
Bouma mh W Gabon  ot
ve mi
nom
 
 
   
 
  
 
agi :
1 Hom Ws Ningaan, Che Ws Nigahyan, Dei i ra_myingniogsang oo gan:
Hiss lam air dil 0 - 5Namyharigsang range tan dx
Yo au Du 6 ng nn dol his Shahi ma. kam qumgun 1 ya
0 ng: ono vn. yh 1 fo
by realy
369 NAT HKYAWT YANG NA
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
; J |
Ltd
lets 7 VT tite
Yo 3 1a tpn shim db ne aw iran a ng
tng ir kr v8 GH OR TSN Tt HL
5 ves an Wo 12. Pt Rr, rE 7 a 38.
Nipyav munggan Gu wa bi Bia, Nang nan an Ho No au nga 3
 
  
370 NGWI PYAW NINGIA CHYING
Soma orale sim 0
; hy 5
+ : Es
tHe a Wa mi man Ha gw New paw nim
2SHaggyim ma | Shi ngs yawng dong ia Sw hie bung
BTR Em
Wah gem mbes SH jw oe
AA
BOSCSIET SN baw 3- cog anc man mew,
3 nga Sum. sng ming-dn ba. ha ni hs,
Woy om Kaw weeding sh bp Whe
nad BS du boo mung meg ding ly ne
.
 
     
        
   
Nog up chy Ju Me hier, Mog gup chye - Ju Ne ho,
SN tn tan fa th GH man man ol ka
Me yobs gu kaa ya, Nye yun an gun au ya.
SN nga hoe ys bing 55. S11 ngal Pps ye hg 5.
 
 
 
 
B74 ANHTE TUT YUP Na N Rar
(We shal sc, at ok fre) Sars Da Mw
Zr te an fs ng aga, do Jn team a namoan,
singe sup ha anche gow Tob tle og mn
 
 
Anis pang ga +o ka hs, Row Ja at Ha nium 13
Dif fa -fpyen Ha a Ka-shun RB, Anche myiram bien 1a on
dawn Me adden lo, Ye kw che Ju 3 ngs
 
 
 
  
12 aryng sng mammuk da a na 2a - br prang Ia yang sha-1a;
nu ha sh a lp Na gun Hosp et an Ne naw si nga;
Hawa dog.gm ngs ma- re Na. Si si aw gaff n shang
ptr re re pd
5 Si 2
Bim oro n -Hhap ga han 1a Hping ma-sha an ak ew.
Tawa mit ma du 1- ang Wp, Yawn Nye et an-ie kau ga
Da im du jing an Mer Na Dal n- & do liga hang.
‘ a Fires
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Er 5 feb
Ans yup ra wn al ra Houng site pr 1s
yg pf EERE
 
An e haurg ga-lo Rha brs, Raut [apa ia ur rar.
i i= HE
_ Tr  ——
ii ES I E
i SR 00
Jr ey LB
| SAr-Mo gw mo os Sh gw chcipm a Kao
AWodug ha fen da sha-lol Ya gan gut ai shi bun boi
SHeangde bi Ju va nem SA gow an - Hg hos voishawn
g =
beds pies diab pn
[= erin ni 70 vm vo vu tom
   
 
 
 
 
 
 
  
  
  
 
Nail lo oh sai me ou os a
Arbo a mae lw su tio I
Hawningss os ngs sal © hoe la
mahkavn, He lo hi ye Ye - su bye
Pepe
 
 
 
 
 
 
 
NING BAW HIUM BAVA
373 do a OY
 
tas St ioint 1361
Ger [ea
1. Ming sam rang Him ia -hkam, Nang pe sha-kawn ra lam,
2 Hum shan da- gaw mung - ga, Pe - ding nng-Hu hye ve,
§ Mng rum weg Gu BI wa Sk so Nam ya ma ngs
vamp Wad Kao. nL Maosm onl Um nga
, hm a hy om
  
   
 
  
     
 
    
   
    
   
  
 
=e
“Tau yam lw Shing kang rang Vie Ba lang, Hoan wa ning
Hoy po hap bi Nang bps kom ri sha men, Mung co Ww
Ning ow ox Che is nng-em pd Chel gaa
Mo sholawe; Kan sham 8 nin -lang, Gru hum ai
 
An
 
cing Wa gam, Chala Ka. ri Kasam up Mang mi law.
in sha.bran, Chyoips We. myi sn san yu wa Hm
mV de Te ew G0 neg
na wa Ti vga 19s 0 wg ung dovn,
 
 
 
ol
Crude. confi
374 YA JAN DU VIAT WA SAI
(how te do is Ove) oxo tanson
Ee He
10 nde ww Megs :
IVe. we Nba mV paw boa pu
Tou ma wn bcm wp Ne lem ka,
Chom do dng-Hol hin ame, Nea bd ran
F
 
  
      
 
Sh ming sisting
Na eha- mam ¥
    
Ae a 5.
Chapa
; 7 = Tem
375 SAGU REM YEHOWA F—.
LNG sau tps om va Kao, Nel a pe mung 1a <n
2S ol Ma-raw 3 sang ips, Nga Naum ting Bi 30 wa na
IN a ma tw shat tu ong, Gumelad ol mp mano ml 1g
ory pare Hes =
Nang ogo ru nganga maa. Neaifpa 1
Nyebawranmanhie chya ya 5 No a gam ut Ja brs nga al
eter
4 = = EE
Dingman (an 1a nga 1pe wl sa, Ng 3 Ma kau do wei 1 wa
Ha a sumdol his davkiraung a, Nos hpe sha-pymY Ya nga 1 Hv.
We rai sir md ag 55” 08 ge
bree
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
376 TSAWM AT RAT NI MLA HKRA
ES i
A Sh
pa we de he La 8
$line wrung 3D ve Dum cogs min ws Macs bo
Com mh ga bes fara ge
bre LES Torah
nde
An rp da Kesmg a len
br ies i Sh stave Io pede. Tam 5 4 eu 6 we Vi,
ah 0 dhe oe hy di.
lo aba em Madan a igen
sti fern anf
Rr 24
pps SEES EE Thr
377 TSAWRA HKUM TSUP
1. Toon ra bum tp 5 Wie Yo 2u Duo, Me tigarg
Hm up 8 - cok WH Kal Wa © mang nar, Sanam
en EA
Pre fy
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Vo £ Hf
man do hpi rom ga ga yang, Da ni Wumg-ran df numsha
Komgumgun Bi ya mi low, Re sang al hung lam hpa rung
dang dl a- ask jaw ya yong, Shan gown - dn ba
or agg —r
& =f 5 z SSL
Ho lo aha bps, Hum 1 chyo si foow- ra my few [aw bang.
n He he WE me da kt he king me gu lw
Va ai a. png ingang hs 42 nang gs 19 <n.
Tee
 
 
 
   
 
 
 
5s .
fod p=; Fr LA]
f Sa
878 ay. van sit
   
LDE ni xe
Zou nove
Sou wm ve
awe mi wim
ptf
is —
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Lam dam ss wa Mea New ham de
Cio pra biig-ma ka tn, Ve mu bpe maw
ae
Sh yen bem dang, Ya Gn sin mw
 
 
 
 
 
 
 
 
lide) ph
Ln tongs born 5,
Suen 4 eg Fp 2 edn cn ae ign
Fintan 45 Uhbdan pon Se Us 5 | 3 J nang
pre 33 shE- U5. Sh brung gal Nang aga pe bye Jn sa Wu dang
Ha gla, cu, 5 He, Teves um ange Wa is i ye
ew ae Be oo a ot
ow = Tre
beer te
} l pe
wa a 0 Mags a hd oe a, Sh imag nat
[leptin 1 te
Pop hat
rt
379 YESU HKRUNG NGA sur Lama sang
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
  
ak sg, 8 54 a bo, Koplow 2 We fn tg,
 
 
tant a ung a
 
 
 
 
 
wm he
FHT
OF hn hig sas arg bon opm va 0, hi up pn
of
 
HF
  
  
   
  
 
 
nbn he vee ae
    
 
 
FEE
ir
 
 
 
 
 
380  MADU RA Al HKU LAJANG RIT
la Tancova wer Lod patDuL:
 
 
 
 
 
 
 
 
? ei
 
SMadu noi hha nga
robin}
 
nat Nang saw 12
 
=|
Mo. ra ai Wha nga hpe aongl Nya Hum my mang
ZWacdu ral Bo ngs mee lo umgl No law bn -wng
ang Nng.me ap a
a
 
 
 
 
 
 
 
 
 
PE
4 bs dq pels :
yawng sp ya n - gal; Me - dd s nang gaw di bu sa
eT ml ng No vr, mt tk
Vet on a grag, We ingen 0 ng
 
 
 
 
 
mann cai nl ap ya Noai pe ka-shin_ yang, yeni grap
 
 
 
 
 
ppp ee
 
 
 
 
 
 
 
 
 
a gw bogm og
ome de mm de
A tam cowry Wm 3 Ha -
Hsu loa dys sha 1g
ie get Nee hal -
¥ Sea
 
 
 
 
 
  
381 JAN MAU HTE SHAGUP YA
arr iin Tatts 6 mg
(Heme
How tng wag ta Ye - su dn - mau yang hte gw ya;
Tawra Meo du Te osu dan. mau yong be gun ye
ST nawng gin nga Ua du, Jn mau yang WE up Ja:
prEsS SSS EessS
   
 
 
 
 
 
 
   
Sim dng 1a di motion [on psn ka 3a 0 ng
Su bum nngmo Who. uu. 18 png singkng ps a
Na yomg a prs hn da sa hi hug dnl 100
EEE er Bey
 
 
 
 
 
We my ma an rhe 6 Som oma od bam
Wawra ka a ywmg ho SH oo me dn yo yar
 
 
 
 
   
 
woo fare ra Meda ve ea oe tin
Ror a tam | Shane Ou row a
Tower ts ed ova, ne i gy
  
 
 
Tw
   
382 YESU DI Wa NA NAW LA
Ce i Jos SwaLub
LB sa sl mung gaol mu wa gs now sla nga ngs:
200 ning-a 6 pyaw ol has Nga bam n ma bt
3Ma- du Ver ho bam ba ma, Hames shams 0 gn
 
 
    
bo i ai Wt ku dma Neght bn si way
Tein -yam sh dam sha 12 kw nga, Now! pa sha <a nga.
Mungdan de ngs pe mi va 1a, Pal Gp ban sa lum.
eos oso
 
   
Now le Yaosu du vn chu | Vous dh wane bo,
1, oat, ont,
Lely
Ear rr
 
 
 
 
 
 
 
 
383 NGAI HPE HKAP HKALUM LA AT
ar
rin Matt 1 wp me nn 3 aw
or a ne to
Lonmre 3 my
TF = 7 f
Nai ang le 13 1a Nava i law Ral-tin na 3 baw ra
Na saw ra nga pe ms gap ds; Aang 52 -dang kum pa
Hoita-brn a sha ra
v]
SET :
: KL
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
gov.
a1 mt nga bps wel 1s, ly ka Bu He nga shang wa Iu
aba nang nl Wp jaw Da ha oat top ka bu nai an.
de nga man mu ma da, Nyo mt mahicarang hos kungdaun na.
efter
PU
[yp LIT Feet
tn ie
pp
Dal uci zown nga an 33 1 na, Prt top af Kaw ng
ee :
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
NIT Wa, DUM NTA ——
384 ame, Sweet home) Tari
mie als
+ Hwhiam ua bing me is st su vn
2 Suman mung Pkaumcamying hd ba yok kum, Na wn team
SMungkan 0 - tm $10 © kenmig hpelh ken yang, No uum
flo
Copper =
 
 
 
 
 
 
Wl yng kad pw a Ma? Ral Un me nc ga
mi hp ch tu nang rga dum, Bu gan hing bu ni
R18 he ut navn ag durhorang, Ra tang yovnhlen tiga
 
ar py Na vs, dom ta pe nga grou tse
| maoany wa ng Pha, Hun bis naman yang nga ba ma ayo.
Rp um atm Ne, dum +2 dep. Iu ang dalyawng im
teres rE
T
be Ld oa] | =
=) eo a
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
385 "DI LU NA KUN" MADU SAN NGA
 
[Ee
10 1 oa aad aan sn, ant me 10 war pa han”
20a mys mo hp rag cum ni? Ving mings yl ne yang.
Hang my ingsin sia ying gow, Hye M- 40 hp dom © aw,
ADI na kan hinaw san ga, Pe pat 8 du hic,
Fe Et ATE
Nin jo Gn ning nga van “Si 5 cu bk ma Hoang Bhan
Vu bac dats ahi hum nu a, para di-ou de rau han;
Choirs we. mi wang foe pan na, Shia mung dan de du No:
Ga Te nswng na bl mo - ren. Kamsham lok han sacog - ren,
 
  
Vad n-gm jam Na town bm ta Han ss ga law
 
 
 
 
 
 
 
 
 
386 0 BETLENEM MARE KAJT
> Lic sem cf Babbar) Sars Law sang
 
1.0 Beton mae ae J Ko os ka tng sha ra
2Histy Ou wan shang a sa, Chinghlal Ma rl kaw nt;
5+ dosha a ga to hl, Mad + ba kame bps la Ix
a Be
 
 
 
Yop ma yp mse 8 ton ia, Sum-sing oha-gan_ Haw 13;
Wo Kaas Nl bau sit mau, Masha yup paw ton fa
Sunsngohyojs mn i wi Dng.be ga Hingis  @
tiosubts na yo-bakhEnk ki, Nang nan shan nga iE
pee HEE
 
 
 
 
 
[=e
 
    
 
 
—3—4—— Tf
Snmak nga af ha-mm, Da Ang hol an pu sa
Dif chy shangal ng al am Gintaung. nang, tun gurmbkaung
Yoo bak ringain am awn si, Yawnghis nan nm:
oH we kw wee
5 5s
1 =
 
 
 
 
 
 
eg 7 ¥
Wi nada “dha bo balm Da mwa Si
A op nang nya ngs mug, Tao Hum Ks
oft nam nga a1 Mra wang she, Tamia Hi tw sha -
Stang dn - He 3 baw kaa Mad E-ma-au oa
 
 
 
 
 
 
 
 
 
387 MADU HPANG MAGA DE
mm wi
 
pn ed tg kn a gn gn
© hes pean a so, a mn vg, 05 + ah
Slo ng ne Toe mae lB gene 1
splits crreena ie,
6 Tian ee
Kah et oc 7 Won pres ae dra sk Ho Be
Tino be sd Mma soo nia ewer om a
Wi 4s he Kgs sn jam be den He
 
 
 
 
dad bang maga de a dy ne DG Ne he ju he
Sam da dwn m4 na Nog nome
Mastpatie 4 un Hy nie pe shal Da 1 aw ka b0 kL
 
 
 
 
 
Adbiliani SEH
= alee
 
15 oA nl ports to rs om i
Lmtd
AR matpang bh, Hey bp, mg Aa he na 4 1a
s . o
= TE
Pid
 
 
 
388 YESU WUDANG MAKAU E
oareat te Cos oe
an via ws seen
     
 
LYe-si wiedang ma-kan e Yast sap ma cu i ng;
2 Wudmngwo ra maga do Shingalp ding gan ma. 2;
SS a wedamg note 6 Kemstam al oyit he ve
pe Wo Noe marsh Cr no
ppriereery Trier
Nirg-sin sn of nn kab Damn 51m
Nr TST i am 1 we Mam emg ld a og
nN man jan mah nom din ma ha-mm
OEE Li
La on dh nn dae Yue
Ri im fn ns Ye ng
Son essen or va hr, Vira korn du 1
inti eels
5 z Ne
tis Tr, 1
Tow ra an be ta ra amo, Mkrum nga fa 1a ng |
| Dui fan ia na nga pe Wye ly SH dang hia SF va.
Ne su tw ru af lam maukpa, Ngai ie n - gig nga 3.
a-ak, Wo - dang, me mkt maka.
    
 
 
    
 
 
 
 
 
  
 
 
 
EER
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
389 NGAI [ENG MAN RA
 
  
$i eer
wa We hen a a nga age
shag Chm Lue ngs bra a
Dg bet == =
 
25h
 
 
I
Noi jw a del me meh me no sam
Sis mnge ga Me nl sa. hom
err
Fee
Wai som wg Sg 1 ngs,
repent gli SV ANA il.
Wed Moms dm he ma Bl mee de
Sf fpp
a td pala
a-mg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
390 RENG IITUM KUMHPA MADU HPE JAW U
(Geyer bot tobe sr) Sora Lams Sa.
[bts yore A
+ Renghiambum Fpa Nad hoo aw, Prt naw ram yang na _a- sam;
2 Reng tambon oa lf: po Jv, Yaunghta Sti hee gu sharanng:
Amin 7 by ef. us ge
 
 
 
 
;
(Fre
 
la my mara yavea Mo 3p va, Tong mn af Gr
 
tm hi
My ma sin 1-fg 9 v0 USN ma-gamningseng rab
ry
3. sh sundem pe hkeangna SH Hhum pe ran fw nai
sa aap’ 88 aan.
   
 
 
EE == siz
Hye 1a ai Hing pe ya nang 1, Teng man am sat na Sang
Hotes oh nan basi ta ya, Mtuibgn sha-la am hi |
Shi po jon im bai lu Ia na, SH Kasha hoe py da ya
Nang ian bys hor 08 ngs. Suman mmgan bos da 3%
 
 
   
 
sp
oo on tum sn 9 0 Ka ve, am angen
fii dug ge pnd iin
ransom mesg me 3 opin 4
ae
Pie pb =a = e
Ge rt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
391 TSAWRA DINGHKU
Ce eas)
mL
Tew rs dng tke hi
STemira me he Spies hat nga, Team dng hu his
ETE
7 =
ots immer dl
NW n-daweg my nae Tika dng. he a
Ga dng Gower mk Me Np, Tew dng: teu ha
 
 
 
 
 
 
 
rE
 
 
 
 
 
 
 
 
Simos a dl Kaur, Mel sum man yong bra
Sin Jal a lu ngs s Nem pen pu zen mc he oo
Ka bimisoum a mu ka - tM. have ngs lt prawnga:
ETE. es Lok dp
freee
Lo Loma 10 5 12 dra
nw pyaw sk bla m Teow-m ding.ha hs
Vowgpiae bt ma. 6 ssl Tawra dng-ha ho.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
eres
Teen A ds a Ty ov eg
|: PE _e v
= T
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
BoB Ten dete Ma Ao men
se Ee
 
 
 
 
 
392 NINGSEN SHARAWT
Stn 150 sin ct ram
   
Hing. sen shaw Fa i gurviont, Yo Kow 1-1 monghon nga py
ra
5.5 cunhpul lsh aml zoun, Ax Hs nan mung shares han nang
Pact igh, u 8 we hie a nga yung of am dong a ro
 
Wo dupa dng 10.55. Fk ng vp arg
Boman o 1am oes po rue
tao aw ong ms yt fu 5 Co rm dn.
Ran 5 ok og oS oe 1 mgr.
 
 
 
 
  
  
 
wan
393 HKRISTU NI DU NA SHARA
5 a
beer eerrleie ry
110 ct rm meg oS 0 ne 3 rg
Ln
ER LER
 
 
 
Dal ying © shaoro ls -jang 1a Yo-su qaw shawigva nga =.
Moai ban 3a ns dai ja rung Ha Prtdagsa paw lel ngal ga
J
Hhyerhring la houmai ni yswngzaw, 16 - 2 a Fa - dong nng-lan,
20" un ching he 1 hoa ya 3. Ka bu nan
 
He shang wa
   
 
Hi ba dolla on sa HG ba du aw bas
How Yowdanbha wo 1a ica co, Ngwpyam 3 Edn sun 6
  
= 5
falar
Wi by ni dai kw bm sa fang mug bin moh
Toi toms G1 nen ta mung Na feng ban sa
   
 
 
a
 
ST
|
394 commu AN SAMU
ried +
Lome dom 3 4 so mu oman bo, mathew
Zlingian go son Beau a pu An i yong hoe ba 30 03
ham mae oa a ma ow Sa mm dm mam
dd a fw hs mma 0
i {—
fa bu 3 ha Nan dim ha ma-tawnd si
tem Bg rg sal Er He gwen 83
Wagin na 1 Haru n he, Dal Ma au Gn
Neng erga na maha mala ml
prep it pe
An Me ra si bm se gute Kami am rs
Shamash cs ar Minghyang. Di hang mam 1 Wu ans,
Tog ven hs 1a kau 1a 1, Mam Gow a 3 dum iso
od amie mmo ted by
ET
PERRET !
 
   
   
 
 
 
 
 
 
   
   
 
  
Si a hinge de sheng mu. Mam dan la Sal, mahbown mu
Wana - du 3 che ju jw Mee ac Js nga Ug Bw
ee
Nam sm to an Ga Wan Io 0-13 0035
 
  
 
  
 
 
 
395 NGAI HPE HKAP LA ao
   
r=]
1.Ye su e ngs mang hpe shag, Nanghtehka wa yang ngal si na;
Ln
pe
 
 
 
 
Wa hyo Ia lan ngal tpe don ya ia wa hoe mung hap i
Hangtsaw si bi pa di jong Ngai hoo sha Hap lac.
Daf ai yang ma a my a Jw Nl he ap 18 © law
Ta 3 Bung ngu ba lu his, ign va he mong hp
ohh rrr £ -
TE
[44 Si
 
   
 
 
Now wn hoe rng Wisp 13 Ni va hos rung Hap
   
 
 
Leb
gi : fr
don ge wa pe ng Wp
 
    
 
3QE  HKRISTU HTA SINPRAW SINNA N NGA
Ee eS ee
THe Wao sr pr sre, ng dog-de vgn
2 Tong man 1 ni sha va sha a, yk Mum Iam Ye -2u chy:
SHamsham lam fa hp nau maging. Hoa bw 3 mya tn
pitino igh big ol io
7 = =
I Er] =
Siri do. ey 7
Tans an 0 megs one oon 1a hang anos 7
ra nem a
Un a ng Cm ha ga
Ge 0, main pn mar an 13 1
 
 
 
 
 
   
P= =
Tr f ==
397 SHANA MAIKAWN Ga oo
bans 8 pt in
San nga bi si Nad nun sin we os
DV whem we jew Av He slg dn
508 me ube n bom A paw he wp ube
(pent ie oa mw no dm hee bi a yg oo
 
 
 
 
 
   
  
  
Dui Me ma-ren si a sha-na Du war a dum ga.
i Si
 
398 JAHPAWT MAHKAWN GA
ain Hymn or Cia Hanson
 
bt er
1 gp ssa a pe sean £4
26a gta gmp ns Ln, [ak wn Soe pune 1 am
Sutin Sng 0 wn NEN 0 an Em ep
 
[ei hn
Nae Se 0 G50 Mn samen Nt Ma cng 011
399
[EE
   
     
 
n gow gl oi sa
25 wa geen wu ms Ge Hit,
3 Yewn mau Je 1a wan Bi va, a how 1a Mas 1 rant 5a
ph rt EE HE
 
 
 
  
 
 
No pw sour ngdovm oyu sha, Re < lo-lo fn
Gums of po hab as mu Hele
Noghamgta wa 5 gnu gallate he
Pa'-dang ning lan ms Hawn 53 law, Halo hr Amon
pee tt tp fee
400 NYE A MAIOI SHINGRAN RAT T MaDU
 
 
 
 
 
  
Seratama Sang
HEE
grr
1° tum a mai shir raw, Mode tans Hi ka ga mais
$n ad, 10 A a de
ER I TY
 
 
 
 
 
bi ra ne Go loi mung my sme hos madung
nisi nga na ro Nang gow Ho. we, nan Gow Bosh i
mngutangs, Neng hs chyy  uha rs nol ching 03m,
Batista hr sa rr ba. an a
  
 
errr
Ten sha-gu arg gw we a ning -fol fa
Np myth a 6 sham gr
Naa mad hegre @ ya ma mL A omen
eae SEE
=
r en
 
     
 
 
401 MYUYAWNG HIE IIKAI DAN NA MAUMWE MI NGA
vento totems) | Sara ama Sang
 
        
   
 
 
   
   
      
he
=
{i Sig
hem 8 mm 2
le
EA
hou hrs bai 35 wa, Shiogasim ma sha i yang hts gan,
Ya
bree
& Ca
Sim sa, nin beol am mana, Sim sa, ing hol an
Ri’ bie mingchowtave kan 1s, Ri he ninghtu on kau ra,
Shi uw Kaowhpe da om Sia Kaosha bpe dul ou
Krai a tong man lam che hia, Kral 0 tcagman han chy bu,
 
 
 
 
 
 
 
 
_— ded 2
fr CTH ow r 7
 
 
& = = =
Mra Frid @ mungdan, Tawa ninghio 2 mmgdan,
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
403 PAVNG YAWNG JINGIPAW SHA NI
br ype
1Tedw ra Pang Singhpow sha no, An- ne a bre ngs cm,
2 Hen thaw la ~ ol sing 1a 0 - na, Mungian pina. hora his.
3 Haw ta neg -tsang 1a Ka-ra hp, An eyanng mt cu jing
La gat manny paw 31 Sung hEy UR Hi. sh chyu BR a bum,
Rev. th. Foti.
 
5
=m ae
: Z
Panag jong gpa + ka «sha ba, mghiovm m ns chyu Tal
Nga pad Chyurum on new nimymang ohm ngs gs.
Hone § Mpa an- be hye un, shing-ra maja mys hou.
Ebr be
Dui a Cha 3 sn-nau 1s mytmeng bi bun mal sa, Hows
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
= i= _s
 
Fe
Sha-da da bum bl ls my yang ngs sha
 
 
 
 
 
404 MADU ASAK PYENDIN
5 pe : sion So
1 Yewsu hpa amsham si _mashayawng He, -nang spendin jatioi
2 Ye au 3 lem hpehauntzin dan 1 Save An -heyaung 3 3-4 131
Se a Hirsts du ch sha n- hi hoo, Wyola bv 8 Neu ri
=
Maal ai nga Yu - bok sigan hat of sha-ra ha-gu. Da _ning-
Naa dural ngs) Hngsken sh yng shi Ia chy sha Haun sun
 
 
 
 
 
 
 
 
pr Fe
nang jut han Wi ¢3 Yo - su mung - kan® mol w
Tit hoo Jo “Hol gs. Yoaligaw mungianFpe Ja-hol lu 5a - sik
pu FETE ETE
bag 51 Iu
Hirung ol coakin 1s
 
a” a; Sha pang vr 9 maa ma hn
Prenain a; Sh 3 pang han ai mesha ma cage
  
 
 
 
 
 
 
 
ropes
ng a 1 -sak lo te na; Madu Yoru Hu sha Ask
po Eels
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
[6
pina a ask pyc dinshimings $a hp han
sab pyendn shinan ol ga ma. ai ai 1 3 pang an $1 8
 
 
 
Fone
 
 
 
a, Hie rong fa 31 teng teag hum ua ri
Hoang than ni, Hyohksng fa 3 mngtang hiram bu ns a gs al
405 JINGITKU MAJING GAW YESU
 
 
ES
Eee
dng tk ma - fing gow Ye - =u sha ra; mang yak ten-yom Sin
2Y su gow ngwipyw san po 3 chje. ju fu 5 fog hu ma
5a ring re 3 Tu yk shal bps ch rang go aga Mo heumnga
Apgar shan hl 3 ngutpyaw mung © an hie yang
SEES J
dam Wim yang; Sh narg bps - gun + mam, oguipyaw a hyo
og i mgs SH gw ngs pe ka rum ya i ma jaw bra
Do ong; Hye la va saw ng Me ras ngs ma fan hoa
Rim la ng Sia ming n sang hoe ka - bu fe - ese me
4 Ce wow er ¥
no Het mt megan, Yes sh mi
Non manger
 
   
 
 
 
   
Jing sh Karun os, Oh kr 1; Oh, bavi nay mang ha - yang,
am Kaun,
 
 
 
 
 
 
 
Ame
Oke na) Nang sta-ga yang hiian ya ne ang
Wana na.
  
     
 
 
 
405 HY mae oom am Tang
TIT a]
HEE inn BO 5
ST tn no 1 Va ve ng
bur BEE HR iT
oe
[a y
i an oon ta mac be wn wom
find ol fi iy
 
  
 
 
 
 
 
Fm Se 3
Tom fe Mew a mn
” y nr
2:4 i S25 tT
: EE
Ane He mit py aw lw ma ng
Stn he ma- kam cholo nan rg J VA Kan sm
Shingayim sna young tng ema low.
How py ang man lam he sha ma
pet pre=t py
dno We nang Be i Hea na
 
in
 
 
 
lam ehyol
oe fit
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
AQ7 GRA HIUM MUNGGA HTAWN TSUN GA
Sur uns Heshmon ——
    
  
   
  
  
1 Hasan vt my tm bm gan, Gra hun 1 gun 2 san
Rng ws gal Angra 8 Hong re-sia n
this © 3 Tu wa Mngopaim maga Ha fw ln ga,
 
 
  
 
 
 
  
(Nn asa 12) ne Hi am Hp na, Hs urge ung
{ogra sna nl 6! Het Wag rsh. on go, Nk» von Tp
(Dan taf 1) Og bdo shack Hic ing ol mg an
 
    
cyan hoa flaws fn ro ni gnu, Sna-at aja mado
Fog Fiat ngs. Wonpung she i bps. Pom la cha ro a ga I
Hot Him arom ta no gn of Sha ht shale on
 
Hors an Hang sh 1 nny. pt reg mang
Vm he, Konstan aiHpngmesho young, Wi mrp rungs
- . .
t - HB
yaa hr ti, Boh Yes Hoss
Jo, mare mega ung
 
 
Toaw-ra mng-ge Haw tan 1
Salat shacla 19 ga i
 
-
VES 8 Lav a se ss
408 no —
   
 
     
4.9650 5 lm gu chy 1a SH 8 chye-u ma-sha ol mu,
2 Yo eu langrau sha-rin sm, SH a cysts lm gai bam sis,
5.Ye-s0 2 Mungaa ras sharamg, Shi Mo ka -nawn mam aig nr,
 
 
sn
um sawp teyasang am 1, SN 1 Hamsl rye
Chola Wo i sna.» in ya a, Hsu»
Hones
Jom nga gras chs ma
ms - dt a Shasung, SH Fpokamstan ra-sha rf ys
S12 Wang-dan mp Gon J a Sn 2 Pantha nd 30
 
 
 
   
S12 Ponting i am rg ou Tow of Pm H-
Tim or ony & Cotton | 58
  
) Na
409 SESUMEMGMIDNNS
Eiihe 4 Hofman win “Elka 4. Hofiven
 
1M em al sinsam Yo - su po un 1a, Boi ai It po
Nga rusk lm Ve. su pe Sun ma Wea Laver al
nga oyan em n. Nai hp gurg bu ngs, Nye yt main
Bon ®
ng-tu shi rai Neal Wo My bid Madu sh i nga,
dng Hou wa: Nga Ya - su hos tsun, Sh he-rum bm
Loan dk 3 hu ngs be nasal You su hpe bun ma
Ngan tam yon pn dog hou 1a 55.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
The tmnt i wovaip a Clon so VV
410 LANI IITE LAN
   
  
 
   
  
      
 
 
ULE wa wi dm ani Bie len be, Rue ya pe dong
2 Sie sha gu Mar du nal nl ru af ngs, Ton sha-qu lw
STs. yam rum 4 on ha karma fh, Na 3 ga so
 
 
 
+ Hee
TTT TET
3g <= <3 =
wong Wl Wa KG al bpa-] Nalam hea
@ maton dun la Myo ru -yak lam Sh am it shaggy
G Wem ya WN shai ga pe bamsham mn - i
 
 
   
Hiss We mt Sag lam pa 1 ng, Matsan dm a mi ha
 
SH mag gow 8 tam Ara-3 dan Ws, SK ut gn Me mt -ks
Choirs a mung-ga tga hu a. Wi-ba ru yk en ngs
th ees
> = ae
    
     
Tey
dawn n dang ngs, Ten shs-gu ka - Ja dk shi jaw ya, Tesh - fa
maga lam gaw, Si ict da ang di 31 bm mi aw Na nig
Bp Karim i Wg cer nang age bps dn, Ton mg
 
 
 
 
 
at oe Wonton nm
oo am bey aden bs Co ad 5 om
SE Mean a
SHEE
oe os mt  cotrt
   
 
 
 
441 TSAWAIKAWNGHTA JUNG TAWNATWUDANG
(TO Ruger Cu) Gata Ting Baw
is ht ama Care hm
 
 
  
    
 
7
Tea a kaung ning t55 Na, Jung lawn af WU dang gam, Hk ha
Zam nem 4 wu dang du, ka -ya pa Wo-dmg 1a, Dol al
SSH dap a wdng do Me meet bp dd Da ba
 
 
 
 
 
 
SES eam
Er rane,
tiny am Wg co ubak 1 ma, ng toe
Tigran 5 ou dh s4, Surana a, Hasan
Gm ha ming ngs ok My mam mw kau ya Nga pe
 
f= ==
a dang boo, Ta nga sow-ra Bhug-ga ak ral
Raw hye un Gs, Wu-dang Nia Sl ham Ta Gu ssa
chy pm lu hi, Yo su gw wi-dng Ne si Ham sal
 
 
 
   
 
 
 
   
  
 
 
 
 
 
 
 
      
i >
Suk nn bo ol gl om
hi
Fhaids fog)
 
The Hymnal for Worskip & Cbealon.. 136
KADAI HP KANE NA NGAI CHYE SAT
412 (1 Knew Whom I Have Buliewed ) LasiTang Gun
14a ds bps nga am ra n- che, Ula - du nga bpe ma - dun,
Ka da hos ras om nan chye, a.  ngal pe ma - dn,
S.Chiopa a We yi chys-fu ow, Yu bak ha na lk.
Cade Mou ba Gi sa na G-ipamshen n- che
rrr Son ee nb em
 
 
 
 
 
 
 
i —%
S gna yu bak Ka na, Noa bpe shi a si He hearg
Sim ‘ta ngwipyme ol lam mo - ng Ean ra my Ho ma dum,
Ho 6 fame mit ma shi Ape kamohem nga bi
Gib, -shing 8 -ram 3 Um, Nepion a nga Jn_ 55
 
 
 
  
 
 
 
 
 
To Homa for orci & Catron. RA
wu se banc 1
UY TOSI
EE
10 na mad gal mi na, Hiys wa hpung shing kang his du sa,
200 G6 men re nga dies fe seng tam kas ba,
TSumsing b-mu + Mogae Dei me 6 nota ma nau
 
 
 
 
 
 
 
  
  
     
 
 
  
+3
Punghum bang ing 153, 3 sak au ya, Naizawn 1a pe ye Is,
La-gaw tea al va fn bal Baven sa, Mi n+ mo wa mu
Ja ep da Mun lam munggs wa mu, Dil Ba hinge de du
2
 
 
   
Symmes, mn 8d SH chon a wi his bo
Hoye 1st ngu nga hoy tom, Govng run 81 my ha, sh gun,
la’ mu ka-sa mhinma- nga, Nol, 3a hye hg la. fm, mau,
  
 
 
 
  
  
 
 
 
 
YU. bak kaw ns ogel mt ma - sl Aung paeding ll mi
Yo. si du sa va sal ma jaw Moai sung ga - dng ing-law.
Nw pw babu sh ye moti, P8 - Gang 0 et kung dam,
 
 
 
 
Ye - su Ha sh, avng dang b, pra nga Ne a ve sh tm nga ma-
teh rede ey
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ie
on ow ht wp wna do vs seg 1.
 
 
  
TB onto Wri  Cottin 67
414 sa
Wem ER en
 
 
 
 
 
 
 
FSET
Mapa Cie B, u-ngw ma Wu, Chyum aha bys hye;
2h tw 15 gn, ngs A shape, HBG 1 yt wa ma:
SHO ba mit Tu sho hpa kam na Ya gl bal va ing ng
Shang la law an- Me Ga Kaw, Nigam in vn ot se;
F T FIRE
Ra
Tom pra aie Shi chye- ju ow SN Ma ma. 1a kaw ma
Gye. bi he sha, gai 19o Hye a Chjelu ngs Ipe ma. wa
iirTrMaYEr
rar Bf FREER
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
415  VUBAK HTA GRAU LAW Al CHYEJU
 
 
ee ne
Tee
Ign Modi 8 mu me oe fu-rekomen me
00 bk ha yl on hot cham Infamy, Low il ga 1 som
San ha bu bak ngs Nar la nok fos Ne sh
Apu rag ham tp lau To hye Kim win 31 young
 
= = iy
ETT ER
|p mre oe nail
| Rewmb WER A Sm
prep
      
     
 
 
 
 
|” ow Pung tum vam baw 1a wi om vn
[toon "nm Wane ow a ome
Hom a gnu hp Hos sas dpe shh ja Mau bis chy
| ome an he ands et suns
 
se spy a am
the — + Pt
i gpiaaes
Waves rw kas shin shastd ya 3 Chg
Wer toa che
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    
    
   
 
oie Ta Ante yu bek ha om le hem nae
fr or oe 3
 
BUM LANG DE MADA YU
a es Ant) Pau ew Touma
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
wh Po
ies HE
1.081 bom lang He ma. kau gripe § do - rant 7m - d,
IN a a gales me nr bes sh ye noe
SY baw Gow range up sho Wa. shg-nip di 7a
Ne yi: ng a own Hn a wp a0
 
 
 
 
 
 
Ka -nang 1a wa esl hoe hoe Hangs na fh ne rai G7
SH 3 mi gow yp Shami ran AL Wh net neo
Ve ho-wa gow nang bps ma. kwp mi- 3 mnggang ya
Yo shou a bru wa hg we yer bs bas Sn 2 1
2 FEE =f tts
eee
Mood Ka-rl Va ms he fac
Wom Kod Wow om om
Shon png he Be om
SH gm ng he th meen ej me
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wa ee mp wa
Boma me bush uw om
Some hae meng ha bes ma one nl
PL EERIE
Pe Er . A
= ried
 
 
 
 
 
 
 
417 NGAIDAW JAU AITIKRUNG RAWT MADU
ne shang [rn
pet a 53 pi is im
SE
 
1 Han Moc pe ne am, Ba rs mur Sn hr 95. Va on 1 fon
2g nm qu Aa Sh awa. mit gi ma IA 1 tho
Ka - Bu ns Saran 1.0 Hired bp ra v8 Hae. Lo jn
  
 
 
3 tung SHI JH Sh Ue poem 5 aE 3
Toablam Nia mit mada nn Het ha a nu kaa sn Sn
dng + 5a. Hirt Fan bam chy a Ton of va ml ma. 52 bm erg
be FH er
5 Fre 8 WC
Bara sgn SH Me re wa Bn ba ai sh me
91 Nie an wo va, Hp vm 1a 0 - eS baw 5
mg kam la SH Zan mo tun ae, ke o1a 0- ma
 
 
   
Shien Shi Mum, Hid Yo su Hang a SH his fam sa Noi
Shin, Sinan
   
a shaga No sak Hug lam Hm 7a Sh tur, Sn beng, Hie
in Sits
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
Hom orth ving Cur. 158
418  DAIPALECHNGHRAIPAWDA
te = es
er A or onl
SE Ith
Heeb dean inn iy
Et Ea
 
 
 
 
 
 
 
= CE
Gurg lutium wa al 3 ton hs, Yo-su zr re mit ban 15
Wi doh yang i 65 nA, Yo bk wa bps Han 7a
Nga Sh ming pe maha aw aw, Yubah kaw 13 Hye nl.
Hou bums 1a my ka ang, Sumsing mungen de nl shang
 
 
so
 
 
 
 
 
Dai de 19% mum shang wn Bh, Di Palo ching hs hp da
[PF = 5
 
 
 
419 KAM HPA GING HTUM ATKARAL
    
     
1.Kam bpagig hom Ka-r, Nang nan ral 1 - al, Hisk hye al
2 Ninghum Ja shung ta Ne, Git wag ma- nga rau, an a - a
Sas raw a chye Nong nga Ros fon 1. nd yaw sim
% Fly
 
   
    
 
mrtg og hon ngs 5
He cha. gan 13
Tut nung dng gin ma tesw
mu gig Ha By ngs t+ mung Jan
lam “6s ng pe wm vm DA beet i prt dng
 
 
 
 
=e
 
   
1a mgt n-Hum chp, Mol pat ya prt sum prt td gin 8,
Shiga ma Koya, Na 3 Gan ra mt Ngo shadin aang
Sam 0g en te 3 ma G0 ye ung
   
 
 
1s chye-lu ning man nga
Nga ra
 
 
 
 
 
 
420) NGAI SAGU HPE REM WA KARAL NGALHPA NRA
prod le Lars iy Shepherd, mt Wort)
Sit ne ni
       
 
 
     
wu gon Fn tn nk Wl Pp 8
Te mit oe svn therm Ne Deanna.
SS oh egy Ha 6 Naan mn e
Dn 2 am na mr oes a he.
SHouanoten Wa ben 8 Re Cini og aw Hn a,
® 2
rept Lire]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tot ls 0d weeds hae raNgw si he ka do wo
Dingman am hia ng pe 1a + hav, Sh ying igen ma -
Nr sumo He na dashing gow, Nl Ie shappow 30
Nye be po ang rama cha yy nm 3 ha bra nga.
Yoobawwa 3 mola Ma WGA ngs ma dg gh A -men.
Had
 
 
 
 
   
 
 
421 NGAI JIPE TIKYE LA SAT
(Love Lifed Me) Paut aw Taumg
ree
= Per oto
1.5m-5 hong staan va, Ya bok ha bp we a, Fru na am 1
Zhe a mpl ma-sin makes, Sh lata Wa 3p ya Sa ming 3
Mga 3 ond Ha Yo
or
 
Su ga pa ye Ia Prt sindaung 4
 
 
 
 
 
 
ees
 
= sre
ns ad, essing pt ws, Tin pg +1 5p i Karl
Tor cr Rn shochownngn 5 SH fot oe ka bn
Re su oe ot i i Png up ad ol 1
 
 
 
 
Wyo n-son ma yo 5, Pang: Ki a up wa gn ng po si Wow 8.
He 3 vu-nchyo ngs, Kong a dngman o Wagga he ngs ow a
NC bungahi go ma-cst, Myo
© Hoaba-du dam ngs he he bs.
 
 
422 VESU LANU LANKU NGA A NI?
pos Jos Caren) Lama sing
   
1 Nga yun tm yon, ni ie py nga yng, Yo 50 gow 3 gs
2 Nos sak Hong lm ng in Sn V8. ar Ye + Su Gi 0 090
Spe my ma Ku dew Nnwa sha Ia, - 1 nga pe mu
Clann wa He daw Ha va sha. bLYe- su oa oe
pot =
SR? Nod hh be BI mit sha rug haya, Ye 51
Shun? Ngahpyaw bpa rioghl i mat va sha - i Np 3
a1 an? Townsho- bn nx fm npr 3 len Yor
3 ia? i na da lan hm yh daw Han logo, Vg.
a) Ty
      
yt Ham mat wa 2 wn Yu 18, 1g Ye su ga Nas
nan nie nl 4 bial
 
 
 
 
 
 
 
orm
423 KAMSHAMMYIT HTE AWNG DANG
Hei sha ra dai bum law na, Hiisn hpyen ni rut go
ZAnho n -62 aw mt ho sh, Nota 1 - hs mug-ga
kas grupin hoya i Hg grup, Hitsang am weg ie up.
    
 
  
   
 
    
 
35g
Ion ga sat nashoung de him ss, ring-sin mung young Hl 1
fing Sa macho gr mi he ngs, sung pa-Gmg - Mu ga
psn houng ka an-Mo au 2p, an - Ms haw Him Ka - up
 
 
 
474
Horn ga sa awngding 1m ne < lo sno he nog We TS
Kar sham se 1a bung sha un chy, yng hg 3 hosts 13s,
Hering ngs al tor avpchswp ug man am an Ho
Kam sham my io ang dng nal mu, manga ho sung dang hs
Km mit be Hii 5 du darg ci, an He 3 nirg gag ti
Mg kon gow Mok gar ot pr, pa dang oh G8 © ru
 
 
 
 
Fs
0. Aung pa-dang hpung hing ang, Mangan hoe swmg ding
 
   
EAP J pp ——
 
424 JANSHANG WAWRA TTKRAN
 
TEASE
I TA 0 RM Be
ae ra, Sum sing diog-ngs, Bh ba n-hhrum sal, An ja
du athe bps young td, Paw ci sha = ni 1, a bum
Sighpang Teaw- 1a et shang, Wa he hewn n- as, Noe bps heap
han, Herr ngs din wn, Suir Hing Ma. Tow 14 1
[£7 AF —
put wi Dog-ba wk hum pra, dm she nog
Vem Vow ag fi bo Ka ha og + oe
tamer Ou horas oe
wa na mln tw, pat Gi. awry rem
 
 
 
 
 
GRAUHTUM AI'WA
425 lo rt Th | Hoa dusmasang
i kz
an J IIe aE +4
tng miptsowm 3, Ram ma. lng do sharg wa yao, Um sum.
Tongs bs mtdum, Ka - ra Ws mas bps Saw 1, Ka sha ipo
© Hpung shining hs, Hi bi yu en nig he Ka bu
. my
da Mngion ka- do may 15h, La- mu shagan, Pip uo re al
hoa roo gam 4 0a Iu, fi paw a, Bumtsaw kaw na yu
ran cing Ma ga ce dal ya Noa shu tat fu bok ma ra raw
He vgn oe oi 1s th lok Hong la - ra, tem let humzup
 
 
 
Jair T ’ Ty
[Fh I Fa
nf rsp Nga yawn ng or, puna shi ang donc,
nam hn ah ha nam Werong yang mal a. Nye i ma
dn madam no Ga she-gu Huma bl =
ha ra Osi ten Ha nga ong nga ma-hemn na rs;
sin, Kar Via tpeshibsur, Kodo gu, Kis RU DFS, ye iw a
 
 
 
 
 
, ftp ery
2 Sead Es
’
 
 
   
ood :
wang, Ka Fal Ws pe kung dawn, Ka Wu
426 IETONETNTOY os
  
 
 
   
 
 
fhe pen -cin ing ol Hoi u, Wa sing Hoi ka ba ii
2H pa yu- ba ring sn a, Ha lang nl gal ha wa ma,
3 Ha pyen-din ng- Mol a. 0, Le- na om sng hoa nga,
foes ff LT
3 F = i 24 =
Pag nv br 91 ne 3p
Fu yak fhe i mt mada Wt, Hinge de 8 - 3 mgs ma
Hing de. si shang wa nga ma. Ning. sin Na bam dam mat na
=
    
      
 
No pyen- dinning hel u-Mol &, Hia-ong Ha 6m me ugh,
 
 
Eee
 
Ta-u tn-yam Bum i be, Nang tong bye 1s 1s wa a
pd
 
 
 
 
SIN SAT TA ATSAM RAVNG NGA
427 am Hime
ay ia g x
Ye su a si Ni
1 Mang yu bak haw na lt
2 Cumaung gum-tawrglaw ra lanl uth a2 Yo su 3 sd hs
Sha 3 ue bak Dyers goubpran um, Yoo su a ai hia
A¥e- su haw am wa ma-u gun Rosi 1s, Vem 4 sl be
aad Te fa
A cam row mgs, 52 nwa po aw pa-dang le it m7 Dl
A. team rawr 1, Parghuriowrs a Te + 0 for 3p hav 4, Di
A tim rawng nga, AK Hung mips nang mu Wt a te, Ds
Atm rang ng, Shani sh + gu shaawn't sung ra. Dal
 
 
 
 
  
3 dy H
si is maps sam aang 1g. Sa sais, Nau tsam rung nga
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
shes ha, Team amg nga, Sida we
am ung nga sn sa
 
"HPUNG RAWNG UGA’
428 The ake Go oa Lana Sang
   
   
   
  
 
  
    
 
 
1.Hpingramng rgs ug, Aung dang 5 Ka sb; SI Gu_tps dang
Zip ng Kaw 1a pm Nang Ne 33 tou I Kem shut ra am
3 Nang puny ang fu 3, Kom ng wna ra; z lon
a
tam ng bom 3 Les mu dasa gam
vgs fon ne hk ha 7 Kl Ga niyaumg kao bu,
To or, eg Wr Wen Te
Let rete
W - lng chioghia hp, Lup sung Bu ka - ta. Sum - pan
Nig-low Io ga n Dai Madu ya kmgcne, Si ai
Gum bu dong mre, Tae-din Ha rap tang a ing nu
: Eerie
— 1 I
[#== ti
ven
on TES gran vn 4 0, og rg
a - "
ee
5 auton ig au 55. A mem bm 4
ee]
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
      
       
  
 
 
 
 
i Toma fr rk & Cia 7
KARAI CHYE JU.
429 Thats Go or Wy Ree) Doom any
  
  
 
 
  
Hiyahkang a ai va da ya al Tewhiim a Kad chy jo
2K hp yang ma dt ya of Mei ng dang al Ka. cha. Ju
Idem pam a Ju sha-ut ai Teawhtum a Ka ra che. Ju
 
      
   
 
    
 
      
 
    
   
5; Tearing ss Kars chy
Karl chy.
pp
Yes be cu ngs ngs lo
Ls ru yang ching nghlaung:
Dimn-@ lm ai vn dp ie Prawn
.r
Ton ls dow Ka- i ka et bi: Nol mam ni Ka
Myitimg yang shadow she bn i Nig tsa ns Ka
Ru. tsang hia sim sa ngwpyaw ha: Tsawmigsam Ka.
  
 
 
 
 
 
 
 
    
Yawn ho prawhga 3 mu mu, dn shot Ka
Tan uma ma oup sum boa He. Tee 1s yt Ka
Prat ang sa myit me- da lmyeng, Taw n 8 Kaori chu.
   
 
Hm re Lv Cen 1
A430 NYEMATUKARAL WA YAWNG PAN DA
Thee Rnb Siig Sombacd
peers iE
Wo mat Ka-ra Kas gan dan Shata Sha-gan 1
aver a mn. Do dampens om os
Ginktaunghis nam, -shurg ta Wye ma-tu tga - tng
Oh Ka-ml Wa a chye- jo hon, Ka- do wa sha- kn mai nga,
   
  
Mau bps H. got - 4 tm boon do, Dal young ye ma-u ai nga:
A shu a. shan Bhs v6 nga ni, tho mat Si Foun tn
Hun polovng no sha Iu. ha, Him um hpa si ae tn ds
Toe ma- tu Tung-iar a 1 - (a, Hum sap brash pan sw a
 
 
 
Bun ing Io Maram n- ap Ma, Tat Ia Eo hour ka ws,
Teaumbiap nampa He rarepan i, Taowm aU. my ham sum
Sun ia-na M U, We, Yanga, Hum sumbpa mai hpo fw G5,
 
 
Nes 4 ve tm pyi rye mat, Mga share i Is jg da
 
   
Nam i na saw ham sum-hpa pe, Nye mato 1 oon §
Nal bpo tu shang she- yew ne, ye mau shi pan tn do.
Mingkan n - tsa fps n bang rs, aumgnye matu Sh hpan a
Nye mats dai Ja mung-dan Ha, Noa shar sh a ng do
5 =i
thot. 19
 
 
 
 
 
 
 
 
 
431 TARA seman,
[Grip rie
LHe ma nap awe Bn ad NE Ku-beyl dum nar
ZW ame dn shag ha Kopi dom na
308 ging ly Bm nang Jaw a ye, Kol dum no i
 
oy
T
 
Nang hop tka fm ringing gaw, Hye Ma - du Hii 3
I
Ning my BG IU al ten fa SH ma «tw chyingha hos
 
    
bra bi
iva m. Ng ve um 13
Go Nk ot dam Ta Ruts hr yg hp
Te Nag mt am 1a oy
am aw. My ning No J + Nol yo bi, Dal ma-jaw mgt ik 11
sep enns hen
Elman oe
nen yg, Ky
Po —_— =
Gr 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
KYUNPYL NA ATEN DU SAI
432 {is the Blessed Hour of Prayer).
[Eee ; =
Agu na 4c un du sal Wt mac sin sheet da
Liu mae & a Hoe Ma du We nw
yuh mao tn du sd, Kam cham my be shang yan
 
*
=r
 
 
SN tuaw-ra ma. tan dum Io hyo hyyi go Hp Is, Sh Is +
EE a]
=
5 hide
 
 
    
 
wi de car, Tino orn ete 5 1 se
a roe a ta a
TH 1 ok amy mri 3
  
 
 
 
 
 
 
 
fon, Hb a nl sm - an, Dal gan yt prem bum i.
bearer ren
rar
KYUHPYI NA Law PE
433 HEM SPE SHARIN YA RIT ete
[erty
Kw yi ma amboe sha-rin ya hy bw 13-vang Ma rari
ZMyt ru shotpalam low munghan, Tamblyn Huma nf mth
Sp guungiys a law rang 72 nga ys yu - bak I. bps mre raw
Lu py a lam fpo sta rin ya rh, Sacha gu arg amt
 
  
 
 
| © beng ca aim ts ogachye a Him, Kou py ns tm pe
| shed Dal gh i bp harm Bar, Ky hp 1 3 som
|p hg ean gu a 3 me
 
 
    
 
mmo
Wo mp jue Madu s nerg Me tr ngs na Nang ha
Yong Ga- lw 1a
lung
+r
nas noi_yorg, Ham ku town da,
 
434 GRAU TSAW SHARA
Caer Gran) [rn
Te iad
.Sm-ang hin lam, rgd Hkawm wa yang, Shari sh - gu
I Haliang sha - ra lem shel ln Da, Kwang ka
50 tn gua ga Wm wa yam. Tew ¥ bum de
Ln pa nC tong dep Wa, Gow tw sha er
 
 
 
 
os Mp ma yo Oo bum ning ms ngs sep fu bas,
Kom pa nm Mada ew mo En dd
nga long vn bprang, Kam sham mi he ko bu nig.
Goa mg wa Sumehg fa. mu nrg .ms de di
 
 
eg ep EE
   
 
         
 
Shao sha- gu Kw ht et ogi
Tm ew od low ngal ge mas ow. Kam sham mt be
Taw § bum Ha ma- tke na lw
Lam mac dn Atay a Ma du
 
 
  
  
aw 3, tun de rgd bp In Mes, bm me dun Bb gra toaw
 
ae, ng nga 14 ma yo fo gaw foo Bm wel Ja IE.
 
 
 
 
operat 10 pp
435  KABUGARA NAWKUDAWIAU
gh Jyh, Wo Ado The) Pout aw mg
  
   
   
FEE
[oA A
Suman gnedig +g bg pe
Fred rts A of Al igo
4 Dnghia maha ma. nap shagin ni Me ra shawn nga ga
 
 
Ll
Cee
arp sagan fine. i ran cin yg kno Jo
La aC 53 oo gogo 3 Sk 42 1 oe ho 4
Seurg hm 3 1gu py 43 3, Nomis a ung 3 pe
Kava mam 8 We. he pin. Hu 1 ta my Hong
 
 
Bum ps Maou ma - Il 6 pa Ka bim gab ha pang-al
Mangan Wa, His. u hgu ba, Yowng be Sawa Ha ral a,
Shiki Kurgan stovngde 8 a, AWG pa-dangan-bie ita,
FLT FFT
Eee
itp lus
Er aa
Hea ci hohpav namo 1a ths, ng shakingiaen 13 3.
Wang shai ya shad t5mw.ra nq yaw a1 lm do we
Niglemabkau gra shaban vs, nig Met lem do. shat sa. Aon
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
NADU HTE BUNG HKRA
436 © el [—
SE)
ie
2M du Ne bung Fis, Teswera 8 mt bow ya a bm hs
08 du te bung ira Nga 12 va 10 ng, Chop Foun nang
Hf
   
 
 
wo v
na hpyinga fhnghan n- ta 1 site gan yang eu 8,
To said Ta Ka rum Shiga re shang ha- pre
gs lo hia Ng lo mab yng omg he 3 dp.
 
tree Fey
 
au Ho bung Mr nga sha - ut 7
Linon hoe men vi Mand ho bg bi
Ne tom ask mma Aa
 
 
 
 
frp fil =i
   
To om fr Wore 4 Cotten
YESU IPE MATIKRA AP Ya
437 i To Samia © wpa mia
spt vi vor 570 IE nao
   
 
    
o-su hoo ma hia nga 35 12 ety sta nga jan
2e-su pe ma hoa ap Yo Fm u, Grt nem mit Me naw -o
Se'su pom bin mp oi a Maur me sr
A¥orsu tpo ma ia 3p ya su fw, Wye sckhing lam nang baw,
£ [a
v ¥
? EE =
 
No an te ohn ner am Pp, TH rv 01.
Nir: on poe om a + No ee 1
Gyre oi be ogy lg te ¢ 1nd
Tere tes Np a hom
So ip £1
Sa,
TR "al
Lropdh eds
SE ————
Ve aubpa a irs ya ga
mE
Hye Hang 1s Ma du nang pe sha Wma W 3 ya
 
0 awn mr) 20 eg R01
 
 
 
YT; wr .
438 NA MINGHTOL SHANGUN Va RIT
Cet he Lib) MLasiTang Gun
 
1Yu-b pargl Kan angi ja GVW Na Na ing ol
Mad amaige 4 nrgsen nga hye uh Na ming. mol
3a Kar kaw hpyl na Gm nga chy b bs, Na ring. hol
Nga gaan haw 53 lyn awn dang Wh, Na ing it
 
 
 
 
sho-ngun pl Nye @ mit ing si sh Si oh lu es
ha ngun yal Dai ja mung de shang ns bm ngs ma lu ks:
haCngun Jol Crysiara We mpi me dun 5 lam mu Iu bos
A
 
 
 
 
 
 
 
 
Fo Ne ng-ol Ka-bu shi-ga nng- oi,
FERRE
Pr
TT
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
KAMSHAM NGA U
439 Cine 125 Got)
Sn N11 Ren Star 153
 
Kam sham nau, Wen lam Naw yt 33 on ws, Lam bum iva
Kam stam nga uNarg kyu pf ain byang, A kel a-
30m Sham ng, LU yawn yen Tem ai va, SH sow 13
kam sham su; Wing Sn gp Up va GF tm, Lam sha gu
 
Fo
mache 5 va hp dm un SH ka-ehs nko so
oh hoo bi 6 mae no lew Bu ngs shi rang
mt rang He Grow nga ngs, Na 3 lam yep ol bo.
PRES IEE SLE
fe
 
Son kw da Kam sham ong uw msi ngs
po ya na md Kam sham nyt he, To hog ng ma
hoy nem 3p naw ying. Now pw ki ba BI wa Wma
ai Sh la-hpun Ne An He yawng he ne wi we ngs
      
  
SH tng yang aw na ang Ie sn yu I
- mA
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
440  KAGA KADAI NNGA,YESU SIA
Rd Done Laps arg on
+ = = 5 Jae : Te
1. sha-ran 51 wa kad wing 138, Yousu ha Ye-su shal
2 Shi zum chyolp 5 ka dal mung 0 nga Yo-su shal Ye-su sta
STi sha- gu an- to hs ru ngs ai wa Yo-su shal Yo-su shal
2 Yawngmayawrgtpega-lal nau da al, Ye-su sha Ye-su sta
SiShi coun a- By ln 3 Kim-bga 0 1ga. Yo su shal Yo_su skal
EEE ft ret ESS
EE
es le iT at
yt suming a va ka - do mung n 1s, Yo-su shal You ha
Sine mk sna: ne tha mung tsm-1a 3 wa, Yousu shal Yesu shal
Wit gp - ron yu-ak wa Bpe n ka, Yo-su shat Ye-su shal
Nang ie naa hps suming de wol du a Ye-su shal Yo.su stal
rb atm
Fp tpt rr pEEL
emia ein A
Shi be ung a faecal wa mung 1 nga, Ye - su shal Yeu shal
ppm bl Hn
he Hymna ie oro Gsbatin. 22
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Aroha s
 
 
 
 
 
 
 
 
 
YESU IPE JAW RIT
441 AEA Lom img um
 
1 thng tn ng hp a-du fut, Sak sum yong 8 - lu la ta,
2Ye'- su hoe nye natu Jaw LS chy Sha nga Apo Bye,
3% su hpo myo na jaw 1k, SH myl man hoo sha nal tam.
eu lo me J SH ou tm be fie.
2 fre. peg
      
 
   
   
 
Shiteaw- a gt ogi Ha nc gs, Pst dog sa Bt grin nga va
Hoa ng i bar bramg va al i Mad na nal hoe 1a - Ha
Nye Meurvim n- oi shi aya, Lom bum hia shi bps ng kam
Madu He man binym  f yang, Ng a + do wn paw
 
 
PE ia =
oc Hd for Wri Cottrtit
442 OIVU SA RIT EMANUELA
6 come came Inman)
2Y0-50 a. musa pu saMd Ts dn up hiang kaw
3Ninghol Twn pr lol 8 yu we, Ka - bu Gara chee
Da ae ma Ol yg Ming - in cnotia mw
- : F is
sity arr Brel
+ + Tn. eum ban lt bewng dang itn
   
 
 
 
   
voi pri. Sung Hum nga kaw ma mea
| = ju va Owe mac ning. sin mung zing 3 ya
bu Br Hun lan yong he ma - kp mas gs,
 
 
 
 
 
  
Te ales
 
Hiooh na Why sa tooo
Si dutpedmg bom mom Ka-bu ger E-
Sl Meng sl han no ngs ma
  
Shi me tn -yam sing dang lau
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4473 PUNGKUM KAWNG NTSANA KABRIMWUDANG
ym TC
ra ratios m8 dos
ee
 
   
1. Ping imbaung na Téaw-= w-dang ka-brim nga, Jen ning hil
TRI
SEE =r
bogs
Reese
sen Sma wath ng Sas hosing tang
teeny
 
Grete
Petr tg HE
[6 EES
   
rE :
P Vober Kaos sang hw ya
We-d rang Ws, Wogan changa va sa.
 
 
Sting gyin masta. ai vu-darg pe 3 - 3 nga, Moi prt 1s
No pa ding 5, ma. Ho hpung ag shi zur, Na. aw mit
 
Zuni ung ui + G6 Pang. uM a ning hi.
Frc An He a Hang sau, N.oah ts 108
s :
 
 
 
7
zum, hk” teow yt sn te pang a 5 ngs
ma a Sum: sngmingn sa eumzup kn 01. A «nen
   
brett Lee Seger
Corton Warsi na
 
aaa CHYOIPRA AT TEN La U
bmi pei 4 ©
1.Chyotprs my ma-cin be, Sh kaw kpu-hoyi SH hat na
2 Choir my ma-sh his langin nal ha, Shim a sha
3 Choire mt Me bya, Sm vol i ya Si shawng lime
A Chioira mj ma-an We, & sm sha mga u Na nyt mang am
 
tir
nga Il, SH nung Ban sn, Yourgh ka- mewn teow a; Gu
He ae su hw ho SU Me bung ws la bir SH
Moin git, pa by wl - Um, Paw tm, yak 8 ral tm SH
young, Sh up Mang 4 ga SN chysl pra Weer is Hea.
Eee ee
ln Toe tm. 1 stan cha ae yang pe a ma.
BE ap ins Bo iowa a
2 pan Han. Sh mung-ga lm naa Wt shi po ma da
Toa de we 3, Haw Sum sig megan ha nong ging dn va na
rfp ft tr Ly
The Homma Hors Cotati. 61
   
 
 
 
 
 
445 NU A KU HPYENSEN BALNA TAW GAY
UY Con our Ny Mr rn Agana
ol
    
    
fe
 
1.2 yar nal mt sum, Aye Ns pe shingan ms. Oh Ka de va paw
2Ye50 he mano me Mi nga pa ky yi 1, Ka af manga hl
3895 Wr maton mon amas a pera, Sem shen
PE aE EEE ee
El
Yu 75 1s To NJ 5 on ho 0 se te bt ot am ato
rar aw, re Pp ca um Pg
Sm 30 Wa 15 NE STA 3
 
nlf
   
    
    
EEE) ES]
* y re Refrmin
 
 
   
 
  
Ts Fr 0
Oh ado sha yom paw sa - Wa (SAT) NG 3 kw
Dif shasa du mye Me bal eum. (3) bye Nu 3 ou yi
Lamu aes pf ga mada pw (Bessie Nu 3
  
  
? a
nnn th? 21
nom mee gow NB nwa nm
boli dod of 6 Sh sgl
SS Shia
 
 
Nosn bal ma low On Kade wa pu me
riage EE
Er te
 
446 CHYINGHKAL WA
I
Len,
5 tgan wi Kara pang de mung wi sa, am sham ai mt lan.
ADu Hl Ua 8 Chyo-l mo 1 - Sa. Tan n dang tka bw ngs
    
 
 
=
| © coyongai tenia 0% ma de me cau Nga pe ba ma | ka
Li ka hoaji chyschyang lam hoa mung. Lam we sha i ya;
Ka oa wa tm fn 0 Shiva hos I lan vei wo
Wo gn Ser Me bebe
rs iiss sere
pee
+
Tow 4 chyng-hoi wa
   
 
 
 
447 CHYINGHRAI NU
 
 
   
LOL ye chil No 2 chee pit du, Di sg 20 ba
0 ora rt bp it unk, Yen 3 wn
Chyna dy bp 5 it cm am, Shes og bor esp
re map Noes oe pe pon, Ba, pg em
Ny Sh a. i CEE ngs 0, ng en
ioscan ng Og 8 ce 0 Sh rT See ei
Tin a le be cage, Cheon 2 Ne
pt Hp rm
 
 
 
 
 
On aw re otal No Teaoca cngna Me
 
 
gt Spe fe gt
noone ob ne Memb di ee sd
7 en
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
AA48 VALAP NLU NU A KYU HPYI GA
Sars oy a Shi zas Tag
ee x
    
CI
Torn di ag go,
     
yea bn pr 6,
Fh npr
3 Shag mJ mar wr rn, Td gn Ri en
GM mga fron yn Rema gavage Ea
 
Nu I-05 8 bp Hum ep, Di Na ua ga pe ga ut dm.
Nes wam dam om Ki chy sng, No yu bps 8 be chy im
Nu dmg Tet pa Ky ogi 418-12 Nve ai hing an ee ak 7g
Dining on bp ma- Bp mak No ky bps ga OK up 7a 4
 
300 Tet No Tp dng, No hai No ai sha 2ava,
8 pi sl chy shaw, Hawmipan eae 1 ot Rizo b,
  
  
+=
dh
AR
7 =
me, Nt cn Me 3-1 sb hd
Sing 1a, Rau pala m Dk wp va rN ku boy gm
    
 
 
 
 
 
 
“CHYINGHKAI WA HPE MYIT DUM"
Ga Revlon a.
itd TT
I Chnitbai Wa bye sp anit dom dn bn gn, SH a
Za a kung ma Bha bis agi ve, Shi pe
3. Clyinghial Wa an © bc yavng hoe bit tn da, Mpiomang
hr ef iagy
i ad
Br reeset
aw «ca pit pe shing-ca ons, Wa. We bung 5 mang kan bia 0
Cire ja dumag lum sh Nye 5 prot bi ngipra aga
nr ro bk 0 ng, K's chy ra chy ha ft
HEE
ae
irs, ban ag bo
WE eon Bh evga
 
 
 
Yeo Hirt gi
mt fon bi re iB, Jo om min bo fn
EE =
 
 
 
 
  
mgs; Sok brug am 3 _ningpant guy Ye ow dn
Je Pr oe bors gl so le los, © ya,
Nik ut oad Kon sham Io Hawn sn 51 3 yawn chysnem ga,
 
 
 
Comin is Yo be sm da. War
 
 
 
 
 
450 HKRISTU HTA RAW WA GA
 
        
@ too a
rsa. oF hao rat tata vain, Tong man
2 Ler wi ngshaurg af Hide a foyenma, Sa - tn ho ga-sat
2 Digg gangs Hung, Han) 53a. Makau sab ma fia
Weaning ge fs Sow a ga. amu ng ahon 1 190
 
 
 
1 nang tn nga rx Lam wel ning 11 har Hon nd na ya,
@ Me ya raw gx Horstn daungtkaw hp shawng lam G2 5a
Ne my Km 5a v8 Ma 4 Jan [8 - Mn sm re,
1 ann, Gn GS-8 Ten ma wa ME fn am 1
e
Lan ra-gu ha an - ie wl fo
Hon bo Ka- baie 1 en vol oon na
Hits by Yo-w Ma an-ta ka-ba rent gs
His,
Fos i,
 
 
 
 
L
 
i
ui
in
ie
2
z
a
KAHTI GALAL HTI NA CHYUM MUNGGA NI
(Index for she Responsive Readings)
Senin sings alam
Las kasi
Ki Kissa one rn 2 or
ita sha Kars Wa be sam i
Kas Wa pe kav king 3 a
Ane inghy start Kara isang a om
ud Kasang a gn oe rit a
Kars Kine he kato on.
Malkin gs nvgran
Kus Kan tan do i my
Kank Kncng nb i ew, mags on.
Ce dam am.
Kus Hasan bp ama lm.
Meshina ha
Man a shakavn nga
Zaha 3 shawn Kongo 1
Yess sangai wa i a.
Do gin go Ka Kang i ar
Ma ots Yo Fong a
Ang she pe dn ku a.
Segue va ko alam.
en Yoram mre de shang ai a
No Ham a 1 01a 1am.
Fenekot sant an.
Shokan 0: 1122520
5 Liz
Pub 203 9781217
Ni 1238 20
Skin 91-14
Shakawn 27.140
Shakavn 341.1022
Stakon 4611
Shakan. 811-2
Sakon 911
Stakon 96113
Shokan 103 114
Shaan, 2013
Shakava 105.12,
Tara ibprana. 5 7-1.
Teele
Ea 55112
Fan 111314204
Mikka 52.
Lok Tan 55
Lik 2120
Vavhan 1 11
Lika 2 4052
Mae 4110,
Yah 212
Soudan 1015.65
Lia 2942
Ea 55.112
Mable 25 110
Kim 21814 15,224,
 
7
a
a
3
Fis
5.
3
3
a
a
pi
a
pis
50
a
stung 0 am,
Hts gw ing i nga am.
Thavry a my pa pao am.
Kars Kasan be ing bing
Hits ht mash ingnn alam.
Kan sham a mt io awn dan 13
Aan gs bangs ng
Ventas lam.
Wei susan a a.
Wey kup a ga af an.
Wenyia my ium ai an.
ike mas maga bung a,
Sasi a bung lem.
Kaja i Samar masa a.
Leng man. aby la,
Tama ai mia lam
Dai Hering rv wa
 
[RE ———
Hpi bycag-su an,
Rama ni pe shad a
Chor koi 2.0
Shaan abr sg.
Kibo gar sh gs svg dong was
iam sn 3
Yavnen 5116
Yawn 1:10
pip 2:53 4. 19
atten 4711.96.21
Roa 0111
T¥or 3: 1121
letee 113432401212
Roma (2114
Mabie 5: 16
Ie 113%, 1825
Gui 311625
Mabie $36.48
Enon 11, 11.13
Roma 8-111
Mabie 2531.46
Fadi $56.1,
Roma 0:3.17.
Tua 1025.37
1 Kor 131.33
1 Kor 152022.35, 345
Ss
pes 67101,
Roma 13.12.14
Ga Shag 3.13
Hii Nigh 1217, 13.14
Gu Shagnwp 20:1,2320-
3112935
Stigran 21:17. 22:13
Jawan 250K 14200
NN dia 2
Boban 182.24
Malai 35.10.
 
LSHANING NINGNAN A LAM
(Shakonn JOE 11-1223.2% 9116.12.47)
Nye chs ni mat wa 3 sini
i aga nm. Lang 2 og 3 Bt
Nang chyawm ga, Vehows ©
Flan tas, ange nga nos, Na
ing shVEICHE prod hs prt
aang
 
 
Nang gan mi oc. sine 543 0c
aw oma, Suma a 1a ©
Sond ge.
 
Dai 0 btn wa ma tang, nang
rin ma ns; Yang. ga hpun
a wn dings mk ma 1; mang
i ep he mn a
 
Marg shan ga dingern an oes
ava sani bum ng 1 13
Madu o, mang ga i woi ni 5
Taka ba mv, arbi a 15s
Sha ral nga dl
 
 
bam shi os
Mancini Sing sa pe oe
agra yang, mn aw cost ms bp
npr a, Kors Wa. ge i.
 
Nang an mung mash ol bpe
En mh de shabal dai ona,
Stinseyim masks 8. ws mas’
aga am tn ng
 
Rai sa. man shang Bing
ow man vasa hin Shams
alas zn, ng
 
‘Nang shun hpe shay dat mi
Shane gow sup paw 3 awn,
i mgs ws ai sabe pt ©
ing an gs ma
 
 
Dui gw pat pu wa a lg tn
2 Shaws don ham ip ak
aa
Ante
ants
yam.
 
ww mit yal 10 a kr,
hoi hye hi In ma sharin
 
Yeh 6, wath ne 1s? Rw
aoa pe shang sams 7
bt +c = choc We ankle
0p wn nga sna habu ga 08 62
 
 
Nong sac bps i chk i hc
Iu 3 ang a1 Shaning sabe be radon
au mace, aie he kaa shangan
Nao maga amu na 0 all om nl
es 1s 5 hun Shing, haniie
Cah eis ps man ya
 
Ashe 3 Math Kara Kasam a shang
mot ga, anes 3 © mga 12 3,
aa ty 3 amu buh, aie 3 ma
Sng ya mi Rai ch i 3 ht 3
rn argh ekg 4 a.
 
2
 
RA KANUSHI 4 LAM
(Pra 205550, 7.5. 12.7, burke 1128-35 Yan 1438.35)
Nga a ig Kasi Kang she om,
a bam et.
Lama 3 ants tang, ms 3 ops go
cng 5130 ma
bung i sale, 740g no 8 mats
Him gabon om hacky ot
Ds pe blu may Bom Ko. am
Hauer
Nas Kari Kuang Vebowa a
ying ningeang pe Kaman lla
Hea gang ham hon ot Kang
Fl me ow, A & ming ingang
Kaman Ha gang i wa be Yehows
tao shogun 3 nga 2a v0 3 0
Labia ss pe schyos shapes a, 0
iby dom
 
 
 
Na 5 Kanai Kasang Vehowa mang
he aw a1 ga hin mo ak gal
or a am yam me pe Wong a
Hain
  
Masha Elam sn et
Masha nom bike sha et
[I
Na 2 Miogbu manang a lm nteng
amv aka Bom Rm 6.
Naa biaghu manan is Bp ra ar
yt Ham rang, £2 Ningbu pang
wa a md jan oe mum, sh mayan
um may a pe ming. shi 3 cums
Tawra pe mig, ig manag
i 8 78 on I: mur, ve
agit bu wnt ngs a
Da sho, Lika Ka i sar Jang
md es, ante 8 ang
Kalan it 1 lam 1a wa al be,
Yea shanhte be Hap isn of 1.
mane mga 3 Bp chye wu a mala,
kang da 2 ga alr ia , art
iin ran abs vga 3 147 mE
 
os ga. cla an ead mrs
ma bic a Ma Ker Kosong.
Vida Tag so re rn.
Dl Madu na a Kara Kang be,
2 mt raw lave males ie,
8 yt msl, makes he, 7a
ryt mang mara hi, a gn
aga makes hi, nang tars la
ns, nga al 22 ga, grow haa
Giga rai nga
 
   
Nahe ad ds our ms 053 0
ars nga ng aa bo ja 44 de
Sine mre bye ara ide zon
ai. ang hn dn aes nga 08 1
mitt
Shing rai, shuda da sawra af mt
van ge myil yang gow, manic
ye  sape ni oi mga mt dal ga,
mash yang mayawng chye una
mars omg na
 
 
3. KARATKASANG A AMU INTE MUNGGA A LAM
 Shakinn 191-14)
suming ame pw Kas a 3 tng
gan, lana be ana eye hams
haya dan ga al.
Hips tun i ln us man, by £153.53
hu mung dai be 3 men 8% 31 2, 0
 
 
Mung shag bs Jd we 3 gl 31
ow, Mangan fing ha ool ie a
Furggn pi re ae Shi ga di ie
Wa Jan va or aang da a.
a, a hg aa
ump vas
Lamu maga mi de ma sh pra wa
‘hts bal maga mi de ium nics
Hagin hkawm aep wu ai; hpa mung
Vebeua a aa conn 3 i, mt
ain be shal haba. Vehiua
se ene an nea a 2 mn, mi su
an pe aa
Vehowa sp a ars dogroan aga
ai ad me, yt usin pe abu
shag yanga a. Yehowa het da a1
£6 an apr ra nga nna, Singgan
yh bp jb a ngs
Yon oe tie Hoy 3m
Ron Yun tm 28
ar a iam art in by, a
Di te ga a bie et ba of sf
lt ran ma 2 nn. fat Jani hte
ha hes nga gra vi ga mas.
No mapa wa md 1 jo, mit
di ait pram ne wea,
ka re 5 magn i an
N chy ma shut i am bye Basi
uma 02 N dan ai yuu ha
mung nal pe aan a et.
Ding law i ybak mun ngs be
Up DK 1a, a3 3 ms i be
habt ou sh gs mi og i.
ee a em 0 TE
Nye tonghirung Mengai pete
 
ai lam ga, ma an sharawng
mg ng ga,
4.N HKRIT AT SHA KARAT WA HPF KAM HPA AT LAM,
chow ¢. aii rang macht ra
Yews po ay ab bs thn 40 0 a 8 act
a Tor 5. hod bg
hit ng mn Sahn gm oes 2
stingy sha 3 7g Af. nga Kad va
oe Hh bane ni i 1
 
 
 
 
ese
 
 
 
 
 
io wa, pe sr 4h No my man ngs ka ns Birt ke
vant 0 58 nw fas, Ky Man at 3 a mcm
Shane ahs ata Bara ek Bh oo 7g Te amma
Po jth ting
Luuk cn ip jos a Hho ns <a t,o pe sha ob 5
mas, To 4 mt 0 rl 15
rw a rn. dl she me 3 ye
Sinan Noe nu wa ai gas pe faba os
5 hong, eho ge hp pn
Lom lam mi ngs Vehowa bp aa wigs,
Doni <i, ng shkrome nga oF
ic he Gg, Yeon ants bi ogn Veowa mt £m ag. pe mn a.
ga ana, Yehowa a saw pra an 32 pe £m 0 a 2 Maj, AoE
froprpiphatiip get Er
Sh gar ga het ach agen man ab snk ng mn cant
weal ope eh 6 A mn mga vy mows penton hve 2
Sing sha Fa nen foe magn du jam hes nga hpe Hum 3p ka da
Sn
Mis rn i 5 srs i, Yeh
Yo sh gow grog in age sh gai kaj hm 0 bs Em na no
pe gm a i ye baw on, ng Kam a ga i hm
Pt surat ini SH am
Boar RR EY smd
ann mango ml tng do 2a una, a a yi daring zn
eo. ” Rat sa, hows pe mit mada nea
ugala.
 
 
 
 
  
5. KARAI WA [IPE SHAKAWN KUNGDAWN AT LAM
Shon 21:
Nes Vehowa bys est mp 00 rn 0
res Siva Shen £3 te 8 gp bis
lawns ¢ ne 1880 55
Vetus ha
Nee a ait
manag ma a i mit 1p
a on a mr 1
 
 
 
cio a Yanes p shagrs gh
ing pe bs Jt, hr
Neat Vehowa bp La an, oh mgs
le han si nt ic Hoi art 3
Wang hic bam. si ogal boc
availa nl
 
Shaan ne i bye ads ona i
Fi et
Fits ma
Nb tsa mayan wa sags nga
Jang, his io mse sn
Taam 5 hang ha ma 4 pe
 
 
 
enon pe Hi ayia 1 gin
ECU lr kas dap Jog nia ra.
Sei ge maa Tar
 
eas mat Kags nga i go, chy
Su a chyc u sht his singh
aan
 
hungga ma. Shi Ape Er lems ai i
Pomona
ami baling ni lusta
Kaan nwa, kawst Brom ma
img ¥ehova he tam a 0 Ka
hg vm 72123.
  
ehowa ga hi a al wn i 5 an
in bg Dang 1 a i. Se bl
nib 1m i zo es 3 3p
ANHTE A SHINGBYI SARA KARAL KASANG A LAM.
(Stakonn 6: 111)
Kara Kasaog gw ans a shnghys shana
We gun 3 nga al, rang 3 sen ©
Kaan os ga hyn 10 7g 1.
Dai majo ging aga gall mat
a nas, Nammoldara Kiang ma
 
 
[I
1 ter i 2 ma,
Stun nz cn mg, A
Eikano hc ds » his i 5, Kara
Kisang a mars hie tw hm 21
Vas chy pra al hing i hye,
Shapyaw nga mo
 
Sa mart, Vehows 3 ama te
 
 
 
Kaas Karin gow ds nknan  sas s mada yu mn a a © hi koi
Bi rar ow ht aga 10 ene
i Kars Karan se 1 bp oJ € Gi ng Wt hye ns asin a
Karur wan ad pla pe hi di a on,
ie lau hada 0 kao wu a; yen
Stash amy of Kabrawng nga long 1 pe van ve at Kaun
mina, manga i shan haat
mad mac, sh ga hi 2 nen dat Amu sh ng mo, or
dt awa, finding aga brawng man Kasungu men nog, chy me,
Je Anns av nf i nga el Kaba vn
oun 1 a © dan hung na nn
a mg a up i Vihows ach a
oe a i as 3, Yak Korn Esc
ev aie nach ne Za anv aw a up af Yehona ahs
i 1 3, V3 Kor Kio,
ie 3 Tans 5 nga a
7. KARAT KASANG 4 HTINGNU HPE MAKIT ALLAM.
{Staton $41.01
 
 
 
Zo nasa zw wa pal Yehowue Nae Ning ba gun I 5 un a
Sas Sas po beds don 08 + Zon am is Ron
nat Shane gow Hkeop me kr msc
nga ad i wa yang, dk sar
Nye mit main Veh 8 wing nt. oe hes em Shar os. Maro
Rr i nm mle 068 1 NY€ 3 an on dad bps sh wo,
mi Hi hom shan av, abkrong
Tn uf Kars a bp Kabu Rar Shankle un bi fa 1 sf eas, Zin
aan gs. um my Ka Kiara wa € do Io
Rye Hisukam, Ny 3 Karl Kiang
To van sy wa ps CGB Na Za navn saw wa up a1 Karat
Thong a mak + 52 got 0 10 Kinng Yebions age 4 kyo bi
ie hang an, 5 ha pla iv 7 Al ge mada va Yak 8 Karsh
ipa shart gal. Kasonge naa.
Naa wae ngasini gun agama AU 8 npn Kars Kaan, mad
Sis Shane mam hpe shakawn 3 53 3 mamta chs Han 3 ws He
[ri mene
 
Na ving ata ant mi ha nga
a gar: ahi kaga bying m s
rt aja nga sk. Tara lag 3 ws.
& sum hia nga 1 al ba, Karas
Kuan 2 chyinghka bibs sa
er gr a na nga,
Veh Kis Kasag fac be gong
Bi, Yoho Sa. Shy be sng
Sadan os dca 3 ky Ran 31
21 hpe 8 kaj 3 pa mons ning 1
aw mag wa up i elma,
amg aye ht ia
8 KARAL KASANG HPE KAM SHAM AILAM.
Saka 91°16)
Fin hum i Wa sem ai sha dang.
1 a vw, Chl gan cova 3
Ka Wa 4 Soi en ng
 
Nes go Vebows ips, Ne
ing hora he wabpene, ves
a ai
naa nani” mgs vn eum mga ma
 
King a am i, sh sv 0 am ai
a kam bi, bys wa £1 ah
Ha. rang oe
Sh sigan mun bie shi amg Bp
 
ang bi nga nn da Shi sad
mahi gee ngmg hc hares
Pater ra gs 4
Stans rk: hn be sta 530 it 5
ino
Nain Kwan er a1 am hiya
ie an pungling ¢ hyn a
Noe ann Bhs a ng
   
No ka sh yng mi, Bi
miga's mn 1 ai rng, Hoang
phar luna a
Kas wa, ws my ie ang mata
ym, tra amg nl ba a ma
art pe ma fm i dl
Yehowsc, i 4 hinghys shan ng =i
nana Nae go sa Horn 513 For
ngs her sas ua.
Aru ura sang bt byin oa 0 ri,
mucky maka na 2 um if ws
Iunan al
Lam cha rans bye as
ns a To so hao
Nun bia na a fagaw nahi u ga.
stanite alata hs rang hpe pawn i
first
Hlanghisi Ie pu Hom a ta © nang
Raw 0 ans, Marshes Thaung he
ten np kanya sn
Nes bn shi aman vung ne
mon, gad hi pe ns tm we
oye my he che ngs
ajo, wg i hp kup mags
   
Shi oe be va ane i bi na
nie a, bi a sh eT TE
52 ng ga hi he si 0a spr
Prat ga a hc ng sh ps shakat
i mm, ye hie bkrang fa a am
She modus dan va we
 
9. MATIKAWN GA NNAX.
Shakar 9:1 15)
ebowa tye mabkavn ga mn be
awn, 0 Une Yeboah
atkon cng mi
Setims bpe mabkavn mango
m,n ming pe hs me Sh
ke Bring bo tam Rpt an bie
Jan Hk an.
Macks sm si bp ss peng
Sbnghons, sm bev ok pe 5 2
Yohuwa gun gal Kaba nga i rol
ona, nachying shaban ging al wa
ri ag a Hpara makes i ash.
pe grou bet ma nga a.
 
Swing la no.
ep
an ngn gt, slam hie rong
ham a. 1 3 Chyolpra al shars ©
nang.
Masks tm da i <. aie 2 Yehown
Bye. Rais Yehowa he ping
Siogeang be sam na ou.
  
Yelaws a amping nang pe Hone
Singing sn ba ov; Luss
Whuegga bang nna, shi vine
 
Coops ai pe mee sun mn
Vehova bp avr i Marg hgh oh
rane bi got ng mg.
 
 
un dan ms: Kaj, mph
ip a hv, a sh
Shama ng ni; Any a ik
ope alan 1 Hi, sa dawdan 7a
 
Yehonss mane. suming i bab irs
oga a ding ga gan a a 13a.
Nariman i dos i. av arc,
ose Fa ie Kasha 0g 5.
Pa ie dai yang a ngs man kaos
fugu mini
nga a mara a.
King i ae la ns pe arcs
ai, shi do 30, <b ga anaken 1
pe ding mn i samy ba pe ad
aka th, ara dv a 8
10. KARAT KASANG A MATSAN DUM ATMYIT A LAM,
 Shakun 1031-4)
Nye & mit main. Vetows bs shar
R58 yc aw Lang male 3
a avg was am we en
Sha aga shi 3 che sang Me
 
 
 
Ne a bik savas mayan sh rao ou
Jaa ams ais ma Bs pe ra
Timers
Na ek pe mang ks bs a sh
Rlrang Inv ehyejo Me nga
alk ang We agp 33
Shot wan.
Yebowa gan dingman a bung
sola nga a rad, sind hrm
akon ni he dandan 4 ga i
 
St ga sl 8 am Sawant, si 0
 
 
Yelows gow man dum si
suming "gah baba moa,
aching fa ai 2 it rn
nga.
 
5 at arn 0 daw nga #0 l,i
Anbt  subak hie mare, sb bai
dm 1 rs, mara bu a hi rane
anbic bpe ar ja mia
 
Lato go 1g bs te ng oe rare,
sha gn mn mg, i pe
Kamin a8 2 a . © gala ka ga
Stop mas ae, sin mag ie
 
Ka ge sha bp matsn don: avs
al za, Yehowa ga shi pe Ba
Sami di pe msn dun lam 1g.
Aube ahku ip bpeshichye ra
nal ane a bp rel a £2.30
pes dom nga ai
 
11. KARAT KASANG A BAU SIN MAKAWP MAGA AI LAM.
Naat ga bum lang de mada yuna ga
gai bpe Karu na ga kana opr nz
Sh sm a aa be Kasha sangon
a va: ang Bp ba si fa ga 0p
a mu. seta npe bas sn i wa
FR. ngs, yp py wa ni ol
 
053 hos a Pt Sh
 
 
Yehowa sau ru ang savas bana nang
Bp bi 3 a ma pe
ier
Yehows gre ga kav map
mgs. ma pri i ie shang
a al la bt in ya na ra
 
12. CIVEJU DUM AL LAM
Yehewa a hye pe shan Tu. shi 2
rin asin he bags ma, sh + am
Banham a he dn
 
Et an
 
Coogee ioe i gm
ranede. Hera shea bum hag
i i mh ot a th
PL Eph hs og £8
nh
mopar pu, hina i
   
 
Iagat jak eg fav ao am lama
mi uk naga bru, thru bhe
pring hpriog she In a ga, bpri
iw or nhung Akad chyat ri a,
Dam kata na mag hu shaw ua
de wel ai
 
em 3 mangdan 8 min. oa Kar
Kasia Vehowa bpe stages sha wa 0
a
Ds i mg ang pe ion tun
ne i ga, dan tara be
mata mart ga hpe n Win Ka
 
 
 
hp malap kaw si kaw do i gn
Spo
‘Nang bir Her a kts se, a ae
chy rang ni 18 ngs ys 8
Gu mh a wa
Fg sacs ow bie am,
 
Nas my quran wa wna, a 8
all ra py chye ai mania he
at am a kata nang ps ban
maka sh maa Karat Kasang
Yohowa pe nang malap kan
ahi,
Nye S mar ae a hs nd st gm
nei ln ang. aga wa 1a 3 han ts ©
i Kaa yb pe bg. sack 0
No 4 Karat Kasang Yehows pe
chy sha dum nga Iu wa rl my
amin ra nme 1, m2 ms
© agam da af ga chk hp. da
Fil nga af te maren shag da na
nga, Kral Kasang ga sutgan osu.
hye atsam nan hpe a i di
 
 
 
13. KARATKASANG HFE TAM AI LAM
Saath 5 ben
snr, ma na ho, i
fr ry
Tong miata sh aby eos
chyuipe man on
Sha gn rc i 3 at, uate 5
Eumbpran he mug, hi kat 0
Cage lac eat, bie 3 ncn
pe mung, bps maja glo kn
nga mit fo? Nyc a ga town sha
ara mara le mai oj a bp sh
ana. ale yi in sou mp
ha eg hari ga eo
Nal ou, ag pang de 5 ni, mdr
mara ma. sing mi yang nan: © mit
in Hg nga ou 7 a opal Tang
a We i na ga hk a
ca, Dai hs gen 5a 1 Chyls pe
a gin i
 
Yoru, omy be i suka va ts
a mn, amy ba 814 i up
Rian a wn 13h ns mung, ngs sh
[I
Nong chy af amy bp ang sega ba
on ang oe cy dey ng. as
Kars Karan Vehows he ial 2 chy
pra Wa > raw, mane pong de
Bang a 1 i, ain ame,
Ea tng pe srs So gs 5.
 
Yehewa pe ms stn si pe
mm ee me
 
Tas lang 31 vag sti 0 lam pe
hi a Sh 8 i ang a
Saud na Yebowa pans 1 avin wr
aa sing a ang dh Ea 28 we
Tas dom m1 35 nb 3 Ke
Kova ty 0 mong bin va 3 53. 5
Faw yah pe ha rs hi 3
Kanlng ral ome low, opal mit
mang a Bho, sank it mang si
hun ral; sashie w lam a, nye 3
Lami awa ri, nen ns Vehawra
tna
Sensing bn pow ino sgn bus aw
nea ai Fe mae, oye lah anh: 0
To a ga ii ng 3 He, ie
ot in gr a
Kaning ral ne law, marang hie
ake ga, fama de na bw Brat
on di do ban ra sh, lf Et
Siva he nl, maka gale af ra
ape sha bp aw a Bien, aga Wp
 
 
 
madi et, matsun ie mak shaprot
a, at shangun ai sav,
 
Nye gap caw oa eo mung mung.
Pry a
pay 0 Rv i ve a 1, ai
hk sade a 0 6. td Shun
a bi aoa saan
Naniie ga kabu gra Ie pro vi
na nevi pra af bie wol wa uf
hrm na mit dis bum 5 hie
Kavag nl nauhtc 2 man e malian
Jnl ai nen ie gar nna, nam
mel na pun i yawag, Iabpank
dum a mar
 
 
 
14. MESHIA A LAM.
Rui tng, est sm «vd in
own, 5 a 1 hi a maleun
Yetawa a wensi nu ai, bool
byeng: va bie yan Jaw af weal
pai daw al hie dara magom
Fav ai weayh, hye chyang a hc
Vewawa pe BAe heungea 6
vers hi bt hm gn a
o
SH gn Vehows bp bit blogg si rs
ang srs ngs 3 ri ons, sh mu
Bip a he men daca 1 i, 28
BE ai ie men, yang 138
 
Shi gu dinghping al ko lan et
mation mayan ol bps tara. dara
ana, mit. malang a hn ban et,
mish m mi ip al i 2 pang
ag ds dawn ma 5; i up
Br i hingaa hie gu niomisa hoe
ar aw no, si nen na pr af vst
ea Be tar ang i pe su
ras
Lag. hose si guy i many a
Singeyt, Rarghs 1 i pa Si hho
Hiring hing ga
  
 
gad at In nye mura i i bok
yt, nye ment sha ts ¢ nai
ban da va anal: stl ga amu
oo i pe ara dara a
Shiau na hia nin bo barat gang mang 0 i ong ni shi
ra, mar or ha 2 Shngen San 31a pe ada a 3,
 
 
Bye dip kaw of mukaw bpe sal a Ral mung nang Betehers Enprat
had na he, kachst lsh 61 © Yoda tere mm sen bin mars
ran shot pe so a an rls <b Vall nen thmong, isa amy bot
om ta man i hi torn img 3 ap na mada gow, no 4 mat nang
rub Bu Kaw ma pr ma 1a. os dd wa gan
mol chlo ahkot kan ns pa pr
Shia rs dio i lam 32 sa gar 1 Sa mings ai
rin ga ya. Sh gut sam 1 1 3
15. MARI A SHAKAWN KUNG
 
pet mand ae ss
Madu Kaen Kasang hi kobu gar i
 
Shagran ya ms
Shia mayam an a yi gop 5 bps
hima vay 30 kownma Kaw Hum 3 hp Bo i fb
  
Shu mash shu masa frat fingss,  shaka 0a su so 5 pe ara dt dt
ga hp, ig a pire
sen og i wv, si ye ole AJ wa he sun i st ie
ab gd 6 0. 04 unin mang maven, Abraham be bi = kasha
chy pea Hach pe,
Shi bp Br Kamin ai wl 4 nts e, Prt digs mats dur si an dum na
ah mash sho maha do a, oa mats, hi 3 shangua ma eae hp
Iman dom i it ang ge Tatu a
S's ar ae sua fea do oi 3
nag ks maw 5 Hl is gu
aga 3 0 be hi sha a 0
  
16. ZAKARIA SIAKAWN KUNGDAWN GA
Di Ma. sal Kar Kang av. 0
5a, am pe Kawa v.54
a Hog lal mwa Yana
‘Chalo bk ma si a hyo prs si
myiatolnra gap bie sum da hic
mart, um J be nda 0
Jawa ts no Hye Herang 1s 4
Tam hpa nahi,
Ade a i bye man dm 3 am
adn 2 mats ut sua 3 a 0
aad 13 ham ne fc,
 
Hirt 1 nyt raw si sh, smite
a prat dogma, cho pra
ing ping 1b hE 4 man ¢ dow
Jou Heras
 
ate wn Aber bg gam dni
ms
nt he de a
Si 4 sharon 1a Dai a nts bi
ane maa hye hha Tn of
im st ya
 
 
 
Nc pang ure saw hn 3 Wa 0
my Dg al bk 2.5 in do, ae
Kirst Kasaog 2 mason cum 3 cysia
Suk mara
Faw datkau a lam be.
  
Shia amy hoe bye ang 1 a km
che 4 hangin nx ms mv, en He
1 hn a ng 4
Anke s aga pe ng a lam de
wok wn ats mam, dd Mt
Tam jing ne, 4 2 Shawn mang
Can ma al ng dl gh
 
17. YESUSHANGAT WA ATLAM
Dr sho Me he. urging oe
oe er anism Av
Dat fan 1a ga, Sor mang bla
[i
ang aa abpsn a gas.
 
Shalom maths ga amy
Sarr, ga ong
  
Nocep mung, Davi a kash ach
Bie aru arate nga al maja,
Gall mung na Nasaret mare kav
ma Yada mang na Betlehem 133 31
Davia mae de
Shi abt a a nem Man he ra
amyig hatawrn a ms ag on. 3
 
Dil yang e naw nga yang, shaves
ao una,
Si yo shad sh lt shai wa ss
ace Kayo, haem sha akong
ang awn da wf Kasog 7
lov. mam aroxp a shane © mut
nea ara nga ra a
Yu dub ghnoang <, ois rom ob
pe shana na ahkyioe lad oi his
in aga mas.
 
Sho dt Mad fark gow shanbic
kis 33 ap nn: Moh ©
ang igang ga ane 3 pup i
ot bri wa, al al on abasic
Dist si tama has ga, Blow
is, ns nants iv om 0 Fink
 
 
Dao cv i ye Hong 1 i 3
i gf Ed. 10, Dow 4 es ©
ins ss nga vas
 
a marin dal, gu ns shah: pe
[ey
Ya i mu kas hee ru, lama 7a
unaing wow £2 aga,  ajavg sha
a1 prs 0, Krad Kasang he shakawm
ungéawn i,
Matsa hts fang Kara Kasong
gun, pun shinghang raw nga u
Eo nines ¢ mung shi sharers
ng a mash of ba
Ea, anganga mu ga lav,
 
 
Betahen oe d do Hs ma cs on
ans a 5 bd Ma ba
hada an fan bp 4. 53
hada a ti ms.
hinges, shane Iau lau sa ms
ar yan Yosep hpe mung. Ush
aking hia kaleng ta nis f ma
chyangai pe mung, mu ma a.
Dim 4 Sno, Ga ma ® bn
Shoe un dan aig pe have sn
 
 
Nn mans i mun, sag com ai nl
stankie pe tun dan 3 ga maja
uma
Nai chem sav di ga young
meyanng pe masiog gun a mas,
Kr at ar ns .
 
 
‘Saga rem ui ad mur; sh
sun dan mana i bi maren me,
ma In i Tam maken 8 mage,
Kaen users pe shag so
men, Shaka kana tbs wa
  
pe
 
13. DALMUNGGA GAW KARAT KASANG REATLAM
Shawne nigga Morgen tga sds Munghan ga 6 4 ug Tt cha olng
 
 
Monga gw Kar Kasong Me aura ogo bi bye ul va ss ssf: cys
ava, de hangs im Kom Karan 6, 0g 1
wan
N Sh aw monghan ga ¢ ga ops i
Dai Muggs gow shaven ingot ie munghn 3 mang <b a moron.
Kara Kiang bie ran ri i, cman tal wa a ri fn
ungkan ga ga i hot chr wu
Aral yawn mayan gav sh arog ¢ a
a mai ng manga 8 ow
6 a ad 2 St ga sh + ung de us
mi 4 os 1 goo 1 ie
Si hia sco dojo raf mgs a dak bug
acl gu mach i + heh re nga
a Shs 8 myn ingaang bpo kam
sham 5 af me a Sh Map Ia
Di bt su on bbc ni i mt re. or Ks ast
am aban So We are Hp a Kila i no kang Sh am a
Karal Kasang o shangun dad 3 Dui i ga, sii bie Shes a 0 0 i,
Vauhan ying a wa fungal mi du Bun: San aii ry, cs nh
en a ps
 
 
 
 
Tene ove mpeg hake Dal tang ph cha + bam
ENTE tet aa gab bo
w= nl viog coe ms
J rans, Ko bs a Roa
Dal va gan dal nhl 0 1k Ga ita pons opbong or
ha 3 in cdo ham 3218 he, ai abrang bihang re
dual ait
19.MA NTA MATU YESU A KASTNINGLI A LAM
Fi 1 ga fake va a be ga prin jan le un i Foe shan sa. ro
ei i, i bene Bp ngs b
5 Kara aang 3 chy ng. shi +
 
sac 4am Shi ga a man i a, hi 5 mit
King & hp mung, i iam 1 i
Shi Bans ya Kw a, hl wa aja mung, a ng maa
poi tem do jams, sharing shag
Yerusclen mare oe va. ma as Sh pe mw us sh ws vt a rd
a hi om ash, br 1 06
i 4 mi 7 Yo, mv an tru
 
 
 
 
po 5 bung he ren, Shh Tog mt som 4b nh ban tm ngs
wma Sai ns oma he sao
iid he shall gut a bi wi Sh ga pa cl gat be tam mit
ma yang, dal ma Yew fw 152 Nye Wa bs sn f bm hi mh
Yerusiem ¢ i nga nat i; ama ga ma al, oan che mit m7?
san hava chyawmn ow ds n chye Ne ms shan np bin wo
as.
stn, sh san Be un 3g go
Ran wa marang bu es ow ngs a shan chy oat 0]
J i A
Sha Ean nd 51 3 os, mays dorms i Shi chips ga chan bie run yu
Te he chysp a1 6 Ka sh 0 Rn a, Nanar mae de wa of
mans, San 2p © mang sb aw pn at
Shi 2 hes gow dt 2 abkes bps
Da ma pe ou Jang shan ga shi Si kor ia mask do wu
pe Bam tam I Yerusalem, mare
de nitmg saw ma Vein go bi beng ga kur ban wa
aed some sts bibs wa nn
Yo mac 30 5a wa saya se, Gi Kash Kang a Ton < nim. mst 3
wk ing a, cra 8 ong ©, an © ants Ty Tn Fa Wa nt 3
Shite sa mada 00s, shi 1
  
20. AGUNG ATAU HFE DANG KAU ATLAM.
ai shes, nat © gurl blown ga
i werys sa Yesu pe sam mali de wl
bangin
 
Shale digo ws ha do
an. Kara Kasang 4 kasha 4 8 yg
1. di ung ps mk ma ga. “un
Si mahtang ban ana, Masha gay
mul Bic shi, Nhung nga 10 1a
al, Karsh Kisang 2 gop bta 1a
bru al urge mang hee hkrung
 
 
Stat at gus ds chy pr of me oe
0 pe wo va tea nas dng +
hme stacun da baum
Nang Karal Kasang 2 kasha ral 0
Jang gan, na Ham nan le de
Jabra dat ui kang rs ne a,
lung ha naa aga n sho u gs,
a ms 3h Fa Ka BE i Sh
 
 
Bi Yes gav, da Mad, 12 8 Kari
Kisang 1pe rane cham i 1a 0 1,
i 1g
i nt gv, machin tv a bung
a de i hp wl mg wd
mang ga ve mong wang hs
ie, dal a ravng sadung hp.
oc madun daa av.
 
 
Non dingy a gs pe aks
Jin a, md yawn mayan he hp
Baal hag 4 40 2, Sh
nea she ka da gn i, hi pe
Aging sb bm yang sak arog 2
api ou Vani a ie bo
nal a1 nan gt ya, Korn
Kisang sn sawn st a hp ie a i
21. SAGI REM AI WA KAJA A LAM
Ne mahi pe ga w ten tag tn
Ini gt, So awn de ch
Hi san i. Eas ona punt ang
Bd gr, ng, de
Chyinghls tam bu shang. 58 v3
Ape go Sg er 3
 
Cheng sin i wa mn, di va boc
Si os 34 2 ak 5. 5 mung £3 0
i ads ma 6 1 ana, hi ga dang
sign i Mos amying ne saga ona
nurse se wo shri gr 5
4 sgn ing we oe va
33 ww al rad nt, sag i mam
Sa nn pe hye chap ma
maja, i ha Han ang a al
Tasam wa a men hoe gow, sag nn
ciye A ching a a mo, Bag va
a bn bs ai se pen mt
a.m ne Ap
Neat gow chyinghks bs rai mg
ls ng a ham 81 wa
Hse Rang I bkrom ma wo 5
an, shang wn pr wn rad of
ht shar ng mau
 
Liga ga, lo 08, a ma opps ma
og ho $e £2 31 ga cha ga,
Sha sk bsnl abe Jp ya
Whom og ema ong est
 
Nest go sagu rom wn la ext
mal Sag rem wa kal ga, sig
4 mat tang sak pave va kau
a
Sogo i bpe ad wa 1, eying
a img chy aw, an
3 So KB
J ro
am ps sh ot shir 2
 
 
Dai wa gaw nchyang sha ral ga al
maja. ag i 3 mate sang 31
Rorawes mat wa 2
Ne gos sa en wa Ke cng
Wags git Bye Shae 3 rl ona nga
mang Wa Fp ce ang ova,
Ny a og nf pe nal chee nga,
yc sug ul mong neal We hye
ma sag i 2 mate ne, 0 4
a mga awn va Ka ange.
 
22, YESU YERUSALEM MARE DE SHANG WA ALAM
Ya Tals ng i bur 0 Bete
Kiewit bound 9
maging an. 51 spe aku shams
Ran a shawag na Kabtavag de sa
aa dn dn. Bn Jong, kde © hang
i mi Jon i a1 lave aah
un mn 3 hp an on 0
pera ata dun a ma
Mist ngs ng ds pa a it a?
New ora san pe si do vr, Mo
ni he 13, gt a a, 351
 
  
 
oi ga, dai awe Kasha he bye Taw
a? og shan ho san
 
‘Shan aw, Madu nal he as ds,
Stat smn gon da lavas ana pe
Vos Dyan J du na a, a +
bn a ous shan You
agus i
Shing ra sh ann 52 va nn ya
Shahi ga Giving i 2 bpon nb
hn Tee ben we a mn
Ye mare du wa maga yong a Tash
un ocr su 81 Ko di ving, Sap
Wn, mata sng te ga, enka
Sit aga am yong 4
ci. ka gr bt wn a be Kis
Kring bps shkaws hangin on mt
Madu 0 amsing ningsang be du sa
i Hawn va gan. a nga. 35
a; Sumsing lama, gina a
aw hum a share, hung
Singkang rag » a lav, ngs 1
 
 
Df a, di png baa 5a Haste i
non oi aw, Sar =. a & spe ty
or a nr hp or
 
Stall Yesu saw, sanbic bye mgs
tm made ga, nid atin a nn
ma vang ga, lung i Jato ar
nga lng wha ean wo.
 
 
Yai ei wa one cae pe on wa
Jon. de 3 ma sh Be
 
Mare ang c, ngwlpyaw at ia ne
0 4 i oi wan, chy ba
aw a la Ye han gow Sob
1 pe a ma «mk do mf
 
 
 
23, NNINKRTHKAM LA AT HKYE LA ALWA & LAM
Een stini2
oar 5 08 Vou + apo hota
pe shi do 47
Kaning ral nme law, Yehowa 2
shangin ma. gan, shi a man ©
matsin zawn mung, ray Hon af
£50 mak zw mg 0 prot ngs
aL Sl gow gavng shingyan mans,
Snpra nam mung tam bap 1
al, Shi np vg, aes
 
 
Sti go each wi sha ohn bs
kann low da bir nga i; yawn
yen Sk a be i ew cy af va
Sr nga 1 pt mn ain ow un
a sh 1, Shon han
rep
 
vn pen af pe Fa i a
Si ga Karat Kasang oa hs art.
aber, ad bret a en nha
rum shi wa rl nga al ga nna
anh mbar mt nan a.
 
Ral dian, ga ne 1 tr at I
a's aw ¢ Kala a bun ma, ube
ht py 12 gn hye tin kum
Sa 1g i. ASHE Tgipyaw gh th
2 bp Kasson se
ros aie oo 4
Ane yawn cago seve lam dam
mat sagas; anga be langad tang
lam Wan mat ga oi Yobowa
Chg gow ani makes 8
Ta eh rs
Py
hrm yong, 1-2 bp 83 55 5
feign wy
Sawn, mn 2p 4 + an se
E33 5320 2800. sh pp 1
toro bo ddan di 5 he hi
pe shopea kau ma is shi ye
Amy maha ai tara ta a 30
mala, hens naa ni a a ma
Hin ka Hho ns shamhte
Fag mol omg 5 25 3
Ss au ram mann i ix bad
a maiang che gion 1 t3”
Staohie saw raat 1 ie ri,
2 lop gan a, su og
kw sn, eh aya 5
Sl ean, oh sme iy 7 ps 0
Ga i oi np en her
Resin un it gas
Yehowa chvswm gow shi he ahpye
adi na a ons, mach Shangun
i ang ga, shi 8 my movin pe
mg mail Hangs hat not jung
She sh a sh ars art pe wis
aa, Sh ner ln a on
ehowa ra i Wo 4 nts hn awn
      
Shiny sin sek shor i n ks
a on, yi 0K a AF ye
ing prog shogun ma gn, Hi che
Cogan a yin a man i 1 bp
Gs pin Shan cf pa. shoses
Sub ushg 4 oan Sun Po 1
 
Dal re a maw ngai gow, dara
maga rag 1 hi ra, Sh pe
nun stsam rang af i bie van,
ancy garan na ra ai Koning ral
naw, Shh aw 5 4 KT ahi
mic main pe ru kau wu, tars
Lak ba i i Ere men ae
es mung gv, ah Ln a
sob be. fom pd nan tars
amt 1 3 m2 rat mara hgh
Hinghai 3a.
 
 
 
 
24 EASTER LABAN SHANI 4 LAM
Hai 281.10
a daha abc a eagang wa cna, bac
i & hag an seo Hv bp a
a Jang Mogadaa Mani Be aga Mas
Fan sa ip ps 30 1 aan 5
an wa iy Kamin Ti 7m on,
i Madu a lam Kaen Tanga iy
Jamu de ba yu rat wa ia di
uns pe $2 gala ka baw,
dh dg mg
 
 
 
Stipe sn pp noi
ari, hi a bn dann Rigen 220m
Hore mh
Shi Bpe ket ganna sin
a gar kaw ral now, 3 masha
aa, ba tu
 
sa em reo
Severs et hme,
su
og nga i ras si tua dan
ic marca bai hkrung rave va
 
 
sa sa mari, sl ae ngs sf shar
He 32 ue.
Bal a pe wa ans i ie
sh br vs, ni sh
pe i Bp re ds i i te
me Goll mo 05 Sh hw
a sn aot i bo
i de Vi a eco
nade, gs mo
Shalal han gow eit ahpea i be
abu gaa 31 mit Kab bie di lop
demas Tawa wn nian, hi
Sup i pe shan 2a Eat a ma
 
 
 
Shady ms, Yes stan pe on,
Ne yo ne mye, og ns i. Shs
i oho aga pe 50 shun It
Epes mas
Gall rung Ga Jabkram mu ga,
es hp naw 11 hpe a tn dan
mu: dal yang e nga bs Harun
mara a, nga mal
 
25 PENTEKOTI SHANI & LAM
Karo 21-51045,
Pao shan. 4 fos ne mare
dra a Ria ra pana in
State ban de oa abun, an
Kaa wu 8 7avm, a kaa oh
 
 
Kal pr ms, Soap rao ng 51
pra
oe sbi don 1, og th
aba» sve jon
Shan nan ht man, Choi pra
al Wend hgring. shang nna
Wenyt Shad mi He mac, 5.
amy Koga £4 bho hog a mast
raha yy shag ba. tan Wham i
Tusa mann, Venison min + ns
Dai buds af nn na wa yao
mash wunawag bpawng 0m
nd hi aga nig ans bugs
En ko chy fa 5
 
Naw maka yo, 3 shes np a
Rd 1 yews Gable ash hm 5 10
Da ri yang go, abt bg i
End ina nang A. bus so. hn
etd ami
 
Star etm gu ps Shi Langs bie
wa at ma, vn i ef my
oe sso, Yad im 10
Yersalem 154 en 1 7 mang Be 6
 
ls
a a ti he mg
pe ng mkt
Naahtc za wawn si Bi 0 ra
dif sabi mag ma sl, Kv
ri ine fa, va © sham shing
asm $04 wa ra a
 
 
each mh i, 20 ns sl Ta
Kar Xone 0 Nasaet 200 i
Vet 2 ne nn in. reas
ami ail aol e301 Bo +
madan dn lo, Kv Kasons € rie
ow anda stdin 5.2 a
 
Nel wa gm Karl Kasurg
snatawng gu ren su bp hc
a hye, a yng a am Bp.
Gara 5 man 3 os bes pe
 
 
 
Rai img 5 Fh si sn ad rhe
Bp Kar ea ros ba ya. <br
Jikan sa on 2. Kans rs ame
Tan, da oi nit 2a sh hn thane
shodang ira
 
Du ce at maja, minke wadang
ha Jn ga at baw a, dai Ye Be
Karst Kong pon Mag be
Hci shots m0 81 ga, hrs
sm ng a va hyo en
 
Di mt ang shake 3 yi bs ik
od fi on, sae 209. Be nm
Pot bie ket ks. pe an ma 1.
nunc» vubak raw du ki yu 1
on canine Bum shag Vesn
ris 3 mung singin ha
Ralup Ham Ja ma: Shar chy
pra af wen ng al Kup go,
Panic In ana mci i.
 
Go ds bi a ow Hop Bn
Efi os, di sn © mon Tay
Di a, asa oi 3 havin hogs
am, ra Kanan pons lm,
uk shh gan sam he skys
yt fan ia, i ai kan ngs.
26. BAT SHANGAI RA AI LAM
Raine, Yds seh os sao
ngs ky 1 bc a
Dai wa on shan © Ses aw sa
ona, Raubal ©, nang gan Karai
Kime ki nea do sa af sara ai
ne sp anh chy £3 a1 mang
an i am Kota Raw, Karas
Kuang 5 law yang. gan, hai
tg al ba eg on SV
 
 
een go ng vung Woe gs wn an
eo 0 30. 0 od shan 3
ma gv, Kor, Kasang i do
man i. ng asa a5 bi
ui Nikud ga, masha ga aprat
haba sa yang, Kaving i
soangal lu a ata? kan 3 Dkritimg
bat shang naa shang oma
 
 
on ow i ta be is ve em
1 she a, Kar: Kos 8 mnson
tan uk
Hem shan ie shongsi of gow
i a5, Wen ie
yan ga, Wen
 
    
Nes Je 0m sags Io 1 mi i. nz
ng un 3 5s Bb i 1
Noung gan ung wa maya af de
Dan wa nn de wo 3 cs
1 va dt wi mon, Kaman oa
ung i a pod ro ma Eon
an hye dt rs i ee
Mens ¢ Shangai of masa shag
mung sing a nga 2. gh ua hia
 
Shao Nik go, dui gw Konig, i
byw 1 rs om 5 Bp bs an
wiyang.
 
Ves ga, mam go sels mache
yt fpied
 
 
Ne ng ess ws eng ten be de
£5 sn 2a Soin ch 5. a bs 4
mo saz 1 ue aren sas lam
2 ure nti 3 sake 20
Fite ap it
 
Ding ga be sem ai tam sv
 
Simin fo 0 3 Bet we
sunny ha © og nos 0 5) Mesa
Kia X22. Kdt n,m, a
ding va usin
Mruche gu wim ws ¢ lap bp
Shara dy a aw,
Mest bas corsa smn bi:
Fan ba hs ku a i.
Kash mang Sha do he
Kaning rat ne fav, Kae Kisamg,
a Kshs bye ie ss 31 ml
BC ga eo bys Rhee 1 5h
Wa Wan sk a nn 0
Kars Kevan ow oh 3 kas
Tikes, munghan 2a hpe sonia wi
 
 
27. HKRISTU GAW NINGHTOT RAT NGA AI LAM.
Saaeng spt hav ans vgn oh ci
ah a 4. i ae i Bh
hoe ane mad us Sues
ie hrs a ask ung i manga I
abe ani pe san dn 4.31
Dal sak ga dan pro wa a 3 wr
Kava hi ran ngs ngs vu Si he
mane kw dan pra va sa hon
ana cal hp ate ey ma ok
 
 
 
Fai sa. pai uns ane bie Sano
a2 10 De i bie 4
a lm hi ahi maski bp mor
Eur dan i a. abe cham yo 5
Kawa bi ih 3 Kasha Yeon Her ic
Kans mas a a
 
Abie a babu pac 3 bon ik wi
mal ga, nd Me aw ane kn 1
rr
Kira Kast ga oi vz, 5
a si 3 ng nn 4 oh
a SH Ka 1 i 1 3 ante
Bos awa dans 4 3 np
ie si ic Kanan wa 3
ri nga £331. nga ingle sin a
kaw nga fang gan, nthe ms
of i i ee 31m pe
To na
Shi gw di ai bin rave a 3 he
nce bie rare, di his bs His
haa vans av. ae nn ie ang
Hanawn nazis a 089 is £15 bie
a kasha Vou a ssa paw. bie ba my
Jubak aan be hg fasan co Kon yo
 
Ante yubak 0 cass 2 3, nga
i ahi Wala ka 7
 
 
eng mn 3 i a es rang
saga
Ah sub sn rd es
Sin re iss ld by os
min vo ang eB
rh es 55
 
28 HKRISTU A MYIT A LAM
Hoi 2513.4:
 
Shi gi Karsh Boag + sha
ws ha pen on ima, Krad
Kons ie maren mi ngs ma
singiawz kashun 2 Bho n nsw
sha
 
 
Tins ca shogawm au a mayan +
Speen an doer le, shicessn
Shing ai maa gn sing
ong It i ho hp 34 hag
ann, ta dn nes dt mar
rn ah, a wo dum i 8
hes mada mara ngs
 
Dui 5 maj, sing hr ai ns
py
apa Yau mavanng he gan, Yess 3
myn ean kaa.
 
 
osu Hike ga Nad 1s ngs
ge Sg yan arene
pang shinghang a mts mara ja
oman ngs ma fi.
 
 
ra Kans oe si ge sg on
ora a gin: an ja 2 wu 5 i ngs
Dal cal a, gd a nga 2 5
 nanbie gall mang mat mara
yi a he man, nga rom mn
i yang zamn s  4 5 sh
i sam Ean gs 0 gran mn,
anh 3 ys hkrans 1  fam bpe
kt gar 51 bh en Shao
opt
 
Kani foe la. glo ss si it
J pp
Kira Kang est 4 1 shea 20m
3 mara © aah hi Saciven
ke da
Nye a Kari Kasang chynom gan,
Sm sutgan su vgs 0 ie marin,
Hike Yew na © hpurt
Stings We ace 04 ars HE
pe ana shat, 23 mari da.
20. TSAWRA MYIT & NPAWT NHPANG LAM.
bowhan 7.1,1621
 
 
Tear ai oh shad a saa ga nga nga af ral oma, Karal Kasay
Cr i a Kars Kang Ka hang oh bes € og ga
i a hn, awa yk cme
0 dt a Kor Kong knw Da awd a abt i € aa oda fu
aang wa Si Me Kor Kec bos nit vo bk, de sw
fistriomyed ow at ok wn en in 51
ng at nahn 3 3 gs £10.
 
 
i ris Kang ral me ow, Kari Tsawen af my hin ¢ Bet an
Kaan a sawra al my ra nga mit n wn Io a; iit Kang a
u mui ari Bheum nga i majaw,
kom chp re a sas mi ga,
Ke Kang za i 3 kas sing kt kung at yt Ape shaacn au
op amin £0 shang dat wo 5 14 waa het Kang nga al wa
a auf 27 SN 3 mrs © SE Chyowi gu, sais soi arch
ae hi oom.
am Sti gr shang en « he ge nurs
ma maja, Soke Tang ev ea 2a
sae on Ko Kose ne 5
nes nen ga i mr, ht on
 
 
nan anbic pe sara nga i hie Marat langal nga, nal aw Karsh
ante a yubak a mat mara give Kasans hpe saw ies ng, nga
nal hing ta go sh 8 a bean me, 5h 3 apy kana wa
hp hngun dat i lm gw, snes hpe n ava vant 15s yong sav,
 
al lammadung ai nga
 
ait wa gaw mas a wa ral nga
 
 
Lars i 5 Kai Kesar go nes abgames 3
pe od Mea ana mi 3 en 3 yam ows fmang a 2 Kor
on ar mang nds en Kerang wpe maura tum a.
Bu
Kara Kasang pe sav na ai wa ga:
Kara Kasang gow sonra myfl shiakabps kansas wa po ming saws a
ral al Ta 1 am DCA NEY nga da ga Skew ma antes ua.
oga iw gow Karal Keng ba © 3 riione dyat sara nga
30. KARA KASANG HTE HIING LU AI LAM,
 
 
 
 
  
  
 
 
Shing car shan fe ding pris Ka viding pins 5 sh 3 ms
To gn 3 we AE 8 Maa Yeon tnd o har vt Kh 100 pi:
Fras moran: ¢ anh Kaw Kons Kaas mason mats mrs chy sm
10 ahs 12 1. Hm 2p nl a a3 ar.
osu 1 wp © mang, yo ln bo so Rol dma, anes yobs ap i
sam 5 choco Bia © ante kam a ea nga ga yong, Misty go
Sam Wie hang Io en gn 5 ral anh ats mars 5 Wh i ba
na Karas Kogan a hpong Karsh Kavang na shi 3 bors
igang bpe ml mad oz et oe ante kaw + hada do rd
Ya pesos ns £23. a
Dud ban siya indam ba € mang Daf aa st 2 asa aya ics pcos
hc Jab umn: £0 0 hig 5 mj, ane th 3 on
nm hang goo Subse Kirn Kota pa sens 3 kan 1,
3 Weng 0 So Herm 8 £0
Skat sharang a ga by
amyl ral 1 ga mit mad a Kaning ral me a, obec py nf
ayia ga 3 pe ne chy a Pc ng a yang, Si baste
5 Wham 55 ajo, sable Kora
Dui mit mds i chm pa, aye Kasang we Mingle Wing 31
Via tmnt ing 74 rum ln S188 1 15h yang i
me a ane Bee ad a Choir 3 ingle bina bam a ng
Wen Kars Kasi 3 mr 1 mil SS aa suman bn, wie
ane a ke wang i € 1 bon 4 10 ke hr bs 34 grow am om
ma ng
be ma gag ky vga gon, Bu da ba og, nine) Md Yes
ad a among his Tlkrita Hino nar Kon Kise oa
Fu ara Bkungga of 8 aS ane kab anna vs
Tian Jy ra
i ye Ham la se
 
31. HKRISTU HTA MASHA NINGNAN A LAM
 
Duta ond Ma i ca page oy ambe hue ssi ri imam,
a ma, bi asks BAe 3a aw wa darn byt hye a
nda Shad nga a Kori Kesoes sa
han shaw Zt. ne da dn ene
Kens cnn 5 41 ne ro rn its bs © mn gs ngs i ga i
mun mim, oe nn 85555 8 Le 4362 £0, £3 £0 PERS Opn
bff ht ern, ings so bs
Wham ar bi 4 m1 0
 
 
 
 
sh games i ie hn Iu aw Karas Kismat na 0 nia
Ni he, ante bo gra hw ambi hp krista hs ©
2a shar, mh hp fo i 4 kum al ic Rin Dnt v5.
fr i, dal Rng nga va
Kang ra ve aw alte mt & ivy ahkang ay ga anne he jw da
ga a va a, KE KG mami,
Lc an i 0 sa re Kori Kasong go Fb is vgn ln
pov manghon a pe ht bk as ie in
Wry nz i shh 3 mas i
Du Ma ga, marsh lange wi nis btn Sham 3a me on rn
Jew wayawng 5 mate wars si 1 Hing Winton 798 reas Sv
Nam yang, yang wayavng Shieh ean 3 mon
Noam sung owing ms 3
maj, Hike  ewor fn ge Dui re i maja Kars Kosang gor
Anite he wok an ami anhic sai ¢ shadum jabprane nga
awn, Hicist 4 om Winged 13
ah ung 0 ng, BOREAS 0 ka ante ro ng ga i Kara
[0 sha sha 3 mar ars ham Knsane ic bing Rnd mu, og
a ok er wa we oe hss na His Jo € oh byt nen
vars ya + ma as
aa
SE bio Kar Kas 3 ding pie 5
Dai ef maja 7a kaw oma ante 1. abi 51. 88 bik 0 hy
 
Kadal pe mang bk
Boe tau 30 yang,
Shan ahpean 4a Ros ante 3 mans man subi sh
be naga al veg
han shpra bn
  
   
 
32. KAM SHAM MYIT HTE AWNG DANG ATNI A LAM
Makan stam og a et mae
Ta myn» he
[ESS
Nps yang ops pes ga Kats Kain:
mings he osans Ge da aga a
ora, 0 2 ga, da den,
3 Ha yn 4 pe Bar ha
ie ie dom hye ga.
 
i ra ba 5 nan Karn
Kacarg bps mews 7a wn a1 vol
ona, Korat Kacang mung io
Kambpa ri am sess wn a v0
a ua. oh ding. pring na 4
nea a de »gawp ssc bam ya
aula wo a dal pe vu vang. sh s.
mat sul ral tims, ga naw Gun.
na
Dai ba st gs bp rae tan 3 1
King i ew. Gidon Bars,
St, eplin, Din, Sumils be 36
ese ong hon nia *
 
 
magn i hp ding Ka 1a maa,
ing ping 1 bam shachyen Jo ma
a, ik wm tn Ty ma 3h,
Wangs 5 nop pat awn 1s ma
 
Wan asa bps sha si, hs ba
aaa saa, gawog Ky ha on.
Eon hi 3a 51 5 an ha
Sh Ta m6 Me mas asm 1 5
Nurs si mang shane ie sca.
6 mat pe Bhrung Sharan
si ta bp it hl 1 1 3
ha mi Chum ga sane he
sme en shar al runs
Timung, gr reng beam al brung
Sarat fn 33 hoe de oI bers,
Tima pe ro dat ka 1a 1 yn
 
 
Bui hugs ak i gu, sono a,
naka rr 5, i a hac
So dioall srs ma. 4
Shane gaw nlung be baba ss 5,
nba al Zeger soars, mgd
hi re doc <a a4 he mbt © hw
Kau 5 bru 35, mats mayan
i a, i the, we 30 1¢ 81
ken Je, sag hyd beam host
pun os hand man nga
Nam ls kan. bom lig ga 13
Sons hsb anes pk she
ehh is 2 7 sa. a Ba
Ew shanks hs in mi en mh
Dal ui slang bie gar mam
masham a majo shararg song 0
Sakis ham 32.51 1a 13 ma Ge,
so dat i 0 aly ar gar» kan,
Karin sa me ln, ante 3 aw yan
Site mn ken shop
ep 0 va a og Kat Kaan po
cn: man Sa a3 a pas da 32
 
Va ade be wa law Hn sks i
sie abi hp smd cen wang
Kava da i 4 majo, anc mong
mdi aman 2 8 mong bs.
 
 
le Kop lk 1 a yubsk pe au do
hang bi sun
a Vesa hp a va lt, aie. tm
mata san da ai fam pe shat
Sharang al, ga Se i gs.
  
 
Dut made ga. shi 3 man © ang wa 50
Kis lm ma, aga ho hun
SET yo aan Tn
Sm ham 3 am, Kt Kong
Sinsnyans hes rags 6 wa Ju 0
33 ATKRUNG NGA AITIKUNGGA NAWNG YA ATLAM,
 
Das fe a tg a. te
Kung + ety bt nga saas x
hada shales da ade ai, di sh
ie ait msi 3 dao 3 141
Dai a gn, nda dinghies ga +
myn kan gran ai sa. Kora
Kisanz a ma Kia a, sharawng
Seg ue kam sup 31
an ps wile cine gi
MI i, it nn J 1 na
Sram adam al ga
   
Cul a an. Bad ang ing bo
Shaun shai 5 is os 18 om
a sha, Kurd Rasa gan bogs bic
Tang pe maka rsh rn 3
Kran oa he are. ss it a fn
in ov
Jon ne bo oi
Kain rl ave a, kus rg
angai sha a wu da sa ow
Taw ai ga i a a, da han
yong gam asun angi sh his
Shang a a1 ie are
 
Low a ga sas abe mane Fis
ut bas Rang lana sha 1, oni
ie Land hac a8 dos shit
Stinges, annie bps karan Jaw a1
hye maja, Langa ie ba
chlo bani hg go tl 3
gi, ambi a ma
 
 
 
Hyung i ang opus br.
Be fun hi San in 3 a
aio Shain hyo a awn
Stor fabprang chye al wa gas
Shadum fabprang a1 ann Bp
Shachen u ga; al Jaw al wa ga
daw hia Ja u gar op ine al
a av, kasang Kalang Bic up Es
ga matsan dum chye ai wa gay
Kato gars 5 nyt bie alan nga 0
-
Fawr scissor sgn
ir ba 1 pe aa aga To,
aaa ba aed ns
Bpumau tp sawn i hia
hinge nau my mit shad da
Fawn ngs mu; hkusggn Lora 4 bis
ada a snag hat ma.
Stak surg si ba Kaden nn
ba a my wo is let nga, a
Mad burg bp aglaw os ma,
Mi mada lt hab ara ms
Kj ngs ms ays vd od hs lap
 
 
Che paca 10. a 8 as
£m a nga ou: nam dae 2 1am bi
Frise ma
Nae singe not 3 oi bpe
Shaman ‘ya mu; shaman 7a. ma,
gam dai bum cu mi
34.ALUATLAMNL
Ya. i wav urns 1 pe Bh
J, ure sh hg a a 1 do
ne ang 3 sap 41 Ka da
sti a gap npaw
%
 
Tt oc oe, ma Vm
Soin. hw 3. nsdn hah
angina vl.
Yawn byen bkrum si nf ga a la
mal. Kanlog ral me law, shane
Mic umn 6 ci ga al ma
King, ame a, Share monk
ye mad macs.
binging a1 pe Kast tpang
fara nga a nl ga, @ 0 ma at
Munn ch does gave bo wm
Kowa , <hr. ten. dn
oi Mera i a
Mts sng a
 
saw, 1 m3
  
Kg a ame ow shanhle o
Kara! Kacang he ms ln ma mr
Stag spy sty 3 gan ao a
Keg a en an, sn pe Kad
Kang 4 kasha a, og ma shamyiog 04
Ding man ai Jam majow singel
ingeat bom a ga 4 1 ma
Kini 5 ae hw, suming ws
manta Shanhts 3 angdan. rs
a malual.
 
Nye Jim mo, ha i gow chic
pe, sn ou, ds sig grt
DE mn mas 3 DL BAS It ars
myn ys shag da mi ca shall
Kaba wus prav gram ro nga mos
Kania ri wine Iv, suming Tame
Ma & nani a habral Kaba ngs
ate dal mabe a shawng ne
mit of pe mang shane da
He maren singe Zingrat @ kau
poi
 
 
 
Nabe ga Gogha g0 2 afar ri
mi i 5 som peng Paw
Jno ery
EE lg i nn
Nanbte gam munghan ga: ah ra
ga my dl Bun isa do i are
be shinggang lana nal
Byengain pe she shaw, rung op ©
awn Ga at gow, ada lw 0 0
ncn shad a vs ds a, it ge
Fe ga sk nang he he aio a
Kaj 3 bungh mo bn, ming
Tamu ge nant a Kawa bp
Shagrau shi J’ mo ga, shashie 3
man ¢ sash 8 chi bpe Mal ta
Shavgun damolaw.
 
. NWAI NMAT AI SALI WUNLI A LAM
Pm 135.1825
ow Yous Hts bo rang 1m
at ng ©, avg 2s 8
ad sha
ean n bien al, a asin re a
avs at sll wan pe ka 5.
Tn wa ati, Shi 4 ahs hab 51
diye jin, hi nie bpe bai
Sangam.
ans ag do si bk ag a Shy
is lam aan am sha a in
rng Kar Knvang gon Ages ie
 
nets mera dat sal wml gow, sumsing
ma aa lyn Cs ga.
win hae chram vu 0 Werum
im, ben mat che of ui ba
rap a i a, Yes krista
Gn pro i shi a ¢, dal gw
Shakavn kungdan i, pug
Shingkang_ bie arawng sudang
Fang al ara iva ua.
Ya chyabiog chat ¢ gga sy
i mane an Beye Hen 7
 
ep ashi gd hat sa se it
 
5 i ka ham gs 13 gv
abu gar of Hi manic Kabo gar
ngs my do sn,
 
Ray msi Bg hye ang a1 3
am stam 03 20 pe ba 13 a
Kaning ea ne lw, J wa i ew
am kan digas ngs 4 nants
sal arawn al his ns, hen mat
hac a ala gumbpraw bie mane
pe abl Hhaang 13 lana ra
 
Ara 3 kapa. 1a ong a Hic ogy
Sa ka a pu as ie sh. gaa
Trae 4 mam
 
Ginding aga gars lat kaw mi, shi
pe chyc ta wa tmang, 4 8 haw
1m hi pe Whang share a vu a
le, hi he pun singing i a
Kars Kaan hte
36. WENYI
Dodo sa a, Weng bie
Aan a m,n hae an
Sar ape na nad a oi df
 
Stu marace © kam sham a 4, sac 4
mits a, nd pang Jom sen ©
in eng. pe va Sng, cd
ka mab he mya mods ir
on Kas Kass bf
Da dingman ai ga pe mast mara
i et, nani ap kama 8 pe
gala wa Leng eng teawra o t3
ks nic mt main Boe san
se bun In nyt do ao, age
i ng ie sad di snr ns
 
 
 
 
Nek gv bic ms hy i ia ma
Jai bi © che ai Kars Kae
Riau nen 1 i ahs sg ss mums oh
but shangat wa bu mani do
Kaning rai ame law, shan yawns.
ow toga awn ad ng i. sn
 bpung shingkang ng, Ging 3
ap zavn ral nga al al ing
i my mt wa 3 31 ap
ug an hrs mat wa
 
Di Mad tn hymn pet
HC prt mi ga sz 2. Dus oe nie
oe tan 4 Kb si to
A ASIA LAM
Gaon 518.25
maria nga a
 
Wenyt mang Ham
Shan hc abtan sl ms main ng
nae gaan may alo
ai ga da Fawn go Snits
 
   
at Weng: me tye awn b sit
Van iow, sae fp a te 8 70
Ting
Ham shan 2 bungh ga dan dan
Keng len ra ng a ri a, di hic
 
Gasmg nas su naw i am, Madan
ken Gm yo
mse awk ki hie i ie hom
am i mn ma a hing a
3 1 gov, Kes Kasang 3
umn sl wank ka 1 ot
oe hw sh ov dn
 
0 i men, yn mong unhtc bpe
on ado nga mt.
Wen 3 cyan ga, sors sb
i ve pes, wt alba a.
Ras canal a 1 ng Ra,
3st nem al hee hnang mt bpe
kang lu na ra nga oi: Gl fam te
ho hear ho 51a 1 nga a.
 
iki Yes bi sen 1 rg go
rar Hom. oan Tt as
Elf ut ov
Anble di Wes We ru na gn
vans, di Wei hi ume
chitin
Aes Kan 1 rao ng a, sha ds
Tasha ai bum i nga 22
37. WENYI SUT GAN A LAM.
Nar be akan ¢ sha hon nas, ps
Tog ek rs ag, dnghs
53a as sais 8 ue gan ie Ria
aba da mu.
Sasut ha nbkan n sha Jaben lo
ama, lagu aga i mang tawk hte
i he a Taga 12.10 at, sumsing
Ha © ie
 
progam onto
 
nga a a. a my aan sha ai mga
Ving eu, bum ing i
Nou 0 kaa om pane ga a
km ing 31 ng 2 in a
 
enn tw i Shi a, gn
lbp Kat ns, aga hoe n ae
law di na wu is Nahe Karal
 
 
 
Kasang hoe man, manglan a sut
gm he mun. rau chyang a ma
agit di nr.
Dat a a, ngs ae oe su ce 3.
zw, By Ty I 4
ts Koning To on a moe
Him ma, hu tang nga ms
Sk ga seh ha, Mn hong a
Dr pang ha 1502 1 5, 7
Nisa malen na u nl bpe mada yu
mu: shane n gat» dan ma al, ut
ek his mung mabe da
i oi imam, aniing Tam ma
Haake w kava ga, shane hpe
Tusha Jaw da nga a; namie Faw
Shanbhag ii di ra
 
   
one i i mong, my ng
i, farang apr gah dung
arm
Bal, pun palawng 2 mata namic
ta?Prang na hka law pan oi, kaning
al aba wa ma 1 Rpe, mt dom
ng ms di i ae an mang
ebm, ai mang ri mn
Rel tung, aca mabe Bp tun ade 5
Eo, Stawhumon py shi 4 tpg Kaba
mab ba da zampen linge i zw,
Bubp lu era
tn um a ba , da nl nga nna
Bpawe de wan orang ha Kabat
ag ha as es il pe p30
Karst Knaang shin rc spun 0a i
ro ang ga, dak a gran ama
mabe hye abpun 20 mt 4s, m
wi?
 
Dai re af mar nacht pw mt mit
ising et, Anh ba ha a, ba i, ba
hu pun 14 10 nga nan Blum sn 15a
Kain re aw tars maigan i
dai lang hic bpe am na ma a,
01 yams maysag hi hoe panbis
til da, aig ea
a manic 3 kava gan chy mga
Nose chyawrn a, 2h 8 angi ie
Sh ice tog a 1m pe. Sewrg m
nea a shal da slang owas bp
aia 1a marin di
 
35. WENYI HTA KUP KIP RATNGA ALAM
Mabie 5.3848
Mist mg a0 mas a, baiang on ashes be sings angrt ai 1 3
me, nga on tan on 5 0 oe oabie mara ayy bp
Sting ral yang gan, Sumsing amu
Nesi maton ante pe tun a gs i mane Kawa a kash
 
 
 
 
 
 
made 5 ga. @ kr a1 wa np pa Kh a gov, mahi 12. marin
mung Rom a1 mu; 7a a ra al Kung rol me ba, kas 0
Shay bye i wa be, nga i tt Raja a0 i i 3h 8 Jam
Joyan pe i pra Shangon no 3 a nna,
Ng hp mr doen vn, Ls rotting
kan mgs 0 pe. 8 ain pe having ok mc, marang fun
Jur ing ma
Nang bye dip ma mal langai miss Naa hp sara 51 31 ie sha saves
Dharm i wa Me ran, mal ot yang jaw, sans bg share la
Tahkawmg ma Him 14. i 1 Ka a mang, ie
mire ala ma 8 07
Nang kaw bys si oa pe ann
Kan 2 Hk ha 1s 5 4 he hr Nanhte a apa onan ope ha
fang Rikrum shaga my yang gov, pa
frau sara nga ra mul a? tars
    
     
Nn ve sang ws pw ts igen 5 vung, ki at svar
rma hve wt hp dam 1 Esl mash ra i?
aml nda nga nna ts don
ow. mints 4 pu man Dj sunsig manent kovs
sp gaa He marr, oat ng
Ngo rian malic bpe sun mde 3 bape nam.
Ea marke 3 bps a pe Gove ga
39. WENYLA MYIT HKRUM ALAM
pen 418, 11-13.
Di re a maja, nh bpe sha ls bpesharal al hie, yang mayawng a
mai ds heen 13 bm Ur be Kata rawng ug a.
EE Gn 1 Ht lr on
Fes po © ns dunt 4 va, Di kag, Mitt kbp ump
J
Lam shag ba mgt em 1 be lam ee
 
shag a it ip awa. yi gal Dre i aja, Shi po ta
aa i hi, 2 Hime mg har de argv sa we
pe cin Ia, Masha 1 bp
Wenn a mic haus i lam bp on Komp aw mu a, ng ana un al.
iS dk un i ban ha
Las aera maa a Hvis 3 Bam kp sagen fu wa u 3.
un gat ang ai bul at cho pa st.
Nanhte pe shaga In ai lam Bra, ie sh des 0
yk mada sara lang sha de,
 
Sigs la nid he maren, Shiga kan dpe Ka, ka
Ham Bang bam hs be mea pe mia, cas 3 pe kab
Longa th rm. ra hig hh Hh sy
i oe pag op is cara di mua
J Jon ajar mo i
Sh. kat rat rs ge a
ft Ante a maz he paw, dal kam
maha my hv = ame, Kao
Yong mayawng a kiwa ogu 8 Kooga ki che chang i bya
Karol Kinang mang anga sha ral pe poi bum csp 10 i mad
ga SHE ga ving Sang 1, Hat He adi am gan
 
Pl ad gh Vow map Shin 4 aang hap i, 3 4
 
40. WENYIA TARA A LAM
Roma 114
Dae on yg, Bhat Yoshi
Kaning ral ome law, Bist Yesu
1a Jabkrang a 4 vem a tars
fav yobak 5 fara ia 1a ra
nung, 1 mat al tara ha 22 ra.
mung, nga be sala da al
 
Jp 5 tan sn sims Wn hi
aa, ap hy wo St 3
re oy Bh eo
emis eb,
 
 
Kara Kasang gow soba a mate
mara, yubak 2 ham rang ic
Hung af gang shingyan he hi
Hum naa Kasha bp shang dat.
Fut val ana, shnggyis kum sia
hike Jubak pe damdan i a.
Kaving cs owe lv, bingo ba
Sa it kan 51 aw Bk: sha
ing 1 rs pe mye nn, Wes
Blan ai mi maang ga, Weryi 8 a
Hum shan my ga i mat i br
ai gh a, Weng 4 my chy
un, Rican al lam ie ng pra
lm ran
ox sa am hn tp a
pe dat I 3. man, Ko Kaa
Bie 8 ie © yout i sh gn
Blum shan myic ban nang af nt
mung, Karl Kasang a mid swe.
Nuri Bi + shysun gr Kaa Kasang
wer on i on, os, TIME
ka sn ot i 0 7, ew i
an rags i Lae ng a
Hi Wem iv hr do vt
he nseng naa
Hci gow nasi ia € aga ngs 2
sung gn, hum Bran a bak
Raja 5 ngs va Gua, moh
aban ding pring i + maja +
Heron nga si
Dui ox age, i i i kaw 0 Yeu
be uns sist 45 me go,
nan bit aan na 4 yang gas mt
aw a Hien, Yes be hang
Saat bt er gu ne 3s raw
Ba Sh wen 8 ba ie nae 151
Sime an akg uh mg
Jebrung sas rin ca.
Dad xc ah maj, bp ma ni 6,
Kanirg i no ow. Hoy hn be se
a sik hs hewn 142 yt yong gas,
Bute he a a i: ec,
ent he Ha Haan + avn ais of
bps ute ut a mit sg ga, enc
og nga a ri 6s.
    
Kars Kasung a wend voi akan
a kro ram ol ga Kari
Kacunga ahs acho of al nga
4LHKRISTUA MATU MAGAM BUNGLI A LAM
he 25:31.45
Di Maha isha gan shi a pang
ingkang can Hang Te Taw Joa 1
lang tr a 8 sha, 3
Uiitking 3 dng mes © oh Sang
Jabpavme fav di have, sag
Fema fo, sv i ble bat nam
pe garen gibka da at 7a
Shashi pe gran ish de,
 
Sag mbps hw mace, ama 3p
os an a a 1.
Shlain ou gave eh
= he mas de nga ai of pee
Na chin a as 6,
© anit iin ga nan a han
a, mahi w mi jun en ds
a mungdan neu ai sul wan hpe
am
 
Kaning ri me bow, nga Kos jug
BNE a i a 1 0 oy 2
pa, a pa ng pe 22 v0
it us ain 3 Dao, ing
na ga. pe cow i
 
Singgn kein ral Jang, mane vs
pe awpun mi df, chy ram
ans mahi mgs he vs lang mit
nh, bmw rns mgs van
ini Lavan
 
  
Star nannies a 0 gv. Msc
ang, 2d pe ae lo m3 en
ap a pang acs 2 ope ane
Fol mm ca. tm 0 62 pang
ot i i ye sks gad am
ns du 1? Slag lin 16 tga of
io sa pls an ons pon a 7
 
 
Nang machyl Brum a he hiawne
reg ga a he anhtc ld mu
na, mang bpe kavran vu gta Ngu
a's bpe ian ma ea a.
Ds ri ma Bahia wa av, abi
bps ap eng ens sn ode a, 0a
ng 1 i 7 a a wT
me gab si ga, ms a5 Foe
Bai, pal maga de nga al al pe
agin dks Brum 5 i 6, ngs be
ky wn an, mat grok ie shi
ung sun i 3 moe jan 4 1,
ht mat 5 wan de shang, va
   
mi ngs bp sha ne je my du,
Foes fm out we sb be
Nest woman si kaw yang
ante mn hoe dv mt
singgu kan ru jung. nankie np
hp upon iit di: machi
Hiram ai bie Hawn reves og
yung manic agi hoe 1 30 jung
ogi ca, gm
   
 
 
Sat ane man, Mc Rows
Sl zi ar 5 ls a,
Cogan is re a. ahs Deu a Bec
Hang «ga bi 3c gl 7m
om re gal dy 7 08
han van
 
 
{eng sum me ga, ai
Ku hum 51 ws pe anh n gaia
 
it dai maja, ngal hp gale
 
Shold shai pa ium 1 vd ar de
en wa i ma i: ding rig 8 i
mablngin hn 1a isk de shang luna
42, SASANA AMU BUNGLI A TAM
ches be ms i at si be am
on. om vgn 30s 0 bp Bp
haga.
Tara n lang al va ga sh a Jam
per w Bk a wa gan sh a my
mang ai hha kau da one Yehowa
pang de kay wa u ga; Shing rab
Yang ah gan dai wa "pe masan
hia a bi Kanai Katong
pan de mang hain wa» a; Sh
go vl pe hia Wa Fa dt
     
 
Kang ro oe i. og oc mang 5
[re
ma am of oe ar 200
pa ne Vehowa sen
Sumsing amu ga ginding gn hia
{aa aga lie maces, nye a hm mi.
waabic Joe i bia, ul yl mang
= hn, ml my mang 1 ht,
  
 
Kang ea ome lw. marng be shies
am Tau de na us bat oes, a de ba.
nh, i ps ei. akan
la 3 pe sha fi 10 Br. 22a
Bye md lt, maton i ako she
ara shane 5 40,
J g—
i go ga pang de Kaman
vem wa wa, gn ka
 
 
Stes loving oi nwa hot Dai
nga on ang be ep ra ga si dn
Ee 3. 50 i oa 3 a aa
Eg ai da ga, ai Baw sun
i 33 Ya Sh 1 i sg 4 mangas
a ogas
Shing at, Yosu ga Md rl ngs
a, ga nm a 8 gp 3 ie Gn
aes na, Karel Kiang ga o at
En ma ow Bheung
 
King ri me ow, sh sow ding
pring In le, ry si km
ham ss, ke big J 4 1 bs,
vp ee ga
Dal hyo lls mung, shi hpe bam:
sham sl yang mayawng He gan
Kaya hap rom ma 1a 1, 080
 
Karing ri me no. ods i he Pen
ean so
Nas enga  rag sa i
Supt a0 ni yawns mang he hs
Chpe prog nga
Shing ra, di Mad a amying mung
pe Shaga ui mash kadai mung.
Ho Bkrang Ta af Ka du fo na 3
 
Du kann, ga chy Kam 3 Mc
pe King 4 aga 2 a 0° a
a wp Saou i som
ama 1a bh tm dom 8 wa 5
Jang ga. Laing 1 a a 1a m1
N shangun cat yang gow, shankie
Koning ral hia su don a 12 ma.
{a7 Dal hie aren mat Kaj af lam
Kabu gara si a lar (sun dan 3
oa sat lag ni ga gad va
sam nga mala hal Nga naa Ka
 
Rei tung. slang hs 3 doi abe ara
£3 ge ye rade a na on 0
Sn 3 si 1 ow Kids va Kam sham
ra me ron
 
Dal eal am, am sha a av na fa
af haw os, 5 a 3 mah
ga lta 4 mig maa pr
43 KATA AT SAMARI MASHA & LAM
Stal, os, in srs lang i cat
vi. Sa. hum wat ask us
King rm 7 Ng oma hi ps
S30 ding yam yu v0 a
Nesu gav. Tara aka hia baring
a ods a aw ion ug bts.
be ia a ben lang able ie, 1 3
it ain rales hi, 8 un ge
ahh he 5 my ang ahi bi
ang sas a i hin va
muna 1a 3 bum be mare 5ava oa
nda, ee 1. a bm.
isu go, mg an 4 ga en ng
Galt Shing ra , shall mang ask.
 
es tng va ge si a diglpeng
4 apes dan mag sc igh
oa ga ad wa 2 7 a
Yesubpe son wu
oH wr es on pe
  
 
a —— Jr
Vera mare on Verinko mare Langa mi de aka wa on jong
yu wm, dams Whew ity
i oi 3 pan pen
Faw kau na, chum na Kava Hone shi shi qunipen Lp
tava, anol nol 3 sang she, kann sha ors, dr is mak
Kd no vam 5 sa ee i pe
Tn 6 04 rg to on
Shales Hhrjong nas i Jn Wha ads gv, aga Bi <8 oe 8 ang.
Ryne he ta da a bp mang. pe a va 9 de 3,120 dav 1
ware Lows masks gsi Dal mach masa his, dunn
se dk a dos hi a Whoa aw Bt Wg i 3
Noe mn Ke we go. Rada mabiang re a mg
on a Ngo rs ian wa
Sumas an i wg hi
yim dw Ka SH Dar i wa bp ats dom
us sas dum se isan are. gw og, ng.
mtd ur wn poe, gn ncn sh
Shi an momen be aby
an tan shy aap
44. TENG MAN AI TSABYL RU A LAM
 
 
 
Ne ow ang mn ab ag ap oti. Nea 0 ngs
on “ie Wa ga bd Sn nd 0 mang abe Bc 1 55
Tayi kung ga sai
Nos Wa si nsf al lkung shigu madung bia Jon i vag gan,
pe a sh Krom ks wu a: 5 31 i diy sha i 8 Io 8 an,
a Ing Shag pe cham gu: aE nt nga ur
 
rN 0 ga, ng an Ka 12 0
I yaa gan, 51 1 2 i
Nabi cen gw. aga waht Ups Nish go tk 3 din nn ng,
i nro a mi gee arg nr tv
i nd of ga oe 1 ns
 
un a nc og 4 rl yang ga di wa
Jutta gue)
re law. nt He ba ng nb 9a
men sabe oi a
Ng ban jung 0 no ai ws gow,
Iakung laying hp vn Kabat at
him an. raw ma a ik
mash «maga fs hea, van
ia Kaha bang wna, ru Krav
Numb ost ot ro ngs oa, me 2 mang
oui iawn rf yoga
oni
 
 
Nanbic as Ta awe wa af 0 maja
yc Wa a hpung shinghang dan
Hung a nea, nani mung nye 3
Supe eng a mt dl.
Wa go ngs bp saves a awn, 1ga
ming ante hp saves made 1 ye 4
{sme i ng
gal ga nye Wa 0 ga maton baw
Shatop nna, sh a sure 4 bia
maf Jun ng gai owe, mani
uns ye a matun hkn shatup
ay yung aw, oye a sawra al bia
maj jong a yt dal.
Nye kat gia yt ase arava
i a le mbt 3 Ka £1 3 ga
hing up va 1a ot, gh ade nga
ne pe un di made
Neal nantc bps aura made si
avn, maahie sud du wen wg
a dd gw ve ga ter at
 
Soph ws st in 3 sk apg
om ks evr 1 yh i 2a a 81
sia af my ga Jaded bn amg n
Fong ng
Nashtenyea ga massa lanshatop
ayityang av, rate me  inghky
ni al nga mit dn.
45. TSAWRA ATMYIT A LAM.
Kor 13:0 43
Noa gas main 3 2 he Tama sa 5
55 am my be hye un 1 Ging
saws a mt vo, a, mark
ng 8 samieng Me 160% 3 4 ur
Sng sta 3a os Fags
Nga mya chy ic hte, sung
al yang mayavas, ce chyang
a om army my Rum ga 31 hic
aim vn im, ot al
 
a0
mit exveng yang ge nga ba
rad ngaal.
Ne ar song be be pam a
a, ayes Hm bp ps fat oe ta
apa a Cn, to 8 gt 2 vn
Jang gave sk cea a
Towra ai myit gow gaa baba nga
al. sumung Shiga ngs 5, wavra
frp ——————
a, gre gn om, rng
 
   
  
    
putomic aio ig) Ri tenons, di bom tsp re at
. " . or,
isn pat Ty We og rt an
So Nasi os is a sane, ga
oil 23 1 ie 1 a re
N dime a en ab of sha, it man 2 wo a rns 3
date man 3 We ra Kab gars sang wa jog sh, ma i 1
a Ren in ba nn,
ang man i Ws mn ne
Jawa mayan bo im ha bit Ya go gum bi rai nga sf
Java maa te mk mach 053d jan ants now mu
Hac Tung apts Sp haat shat fry ne. Gl shalor ¢,
rao yi mam yang I 1 1 18
3 gi dw Shc i sh nd hot
Towra sf molt go gol mung gah da shat» Kova Kona
 
Bak Chycal nfo, mol Chie ME neat hoe hat chysng a sawn. mit
alam ra vag ga bi mana 3 ng ch ig
 
 
a ang ga. st che Va Eosir sa, makin mashan, an
Chyang' i am 1a yang ga, Wd 31 he ars 3 ot 723 3 Bin
arn 12a an 1m 4 imine do
Kan si ne ow daw chen sham 2 i
Shoe Ee do yen dha oh
 
46, BATHKRUNG RAWT WA AT LAM.
Ron 520.243 39-4333
 
Ya cyan ga, His acai a mat ba Brung rot na ta a
52 ure rv va ok up
ri ma A bi hans 5 3
Kann rs ne a, mh Ha bi bi ont mm
 
ha jaw ¢ mg 5 Sm Rd man, mnt i gs ang
i bd ra 27 Kain
i am Brag ble paw pra ms
og mon gs i cn na 7s a.
 
 
Hm dh ngs manga go an Tog
sha rea sh, ahs 8 om a kag.
Jam ng stan aga, u shan Ka, ne sh
Gaganioga.
Sumsng ln na kum af ra nga
a, ining aga na bums i mang
ai ‘ga ma ic suming amo
pum singkans Kuen, indi agi
pang Sighan o,  7
 
jan a pun singlang ag, shat o
pune hing Kn, shan pun
Wingkane Kags, 1a ses i. Kang on
mc aw, sagan lang nga shan sie
a un ging a
 
Si mat ai i bai Wkrumg rant wa
i Lam mu, dai hie maren a nga
Da paw bn mat chy a a5
kai nga 3,1 hien n mat chye 31
bt bal rung at waa.
 
Arg a rp, og
op se te
Dinghta bom sawp bee gat Bai
nga ai, Went a bom he bai
rang raw wa 3, dinghts bam
Sap nga ai yang gaw, wenyl a
hum mung ga nar ogy al.
 
 
Di ie men, havog na hs. Adam
a ring af shingeyim maha i
wa, gs kd a, png om
a po oi 30
Koning a nme law, nde hia mat
chive ai ga, n bln @ mat chye al
gr a a a, nde f mat chye
a mang ns at che a dugrun.
ora
i dst in ma chy si ga, Bie
na hye gro a el at
Ciye 5 man  s. nat chy 1 gw
Gara nen yone he, bang. bis
aw adn zm ay ko bs
nk 1 ge 3 bu se, ik
1 hkrung si ban ©, 00 4 padang
ning ba Lavan 202 3 37 SI
Hing tam, a pan kanang.
png
 
Siting shan pal bak rs gas,
una gun ats ga, a ep ar
ings
Anica Madu Yosu Histo ajo
ans pe padung ow 5 Kor
Kg yar goo reno
 
Di rca i ng saw gd 1 oa
oun 0 cua um byl 1 an £1 us
Nid hi © Kaman 1131 i 220 33 um
che ngs lt, mgm gang Kang kang
akin ling nga men os, di Mad 8
ung isl ang am mar Shin
shang nganga ma.
47. WENYLA HPYEN HKING A LAM
Pape 10.18 Roma 1:12.14
ok om Md de a mun Da Mangan hn br i a van
mari 3 ta bs, ER pyin Wn pals nlm hie he sa deg ka hn,
 
 
 
 
   
am maa masa 0 3 15305 pe ang
Nut mae si Bi Whar ah tam 190 788
hi hye mune ngs ko lait Hye Bhrang bn go wl dyed
go, Karal Kasing Jar da ol bppen pea bpe chyawp mo, Karat
hing. wing Wc bps hu hoon Karang a ranges ng 1 Wonyl 8
dagra nga tng hn pe 2 hve ga
Kaning me J sue 3 gs gly Abin dos sg be bi sk bps
S30 3 van hn 106 116 3 Sh, 000 Boysen 3 am mh i ds ve
Seva np ming king 493i hpe hi hts, mae nga wt hyo ps
Tn, A an Tk 1g 3 mn 43 0 aa bo ma rs, ut 8 Sew
ung dap ram bye mang, sha. ox esky abet aga,
Siting a a a2 © nga 3 hk
rs oa 8 lnk; pe mang ge Shana ahaying at magang ws maa,
i Shank whi do maga wa i. D3.
Fa maja ok bie sng 3 bn
Dal ro af maja, m Wir n Bis 51 Boe. suis vw shrunk nnn
his hex mane ha Bom nn fn hic hpyen bing bpe dg
na, lam shag hie pe shangut naa
hiss. lahpran tsp nga a mic
i, Kara Kasang 3 bpgen Hing Tao, pa sli 3 fs cha nog a
Wi he long dagraw mga. Shas nam i 1S aga, Kat 3,
3a ga 14 be mn shan 1
Di ai a. mac 3 nabang bye Gog bj 1 hian om a sm, Sha chyingung
man a hc i oo, ding pring gu 4 3a sing ai avn ante 3 kao ngs
  
 
sind mage bp dap nu. a
Nei py shabgin of kab gure Ds is ng, Mads Vern Hirt
evga tw som ma Jinn calgau hp bu pan dagraw gs Bum
lg bia kyepdn din et Shan mit marin 3 Ws shad ns
Tyran ap nga ma. mat Wan mas bam hyn a
 
 
48. HPAJI BYENG-YA A LAM
Ga Saganp 315-2426
Fy bye ya mB 31 He che
il ga puma angie bu gr bp
220 5 al a, sa £0 pa 0 Lung.
ie hata 5
Shia Wr aa bn sk gal af rl.
wea hoa, pal ats hia sug
rang sading rae nga lo
5 tam gr. avn aang 5 om
ne eo a, hi Blan 5 Hl yang
Bevis 05,
Shi aw, ch htt manel macat al
rats sak hpus 51 nga ak, dal hp
Harlan a naga ana a.
 
eta gi by beng ya bs gos
a Toe fo 0m hye Shyang Be
in os ps ong dh
Shi hye chyang af nyan bs un a
hare mn mab rn mn sun
a ana marl Hirst nga al.
Nga she, df am bp vn
Ene Ka af sh. pf mcg ne hye
Sika i mitre
Sting rat yang, cat gw na
hg a
 
Ni 3 ame Bigs bk. i
aga esa, ang a wa a ad,
 
ame law, Yehowa gor
Kaning
kam pa shara i
alagaw bpe shuren da a
kes, ban ga
 
 
49. RAMMA NI HPE SHADUM AT Ga.
HR 12.47 1311
a 0 rang am pra 3 30 2 Han We
Ningsang bp mang adi nga 1: Dai
bk hp ga 17 3 ga a mt
yt af uo nf gar 1 Bee
aningo gan we yg
Ajan ie non, sh he shen
fara n Sin mat ma, Smt a
rang abla i pans © garsi 0
 
Dot ssi nr wa
wna a vt Hum binghang va mar
Ince in i 1 Taw a1 mag Si
ns, wnt He ka 0a ads 41 0
Lam chylahka 1 1a da oga maa,
mam in 2 wen yawn aga a dah
salt masha ga, u go a nen na
vrs pe Rb i. a Ws
Frm on rng Ts Sh fying
on Foo wa an Hit gas
es mi got a1 ss
4S ing rt me lav, seein
ash 50 s+ bo a pr is
ha des wa magn ung
Saws i zw ma ln bn ©
 
Gumbprsw sume sudan urs
du mtn ao Ei or
ramp mat a, bs Wp kemsns
a ora a mat mn, bs
ng zn gars dv oat yan,
 
i apy ga gd gm mato we 0
re, Wes sw, Wess jo 33 1 Kar
Kiang pais ga 3 vn 3 gi,
Hama Ning am nfo
Yang mayan va shapes ng
st 2 Kam gan ds ni ro nna
Kral Kasang pe Writ himees
iy Shi kan ds 55 35 pe madt
mart aga tu dai gw Swingeym
masta nla Him mad nso.
 
 
Kuno, ve ov, ara Kasing go,
ake ea 31 yim mean
a a i tin, kan 1
i.e toga: i dein a 1
50. CHYARU KOI RA AT LAM,
Go shag 200, 2502, 29-85
Ty i Bem ahs 93 31, char
aw kang bess ot 4.
Tabyl jabko a 1 a of bi, shan
Sia mario i a pe, Wham Kina
Lo i ha 1 3 ws, sn magn
[ey
ma bu bps hp a
Kuda wa yan bhyen nga n 147
Kadal wa gang run ng 4 tat
Kadi wa ga bo
a shaun Shaya gs a ta?
Kai wn ara ats « ba nha
harm nga a a1 Kadai wa
[oh
 
 
Tosh an pe mw i,
Kagan aby i ms, a a
Hikyeng bkyeng ra use, gan bia
bri kara ei nga si, bs pyav
na nan a abs jn bps,
 
Dui a bp abun a 3m Kava
a. Pu bru za ache a
Na 5 myi aw ssa mam of pe
mids yu 5na. na 3 my, maga al
Ean nara al.
Kia wa. sans ga, sami asog ©
Kalen as a sap | drghians
 
Snanhtc ngs bp Kayut_ tions,
rh sy anal. ap fs
ei pn dum mg, md Roe
atenehprangnai? Dalam bpe nga.
‘ave tam na nnga ga ma ang sun
nari dai.
SLSHALAN SHARAN AT GA NL
Nuns yi eur rs i, Kos sang
ps ks, a rs am
Noe we 2 nia ¢ ga shara aw bv
ma a, 0 1 1a yang gv ng
i re ov AGO 3,
Taming i ime kaw, abe 8 math
gn har ajams ma she, ng v2 1
mea
 
Sting i si wa on, aah a aga
Sans ns him, 43 nga 1
ar varie ane 15 lag ba
Sn i 3 as pen de ws La
Nes 52 va at shars de du a la
ante hye za ait 9, ng mo
u
 
Stale asa ga, Msn © man pie
ws ay] abe che 53 3.
Tong sf che ga 0" m0 mo 0
Yesu gav. lam gw nai ri ngs
ang eng man 2 Me a5ak mung
neal ri nga nga, nga hia ant
oo yong go, Racal wong nye Wa
aw wa
Nabi ngs pe cys ni di i yang
oe me Na ye a chy ma
ai sa aw a mae sh pe cipe
mi di, ne art np
Tes —
Hit anor, Mais c, Wa pe
ovate © mba mh Shalom
Vis nw. pl. ngs ve bs nde
aim a bi gh 323 501 Tne. pane
pd 1 n che © nN bpe 0 31
aga Wa pe ou 0 ud re 0
i Wa be ane € ds mn, ns
pani sn 07
Neal gw Wa i mgs nag su,
Wi ga nga hi nga ngn i rk,
mn man ni? Nes monk bps
rn ha go nye 3 me ie ngs
an so mga ba raw mye
2 Wa gave shi ma sala oe
 
Nas gw Wa bis og ong mao, Wa
oe ngs ha nz 22 a og, kam hm
Bat mi dai ca yn gam dal a
et a 0p. am srs ng
Nant bpe aig gas wa dng to.
a a i gi, gol bye Kom
sham a a go, nl ga vi
galas wa 1 4 dt ho pr ka
i ma mang 1 ce a ra
 
Saning ri ne La, gal ga Wa
Sting i, Wn gn Kaha + mang ©
Spun ogo on hea re no
Sen rn nh ho) abs mes
Nate nye a amying gang nna
gad Kan Fama ma hp! mt an,
pa ie aren gat mada a na
mga
ark gas pe saves rye cal ul yang
woe 2 60 man Than shawp oa
mn manhte i rat up rs nga
ten man 8 BC sen 31
Weng ng 4 sun shabran 5 va.
Kags, mabe ki shang dit 1a
SLKABU GARA SHIGA AWNG DANG WA AI LAM
Sila sunsing tamu singnan, ginding
45 singmn, es 0 anal, shang 0a
Ti i sb a a2 80 i mk wi
al mend ng da Ka 30a 253
 
St chyoipra 1 mre ng
Seruees ming gow. 1 ingen
ma van sam 1 am ingen
2a, afang Shachylp got ma,
Kara Kasam sung ba
mi.
Bs, dutingang aan kaa i,
ya mu, Karat Kasing 5 sum gow
Singin a mm
nn, She, ed Pp OS
ri he shah gosh amy
nr Kart Kang oo hum en
ante be rt ns wr. oie
Karl Ks ai nara.
ogy hanks =. ut a
ares aro maps at on 3a
 
 
neal baw Bp 5 bone
ian wa Yn wa sy harm
Savant i, Whesp ni Wicap ng
Si WKTS i 14 ang ma
i Shawn ma ban ng rans He
a a a wa, a an 3
es a.
 
 
Yiu a yer mang bps ne
bg vehi dnp
Kang ei 5. Lng en gk nt
 
Di hn aga shi av, di ie gow
wget vt su gv Alpe pe
Omega, apavt nmshang mong,
apn jaan sun ra ngs
Fan: ka uv pe nak Wk
pak na nisi, mana hp host
sha nal Jw a wea
Dog 11 wa gan cdi Be sul val
kar 451 ong £6 Sh
Kai Kuso 1 a bie ah gv ope 4 Kas ble sage Kak » ngnyung
 
 
 
   
Kha ov 25 ee Ye 2073 ohm
FU ri wa, si + amon mn
i, Mars Kaan bl gn Kohn 14 bp di um ra
ang kaw ma pro non,
mare mao fam Knog Ws Int Stack ga hi 8 ny nn be a 5a
a pal wn ld sash ak Wha 7 a5, Shh 3 a
Mu mang, Shi aga pe man bh eying ang paar
al.
Hawn pan «shan mong 0 nga
i i kn 20 oc ea io ming, pn
de a ary Bb 50 ck ed ang shh £8 hah,
Jing of un 1 nga 5% bok, & a emigre. aw, dat Mab
rr, ah shag 4 ng. 90 gon Kara Kasang giv shut pe
ip i wa a 1 om am ail Jaw ma a, i i
Sts a ok 7 Sbanhte ga hia bana rat
ga up vgs lo ma ears
[a ——
Wm pan ng mt rw, Karas
 
53 HAM SHI ALU A LAM
Jo a 27:30 14:20, NN. 28:2022,
nbd 1921, 24, Mab 2.010
 
   
 
  
 
Noms a, oan casa 6 King oe To, Tels oe si
rn $40 18 8 1 en ohn be ana Bg Het
Harsh be Wary me Yatown #0 a Wow sh hk a 1 Hs, Los
ako rs sk a Ja Volwa 4 mish a all wal shal ns gah
Shy pr ng i 0 a Shahi bp a sea: ai ol 0 shart
Fo bs a osha i ls un
Abraham mung shi Jo fhe £3 ma 1) 1, 0g 100 Shanks he
ma tam sh a a is Bp 624 500 08 Pg. 50
Shinggaio mash gan, Kar
ik gr ng ye a is de mpd py Kis bye, bya a a sh
Kara Kang 1 gs ts To pee an sk Rod tr,
nanbie ga, sabe ae pe kmiog
Karai Kusaog shi nga ie rau nga i hova hu hpva sha a 27 ngs ma
oga ai hie, a nga han a vas an mie dl, Ream, Sh his
 
am kan nga hp kan pon I,
sha na shat hie bu hpun 12 hpus
palawng vga hej a yang saw.
 
 
No hn dis oj dle ne 1a ma,
ming Kar Kaoang  Wa o0 0 0 Nam hb has panne oe sk
i ve te Sent ewer Se
a Sow ig gah 4s Shan tan 3 ong kn 0 he fe 3
depam amis shaman 3 ch bo 1 10
un ma zw, 34 6 a0 ma be vm
Lew masa ni gw, shaw sum 3 yr i ss ns wh
amo gun bpal nga ma ai maji,  Yvhova un 5
i Hn bam i bs lo
   
 
NsiNoTE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4
J
ei,
Ar
 
4
J J sod
yhoo» rd)
STI pi bb hE abbbb
 
 
MAAN CA NNGIPANG CHYARANG
 
 
na S— sms
Adam amy ma ia F
Biying sig osu 2%
ony lego yan hag 1m
nen -
‘Amen Aen ; 5
ina kang o iA
Abts bal 2p ond a a
ois kabtang kn 12. 2
Ais ral mare ts 5
ricer -
Ate yt ysunbiyen sib m=
Ate aun py um et w
te yup et nana wn
Bsa sung gl rua =
0 ss labustani i
Bunglginwsha ga wn
Bungle utsang young naa va ig Fi
Dungisisi una bpe w
Chysjubow sum ba wai va 2
Cheju dues pu rej pt
Chyejudumal i 52 mu 8
hye a Kari Kasarg Ed
hysjamarg rahpaurs ura Dom
hyo young Kara Kasang aw og. Eo
Ghyinghia mana 2p nga uw
Ghyinghia a hp nga my cu dat shi ky
hyo rm Kr Kasim i
Chyol rast aw ingrais a
Choi prs am sg ass a
Choi pr chy pracy pr 7
Choi ro Kors hinge dou 6
Chora ants sh kwh yi aw
Chora i muh mc m
Chola wary lam au va.
Chola wor am Hu
 
Chysora went sanpra my.
Daun lange maka rin do mada
Dalhyol pra up de nt hang ara
Dalhodo dai iran ss
Daina skis yop yang
Dain fem saga
Dain Wa a mingian
Date sara ba nang
Dans swine 158m
Daw asta ang gv
Dina an dr Madson
Ding dung nga ing ka na
Dinh ga sskara va
Digha 3 nga ana zawn av 15a
Dich arn lam kam yg
Dich gas yukon
 
Ganiges frghlau nw
Gong un ape Hey lana
Gru hun ming hawn sings
Gra um 1 Kr Kaan We
Gr um Ks Kazan
Gr um al Mad Youu ang
Gr um ai Wa hp gol saw 3
Gre Hum do Chyewaingehyang Kars Wa
Grupsin mates enw haps
Gungla am brup ana
Gunglau bium i nrg
 
Hau Hla
Halu myth paw
Habu osu Du gow
has Haran nang ups.
Ha ang i 1 amg ines
Hho od wa
kaos Hanan hirumas
Hida hams sch
Heng aun i aun yen saw 12.
Hiauns abt i 625.
"
“6
6
m
5
I
we
kr]
"
0
n
%
a
"
an
3
mm
ao
wr
™
m
m
2
a
0
Waar rm opr. mn
Whar wa ingnu £ut wa rt. su
Ham be shah mat =
Him a ibario a =
Hin sing kasi mat wa yang 0
Hirt ung ingpavt gan. i
Fit Due ny wer gi 150
Hirt yon i ant 1m
Fit his ng Febulengs 11a
Hints i  Sinpraw sia a5
Fiat ata wr hori lo a
tat Yesu hs rat kb wa ba. wo
Chung rt Modu pores tom. an
Flys rmgla sive dala @
Hos emg la Ra ope &
Hi a Wa 3 mu a hye Toa
Hl 1 Had man ia ga an
i I Had ranghaw a
Hig Mada ho gai stakaun ria m
Hi Madu Yesutam nga 35
Mh ladpngse stun 24
Hota Nacutsina % 26
Hig shag mshamrga ve. n
Hpahiramaa Greg nil va zt
param hing 1s va Tom
Hoa rg wa hyo chymg tng 210
Hoan Wa ingsang Cryo wa ingens... EA
pan a ingen hye gear 3
Hpang aur ring 1a =
Hoaw awn maa chyinghla niga 0
Hoa mana rst ton hag at
prea tpn pal una .om
Hpinaa ne dt ma 1s
Hoinaa Pang doghpswrie as
ping nga a shgkawhungalsa 112
ing rng nga us @
Hyon goat gam ns
Sawa lamhamsivatoe kd
ist
m
Haw lam ga of a ours i Ne
Han ing ga bing
 
a ra ssn dogs
Haw suming a Kase
Haw nga naYesu
Hanya hpa ges
Hinge do gai mart -
Hoi tabi rela nai 22
Hoitanga ijn .
Hoi tush drum au na
Hota hing gon
snsining gst mu
Ja mung Yosser his
 
pat ranep ua 2
Sahm cariealtado¢
Janis gra 3 in ng mi
oni Ya mung hogy i a
Jn shang wawra than
ila ia kanham an aw
gh mag ga Yes sa ra
ng gai dnghkulas
ng Yesu matunga
a ars i os gow
Kab young
Kab gor a ang sha
Ka ger Nasco fo
Kah garasiga gan
Kota pe rar nan eye
lama gan
Kam haa ging miata.
 
Kam sham ngs. hur am ban yt rca wa.
Kam uam twa mu
Kara sow my ma pa
Kari Kasang a vg
Kar Kang hi dann 15
Kas Kang hing srs
Kar Kang wl manga
si a a ah ho bam sha ia ps
 
 
20
2
in
0
ns
0
ky
nm
bo)
in
36
10
ot
I
as
Jil
Ed
0
m
as
"
an
9
os
i
7
25
Kamien ts
Kari Wa 1g yng ngs pr
Kai Wa: ngs wr ying
Kari Was ng yp rat a
ari Wa gla
 
Kari a una impyeng in ings
Kanai rail va
Krai ery how yu at i.
Kongo kisoun
Kyo ha fan. pe shain ait.
Kyuno 1a ten sat
Kono 3 ape rer yar.
Ltatan amass i
Lowa honing ing hts
Liat an io
Ln shri son mars
Lar HkaaHamnavk bs shakin
Linu saumprana
Lo mi a yipang ava
Lrg ri a Doi mars
Lungirng me wgaa
Lup singe ia
ir maha ga
Had hye he bing sang
iad  chyopra kama agai gon
sd bang mga do
iad bp aw rash
Aid bo bg rs, 1 hy Hod
Mad a yaw ningsen
Madu 2.31 hgh org
Madu You ra sha Wogrip
Wada Yous angel gow samp ys
Mad Yeu mn nai
jaan pr 3 hi shanna
Maas gsatgan
estat su gaat.
ets dun i Mc
hau Hye va You
0
7)
i
F
me
0s
wn
hi
w
I
I
su
5
”
I
in
5
0
30
wr
FE
I
121
a
Ts
nw
su ys Ho kang yaga
ss pa dag sng wa
ow hp mul ngs manne
au hp sg ha 1m Phang
Inu chek urgwi rahi
Tolan ass Hiwmal
Tol 1 mi sgn Rom nga aims
Tho mt vs mau Gaga
Tho mol sae Kars Kassng
Thos Hiawtkamri ys kang
Thon maumn dan
oon meat 1g min
Woman bab
loi Ye hanga nihoic
obughlommga mings
ung cha Karl Kasang pe
Wingham a mp shag
Mung ho ca es Fp kon
Mnglan abu Hituya va
Mangan paw ara yum a
Wega in gruphica as hpung
ung ting ho radu dm Sok sum yong
Morgan a aw Mamata
yt dg hing mash ram sau
yt mang rum ct sac wes
It no vd wa
Tit shana wa hac rg 1.
1830 yur ps he dn a maa i ga
Masi iat rang Tra pe shara.
Na dingman aura mt
Nalusia a i hays u
Nome hung ts
No mungéanting ho mung
Nangul geen gaia ual
Na pyendiningho aia u.
No uta gun ku You po
Na utah atzaun eng ary
Nome sbi a do nga du
Nang gm od nbn mak gaanjo ann
11s
215
a
a
om
n
=
m
ws
in
m
z
w
5s
wo
0
wm
u
1
21
I
m
m
as
oS
=
ang pega sn ns mit
Nang peri taku
Nar parmani nngs
Nana para ese
Nan hs a ming sa
Nang Hoa nsh nga
Nar shar Nao hm a
Han Fash oe ina
Tard my roku yang
and ss bp emai va
100 ub as 3 hari i?
ong an i ss
[pT
Wangs isk
ost ngs hrs ga an
Noni in yw hn ya
Nasi dus nn gw nga va rs
Nosihpo nit sours ows
Ngainps shal hynghia Wa
Ngaihpo sauraa Fes
Noah 2 rac nga pe be
Noah cru sa ng rung Ha
gaia ang lang ini bt ag
Naina rgage anduna nina 53
Naalkabsgananial
Nosikam han a rngpavt chy sha
Nosi barb a, 15 kal 8
Nest mara conn Hawn 3 we
Nea sig hs emai va Karl
Nasi ig hp rem wa Kara a a a
Ngaitangrn 13
Naa oa nl chyetan ngs
ga oun rum ang
Wun is yaw hs basin
Nand pa hk wr ry a rhe
aw praw dk Hum 3 ga
awn paw rau nigh: ha
avd paw menep due
gh gama oruvara si
ght wai ys sours va
 
n
m
I
0
br]
I
wn
a
»
"
105
5
2s
m2
4
nt
mw
15
 
[I —
Nigmawian 1s wanswrg wows
Nigam aang um ham
Ning har haba guint
Ninian ry +
Notjon ds wale mu mds yang Hy wa
Nye Gr yn gas Ppunaui ang hie
yas adam a it mans
Nye lsd sai raw saa
Nye ahsdu Saraosu
Nyea wai shirg un a
Nye a myths in riot
Wea mt asin nala
Toe 2530 rem a Yes rita ng
ng rg egos
Noe bam a stg
Nye Hin hang Wa heung geo gl hye
Wye hho Yess ©
Nye Rhyl tsi Nang
roti
ye mara ro shina
16 mata ara Kasang a
Toe mai saw Yosu
oa ft aga
Toe mt si fama asa abla 13a
ye mt asi sam sat ru
emp asi
pete ninata
yea aur ts vl
ewany ¢ dam horang
pe wany, on is ru at.
 
 
0 usa Emam 47
0 etenem rar ap
0 Mad gainang He kam sa
0 nanang ina lam na
0 ng pyaw a yen muon
ON ye hyighia Va. ye hp rt am.
 
Parga brs sh 3 sp eam ngs ar zum
=
mn
=
2
a
is
6
ww
a
w
“
EY
2
m
m
2
a
Ti
5
Fl
=
I
18
2
0
m
bd
a
w
Pann young sina inghoan i
Pola mae Yes thysis
Prt nawran yang gurgaulol
Punghum emg a abi wing
Pye am Ein ungdons
Pye mung
Ranma puna heyoara of
Reng Hum nhac ps fw
Sagalmsagalan
Sagu em nisagu sot
Siam awning ol wara
Shada sara mit hia
Shana dejan gar nk
Shninngho ssi
Si cnghawa shingnip Hi
Shimaga esulshpyen hia
Sia ngs borangai am
Sigog lam am nha
Sib sagu kash hye yu
Simshanschyoishana
Simaimshangs
Sines hengau hte sn ua
Su ung 1 my isa rem
Sum ng my te Yost ng oe shga
Sum sing rantkonn a
Sum tsa mungna mara
Summon mite Fovdan hac
Sumi avhian isthe
Sumeing Wr a a au wang
‘Sumsig nla ga au a arg
Sunsig ama rng 1a
Sunsing a rabkawnrals,
Sunsing ao wa ac
Sunsig saves my grinogs
Sulgn nia da luna
 
Toning oa mat vi nga yng
20
9
w
ww
Id
w
3
ns
0
a
ao
m
#
wm
i
0
w
Tani mang nga a gai nagar =
Tein Sn dg gs sac
Teaw al wag ints i hg tana wing gow £11
Toa hum al url Wa hpung shghang owns 20
Tea hom Kars Kossng i
Team sia mah ha
Teour ham si bum haw ra xs
Teaum ra am na, osu kn aang ss nik i Ho
Toaur i ma, di ang gn. w
Toaurs am tu af Ht Yes dus m
Teaura ho summing Yoo Ei
Teawra ban fing io ga Fl
Tear mt awn ai Hannan gu B
Tawra my jawnga kabaal 53
Teas Pang nghpaw sh nls PY
To siicins esa etch 5
Wa murghan agus paw am pe
Waiasi be kangen ga
Walsh weminiso
Warmer nia masher
Weng, si yawn ai
Weryi, writ oun
Wodang eyes mi nrg.
tang de rgatvarirg rl
tang pas 01 Gow
dang a endo mage hapa iva
Wang evden i ap ang
Want own youn Ks ps shaban
 
Yas msiyup kenga =
Ya andunatuasel im
Yaak bgt rl si m
Varinghhaw jn shang si 10
Va arg ngs my su, mi ru re shingran nu. 45
Vatyan sk sum dt va 1
Vavcon i das a
Faun yen Tb masha rang ces va rt @
Yang mayawng Vesu ge u
Fowng ws rips m
Yavmiiyen tour wa shinpo nu
Yerusalampraw a re
Yesuzlam gaucho map
Yess lan yng ba dan me
Vous mung it ia bamshamngs
Vesa ming Wngeang pratp
Vea ming um nt py
Yeas nia rungs
Veau ba vt va si
Yea sa na shing gaya maha
Vesa yowa na 13 shah
Vos Divan ds du yang
Ves cabin brava yong
Yesue mtg sha zawn
Vos nang po dam 7g pi
Voss nang Kw a ng 13
Venn aw Hansa
Venue wmgkowsha
Vor nga ra oo sha
Vea ngs lam ors
Yeaueme mits
Ves saqu rem a zn
Tos sha shaman gow
osu widengi ra
Yesuiabog ibta wa ma
Yoru Hiauhiam sesh kau si.
Youu Hurtunagraua mang
fos Fum 4 pa a 3 rg
You Hy ws Bathe ds yz
Yes bpang de
fos pang do dung
Yew bp karhamai sha sung
Youu bo kes i a.
fosu po nga sialawn na
You ai aura
Fesupatsin ra
osu is yp yup sipysw ium
es lam um or wile a1
eu ada vo ru gai ans nang
osu man dechyopra ga au
 
 
*gEgey
15
=
Fd
=
m
=
s
"
50
nl
ns
nn
1%
in
”
a
n
&
5
a
an
@
is
0
ps
n
I
ns
FT
Venta geet ms
Yea rmurggs ning
Yom rurgan
Vea ing ging he as
Yesurying Saw mga
Yesuratawra mt
Yeu ran be shirggin masta
Yeu tang 51m
Yesuranemani era
Yeu Faw nang hima gun yong
Youre 18 ng en
Yeu rg ye ama
Yeu rg oe trang
Yoru row yams tl shsgangs
Yow ra mat
foe skau nue
Yoru wading mikass
Yes wi ang la gai gum rang
Yuan yawngringsa
Vu ching 6 nat aa ngs
Yusha ngs nia manghan ua mt sa
Tubaknarum ava aor
Tobia pray
Yeboktopsiwas foie
Tobskkap wa kab
Vubaklo i ats ho an
Yuba pang ae 1 nang 2 ft hr
Yup Taga si ushal wakang as
 
 
Zaw nung ew aps Koa.
as
Ed
I
155
w
118
i]
=
a
FE
0
ns
rd
7
no
I
1
™
wt
"
as
a
am
w
©
 
A Child cl the King
Amiga forces our God
Siete nthe ms of toms
Apdewinoe
love the Fill of Toe the Coss Js Glemog.
Aha ho Por of Toss Nome:
li 0 0 Blend Mon
lithe way oy Sword
iting ing on ref
Alling come of hee
Allo ea Surender
Aha New
Awaaing Gace
Amarin Sight th Saviour Stands
‘nes rm the res of glory
ye ale si he Mtr
cist my Soult.
Aton weary
5 lows herp oer
Asi Glues Mien FOI
Ahmed ol ows
Arsen ore the Som wast
Pri
Ake wolfe
ak my el, and th he om
Ake my soul, sah vary sve
vay ins manger
Beton my vision, O Lad of oy heat
Beau] Mya
Bewnl vales of cen
Behid, what ove
Bld me andi ats door
ena th Urs of Jeon
Denk and
1
194
a
is
38
pr
5
aa
pit
358
355
20
33
Ge
16
256
®
i
po}
21
a0
am
2
3
Berond te Sumsec
Blessed Mason, send me
let be th ie dh bins
Bes Thou the Bread of Lie
Bringing in he stays
ud the coe tht 6d 0 dct
Dury thy somow
Catt bead spon oe wer
Childe of he Bsventy King
Christus
Cait bre
Chui Resiwe Sin Min
Christ he Lond in td
Cha wi come oy soul save
Closets
ti
Come ici Gain Love
Com Hl pict Heavenly Dove
Come Thos Aight King
Com ton oun cf evry blessing
Come toes
Cometo he smsions
Come Unto Me
Come yediconsoe
Come
Come. Grea Devers, Came
Come. ye unk pespe come
Coming odsy
Com yom Blessings
Com im wih many Ces
[rl
Ds ding nh wt.
Day of Dirt
Ds ot Rest.
Doss Tesi Care?
DOUBLE ANE
Donors
255
Fi
wr
an
pA
iis
17
ze
120
12
5
7
in
21s
x
16
a
156
in
50
=
a0
3
rswmereme
Exe You Lett Your Rear
Fut Lond Jess
ain she Vicor
Fath of Our Fh
Eater, hacer of cantly sil
Father ot meio in ry wot
Fit he good ht
Forth boty of he Eset
Frm say omy vind tbo
Fram Green's sous.
Full samen
Fully Tsing
ele Jesus Meck snd Mild
Giverme esis
Give af our best othe Mister
Give hark God he reigns hove
GLORIAPATRI
Glory beta he Father
Glory toi on ht
Glory to he, my Go is igh
Gora dk Geerane
Golvs iho
Goi Move na Myers Way
Gol of Ges nd God of Glory
God veil ake Care of yeu
Grace befors mse
Gren Greer ou Sin
Free Condit wares vl ih prs
Grea is ty Flos
Gudeme. 0 Thou ret Jehovah
 
Hl to th rghanss
il tothe Lons Aneined
Talli, Ho i an
illehiah, Ts Done
lca, vist a Saviour
=
a
»
2
Sa
an
515
201
351
a
3
1s
176
@
30
mn
Hak hark my soul
Tk my son Hs he Lord
ark! th herald ames sg.
Se Fain Cot
Have tie con way, Lord
Have You ay Roam fo Jesus
Tie onto evr
Hecaes fore
Hic Leadeh Me 0 Blessed Thought
He Th Peaty Gass wil Open
Howill ode ms
Hew ourpeser, O Lord
Howe of gone, Relen rle
Hor at Toy ble Lar, we mest
ire drs te seth as Sng Troan.
[i
His folded ving
Hod the for:
Tio The my band
Hoy, Holy, Hoy. Lord God Almighty
Ho Ghost spel ou ude
Ho Lh, ho tee rece
Hol Sp 4 Guide
open
How a 4 Eoution
How welsoms wa: the cll
1am coming othe cross
1m pening fo ow
hing my sins ths
1dobline
Tao my fo or thee
1 ear Thy Welcome Voice
Lard te voi of Jesus
Tsao Thee beter, Lord
1 kao ha my Rtemer Live
Lino who Have Boiered
Hang toe ere
1 Cove Thy Kingdom Lord
 
24
m
it
a0
az
Sm
Love to el the Sry
Ihe el esr
Tneodiee, Precious Jess
ned he ery Fou:
Serve a Risen Soon
os + wondering ssp
Til uid ve
Ill otter
Lol sig wenden sey
Loud be re
11 Come to Jes
161 Cauld Hise Miy Mosher Pry Again
In Chris thee fs Nw o ot
In bowery ov wing
Tn my man wren ce
In th Chris's bore sory
10 he cross of Christ | Glory
Th the howe af sail
Inthe seit of His Presence
16. the adn cf Hs wings
Tt came pon a aidght clear
Wis wel wih my so
Toe found a Siem
Susie ms apy bone
Jian te golden
Jou. Cont
[ee
Jos. Lover of svt
Jeu, the vey thug of se
Tous, we he poi in
Seo bid wt shiv
Joe Cale 1
Tews Chit our Saviour
Jes my cos hve ken
Jess call
Tous is calling
Jesus coming
Jesus is my Shepherd
Tous Lives
Tous Loves Eva e
250
in
2
6
2a
306
5
m
wn
0
»
195
je)
%
167
51
M1
101
155
150
28
ih
wl
357
2
is
mo
Joes Loves th ic Chlden
Jews o North pase by
Jess oid AL
Jess sme
Jens shall ign sr the sun
primi
Ses nos ener end
Lous Won Savion
Jes the gh of he werd
Sent me ve
Joy wi word
oul Jul, Wee The
Ju word Jes
Soom
Lead Kindy Lish
Lead me Saviour
ete wer Lights Be Burning
Li up it our voces row
ing Tc ests
Lod god ofc, Dy al or
Lond Sh of dss of besos
Lond Keep Us se This Night
Lond ll bine
Londo Ty Table we Babel
Lo, fmieee
Lot Dich Al ews esl,
ve Life
Misi Swactiess
Marr tothe Saviour ey
Vai No Offrg,|
Moekly in Jordin el scan
Moment by moment
Mae About Jess
Vion Hf gs gv me
 
ES
W
216
13s
x
as
&
ns
i
0
ns
a2
J —
Nore than tone cane].
Noening Hymn
Noes Pre
Mist go. and pry tend.
Mist Js boss cross
My sl cs op 0 ee
Wy soss, Lowe Thee
iy Redeaer
My sons ale of ess
5 soa om hy gard
tm arn 93 Fmd
 
Newer God ote
Newer home
Neer Form hoe wil ess
Noe Gne
Nooomin he nc
No Sao ts
None Christ can Sty
Norall blood of best.
Not nlf bas eve eon eld
No ny medounto lez
Nobing bu fe Blood
Nom todas 3 Ove
0 Cone ally Fal
Cane, Cone Enarast
0 Daya Rest ond Giese
fs closer enc wih Go
Gos, cur elp in ges pst.
Otappy doy
Jens 1 Have prose
O Lite no Betiehem
0 Love that will ot ft me go
3 Hiasorlems walk wih hee
OPertlons
0 Sacred Hd Now Wounded
7
10
595
aan
S50
io
nz
152
136
10
in
FY
1
a0
»
iY
15
a
»
ns
2
is
ss
33
in
10
mn
a
OwbeLiks Teo
Toray, 0 Tumye
0 Wise Kings and Evins ra
On, sing resus Lumb of God
On worsp he king
he will bs lay
Our in Duis Royal Cry
Oe ely sin ought
Oe es i abape alt i P10
Only rust Hin
One Chita Soicrs
Pes, Pact ssc
Peco! Be Sil
Fits Lond the Child of Clo
Pls Hymn
Prise Hunt Pcie Hint
Pain 143
Rejoice nthe Lond
Ress hs Pera.
Ric the Gelso Heaven
Kock ofsges
Sof nthe moreso
Suk oush ats vos
Saviour Like 8 Shpherd odes
Sovour beste an veri Hissing
Sesous Thy Dying Love
seeing forme
Seeing save
Send igh:
Shale gterat heer
Sikntigat
Sofly and ander Jus saline
Sound he bse Cy
Spt of od, descend upor my heat
Shite wuts Oh le me kon
6
163
re
152
m7
Ine
x
an
wm
a
Sis
an
6
as
i
ms
Ei
Std up for Joss
Sundingonthe promises
Sun of ay sual
Sunshine in ny soul
Sweet hour pre
Sweet Pace ie Gill of Gs Love
Toke my if an tt
Take th a of Jes
Take Tome to lly
Teshmero Py
Tells al ld sry
Tell me ey of Jes
Temperance Pale Seog
Thank 0 God for Mi Redeemer
The Eden shove
Thebestot i)
Th Cou ae Foundation
The Coss
The dows of Gods dee sabi
The day is pst and sone
The Day Thou Gavest
The gate ar fc me
ihe Gospel sls
The Grea Physicien
The King rio my Shepherds
Th Kings Busia
The legend af th bok.
The lightof wid esos
The Lord my shepherd
The Lords My Shphers, ll ot want
The morsig ahs sing
The roccha ihe than!
The Sold Rock
The sn of God goss fr 0 War
The Sue isos
The wise my in teirleaing
These ie omni ld wih blood
Theceis ¢bppy and
 
wr
150
jr}
a
Ea
m
I
a
210
355
1s
a
a1
®
im
fe
7m
5
wn
Tp vp
hrs is bear all round
Theres Life for a Lok
Theres co came, 10 weet on cart
Thre ls Power i Blood
Ths shall bs Shavers of Wes
Ther’ Rho Stoning Somewhere
Theres a soe te docx
Theres aud ht  frr ton day
Thins fs he Glory
This oy fees wld
Though you Sis be sail
Thy willbe doe
Toy word ea emp
ihe Blase Hor of Prayer
To Gabe the Gly
Tomek
To hes his ample we devote
Today the saviour Calls.
Tt snd Obey
Toston
Tsing ess:
 
Under is wings
Uno he Hil Around
Victory Jess
Walt, nd Mrmr oc
any Wanderee
Were mein to Zion
We plough he fold nd Sater
WePriss Theo, 0 God
Well ment by md by
eal oep, te freer
We should ove God
Wetpin soul on longer mourn
Weloone forme
‘Welcome Hippy Moming.
Welcome svactdy of rst
Well wai Gl Jesus
as
1
5
25
or
i
a
7
os
es
251
m2
54
w
57%
12s
2
in
ils
a
20
m
o
a0
5
39
n
1
”
0
Mn
Were raven hme to hess shove
Weveastory to el to he tons
Whats fend we hav in Jos
When Lsurvey th wondrous
When Li Holy pave sumey
When moming gids th skis.
When an Siar op 1 Sov
‘When ou heads ae bowed with woe
‘When ts mss hav rolled wry
Whi shopbers hi locks b ight
Whe the ays ae gong by
While wih cemelen cone es
Whiter as sao
Who se hs in bight amy
Who i on tho Lord side
Whose Rasives th Crsiisd Ons.
Whosoever
Way dosent
Wal Jen Find Us Watching
Wilh cu onsen lt he Earth
Wandarhd words of fe
Wark forth ight coming
Yeinbesof Adam join
Yes, the Redeemer Rose
Yield otto Tempiation
Fe
on
m
@
a3
34
3
2
a
2
27
”
an
2
us
nn
m
8
ar
MADI SHADAW Al MAHKAWN BUK NI
1. Savred Songs & Solus 5.5)
Marshall, Morgan & Scott London.
Unknown, Repince 1977. GB.
Christan Worship a Hymnal (C.W)
The Tuson Press, 1941, U.S.A.
Gospel Hymaal (GD)
Baptist Conference Press,
Chicago 26. Minos, 1950, U.S.A.
Church Tlynal (CID) SDA.
Review and Herald Pub,
“Takoma Park, Washington DC.1941, 5.4,
5. Rederaption Songs (R-DT)
Pickering & Inglis Lid. London.
6. The Methodist Hymnal,
“The Methouist Publishing House, 1932, USA.
7. Worship and Service Hymnal
Hope Publishing Company, Printed in USA. 1973,
“The Hymnal for Worship & Celebration
‘Word Music, Waco Texas
Copyright 1986,
9. Jinghpaw nawku shakasm makawn laika buk.
 
10. popSiren
s3EEmo pacts
a5q-oSiermigarduniogfn
 
 
 
 
IFAT
Nai
PRT
[rye
Ere,
Eph,
Navke Lure
[Ere
[prin
pier
[3
Computer Mobi Devices
Es
[re
[Te
frp
[Ee
 
Tp
[rei
[ET
Tey
Be
per]
 
yr
Jy ere
arm sins
fro
 
 
Shi Shanan
Rar
KIO GINJAW KOMITI TINGNYANG UP KAW NNA
MUNG MASA HPYEN MASA SANGLANG
  
unpavwng Mung-
dan Shanglawt
Hpung  Ginjaw
Komiti Tinggying Up, Du
Daju Jum Nban La kaw
nna ginjaw ginra kata nga
mung mare masha ni hte
hpyen koi yen nga ai mung.
masha ni hpe Dum Hpavng
Zup Alen Bum haji jawng
gawkau kaw April 30 ya
shani  mungmasa bpyen
masa sanglang dan ai
Page (3) de.
 
  
 
MUSE
ZUPHPAWNG
KAW NNA DU|
‘WA AI DAT
KASA SALANG(
NIHPE HKAP|
TAU
  
 
   
   
 
Page (3) de.
 
KIO AHKRUN LAM
Myen mung simsa lam hpe gawgip a na mat gaw NCA
sahkeun hpe hkap a han sa ra ai raitim ya aten na NCA gave n
blu tsup ai maja jahkrup at 1a ra ai lam nga ai
Page (13) de..
 
  
  
 
lJ 1arpy
| baum
|" sumo
| 3 GUN MAW
Page (6) de.
HKA N KAP Al LABAU Page (8) de.
 
 
HKAMJA
ASAK
GALU
: NA
Page (9) de
 
 
 
 
Laiza Shi Shanan Volume 7
MODO GRAM HPAJI
SHARIN YA NGA
Mung Myit Sinli ga,
Kut Hkai Mare lawk (4)
kaw Wunpawng ramma ni
pe manu jahpu n la a sha
modo gram hpaji sharin ya
nga ai lam na chye lu ai.
Wunpawng ramma
ni modo gram hpaj hpe
kanbau bungli bku nna galaw
shal hkra yaw shada si rai
nna, asak 10-16 ning lapran
jawng n lung sai ramma ni
hpe madung sharin ya nga
ai re nga nna Sara Seng.
Awng tun ai.
Nga shara lajang
ya ai, rau nga rau sha let
tatut woi galaw ai ladathku  chye lu ai ai lam nga na re lam chye lu
sharin ya nga ai rai nna Ya aten modo gram ai.
bungli chye wa sai ni hpe hpaji sharin hkam la nga ai
gaw kumhpa jaw ai lam ni ramma marai 7 re si lam hte
mung galaw sa nate hpe na matut manoi shaga sharin ya wip
SHACHYEN SHAGA
1% Laiza Shi Shanan laika pe Shiga Magam Dap, Shi Laika Makan Dap kaw nna it a salaw ai.
% Aten na na matsing ningting yu Ia ma ai Buga shiga i hpe ka bang da i.
% Hkamja lam, Hkai/Rem ladat pai, Hunghking labau, KIO hpaji masa hi seng ai
pe Iu mai made inghkum ban ai.
2 Sumroi, Suma, Ga shagawp, htap htuk ai Fiction Laika ni pe ka shalawm bang ai.
 
 
Issue-2
ID
CE
Chyeju Dam oAi
5
 
 
Myitchye
myitchyang jaw
ya ai hpan madu
Karai Kasang
hpe shawng
nnan chyeju
dum ai.
Hpaji jaw
lam madun la
ai ni.
Shiga hte
garum la ai ni.
Laika ngau
hte garum la ai
ningka sara ni.
Laiza Shi
Shanan hkap hti
n-gun jaw la nga
ai myitsu ni.
Laiza Shi
Shanan laika
shachyam
shabra lit la
garum ai ni
Lam magup
hku garum la ai
chyeju madu ni
yawng hpe na-
chying chyeju
dum ga ai.
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-2
 
KIO GINJAW KOMITI TINGYANG UP KAW NNA MUNG MASA HPYEN MASA SANGLANG
KIO Ginjaw Komiti
Tingnyang Up kaw nna ya
yang na hpyen masa mung-
masa, rudilaknak lang rawt
malan wubpung ni hte mah ku
mara kanawn mazum ai
lam hie Myen mung asuya,
hpyen dap hte KIO hkrumzup
bawngban lai wa ai lam ni,
naw bawngban jahkrup nga ai
lam ni hpe tsun sanglang dan a.
"Ya yang Ginjaw Komiti
gaw tau nau tara jahkrat tawn
ai lam Bpréenfonciap n nga
ai gap hkat jabkring ai lam
pe shavwng galaw tawn nna,
majan a majaw hpravwng yen,
Kau tawn da ai htinghput
hiingra mare buga kshtawng
ni hpe gaw gap shatsawm ya
ai lam hia lahkawng maga
 
 
pawnghpawm jawm galaw
na hpyen yen mung mare
masha ni a nga ngwi nga
pyaw lam lu ai hpang (NCA)
gu ai mungdan ting gap hat
jabkring lam matut bavngban
Ndsi ten KIO Ginjaw
mm
Komiti kaw nna voi awn
galaw nga ai mungmasa
hpyen masa lam ni hpe
mungehying mung mare
‘masha ni kaw nna (n tsen/n
hten/ n kam) ai lam n nga ai
sha, amyu sha ting a shawnglam
gam maka tsawm hiap wa lu na
mat galav alu hkea myithkeum
Page I Matut...
mang-rum lata gindun galaw
shakut sa wa ga nga nna
tsun ai
Mung Seng Yang, Ja
Hitu Kawng, Je Yang IDPs,
Hpum Lum Yang IDPs, Sut
Mung Awng mare han na
mung mare masha marai 2204
tup sa du madat shanglavm
ma ai. 294-2019 ya shani gaw
Laiza Muklum Sinpraw Majoi
Gawknu kaw galaw i lam
mung chye lu ai
MabTY
 
MUSE ZUPHPAWNG KAW NNA DU WA Al
DAT KASA SALANG NI HPE HKAP TAU
 
——
Missi
Nirah ing
dung daw amyu sha rawt
‘malan hpung KIO, MNTJE,
PSLE ULA ni ahkrumzup
bawngban hpawng kaw na bai
du waai KIO dat kasa salang
ni hpe KIO Ginjaw Komiti
‘Tinnyang Up Du Daju Jum
Nban La hie Ginjaw Komith
Salang ni, Magum Dap Lithkam
oi, Nawks hpunga hpung woi
sarani, Wanpavng Mungdan
Shanglawt Asya Amyu Shayi
Hpung Ginjaw (KIWA ) kau
kana ni, SMJH salang ni
May (1) ya shana de hkying
02:00pm aten Padang Rung.
Kaw hksp tau hkalum la ai lam
chyelu i
KIO Dat Kasa Hpung
Ningbaw Sara Kaba Kum.
btat Hting Nan, Tau Dap
Awn Daju, KIC Amu Madu,
ULA/AA Dat kasa salang
nikaw nna zuphpawnga
lam sumtang tang madun ai
hpang KIO Ginjaw Komiti
‘Tingnyang Up Du Daju Jum
Nban La kaw nna hkalum
mungga shaga la ai lam chye
lua
NRPC ni hkrumzup
bawngban ai hta FPNCC,
Dat kasa salang ni hte PCG.
salang ni du dung lawm ai
rai nna Miwa mung Asuyaa
Myen mung laksan sumtsan
salang Mr. Sun Goxiang.
mung ni kahep ai hku Rui
‘Muklum kaw sa du nga nhiawm
Muse zuphpavng a lam madat
maram ya nga ai hpe mung
 
ehye luai
Muse Zuphpawng ta
laksan myithkrum dawdan da
ailam kaga n nga ai rai timung.
Dingdung Daw Rawt Malan
Hpung mali yavng shanglawm
ai Bilateral Ceasefire ta masat
tu lu na matut lam hpaw la
lus, ahkyak i zuphpavng
langai re lam na chye lu ai.
Nip
 
E dll
uy Fl |! |
 
 
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan
CHYAHKRAI MA NI HPE LATA HPAJI SHARIN SHALAT
Myitkyina, Du mare
Kaw nga ai ma nia Tawra
Shingnip chyahkrai jawngma
ni hpe Ri, Kawa hte galaw
mai ai a ta hpaji hpe Jinghpaw
mungdaw Hlai rem rung kawn
litla nhtavm man jabpu n la
ai sha April (1) ya shani kaw
nna sharin ya nga sai lam na
ehye luai
Volume 7
Ri, Kawa hte galaw mai
ailata bps hpe ma nia Tawra
Shingaip chyah ka javwngma ni
tinang lagay tinang lu sap nna
kan bau bungli hpaji ni lu na
matu yaw shada ai re lum sara
num Hiinjawng Ja Ra tsun ai
‘Yana zawn ta hpaji
sharin ya ai lam hia Myitkyina
mare kata ti, kawa ni hte kan
bau bungi galaw sha nga ai ni
pe shaga nna sharin shangun
ai re bie, kava kavk, bkoi ze
awn te 1 kawa ni kawn lu si
rung rai hpan ni hpe sharin
yana re sha n-ga cycle gram
Iipaji ni hpe mung shata mi
bai kabtap sharin ya na re lam
ehye luai.
Ri, kava hte galaw mai
Issue-2
 
ailats bps sharin si ba shinggan
de ata hpaji myit lw ai ma
nimarai 30 jan mung sharin
hkam la nga nga ai lam na
ehye luai,
Han San
 
HHA REM HOAJI JAWNG HTE SENG NNA
NJAU SHANA SHABRA DAT Al
Amyu Sha Hpsji Masa
‘Woi Avn Komiti woi awn ai hte
Hiai Rem Magam Dap kaw nna
kai rem hpaji sharin awng hpe
2019-2020 pai ladaw Laiza
‘Alen Bum Hai Rem Javng hta
2019 ning June (1) ya kaw nna
paw sharin sa wa na lam hpe
javngma, kanu kava, munge-
lying mungshawa yavng hpang
de ndau shana shabra dat ga si.
Hkai_Rem_Hpaji_Sharin
Jawng Hpan (2)
L  Ningpawt Ninghpang
‘Hkai Rem Jawng
I. Lahta tsang Hai Rem
Jawng (Diploma)
I Ningpawt ninghpang
hkai rem jawng Jung ladaw
laning mi rai nna Num, La
hkap lana.
Iavweng ma hia nga rana.
lami
LHkai rem hpe myitlavim ai
2.Laika sng (8) ahta rai na
3 Asak 18-35 ning lapean ai na.
4 Hkamja lam kaja a na
SJavng lungaten ladaw
hpring ten jaw bs a na
6 Nanghpam lu sha n jai lang
7.Akyangailen keja a na
IL Labia tsang hai rem
Jawag, (Diploma) ung ladaw
(©) ning rai ma, java ngut fang
Hiai Rem Diploma. Janman
ie lak shagran na, numa
bap lama.
jwng ma ni hia nga ra
a lam ni
Hk rem pi myit lawn
2.Taang (10) awng (sar) de
lata rai ms.
5.Asak 17-35 ning apran ri a.
“+ Hama lam nga ra a.
5 Javng lung ten adav ten
pring jaw lu ra a
6 Nanghpam Lushan ji lang
7.Akyang ai len kaja ai mina.
Jawng ma ni bkan sa na lam ni
1.Ginra nga jawngma
(Boarder) ai ra na
2Laning mi jawng shang gum
praw hte Lu sha gumbprav
‘Yuan-1500 (Yuan Hkying mi
manga tsa) bang ra na. (Pang
ran bang mai ai)
3Bu bpun palawngyup ra hpun
nba hkum tsup a sa a na
4Jawngma ni 2019 ning, May
shata 25-31 laman Alen Bum
Hiai Rem javng de du ra na.
Matsing;-
I Ningpawi Ninghpang
‘Hkai Rem Jawng hia ninglawn
ai ni pe Lahta Tsang Hai Rem
Jawng Diploma matut lung na
ahkang jaw na.
2 Lahta Tsang Hkai Rem
Jawng (Diploma) hia ningtawn
ai nipe (2) ning hung nna Hai
Sun Dakkasu BSc (Agri) Jan-
mau jaw na.
3. Maigan de hpaji hpung-
Jat hkaja la na masing ni pe
lajang garum ya na.
4 Tinggyeng hung la ah-
Kang jaw na.
5. Magam dap ni bang ai
Jawngma ni Hkai Rem Magam
‘Dap kaw nna jawng shang gum-
prawlitla ya na.
6 Teng (10) awng ai ni
pe Correspondance la na ah-
Kang jaw na.
Jawng Komiti
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan Volume 7
LAT DU DAJU JUM SUMLUT GUN MAW KAW
NNA HKAI REM JAWNG YU MUNGGA JAW
 
 
gaw tinang a mungdan kata
amy sha ni hpe galu kaba
shangun ai, zet let shangun
ai, hkamja nna asak galu
shangun ai lu sha ni hpe
hkai shatut lu ai hpang,
shinggan mungdan na lu
sha ni hpe tinang a mungdan
kata de shang na shkang ni
pat kau ma ai.
Mungkan mungdan
shada matut mahkai ai nbungli
pahkan kaga mungdan kaw
na namsi namsaw, malu ma-
Dai ni Masat Yan
(5) Lahta Tsang Hkai Rem
(Diploma) hte Masat Yan
(16) Ningpawt Ninghpang
Hkai Rem Jawng yu sai
jawngma ni hpe n-gun jaw
mayu ai lam hte kabu gara
lam hpe tsun mayu ai.
Dai ni mungkan
mungdan shara shagu hkan
ningpawt ninghpang ahkyak
‘madung magam lit gaw hkru
Kat na lam re, dai hpang lu
son shila wg a oe 1
a aon ens ha bie hla mm lt tum
Ju hkra mungkan mungdan Mai; mungdan ni tin: @ ni hpe la shang na ahkan
Sr a ly nu
ri shangun ai, zet let shangun ai, hKamja nna hpe mu hkrup yang maza
Dinghku shagy, asak galu shangun ai lu'sha ni hai shatut puns kaw bang kau ya ma
wabpung wabpowag dugs, lu ai hpang, shinggan mungdan na fu sha
Regine, nhpe lnig a miingdan kala de shang na py, 1 TH
shakut nna, tinang sha na nga ai kaw nna langai ai
 
 
 
lush gow Kaa wa SHImAT, 1 kun, bana bpe zt let by ben gala shakut nga hg HH HrL Ka a He
nga/n nga hte hkum hkrang  (hangun nga ai kun ngu ma ai Siem e mag
pe gal Kaba shangun 811 ho en ep yu of lm nf Nain munglanns ashe oghrang ne
Warping Manges
rohSomBdS 10 SLE MNTIULA (q)gdhesommammopeSifaeh Shanglawt Asuya Mungchying
Uphkang Dap a yuptung
jahpan hpe yu a shaloi 2017
han KIO ginra mare kahtawng
(1000) mi jan nga ai.
Dai mare kahtawng.
han nga ai mung mare masha
ni hpe lu sha shimlam nga
ai hte hkru kat hea lusha
a eho]
 
a ph oe ag KI LESLIE O31
RATA Eimear ys
oppo dhneping Heprpilciobpr sical
 
 
 
o EtyuholStd adden wp Bu pt Lu na matu lam woi ning-
a 01 Bost fief mS ot shawng tai, woi awn hkai lu
offer hai sha na hkai sun sara
timated per hie Ugh ie shalat nga ai aten mung rai
TR pac en fn (pe MLAS nga ai.
ret dn vo di A
yang hkai sun diploma
 
 
 
  
 
  
 
5 bboy but Gigi LA sis Jawng yu ai gaw marai (200)
nial Ghrmnrty UL 2 nba fogs hry jan sha naw re, mare kabtawng.
in ps Rg oh Sg ni hkan hai Iu hai sha wo
shiny awn na hkai sun sara ram
oop crv cnmprirlpoanit ram naw ra nga al
HE Ghat Kahtawng langai mi
kaw atsawm chye woi hkai
sha ai sara langai mi nga
yang dai kahtawng gaw hkai
Tu hai sha lam rawt jat nna
Page 6 de.
   
 
Laiza Shi Shanan 5
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Iss
 
LATDUDAJU JUM SUMLUT GUN MAW KAW NNA HKAIREM JAWNG YUMUNGGA JAW Page 5 Matut..
‘mal masha ni hpe hkru kat
hkra, lu hai sha woi nga
ai. Ya anhte gaw htinggaw
langai kaw marai manga nga
yang dai manga hte yawng.
hkauna, yi sun ni galaw ai,
mare nawng hkauna rawng
nna kaga bungli galaw ai lam
hta dut dang ai. Dai majaw
anhte amyu sha ni hai sun
hpaji chye nna shi a aten hte
aten hai sha chye na gaw
hkai sun sara law law naw
ra nga ai.
Mungdan kaba ni
tinang a mungdaw hpe hkru
kat hkea woi hkaifrem sha
Iu nna, kaja nan shimlam
nga ai malu masha madang.
de du mat wa ai shaloi,
ni kahtep ai mungdan hte
kanawn mazum na lam pyi
yak wa ai mabyin kaba langai
mi byin wa chye ai
Lai wa sai ten Egypt
‘mungdan gaw yinam ta
aten, Naing hka kaba nna
‘namhpun ni sa da da re
ai mungdan re. Nambpun
rawng ai shara kaw mare
Kaba de nna hkai Lu hkai sha
lam hta n-gun dat woi avn
ai a majaw dai shara hkan
‘myu mare kaba tai wa ai
‘Moi prat na hkai lu
kai sha lam gaw shanghkawp
hte htu, nhtu hte hkyen,
hka ja jaw ra ai raitim
      
ng ai shadang de du hkra,
au ngwi ngwi sit lung wa
ra sai. Ndai zawn byin na
‘matu gaw dai ni anhte hkai
sun hpaji ni hpe sharin ya,
mahkawng taw ai aten hte
bunglini hpe galaw mayu ai
‘myitjasat hpe bang ya ai sten
Anhte a myit masa
hta hkan nna hkai sun amu
nga jang grai nyem ai amu
hk mu mada ai. Mungkan
‘madang hku nga yang hkai
sun amu hpe nem ai bku
mu mada n mai nga ai, hkai
 
    
Myen mung kaw Shakau
hkyeng, Gavwngze si hkai sha
ai ni ram ram yak mat ai.
India mungdan gaw shakau
hkyeng manu rawt wa jang
ram ram garu ai mungdan
re. Dai majaw mungdan
langai hte langai matut
‘mahkai i lam hta hkai sun
‘mung ahkyak nga ai
Hai Rem Magam
Dap kaw nna hpaw sharin
nga ai hkai rem jawng kaw
ningpawt ninghpang tawn,
diploma hai sun hpaji
sharin la ai hpang Miwa,
myitchye myitchyang fat U langai hpe chye gawn lajang jang U tsa/hkying
wa ai shaloi grau hkum
hkra madang shatsaw
na dang (50) pru ai
kaw nna dang (100)
pru ai de, kalang galaw
sai sun hpe bai kahtap
galaw, hka shaw, hka
hkawng ni galaw nna marai
latsa galaw na hpe marai shi
hte galaw, ngam nga ai ni
gaw kaga gala rai nna dai
‘mare buga hpe lam shagu
hta rawt jat hkra galaw wa
Dai majaw anhte
amyu sha ni mung chye hkai
sha ai ngu, kata kaw nna
hkai shatut shadang grau pru
hkra, grau kaja hkea masha
gun shayawm nna lu hksi
sha hkea, marai mi a maja
‘marai shi, hkun lu sha hkra
chye gawn lajang na re, Namsi hpun langai mi tu
kaba hkra atsawm chye gawn lajang jang sun ting
hpe chye gawn lajang na re,
sun hpe hparan hpareng n
‘mai nga ai, mung masa kaw
‘mung lam nga ai.
Lai wa sai aten Iran
mungdan hte Miva Gumsan
Mungdan ni garu hkat wa ai
shaloi hkai sun, wa dumsu
rem ai lam ni mung lawm
nga si
Rakhine mungdaw
Kaw majan kaba byin va ai
shaloi Bangladesh hte India
ni Gawngae si, Shakau hiyeng
hie kaga namsi namsaw ni
bpe nla ya ai majaw dai ten
‘Thai, Philippine mungdan
ni hkan hkai sun hpaji ni hpe
‘matut sharin la lu na matu
‘mung matut mahkai tawn
da sai. Japan mungdan kaw
‘mung hai sun dakkasu sa
lung, $ hkaja mai na matu
‘naw matut mahkai nga ai
Mungdan mali daram
kaw madang tsaw ai hu
hkai sun hpaji sharin la na
‘matu hkyen shajin da ngut
ai hie amyu sha, mungdan
rawtjat na matu tinang.
ginra hia hkan nna hkai sun
hpaji ni hpe chye hkra pang
Laiza Shi Shanan
hte pang sharin sa wa na hte
‘madang tsaw ai janmau ni
mung jaw wa na re.
U langai hpe chye
gawn lajang jang U tsa/
hkying chye gawn lajang na
re, namsi hpun langai mi
tu kabe hkra atsawm chye
gawn lajang jang sun ting
hpe chye gawn lajang na
e, hkai sun hkai rem hpaji
kung kyang na lam hpe ta
tut hkrang shapraw nga ai
Anhte kaw ra nan ra nga
ai hkai sun hpaji (Shapre,
Hkainu, Hpalap, Coffee
zawn re ai) hpa kaja yang
hpa hpe law tim n law tim
Iu hkai shatut nna hkai sun
hpaji raw jat ai mungdan tsi
hea pang hte pang sharin
ya na re. Hai sun hkai rem
bpaji bpe chye da yang hpang
na Generation kaba wa na
ma ni anhte hta gray hkum-
hkrang hkamja galu kaba ai
hte mungkan hpajini hpe
chye nna zet let hkamja wa
Dai ni Haisun
Hkairem jawng yu sai sara/
um ni hpe tsun mayu ai
aw, mungkan madang de
dut shabra na gat rai hiku mi
lu hkai shatut ai raitim,
tinang rem, tinang hkai nna
Iu sha ai madang du hkra,
amyu sha hkamja lam ng
ai Mungdan Hkamja Dap
a yaw shatawng shada da
ai hte maren hkamja yang
asak galu na, asak galu
yang masha jahpan law wa
‘a ngu ai pe myit dum nna
hkamja dap hte lata gindun,
‘mungshawa a matu akyu
rawng ai hte hkai sun amu
rawt jat ai buga kahtawng
byin tai nna shimlam lu ai
‘malu masha lusha na matu
hkai sun hpaji hpe jai lang
akyu jashawn lam woi ning-
shawng tai sa wa mu ngu
nna hiet shana mayu ai
MahTY
Laiza Shi Shanan
Volume 7
 
 
SAI RAWT ANA
1 Saingunblood pressure alachyum
Sai n-gun blood pressure ng s gv ai nisin sf am haku hia
Hem gunn kaw na by va a arat n-gun (pressure) hpe nga i
ve Sos rat ana pe a kaw nn yin i (rary hypertension) hte
a Hktang ht byin wa a (secondary hypertension) gu nna hpan
aang mu lus. Primary ypertenion byinshadang gaw sa at
ana byin ai yawng his ta am shadang 90 % labia 5 ai. Secondary
2. Saingunhpan garanailam.
on —fepafie |
EE
mwa, d
foe iter] 290 | Sai saw ana ra ai, Sai n-gun shay
Eo frei
SE fe
Ti cram
  
 
3. Saitsawshangunai
Asa: asakkaba magang si
‘rant ana maga de shanang
‘magangasak 0ning a ha ai
jag ss awt ana byinshadang
ruta,
Lushasfum shum aisha sha
lve aii ht chyahli gai
shasinibtagra by oiai
Him same panama
ibtagrabyinlias
Rois iravtarabyinsia faa di pang alum a laps
en midaamgarkans hyn hicnza si he sinda gr
lava dighlumadanibibyin awk ches disres), sachyat
ainibta mulu ai chyat, juhknu ai zawn rei kumia ni
4 Sinwaikuplagi ~~ mednsSdededbiosin
Soimunmtatabn Ysa dito avngal
bpolumla mung radi aang selena eal alr)
byinal da hpangii sa nlaw waa
jitnjimat a, shat n kam yu mat
ai madavn a zavn rai kumba nt
shingn rai rmyitshau shi shap i,
myitmajs nung hui Ching
a) pba hum ai bpang baw
macibaw sn mi namman bina
aikumla ni ngaclye ai Sa rant
analunasainihtasaidingyang ~~ 5.__Sai rawtanahpely.
tsawngaailmbyinaibiesalum, sha hte makawpmagatsiai
mde Og Sairawtana yinai hela
tubkraaikumlaningaah sha, nga at nga sa bialyang gan
shawngdaw dendizann ®ai gra gindun ngaai us Hap uk
lum nindan dawngai ram Hea hye sha gw haa lam
johtum egw ndaiOrgindaw hia ahkyakai a ayang sai rt
shan nibten ngunkyawanna  analuai masha gw hla lam
bunglstsaim nga ai lan te bungpee isha rai Hara
nibyinaSarawtonabavnu Lama motu npunalushn bd ni.
deahtubknairiyangbawn  hiejaiuk sha mii
at ai pra Solum de haa
ai yang ahumnpugawkvang (1) fumshum alam dayaw na
Heal
hypertension ga kaga machyiana nia maja byin wai si raw ana rai
ga ai. Sai rawt aia ninghkane baw mu hen s ai (stroke), sakum gumlawt
gun kya wa ai (heart failure) salum shan mang bien wa a, sade hpe
ahs bkrailam ni gave ding run byin nga ai hte masha kama lam hpe
ahs bkraailam hia saw dik ai Lam ni mung ra nga ai. Sa rat ana ga
Kap ba luai ana gave nre, radio ya prat  masha law dik saitsav ana byin
nga sai. Hit tang ra dik ai ana hpan ra nga sai.
marange madanglanga mi daram
duh sai tsaw pe shayavem bs
singiai
Shadawnsharamna
Saravana si masha
inghkang ra 3. gavtsa dav ura apa
Sas ga yangtsa gw tistambpening-
bhp aya s major. Hiamja
1a langai mi gaw Lani mi 5225-305.
bia nian bi, Num fasha ni
rai yang 10-15ghta nema jan ai.
Seliklu Bu bp shaailamkoi ra,
Coffe lu a shayawm rai
Hpungdim
‘Siravt ana nguaigaw
cyinghkraw ren ana (chron
disse) ga re hie maren st.
alngsbaai He tsp kawp mai si
lustbawanan nga. Sarat
anni timasak 40 ning akbia
‘ani gw tinanga sin gun’ale
ramsngaailam bpe sen shagu
shadawnging 8.58 rawtana nga
iva hos a ang sa man an
hada nahic luk gam kt
ts mavanhpetul mang mano
gra ai Nias rat alam
Sage 2mading rtm n shack
shabu tt ie ml mada sdii
Munglanhlama yung
(WHO) awn bof jaw mast a
Hamaulingem brimipm
(6g) hta n mai jan sha ai, anhte. didi nas
wpm Do,
Dyn TRY
Cy frome
ET ae
Sruiathaten Solr
Ermine SLIT
5% ‘mawan hte si saw hpenormal
BTR ee,
ba Ma hkum kan ni hta sai rawt ai rai
(2) Sau shayawm sha na
yanglavanai hk 4 Sarawun i
peo madun gingai hing nea
yangshangai ngut ai bpang du
hrs sai matut saw ngacai baw
hpan Pernatalpertension byin na
[ry
Protin wma lu sha
abpring si shaoi sau pe um dat:
(heat) yang hta 25% n mai jon i.
Dusat sa, raw shan koi na, sas
‘yam na protein lave i Nga he:
ta Ushan i madungeha ra.
(3)Sipa namlap namsinam saw
lawl shana
Hpi ninghlain ni sak
sawn dai ha ipa ambap
samsinamsaw ni lawlaw sha aia
So SN Tu Amn
Laiza Shi Shanan 7
Laiza Shi Shanan
 
ten ladaw gaw, “17,
October2016" ya shani
rai nga ai. Ndi shank
‘we Wunpavng Kachin nia
labau hta malap kau n mi ai.
“Ta Myen hpyen ni hie manu
mana ninghkap gasat hkat nna,
mungkan mungdan shara shagu
ta mung aba shang mying
gumbkawnglai wa sai. Ginjaw
Gina, Dap Navng Daj ata
ita Gidon majan byin ai shata
Iahkavwng wa hpring ai shani
fi nga ab. Gidon Bum ngusi
pw lachyawk mi sha re i bum
masen rai nna, Laisin Bum a
dingdung maga Hpalap Bum,
Lai Hpawng Bum, Kagam Bum
ni shinggrup awn da ai shara,
Nhkram Mare hte Sama Wang
Mare a lapran kaw rai nga i
Dap Navng Hpyen la
ni bie Ginjaw kata na dap dung.
shagu ta nga i bpyenla ni
yawng mung, mungshawa ni
mung, ndai majan hta grai
shakut shaja nna wa ap nawng.
ga si gaw, labau jaw ai lit hpe
gun pai ai lam nan rai ga i
“Tai hpyen ni gung laknak gun
aba ma hkra hte anhte hpe hu
shadut gaat anut nga ma si.
Nelai shani gaw, Hpalap
Mare kaw na Hpt Num Avng
La hte Sara Nhkum Ta De Avng
Ja yan, anhte a shara Gidon
Bum nisa de du nna kaduk
shag skyu hkan bpyi ya ai
shan mung rai nga ai. Sama
Ginwang Sama Buga na Rev.
Hpauje Brang Kam shaman dat
ya si Poi Daw Muk, Shabyi hpe
mung hkan garan ja lt.
Yawn pe akyu hpyi
gan lagaw hkan jaw ai lam
pe ham Ia lu nga ga a. Karsi
Kasang gaw snhte a mati
makawp ninggang reai lam hpe
mung ham a lu nga ga si.
17,102016 ya shana de
Hkying 13:30 ten hia
“Dung... Dung.
Dung... Kak gung..kak
ung... Rung. Rung... Rung.
rue Myen nd ni law ya bai
pp wa masaic.
“Maisak... Maisak.
a 8 kun?...nga nna Tau Up wa
ak kaw nga hpe marawn shaga
ngaai’
 
 
Volume 7
 
“Nagi..ons.. Malek
a a..shana la it hangge ai
Tou Up,
“E..c..madat yuu.
dai... rma paimaga hkaraw
demaaningwawa dimyenni
hang si... shante shar ars
nl ly yang, lavan him gap
haprawkau dat, a a.
Nala... malas
Hung ai Tu Up.”
sisakings st jk mying
Langa va nga be rau myit
um mas 19mg lave 26
a ate yawng marai 20 tap
ov mama matsn te mare. a
i pe gap agave ra mata,
akyu bpyi ari nea lang a
Taw him gap 5 a sage a
“Hem... em... Pak
pung pak pun. pk png
Nom roa gap ant hat
nga sage. Tat bppen mi mug
har grail la i be eat
lapran kaw tim hangrwn si ma
jaw anbte pe nlu ching, nla
hinglaw sas maja hing ut
mata mass, Sam nang ah
atanbpyen Myen igo hing:
ut mat va let ban kam a
dangamas
“hii... Dung”. Aga
ngs Baw kabye la si. Tow
a ani de pyen mat wa mma
mala mat si.
[—
ngs rai tavraaiLaiza Mung
Shiva Toi Rung kav a armum
HKA N KAP Al LABAU
Mun anye a mala kaw dung.
ogi
“Ha... Mun e..ya ngai
garakaw du nga ai at... Mun
ga shawng lam de bai ang ai
Jo
 
“E...e.. kum shamu,
shawnglam kaw n te, ya Naw
‘Naw nang, Laiza Mung Shawa
Ts Rung kaw du nga si.”
A ka aw... nga pa baw
byin mat saa...? N dum n dam
she rai mat safle... Mun ..
“Hpa na ailaw Naw
Naw e...nang mani shang
shani, Gidon Post majan kaw,
Hikala mat ai e... Ra tim myit
 pyaw hkum ra yave.. Naw
Naw ya hkamja wa sa... Tang.
7a sai mai sai wa sana re,
Naw Nawe. Naw Naw a hkra
lagaw chyawm gav lahput kaw
jungdan a matu arang ai
 
 
“A ga Mun ¢ ngai
Kaning di sana ta... Mala la
tsi la n mai mat nna daw kau
yu aii... pa majaw daw kau
yu i m.. Mun nang mung Ti
‘Saran langai re le... ngai
pe sha pyi nlu hikyelaai i..
nga pe naw matsan dum la
tle.”
“Naw Naw e dai bk
ate... Naw Naw a lagaw hpe
lawan n daw lajang kau yang,
Myen nia bavm gav gung
laknak nsa awn ai maja, Mun
mung myit bkrum nna, daw
lau ai re. lawan ndaw kau yang,
 
Issue-2
Naw Nawa asak kaw hkea wa.
a tai ai majaw re. Naw Nave.
‘Mun hpe matsan n dum i i.
‘Mun hpe kau da na taw
Mun hpe chyena ya rit yaw...”
“Uhm... Mune... hpa
i ra rai chyeju dum ai law.
‘Rai tim ngai grai myit n pyaw
mat sai. Rai tim Kaning n
chye di mat sai. Mungdan hie
mungdan sha ni a mau nyea
lagaw maga mi gaw... mungdan
bunghku gaw gap ai hta jut
lung rai ni ga... Gidon gasat
‘poi awng padang Iu i hte Mun
pe hkungran lana ngu myit
ai re wa... ya gaw....n mai byin
mat sai
 
“Abh. Naw Naw hpa ni
she tsun nga ai ta?. Nseng ai ga.
ni blam tsun le... maw mav ts
she lu dat
Ti Lu gut ai hte rau
Wor
“Oi...hpa ta Naw Naw
sun itle Mun madat nga ai.
“Mun e... Mun pele
gai grai tsar ai... Galoi
mung malap na n re... Mun
pe mung matsan dum ai... Ya
gaw gail... lagaw maga min
lu mat sai maja, Dinghlu lit
mung lula na n rai sai... Mun
e... Ngai pe malap kau u yaw
Mune...”
“Naw Naw nang manya
Wai... Mun hpe n kam ii.
“N many ai law Mun
e...ngai kaja sha teun nga...”
“Naw Nawe. Mun kaja
sha tsun ga nga yang, Naw Naw
alagaw bpe Tiara ain re.
Naw Naw a tsavra my hpe she
Mun tsawra a... Naw Naw gun
Ips ai Mungglan magam bungli
go labau jaw ai lit re. Naw
Naw hpe grai tsawra a. Dai bpe
Naw Naw chye na ya ri... Mun
aprat bp.
“Mun e... nye aprat
gaw karan rai ma sai...ding-
iu hpe ngai gara hu lita
 
 
 
“Naw Nawe.... dai lam
kum myit ru, Mun nga i.
mungdan asuya kaw nna mung,
madi shadaw na re. Ya Naw
 
Page 9 de
 
Laiza Shi Shanan
Laiza Shi Shanan Volume 7 Issue-2
 
 
~Manap kan tsi malu Pu Ba jahkoi ai baw
Hkamja Asak GaluNa acho sunla yuna,
3 .Jahpawt hying; 1100Am to 8 Shana hkying;9:00Pm to
 
100 Pm alum tinggyeng bung 11:00Pm Baw Davi Hum
arin eam tnggyng Wg pL Laga Daw sada matt
hat fu shashangut alti bungl grau aw galaw
ai pang jahkring mi hkringla 5 3en
tae Mine 20 dara gan
 
Malu masha shabang.
myidi yup na. aitam koi na.
4. Shana daw Hing 1:00pm % Shana ying; 11:00Pm to
10 3:00Pm Pu Shi ingens. Hpang Jahpawt bkying: 300Am
bungligalav la sien, Sin (Liver) inggyeng bungli
Li af arung rai bpai Bola ten.
Kava n-gun grai shadat i Lam Shana kying 11:00Pm
sharam na. a hpang daw aten hpang hirat
ana yup ze ai, n yup ai sha
5. Shana daw Hkying 300Pm 180 0 pe koi na, yup sana.
05:00Pm fit Bang, hum Hhying 11:00Pr to 1:00Am
Hkrang ting na Gung Datnihpe ~~ Shagri, Hhying 3004m to
hinggan esha shapraw kau 500m Simvap mung tinggy eg
rr bungh galawlaatenre maja
“Lu Hka yaw dik One Hr kr yup ya ra ai.
Liter kaw nna tinang dang ai
 
Kam kaa yan she les Gln
Hebei, ry oe we
am kaja pa matujau ~~ 7004m PuNutinggyen bungli I . Profesor Dare Khin Phu
tau sadi sabka ai, makawp maga galaw la ten 4 Sinn dari SR
107:00Pm Sinde (Kidney) ting
peng bungli galaw aten,
~Hka shin ai shaloi itn
Jina.
ailam gaw tsi gawn lajang ai “Yup raw ai hte Hka
hua grau kaja ai Hr hk lu na, Hum hkrang
‘Shawa bungli kade kyin ~~ jasan jaseng hka sa, kan sa ka
timung tinggyeng bunglimung na.
a sti Kiang 7. Shana hkying 700Pm to
daw chyen ni mung shanhte 2. Jabpavt hkying 7:00Am to Po
atinggpengbungliglowlaai 9:00 Am Shat Kan Uinggyeng. oon salam Supsanap ting
aten nga ai. ‘bungli galaw la aten gyeng bungli gal .
 
HKANKAPAILABAU Page 8 Mat
 
 
Naw maiai bie rau kalangta ~~ labau ja ai labau it hpe bau “E...c.machyimasha bay hia n kap at amyu sha ni tai
Hungan po gaa, Ga Shaka bhava Labau banka ni. Hum ahpum 1H manna bo pode
Ia nna rau nga saga i. sai... Mun grai myit dik ai Naw sarawun sa wa sa. ai bie ngangkang ai myu ni tai
5 PO Naw e. Ma ni mung myi man “Mun esarawun sa II
mabtang mana mata i..Ngai ~~» kaj si, Acawng lui... Dai wa ai hte pa seng ai mia.
pe asawng aw aii.” maja Mun mahkawng awn ya na zawn ngai hpe NEIMAN Galo mung ra myit hkrum et
“Asha ngs kaj bunai ai gumhpraw hie hKungran ai aowra myilajet le anra oe deg go (Shakin
leNawNawe...NaowNowgaw poi law ma, brian ding matsan dum ailam hpechye i o51)
aga mung apnawngkau hkra,  bku de na mats, Mun yawng yang, ngai aba hka n kap sai (Myushania teng man
mungdan a magam bunglibpe ~~ ljang wn sai.Nu yan able sawn, Man mung owm mY of Laas pe Sumral Hes ma
gun hpai sare maja labau hka jinghku ni yawng myit hkeum ka n kap sai yaw... AH Bah Lang madun ai fam re)
 
 
lap sai... Naw Naw hpe Mun Sai... Nisa na Kaba ai ni mung, Aun... Munghan bta
kajasha bawrasi... Prt tp Abkangjaw sai NawNawn  anhie yawng gaw tengman ai
ungagi” Kabu ai. Naw Naw... tsawra myit jet hie sak hkrung
“Hpa seng ai ma Mun “Aga... Mune.ngal nga ga ai ai yang, Majan mung
ev. Um... ngaigrai bawasai ~~ Zawnlagawn Kap mal saiwa ngs, nyea lagaw mung, n daw
Taw. hpeyanazawn nawmatsan ra na va.
“She seng leNaw Naw dum tsawra nga ai maja, Hpa mi rai ra... nye
yagaw an lshkawngdinghlas ~~ chyeju kaba lasai law...” Kasha nia prat hia not paw
de nna kashu kasha mats mara Ngu nna iawra al Sara- simsa i lam hpe mu mada lu Sonata
ga wa tim, chycju hpringsana um Mun hpe gang ahpum dal yang myit dik sai. Wunpawng.
fe... Hpa maja nga yang, sa. Kachin amyusha ni yawn La-
Laiza Shi Shanan 9
Laiza Shi Shanan
Anbtea shingn grup
yin gaw shinggyim masha hie
Sak hkrung ni hpe prat ban
shachyaw na lta daw jau
nga a lam galaw nga ai re.
Shingra grup-yin ngu ai hia
anhte a makau grup yin hia
nga ai, lav si my hte mu lu
sh mu lu i ta mat, beng
mabkeung, ru mar, nga
manga, lawm malawm yang
Ikea shang lavm nga ai re.
Naini yawn gaw angi hie
langai ginlen madi shadaw hat
nna nga pra nga ai e,langai
va na aw va jung lags ea
yam va ai ma grup yin masa
grsirap rahtuk manu yang.
she maren mara nga pra sak
kung let anhie a shingra grup
yin hpe aja shangun ya lu ra
fam nga si. Dat nhprang hkai
sha ladat ga shingra grup yin
ht sak bung ni gnlen ai
lam bp fain ka a nga ai
majaw shingra geup yin skyu
ara ni bpe haat sum shangun
nga i lam byin nga si Ndai
Zan byin mat ai hpe bai gram
sharsi a na mat mung aten
rai na, gumbpraw gai ma nna
ra puba ham ra ai re maja
tinanga lamuga sun givrang
ta dat sprang bai sha ladat
Iipe mai byin yang gav n ang
yang grau kaja si. N lang n mai
ai mat yang mung shingra ada
He gaya ana kapyaven lang na
Hie dat bprang hpe hadawn
shadang hie rai matsun masat
ta jan nna n sung lang na gav
grat ahkyak na re. Ga shadawn
shingtai ts gat bun datai hte
hingtai ni di brat i i, ting.
atts gat bun dati hte ting ni
ayip si vr ai madang hpeanhte
a sharawng ana sung ang.
yang grup yin yawng bien za
mat lu nga 5.
Dat nhprang lai sha
ladat lang aia maja hat
yam sum machyi na lam ni
pelavu a hie maren tang.
madun dat a.
I. Lamugaatsngmadag.
= Lamuga hpe gow dai
Hkrang hten nna ja hkak mat
Volume 7
DAT NHPRANG HKAI SHA LADAT HTE
DE A MANG HKANG NI
Sumla Hig Made a Lum
 
Tae nh sro
 
Dat Namhpun (kg)
kai sha lad bie dea;
 
 
 
 
 
 
Iss
 
 
 
kang bri dun,
0 12
Shaning
2.Shaning na wa ai hie maren na
© Hkakyem zing lu si
madang yam mat na.
© Lushedattek ging
madang yam mat na.
= Gahtarawngai sak
rung ksi ni yawm mat na.
Ga hkri (sh) shumsha-
dang tsav va na.
2. Hkrunglatung bie ana
manghkang law wa na
= Ga sau nambpun
having mat ai (sh) nau law
bang ai hkai hpun ni gw ham
jan atsam n nga na re dai hai
ta ana hte shingtailatung grai
mahi hkrat na re.
= Daihknt aia hie
shingtsilatung ni hpe Dat n
hprang tsi ni be sat sham si
msjaw sak hkrung ni yavng hta
Ikra machyi nga i
= “Tsiloilisha hkea nna
sisi hkrung kan ni kaw nna
tsi hkam jan atsam nga ai ban
i bai pro va ai majaw shing tai
ama n hum si.
un grou lang ra wa ailam,
3. Malu mashaa tsang
madang hpe grit yawm shangun
© Datnhprangarung
arai lang nna galaw shapraw si
Ika ningmai i gaw namchyim
namta yavem mat ai, Tawn da n
kam ai, ningja n rawng ai. Hka
dat law nna lu sha dat yavm
mata
4. Lamu ga, Hk, Nbunghte
gun rai san seng ailam byin si
© Datnhprangtsiarung.
arai ni hpe sung lang ai maja
tsi gam atsam ni gaw grup yin
Iipe maz shangun Gung byin
shangun nga ai.
Ga shadawn -
DDT (Ji grawng ts)
pw gat shaksp da ai kaw (10)
ning ts ngam atsam nga nna
siluai. AlDrin - (kahkrun ts)
ow hk tum hte gayau hai da
ai kaw (16) ning 1st ngam atsam
naw nga ai hpe mu lu at Ndi
 
zawn re 15 ngam atsam nian
San n seng ai gung ni gaw grup
yin sak bkrung i hte nga ni
dusat ni pe htum mat ai lam
byin shangun lu nga si.
5. Buga ginra bai li hkai
tum he hai ladat mat va na
= Gra hkeak a grau prusi.
nga nna shaprav ai maigan hkai
tum (GMO - Hiking hiawng.
galai tum) ni hpe sha lang nna
gin ra li ni mat ma va na hte
dai maigan bai I ni hpe galaw
shapraw i ladat ni sha sung.
lang nna tinang gina ladat ksja
ni yawng mat wa mai at lam
byin wai
6. Masha hkamja lam hpe
ahi hkeaai
© Ti jum lang, gat nna ts
Ikra, marae si a msjaw ham
ja lam bpe hkea wa si
= Shing tai latung tsi
malawng gaw hira ang hlum
hrang hta mahlavng gyem
raveng nga nna hkam jan atsam
tum ai te machyi si ai lam
byin shangun ai
© To asam lav ai kap
ail sha hpe sha nna gung byin
shangun si.
© Ti sunglangladathte
shadavn shadang n hkan n
chye ai majaw masha bpe hea
shangun i.
7. Gun rai shapraw ai hta
hkrumai mang kang.
Page (12) De.
 
 
Laiza Shi Shanan
10
Laiza Shi Shanan
Volume 7
 
 
yen munga sma lam
hye gp lanamatu
ANCA mableun
pe hlap aban sara ati
Ju aten pa NCA ga hum sp
Simajow blu ot a rat lam
ngs, Ming masa bavnghanai
Hang danglawen bang
1a All clude Ji mung
Ayn mungasuya bpyen dap
naw na, Palmar sh.
(PSLE / TNLA) Rakain amyu sha.
(UAL/ AX) Kokang ampusha
(MNTJP/MNDAA) ndai rawt
mal bpung ni pe mungmisa
bawnghan ar shawn may
FLU ——
KI0 gna NCA tmastnbusi
sha laga mahkeun be simsalam
mag sist te
NCA ta masa n ba tim
NLD asua we lw a tssban
21 Panglong uphpavg 3) ng
hpmngaii, UNFC gang
‘mali Henna mung, FPNGC
gemg mali a ung,
Northen Allance bu ana mang
lang shag sa lov si.
"NCA ba gumsan
He shagyipshagyeng i atm.
My hpyen dp ie kama
bavrgbaniublralam tam shat
simapon 2015 ing eleuary pow
1) yashoni KIO Tingnyang Up Du
Daju Jum Nban La woiawn nna,
Miva rung Da Limare kabakaw
Myen hpyen dap a gave maak
Lt Du Dajujum Tun Tun Newng
pug ni i hum si. Sims
am amatu, gust gla lam sa
Jovem mma shang magedap
share blest sit hpyendap
He semgailam bvnghan ys
sing ung madun mn kapha
sihian-ga KIA Dap nlaumi
pe mat masa law yaai
Dp Dung baa mi unghtawt
styenya sas lam, gira
ming dang a eam sha tin
simajaw bownghan lam masn
‘Matt nnn, 018 ning
August sta (5) ya sani rg.
Miva mung Da Limare abakaw
KIO Tingayang Up Du Deja Jum
NbanLavwoiawn si bpungnite
yen bpyen do dat kasaLa Du
Dau jum Tun un Nvng i
alang ba hkrumzup sai KIO
Jaw nna, gap hat jhkring
Iuka hi naam (Bilateral
KIO A HKRUN LAM
Ceasefire Agreement) bpyen yen
mung hava i tnang buga de be
wal nalam tang mad ban
banai atm, Myen yen dopa
nna ga, omofnag dk hip
a rai, Munghpawm kav onan
garan na ga sadishavng aw ra
ai Shabiclpaw dai mungrsa
bpunga mahkeun hpe hlan sa
ras ndailam ni pe hlap b si
Ipangshe ranbie bavngban
may ailam i bpe mai baw:
bana lam bkap tun ai maj
bleum zupbawagban hpaveng
awngdang aisha hing ra mat ai
Dingdung daw na
whpung (3) ai nga i (UAL
J AAPSLF/ TNLA. MNDAA)
nic Pesce Commission (EC)
ni ikeum shag mung KIO gar
sabe ikushang lav aie.
Miva mung Khun Ming
Kate 2019 ing Junuary shata21
yashani DuDaju Surmlut Gun
‘Maw voi awn si KIO dat kasani
te of froacofint woi awn
ai NRPC dat kasa ni hte ikeum
2up sai. Dai hpawng hia KIO gaw
NRPCa simsa lam masing Ipe:
garahlo galaw sa wa nae lam
shang chye mayu ai, IDPS hte
Seng ailam, Dingdung daw na
wubpung (3a lam ni bpe tang
‘madun i rit, KIO gav san
gap lat jabikring lakmat (Bit-
eral) n hai sha kalang ta, NCA
tu na lam, ngam ai wuhpung
(3) gaw Deed of Commitment
(DOC ) htunnaNCAa nisagn
sadijawnalam sha sun wa are
‘maja my ai bm ni tang n di
mat sai.
Dai bpang2019 ning
February (21) ya shani NRPC
te KIO hte rau Dingung daw
wubpung (3) shang lavm no
 
wibpung(4) he Miva mung
Khun Minghaw blrumzup i
lam kalang oi ew si KIO dat
as pun Ningbaw, Nigga
Amd Sara kaba Kumitat
Hiing Nanwoiawn ma, Ante
lbpung (4) go valpung
lang hk hit phat arin
aka (Slater) ama slam
bawngban tim, NRPC gav Deed
 
of Commitment (DOC) Ka rip
baplaraai hm shatsun a ma-
jaw kaga bovngban am n gala
Tinang myit mada ra
sharavng aimahts nb ai, atm
KIO Ginjaw gaw, simsa bm a
mat gra his galaw nga am
bie gara hla matt galaw sa va
‘mai a am hp tsun sanglang
jbpraai he mung shava kav na
simsalam tam ningmula bpavng.
hpe Laiza kaw 2019 ning March
shata 18-19 hta gala lai wa si
‘Mung shaves a bpaji jaw
ningenu jaw ai ie rau, Simea bam
tam ai bungli hpe, NCA lakrmat
btu sat hte n hu shiai EAOs ni
hpung (8) gw 2019 ning March
21 ya shani Nay PyiTaw NRPC
Rung de sa du bawng ban sa. Dai
hpavng hta gaphkat jahkring
Laiza Shi Shanan
myithkrum lam (Bilateral
Agreement) la nna, Hpyen yen
‘mungshava ni a yakbkak lam
hparan let maga mi de n hum
up shiai NCA pe bawnghan
bk jatsap masing tang
‘madun si ratim awngdang lam
lula shia, gasat gala msjan
zim nna mungdan ting simsa
hkra jawm shakutsa wa ra,
Bugs hia mungahava bavngring
lam, mungmasa a msjaw byin
ai, mung dingh ku manghlcang.
pe mung masa ada hte hparan
jasan kau lu bkra ahkavng maga
atsam datshalot na matu hkrum
‘zup bavengban a lam bpe matut
di hiring hiking gal na
gui myithkeum lam hpe sha lu
lai
Ndi awn hkeum zup
bawnghan bpawng faking
bring byin tai hkes, Miva
‘mung Asuya kaw nea mung,
Peace-talk Creation Group
(PCG) ni kaw nna mung hm tam
garum ai hpaj jw Laat. KIO gaw
iu chadut maja pe ninghkap.
shingla gasat nga kt, maga mi
de, rawt malan hpu pau ni hie ta
gindun nea, sims am tam ai,
‘mungmasa bawngban na masing
hpe dat shaw nga dingyang re
ai. Matut nna mung et si Federal
‘munghpawm byin ta wa lea,
Sima lam tam ai hkrunlam hpe
‘matut baw sa nga dingyang ri
gai lam tang madunda ai.
um Ching
11
 
Laiza Shi Shanan Volume 7
DEMOCRACY HPAJI HTE MUNGMASA
 
o
Jawng kata sharin gu ailam hia haw hpang
matsun uphkang hpsreng mungdan a mats mungdan
si lam he shinggyim nga sa ‘masha kaja lang by shangun
matut mahkai lam bungli ni na mats madung yaw shada ai
yaveng gaw Democracy hpaji fe. Dai ra yang wuhpung hls,
Iam hta shawa a matu rau sa wubpawag bls jam haven
maja gram sharai gala shai jake jahkeum bavngban
myit herum yang galaw lu ai nga sa lam galaw ai ni gaw
ahlaw shang nga ai Sharin bpaji masa a matu, n byin n
matsun hpe malavng maga mai matut lam wa ra nga si.
nin ra sharswng yangmung Ma sharin achyin matsun ya CR
gram share lu of. Democragy lwrglam lawlawngasi Democracy masa pala tara mas ht, wang
bpaji masa gow joumgmani  hana,abkyak sharinya na nak re myit sawn lam Ale wanglang lm hpaw dayara nga
hpe shinggyim uphkangngasa  1awnglam ni gawi- hpaji ai. Sara wa kaw nna, shagyip
‘prat hte htuk manu hkra sharai - Nbung ai shada rau shagyeng da ai lam, sharin
gram, shinggyim wubpunghpe ~~ Manghkang hparan ai nga rau pra lam hpaji ningmu  matsun ni hte shagyip da
sky jaw lu a marai kam bye H1e sengai hpaji =" Democracy masa ai lam n mai nga af, Sharin
chye shagun na matu sharin - Shinggyim wuhpung hkrak re ai uphkang hparan achyin lam, sharin hkam la.
achyin da ya si. Dai maja 410 shanglawm lam hie hpareng fam Lam hkeang i bpe vanglu
Democracy hpaji masa gaw,  Shinggyim ahikaw ahkanghte ~~ Shinggyim ahkaw ‘wanglang chyinghka hpaw da
mani hpe hpajijawyaaihta  Sengaitaramasani ahkang hpe hkungga ai hpaji ya ailam, matut manoi sharin
nga, masha kaba hpe pyi hpaji © Dawdan jahkrat na = Hkrum zupbawngban  achyin lalam hpe galaw luai
jaw a masa reLam mi hu nna 14m hte maren mara rau na mahtai tam ai lam Lam ni mung Democracy hpaji
Democracy hpaji masa gaw shang lawm lam - Hkrum zup bawngban lam hta ahkyak kaba hku lu
aakmimadun masattawnda ~~ Awngdang lama matu lam hte seng ai ningpawt 1a ging ai shkaw ahkang tara
lam gaat Democracymasa  Kanawng negun zawn reai  ninghpang ni masa byin taw nga ai rai
hkrang pru na matu tinang nan lawnglam ni rai nga ai. ~~ Dinglun dinglik ai
gram sharai n-gun datshakut Democracy hpajilam sharin shinggyim masa jasat ningmu
bps masa ng moa mung @LJAWAE RIG mung law ai rai nga i.
 
mulungaai lam ni hpe madung dana Democracy hpaji masa lam
Democracy bpaji masa sharin ai lam mu lu ai. hia mang masa hpe sharin ai
Una Shadang
RG wars LADATHTE DE A MANG HKANG NI Page (10) Matut....
~ Laninghe laning bat p— na mang hang hpe tinang nan
sun ingdat aang ari gra jt hparan nan myit wa si manang
bang ra va ai ri timung pr sha- pe chy kam man mat wa ai.
 
maven sha (sh) yawm = Rasilam yawng maigan
br tok ba hamatn
= Sunglang ai Datn = Hkai rem bungl galaw
prang arung arsi manu gray na kadai mung n myig wa an
gra sav at wa ai kam waa.
© Datarungarai ningian - Timngginna amu ga
raving ai bpe mas dut ya ai. o pe kaga maigan ni madula
o 2 ” o bo salawshamamatwaai
8. Maigan ni gat lawkka-up ‘Shaning ~ Tirang gaw dai maigan
kauyasi wa kaw shan hkatum manu la
2 ung ang ai hai sun 3 Shaning na wa ai he maren pru shadang yawm wa ai lam. nea chyang sha ai.
dat nhprang arung ara yawng.
gow maigannia gotlawkampg Waal Dal anungarainihpe  shara tai mat waai
arai she law ai majaw maigan mari langrasi majaw maigan ~~  Yisun hkau na galaw,
i hpe machyu shamyet shanat Waa gat awk ginsup maw sha sha a ni nang a ungli shara KarengBrangSeng
 
Laiza Shi Shanan 12
Laiza Shi Shanan
Volume 7
Issue-2
 
Jinghpaw ga si ga
nga ngu ai ga baw jai
Lang nhtawm, Gingu ring
ginsa chying ai Wunpawng
Mungkan hta Jinghpaw
amyu lakung ni tsun shaga
shamying jai lang hkest wa ai
abkyak ai “ga si ga nau” ni
hpe shi shara he shi garan
ginhka nna ahtuk bang jai
Lang ailamyi latsang ni hpe
“Shachyaw Daw-3" lang
gu na kang of awrast
Wunpawag amy sha i bpang
dekalang bu ka shaleng usu
shalun dat nngai
MATAI ndai “MATAI"
ng a gaw tang hpe (sor)
tinang hs oa kaga mari hinge
gai (snr) wubpung wabpang
(su) mya bawsang langai
gai hpe n hewn kajaai
hk lama ma galaw hkeup
da ai raf yang, matai htang,
‘matal daw ai kaw nna sa
wa a ga lachyum ai nga si,
Grau nna n ksja st madawng
mara hte seng ai lam hia jai
Lang ai ra nga ai. “Matai
Lai yang madawng sawng
na” ngu ai Jinghpaw ga mals
‘mung lang hkeat wa ai lam
ngaai hpechye lai
MANGUT  “Mangut
(Mungngut)” ngu aiga si ga
nga gaw, maga mi kaw ana
 
maga mi bpe n pyaw n ngawn
byin hkra tsun shaga shut da
ai, galaw shut da ai lam nga
ai maja, Mara galaw da ai
masha ni a nisa prat ban hte
ban “maroi nni masin n si ai”
myit hte prat ban langai ngai
hta (snr) lani mi na ninghtoi
hta matai htang na, mata
dawp Ia na ngu myit keaw hia
bang da ai hpe sun ai re lam
chye lui
WUMAT - WUGUN
Ndai “Wumat” ngu ai gaw
lagaw mali tu ai dusat dumpeng.
7 dusat yam nga ni keaw kata
Kasha rawngai (snr) agave mali
tuai dusat ma hum byin ai
hpe shamying da ai rai nga
JINGHPAW
GASI
GA
NGAU
(sHacHvAW DAW)
Wimat” ngu ai gaw
shawng e kasha n hkrat yu ai
hkalung n hkai yu ai, “Lagaw
‘mali tu Dusat” yi ni kraw
kata kasha rawng (ma hkum
byin hpang a) re hpe chye lu
“Wugun” ngu ai ga,
shawng e law law lang kasha
hkalung yu yu sai / hkai yu
sai “Lagaw mali tu Dusat” yi
ni keaw kata kasha bai rawng
wa si yawng hpe “Wugun”
gu shamying tsun shaga si
ai nga mali si.
WULAWN Ndah
“Wulaws'” ngu ai gaw, nnan
Kaba wa ai lagaw mali tw ai
dusat Ia hpe shamying i re.
Ga Shadawn:- Nga wulawn,
dumsu wulawn, Gumra
wulawn, Magwi wulawn
gu ai re, ndai wulawn hpe
ji lang ai shabrang wulawn
nga nna tsun ma ai lam chye
lus,
WUPRA Ndai “Wupra®
‘gu ai mung, nnan kaba
tsawm wa ai “Lagaw mali tu
dusat ayi” hpe shamying ai re
lam chye luai.
WUHTUM Ndai
“ Wuhtum' ngu ai gaw,
hkalung n hkai, kasha n
hkrat ai, n mayat ai lagaw
mali tu ai dusat ayi pe
shamying ai re hpe chye lu si,
 
MAUDUNG Ndai
“Mau dung” ngu ai ga si gaw;
“Mau dung mau lang” ngu
ai kaw nna sa wa ai ga sire
lam chye lu ai. Ndi ga si
ga, kashu kasha n lu ai, ma
n shangai ai shinggyim num
sha, 1a sha ni hpe (La mau
dung, Num mau dung” ngu
shamying hkeat wa ai re lam
chye lu ai.
NINGGYI BA- NING.
GYISHABATAL  Ndai
ga si ga ngau a labau hte
Lachyum hpe sawk yu yang,
“Ningdaw la ngang Ninggyi
shabpan” kaw nna byin pru wa
ai hte tinang amyu htunghking
‘masatn galawai, kava n Lusi
Kasha (snr) hkungran lakmat
lu ai num hie laa kasha hpe
Ninggyi Ma ngu shamying ai
re hpe chye lu ai
NINGGYI BA Al
Ndsi “Ninggyi ba ai” ngu ai
gaw, kawa n lu / kawa n mu
tam si kasha lu ai Num kasha
pe shamying ai ga si re lum
chye lu ai.
“NINGGYI SHABAT
AT" ngu ai gaw, tinang n la.
shateng ai, (Hka moi hka sa)
 galaw La ai shayi num sha
langai ngai ma hum shabyin
J ma shakap da ai shadang
sha ni hpe shamying ai re
lam chye lu ai
Laiza Shi Shanan
Lam mi bku tsun ga
nga yang, garai n hkungran
ai shaloi (snr) Kumbung.
Kumba garain lai a, tara
shang ai dinghku jan / va
garai n re ai aten Ningdaw
La ngang lam hta ma hkum
byin ai rai yang, num kasha
pe “Ninggyi Kanu" la kasha
pe “Ninggyi Kawa’ ngu nna,
shangai wa a kasha hpe mung.
“Ninggyi ma ( Ninggyi Kasha)
nga shamying a lam chye lu
 
JA HTU SHINGBAN
Ndi ga si ga ngau gaw, si
mani ai, grai kayin gawai ai
Ite makoi magap ai gumuwai
ga hku nna “La Hkrang” hpe
shamying ai re hpe chye lu ai.
JA HTU NINGHKUN
Ndsi ga si ga ngau
‘mung, lahta na hte maren
rai si mani ai, grai kayin
gawai ai, grai shagrau shareng.
ai hku nna “Num Hkeang"
pe shamying da ai re lam
chyelu ai.
Lahta de na “Ja hi
shingban hte ja btu ninghkun”
gu ai ga si ga ngau gaw, Moi
Jinghpaw amyu sha ni Num
awn num la kumbung kumba
shalai bkungran poi galaw si
shana lanyi jai wa wa a, lanyi
jai wa ga hta “Ja btu shingban
lang di yu ule, shingdawng
magyi krang di yu u le” ngu
ai kaw na byin pru lang
bpang wa ai ga i rai nga.
Dai ga, dinghku jan dinghku
wa tai wa na num ningnan hte
1a ningnan yan hpe hkum shan
Kanawn mazum nna, lawn
‘mayat maya sa wa na matu
Kaya dumbrang tsun shadut
ai ga re hipe chye lu ai
Loi Yang Hkruji
13
Laiza Shi Shanan Volume 7 Issue-2
Mungkan Hta Hkrit Tsang Ra dik ai
Mungdan Lamu Ga Jarit ~~ ©
       
Ta ban (19) jn va Seg Eid
ten duhicatinang a munglan i) ng masa nbtavn
bpelamis ga rit asa masat, lam ga dam de 2/5 hpe zing.
mungdan gw dasi (rang, ‘madujart masa shawn, gun
Jalen, masa) ve ve bs up up hang wa si Ndi gan ate
hang simungan (10) jan hk mngbr ei
a. Da rai nna da ten hte: sinprav ginra bp tat sum kas
‘mung shanyen jasat/masa =z ai re. Dai ginra gaw (Bangldesh)
(imperialism) n gunkya wa = gua megan
ma, Arang/st madu masa A Indian-held pri mat va si. Ini te Pakistan
te : ,, a @ Line of Kashmir _— FA
aa Xx 7 contd awk jsbpan ta lav by
[——— ¥ abpan ha vem tan,
hyam bra mat wa sai he lilen/ = i, nuclear knak hpe madu da ai
Idat/masa amy my hls mungdan re maja, ndaishara
shinglawng ht nna mung htabtawm hpang man bai
(30) jan shang lawn nn, mash 150 km byin yang nucle aknak hpe
‘wan (40) ram asak si sum ai No. Pica | J ‘nlangtim grai tsang ra ai lamu.
(1) mungkan majan (9.8.1914 - gajarit rai nae. India mungdan
1LILI918) be mungdan (61) aks summa man (15) 0 (581959 23111962 an
(1). India hte Pakistan
hte kaga ginra ni shanglawm lala nba bkrum, Pakistinmaga du hkra Arunachal Pradesh hte
na maha van (0) ramasak si Tungdanlamugaarit tet CUTE Aka Chinshara nibs mungdan
sum ai aba bia lab dikai No India bi Pakistan (4688) daram hkalaoba kum frit manghlang a maw (PR.C)
(I) munghan maja (19.19%. mons ag jtplude 1 (SE LEER bean ga lmabyn iva si
924945) iby atv si dg tso0)grpymmingisi LE OR
Nol) Munghan ma. Colony mungomaden BRINGS ry boven nga (0) References
Jo gute he munglon 60 MAW ISH Ate Charro 1+ 1 PY 2 Indo-Pakictani War.
jan shawng hpang shanglawy ~~ Pobcal Statement) hte maren shi ju dng lo ai majan byin World Military Affairs, munghan
ai mungdan mitai wa sa. cory munglannitpe shang SE EE RIO NL gin abu,
Raitim dai mungdan kata lawtjow vasa 147 ningHE yp, enn i yam hioum (Ninghioi/aten masat ai
© nga al amyushankaugaw, "dia hpe mung shanglawt shalai wa sai. Hpang e (UN) ita mungdan langai hte langai
shurglawtanamclyim nlublam JW sai. Dai aten (India awn nna majan hpe shazim kay 10i shai hkat ai, masha sum hti
hy abkawablongniminahtagau hte Pakistan) ga mungdan SUERTE EEE tof hi mung shai
tats, lu ga mungdon nga 140g share. shanglawt lish po ngian eld lash) Bata
bie lngaibpya lakauyaaibie Me hpong shantpnglndie Ba CEE
dimuglnlabempgmat  Mnngimamngloblang i maa gaa law
aamutanaa bboy Sremtvass Mungo LU] a
mdi atmeseys
Te Samgiorioe ita
agli magtes
ttn ged bea 7 Dasha aman Kbabyin
east 190, 196 he 1971 mig
ih Se ‘hta dai mungdan lahkawng gaw
yak nga ini, si mat a ni mung
alow Dai zmvmreamyy. Kashmir shar hae aa ana,
FS
iano goin atsimainkibabyi vas.
ni munganbiablo tangra Nain ams Kashmir mung
lami gp ort iva sa Dai ow munglalaveng brag ri
ara bangraat shauna ni nn avmdavm aishaglavt
bi mungin gov denaablaw
ahlangtat sum kat si. Majan
ha lodia maga mari (1500) an
Laiza Shi Shanan 14
 
Laiza Shi Shanan Volume 7
Laiza Muklum Kata Myihprap Wan
Byeng Gram Bungli Shang
Wasa
teers Gpthang
Ginra rai nga ai Laiza Muklum
kata na myi hprap wan hpe
byeng gram nga a lam chye lu
 
 
“Muklum kata dum nta
fat, masha law wa nna wan jai
lang ai shaloi wan n-gun
law ai sha n-ga, lai wa sai aten
galaw tawn ai wan sum ni,
wan shadav ni bie transformar
ni dingsa hten tsam mat ai
lam nga si majow muklum
Kata wan law hkra nlujailang
‘na myihprap wan mangh-
kang ni jahkring hkring byin
ai. Main Line, lspran lam han
‘myibprap wan shadaw hte
 
ginbtawng aten laman my
myibprap wan manghkang jat bang byen gram rai shara
Transformar ni Shang, og basin salu PPRpwanbpekalngtar 1% 20g bn gam dha
wan sum i gal Kau nna ol ma 019 ming DYenEgTm ngasire, "nga 58% IW sl mal mast tawny
‘nna Myibprap Wan Gawnhlang Seine
Makan Dap Matsun DuDu kaba 2 14m bungli masing gan
pe king nna bai du a shaning
ee prp | Bbtawng sen ha bai mut
law sa ngs ra wan sar mi
vanbyeng gram ai shale van 512% 08
sumri len lai wa ra ai lam hte 5 ”
4 Vt wan shadaw jun ra ai shara peng pn " .
pan deg in now sn us eng gram ai stem haat an
vans de gulof ung Kran kos roof mamudan hpun 2110 Gumhpraw gw Miwa
Hpang de galoi mung n shut sana, Gumbpraw sen shi jan rai ma,
Fipang de glo mung um sam Kava ie asi nasa hum
nea ina apatkam ga, ni mung nga sh. da shlo seg
ang hsm mads nt ae a
mg byes od He en
Galli mang ra nga Sung arg of som Ham socket
 
dai gumbpraw hpe Shanglawt
Asuya lave nna lil et Myibprap
‘Wan Gawn Hang Makan Dap
Kan lta tut lita galaw ai lam
Galois boing an 5, nga kaw shakalangdathka 7° 18F
Selotmang Hing sano ad shat shade sh
Galoi mung simsa lam hpe jaw ya na... be 4
ee Sisan shad i am mi pe m galaw ab
sha lange hpang langai shadu
achyawg ai lam mi galaw na
Simsa lam hpe gawgap 3 pe mung toun shana mayu ai.
Rap ra ai cura jaw nga Kalang dat socket lang kaw
Nanbte pe sha mahlkawp maga nga gaat, AEA
Yawn mayoeng hpe sawn gas. rm
eae: vialem say shock byin wa chye ai nga nna 7
Zoo: Lar
ung tun a.
‘My bprap van byen
gram ai lam hpe 2019 ning.
March Kaw nna May shata
laman marang kaba n hkrat
shi yang ngut kee hkea galaw
nalam hte wan sara gaw nlaw,
Laiza Shi Shanan 15
 
 
 
Laiza Shi Shanan Volume 7
KID TALK
 
  
 
 
o
Labpai Zau Rip
Shadang sha hpi janmau lu
yang Engineer galaw na. Nan lu si ni
Hpaushi Be Mi pe shachyaw ya na, Lam ni galaw ya
Soi ss uv v0 a, Hotel ni gap ya na
Shiyi sha hpi chye
janmau gup ang ts sara num tai
may ai Machyi makaw bkrum ai
ni bpe si tsi ya na mat.
  
 
    
 
 
  
 
     
     
 
    
   
   
 
 
 
  
Chyna Seng Mate
Shayi sha Hpaj chye janmau Lu i hpang
Doctor tai na. Machyi makaw ni hpe shamai ya
Hara Shad na matu re.
Shadang sha hpaji chye janmau lu ai
pang ts sarawun galaw na. Machyi ai ni bpe
tsi tsi ya na matu.
  
  
  
 
   
 
    
   
   
 
     
3
:
Yr
ogi
A
i
a eae
2
Hiangla Doi AvngLt
Hiya Hiing Bai Nog Seng
Lreimntiyegt) Shadang sha hpajichyejanmau
Stndungals HR MIO |, pp permet WTO!
A Sr Se
DL Rs. [sbi enn
iP 0a mat
  
     
 
  
   
 
Shayi sha hpaj chye janmau gup la
ai hpang amyu sha ni a ningbaw kaba ti n
Amyu sha ni hpe voi awn may si.
    
   
    
   
       
 
 
 
Laiza Shi Shanan 16
